Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 791/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 87, art. 92, art. 92a, art. 93
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: Art. 2 ust. 1 pkt 7, ust. 2, ust. 4, art. 30 ust. 3 pkt 9
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi D. G. Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 100,- ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] nałożył na Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" D. G. karę pieniężną w kwocie 350 zł - za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy na podstawie art. 93 ust.1, art. 92 ust. 1, ust. 4 w związku z lp. 10.3 zał. do ustawy, art. 87 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, oraz art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu 13.11.2009 r. w miejscowości B na drodze krajowej nr [...] funkcjonariusze Służby Celnej dokonali kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego samochodem marki DAF o nr rej. [...]. Stwierdzono przekroczenie przez kierowcę przedsiębiorcy maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy w dniu 17.10.2009r. o 52 minuty.

Organ postanowieniem z dnia [...] 2009 r. na podstawie m.in. art. 165 Ordynacji podatkowej, wszczął postępowanie administracyjne z urzędu.

Pismem z dnia 2.12.2009 r. na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej został wyznaczony stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W trakcie postępowania strona nie wniosła żadnych pism ani dowodów w sprawie.

Organ przytaczając treść art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7 rozporządzenia ( WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, podniósł, że jak wykazała analiza wykresówki z tachografu analogowego z dnia 17.10.2009r., kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 2 minuty w okresie od godziny 09:06 do godziny 15:08. W okresie tym kierowca odebrał jedną przerwę 40 minutową. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 52 minuty względem przepisowych 4 godz. 30 min.

Przytaczając treść art. 92 ust.1, 4 ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, że zgodnie z l.p. 10.3 wykazu, za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 52 minuty została określona łączna kara w wysokości 350 zł: a) o czas powyżej 15 minut do 30 minut -150 zł, b) za każde następne rozpoczęte 30 minut - 200 zł.

W pouczeniu organ wskazał, że zgodnie z art. 53 § 1,3,4 oraz art. 55 § 1 Ordynacji podatkowej, odsetki za zwłokę od należności podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54, naliczane są przez podatnika i wpłacane bez wezwania organu podatkowego.

W tym samym dniu tj. 21.12.2009 r. do organu I instancji wpłynęło wyjaśnienie strony z dnia 14.12.2009 r., nadane pocztą w dniu 15.12.2009 r.

Natomiast pismem z dnia 13.01.2010 r. strona złożyła od decyzji odwołanie, w którym podniosła, iż złożone w trakcie postępowania wyjaśnienie dotyczące przyczyny skrócenia czasu odpoczynku przez kierowcę o 5 minut, nie zostało uwzględnione w decyzji. W związku z powyższym wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do odwołania załączono dowód nadania ww. pisma z dnia 14.12.2009 r.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 18.05.2010 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.

Jako podstawę prawną decyzji wskazał art.120, art. 121 § 1, art.122, art.187 § 1, art.191, art. 207, art. 210 § 1 i § 4, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa, art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 3, art. 92 ust.1, ust. 4, art. 93 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że rozporządzenie (WE) nr 561/2006, ustanawia przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób. Rozporządzenie 561/2006 określa precyzyjnie obligatoryjne przerwy i odpoczynki zarówno dobowe, tygodniowe, jak i dwutygodniowe.

Stosownie do art. 15 ust. 7 pkt a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem l, kierowca ten musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych wykresówki obejmujące bieżący dzień i poprzednie 28 dni.

Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 "po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba, że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości, co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości, co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego".

Organ odwoławczy przytaczając treść art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust.1 pkt 3, art. 92 ust. 1, ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, wskazał, że poddano kontroli 29 dni pracy kierowcy, od 16.10.2009r. do 13.11.2009 r.

