Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 244/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : WSA Joanna Człowiekowska WSA Mirosław Bator Protokolant : starszy referent sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 20 grudnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Inne decyzją z dnia 20.12.2019 r. (znak [...]) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia 18 października 2019 r. (znak: [...]). Ostatnio wskazaną decyzją nakazano K. B., przywrócenie stanu poprzedniego działki numer [...] w N. poprzez:

. odblokowanie na powyższej działce wylotu przepustu znajdującego się pod drogą gminną - działką nr [...] w miejscowości N. oraz

. w celu umożliwienia swobodnego odpływu wód z tego przepustu, zdjęcie warstwy gruntu na szerokości 1 m, począwszy od dolnej krawędzi rury przepustowej, zgodnie ze spadkiem terenu w kierunku północnym na działce numer [...] w N. .

Decyzja ta zapadła w następującym stanie sprawy:

Wójt Gminy D. w związku z nawiezieniem ziemi na działkę nr [...] w N. i zasypaniem rowu odprowadzającego wodę z przepustu pod drogą, wnioskiem z dnia 14 lutego 2014 r. zainicjował postępowanie o przywrócenie stanu poprzedniego tej działki, tj. odtworzenie zasypanego rowu. W uzasadnieniu wniosku podał, iż na działkę nr [...] nawieziona została ziemia w celu podniesienia jej rzędnej i niwelacji terenu. Na skutek powyższych działań, doszło do zasypania rowu odprowadzającego wodę z przepustu pod drogą gminną (działka nr [...]). W wyniku zasypania rowu i nawiezienia ziemi zatkany został przepust pod droga.

W powyższej sprawie zapadło szereg decyzji organów administracji oraz wydany został wyrok WSA w Krakowie z dnia 8.03.2017 r. (sygn. akt II SA/Kr 1426/16). Powołany wyrok – z uwagi na związanie organów administracji oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.) ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia kontroli zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji. W związku z tym należy wskazać, iż powołanym wyżej wyrokiem, uchylona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. (dalej SKO w T.) z dnia 16.09.2016 r. (znak: [...]) oraz poprzedzająca tę decyzję, decyzja Wójta Gminy T. z dnia 27.07.2016 r. (znak: [...]). Tą zaś decyzją Wójt Gminy T. nakazał K. B. przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odblokowanie na działce nr [...] w miejscowości N. wylotu przepustu znajdującego się pod drogą gminną, stanowiącą działkę nr [...] (pkt 1) oraz w celu umożliwienia swobodnego odpływu wód z przepustu, zdjęcie warstwy gruntu na szerokości 1 m, począwszy od dolnej krawędzi rury przepustowej, zgodnie ze spadkiem terenu w kierunku północnym na działce numer [...] w miejscowości N. (pkt. 2). Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez K. B. – SKO w T. – utrzymało decyzję tę w mocy. Uchylając obie wyżej wymienione decyzje, WSA w Krakowie w powołanym wyżej wyroku wskazał, że decyzje te naruszają art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd wyjaśnił, że "Kontrola przeprowadzonego postępowania zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, prowadzi do wniosku, że postępowanie dowodowe było niepełne, gdyż nie obejmowało precyzyjnych i wyczerpujących ustaleń w zakresie legalności przepustu (legalnego stanu prawnego), co do którego obecnie nakazano przywrócenie stanu poprzedniego. Brak było ustaleń organów w zakresie tego, czy stwierdzony nakaz doprowadzi do legalnego stanu prawnego w zakresie przepustu. W ocenie sądu, zasadnie w skardze zarzucono, iż organy nie zajęły się kwestią legalności wybudowanego przepustu (remontu przepustu), poprzestając na ogólnikowych informacjach, że przepust był wykonany, kiedy to wprost na taką okoliczność wskazywały dowody z zeznań świadków, na co skarżąca zwracała uwagę w toku postępowania, w tym zmiany ukształtowania terenu działki skarżącej (niwelacji warstw ziemnych) w wyniku prac przy przebudowie przepustu. Brak jest zatem jakiejkolwiek dokumentacji na okoliczność legalności wybudowania przepustu". Podkreślił ówcześnie orzekający WSA w Krakowie, "że skoro przedmiotowa droga ma status drogi publicznej, to winny istnieć dokumenty, w tym projekt jej budowy, który może stanowić istotny w tym zakresie dowód. Nie jest bowiem dopuszczalnym w niniejszej sprawie stwierdzenie, iż określone działanie skarżącej w zakresie przepustu było nielegalne, bez uprzedniego zbadania czy budowa przepustu była zgodna z prawem oraz czy w związku z tym nie doprowadziła do naruszenia stosunków wodnych na gruncie. W powyższym zakresie zatem decyzje organów obu instancji są wadliwe i oparte na niepełnym materiale dowodowym. Wg sądu, konieczne jest zatem jego uzupełnienie o odpowiednie dokumenty w postaci map, pozwoleń administracyjnych, projektów budowlanych, w tym dotyczących przebiegu dróg, rowów itp. ewentualnie dowodu z opinii biegłego w tym zakresie, jeśli ustalenia i oceny wymagałyby wiedzy specjalistycznej dotyczącej wpływu wykonanego przepustu na stan wód na gruncie. (...)".

