Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 426/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 3, art. 3 pkt 15a, art. 23a, art. 30 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 17 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 roku sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych i uznania ich za świadczenia nienależnie pobrane uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...]. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a." – oraz art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 8, art. 21, art. 23a, art. 30 ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 114) – powoływanej także jako: "u.ś.r." – utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...], którą w punkcie 1. a, b, c, d, f, g, h, odmówiono przyznania J. Z. świadczeń rodzinnych wraz z dodatkami na dzieci M. Z., M. Z. i M. Z. na okres od dnia 1 listopada 2013r. do dnia 31 października 2014r. zaś w punkcie 1 e orzeczono o odmowie przyznania dodatku z tytułu kształcenia M. w okresie 1 listopada 2013 – 31 marca 2014r, zaś w punkcie 2. orzeczono o uznaniu powyższych świadczeń za nienależnie pobrane.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] Wójt Gminy D. przyznał J. Z. na jego wniosek wskazane w decyzji świadczenia rodzinne. Wójt ustalił, że matka dzieci I. Z. od sierpnia 2013 roku przebywa i pracuje w Holandii i przekazał sprawę do rozpatrzenia Regionalnemu Centrum Pomocy Społecznej w Ł., które w imieniu Marszałka Województwa [...], rozstrzyga ww. sprawy.

Następnie organ przytoczył przepisy art. 21 ust. 1, art. 23a ust. 2 i ust. 5 u.ś.r. oraz wskazało, że od dnia 1 maja 2004r. tj. od chwili przystąpienia do Unii Europejskiej - art. 2 ust. 2 Traktatu Akcesyjnego (Dz.U. Nr 90, poz. 864 ze zm.) z mocy art. 3 ust. 1 ww. Traktatu, Rzeczpospolita Polska jako państwo członkowskie, jest związana przepisami prawa unijnego w całym dotychczasowym dorobku i jest obowiązana stosować te przepisy. System świadczeń rodzinnych nie jest jedynie przedmiotem wewnętrznych regulacji Polski jako państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ale również przepisów unijnych, które to przepisy, zgodnie z dorobkiem orzeczniczym Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości mają prymat nad przepisami prawa lokalnego. Dalej organ przytoczył treść art. 67 art. 68 ust. 1 lit. a) i lit. b) ppkt i)-ii) i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166, 30.04.2004r.), a także art. 60 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 284, 30.10.2009r.).

Organ I instancji ustalił, że I. Z. zamieszkuje na terenie Holandii od dnia 11 sierpnia 2013r. i jest zatrudniona w tym kraju od dnia 12.08.2013r. Dzieci M., M., M.ł Z. zamieszkują wraz z ojcem – J. Z. w Polsce. Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Ł. nie dysponowało informacją dotyczącą podleganiu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez J. Z. w Polsce. Organ I instancji nie dysponował również informacją dotyczącą przyznania świadczeń rodzinnych na dziecko M. Z. w Holandii.

Następnie organ I instancji wyjaśnił przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, które stanowią, iż warunkiem koniecznym do przyznania świadczeń rodzinnych jest spełnienie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.ś.r. Rodzina skarżącego składa się z 5 osób. Ze względu na podjęcie zatrudnienia w dniu 12 sierpnia 2013r. przez I. Z. na terenie Holandii, na dochód uzyskany rodziny złożyło się wynagrodzenie I. Z. za miesiąc wrzesień 2013r. w wysokości 1.199,85 euro, tj. 5.058,93 zł (średni kurs euro notowania z ostatniego dnia roboczego miesiąca tj. z dnia 30 września 2013r. wyniósł 4,2163 zł. tabela 189/A/NBP/2013). Dochód rodziny I. Z. wyniósł więc 5.058,93 zł miesięcznie tj. 1.011,79 zł na osobę i jest on wyższy od obowiązującego kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń rodzinnych w Polsce o 388,79 zł. Organ I instancji wskazał, ze warunkiem przyznania świadczeń rodzinnych jest nieprzekroczenie kryterium dochodowego. Podstawę obliczenia dochodu stanowi dochód z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy. W rozpoznawanej sprawie byłby to rok 2012. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust.4b ustawy należało uwzględnić tzw. dochód uzyskany, czyli dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, o ile uzyskiwany jest w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Dla uzasadnienia uznania świadczeń za nienależnie pobrane organ I instancji odwołał się do unormowania zawartego w art. 23a ust.9 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

J. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji powołując się a fakt, że organ w dacie wydawania decyzji o przyznaniu świadczeń miał wiedzę o wyjeździe żony skarżącego do Holandii, bowiem w związku z tym wyjazdem doszło wcześniej do zmiany osoby uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego na syna M..

