Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 3116/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Wanda Antończyk Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Gd 3116/02

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 października 2001 r., nr [...] na podstawie art. 37ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

(Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) i art. 104 k.p.a. nakazał J. R. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową, o konstrukcji drewnianej o wymiarach 6,20m x 7,15m, posadowionego na działce

nr [...] w G. wraz z dwukomorowym zbiornikiem na nieczystości wykonanym z kręgów betonowych.

Organ w toku postępowania ustalił, że na działce nr [...] w G. dwa obiekty budowlane:

a) obiekt o konstrukcji szkieletowej, obity płytami pilśniowymi, z dachem dwuspadowym, kryty papą, posadowiony na fundamentach punktowych nietrwale związany z gruntem. Obiekt został wykonany w 1971 r.

b) obiekt o konstrukcji drewnianej- szkieletowej, obity płytami pilśniowymi, z dachem dwuspadowym, kryty papą, posadowiony na fundamentach punktowych nietrwale związany z gruntem, wyposażony w instalację elektryczną, wodociągową z ujęcia indywidualnego oraz sanitarną wraz z dwukomorowym zbiornikiem na nieczystości wykonanym z kręgów betonowych. Obiekt został wybudowany w 1978 r.

Oba te obiekty J. R. zakupił od J. Z. w 1993 r. obiekty te posadowione zostały na działce wydzierżawionej od M. D. Organ ustalił, że skarżący przedłożył podanie J. Z. z dnia 24 czerwca 1978 r. skierowane do Urzędu Miasta i Gminy o zatwierdzenie dokumentacji i zezwolenia na korzystanie z domku letniskowego lecz nie przedłożył wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ wskazał, że jeśli idzie o obiekt budowlany opisany wyżej w pkt a, to w odniesieniu do niego została wydana ostateczna decyzja nakazująca jego rozbiórkę (decyzja Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 15 września1976 r., nr [...] utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 31 grudnia 1976 r., nr [...]).

Wobec tego przedmiotem orzekania objęty został obiekt budowlany opisany wyżej w pkt b. Organ ustalił, że obiekt ten został wybudowany samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonym uchwała Rady Narodowej Miasta i Gminy dnia 27 kwietnia 1990 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj., nr 16) zmieniony m uchwałą Rady Gminy dnia 18 grudnia 1992 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj.

nr 6) przeznaczonym pod uprawy polowe oraz leśne. Powyższe uzasadniało rozbiórkę obiektu.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji zrzucając obrazę przepisu art. 7 k.p.a. polegającą na zaniechaniu obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym oraz nie ustalenie stanu rzeczywistego sprawy i nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Nadto naruszenie przepisów art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyjaśnieni wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, istotnych dla jej rozstrzygnięcia oraz błędnym dokonaniu ustaleń faktycznych przez przyjęcie, że skarżący wybudował obiekt będący przedmiotem zaskarżonej decyzji. Zarzucając obrazę art. 8 k.p.a. skarżący wskazał na naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów polegające na nieustaleni czy sprawa ta nie została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną w związku z podaniem poprzedniego właściciela obiektu, J. Z. o zezwolenie na korzystanie z przedmiotowego obiektu z dnia 24 czerwca1978 r.

Poza tym skarżący zarzucił obrazę art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) przez przyjęcie, że przedmiotowy obiekt budowlany narusza ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego gminy w obowiązującego w czasie orzekania a nie w czasie budowy. Skarżący zarzucił także naruszenie przepisu art. 39 tej ustawy przez jego niezastosowanie, pomimo, że względy społeczne przemawiają za celowością umożliwienia czasowego jego wykorzystania.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko i argumentację zawarte w skarżonej decyzji i jej uzasadnieniu.

Nadto wyjaśnił, że po przeprowadzeniu stosownego postępowania ustalił, iż pismo J. Z. z dnia 24 czerwca 1978 r. nie zostało opatrzone pieczęcią potwierdzającą jego wniesienie do Urzędu Miasta i Gminy, a z odpowiedzi tego urzędu jak i Starostwa Powiatowego wynika, że w zasobach archiwalnych brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o rozpatrywaniu takiej sprawy i dokonaniu rozstrzygnięcia.