Po uchyleniu przez sąd wydanych w sprawie decyzji, w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ l instancji zwrócił się do Starosty Powiatowego w B. oraz Gminy D. o przekazanie wszelkiej dokumentacji dotyczącej budowy, przebudowy lub remontu przedmiotowego przepustu oraz drogi gminnej asfaltowej na działce nr [...] w miejscowości N., gm. D..

W odpowiedzi Starosta B. pismem z dnia 30 czerwca 2017 r. wyjaśnił, że w posiadanych rejestrach wydanych pozwoleń na budowę i przyjętych zgłoszeń budowy stwierdzono jedynie przyjęcie zgłoszenia robót budowlanych dokonane w dniu 12 lutego 2014 r. przez Wójta Gminy D. - polegających na odbudowie przepustu w ciągu drogi gminnej w Niedźwiedzy - dz. nr [...], zniszczonego w wyniku działania żywiołu. Zgłoszenie to dokonane zostało w trybie art. 7 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U. z 2001 r. póz. 906).

Wójt Gminy D. w piśmie z dnia 5 lipca 2017 r. poinformował natomiast, że w Urzędzie Gminy D. nie znajdują się żadne dokumenty dotyczące budowy, przebudowy lub remontu przedmiotowego przepustu pod drogą na działce nr [...] jak i dotyczące samej drogi w miejscowości N.. Przepust i droga były wykonywane w czynie społecznym w latach 80 XX wieku, co potwierdzały także zeznania części świadków przesłuchiwanych dotychczas w sprawie. Nie sporządzano wówczas ani projektów ani operatów wodno-prawnych.

Pismem z dnia 18 sierpnia 2017 r. organ l instancji zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. o przeprowadzenie kontroli legalności wykonania przedmiotowego przepustu. Organ nadzoru budowlanego pismem z dnia 26 września 2017 r. poinformował, iż w dniu 11 września 2017 r. przeprowadził kontrolę nieruchomości na której znajduje się sporny przepust. Opisał parametry tego przepustu i podał, że "od dnia 1 stycznia 2017 r. w związku z nowelizacją ustawy Prawo budowlane - ustawa z dnia 30 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016r., poz. 2255) - przepusty pod drogami gminnymi i powiatowymi o średnicy mniejszej lub równej 1,0 m (art. 29 ust. 1 pkt 11 b) nie podlegają reglamentacji ustawy prawo budowlane. W związku z tym, że oceniany przepust ma średnicę 50 cm nie można mówić o jego nielegalności w rozumieniu art. 48 i 49 b, czy art. 50 i 51 ustawy Prawo Budowlane."

