Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2360/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 130a
journal: Dz.U. 2010 nr 225 poz 1466
law: Ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant spec. ec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów z tytułu usunięcia i przechowywania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego L. B. kwotę 4017 zł (cztery tysiące siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania L. B., reprezentowanego przez adw. I. J. od decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2019 r. nr: [...] określającej, że L. B. zobowiązany jest do zapłaty łącznie kwoty [...] złotych z tytułu: usunięcia [...] kwietnia 2008 r. pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w kwocie [...] złotych, przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od [...] kwietnia 2008 r. do [...] października 2008 r. (łącznie 184 doby) w kwocie [...] złotych przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia [...] września 2010 r. do [...] kwietnia 2012 r. (łącznie 602 doby) w kwocie [...] złotych przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od [...] kwietnia 2012 r. do [...] lipca 2012 r. (łącznie 74 doby) w kwocie [...] złotych, oceny wartości pojazdu w kwocie [...] złotych, przewozu pojazdu w kwocie [...] złotych - uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że: zobowiązał L. B. do zapłaty łącznie kwoty [...] ([...]) z tytułu: usunięcia [...] kwietnia 2008 r. pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w kwocie [...] złotych, przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od [...] września 2010 r. do [...] kwietnia 2012 r. (łącznie 602 doby) w kwocie [...] złotych, przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od [...] kwietnia 2012 r. do [...] lipca 2012 r. (łącznie 74 doby) w kwocie [...]złotych.

W uzasadnieniu podjętego orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że [...] kwietnia 2008 r. w związku z dyspozycją wydaną na podstawie art. 130 a p.r.d. ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym. Właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji był L. B.]. Pojazd nie została odebrany z parkingu przez właściciela i przebywał na nim do dnia wydania orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz [...].

W związku z wejściem w życie, w dniu [...] września 2010r., ustawy z 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 i Nr 225 poz. 1466 - dalej jako ustawa zmieniająca z 2010 r.), obecnie można wyróżnić 3 stany faktyczne - pojazd został usunięty z drogi w lub po [...] września 2010r.,2. pojazd został usunięty z drogi przed [...] września 2010r., ale przed [...] września 2010r. nie upłynął jeszcze 6 - miesięczny termin od dnia usunięcia, po upływie którego uznaje się pojazd za porzucony (termin wynikający z art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu sprzed 4 września 2010r.),pojazd został usunięty z drogi przed [...] września 2010r. i [...] września 2010r. upłynął już 6 - miesięczny termin od dnia usunięcia, po upływie którego uznaje się pojazd za porzucony (termin wynikający z art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu sprzed 4 września 2010r.). Zgodnie z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 130a ust. 11 p.r.d., obowiązującymi od 11 września 2002r. do 12 czerwca 2009 r. (§ 8 ust. 1 rozporządzeń z 2002r. i 2007r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów) o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzekał naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Decyzja miała charakter deklaratoryjny. Niezależnie od tego kiedy doszło do usunięcia pojazdu z drogi i niezależnie od tego kiedy upłynął 6-miesięczny termin określony w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu sprzed 4 września 2010r., po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa, w chwili obecnej przepadek każdego z takich pojazdów orzeka się na rzecz powiatu - poza oczywiście pojazdami, co do których już wcześniej zakończono postępowanie w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (decyzją naczelnika urzędu skarbowego). W kwestii kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów można wyróżnić dwa rodzaje stosunków. Pomiędzy organem administracji, a właścicielem parkingu oraz pomiędzy organem administracji, a właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej. W tym drugim przypadku mogą wystąpić takie stany faktyczne: pojazd został odebrany przez właściciela, pojazd nie został odebrany przez właściciela: właściciel pojazdu jest znany oraz właściciel pojazdu jest nieznany. Jeżeli pojazd nie został odebrany przez właściciela to może być: zakończone postępowanie w sprawie przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego), zakończone już zostało postępowanie w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu (orzeczeniem sądu), nie zostało jeszcze zakończone postępowanie w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu (brak jest orzeczenia sądu).