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba, która pobrała nienależne świadczenia rodzinne jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Odsetki naliczane są od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Organ II instancji wskazał także co wg. art. 30 ust. 2 u.ś.r. uważa się za nienależnie pobrane świadczenia.

Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożył J. Z., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 75 § 1 K.p.a. przez pominięcie okoliczności podanych J. Z. w Urzędzie Gminy D., w sierpniu 2013r. oraz w kolejnych miesiącach 2013r., że I. Z. wyjeżdża do pracy za granicę oraz następnie, że I. Z. pracuje za granicą, a mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy.

Po drugie zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pierwsze oświadczenie o fakcie przebywania i pracy I. Z. za granicą zostało złożone dopiero w dniu 15 października 2014r., w sytuacji gdy J. i I.Z. już w sierpniu 2013 r. poinformowali Wójta Gminy D. o zamiarze wyjazdu I. Z. za granicę do pracy, w następstwie której to informacji decyzją z dnia [...] Wójt Gminy D. uchylił od 1 sierpnia 2013r. I. Z. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przyznane na syna M. oraz składkę na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na okres 1 lipca 2013r. – 28 lutego 2015r., zaś decyzją z dnia [...] Wójt Gminy D. przyznał J. Z. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przyznane na M. Z. oraz składkę na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na okres 1 lipca 2013r. – 28 lutego 2015r., a pomimo świadczenia, o których mowa w zaskarżonej decyzji na okres, o którym mowa w zaskarżonej decyzji, zostały przyznane.

Po trzecie zarzucono niewzięcie pod uwagę istotnych okoliczności, że środki finansowe otrzymane w ramach świadczeń, o których mowa w zaskarżonej decyzji zostały zużyte na bieżące potrzeby życia codziennego, a skarżąca i jej rodzina nie dysponują środkami finansowymi, które mogliby przeznaczyć na zwrot tych świadczeń, co więcej nadal ze względu na sytuację osobistą i zdrowotną rodziny skarżącej takich środków potrzebują.

W uzasadnieniu skargi zakwestionowano ustalenia organów, że pierwsze oświadczenie o fakcie przebywania i pracy I. Z. za granicą zostało złożone dopiero w dniu 15 października 2014r. Skarżąca wskazała, że ona i jej mąż już w sierpniu 2013r., a także w kolejnych miesiącach informowali o fakcie podjęcia przez I. Z. pracy za granicą najpierw Urząd Gminy D., a następnie Regionalne Centrum Pomocy Społecznej w Ł.. Wszystkie informacje były przekazywane ustnie. I. Z. powyższe informacje przekazywała pracownikowi organu gminy w obecności skarżącego, a przy kolejnej wizycie w urzędzie w obecności świadka J. P.. O fakcie przebywania i pracy I. Z. za granicą był informowany także asystent rodziny państwa Z.- A. Ś.. Asystent rodziny - pracownik GOPS w D. wiedział o wyjeździe I. Z. od samego początku. Asystent rodziny jako pracownik GOPS pozostaje w ścisłym kontakcie z pracownikami Urzędu Gminy z uwagi na uzyskiwane przez Państwa Z. świadczenia z pomocy społecznej. Pomimo powyższych informacji organ administracji przyznał świadczenia wskazane w zaskarżonej decyzji na okres jak w zaskarżonej decyzji. Skarżący w całości wydał przyznane świadczenia na zaspokojenie bieżących potrzeb życia codziennego dzieci. Rodzina nie dysponuje i nie jest w stanie uzbierać kwoty w celu odłożenia środków na zwrot świadczenia.

Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków: J. P., A. Ś. - asystenta rodziny Państwa Z. - pracownika GOPS w D. oraz J. S. - kuratora społecznego przy Sądzie Rejonowym w Ł..

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Nie wszystkie zarzuty skargi są trafne, ale jest ona uzasadniona. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 145 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", potwierdza, iż w toku postępowania administracyjnego uchybiono przepisom postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami skargi. Oznacza to obowiązek zweryfikowania legalności prowadzonego przez organy postępowania i wydanych rozstrzygnięć i badania z urzędu, czy poza zarzutami podniesionymi w skardze czy też niezależnie od nich nie wystąpiły w sprawie inne, niewskazane przez skarżących przesłanki wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji. Sąd administracyjny nie przejmuje natomiast sprawy do merytorycznego rozstrzygnięcia, nie prowadzi też postępowania dowodowego, w szczególności nie prowadzi dowodów z zeznań świadków. W związku z powyższym wnioski dowodowe skarżącego nie mogły ostać uwzględnione.

