Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1563/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14 lit. b par. 1, par. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1563/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr), Asesor WSA Inga Gołowska, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009r., sprawy ze skargi "Q" S.A. w K., na indywidualną interpretację Ministra Finansów, z dnia 14 sierpnia 2008r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia [...] maja 2008r. "Q" S.A. z siedzibą w K. zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej członków organów niepublicznej spółki kapitałowej.

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Wnioskodawca jest osobą prawną - spółka akcyjną. W celu zminimalizowania negatywnych skutków działań niektórych podmiotów działających w imieniu spółki wnioskodawca zawarł umowę ubezpieczenia szkód powstałych w następstwie roszczeń z tytułu odpowiedzialności członków organów niepublicznej spółki kapitałowej. Wnioskodawca przedstawił główne postanowienia umowy ubezpieczeniowej. Do wniosku dołączono ogólne warunki ubezpieczenia. Wnioskodawca wskazał, że wydatki ponoszone na opłacenie składki ubezpieczeniowej nie zostały wymienione w art. 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, zatem ich zakwalifikowanie winno być dokonane w oparciu o ogólne zasady kwalifikowania wydatku do kosztów uzyskania przychodu, wskazane w art. 15 cyt. ustawy. Skoro wartość składki stanowi przychód dla każdego ubezpieczonego z tytułu pełnienia funkcji w organach spółki, to oczywistym jest, że wartość tej składki jest kosztem uzyskania przychodów dla spółki jako element wynagrodzenia dla członka organu. Celem zawarcia umowy ubezpieczenia było przede wszystkim zabezpieczenie interesu majątkowego spółki na wypadek, gdyby nieprawidłowe działania jej organów miały spowodować powstanie uszczerbku w jej majątku. Podobnie jak w przypadku klasycznego ubezpieczenia mienia od różnych zdarzeń, takich jak włamanie, kradzież, pożar itp., gdzie wydatki ponoszone na opłacenia składki ubezpieczeniowej stanowią koszty uzyskania przychodów.

Interpretacją indywidualną z dnia 14 sierpnia 2008 r. znak: [...] Minister Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) uznał stanowisko przedstawione we wniosku za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych "kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1". Kosztami uzyskania przychodów są zatem wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie bądź zachowanie źródła przychodów i które nie zostały wyłączone z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1. Z powyższego wynika, że określony wydatek, nie wymieniony w katalogu wydatków nie stanowiących kosztów podatkowych, może stanowić koszt uzyskania przychodu pod warunkiem, że między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu zachodzi związek przyczynowo-skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na powstanie, zwiększenie lub zachowanie przychodu podatnika.

Wydatki poniesione przez spółkę na opłacenie składek na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej członków organów niepublicznej spółki kapitałowej nie mają na celu osiągnięcia przychodów przez spółkę, nie można więc ich zaliczyć w ciężar kosztów podatkowych. Osoba fizyczna, przyjmując określone funkcję w spółce za określone wynagrodzenie, przyjmuje jednocześnie odpowiedzialność za ich pełnienie. Jednocześnie, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 59 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie uważa się za koszt uzyskania przychodów składek opłaconych przez pracodawcę z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia na rzecz pracowników, z wyjątkiem umów dotyczących ryzyka grup 1, 3 i 5 działu I oraz grup 1 i 2 działu II wymienionych w załączniku do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, jeżeli uprawnionym do otrzymania świadczenia nie jest pracodawca i umowa ubezpieczenia w okresie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją zawarto lub odnowiono, wyklucza:

a) wypłatę kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy,

b) możliwość zaciągania zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy,

c) wypłatę z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie.

Biorąc powyższe pod uwagę, kosztem uzyskania przychodów mogą być opłacone przez pracodawcę składki z tytułu zawartych lub odnowionych na rzecz pracowników umów ubezpieczenia:

1. na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (grupa 3 dział I),

2. wypadkowe i chorobowe, jeśli są uzupełnieniem innych ubezpieczeń działu I (grupa 5 dział I),

3. na życie (grupa l dział II),

4. wypadku, w tym wypadku przy pracy i choroby zawodowej (grupa 1 dział II): -świadczenia jednorazowe, - świadczenia powtarzające się, - połączone świadczenia, o których mowa w pkt 1 i 2, - przewóz osób,

5. ubezpieczenie choroby (grupa 2 dział II): - świadczenia jednorazowe; - świadczenia powtarzające się, - świadczenia kombinowane.