Analizując zmieniające się przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym i przepisy wykonawcze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.stwierdziło, że sytuacja gdy pojazd nie został odebrany przez właściciela, została uregulowana dopiero nowelizacją, która weszła w życie 4 września 2010 r. i polegała na wprowadzeniu przepisów dotyczących przepadku pojazdu na rzecz powiatu oraz m.in. art. 130a ust. 10 h p.r.d., który stanowi, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10 i, a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Kwestią istotną jest zatem to wobec kogo zostanie wydana decyzja, czyli kto zostanie obciążony określonymi kosztami i za jaki okres, a tym samym wobec kogo starosta prowadzić będzie ewentualną egzekucję administracyjną.

W sytuacji gdy właściciel nieodebranego pojazdu jest znany decyzja wydawana jest wobec tego właściciela. Znaczenie ma jednak okres za jaki właściciel zostanie obciążony kosztami. W przypadku bowiem, gdy przed wejściem w życie nowelizacji (4 września 2010 r.) upłynął 6- miesięczny termin, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, za okres po upływie tego terminu, do dnia wejścia w życie nowelizacji (do 4 września 2010 r.) koszty przechowywania pojazdów ponosi Skarb Państwa. Uzasadnienie takiego stanowiska znajduje oparcie w art. 13 ustawy nowelizującej w odniesieniu do sytuacji, gdy 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] września 2010 r. W przypadku zatem gdy pojazd przepadł na rzecz powiatu w wyniku prawomocnego orzeczenia sądu na podstawie przepisów obowiązujących po 4 września 2010 r., a pojazd ten był usunięty i przechowywany na parkingu przed 4 września 2010 r. i przed tym dniem upłynął 6- miesięczny okres, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, starosta wydaje decyzje w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d. wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa).

W dacie zdarzenia, tj. [...] kwietnia 2008 r., art. 130a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym regulował kwestie związane z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, jednak tylko w zakresie ściśle z usunięciem pojazdu związanym. Przepis ten bowiem wskazywał przypadki, których zaistnienie skutkowało usunięciem pojazdu, organy i jednostki właściwe do wydania decyzji o usunięciu pojazdu, a także zadania starosty i przesłanki jakimi powinien się ten organ kierować, wyznaczając jednostki do prowadzenia parkingów strzeżonych. Art. 130a przewidywał w ust. 1 i ust. 2, że usunięcie pojazdu z drogi następuje na koszt właściciela, a także, że za pojazd umieszczony na parkingu powinna być wniesiona opłata za usuniecie i przechowanie - ust. 5c, zaś wysokość tych opłat ustala rada powiatu - ust. 6, jednak nie przewidywał, iż starosta może wydać decyzję o ustaleniu kosztów za usunięcie i przechowywanie pojazdu. Przepis ten - art. 130a nie mógł zatem stanowić podstawy do prowadzenia przez starostę postępowania o ustalenie kosztów i wydanie decyzji w tym przedmiocie. Dopiero od 4 września 2010 r., czyli od dnia obowiązywania art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty przechowywania pojazdu powinna ponosić osoba będąca jego właścicielem. Dopiero od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej starosta został upoważniony do wydawania decyzji o kosztach.

Powołując się na powyższą argumentację Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że w związku z obciążeniem przez organ I instancji właściciela kosztami przechowywania pojazdu przed 4 września 2010 r. konieczna stała się zmiana decyzji w tej części. Ponadto, organ I instancji nie miał także podstaw do obciążania właściciela kosztami oceny wartości pojazdu i przewozu pojazdu, ponieważ w pierwszym przypadku do ich powstania doszło po dacie uprawomocnienia postanowienia orzekającego przepadek pojazdu na rzecz[...], tj. po 7 maja 2015 r. Poniesienie zaś drugich kosztów w wysokości 41,60 złotych nie zostało przez organ udowodnione.

Nawiązując do stanowiska odwołującego się Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 130a ust. 10 k decyzji, o której mowa w ust. 10h, nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat. W przedmiotowej sprawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W. o przepadku pojazdu na rzez [...] zostało wydane w sprawie [...] , [...] kwietnia 2015 r. Organ więc był uprawniony wydać decyzję o kosztach związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Pełnomocnik skarżącego słusznie zaś wywodzi, że w sprawach kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu znajdują zastosowanie wskazane w odwołaniu przepisy Ustawy o finansach publicznych oraz Ordynacji podatkowej. Jednakże w przedmiotowej sprawie termin płatności opłaty to 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Od tak ustalonego terminu należy liczyć termin wskazany w art. 70 § 1 O.p. Decyzja organu I instancji nie naruszała więc tego przepisu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł L. B., reprezentowany przez adw. I. J.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że L. B. powinien ponosić koszty przechowywania pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...] po [...] października 2008r.;

2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 130a ust. 10 ustawy z 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym - w brzmieniu obowiązującym do 15 czerwca 2009r. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie, że L. B. po [...] października 2008r. pozostawał właścicielem pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...]