Podstawą materianoprawną oraz procesową kontrolowanych w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięć są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2013r., poz.1456 ze m., dalej powoływana jako u.ś.r.). Zgodnie z art. 1 ust. 3 u.ś.r. świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Przy czym, zgodnie z definicją zawartą w przepisie art. 3 pkt 15a u.ś.r., ilekroć jest w niej mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1). Zawarte w tych aktach prawnych przepisy pozwalają na wyeliminowanie skutków podlegania odmiennym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku ze zmianą miejsca pobytu lub zamieszkania. Ustanowiona została zasada niemożności korzystania z kilku świadczeń tego samego rodzaju za ten sam okres.

Stosownie natomiast do 23a u.ś.r. w przypadku, gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych wraz z dokumentami do marszałka województwa. W przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, już po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 23 ust. 2 u.ś.r.).

W obydwu powyższych przypadkach marszałek województwa ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 23a ust. 3 u.ś.r.). W przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wówczas marszałek województwa wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 u.ś.r. od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. (art. 23a ust. 5 i 6 u.ś.r.).

Natomiast gdy marszałek województwa ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w okolicznościach, o którym mowa w ust. 2 informuje o tym fakcie organ właściwy (art. 23a ust. 7 i 8 u.ś.r.).

W świetle powyższych regulacji stwierdzić trzeba, że organ I instancji nie wyjaśnił w sposób przekonujący, że jest organem właściwym do orzekania w niniejszej sprawie. Z lakonicznych ustaleń Marszałka Województwa zdaje się wynikać, że wywodzi on swoja właściwość wyłącznie z faktu, że małżonka skarżącego w sierpniu 2013 roku wyjechała w celach zarobkowych do Holandii. Zarówno wyjazd, jak i wysokość uzyskiwanego przez I. Z. wynagrodzenia nie są okolicznościami spornymi. Jednocześnie jednak w ocenie sądu nie są wystarczającą przesłanką do przyjęcia legitymacji Marszałka Województwa do merytorycznego orzekania w tej sprawie.

Jak trafnie wskazał organ I instancji, system koordynacji określa normy ustanawiające pierwszeństwo organów państwa zatrudniającego rodzica aktywnego zawodowo i zamieszkiwania dziecka oraz normy kolizyjne pozwalające na uniknięcie sytuacji pobierania tożsamych świadczeń ze wsparcia społecznego w dwóch różnych państwach członkowskich. Jednocześnie – w przypadku zbiegu świadczeń w dwóch krajach członkowskich przewidują np. wstrzymanie wypłaty świadczeń przyznawanych w państwie podjęcia zatrudnienia do wysokości świadczeń wypłacanych w miejscu pobytu dziecka. Celem powołanych w uzasadnieniu decyzji norm rozporządzeń PE z pewnością nie jest pozbawienie strony uprawnień do świadczeń. Powoływane przez organ przepisy rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i przyjęte w nich rozwiązania maja charakter proceduralny, służą uporządkowaniu w sytuacji kolizji norm, zapobieganiu kumulacji świadczeń.

Przede wszystkim zaś z unormowania zawartego w art. 23a ust.2 i 5 u.ś.r. wynika obowiązek ustalenia przez organ – marszałka województwa bądź upoważniony przezeń podmiot - czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji, co ustawodawca wiąże z podleganiem ustawodawstwu kraju wykonywania pracy. Sąd w rozpoznanej sprawie w pełni podziela pogląd, że ustalenie "podlegania ustawodawstwu", o którym mowa w art. 23a ust. 5 u.ś.r. należy rozumieć jako konieczność wskazania na przepis, który wyraźnie predestynuje pracownika przybywającego z innego Państwa Członkowskiego jako świadczeniobiorcę albo też jako konieczność wskazania aktu (rozstrzygnięcia, czynności) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie zagraniczne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu. Niezbędnym jest przy tym ustalenie, od kiedy w realiach danej sprawy wchodzą w grę przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (tak WSA w Łodzi w wyroku z dnia 4 czerwca 2014 roku w sprawie II SA/Łd 79/14 (LEX nr 1479546). Tak więc dopiero ustalenie okresu podlegania ustawodawstwu w powyższym znaczeniu decyduje o możliwości merytorycznego orzekania przez ten organ – marszałka województwa.