Poza tym organ wyraził stanowisko, że w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej brane są pod uwagę ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili prowadzenia postępowania. Odnośnie zastosowania art. 39 prawa budowlanego z 1974 r. organ wyjaśnił, że może on znaleźć zastosowanie dopiero po uprawomocnieniu się decyzji nakazującej rozbiórkę o ile taką decyzję podejmie organ I instancji na wniosek skarżącego.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na brak wymaganego przez przepis art. 28 prawa budowlanego z 1974 r. pozwolenia na budowę oraz wybudowania obiektu na terenie przeznaczonym (w ustaleniach planistycznych obowiązujących w czasie orzekania) pod uprawy polowe i zalesienie zasadne było nakazanie rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r.

W skardze na tę decyzję wniesioną do sądu skarżący wniósł o jej uchylenie, formułując zarzuty zbieżne z podniesionymi w odwołaniu, a to:

- obrazę przepisu art. 7 k.p.a. polegającą na zaniechaniu obowiązku wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym oraz nie ustalenie stanu rzeczywistego sprawy i nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

- obrazę art. 8 k.p.a. skarżący wskazał na naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów polegające na nieustaleniu czy sprawa ta nie została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną w związku z podaniem poprzedniego właściciela obiektu, J. Z. o zezwolenie na korzystanie z przedmiotowego obiektu z dnia 24 czerwca1978 r. oraz pismem Urzędu Miasta i Gminy ze stycznia 1979 r. zawiadamiającym o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu do czasu wydania decyzji przez Urząd Wojewódzki w przedmiocie zmiany użytkowania gruntów leśnych należących wtedy do F. D.,

- naruszenie przepisów art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyjaśnieni wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, istotnych dla jej rozstrzygnięcia oraz błędnym dokonaniu ustaleń faktycznych przez przyjęcie, że przedmiotowy obiekt pełniący funkcję letniskową zlokalizowany jest na działce nr [...] w G., podczas gdy jest on położony na działce nr [...], w odległości 500 m od jeziora G. i nie stanowi tzw. "dzikiej rozproszonej" zabudowy,

- obrazę przepisów art. 8 i art. 104 k.p.a. polegająca na obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz przekonać stronę do słuszności zajętego stanowiska poprzez pominięcie dowodu z decyzji Urzędu Wojewódzkiego z dnia 9 lipca 1979 r.,

nr [...], mocą której organ ten wyraził zgodę na pozostawienie domków letniskowych nad jeziorem S. do czasu planowanego wyrębu drzewostanu wobec czego na podstawie tej decyzji organ powinien wydać decyzję zezwalającą na użytkowanie przedmiotowego obiektu, a nie decyzję nakazującą rozbiórkę,

- naruszenie przepisu art. 39 tej ustawy przez jego niezastosowanie, pomimo, że względy społeczne przemawiają za celowością umożliwienia czasowego jego wykorzystania,

- obrazę art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) przez przyjęcie, że przedmiotowy obiekt budowlany narusza ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego gminy w obowiązującego w czasie orzekania a nie w czasie budowy.

Rozwijając ten ostatni zarzut skarżący powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1981 r., sygn. akt I SA 1933/81(ONSA 1981/2/94) wskazał, że warunkiem zastosowania przez organ administracji przymusowej rozbiórki obiektu, przewidzianej w art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek, a to:

1. wybudowania obiektu bez wymaganego prawem zezwolenia,

2. naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie budowy.

Brak takiego planu w tym czasie wyłącza możliwość nakazania przez organ przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie tego przepisu, chociażby obiekt był wznoszony bez pozwolenia na budowę. Zatem nieustalenie przez organ czy w czasie budowy obowiązywał plan i ewentualnie jaki stanowiło istotne uchybienie procesowe mające wpływ na rozstrzygnięcie.

Poza tym skarżący odwołał się do swojej sytuacji życiowej. Wskazał, że ma 74 lata i jego stan zdrowia (choroba wieńcowa serca) wymaga przebywania na świeżym powietrzu w spokoju. Podał, że w czasie II wojny światowej był więziony w obozie karnym dla małoletnich w L., a w latach 50-tych był represjonowany przez władze stalinowskie. Biorąc pod uwagę te okoliczności, ze względu na warunki środowiska i klimatyczne możliwość pobytu w G. korzystnie wpływa na jego stan zdrowia jak i jego rodziny.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację zbieżną z zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto wskazał, że decyzja Dyrektora Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i skupu Urzędu Wojewódzkiego wydana z upoważnienia Wojewody z dnia 9 lipca 1979 r., nr [...], na którą powołuje się skarżący nie była decyzją z zakresu prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem dokonywana jest przez Sąd w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie orzekania przez organy administracji.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji nie rozstrzyga sprawy merytorycznie i nie może brać pod uwagę argumentów opartych na poczuciu krzywdy czy zasad słuszności wobec czego sytuacja zdrowotna skarżącego, jak i potrzeba przebywania w warunkach klimatycznych jakie są w G. nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie dokonane przez Sąd.