Organ I instancji przeprowadził w dniu 24 października 2017 r. kolejne oględziny. Stwierdził, że działka nr [...] w N. porośnięta jest trawą, a na działce tej nie przeprowadzono żadnych nowych prac polegających na nawiezieniu lub wywiezieniu ziemi. Nie zaobserwowano zastoisk wodnych na działce. Po południowej stronie drogi tj. działki nr [...], przy wlocie do przepustu (znajdującego się pod tą drogą na wysokości działki nr [...]) zaobserwowano stagnującą w rowie wodę. Na odcinku 12,5 m została położona nowa nakładka asfaltowa na wysokości działki nr [...] i działki nr [...]. Stwierdzono pęknięcia asfaltu wykonanego jesienią w 2016 r. Pracownik Urzędu Gminy D. wskazał miejsce, w którym zlokalizowany jest wlot do przepustu, który podczas wykonywania nakładki asfaltowej był widoczny. Na tej podstawie ustalono miejsce przepustu pod drogą - działką nr [...], tj. 6 m od słupa elektrycznego znajdującego się po południowej stronie drogi.

Prowadzący postępowanie organ administracji ponownie zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o wyjaśnienie, czy przepust został wybudowany zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. W odpowiedzi PINB w piśmie z 20 listopada 2017 r. wyjaśnił, iż wobec oświadczenia Gminy D., że przepust był budowany w latach 80-tych XX wieku oraz wobec braku dokumentów tj. pozwolenia na budowę - co nie jest jednak równoznaczne z samowolą - "nie można stwierdzić, czy przedmiotowy przepust został wybudowany zgodnie z obowiązującymi w tym okresie przepisami Prawa budowlanego".

W tak ustalonym stanie sprawy, Wójt Gminy T. decyzją z 27 grudnia 2017 r. nałożył na K. B. obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego poprzez: 1. odblokowanie na działce nr [...] w N. wylotu przepustu znajdującego się pod drogą gminną oraz 2. zdjęcie warstwy gruntu na szerokości 1 m, począwszy od dolnej krawędzi rury przepustowej, zgodnie ze spadkiem terenu w kierunku północnym na działce numer [...].

Po rozpoznaniu odwołania K. B. od opisanej wyżej decyzji, SKO w T. z dnia 17 sierpnia 2018r. ([...]) uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium Odwoławcze nakazało Wójtowi Gminy T. zwrócić się do PINB w B. o ponowne przeprowadzenie kontroli legalności przedmiotowego przepustu.

PINB w B., zajmując w piśmie z 25 maja 2019 r.([...]) stanowisko w sprawie wyjaśnił, że ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie obligowała właścicieli obiektu budowlanego do przechowywania przez okres jego istnienia dokumentów dotyczących budowy. Sam brak decyzji o pozwoleniu na budowę nie oznacza jeszcze, że miała miejsce samowola budowlana. W związku z powyższym, organ nadzoru budowlanego nie znalazł podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie legalności spornego przepustu.