Nie będą natomiast kosztem uzyskania przychodów składki płacone z tytułu umów ubezpieczenia innych niż wymienione powyżej. Ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej mieszczą się w innych grupach ryzyka, to jest w dziale II grupa 10 - 13, a zatem nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów pracodawcy opłacającego składki na rzecz osób objętych tym ubezpieczeniem.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. "Q" S.A. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.

Pismem z dnia [...] września 2008 r. znak [...] Dyrektor Skarbowej działając w imieniu Ministra Finansów udzielił odpowiedzi na w/w wezwanie, stwierdzając brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

Skargę na powyższą interpretację złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "Q" S.A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji. W skardze zarzucono naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez jego błędną wykładnię. Uzasadniając powyższe wskazano, że celem zawarcia umowy ubezpieczenia było przede wszystkim zabezpieczenie interesu majątkowego spółki na wypadek, gdyby nieprawidłowe działania jej organów miały spowodować powstanie uszczerbku w jej majątku, podobnie jak w przypadku klasycznego ubezpieczenia mienia od różnych zdarzeń, takich jak włamanie, kradzież, pożar itp. Dodatkowo zgodnie z postanowieniami zawartej umowy ubezpieczenia, a w szczególności pkt 4.4 umowy ubezpieczenia - zwrot "ubezpieczyciel zwróci Spółce kwotę wszelkich odszkodowań, które Spółka wypłaciła w celu pokrycia odpowiedzialności Ubezpieczonego z tytułu okoliczności objętych ochroną w ramach zawartej umowy ubezpieczenia w sytuacji, gdy Ubezpieczyciel wypłaciłby dane odszkodowanie Ubezpieczonemu na podstawie zawartej umowy ubezpieczenia. Ubezpieczyciel nie wypłaci ubezpieczonemu odszkodowania w zakresie, w jakim odpowiedzialność ubezpieczonego została uprzednio pokryta przez Spółkę". Ponadto wszelkie zdarzenia objęte przedmiotową umową powodują w pierwszej kolejności odpowiedzialność spółki np. zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej", a także wskazano na art. 292, art. 293 i art. 294 kodeksu spółek handlowych oraz roszczenia pracownicze. Zawierając przedmiotową umowę spółka działała w celu ochrony własnego interesu: dawała większą swobodę działania członkom swoich organów, oraz zabezpieczyła własny interes majątkowy na wypadek wyrządzenia spółce szkody przez członków tych organów i w związku z tym skarżąca działała w celu zabezpieczenia źródła przychodów. Ponadto wskazano, że w podobnych stanach faktycznych Minister Finansów wydał odmienne interpretacje, co oznacza, iż w niniejszej sprawie naruszono zasadę postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W ocenie Sądu wydana przez organ podatkowy interpretacja indywidualna odpowiada przepisom prawa i jest prawidłowa

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z jego treścią kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. W ocenie Sądu organ prawidłowo zinterpretował wskazany przepis odwołując się do treści art. 16 ust. 1 pkt 59 cyt. ustawy, z którego wynika, że ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej mieszczą się w innych grupach ryzyka niż wskazane w tym przepisie, to jest w dziale II grupa 10 - 13, a zatem nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów pracodawcy opłacającego składki na rzecz osób objętych tym ubezpieczeniem. Ustawodawca w sposób wyraźny wyłączył zatem możliwość zaliczania wydatków z tytułu tego rodzaju ubezpieczeń do kosztów uzyskania przychodu. W związku z tym nie są zasadne zarzuty, w których strona skarżąca wskazuje na podobieństwo powyższych ubezpieczeń do klasycznych ubezpieczeń mienia od różnych zdarzeń (włamanie, kradzież, pożar), gdzie to spółka jest podmiotem ubezpieczonym, a także na ponoszenie przez spółkę odpowiedzialności majątkowej za skutki decyzji podejmowanych przez członków jej organów. Argumentacja strony skarżącej nie była zatem zasadna.

Nie nastąpiło również naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, ponieważ powoływane przez stronę skarżącą interpretacje podatkowe wydawane są przez Ministra Finansów w indywidualnych sprawach odnoszą się zawsze do konkretnych stanów faktycznych i nie stanowią tym samym powszechnej wykładni prawa, którą organy podatkowe byłyby związane.

Mając zatem na uwadze powyższe, należało skargę oddalić, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.