Na wstępie należy wyjaśnić, że w sytuacji niekwestionowania przez skarżącego tego, iż jest właścicielem przedmiotowego obiektu, który nabył od C. Z., nie ma znaczenia, że to J. Z. a nie skarżący wybudował obiekt. Zgodnie, tak z prawem budowlanym z 1974 r. (art.38ust.1), jak i z 1994 r. (art. 52) skarżący jako właściciel obiektu jest adresatem decyzji rozbiórkowej.

Trafne jest ustalenie, że ocena samowoli budowlanej i jej konsekwencji dokonywana jest w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy ustawy z dnia

24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), gdyż obiekt został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r.

Następną kwestią wymagającą wyjaśnienia jest kwestia położenia przedmiotowego obiektu budowlanego. Skarżący w skardze zakwestionował prawidłowość ustalenia, że obiekt podlegający rozbiórce, położony wg zaskarżonej decyzji na działce nr [...] w G. to jego obiekt, gdyż jego domek posadowiony jest na działce nr [...] w G.

Zarzut ten jest chybiony i nie odpowiada stanowi rzeczywistemu. Dla wyjaśnienia tej kwestii Sąd zażądał odpowiednich dokumentów: Wypisu z rejestru gruntów (k.43), Wykazu zmian w danych ewidencji gruntów i budynków (k.44) i Zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków (k. 44v), z których bez żadnych wątpliwości wynika, że w czasie gdy decyzję wydawał organ I instancji

(1 października 2001 r.) przedmiotowy obiekt znajdował się na działce nr [...]. Potem w grudniu 2001 r. nastąpiły zmiany gruntowe, wskutek których z działki [...] w wyniku podziału powstały działki od [...] do [...], przy czym działka na której posadowiony jest domek skarżącego ma nr [...]. Nie ma zatem żadnych wątpliwości, że przedmiotowy domek stoi w tym samym co wówczas miejscu, tyle że na działce o zmienionym numerze z [...] na [...].

Kolejną z wymagających wyjaśnienia była kwestia istnienia

i obowiązywania w czasie budowy przedmiotowego obiektu planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym został wybudowany. Do wyjaśnienia tegoż Sąd zobowiązał Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którego pełnomocnik na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. oświadczył, że w czasie budowy, tj.

w 1977 r. na przedmiotowym terenie nie było planu zagospodarowania przestrzennego, czego skarżący nie zakwestionował.

Wskazać tu należy, żeby rozwiać ewentualne wątpliwości co do czasu wybudowania obiektu, że Sąd ustalił go na podstawie Umowy sprzedaży – kupna domku letniskowego zawartej w dniu 28.XII.1993 r. między sprzedającą – C. Z. a kupującym – J. R. (k.8 akt administracyjnych).

Aby usunąć wszelkie wątpliwości Sąd zobowiązał pełnomocnika Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przedłożenia kolorowych kserokopii oryginału planu zagospodarowania przestrzennego gminy obowiązującego w czasie wydania zaskarżonej decyzji z zaznaczeniem położenia domku skarżącego. Z tego dokumentu (k.50) w sposób oczywisty wynika, że został on wybudowany na terenie oznaczonym jako "lasy/dolesienia."

W skardze skarżący nietrafnie w pkt 3 odnosi się do "dzikiej rozproszonej zabudowy", gdyż zapis taki dotyczy terenu oznaczonego w planie zagospodarowania przestrzennego gminy symbolem [...] odnoszącym się do działki nr [...], na której domek skarżącego nie jest położony.

