Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3501/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 223/18 w sprawie ze skargi D.D. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odmawia zasądzenia na rzecz uczestnika postępowania P.K. kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 223/18 oddalił skargę D.D. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z [...] 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. decyzją z [...] 2017 r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, z późn. zm.), nakazał inwestorowi – D.D. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ew. [...] przy ul. K. [...] w L.. Organ wyjaśnił, że powyższy budynek został wykonany w warunkach samowoli budowlanej, bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na powyższej działce stanowiącej własność D.D., przy granicy z sąsiednią działką o nr ewid. [...] znajduje się budynek gospodarczo-garażowy o wymiarach w rzucie 5,5 m x 12,07 m. Budynek posiada konstrukcję murowaną z bloczków z betonu komórkowego typu "belit" z dachem kopertowym o konstrukcji drewnianej, krytym blachą trapezową. Budynek ten na odcinku 3,5 m jest otwarty w formie wiaty. Jest on usytuowany w środkowej części działki nr [...], przy granicy z działką o nr ewid. [...]. Odległość budynku od granicy z działką nr [...] wynosi od 1,52 m do 1,76 m. W ocenie organu, możliwe jest usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki budowlanej, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, jeżeli to wynika m.in. z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednak z decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] 2017 r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy, taka możliwość nie wynika. A zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. uznał, że w niniejszym przypadku nie zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację powstałej samowoli budowlanej, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, gdyż usytuowanie budynku gospodarczo-garażowego narusza przepisy § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Konieczne było zatem orzeczenie rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D.D., wnosząc jednocześnie o zawieszenie postępowania, do czasu rozpatrzenia przez Prezydenta Miasta L. jej wniosku z [...] 2017 r. o zmianę w trybie art. 155 kpa decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] 2017 r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy.

Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie zaskarżoną decyzją z [...] 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ocenie organu drugiej instancji kontrolowane postępowanie administracyjne zostało prawidłowo wszczęte i przeprowadzone w trybie legalizacyjnym, określonym w przepisie art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, PINB miasta L. zasadnie ustalił także, że brak jest podstaw do legalizacji samowoli budowlanej ze względu na niespełnienie przesłanki zawartej w art. 48 ust. 2 ww. ustawy, gdyż usytuowanie budynku gospodarczo-garażowego uniemożliwia doprowadzenie ww. obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Obiekt narusza bowiem § 12 ust. 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Odnosząc się z kolei do wniosku inwestora o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do jego zawieszenia, bowiem wystąpienie z wnioskiem o zmianę decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nie stanowi zagadnienia wstępnego w przedmiotowej sprawie w rozumieniu wskazanego przepisu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyła D.D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił wniesioną skargę. Sąd za bezsporny w sprawie uznał fakt, że skarżąca zrealizowała samowolnie budynek gospodarczo-garażowego na działce o nr ewid. [...] przy ul. K. [...] w L., na który powinna przed rozpoczęciem inwestycji uzyskać stosowne pozwolenie na budowę. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie bezspornym jest brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym został wybudowany budynek. W takim przypadku warunkiem legalizacji budowy jest jej zgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Sąd zauważył, że skarżąca uzyskała decyzję Prezydenta Miasta L. o ustaleniu warunków zabudowy nr [...] z [...] 2017 r. dla zrealizowanej inwestycji. W postępowaniu dotyczącym legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego na podstawie ustawy - Prawo budowlane, sprawdza się nie tylko zgodność tych obiektów z przepisami o planowaniu, do czego służy w razie braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, ale także zgodność samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych z innymi przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, a więc także rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. A zatem zdaniem Sądu, jeżeli samowolnie wybudowane obiekty budowlane naruszają przepisy techniczno-budowlane (np. § 12 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia) to legalizacja nie będzie możliwa, albo będzie uzależniona od doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z tymi przepisami. Jak zauważył Sąd, w uzyskanej przez skarżącą decyzji o warunkach zabudowy z [...] 2017 r. nie została przesądzona kwestia lokalizacji budynku w odległości 1,5 metra od granicy bądź bezpośrednio przy granicy działki, w sytuacji gdy przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. przewiduje możliwość przesądzenia w decyzji o warunkach zabudowy możliwości lokalizacji budynku w odległości 1,5 metra od granicy bądź bezpośrednio przy granicy działki. A zatem w ocenie Sądu treść § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia przesądza o tym, że organ nadzoru budowlanego słusznie uznał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka dopuszczająca możliwość legalizacji samowoli budowlanej.