W tak ustalonym stanie sprawy Wójt Gminy T. decyzją z dnia 18 października 2019 r. orzekł w sposób wskazany na wstępie uzasadnienia. Podkreślił, że działka nr [...] w N. stanowiąca własność K. B. sąsiaduje od strony południowej z działką nr [...], na której znajduje się asfaltowa droga gminna. Na wysokości działki nr [...] oraz nr [...] - na działce nr [...] w ciągu drogi gminnej znajduje się przepust betonowy o średnicy 50 cm. W miejscu wlotu do przepustu od strony południowej drogi gminnej - działki nr [...] - znajduje się zastoisko wodne. Wylot przepustu od strony działki nr [...] jest zasypany. Teren na działce nr [...] jest porośnięty trawą oraz drzewami i posiada naturalny spadek w kierunku północnym w stronę działki nr [...] oraz w kierunku północno- zachodnim tj. skrzyżowania dróg działek numer [...] z działką numer [...]. Spływ wód opadowych odbywał się rowem przydrożnym wzdłuż południowej strony drogi gminnej - działki nr [...], w kierunku północno - zachodnim. Na wysokości działki nr [...], część wód opadowych przepływała przepustem przebiegającym poprzecznie do jezdni pod kątem około 45 stopni, na północną stronę drogi gminnej i rozlewała się w sposób nieskanalizowany na terenie działki nr [...] zgodnie z ukształtowaniem terenu w kierunku północnym. Pozostała część wód po południowej stronie drogi gminnej - działki nr [...] - spływała w kierunku zachodnim do skrzyżowania dróg na działce nr [...] oraz na działce nr [...]. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że wylot przepustu średnicy 50 cm zlokalizowanego pod drogą gminną (działka nr [...]) został zasypany ok. 2012 r. przez właścicielkę działki nr [...] K. B.. Podniesienie terenu na działce nr [...] oraz zasypanie wylotu przepustu usytuowanego pod drogą gminną (działka nr [...]) spowodowało zablokowanie odpływu wód opadowych przedmiotowym przepustem w kierunku północnym zgodnie ze spadkiem terenu. Organ ustalił, że przedmiotowy przepust został wykonany w latach 80 tych XX wieku. W wyniku działań na działce nr [...] przez właścicielkę tej działki został zasypany wylot przepustu oraz zablokowany spływ wód w kierunku północnym zgodnie ze spadkiem terenu, co powoduje szkody na działce nr [...] (droga) poprzez niszczenie nakładki asfaltowej, a w konsekwencji utrudnienia w korzystaniu z tej drogi przez uczestników ruchu.

Organ I instancji powołał art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2001 r. Wskazał, że powstałe na działce nr [...] zmiany spowodowały zablokowanie odpływu wód opadowych, zmianę kierunku oraz szkody na działce sąsiedniej nr [...], co daje podstawę do wydania właścicielowi działki nakazu o którym mowa w art. 29 ust. 3 powołanej ustawy. Z uwagi na powyższe w rozpatrywanej sprawie w związku ze szkodą powstałą na działce sąsiedniej nr [...], spowodowaną przez wykonane prace na działce nr [...] przez właściciela tej działki, został wydany nakaz dotyczący przywrócenia stanu poprzedniego poprzez odblokowanie wylotu przepustu o średnicy 50 cm, zlokalizowanego pod droga gminną - dz. nr [...] oraz nakaz umożliwienia swobodnego odpływu wód z przepustu zgodnie ze spadkiem terenu w kierunku północnym na działce nr [...] w N. .

Odwołanie od tej decyzji wniosła K. B. akcentując m.in. brak wyjaśnienia kwestii legalności przepustu znajdującego się pod drogą gminną nr [...], a także pominięcie okoliczności niedrożności rowu przebiegającego naprzeciw działki [...] po południowej stronie drogi (dz. 210) na wysokości dz. [...] i jej wpływu na stan wód na gruncie. Zarzuciła też brak przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii oraz nieprecyzyjne określenie orzeczonego nakazu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 23.12.2019 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazało, iż jest poza sporem, że przepust pod drogą gminną (dz. nr [...]) został zablokowany (ok. 2012 roku) przez obecną właścicielką działki nr [...] – K. B.. Zasypanie wylotu przepustu na działce nr [...], spowodowało zablokowanie odpływu wód opadowych. Spowodowało to uwidocznione na dokumentacji fotograficznej szkody na drodze gminnej (dz. ewid. nr [...]) tj. pęknięcia nawierzchni asfaltowej oraz "wykruszenia" i zagłębienia. Podniesienie terenu działki nr [...] i zrównanie jej wysokości z poziomem drogi gminnej oraz zasypanie wylotu przepustu, a tym samym zablokowanie odpływu wód z przepustu w kierunku północnym, spowodowało zatem opisane wyżej naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w szczególności drogi gminnej oznaczonej jako działka ewidencyjna numer [...] w N.

