Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 138/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 4, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d, art. 13, art. 14, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 115
journal: Dz.U. 2021 poz 53
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] października 2021 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje radcy prawnemu [...] od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych należnego podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2021 r. W. S. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] o udostępnienie informacji publicznej w postaci numerycznych znaków identyfikacyjnych, którymi posługiwali się wychowawcy działu penitencjarnego, pełniący służbę w oddziale mieszkalnym nr [...] Aresztu Śledczego w L., w okresie od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] kwietnia 2020 r. Wniosek do organu administracji wpłynął w dniu [...] października 2021 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] poinformował W. S., że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji żądanych we wniosku z dnia [...] października 2021 r. zostało uregulowane w ustawie o Służbie Więziennej. Określa ona odmienne zasady i tryb dostępu do informacji objętych wnioskiem. Zgodnie z art. 24 b ust. 3 tej ustawy informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów. Na podstawie art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016-679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE dane osobowe są to informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania bezpośrednio lub pośrednio osobie. Zatem żądana we wniosku z dnia [...] października 2021 r. informacja została wyłączona z kategorii informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, jeżeli istnieje tryb dostępu do informacji publicznej określony w innej ustawie niż ustawa o dostępie do informacji publicznej, organ do którego został skierowany wniosek, kieruje do strony pismo informujące o tym.

Skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] odnośnie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł W. S.. Zażądał w niej zobowiązania Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2021 r. w terminie 14 dni oraz stwierdzenia, że Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2021 r.

Uzasadniając skargę W. S. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz wywodził, że informacji o udostępnienie której zwrócił się we wniosku z dnia [...] października 2021 r. stanowi informację publiczną, którą organ posiada. W takiej sytuacji organ na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej zobowiązany jest udostępnią żądana informację publiczną bądź wydać decyzję odmowną z uwagi na wskazane w tej ustawie okoliczności ograniczające dostęp do informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz przytaczając treść pisma z dnia [...] listopada 2021 r., wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu administracji podjęte w przez niego czynności w sprawie oraz czas ich podjęcia wskazują, że w sprawie nie doszło do bezczynności Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] w zakresie wniosku skarżącego z dnia [...] października 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 120 i art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej: "p.p.s.a.") Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Słusznie uważa skarżący, że Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2021 r. Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych przez stan bezczynności rozumie sytuację, gdy określny podmiot, pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem terminie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Celem skargi na bezczynność jest wówczas doprowadzenie do wydania przez niego aktu lub podjęcia czynności, jednakże, co jasne, bez przesądzania o treści czy skutkach tych działań. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie. W sprawach ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do formacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. 2176, dalej zwana "u.d.i.p."), sąd w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy. Uważa się, że bezczynność w takiej sprawie ma miejsce wtedy, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14 - dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1), nie wyda decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), nie powiadomi wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2), nie poinformuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2).