W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie, wykazane w protokole kontroli - kierowca przedsiębiorcy w dniu 17.10.2009 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 52 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 2 minuty w okresie od godziny 09:06 do godziny 15:08. W okresie tym kierowca odebrał jedną przerwę: 40 minutową. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Powyższe oznacza, iż kierowca naruszył art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Tak, więc rozstrzygnięcie sprawy jest w ocenie organu odwoławczego prawidłowe.

Organ odwoławczy stwierdził, iż zarzut strony dotyczący nieuwzględnienia wyjaśnienia z dnia 14.12.2009 r. przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ I instancji, jest zasadny.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeśli naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ popełnił błąd formalny, polegający na braku uwzględnienia wyjaśnienia strony. Treść art.122 Ordynacji podatkowej nakłada, bowiem na organ obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przez wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego.

Przywołując treść art. 187 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdził, że z wyjaśnień strony, wynika, iż w dniu 17.10.2009 r. kierowca prowadził pojazd wykonując usługą transportową i zatrzymał się na wykonanie 45 minutowej pauzy na parkingu Stacji Paliw w miejscowości W. Jednakże z uwagi na rozładunek cysterny z paliwem, która w tym czasie podjechała, a na parkingu brakowało miejsca na jej podjazd, pracownik stacji zmusił kierowcę do odjazdu z miejsca parkowania, co spowodowało skrócenie pauzy o 5 minut. Kontrolujący analizowali tarczki z 28 dni i na 27 tarczkach nie stwierdzili żadnych nieprawidłowości, tylko na tej jednej czas odpoczynku został skrócony o 5 minut.

Odnosząc się do tych wyjaśnień organ odwoławczy zauważył, iż po analizie przedmiotowej wykresówki kontrolujący stwierdzili, że kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 52 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 02 minuty w okresie od godziny 09:06 do godziny 15:08. W okresie tym kierowca odebrał jedną przerwę: 40 minutową. Po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut.

Art. 12 rozporządzenia 561/2009 pozwala na odstępstwa dotyczące maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu i minimalnego czasu odpoczynku, gdy nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju. Kierowca może wówczas odstąpić od przepisów art. 6 - 9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wpisuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu na miejsce pozwalające na postój.

W sprawie kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kierowca nie okazał również żadnego dowodu potwierdzającego, iż zmuszony został do usunięcia pojazdu z parkingu Stacji Paliw, 5 minut przed zakończeniem ustawowej 45 - minutowej przerwy.

Reasumując ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż kierowca prowadząc w tym dniu pojazd w okresie od godziny 09:06 do godziny 15:08 tj. przez 6 godzin i 02 minuty przekroczył ustawowe cztery i pół godziny skracając jednocześnie 45 minutową przerwę ciągłą do 40 minut.

Uchybienie polegające na naruszeniu przez organ l instancji art. 200 Ordynacji podatkowej nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy i brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Strona wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji zarzuciła:

1) błędne zastosowanie w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej i prowadzenie postępowania na podstawie tych przepisów, kiedy właściwymi dla prowadzenia postępowania i wydania decyzji administracyjnej są przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o służbie celnej, co wynika z art. 93 oraz art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 2 ust. 4 w związku z art. 2 ust.1 pkt 7a i art. 30 ust. 3 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, mające znaczenie dla sprawy,

2) rażące naruszenie art. 92a ust. 4, art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym przez wszczęcie i nałożenie na przedsiębiorcę kary administracyjnej przewidzianej przez art. 93 ust. 1 ustawy, choć z okoliczności sprawy wynika, iż podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia przepisów, a naruszenie nie jest rażące i podmiot nie dopuścił się wielokrotnie tego rażącego naruszenia (art. 92a ust. 5), mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

3) naruszenie art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. przez uznanie, że kierowca nie miał prawa skrócić o 5 minut przerwy z powodu zamknięcia stacji paliw, gdzie przerwę odbywał, podczas zaopatrywania jej w paliwo, dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu i ładunku, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, iż kara pieniężna może być nałożona jedynie decyzją administracyjną. Decyzja administracyjna nie może być wydana po przeprowadzeniu postępowania wedle zasad określonych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa. Z art. 92a ustawy o transporcie drogowym wynika wprost, że w przypadku, o jakim w tym przepisie wszczyna się i prowadzi postępowanie administracyjne.