Akcentowało SKO w T., że do rozstrzygnięcia pozostawała kwestia legalności przepustu. To zagadnienie było przedmiotem wiążących organ administracji ocen wyrażonych przez orzekający uprzednio w sprawie WSA w Krakowie (wyrok z 8.03.2017 r.; sygn. akt II SA/Kr 1426/16).

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na pismo Starosty [...] z dnia 30 czerwca 2017 r., który potwierdził dokonane w dniu 12 lutego 2014 r. zgłoszenie robót budowlanych polegających na "Odbudowie przepustu w ciągu drogi gminnej w m. N. dz. nr [...]" zniszczonego w wyniku działania żywiołu. Wskazał też na pismo Wójta Gminy D. z dnia 5 lipca 2017 r., w którym podano, że sporny przepust najprawdopodobniej został wybudowany w latach 80 XX wieku. Organ II instancji odwołał się również do ocen PINB w B., z których wynika, że sporny przepust nie podlega reglamentacji ustawy Prawo budowlane, w związku z nowelizacją tej ustawy z dnia 30 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., póz. 2255). Nie można mówić – zdaniem SKO w T. - o nielegalności tego przepustu w rozumieniu przepisów art. 48 i 49 b, czy art. 50 i 51 ustawy Prawo Budowlane. PINB również nie znalazł podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie legalności przepustu.

SKO w T. stwierdziło, że w realiach sprawy nie sposób przyjmować, iż droga gmina w miejscowości N., czy też przepusty usytuowane w ciągu tej drogi (w tym umiejscowiony na wysokości działki nr [...] przepust betonowy o średnicy 50 cm) są obiektami nielegalnymi. Podkreśliło, że do chwili wszczęcia na wniosek Gminy D. (w dniu 14 lutego 2014 r.) postępowania w rozpoznawanej sprawie, ani odwołująca K. B., ani też jej poprzednicy prawni nie kwestionowali legalności spornego przepustu usytuowanego na wysokości ich nieruchomości. Na podstawie zatem przeprowadzonych dowodów w sposób jednoznaczny ustalone zostało, że od co najmniej 30 lat pod drogą gminną nr [...] w miejscowości N., gmina D. istniał betonowy przepust o średnicy 50 cm, którego wylot ok. 2012 r. został zablokowany (zasypany) przez aktualną właścicielkę działki nr [...], zaś początkowa część drogi do pól przebiegająca na działce nr [...] uległa podniesieniu (nawiezieniu ziemią). Wskazało Kolegium Odwoławcze, że powyższe działanie właścicielki działki nr [...] w Niedźwiedzy spowodowało zmiany w dotychczas istniejącym spływie wód opadowych w spornym terenie. Na skutek zasypania przepustu i "podniesienia" początkowej części drogi do pól przebiegającej na działce nr [...], woda przestała odpływać jak dotychczas, tj. przepustem w kierunku zalesionej części działki nr [...], zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu. W konsekwencji zablokowania przepustu woda ta wylewa się na drogę gminną powodując szkody uwidocznione na włączonej w poczet materiału dowodowego sprawy dokumentacji fotograficznej. Szkody te spowodowały konieczność wykonania w miejscu usytuowania niedrożnego przepustu nowej "nakładki asfaltowej."

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących zaniechania wyjaśnienie legalności przepustu znajdującego się pod drogą gminną nr [...], a także pominięcie okoliczności niedrożności rowu przebiegającego naprzeciw działki [...] po południowej stronie drogi (dz. 210) na wysokości dz. [...] i jej wpływu na stan wód na gruncie" (pkt l), "naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez niezastosowanie się do okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym upatrzeniu sprawy, wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 8 marca 2017r (SA/Kr 1426/16), w tym ustalenie czy wykonany przepust był samowolą budowlaną" (pkt VI) i "naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w całości, w sytuacji kiedy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości ustalenia legalności przepustu" ( pkt VII) wyjaśniło SKO w T., że wbrew twierdzeniom odwołania, w toku przeprowadzonego postępowania uwzględniono wiążące wskazania WSA w Krakowie i przeprowadzono postępowanie dowodowe w wyniku którego ustalono, iż brak jest podstaw prawnych do kwestionowania legalności (zgodności z prawem) spornego przepustu przebiegającego pod drogą gminną w miejscowości N..

