Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 601/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 16a ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku opiekuńczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...](czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...], Wójt Gminy B. przyznał A. S. (skarżącej) specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], Wójt Gminy B. stwierdził, że kwoty wypłacone A. S. w okresie od [...] grudnia 2019 r. do [...] września 2020 r. w wysokości [...] zł z tytułu specjalnego zasiłku opiekuńczego były świadczeniem pobranym nienależnie (pkt 1) i zobowiązał skarżącą do jej zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami (pkt 2).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w 6 listopada 2020 r. dostarczono do ośrodka pomocy społecznej w B. wyrok rozwodowy skarżącej oraz jej oświadczenie, z którego wynika, że mąż skarżącej od października 2019 r. rozpoczął działalność gospodarczą za granicą. W dniu 18 listopada 2020 r. skarżąca oświadczyła zaś organowi, że wysokość dochodu byłego męża z miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, wyniosła 6864,00 zł. Organ stwierdził, że po doliczeniu uzyskanego dochodu męża miesięczny dochód rodziny wyniósł 7748,27 zł, dochód na osobę w rodzinie wyniósł zatem 1937,07 zł i przekroczył kryterium określone w art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111, dalej "u.ś.r."). Wskazał, że wyrok rozwodowy uprawomocnił się w dniu 1 października 2020 r., toteż z tym dniem zmianie uległ skład rodziny skarżącej i koniecznym było ponowne przeliczenie dochodu rodziny, który wyniósł 884,27 zł miesięcznie, tj. 294,76 zł na osobę w rodzinie, a więc od dnia 1 października 2020 r. spełnione zostało kryterium dochodowe i świadczenie pobrano należnie. Organ stwierdził, że w okresie od 1 grudnia 2019 r. do 30 września 2020 r. skarżąca nie była uprawniona do pobierania przedmiotowego świadczenia, toteż podlega ono zwrotowi jako nienależnie pobrane.

W odwołaniu od powyższej skarżąca, reprezentowana przez adwokata, podniosła, że nieuzasadnione było przyjęcie przez Wójta, iż pozostający w separacji mąż skarżącej wchodził w skład jej rodziny w okresie pobierania świadczenia, a więc osiągany jego dochód miał wpływ na uprawnienie skarżącej do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wskazano, że skarżąca do dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego jedynie formalnie pozostawała w związku małżeńskim, nie miała świadomości gdzie przebywa jej mąż i że osiąga on dochód. Podniesiono nadto, że organ winien kwotę 6864,00 zł podzielić na 12 miesięcy, a nadto uznać ją za przychód i pomniejszyć o koszty jego uzyskania oraz właściwy podatek.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przytoczeniu stanu faktycznego oraz treści art. 16a ust. 1-3 u.ś.r., organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z wnioskiem skarżącej o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w skład jej rodziny wchodzili – oprócz skarżącej – jej syn, niepełnosprawna matka oraz mąż, zaś ustalony przez organ pomocowy miesięczny dochód na osobę w rodzinie osiągnięty w roku 2018 r., tj. roku poprzedzającym okres zasiłkowy 2019/2020, wyniósł 221,07 zł, na co składało się wynagrodzenie skarżącej oraz emerytura przysługująca jej matce. Przywołał, że od 1 października 2020 r. prawomocnym pozostaje wyrok rozwodowy skarżącej, zaś od 13 października 2020 r. wyrok ustalający rozdzielność majątkową pomiędzy małżonkami z dniem 15 stycznia 2019 r. Stwierdził, że w obliczu złożenia przez skarżącą oświadczenia o osiągniętym przez jej męża dochodzie w listopadzie 2019 r. z tytułu działalności prowadzonej poza granicami kraju oraz z uwagi na treść art. 5 ust. 4b u.ś.r. zasadnie Wójt ponownie ustalił dochód rodziny powiększając go o kwotę dochodu osiągniętego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło jego uzyskanie. Przywoławszy ustawowe definicje rodziny, uzyskania dochodu, dochodu rodziny i dochodu na członka rodziny organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił skład osoby rodziny skarżącej i prawidłowo doliczył dochód w wysokości 6864,00 zł za miesiąc następujący po miesiącu jego uzyskania, nie dzieląc go – jak podniesiono w odwołaniu - na 12 miesięcy. W ocenie SKO prawidłowo też Wójt uznał, że dochód ten nie jest dochodem jednorazowym lub sporadycznym, a to z uwagi na oświadczenia skarżącej z 6 października 2019 r. co do rozpoczęcia od 1 października 2019 r. działalności gospodarczej przez jej męża poza granicami kraju oraz uzyskania przez niego w 2019 r. dochodu netto w wysokości 4190€, co sugeruje, że za pozostałe miesiące 2019 r. dochód uzyskany przez męża skarżącej był zbliżony do dochodu uzyskanego za miesiąc listopad 2019 r. W odniesieniu do zarzutów odwołania organ wskazał, że podana w oświadczeniu skarżącej kwota została określona przez nią jako dochód, toteż nie ma podstaw do traktowania jej jako przychód i pomniejszania jej, wedle postulatu pełnomocnika skarżącej, o koszty uzyskania przychodu i należny podatek od osób fizycznych. Potwierdził też zgodność postępowania z przepisami proceduralnymi.

A. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze na powyższą decyzję do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji i umorzenie postępowania, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, zasądzenie kosztów postępowania oraz przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów (aktu zgonu matki skarżącej, wyciągu z jej rachunku bankowego, kopii decyzji o uznaniu jej za osobę bezrobotną i zaświadczenia Naczelnika Urzędu w Brodnicy Skarbowego na okoliczność niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody wskutek wykonania decyzji). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 3 pkt 16 w zw. z art. 3 pkt 2 w zw. z art. 16a ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 5 ust. 4-9 u.ś.r. poprzez poprzez błędne przyjęcie, że formalne pozostawanie w związku małżeńskim stanowi przesłankę do zaliczenia męża skarżącej do jej rodziny, a jego dochodu – do dochodu rodziny skarżącej, podczas gdy pozostawali oni w faktycznej separacji, od dnia 15 stycznia 2019 r. ustanowiono między nimi rozdzielność majątkową i toczyło się wobec nich postępowanie rozwodowe,

- art. 5 ust. 4b u.ś.r. poprzez jego błędnie zastosowanie i niepodzielenie kwoty 6864,00 zł przez 12 miesięcy i liczbę członków rodziny,

- art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez niepomniejszenie kwoty 6864,00 zł stanowiącej przychód, o koszty jego uzyskania i stosowny podatek.

Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, 7a § 1 77, 78, 80 k.p.a., 107 § 3 w zw. z art. 11 i 15 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nieuwzględniający istotnych faktycznych okoliczności dotyczących sytuacji małżeńskiej skarżącej, nieprawidłowe uzasadnienie decyzji i nieprawidłowe utrzymanie w mocy decyzji I instancji naruszającej w ocenie skarżącej szereg przepisów procesowych.

W uzasadnieniu skargi podtrzymano dotychczasowe stanowisko, że nieprawidłowym było zaliczenie męża skarżącej do jej rodziny w okresie zasiłkowym i doliczenie uzyskanego przezeń dochodu do dochodu rodziny, albowiem w okresie zasiłkowym nie utrzymywał on już kontaktu z rodziną, w toku była sprawa rozwodowa, a od 15 stycznia 2019 r. trwała między nimi rozdzielność majątkowa. Skarżąca wskazała nadto, że osiągnięty przez męża dochód powinien zostać podzielony przez 12 miesięcy, nie ustalono też, czy jest to dochód netto, czy brutto (czy wskazana kwota stanowi przychód). Podniosła, że nie została prawidłowo pouczona o okolicznościach faktycznych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, przede wszystkim o konsekwencjach osiągnięcia dochodu przez męża, z którym nie mieszkała, wobec którego wystąpiła o ustanowienie rozdzielności majątkowej, a nadto z którym toczyła sprawę rozwodową.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z powodów uwzględnionych przez Sąd z urzędu.