Na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej jako p.p.s.a.) strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zaś na podstawie art. 61 § 2 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został rozpoznany odrębnie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu było, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem tj. prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

W tak zakreślonych granicach sprawowanego przez Sąd nadzoru nad działalnością organów administracji publicznej należy wskazać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie odpowiada przepisom prawa.

Zauważyć trzeba, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło prawidłową argumentację prawną uzasadniającą częściową zamianę decyzji organu pierwszej instancji, niemniej jednak rozstrzygnięcia podjętego po uchyleniu tej decyzji nie poparto jasną i jednoznaczną argumentacją odnoszącą się do rozpoznawanego przypadku, czym naruszono art. 107 § 3 k.p.a. Doszło zatem do mającego istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa procesowego poprzez brak adekwatnego do okoliczności i wagi sprawy (dotyczącej wszak nałożenie na obywatela obowiązku pieniężnego), odniesienia się do prawa materialnego, mającego zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym, w szczególności zaś do regulacji międzyczasowych przewidzianych w ustawie z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Bezsporne było to, że [...] kwietnia 2008 r. samochód stanowiący własność skarżącego został usunięty z drogi, przy czym został on powiadomiony o skutkach tej czynności w postaci przepadku auta i jak się wydaje zaakceptował je, przez co samochodu nie odebrał.

Zaskarżoną decyzją, po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, ustalono opisane tam szczegółowo koszty związane z usunięciem i przechowywanie pojazdu, powstałe w okresie od [...] września 2010r. do [...] lipca 2012r. zobowiązując jednocześnie skarżącego do ich zapłaty.

W ocenie Sądu, choć zaskarżona decyzja zasadnie eliminowała wadliwość orzeczenia organu pierwszej instancji, to jednak nie odniesiono się w niej prawidłowo do przepisów ustawy zmieniającej z 2010 r., co uniemożliwia jej merytoryczną sądową kontrolę w niniejszym postępowaniu. Na tle okoliczności tej konkretnej sprawy nie dokonano zwłaszcza wykładni ani art. 12 ani też art. 13 ustawy, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepis art. 130a ust. 10h p.r.d. w podanym wyżej brzmieniu obowiązuje od 4 września 2010 r. - na mocy art. 1 pkt 10 lit. k) ustawy zmieniającej z 2010 r. Do dnia 3 września 2010 r. problematykę usuwania, przemieszczania i blokowania pojazdów regulował kompleksowo art. 130a ust. 1-11 p.r.d., niezawierający ustępów 10a-10l. Z kolei w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu sprzed 4 września 2010 r. znajdowała się norma dotycząca utraty własności pojazdu, zgodnie z którą pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6-ciu miesięcy od dnia usunięcia uznawany był za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy (przepadek ex lege). O przejściu tytułu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzekał decyzją deklaratoryjną naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów - Dz. U. nr 191, poz. 1377 ze zm.).

Jak powszechnie wiadomo, Trybunał Konstytucyjny RP wyrokiem z 3 czerwca 2008 r. w sprawie P 4/06 (Dz. U. 2008 r. nr 100, poz. 649) stwierdził niekonstytucyjność art. 130a ust. 10 p.r.d. w zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu. W konsekwencji, na skutek ustawy nowelizującej z 2010 r., od [...] września 2010 r. w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach wymienionych w art. 130a ust. 1 lub 2 p.r.d. - starosta występuje do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie powinno zawierać pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Po orzeczeniu przepadku przez sąd znajduje z kolei zastosowanie art. 130a ust. 10h p.r.d. przewidujący obciążenie dotychczasowego właściciela kosztami "zagospodarowania" pojazdu powstałymi od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia.

Orzekając w sprawie organ nie rozważył w wystarczający sposób tego, jak należy stosować nowe przepisy (uchwalone po wyroku Trybunału Konstytucyjnego i mające z założenia wykonywać jego treść w stanach powstałych również przed zakwestionowaniem konstytucji dotychczasowej regulacji). Brak jest bowiem szczegółowej analizy zarówno art. 12 ustawy zmieniającej z 2010 r. jak również jej art. 13 w kontekście możliwości przypisania skarżącemu obowiązku poniesienia należności wymienionych enumeratywnie w zaskarżonej decyzji.