Ustalenia organów w niniejszej sprawie powyższych kwestii nie rozstrzygają. W świetle powyższych rozważań nie sposób zaś przyjąć, że okolicznością przesadzającą o właściwości marszałka województwa (czy upoważnionego przez niego organu) jest sam wyjazd do innego państwa członkowskiego i podjęcie tam zatrudnienia. W każdej sprawie, która została przekazana marszałkowi województwa z uwagi na zamieszkiwanie członka rodziny wnioskodawcy za granicą, to marszałek województwa uprawniony jest samodzielnie ustalić, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ale też obowiązany jest tę decyzję uzasadnić i wskazać, na jakiej podstawie przyjął, iż w grę wchodzi koordynacja zabezpieczenia społecznego. W zależności od dokonanej oceny organ ten może dokonać merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie świadczeń lub zwrotu wniosku organowi, który sprawę przekazał (art. 23a ust.9 u.ś.r.)

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ I instancji stwierdził jedynie, że nie dysponuje informacjami, czy I. Z. podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez męża J. Z. w Polsce ani też informacjami dotyczącymi przyznania świadczeń rodzinnych na syna M. Z. w Holandii. Nie są to jednak informacje znaczące z punktu widzenia zasiłków rodzinnych i dodatków z nimi związanych na rzecz trojga dzieci – M., M. i M..

Reasumując te część rozważań, wobec nieustalenia, że I. Z. podlegała ustawodawstwu holenderskiemu w zakresie uprawnień do świadczeń rodzinnych w 2013 i 2014 roku, za przedwczesne należy uznać orzekanie przez Marszałka Województwa [...] co do zasiłków rodzinnych we wskazanym okresie. Gdyby bowiem się okazało, że I. Z. nie podlegała wówczas ustawodawstwu holenderskiemu (np. z uwagi na zbyt krótki okres zatrudnienia), zgodnie z dyspozycją art. 23a ust.7 u.ś.r. Marszałek Województwa [...] zobowiązany jest powiadomić o tym organ właściwy, w tym wypadku Wójta Gminy D.. Nie jest natomiast władny w takiej sytuacji podejmować decyzji o przyznaniu świadczenia, uznaniu go za nienależnie pobrane.

Jak wynika z dyspozycji art. 23a ust.9 u.ś.r. marszałek województwa orzeka o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w sytuacji, gdy mają zastosowanie przepisy o koordynacji świadczeń. A contrario, jeżeli unormowania dotyczące koordynacji świadczeń nie mają zastosowania, organ ten nie jest legitymowany do rozstrzygania w sprawie świadczeń nienależnie pobranych, organem właściwym jest organ, który orzekał o przyznaniu świadczenia, w tym wypadku Wójt gminy D.. Dopiero wówczas też, to jest po przesądzeniu właściwości organu, można będzie poddać weryfikacji uznanie świadczenia za nienależnie pobrane, uwzględniając również wyrażony wcześniej pogląd co do rozumienia podlegania ustawodawstwu państwa członkowskiego. Przy tym ocenę świadczeń jako nienależnie pobranych w sytuacji, gdy w grę wchodzi system koordynacji zabezpieczenia społecznego wiązać należy z realnym nabyciem uprawnień do świadczeń rodzinnych w danym kraju (art. 30 ust.2 pkt 5 u.ś.r.). Należy pamiętać przy tym, że celem koordynacji jest jedynie wyeliminowanie kumulacji świadczeń, a nie ich pozbawienie. System koordynacji przewiduje między innymi wstrzymanie wypłacanych w jednym państwie członkowskim świadczeń do kwoty świadczeń otrzymywanych w innym kraju, nie zaś pozbawienie ich w całości.

Natomiast w sytuacji, gdy okaże się, że organem właściwym jest Wójt Gminy D.. rozważyć należy zasadność zarzutów skargi co do wiedzy organu o uzyskiwaniu przez skarżącą dochodów już od sierpnia 2013 roku, zwłaszcza w kontekście koniecznego rozróżnienia między świadczeniem nienależnym a nienależnie pobranym.

Reasumując, wobec wspomnianych we wcześniejszej części uzasadnienia braków postępowania wyjaśniającego, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji jako co najmniej przedwczesne należało uchylić na podstawie art. 145 §1 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić zawarte w niniejszym uzasadnieniu wskazania co do konieczności uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.

a.tp.