Odnośnie natomiast kwestii "pominięcie okoliczności niedrożności rowu przebiegającego naprzeciw działki [...] po południowej stronie drogi" zauważył organ odwoławczy, że identycznej treści zarzut podlegał już ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w wydanym w sprawie wyroku z 8 marca 2017 r. stwierdził: "Nie zasługuje na podzielenie także zarzut dotyczący wpływu niedrożności rowu usytuowanego naprzeciw działki nr [...] po południowej stronie drogi — dz. nr [...], na wysokości działki [...], na badaną w niniejszej sprawie okoliczność zasypania przepustu. Kwestie drożności rowu należą do innego organu tj. starosty i może być ewentualnie badana w odrębnym postępowaniu" (k. 7 uzasadnienia wyroku).

Co do zarzutu "braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, zdaniem Kolegium, do rozstrzygnięcia sprawy nie były wymagane wiadomości specjalne. Konieczne było jedynie - jak wskazał to WSA w Krakowie "poczynienie ustaleń w zakresie legalności przepustu (legalnego stanu prawnego)".

W ocenie organu odwoławczego, nie są również uzasadnione kolejne zarzuty (III-V) wskazujące na nieprecyzyjne określenie nakazanego obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego, a w konsekwencji niewykonalność decyzji, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Wskazał organ II instancji, iż w wydanym w sprawie rozstrzygnięciu nakazano odblokowanie wylotu przepustu oraz w celu umożliwienia swobodnego odpływu wód z przepustu w pkt 2 nakazano zdjęcie warstwy gruntu na szerokości 1 m, począwszy od dolnej krawędzi rury przepustowej, zgodnie ze spadkiem terenu w kierunku północnym na działce nr [...] w miejscowości N.. Obowiązek został zatem dostatecznie precyzyjnie określony i nadaje się do wykonania i ewentualnej egzekucji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję SKO w T. z dnia 20.12.2019 r. wniosła K. B.. Zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

I. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu dokładnego ustalenia

stanu faktycznego sprawy poprzez brak wyjaśnienia kwestii legalności przepustu

znajdującego się pod drogą gminną nr [...], a także pominięcie okoliczności

niedrożności rowu przebiegającego naprzeciw działki [...] po południowej stronie drogi

(dz. 210) na wysokości dz. [...] i jej wpływu na stan wód na gruncie, oraz brak ustalenia przebiegu rowu jaki ma być odtworzony/przywrócony pomimo braku jakichkolwiek informacji na ten temat w aktach sprawy

II. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak przeprowadzenia

dowodu z opinii biegłego;

III. art. 136 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie mimo konieczności uzupełnienia dowodów;

IV. art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji;

V. art. 156 § 1 pkt 5 kpa poprzez nałożenie na odwołującą w decyzji Wójta Gminy T. obowiązku w postaci przywrócenia stanu poprzedniego w sposób nieprecyzyjny, jak również z uwagi na istnienie przeszkód natury technicznej w jej wykonaniu co sprawia, że przedmiotowa decyzja jest niewykonalna;

VI. art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18.07. 2001 roku Prawo wodne poprzez jego zastosowanie w sytuacji kiedy stan wody na gruncie, który powstał w wyniku zurbanizowania terenu, podlega ochronie na podstawie wyżej zacytowanego przepisu tyko wówczas, gdy jest wynikiem legalnego zagospodarowania terenu, tymczasem nie ma żadnych dowodów w sprawie na okoliczność legalności istniejącego przepustu oraz podstawy wejścia w teren skarżącej i wykonania na terenie prywatnym jakiegokolwiek rowu.