Na tym tle należy zwrócić uwagę organu na dwa zagadnienia wymagające w sprawach takiego rodzaju jak niniejsza, zajęcia wyraźnego stanowiska, poddającego się weryfikacji sądowej.

W kontekście art. 13 ustawy zmieniającej z 2010 r. organ w ogóle nie przeanalizował tego, czy zasady obciążania kosztami "zagospodarowania" odholowanego pojazdu, mają zastosowanie do podmiotu będącego jego właścicielem w dniu usunięcia, które jednakże nastąpiło przed wejściem ustawy w życie. W konsekwencji brak jest wyraźnej odpowiedzi organu, czy nowe zasady stosuje się tylko do przypadków zaistniałych po wejściu w życie tego przepisu, tj. po dniu 4 września 2010 r., czy także do tych wcześniejszych.

Rozwijając to zagadnienie Sąd zauważa, że z art. 13 ustawy nowelizującej z 2010 r. wynika zasada ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie "nowej" ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od [...] czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie nowego brzmienia ustawy. Inaczej rzecz ujmując z przepisu art. 13 ustawy nowelizującej wynika, że jeżeli 6-miesięczny termin z art. 130a ust. 10 p.r.d. w jego brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją upłynął w okresie między [...] czerwca 2009 r. a [...] września 2010 r., to koszty przechowywania pojazdu po upływie tego sześciomiesięcznego terminu i do dnia [...] września 2010 r. ponosi Skarb Państwa.

Z kolei z art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej z 2010 r. wynika, że postępowania w sprawach przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie określonym w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się, a sprawy przekazuje właściwym starostom. Przepis art. 11 stosuje się odpowiednio. W ustępie 2 tego przepisu ustawodawca wskazał natomiast, że w przypadkach, w których termin określony w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przepis art. 11 również stosuje się odpowiednio.

W związku z powyższym - jak podkreślono wyżej - należy zwrócić uwagę organu na dwa spojrzenia na tę problematykę, względem których SKO w ogóle nie zajęło wiążącego stanowiska, które mogłoby zostać ocenione przez Sąd.

Po pierwsze, w orzecznictwie sądów administracyjnych można odnaleźć orzeczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 30 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 2012, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku sygn. akt II SA/Bk 469/14 dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którymi analiza art. 13 ustawy nowelizującej daje również podstawę do twierdzenia, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów także wówczas, gdy termin 6-miesięczny od dnia usunięcia pojazdu upłynął przed 11 czerwca 2009 r. Merytoryczne uwagi w tym zakresie wskazują, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 4/06 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2008 r. nr 100, poz. 649 w dniu 11 czerwca 2008 r. Zgodnie z punktem II. wyroku przepis art. 130a ust. 10 p.r.d. - w zakresie uznanym za niekonstytucyjny przez Trybunał (tj. przepadku z mocy ustawy) - utracił moc z upływem roku od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw tj. w dniu 11 czerwca 2009 r. W wyrażonym w powołanych orzeczeniach poglądzie wykreowało to sytuację, w której po dniu wyeliminowania z obrotu prawnego art. 130a ust. 10 p.r.d. regulującego przepadek ex lege (tj. po dniu 11 czerwca 2009 r.), a do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, w której jednoznacznie wskazano na obowiązek orzekania przepadku przez sąd w przypadku usunięcia pojazdu tj. do dnia 4 września 2010 r. - istniała swoista luka w prawie. Nie obowiązywał przepis zezwalający na przepadek z mocy ustawy (art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym uznano go za niekonstytucyjny, choć odroczono wejście wyroku TK w życie), a nie wprowadzono jeszcze ustawowej regulacji orzekania przepadku przez sąd w sytuacji nieodebrania pojazdu usuniętego z uwagi np. na powodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu. Nie istniała również jednoznaczna regulacja wskazująca kto ponosi koszty przechowywania pojazdu w tym okresie (od 11 czerwca 2009 r. do 4 września 2010 r.). Z brzmienia art. 130a ust. 1 p.r.d. wynikało jedynie, że właściciel ponosi koszty usunięcia pojazdu. W związku z tym prezentowany jest pogląd, że powyższą lukę w zakresie regulacji o ponoszeniu kosztów przechowywania pojazdu wypełnił art. 13 ustawy nowelizującej - obciążając tymi kosztami Skarb Państwa.