W sprawie niniejszej powodem rozstrzygnięcia o obowiązku zwrotu jako nienależnie pobranych przez skarżącą świadczeń rodzinnych było pobranie przez nią specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie od 1 grudnia 2019 r. do 30 września 2020 r., tj. w okresie, w którym – zgodnie z ustaleniami organu – nie spełniła ona kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania ww. świadczenia pomocowego. Organ stwierdził, że zgodnie z dwoma oświadczeniami skarżącej przedłożonymi mu w listopadzie 2020 r. były mąż skarżącej (wyrok rozwodowy, jak wskazała skarżąca, zapadł 24 września 2020 r.) rozpoczął działalność gospodarczą w Niemczech od dnia 1 października 2019 r., a jego dochód za miesiąc listopad 2019 wyniósł 6864 zł. Powyższe spowodowało, w ocenie organów, wzrost dochodu rodziny powyżej kryterium uprawniającego do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego, w okresie od 1 grudnia 2019 r. do 30 września 2020 r., tj. od miesiąca następującego po miesiącu, w którym mąż uzyskał dochód, do ostatniego miesiąca, w którym trwało małżeństwo skarżącej.

W ocenie Sądu organy obu instancji przedwcześnie ustaliły, że specjalny zasiłek opiekuńczy pobrany w okresie od 1 grudnia 2019 r. do 30 września 2020 r. pobrany został przez skarżącą nienależnie. Swoje decyzje oparły bowiem o materiał dowody niewystarczający do jednoznacznego ustalenia, jaki dochód osiągała rodzina skarżącej w analizowanym okresie.

Wskazać należy, że instytucja świadczenia nienależnie pobranego, wraz z obowiązkiem jego zwrotu została uregulowana przepisie art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 30 ust. 1 osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. W myśl zaś art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Do okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia pieniężnego, bo o takiej konsekwencji rozstrzygnęły w niniejszej sprawie organy administracji publicznej obu instancji, zaliczyć należy zmianę sytuacji rodzinnej lub dochodowej beneficjenta.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z 27 grudnia 2019 r. skarżąca ubiegała się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres zasiłkowy 2019/2020 z tytułu niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (matką M. N.). We wniosku jako osoby wchodzące w skład swojej rodziny skarżąca wskazała także męża P. S. i syna F. S. oraz matkę M. N..

Jak wynika z treści wniosku skarżącej z [...] grudnia 2019 r., na podstawie którego przyznano skarżącej świadczenie uznane następnie za nienależnie pobrane, skarżąca została pouczona o tym, że w przypadku zmian mających wpływ na prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, w tym m.in. uzyskania dochodu, wnioskodawca jest obowiązany niezwłocznie powiadomić o tych zmianach właściwy organ, co z kolei może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ze wszystkimi tego konsekwencjami. Spełniony został zatem warunek pouczenia o braku prawa do pobierania świadczenia w sytuacji zaistnienia okoliczności zmiany dochodu na rodzinę beneficjenta.

W ocenie Sądu, w toku postępowania wszczętego z urzędu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, organy administracji publicznej nie ustaliły jednak w sposób nie budzący wątpliwości, na podstawie adekwatnego materiału dowodowego nie tylko okoliczności rzeczywistego uzyskania przez męża skarżącego dochodu, w rozumieniu przepisów ww. ustawy, lecz również jego wysokości.

Z uwagi na istotę niniejszej sprawy przywołać w tym miejscu należy za art. 16a ust. 2 in principio u.ś.r., że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Stosownie do art. 5 ust. 2 u.ś.r., do którego odsyła ww. przepis, świadczenie przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 764,00 zł.