W odpowiedzi na skargę SKO w T. domagało się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sądowoadministracyjna kontrola zaskarżonych w sprawie decyzji wykazała, że decyzje te nie naruszają przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania w stopniu nakazującym wyeliminowanie kontrolowanych aktów administracyjnych z obrotu prawnego (art. 145 par. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej ten akt prawny powoływany jako "p.p.s.a."). Skarga, jako nieuzasadniona, podlegała zatem oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że w kontrolowanej obecnie sprawie orzekał już uprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 9.03.2017 r. (sygn. akt II SA/Kr 1426/16) uchylił obie zaskarżone wówczas decyzje organów administracji, wydane w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych i przywrócenia poprzedniego stanu działki nr [...] w N. . Wyrażoną we wskazanym wyżej wyroku oceną prawną i zapatrywaniami związane były zatem organy administracji ponownie rozpatrujące tę sprawę. Stosownie bowiem do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Aktualnie więc zasadniczą kwestią pozostawało to, czy w zaskarżonych obecnie do sądu decyzjach organy administracji należycie uwzględniły te uwagi i zapatrywania prawne, które wyrażone zostały we wskazanym wyżej wyroku WSA w Krakowie z dnia 8.03.2017 r. Zwrócić przy tym należy uwagę, że orzekający uprzednio sąd administracyjny akcentował konieczność uzupełnienia przez organy administracji postępowania dowodowego o wyczerpujące ustalenia w zakresie legalności budowy spornego przepustu. Podkreślał WSA w Krakowie, że jedynie oględziny nieruchomości (fotografie) czy też zeznania świadków nie mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności niniejszej sprawy, bez zbadania kwestii legalności budowy przepustu. Oceniając kontrolowane obecnie decyzje wskazać trzeba, iż orzekające organy administracji należycie odczytały i uwzględniły wiążącą je ocenę prawną i wskazania wyrażone uprzednio przez sąd administracyjny. Dostrzec bowiem należy, iż kwestia legalności budowy spornego przepustu poddana została poprawnej analizie. W szczególności, wyrażona przez SKO w T. ocena trafnie wskazywała, iż w realiach sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że budowa przedmiotowego przepustu mogła być wynikiem samowolnie wykonanych robót (w rozumieniu Prawa budowlanego). W tym zakresie zwrócić bowiem należy uwagę na uzupełnienie materiału dowodowego o stanowisko i oceny wyrażane w sprawie przez PINB w B. Organ ten trafnie wskazywał, że sam fakt braku dokumentacji (pozwolenia na budowę) nie oznacza jeszcze, że budowa przepustu zrealizowana została samowolnie. Obowiązująca bowiem w dacie budowy ustawa z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowalne (Dz. U. Nr 38, poz. 229) nie przewidywała obowiązku wieloletniego przechowywania materiałów dokumentujących proces budowlany. Obowiązek taki nie został bowiem nałożony ani na inwestora, ani na inne podmioty uczestniczące w procesie inwestycyjnym. Sam zatem brak dokumentacji budowy nie pozwala przesądzać, że w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Z uwagi przy tym na fakt, że od daty budowy przepustu minęło kilkadziesiąt lat (ok. 40) – brak zachowania się dokumentacji mógł zostać uznany za wiarygodny także z punktu widzenia zasad przechowywania tego rodzaju dokumentacji.

Podkreślić należy, iż organy administracji należycie ukierunkowały postępowanie dowodowe w kontrolowanej sprawie, podejmując wszelkie kroki celem wyjaśnienia zagadnienia wskazanego przez orzekający uprzednio WSA w Krakowie (tj. legalności budowy przepustu). W tym zakresie zwrócić należy uwagę na stanowisko tych organów, do których zwracano się celem wyjaśnia powyższej kwestii - por. pismo Urzędu Gminy z 5.07.2017 r. oraz pismo Starosty [...] z dnia 30 czerwca 2017 r., a także pisma PINB z 26.09.2017 r., 20.11.2017 r. i z dnia 25.05.2019 r.). Zasadnie też w sprawie zwrócono uwagę, że aktualne regulacje prawne nie przewidują potrzeby realizowania przepustu o parametrach występujących w sprawie w oparciu o pozwolenie na budowę (por. art. 29 ust. 1 pkt 11b Prawa budowlanego). Powyższe oznacza więc, że prawidłowo ocenione zostało zagadnienie, którego wyjaśnienie zalecił uprzednio orzekający sąd administracyjny (wyrok WSA w Krakowie z dnia 8.03.2017 r.).