Sąd musi odnieść się do przyjętej przez skarżącego metody zaprzeczania wszystkiemu co uważa za sprzeczne ze swoją teorią dokonania pomyłki przez organy w określeniu położenia jego domku. Skarżący czyni to wbrew oczywistym faktom. Otóż w nadesłanym do Sądu piśmie z dnia 7 lutego 2006 r. twierdzi, że przedstawiona mu na rozprawie mapa przedstawia odległą ponad 10 km od G., gdzie mieści się jego domek - miejscowość N. K. i tereny sąsiadujące z tą miejscowością i z G. nie ma nic wspólnego. Wystarczy porównać mapę z k. 50 akt sądowych (okazywaną skarżącemu na rozprawie) z wypisem i wyrysem z mapy ewidencyjnej (k.3 akt administracyjnych), mapy (k. 2 akt administracyjnych) i dokumentacją z k. 43-44 znajdującą się w aktach sądowych, żeby usunąć wszelkie wątpliwości dotyczące tożsamości przedstawionych na nich terenów, gdyż dotyczą one tych samych numerów działek, w tym działki na której wybudowany jest domek skarżącego.

Wyjaśnić należy także to, że podanie J. Z. "o zezwolenie na korzystanie z domku letniskowego" z dnia 24 czerwca 1978r. do Urzędu Miasta i Gminy Wydziału Gospodarki Terenowej, nawet gdyby zostało złożone, nie może w żadnym razie zastąpić wymaganego prawem budowlanym z 1974 r. pozwolenia na budowę.

Organy nadzoru budowlanego uczyniły wszystko co mogły w celu wyjaśnienia czy J. Z. wybudował przedmiotowy obiekt na podstawie pozwolenia na budowę czy w warunkach samowoli budowlanej. Trzeba tu wskazać, że do przechowywania dokumentów związanych z budową, w tym w szczególności pozwolenia na budowę zobowiązany jest nie tylko organ lecz także inwestor i każdy, kto staje się – tak jak skarżący - właścicielem obiektu budowlanego. Zatem to skarżący powinien od sprzedającego otrzymać decyzję o pozwoleniu na budowę by móc okazać go na żądanie organów nadzoru budowlanego.

W tym miejscu trzeba stwierdzić, że decyzja Dyrektora Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i skupu Urzędu Wojewódzkiego wydana z upoważnienia Wojewody z dnia 9 lipca 1979 r., nr [...] odmawiająca zezwolenia na zmianę rodzaju użytkowania gruntów leśnych należących do F. D. i wyrażająca zgodę na pozostawienie niektórych domków letniskowych na tym terenie pod określonymi warunkami, na którą powołuje się skarżący, nie była decyzją z zakresu prawa budowlanego i w żadnym razie nie może być uznana za decyzję legalizującą samowolę budowlaną.

W tej sytuacji zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości to, że przedmiotowy domek letniskowy został wybudowany w 1977 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, w okresie w którym brak było dla tego terenu planu zagospodarowania przestrzennego oraz na terenie, który obowiązujące w czasie wydania zaskarżonej decyzji ustalenia planistyczne przeznaczały pod uprawy polowe i leśne.

W dacie realizacji tej inwestycji obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), której przepisy art. 2 ust. 1 oraz 28 ust. 1 pozwalały na rozpoczęcie robót budowlanych związanych ze wzniesieniem nietrwale związanego z gruntem obiektu budowlanego w postaci domku letniskowego wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę i tylko na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Sąd w niniejszym składzie nie podziela stanowiska zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1981 r. w sprawie sygn. akt I SA 1933/81 - na który powołuje się strona skarżąca – iż "brak obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość nakazania przez organ przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie tego przepisu (czyli przepisu art. 37 ust 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. – dopisek własny), chociażby obiekt był wznoszony bez pozwolenia na budowę". Nie można podzielić poglądu zawartego w uzasadnieniu tego wyroku że na konieczność takiej interpretacji wskazuje art. 3 prawa budowlanego mówiący, iż obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Z tego zaś ma wynikać zasada pierwszeństwa planu, a z niej zakaz nakazu rozbiórki w sytuacji braku planu w czasie budowy, nawet bez pozwolenia, obiektu budowlanego.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie powołany przepis prawa budowlanego statuuje kategoryczną zasadę budowania obiektów budowlanych wyłącznie na terenach do tego przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego. Zatem a contrario należy przyjąć, że nie można budować na terenach do tego nie przeznaczonych, a tak właśnie jest w wypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego. W przeciwnym razie w sytuacji braku planu, samowolnie wybudowane obiekty budowlane na terenach rolnych czy leśnych i za takie uznanych w uchwalonych później planach zagospodarowania przestrzennego, byłyby legalizowane. Stawiałoby to osoby nieprzestrzegające prawa w uprzywilejowanej sytuacji.