Skoro więc z art. 13 ustawy nowelizującej wynika - jak brzmi cytowane orzeczenie - obciążenie Skarbu Państwa kosztami przechowywania pojazdu w okresie po wyeliminowaniu z obrotu prawnego art. 130a ust. 10 p.r.d. w jego poprzednim brzmieniu i do dnia wejścia w życie regulacji art. 130a ust. 10h p.r.d., to tym bardziej właściciel usuniętego pojazdu - jak wskazano w powołanych wyrokach - nie może ponosić kosztów jego przechowywania w okresie przypadającym po upływie sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdu, gdy ten okres minął w trakcie obowiązywania przepisu art. 130a ust. 10 p.r.d. Na podstawie tego przepisu dochodziło bowiem do przejścia z mocy prawa własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa po upływie sześciu miesięcy od dnia jego usunięcia. Z upływem tego okresu dotychczasowy właściciel pojazdu tracił swój tytuł prawny do auta a nabywał go z mocy prawa Skarb Państwa. Nie było też regulacji obciążającej wprost dotychczasowego właściciela kosztami przechowywania pojazdu po upływie sześciu miesięcy od dnia jego usunięcia. W tych warunkach koszty te powinien ponosić Skarb Państwa.

Po drugie, należy zwrócić uwagę organu na brzmienie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej z 2010 r., które zarówno w sytuacji toczących się spraw o przejęcie na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów odholowanych i nieodebranych, jak również w przypadku spraw, w których termin z art. 130a ust. 10 p.r.d. upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej a postępowanie o przejęcie własności pojazdu nie zostało wszczęte, ustawodawca nakazuje stosować odpowiednio art. 11 ustawy zmieniającej (ergo - prowadzić postępowania). Rozumienie tego przepisu nie zostało poddane jakiejkolwiek ocenie organu, zwłaszcza w zestawieniu z art. 13. W szczególności brak jest porównania skutku jaki wprowadza ta regulacja prawna, nakazująca wszak prowadzenie postępowania w myśl art. 11 ustawy zmieniającej z 2010 r. nawet wówczas gdy termin 6-cio miesięczny z art. 130a ust. 10 p.r.d. (termin przepadku) już upłynął i nie wszczęto postępowania w tej sprawie (zob. art. 12 ust. 2). Organ nie zestawia tego z art. 13 i przywołanym przez Sąd orzecznictwem. Należy zwrócić uwagę, że jakkolwiek skarżący mógł uważać, że zamknął swoje sprawy związane z porzuconym samochodem, to jednak regulacji poprzednio i obecnie obowiązujących w tym zakresie nie można traktować jako swoistego uprawnienia do swobodnego pozbywania się aut i w ten sposób poddawania ich złomowaniu. Ustawodawca z jakichś względów wprowadził w życie art. 12 a jednocześnie określił zasady ponoszenia kosztów w stanach przejściowych (art. 13). Zakładając racjonalność ustawodawcy brak jest jakiejkolwiek wypowiedzi organu, która mogłaby zostać uznana za przedstawiającą stanowisko w tym zakresie.

Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał zatem na uwadze przedstawione wyżej stanowisko Sądu. Podda ocenie relację pomiędzy art. 12 i 13 ustawy zmieniającej z 2010 r., wyrażając i odpowiednio uzasadniając swoje stanowisko, w szczególności co do tego, czy w kontekście powołanych przepisów skarżący winien ponosić odpowiedzialność za odholowany pojazd. Takiej oceny nie może dokonać Sąd orzekający w niniejszej sprawie bowiem byłoby to rozstrzyganie po raz pierwszy kwestii istotnej dla sprawy w postępowaniu sądowym a nie w postępowaniu przed organem. Rozstrzygając sprawę organ winien przy wykładni wskazanych przepisów z jednej strony wyważyć kwestię stwierdzonej niekonstytucyjności dotychczasowych regulacji o przepadku pojazdów nieodebranych, z drugiej zaś zestawić to ze stanowiskiem ustawodawcy wyrażonym w art. 12 ustawy zmieniającej z 2010 r., nakazującym prowadzenie postępowań, w których 6-cio miesięczny termin przepadku upłynął.

Kierując się powyższą argumentacją Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 12 i 13 ustawy zmieniającej z 2010 r. i art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a.

O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika oraz koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.