Z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej, obowiązującego już w dniu kontroli wobec w życie nowej ustawy z dniem 31.10.2009r., wynika również do kontroli, o jakich mowa w ust. 1 pkt 7 Iit a, a więc określonych w art. 2 i 3 tej ustawy, w tym zgodnie z art. 30 ust. 3 pkt 9, kontroli w transportu drogowego prowadzonego na zasadach określonych w odrębnych nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Organy obu instancji powołały niezgodnie z prawem, jako podstawę decyzji art. 120, 121, 122, 187, 191, 207, 110 i 233 Ordynacji podatkowej.

W sprawie należałoby rozważyć, czy w ogóle możliwe jest prowadzenie postępowania w celu nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej za stwierdzone przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, określonego w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006.

Zgodnie z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym orzekanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, w tym również w sprawach przekraczania maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu tzw. przerwy, następuje w trybie określonym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Grzywnie w przypadku stwierdzenia przekraczania maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy podlega kierowca. Nie wyklucza to jednak możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy zatrudniającego kierowcę, jeśli zachodzi przesłanka wymieniona w art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, mianowicie, jeśli przedsiębiorca miał wpływ na powstanie naruszenia.

W sprawie, kierowca przymusowo opuścił przedwcześnie miejsce przerwy z powodu zamknięcia stacji paliw i obawy o bezpieczeństwo swoje, innych osób, pojazdu i ładunku. Co prawda art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 statuuje obowiązek umieszczenia w takim przypadku na wykresówce urządzenia rejestrującego wskazania powodu odstępstwa od art. 6-9, to jednak miejsce zatrzymania kierowcy do kontroli było pierwszym miejscem pozwalającym na postój. Kierowca zgłaszał tę okoliczność kontrolującym. Nie sposób nie dać wiary wyjaśnieniom kierowcy, tym bardziej, że odstępstwo od przerwy 45 minutowej wyniosło zaledwie 5 minut, a pozostałe wykresówki wskazują na wzorowe przestrzeganie odbywania przerw. Naruszenie, zatem nie było celowe. Nadto wyjaśnienia kierowcy korzystają z domniemania prawdziwości i niepodważone przez organ są dowodem w sprawie.

Przedsiębiorca nie miał żadnego wpływu na skrócenie czasu przez kierowcę, zaś kierowca był uprawniony do skrócenia przerwy zgodnie z dyspozycją art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a naruszeniu nie można przypisać cech rażącego naruszenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Nie zgodził się z zarzutem, dotyczącego błędnego zastosowania w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej i prowadzenie postępowania na podstawie tych przepisów. Wobec zapadłego w tej kwestii orzecznictwa zarówno Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06) jak i sądów administracyjnych (wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 389/07) należy zwrócić uwagę, z jakim rodzajem należności mamy do czynienia w przypadku kar pieniężnych nakładanych przez organy celne na podstawie ustawy o transporcie drogowym.

Stosownie do art. 2 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa przepisy tej ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Ponadto, stosownie do art. 2 § 2 tej ustawy, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III Ordynacji podatkowej stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalania lub określania uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy.

Z zakresu przedmiotowego ustawy - Ordynacja podatkowa, przepis art.2 § 4 wyłącza świadczenia pieniężne wynikające ze stosunków cywilnoprawnych oraz opłaty za usługi, do których stosuje się przepisy o cenach. Natomiast art.3 pkt 8 ustawy - Ordynacja podatkowa, definiuje niepodatkowe należności budżetowe - jako niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych.

