Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 331/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 182 § 2 i 3, art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 215 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. B. i P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2427/19 w sprawie ze skargi P. B. i P. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 marca 2020 r., I SA/Wa 2427/19, oddalił skargę P. B. i P. B. na postanowienie Wojewody [...] z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. B. [...], ozn. jako hip. [...] do czasu rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Przed Prezydentem W. prowadzone jest postępowanie w sprawie ustalenia, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.; dalej: u.g.n.), odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, zainicjowane wnioskiem z 22 października 2011 r. złożonym przez następców prawnych M. T. i K. B. – dawnych współwłaścicieli tej nieruchomości.

Równolegle przed Prezydentem W. prowadzone jest postępowanie z wniosku byłych właścicieli z 16 października 1948 r. o przyznanie na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279; dalej: dekret z 1945 r.), prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) co do części gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej przy ul. B. [...], stanowiącej aktualnie własność W., tj. części wchodzącej w skład działek nr [...] i [...] z obrębu [...], który to wniosek "odżył" po stwierdzeniu w tej części decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] stycznia 2017 r nr [...], utrzymaną w mocy decyzją tego organu z [...] października 2017 r. nr [...], nieważności negatywnego orzeczenia dekretowego Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] listopada 1962 r. nr [...] (dalej: orzeczenie PRN). Poza wymienionym działkami obszar dawnej nieruchomości hipotecznej obejmuje część aktualnej działki nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0162 ha, co wynika ze sporządzonego przez geodetę uprawnionego szkicu przedmiotowej nieruchomości z 27 lutego 2019 r.

Prezydent W., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postanowieniem z [...] września 2018 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewody [...] z [...] sierpnia 2019 r., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do czasu rozpoznania wniosku z 16 października 1948 r. o przyznanie w trybie dekretu z 1945 r. prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. W ocenie organów, postępowanie dekretowe wyprzedza postępowanie odszkodowawcze, o którym mowa w art. 215 ust. 2 u.g.n. Zachodzi zatem pomiędzy nimi zależność, polegająca na tym, że przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości w. nie jest możliwe rozpoznanie wniosku o ustalenie za nią odszkodowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Wojewody wnieśli P. B. i P. B. – następcy prawni dawnych właścicieli nieruchomości (dalej: skarżący), zarzucając mu naruszenie:

1. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 215 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 7 ust 1 i 5 w zw. z art. 9 dekretu przez uznanie, że ustalenie odszkodowania za faktyczne pozbawienie możliwości władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r., jest uzależnione od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, podczas gdy toczące się postępowanie dekretowe nie stanowi zagadnienia wstępnego, którego wynik ma znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o odszkodowanie;

2. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 215 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. przez bezzasadne uznanie, że toczy się postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do całości gruntu przedmiotowej nieruchomości, co skutkowało zawieszeniem postępowania o przyznanie odszkodowania za tę nieruchomość w całości, podczas gdy postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej toczy się wyłączenie w stosunku do jej części stanowiącej własności W., tj. wchodzącej w skład działek ewid. nr [...] i [...] z obrębu [...]. W pozostałym zakresie, tj. w części nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa, tj. działki nr [...] z obrębu [...] w obrocie prawnym pozostaje orzeczenie PRN, którym odmówiono dawnym właścicielom przyznania prawa własności czasowej. W konsekwencji brak było podstaw do zawieszenia postępowania o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji wskazał, że sytuacja przewidziana w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, na co skądinąd zwrócił już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 4 grudnia 2018 r., I SA/Wa 1873/18 wydanym w sprawie zwłoki w wykonaniu wyroku stwierdzającego bezczynność Prezydenta W. przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie, gdzie wywodzono, że w stanie faktycznym wówczas istniejącym nie jest możliwe ustalenie odszkodowania za nieruchomość przy ul. B. [...] w W. bez uprzedniego rozpoznania wniosku dekretowego. Sąd I instancji stwierdził, że podjęcie w tym przedmiocie rozstrzygnięcia będzie bezpośrednio determinować ustalenia w jakim dokładnie zakresie nastąpiło definitywne zerwanie więzi prawnej i faktycznej byłego właściciela z nieruchomością, od czego będzie z kolei zależał przedmiot postępowania prowadzonego na gruncie art. 215 u.g.n. i wydane w nim rozstrzygnięcie. Przepis ten warunkuje wszak przyznanie odszkodowania za nieruchomość (działkę) m.in. od spełnienia przesłanki pozbawienia faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Spełnienie jej zaś w sposób oczywisty musiałoby być wyłączone w sytuacji uzyskania praw rzeczowych do gruntu w oparciu o art. 7 ust. 2 dekretu. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że uprawnienie przewidziane w art. 215 u.g.n., analogicznie jak uprawnienie z art. 214 tej ustawy, kształtowane w odrębnym postępowaniu, ma na celu złagodzenie skutków działania dekretu. Z tych przyczyn jego realizacja możliwa jest wyłącznie w sytuacji, w której były właściciel nieruchomości w. lub jego następcy prawni nie uzyskali lub nie mogą już uzyskać prawa użytkowania wieczystego do gruntu – na podstawie art. 7 dekretu (por. wyrok NSA z 15 października 2015 r., I OSK 958/15). Zgodzić się zatem należy z organami, że postępowania dekretowe wyprzedza postępowanie odszkodowawcze, a tym samym do czasu jego zakończenia istnieje obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca procedowanie sprawy o odszkodowanie. Pogląd ten jest przy tym powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Skoro w odniesieniu do nieruchomości, za którą dochodzone jest przez skarżących odszkodowanie, toczy się równolegle przed Prezydentem W. (działającym w tym przypadku jako reprezentant gminy) postępowanie o ustanowienie w trybie przepisów dekretu prawa użytkowania wieczystego, które do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało prawomocnie zakończone, zachodziły niewątpliwie podstawy do obligatoryjnego zawieszenia przez ów organ (działający tu już jako reprezentant administracji rządowej w województwie) postępowania odszkodowawczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu zawieszenia postępowania w całości (choć postępowanie dekretowe prowadzone jest aktualnie jedynie co do części dawnej nieruchomości hipotecznej, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia PRN jedynie w części dotyczącej gruntów stanowiących własność W.), Sąd I instancji wskazał, że zawieszone postępowanie wszczęte było na wniosek strony (obejmujący żądanie ustalenia odszkodowania za całą nieruchomość przy ul. B. ozn. dawnym nr hip. [...]) i to żądanie wyznaczyło przedmiot sprawy administracyjnej zawisłej przed organem. Zatem zawieszając jej procedowanie prawidłowo organ uczynił to w granicach przedmiotowych wyznaczonych tym żądaniem. Niezależnie od powyższego, nie sposób nie dostrzec, że kwestia "odżycia" wniosku dekretowego także w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa (wchodzących w skład działki nr [...]) nadal pozostaje otwarta. To zaś wobec zainicjowania w 2019 r. także w tej części przed Ministrem Inwestycji i Rozwoju postępowania nadzorczego w stosunku do orzeczenia z 1962 r. Wprawdzie z akt administracyjnych nie wynika by zostało ono już zakończone, niemniej zważywszy, że przyczyną częściowej nieważności orzeczenia, stwierdzoną przez Kolegium, było skierowanie go do osoby zmarłej (co kwalifikować należało jako wadę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), z dużą dozą prawdopodobieństwa można założyć, że z tożsamej przyczyny zostanie ono wyeliminowane z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc także w pozostałej (dotychczas niewzruszonej) części. Zaktualizuje się tym samym także konieczność rozstrzygnięcia wniosku z 1948 r. w części w jakiej dotyczy on gruntów wchodzących obecnie w skład działki nr [...] z obrębu [...] (w skardze prawdopodobnie omyłkowo oznaczanej nr [...]).

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżyli wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa przed sądami administracyjnymi, według norm przypisanych prawem. Skarżący kasacyjnie zrzekli się przy tym przeprowadzenia rozprawy.

Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez nieuzasadnione oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie Wojewody po przeprowadzeniu właściwej kontroli działań tych organów i ocenie legalności podjętych przez nie rozstrzygnięć, powinno zostać uchylone, a skarga uwzględniona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., z uwagi na rażące naruszenie przez Wojewodę przepisów art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 215 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i bezzasadne uznanie, że toczy się postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości w stosunku do całej nieruchomości, co skutkowało zawieszeniem postępowania o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w całości, podczas gdy postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości toczy się wyłączenie w stosunku do części nieruchomości stanowiącej własności W., tj. wchodzących w skład działek ewid. nr [...] i [...] z obrębu [...], w pozostałym zakresie, tj. w części nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa, tj. działki nr [...] z obrębu [...] w obrocie prawnym pozostaje orzeczenie PRN, którym odmówiono dawnym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, w konsekwencji przy prawidłowej kontroli WSA w Warszawie powinien uchylić postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta W., bowiem brak było podstaw do zawieszenia postępowania o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w całości, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 151 p.p.s.a. przez nieuzasadnione oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie Wojewody po przeprowadzeniu właściwej kontroli działań tych organów i ocenie legalności podjętych przez nie rozstrzygnięć, powinny zostać uchylone, a skarga uwzględniona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., z uwagi na naruszenie przez Wojewodę przepisów postępowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z. art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 1945 r. w zw. z art. 215 ust. 2 u.g.n. i bezzasadne uznanie, że zasadne było zawieszenie postępowania odszkodowawczego w całości, bowiem stwierdzenie nieważności na podstawie decyzji SKO w W. z [...] października 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję SKO w W. z [...] stycznia 2017 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzeczenia PRN w części dotyczącej nieruchomości stanowiących własność W., tj. wchodzących w skład działek ewid. nr [...] i [...] z obrębu [...] antycypuje, iż zostanie w przyszłość stwierdzona nieważność orzeczenia PRN w pozostałej części, podczas gdy postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania może toczyć się w stosunku do części dawnej nieruchomości, której nie dotyczy kwestii prejudycjalna, w konsekwencji czego brak było podstaw do zawieszenia postępowania odszkodowawczego w całości, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający jego kontrolę przez brak wyjaśnienia przyczyn, dla których Sąd I instancji uznał, że z dużą dozą prawdopodobieństwa można założyć, że orzeczenie PRN zostanie w przyszłości wyeliminowane z obrotu prawnego w części stanowiącej własność Skarbu Państwa oraz przyczyn, dla których uznał, iż organy prowadzące postępowania nadzorcze mogą dokonywać oceny nieważności prawomocnego orzeczenia PRN, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zarówno w dacie wydania postanowienia Prezydenta W., postanowienia Wojewody, jak i w dacie wydania zaskarżonego wyroku, jak również w dacie sporządzenia niniejszej skargi, w obrocie prawnym pozostaje w części orzeczenie PRN odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, w zakresie stanowiącym własność Skarbu Państwa, tj. działki nr [...] z obrębu [...]. Obecnie przed Ministrem Rozwoju toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia PRN w pozostałej części, które nie zostało dotychczas zakończone. Wbrew stanowisku Sądu I instancji znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wyłącznie stan faktyczny istniejący w dacie wydania orzeczenia organu II instancji. Zdaniem skarżących kasacyjnie, Wojewoda dokonał ustaleń stanu faktycznego z naruszeniem przepisów postępowania art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez uznanie, że toczy się postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości w stosunku do całej nieruchomości. Prawidłowo procedując Wojewoda powinien ustalić, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości pozostaje w części rozstrzygnięty na postawie orzeczenia PRN w zakresie działki nr [...] z obrębu [...], w konsekwencji czego w tym zakresie brak jest jakichkolwiek podstaw do zawieszenia postępowania o przyznanie odszkodowania.

W ocenie skarżących kasacyjnie bez znaczenia pozostaje wskazywana przez Sąd I instancji okoliczność, że orzeczenie PRN skierowane zostało do osoby zmarłej, co powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności w pozostałym zakresie ze skutkiem ex tunc. Prezydent W. oraz Wojewoda w toku postępowania o ustalenie odszkodowania nie mają kompetencji do oceny czy prawomocne orzeczenie PRN dotknięte jest wadą z art. 156 § 1 k.p.a. skutkującą jej nieważnością. Stwierdzenie nieważności decyzji może być wyłącznie dokonane przez organ nadzorczy w postępowaniu nieważnościowym. Ponadto, nawet skierowanie decyzji do osoby zmarłej nie oznacza, że bezwzględnie musi być stwierdzona nieważności decyzji, albowiem nie można stwierdzić nieważności, jeśli decyzji wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wszelkie okoliczności, w tym wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych na datę orzekania, są przedmiotem badania przez organ nadzorczy w postępowaniu nieważnościowym. Nieważność części decyzji nie może być antycypowana w toku innych postępowań z faktu, że w innej części stwierdzona została nieważność decyzji. Obecnie w doktrynie nie ma żadnych wątpliwości, że postępowanie o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. nie musi toczyć się w stosunku do całości dawnej nieruchomości, może dotyczyć wyłącznie jej części (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r., l OSK 2332/15). W konsekwencji czego w przypadku wystąpienia kwestii prejudycjalnej uzasadniającej zawieszenie postępowania w stosunku do części nieruchomości, postępowanie o przyznanie odszkodowania powinno być zawieszone wyłącznie w części, której dotyczy kwestii prejudycjalna. Nic nie stoi na przeszkodzie dalszego prowadzenia postępowania o przyznania odszkodowania oraz wydania rozstrzygnięcia wyłącznie w stosunku do części nieruchomości nieobjętej kwestią prejudycjalną.