W ocenie składu orzekającego bezsporne jest, że Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej (pkt 1), podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (pkt 5). Dyrektor aresztu śledczego spełnia oba te kryteria. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1064 z późn. zm., dalej jako: "u.s.w.") Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Art. 7 pkt 3 u.s.w. stanowi, że organem Służby Więziennej jest dyrektor aresztu śledczego. Art. 8 ust. 1 pkt 3 u.s.w. stanowi, że jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są m.in. areszty śledcze. Z art. 6 u.s.w. wynika natomiast, że koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.s.w. aresztem śledczym kieruje dyrektor. Do zakresu działania dyrektora aresztu śledczego należy w szczególności: tworzenie warunków prawidłowego i praworządnego wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania oraz zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w podległej jednostce organizacyjnej (art. 13 ust. 2 pkt 2 u.s.w.); zapewnienie odpowiedniego do potrzeb doboru i wykorzystania kadry, stałego podnoszenia jej kwalifikacji, właściwego wykonywania obowiązków i dyscypliny (art. 13 ust. 2 pkt 5 u.s.w.) realizacja zadań wynikających z innych ustaw (art. 13 ust. 2 pkt 7 u.s.w.). Dyrektor aresztu śledczego jest przełożonym służbowym właściwym do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach funkcjonariuszy Służby Więziennej. Dyrektor aresztu śledczego jest więc organem władzy publicznej i podmiotem reprezentującym jednostkę realizującą zadania publiczne, dysponuje też funduszami publicznymi, a tym samym jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Skład orzekający nie ma też wątpliwości, że numeryczne znaki identyfikacyjne funkcjonariuszy służby więziennej stanowią informację publiczną. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.i.d.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W art. 6 u.d.i.p. wymieniono natomiast przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. informację publiczną stanowi w szczególności informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że informacje o osobach pełniących funkcje publiczne mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, stanowią informację publiczną. Omawiana ustawa nie zawiera definicji "osoby pełniącej funkcje publiczne". Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 20 marca 2006 r. (sygn. akt K. 17/2005; Lex nr 402772), wskazał, że ustalenie tego, czy funkcja sprawowana przez określoną osobę jest funkcją publiczną, powinno odnosić się do badania, czy osoba ta w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. W tym przypadku art. 115 § 19 Kodeksu karnego wprost wskazuje, że osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny. W myśl zaś art. 115 § 13 pkt 7 k.k. funkcjonariuszem publicznym jest funkcjonariusz Służby Więziennej. Ustawodawca nie konkretyzuje danych, jakie w odniesieniu do kręgu osób określonych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p., objęte mogą być informacją publiczną. W piśmiennictwie podkreśla się, że w informacjach o organach, osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach powinny znaleźć się informacje na temat tych wszystkich pracowników, którzy biorą udział we wszelkiego rodzaju procedurach oraz na temat zasad i warunków wykonywania przez nich swoich kompetencji i obowiązków. Obowiązek udzielenia informacji obejmuje więc m.in. dane imienne, stanowisko, zakres kompetencji, podległość służbową, sposób, a nawet moment nawiązania stosunku służbowego. Wyłączeniu podlegają tylko te osoby, które wykonują czynności o charakterze usługowym. Pełnienie funkcji związane jest zawsze z realizacją określonych zadań wewnątrz danej jednostki organizacyjnej. W niniejszej sprawie istotnym jest, że skarżący nie domaga się informacji o danych osobowych funkcjonariuszy, te bowiem jak zauważył organ zgodnie z art. 24 b ust. 3 ustawy o służbie więziennej nie są udzielane na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów, ale informacji o ich danych numerycznych, które służą do identyfikacji funkcjonariusza przy wykonywaniu zadań służbowych, również podczas poruszania się po jednostce penitencjarnej. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 czerwca 2018r. w sprawie umundurowania i wyposażenia polowego funkcjonariuszy służby więziennej ( Dz. U z 2018r. poz. 1391 ) wymienia trzy rodzaje identyfikacyjnych znaków numerycznych. Noszony do ubrania służbowego wykonany jest żywicy polimerowej o grubości ok.2mm o wymiarach 80 x 16 mm. Na granatowym tle są centralnie umieszczone srebrne metaliczne litery "SW", myślnik (-), trzycyfrowy kod jednostki organizacyjnej Służby Więziennej , myślnik (-) trzycyfrowy kod funkcjonariusza, pisane czcionką Arial o wysokości 5mm. Obramowanie znaku jest w kolorze srebrnym metalicznym o szerokości 1,3 mm. Z kolei znak numeryczny specjalny noszony jest na prawych przodach poszczególnych składników wyposażenia polowego specjalnego bezpośrednio pod dystynkcjami specjalnymi, wykonany jest z haftem maszynowym na tkaninie o wymiarach 8 cm x 1,5 cm. Na stalowoszarym tle są umieszczone srebrne litery "SW", spacja, trzycyfrowy kod jednostki organizacyjnej Służby więziennej, myślnik (-) trzycyfrowy kod funkcjonariusza, pisane czcionką Arial. Obramowanie znaku jest w kolorze srebrnym. Z kolei numeryczny znak identyfikacyjny interwencyjny noszony jest na prawych przodach poszczególnych składnikach wyposażenia polowego interwencyjnego bezpośrednio pod dystynkcjami interwencyjnymi. Wykonany jest z haftem maszynowym na tkaninie o wymiarach 8 cm x 1,5 cm. Na czarnym tle są umieszczone srebrne litery "SW", spacja, trzycyfrowy kod jednostki organizacyjnej Służby więziennej, myślnik (-) trzycyfrowy kod funkcjonariusza, pisane czcionka Arial. Obramowanie znaku jest w kolorze srebrnym. Tak jak wskazał WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 12 października 2021 r.( II SAB/Ol 89/21 - publikowanym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) numer identyfikacyjny funkcjonariusza jest zatem związany z realizacją powierzonych mu zadań publicznych i w związku z tym stanowi informację publiczną. Skoro Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej zaś żądana przez skarżącego we wniosku z dnia [...] października 2021 r. informacja stanowi informację publiczną i nie stanowi informacji przetworzonej organ zobowiązany w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku powinien skarżącemu informację tą udostępnić. Jeżeli zaś w ocenie organu w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające odmowę udzielania informacji publicznej, jak ma to miejsce w sprawie niniejszej, to zastosowane powinno zostać unormowanie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Organ administracji powinien więc w terminie otwartym do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wydać decyzję odmowną. Poprzestanie zaś przez Dyrektora tylko na poinformowaniu skarżącego, w terminie otwartym do załatwienia wniosku, zwykłym pismem o odmownym załatwieniu wniosku i przyczynach tego świadczy o bezczynności.

Z tych powodów Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] października 2021 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, o czym orzekł w punkcie I (pierwszym) sentencji wyroku.

Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd w punkcie II (drugim) sentencji wyroku stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie zachodzi tu bowiem przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Organ w terminie udzielił odpowiedzi na wniosek, przestawiając swoje stanowisko w sprawie. Błędnie natomiast ocenił, że wniosek nie podlegał rozpoznaniu z uwagi na treść art. 24b ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, rozstrzygnięto w oparciu o art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68).