W niniejszej sprawie organy obu instancji ustalając powtórnie sytuację dochodową rodziny skarżącej po przyznaniu jej specjalnego zasiłku opiekuńczego, oparły się jedynie na dwóch oświadczeniach skarżącej, dostarczonych przez nią do organu pomocowego I instancji odpowiednio 6 i 11 listopada 2020 r. (daty wpływu). Na ich podstawie wywiodły, że mąż skarżącej rozpoczął działalność gospodarczą poza granicami Polski od 1 października 2019 r., a w listopadzie 2019 r. uzyskał dochód 6864 zł. Taką też kwotę doliczyły do dochodu rodziny skarżącej (dochodu skarżącej oraz jej matki, nad którą sprawowana jest opieka) ustalonego przy okazji rozpoznawania wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w wysokości 884,27 zł. Miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł zatem według organów 7748,27 zł, co na osobę w rodzinie czyniło 1937,07 zł i co stanowiło o przekroczeniu wskazanego w poprzednim akapicie kryterium.

Ustalenie, że w sprawie zachodzi sytuacja, w której wypłacone świadczenie uznać należy za nienależnie pobrane przez beneficjenta z uwagi na zmianę jego sytuacji dochodowej (jego rodziny) jest uzależnione od precyzyjnego i niebudzącego wątpliwości wykazania, czy i w jaki sposób zmieniła się ta sytuacja dochodowa. Stanowi to zasadniczą okoliczność faktyczną warunkującą w ogóle rozstrzyganie sprawy na podstawie art. 30 u.ś.r. Powyższe ma tym bardziej istotne znaczenie ze względu na doniosłość uznania wypłaconego świadczenia rodzinnego za świadczenie pobrane nienależnie związaną z oczywiście dotkliwymi konsekwencjami dla beneficjenta i to bez względu na to, jaka kwota zostanie uznana za nienależnie pobraną. Oczywistością jest bowiem, że świadczenie pomocowe wypłacane jest osobom potrzebującym, dla których zwrot nienależnie pobranego świadczenia będzie stanowić istotną ingerencję w rodzinny budżet. Nie powinno budzić w związku z tym wątpliwości, że materiał dowodowy na okoliczność zaistnienia zmiany sytuacji dochodowej beneficjenta nie może opierać się na niezweryfikowanym innymi dowodami oświadczeniu strony, zwłaszcza, jeżeli wynikają z niego skutki negatywne dla tej strony, a których może ona nie być świadoma. Pożądanym byłoby, by materiał dowodowy w tym zakresie przybrał formę dokumentacji o charakterze urzędowym – czy to pochodzącej od właściwego organu podatkowego, czy też organu ubezpieczeń społecznych. Takie dokumenty korzystają bowiem z waloru dokumentu oficjalnego, a więc dokumentu o znaczeniu dowodowym przewyższającym pozostałe środki, a ich wzruszenie wymaga przeprowadzenia dowodu przeciwko takim dokumentom (vide art. 76 k.p.a.). Pamiętać jednak należy, że dana okoliczność może zostać udowodniona również na podstawie innych środków dowodowych, zgodnie z zasadą opisaną w art. 75 § 1 k.p.a. in principio ("jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem"). Realizując jednocześnie zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. – "toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli") organ może zatem i powinien wykazać inicjatywę w zakresie pozyskania dodatkowych dowodów na rzecz danej okoliczności, zwłaszcza, jeżeli ta okoliczność warunkuje zastosowanie wobec strony tak dolegliwego środka, jakim jest rozstrzygnięcie o nienależnie pobranym świadczeniu pomocy społecznej. W realiach rozpoznawanej sprawy takim dodatkowym dowodem winno być chociażby uzyskanie oświadczenia byłego męża skarżącej (jego przesłuchanie w charakterze świadka) co do tego, od kiedy prowadzi on działalność gospodarczą i jaki uzyskuje dochód z jej tytułu.

Zgodnie z przepisami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego niezbędnego dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia, czym naruszyły zasady postępowania określone w ww. art. 7., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Powyższe uchybienie związane jest z niedostatecznym udowodnieniem, że w sprawie zachodzi w ogóle sytuacja uzyskania dochodu przez członka rodziny skarżącej wpływającego na miesięczny dochód rodziny w ten sposób, że spowodowała przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczenia w trakcie pobierania tego świadczenia. Oświadczenie beneficjentki o dochodzie jej byłego męża nie może stanowić jedynej podstawy ustaleń w sprawie o uznanie wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego za świadczenie pobrane nienależnie.