Zdaniem skarżących kasacyjnie uzasadnienie zaskarżonego wyroku sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający ustalenie, dlaczego Sąd I instancji uznał, że Wojewoda, a wcześniej Prezydent W. zasadnie zawiesili postępowanie o odszkodowanie za nieruchomość w całości. Sąd I instancji nie wskazał na podstawie jakiej normy prawnej ustalił, że stwierdzenie na podstawie decyzji SKO w W. z [...] października 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję SKO w W. z [...] stycznia 2017 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważność orzeczenia PRN w części dotyczącej nieruchomości stanowiących własność W. oznacza, iż z dużym prawdopodobieństwem stwierdzona zostanie nieważność orzeczenia PRN w pozostałej części. Decyzja nadzorcza SKO z [...] października 2017 r. nie wywołuje żadnych skutków prawnych w stosunku do części orzeczenia PRN stanowiącej własność Skarbu Państwa. Ponadto Sąd I instancji w żaden sposób nie odniósł się do tego, że w obrocie prawnym pozostaje w części orzeczenie PRN rozstrzygające wniosek dekretowy w części stanowiącej własność Skarbu Państwa, wskazując wyłącznie na możliwość potencjalnego stwierdzenia w przyszłości nieważności orzeczenia PRN w ww. części. Sąd I instancji nie wskazuje na jakiej postawie organy, bądź sąd administracyjny, w toku postępowania o ustalenie odszkodowania mogłyby dokonać oceny nieważności orzeczenia PRN, w części stanowiącej własność Skarbu Państwa, co leży wyłącznie w kompetencji organu nadzoru – Ministra Rozwoju.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.

Nie ulega wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że roszczenia odszkodowawcze na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. i roszczenia z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 1945 r. są konkurencyjne w tym sensie, że postępowanie dekretowe poprzedza postępowanie odszkodowawcze. Pod względem procesowym oznacza to konieczność zawieszenia postępowania odszkodowawczego, jeżeli w toku jest postępowanie dekretowe. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. obliguje organ do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Stan zawisłości postępowania dekretowego stanowi taką podstawę do zawieszenia, nie jest to jednak okoliczność wyłączna. Także prowadzenie postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego stanowi okoliczność uzasadniającą zastosowanie instytucji zawieszenia. Wzruszenie orzeczenia w tym trybie wywiera bowiem skutek wsteczny i otwiera drogę do ponownego rozpoznania wniosku dekretowego, bez konieczności jego ponawiania. Stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego będzie oznaczało, że postępowanie dekretowe jest w toku, zainicjowane wnioskiem, który wymaga rozpoznania. Wynik postępowania w przedmiocie nieważności orzeczenia dekretowego ma zatem znaczenie dla oceny dopuszczalności rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Nie podlega on rozpoznaniu nie tylko do czasu zakończenia postępowania dekretowego, ale także do czasu postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego, jeżeli takie zostało wszczęte.

Sąd I instancji przyjął, w oparciu o materiał sprawy, że prowadzone jest także postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego z 1962 r. w części dotyczącej aktualnej działki [...]. Okoliczność ta nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej, w jej uzasadnieniu przyznano, że przez Ministrem Rozwoju toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia PRN z 1962 r. w pozostałej części i nie zostało ono zakończone. Stan zawisłości tej sprawy powoduje, że jej rozstrzygnięcie ma pierwszeństwo przed rozstrzygnięciem wniosku o odszkodowanie, wobec czego postępowanie z wniosku o odszkodowanie podlega zawieszeniu.

Nie są zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4, art. 215 ust. 2 u.g.n., art. 7 dekretu z 1945 r. i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Sąd I instancji bynajmniej nie przyjął, że toczy się postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego w stosunku do wszystkich działek. Przedstawiony przez Sąd I instancji stan faktyczny takich konkluzji nie zawiera. Sąd I instancji zwrócił natomiast uwagę, że w toku jest postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego także w stosunku do działki nie objętej dotychczas stwierdzeniem nieważności.

Nie uzasadniają przy tym uchylenia wyroku zarzuty dotyczące antycypowania przez Sąd I instancji wyniku postępowania w przedmiocie nieważności orzeczenia dekretowego. Jest oczywiste, że przesłanki stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego znajdują się poza granicami sprawy. Sąd I instancji nie miał podstaw ich badać, wobec czego stwierdzenia dotyczące tej kwestii nie mają waloru wiążącej oceny prawnej. Rozważając znaczenie wyrażonych przez Sąd I instancji uwag należy wobec tego uznać, że stanowią one w części opis podstawy rozstrzygnięcia, które już w sprawie zapadło, a w części trafne spostrzeżenie, że wynik postępowania nieważnościowego może skutkować koniecznością rozpoznania wniosku dekretowego także w stosunku do działki [...]. To, jakie jest prawdopodobieństwo, że taka sytuacja zaistnieje, nie ma znaczenia dla uznania prejudycjalnego charakteru tego postępowania. Szacowanie tego prawdopodobieństwa nie ma zatem wpływu na wynik sprawy, nie zależy on od trafności tego szacunku, nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 i art. 133 § 1 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skoro sprawa nie dotyczy przesłanek nieważności, Sąd I instancji nie mógł również naruszyć art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.