Zasadność takiego stanowiska potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego

w sprawach rozpatrywanych na skutek wniesionych rewizji nadzwyczajnych.

Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu pięciu sędziów z dnia

29 maja 1991 r. - AZP 3/91 (OSP z. 2 z 1992 r., poz. 50), Sąd Najwyższy wskazał, że zasadniczym założeniem, leżącym u podstaw polskiego prawa budowlanego jest założenie, iż obiekty budowlane mogą być wznoszone wyłącznie na podstawie pozwoleń budowlanych udzielanych przez właściwe organy administracji w formie decyzji administracyjnych, zaś obiekty wzniesione bez uzyskania takich pozwoleń powinny ulec rozbiórce. O tym, jakie obiekty mogą być wznoszone na konkretnych terenach, decyduje plan zagospodarowania przestrzennego /art. 3 prawa budowlanego/, lecz przepis ten wcale nie uzasadnia wniosku, iż jeśli pewne tereny są takim planem nie objęte lub też taki plan w ogóle jeszcze nie istnieje, oznacza to dopuszczenie na tych terenach samowoli budowlanej. Dlatego też możliwe jest wydanie decyzji o rozbiórce obiektu, który został wzniesiony bez pozwolenia budowlanego nawet na terenie, dla którego w momencie budowy nie było jeszcze obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast plan taki obowiązywał już w momencie orzekania o rozbiórce. Decydujące jest bowiem przede wszystkim to, czy obiekt został wzniesiony bez uzyskania pozwolenia, co jest zasadniczą przesłanką do wydania decyzji przewidzianej art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nadto należy powołać tu inne wyroki Sądu Najwyższego, które ukształtowały i utrwaliły linię orzeczniczą, zgodną z w/w uchwałą tego Sądu: z dnia 28 czerwca 1985 r., sygn. akt III ARN 11/85, z dnia 9 lipca 1985 r., sygn. akt II ARN 9/85, z dnia 5 marca 1992 r., sygn. akt III ARN 5/92, z dnia 13 listopada 1992 r., sygn. akt III ARN 72/92, z dnia 26 listopada 1992 r., sygn. akt III ARN 66/92, z dnia

26 listopada 1992 r., sygn. akt III ARN 69/92.

W tym miejscu należy odnieść się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie OSK 1032/04,

w uzasadnieniu którego, odwołując się do brzmienia art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz do utrwalonego orzecznictwa, stwierdzono, że decydujące znaczenie ma plan obowiązujący w czasie budowy. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie teza ta nie wynika z brzmienia przepisu ani też poglądu tego nie można uznać za utrwalony w orzecznictwie.

Z brzmienia ustawy ("gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się"), w szczególności z użycia czasu teraźniejszego, wynika, że chodzi tu o plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w chwili podjęcia decyzji. Zdaniem Sądu istnieje różnica w ujęciu przesłanek nakazania rozbiórki: zastrzeżenie, iż chodzi o niezgodność z przepisami obowiązującymi w okresie budowy oraz brak takiego zastrzeżenia przy sformułowaniu przesłanki związanej z umiejscowieniem obiektu budowlanego. Oznacza to, że brak podstaw do zanegowania wyników literalnej wykładni wskazanego przepisu, gdyż po pierwsze jest słuszne, aby to samowolny inwestor ponosił konsekwencje ewentualnej zmiany planu po drugie nie sposób przyjąć, aby gmina w planowaniu przestrzennym musiała dostosować swoje zamierzenia planistyczne do samowolnych inwestorów. Przede wszystkim zaś wskazać należy na powołaną wyżej uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1991 r., która ukształtował późniejsze orzecznictwo zgodnie z którym to istotny jest plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w chwili wydania decyzji.

Odnośnie zarzutu niezastosowania przez organy art. 39 prawa budowlanego z 1974 r. należy uznać go za nietrafny. Wystarczy przypomnieć jego treść: "jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji". Zatem oczywistym jest, że przepis ten może mieć zastosowanie dopiero wówczas, gdy uprzednio zostanie orzeczona rozbiórka obiektu budowlanego

Mając na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.