Z powodu wskazanego powyżej przedwczesnym byłoby odnoszenie się do zarzutów dotyczących prawidłowości ustalenia wysokości dochodu na członka rodziny skarżącej – ewentualnego uznania go za dochód brutto lub netto i jego podzielenia przez 12 miesięcy. Może się bowiem okazać, że ponownie przeprowadzone postępowanie dowodowe spowoduje wyjaśnienie sytuacji dochodowej rodziny w analizowanym okresie również w zakresie poruszonym w skardze. Innymi słowy: zarzuty te mają charakter wtórny wobec podstawowej, a niedostatecznie wyjaśnionej przez organ okoliczności zmiany sytuacji dochodowej rodziny skarżącej.

Nie zasługują jednak na uwzględnienie argumenty skargi odnoszące się do kwestionowania zaliczenia do rodziny skarżącej ( w spornym okresie) jej obecnie byłego już męża – P. S.. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, w myśl którego ustawodawca określając pojęcie rodziny, uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w ogóle nie przewidują możliwości badania faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny dotyczących na przykład wspólnego gospodarowania. Zatem małżonkowie - niezależnie od panujących między nimi stosunków majątkowych- są członkami rodziny i w związku z tym przy ustalaniu dochodu rodziny organ powinien uwzględnić dochody wszystkich jej członków. Okoliczność, że małżonkowie pozostają w faktycznej separacji nie ma zatem żadnego znaczenia i prawidłowe było stanowisko organów, zgodnie z którym mąż skarżącej nie może zostać wyłączony ze składu rodziny, o której mowa w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro nawet małżonkowie (a więc osoby będące w związku małżeńskim) niepozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, stanowią "rodzinę" w rozumieniu art. 3 pkt 16 u.ś.r., a "dochodem rodziny" w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy są dochody członków rodziny, to znaczy, że ustalając dochód rodziny, należy uwzględnić również dochód małżonka niezamieszkującego wspólnie z żoną, jej synem i matką, i niepozostającego z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym. Definicja ustawowa "rodziny", zamieszczona w art. 3 pkt 16 u.ś.r., nie zawiera zwrotów niedookreślonych i nie pozostawia miejsca na ich swobodną interpretację. Warunkiem istnienia rodziny nie jest wspólne zamieszkiwanie, wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, wspólność w zakresie budżetu domowego czy wzajemne stosunki między członkami rodziny. Definicja ta nie łączy pojęcia "rodzina" z pokrewieństwem czy obowiązkiem alimentacyjnym. "Rodzinę" tworzą wymienione w przepisie podmioty. Tym samym wobec legalnego zdefiniowania pojęcia rodziny odnoszącego się m.in. do małżonków, to dla tego pojęcia bez znaczenia jest kwestia umów o rozdzielności majątkowej, czy też intercyzy. Takie umowy nie mają wpływu na ich status prawny, są bowiem małżeństwem, a art. 3 pkt 16 u.ś.r. wyraża się o nich małżonkowie (wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r., I OSK 1806/18, wyrok NSA z dnia 16 maja 2019 r., I OSK 2543/17, ww.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe wywody do stanu faktycznego sprawy, należy stwierdzić, że organy zasadnie uznały, iż skarżąca i jej mąż stanowią rodzinę w rozumieniu art. 3 pkt 16 u.ś.r. Skarżąca ujęła go zresztą w wykazie członków rodziny składając wniosek o przyznanie spornego świadczenia.

Powyższe nie wpłynęło jednak na ogólną ocenę zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, jako naruszających przepisy postępowania dowodowego w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Mając to uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania w postaci wynagrodzenia pełnomocnika reprezentującego skarżącą (480 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższego uzasadnienia, w szczególności konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia daty uzyskania i rzeczywistej wysokości dochodów członków rodziny skarżącej (męża) w spornym okresie.