Poprawnie przy tym ustalono, że przepust pod drogą gminną - dz. [...] został zablokowany przez K. B. (właściciela działki nr [...]), co wyłączyło możliwość odpływu wód opadowych i skutkowało uwidocznioną na dokumentacji fotograficznej szkodą na drodze gminnej (dz. ewid. nr [...]) tj. pęknięciami nawierzchni asfaltowej. Podniesienie terenu działki nr [...] i zrównanie jej wysokości z poziomem drogi gminnej oraz zasypanie wylotu przepustu, a tym samym zablokowanie odpływu wód z przepustu w kierunku północnym - spowodowało opisane wyżej naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Powyższe zaś było podstawą do nałożenia nakazu odblokowania wylotu przepustu oraz zdjęcia warstwy gruntu z działki nr [...] w N. . Nakaz ten orzeczony został na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawa wodnego. Przepis ten stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Zarzuty skargi nie zasługiwały zatem na uwzględnienie. Jak wyżej wskazano, kwestia legalności wykonanego przepustu została należycie wyjaśniona przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków dowodowych. Zauważyć przy tym należy, iż skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów mogących skutecznie zakwestionować przyjęte przez organy administracji stanowisko i oceny. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane z 2001 r., jak też art. 7, 77 par. 1 i art. 80 k.p.a. – uznać należało za pozbawiony podstaw.

Ustalony w sprawie stan faktyczny, oparty na zebranym materiale dowodowym, nie wskazywał także na potrzebę powołania w sprawie biegłego, gdyż w sprawie nie były wymagane wiadomości specjalne (art. 84 par. 1 k.p.a.). Kwestia bowiem zmiany stanu wody na gruncie wywołana niewątpliwym zasypaniem wylotu przepustu oraz szkody z tym związane (pęknięcia nawierzchni) zostały w sprawie należycie ustalone, co wykluczało potrzebę powoływania w tym zakresie biegłego.

Brak było też podstaw do przyjmowania, że orzeczony decyzją organu I instancji obowiązek został sformułowany w sposób nieprecyzyjny. Obowiązek ten jasno i jednoznacznie wskazuje na potrzebę odblokowania niedrożnego wylotu przepustu oraz na konieczność zdjęcia z działki nr [...] – warstwy gruntu – począwszy od dolnej krawędzi rury przepustowej, zgodnie ze spadkiem terenu w kierunku północnym. Brak jest podstaw do przyjmowania wystąpienia przesłanki trwałej niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 5 k.p.a., tym bardziej, że w sprawie nie ulega wątpliwości o jaki przepust chodzi, gdzie się on znajduje i jakie są jego parametry. Co do tego zarzutu, już w poprzednim wyroku (sygn. akt II SA/Kr 1426/16) zajął stanowisko sąd administracyjny (str. 7 uzasadnienia), uznając zarzut ten za nieuzasadniony.

Akcentowana w uzasadnieniu skargi kwestia niedrożności rowu usytuowanego naprzeciw działki nr [...] po południowej stronie drogi — dz. nr [...] na wysokości działki [...] – była przedmiotem ocen WSA w Krakowie w powoływanym wyżej wyroku z dnia 8.03.2017 r. Sąd ten wskazał, że zagadnienie to nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestie drożności rowu należą do innego organu (starosty) niż orzekający w tej sprawie i może być ewentualnie badana w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Mając powyższe na uwadze, sąd – na postawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.