Warunkiem stosowania do danej należności przepisów działu III ustawy - Ordynacja podatkowa jest, więc spełnienie przez należność, o której mowa w art. 2 § 2 ww. ustawy następujących kryteriów: należność powinna mieć charakter publicznoprawny, przepisy ustanawiające należność powinny wskazywać organ uprawniony do jej określania lub ustanowienia, a ponadto przepisy te nie powinny wprowadzać odrębnych uregulowań w zakresie poboru tej należności, należność powinna stanowić dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Dyrektor Izby Celnej przywołując treść art. 93 ust.1, 1a, 4, 5 , art. 94 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 89 ust.1 tej ustawy, podniósł, że te unormowania przemawiają za przyjęciem, że należności z tytułu kar pieniężnych mają charakter sankcji administracyjnej za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów enumeratywnie wymienionych w art. 92 ust.1 powołanej ustawy.

Przyjęcie założenia, iż w przypadku kar administracyjnych nakładanych przez organy celne zgodnie z ustawą o transporcie drogowym mamy do czynienia z należnościami, o których mowa w przepisach Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, iż reżim prawny tej ustawy stosuje się do tych kar w pełnym wymiarze. Taki wniosek znajduje również uzasadnienie w brzmieniu art. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten przewiduje, bowiem, iż przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do: (...) spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyjątkiem przepisów działów IV, V i VII.

W postępowaniach prowadzonych przez organy celne, dotyczących wymierzania kar administracyjnych, mamy do czynienia ze sprawami uregulowanymi w ustawie Ordynacja podatkowa, a co za tym idzie na mocy art. 3 Kpa, do spraw tych nie stosuje się przepisów Kpa. Takiemu rozwiązaniu nie stoją również na przeszkodzie przepisy ustawy o transporcie drogowym, w których nie znajduje się nakaz odpowiedniego stosowania przepisów Kpa. Należy również wziąć pod uwagę konsekwencje art. 13 § 1 ust. 1 i ust. 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jest naczelnik urzędu celnego oraz dyrektor izby celnej.

Wobec powyższego organy celne wymierzając kary pieniężne występują w charakterze organów podatkowych, co prowadzi do wniosku, iż te ich działania winny podlegać reżimowi ustawy Ordynacja podatkowa. Przytoczone przepisy prawa decydują jednoznacznie, że do postępowań w sprawach niepodatkowych należności budżetowych w tym kar pieniężnych, winna być stosowana ustawa Ordynacja podatkowa w pełnym zakresie, o ile postępowania te prowadzone są przez organy podatkowe.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej, dotyczących błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że nie są one zasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na mocy art. 93 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.) osoby uprawnione do kontroli, wymienione w art. 89 ust.1 tej ustawy, mają prawo nałożyć na kontrolowanego karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w przypadkach naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów enumeratywnie wymienionych w art. 92 ust.1 powołanej ustawy. Decyzja wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli (art. 93 ust.1 a ustawy o transporcie drogowym).

Zdaniem Sądu, sprawa w przedmiocie nałożenia kary za wykonywania transportu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym nie jest sprawą, przy wyjaśnianiu której wszczynane jest i prowadzone postępowanie, do którego mają zastosowanie przepisy zawarte w treści Ordynacji podatkowej. Stanowisko odmienne, że do postępowań w sprawach niepodatkowych należności budżetowych w tym kar pieniężnych, winna być stosowana ustawa Ordynacja podatkowa w pełnym zakresie, o ile postępowania te prowadzone są przez organy podatkowe, nie znajduje żadnej podstawy w przepisach obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej i poprzedzającej decyzji organu I instancji.

Potwierdzeniem pośrednim tego stanowiska jest treść znowelizowanego z dniem 31 grudnia 2010 r. art. 93 ust. 11 ustawy określającego, że: do kar, o których mowa w ust. 10, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.). Przepis ten dodany został przez art. 5 pkt 12 lit. d) ustawy z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010r., nr 225, poz.1466).