Odnosząc się z kolei do zarzutu niezastosowania w sprawie art. 9 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane Sąd wyjaśnił, że możliwość uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, o którym mowa w art. 9 ww. ustawy istnieje wyłącznie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, instytucja ta nie ma zatem zastosowania w postępowaniu określonym w art. 50-51 ustawy, ani w postępowaniu legalizacyjnym określonym w art. 48-49 i art. 49 b ustawy- Prawo budowlane.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu skargi wskazującego na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o zwieszenie postępowania, w sytuacji gdy skarżąca złożyła wniosek o zmianę decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] 2017 r., nr [...] o warunkach zabudowy, Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżąca uzyskała żądaną przez organ nadzoru budowlanego decyzję o warunkach zabudowy i decyzja ta jest ostateczna. Natomiast okoliczność, że skarżąca prowadzi postępowanie nadzwyczajne w stosunku do wydanej decyzji o warunkach zabudowy nie jest zagadnieniem wstępnym koniecznym do zakończenia postępowania o rozbiórce.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła D.D., zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "ppsa", w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że brak jest podstaw do przeprowadzenia procedury legalizacji budynku gospodarczo-garażowego zrealizowanego na działce nr [...] przy ul. K. [...] w L. z uwagi na niespełnienie przesłanki dopuszczającej możliwość legalizacji samowoli budowlanej zgodnie z treścią § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sytuacji gdy treść decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] 2017 r., nr [...] ustalającej warunki zabudowy przeczy powyższej tezie;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 9 ust. 1 – 4 ustawy – Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że możliwość uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych istnieje wyłącznie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę natomiast instytucja ta nie ma zastosowania w postępowaniu legalizacyjnym określonym w art. 48 – 49, art. 49b ustawy – Prawo budowlane, w sytuacji gdy ugruntowana linia orzecznicza przeczy powyższej tezie;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 8, 9 i 77 § 1 kpa polegające na nieuchyleniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z [...] 2017 r., w sytuacji gdy przedmiotowe decyzje zostały wydane przedwcześnie, albowiem organy administracji nie wykorzystały wszystkich instytucji przewidzianych prawem mających na celu legalizację przedmiotowego budynku, a w szczególności nie wystąpiły z urzędu o udzielenie upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo ani nie poinformowały skarżącej o możliwości wystąpienia w trybie art. 9 ustawy – Prawo budowlane o udzielenie upoważnienia do zastosowania instytucji odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 8, 9 i 77 § 1 kpa polegające na nieuchyleniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z [...] 2017 r. i niezawieszeniu postępowania, w sytuacji gdy organy administracji jak i Sąd pierwszej instancji posiadały wiedzę, że skarżąca złożyła w dniu [...] 2017 r. wniosek o zmianę w trybie art. 155 kpa decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] 2017 r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy, które to działanie skutkowało wznowieniem postępowania z urzędu przez organ administracji w przedmiocie powyższej decyzji.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył uczestnik postępowania – P.K. wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Z uwagi na charakter i okoliczności sprawy w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż zarzuty naruszenia przepisów postępowania są jedynie pochodną zarzutów odnoszących się do prawidłowo zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego.

Za niezasadny uznać należy zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że brak jest podstaw do przeprowadzenia procedury legalizacji spornego budynku gospodarczo-garażowego z uwagi na niespełnienie przesłanki dopuszczającej możliwość legalizacji samowoli budowlanej zgodnie z treścią § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sytuacji gdy zdaniem skarżącej kasacyjnie treść decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] 2017 r., nr [...] ustalającej warunki zabudowy przeczy powyższej tezie.

Z ustalonego w rozpatrywanej sprawie i niekwestionowanego przez skarżącą kasacyjnie stanu faktycznego wynika, że na działce nr [...], stanowiącej jej własność, przy granicy z sąsiednią działką o nr [...], wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej (bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę) budynek gospodarczo-garażowy o wymiarach w rzucie 5,5 m x 12,07 m. Budynek posiada konstrukcję murowaną z bloczków z betonu komórkowego z dachem kopertowym o konstrukcji drewnianej, krytym blachą trapezową. Budynek ten na odcinku 3,5 m jest otwarty w formie wiaty. Usytuowany jest on w środkowej części działki nr [...], przy granicy z działką o nr [...]. Odległość budynku od granicy z działką nr [...] wynosi od 1,52 m do 1,76 m. Powierzchnia zabudowy spornego obiektu wynosi zatem 66,38 m2. W związku z powyższym bezsporne w sprawie jest to, że na budowę tego obiektu wymagane było pozwolenie na budowę zgodnie z art. 28 ustawy – Prawo budowlane. Powyższy obiekt budowlany nie został bowiem zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ustawy – Prawo budowlane. Ustalenie natomiast, że skarżąca zrealizowała bez wymaganego pozwolenia na budowę budynek gospodarczo-garażowy (co nie jest w sprawie kwestionowane) powoduje, że zasadnym było zastosowanie w sprawie trybu z art. 48 ustawy - Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie natomiast do ust. 2 ww. przepisu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Z treści powyższych przepisów wynika więc, że właściwy miejscowo organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego (lub jego części) będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli nie mają miejsca okoliczności umożliwiające legalizację. Z kolei ust. 2 art. 48 w sposób oczywisty obliguje organ nadzoru budowlanego do tego, aby ocenił, w istocie wstępnie, czy przedmiotowa budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Negatywna ocena w zakresie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak też w zakresie ogólnej zgodności z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, powoduje obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej. Przy czym wszystkie obowiązki, o których mowa w ust. 2, muszą być spełnione przez inwestora łącznie. Niespełnienie któregokolwiek z nich powoduje – zgodnie z art. 48 ust. 1 ww. ustawy – obowiązek wydania nakazu rozbiórki budynku.