Przepisy ustawy o transporcie drogowym, nie zawierają niewątpliwie nakazu odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa, ale już samo sformułowanie wskazanego powyżej art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym daje jednoznaczną wskazówkę, ze wydawane są decyzje administracyjne.

Ponadto w myśl art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (...). Do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych, uprawnieni są funkcjonariusze celni (art. 89 ust.1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym). W razie stwierdzenia nieprawidłowości uprawnieni do kontroli mają prawo, w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nałożyć na wykonującego przewozy drogowe karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Z kolei z treści art. 92a ustawy o transporcie drogowym wynika wprost, że w przypadku, o jakim mowa tym przepisie wszczyna się i prowadzi postępowanie administracyjne.

Art. 92a. 1. W przypadku, gdy podczas kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia:

1) obowiązku posiadania w pojeździe wymaganych dokumentów, o których mowa w art. 87 ust. 1-4,

2) zasad dotyczących maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, dziennego czasu odpoczynku lub przekraczania maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 oraz w Umowie europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087),

3) zasad dotyczących użytkowania analogowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, określonych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985)

- kierowca pojazdu samochodowego realizujący przewóz drogowy podlega karze grzywny.

2. Orzekanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia.

3. Wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, realizującego przewóz drogowy.

4. Postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Potwierdzeniem stanowiska, że postępowanie, w których nakładane są kary pieniężne za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym to postępowanie administracyjne, do którego mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego – są również przepisy zawarte w treści ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. nr 168, poz. 1323 ze zm.), obowiązującego już w dniu kontroli wobec wejścia w życie tej ustawy z dniem 31.10.2009r.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej, wynika, że do zadań Służby Celnej należy realizacja polityki celnej w części dotyczącej przywozu i wywozu towarów oraz wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów odrębnych, a w szczególności: wykonywanie kontroli:

a. określonych w art. 30 ust. 2 i 3.

b. wywiązywania się podmiotów z obowiązków w zakresie podatku akcyzowego, podatku od gier, dopłat i opłat, o których mowa w pkt 2 lit. d, oraz opłaty paliwowej.

2. Zadania określone w ust. 1 wykonuje się, podejmując odpowiednio czynności kontrolne, prowadząc postępowania przygotowawcze zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.), zwanej dalej "Kodeksem postępowania karnego", Kodeksu karnego skarbowego, lub ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848, Nr 214, poz. 1344 i Nr 237, poz. 1651), zwanej dalej "Kodeksem postępowania w sprawach o wykroczenia", lub prowadząc postępowania celne, audytowe, podatkowe lub administracyjne.

4. Kontrole, o jakich mowa w ust. 1 pkt 7 Iit a, są wykonywane na zasadach określonych w rozdziale 3, natomiast kontrole określone w ust. 1 pkt 7 b są wykonywane na zasadach określonych w dziale VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z póżn. zm.) zwanej dalej Ordynacja podatkowa.

Zgodnie z art. 30 ust. 3 pkt 9 zawartym w rozdziale 3 ustawy o Służbie Celnej kontroli podlega również transport drogowy na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Powyższa regulacja wskazuje, więc, że do kontroli w transportu drogowego prowadzonego na zasadach określonych w odrębnych przepisach, nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa a w sprawach tych zadania Służby Celnej realizowane są przez prowadzenie postępowania administracyjnego.

Taki wniosek znajduje również uzasadnienie w treści art. 5 § 1 kpa: jeżeli przepis prawa powołuje się na przepisy o postępowaniu administracyjnym, rozumie się przez to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Trafny był, więc zarzut błędnego zastosowania w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej i prowadzenie postępowania na podstawie tych przepisów, kiedy właściwymi dla prowadzenia postępowania i wydania decyzji administracyjnej są przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z art.152 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

W tej sytuacji przedwczesnym byłoby odnoszenie się do trafności pozostałych zarzutów podniesionych w skardze.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.