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że organy przeprowadziły postępowanie legalizacyjne, w trakcie którego ustaliły, że lokalizacja spornego obiektu jest niezgodna z wymaganiami określonymi w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczącymi lokalizacji budynków na działkach budowlanych względem działek sąsiednich. Zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Przy czym w § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia wskazano, że sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w niniejszej sprawie bezsporny jest brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym został wybudowany budynek. Badając zatem możliwość legalizacji spornej budowy organy zbadały jej zgodność z ustaleniami przedłożonej przez skarżącą ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] 2017 r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-garażowego. Z ustaleń tej decyzji nie wynikała możliwość usytuowania budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy z działką nr [...].

Należy mieć także na uwadze, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2017 r., sygn. akt II OPS 3/16, nawet w przypadku, gdy w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczono sytuowanie budynku w zabudowie jednorodzinnej, zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną, bezpośrednio przy tej granicy, to konieczne jest spełnienie warunków określonych w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika natomiast, że usytuowanie spornego budynku nie spełnia wymagań określonych w § 12 ust. 3 pkt 1 i 4 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tymi przepisami, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271 – 273, dopuszcza się: sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m (§ 12 ust. 3 pkt 1); sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych (§ 12 ust. 3 pkt 4). Tymczasem działka budowlana nr [...], na której zrealizowany został sporny obiekt ma wymiary 31,67 m x 50,90 m, a zatem szerokość tej działki jest znacznie większa niż 16 m, ponadto przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy ma wymiary 5,5 m x 12,07 m, przy czym przy granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...] budynek ten ma długość 12,07 m, a zatem długość tego budynku znacznie przekracza dopuszczalne 5,5 m. Zatem naruszenie poprzez usytuowanie budynku warunków określonych w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych powoduje, że dla wyniku niniejszej sprawy bez znaczenia jest także uchylenie, po wznowieniu postępowania z urzędu, przez Prezydenta Miasta L. decyzją z [...] 2018 r., nr [...], decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta L. z [...] 2017 r., nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.

W konsekwencji organy prawidłowo uznały, co zaakceptował też Sąd pierwszej instancji, że takie usytuowanie spornego budynku nie jest zgodne z warunkami technicznymi, a zatem nie ma możliwości zalegalizowania jego samowolnej budowy, a jedynym sposobem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi jest orzeczenie nakazu rozbiórki.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy za niezasadny uznać należy także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 9 ust. 1 – 4 ustawy – Prawo budowlane. Wskazać należy, że ze względu na użycie w art. 9 ust. 1 klauzuli generalnej opartej na zastosowaniu pojęcia nieostrego wypełnienie jej treścią następuje przez organ stosujący prawo na gruncie ustalonego stanu faktycznego. Organ stosujący prawo ma więc obowiązek wyjaśnić okoliczności sprawy i ocenić, czy może je uznać za szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na odstępstwo od obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Musi przy tym brać pod uwagę, że celem art. 9 jest umożliwienie modyfikacji szczegółowych i bezwzględnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w wyjątkowych stanach faktycznych, w których nie jest możliwe zastosowanie do nich, z uwagi na różnego rodzaju okoliczności, ogólnie obowiązujących przepisów. Ocena, czy w danej sytuacji ma miejsce taki szczególnie uzasadniony przypadek, należy do organów administracji, które powinny dokonać tego na podstawie analizy materiału sprawy, w tym treści przepisu, od którego ma być udzielone odstępstwo, rozmiarów nieruchomości, ukształtowania nieruchomości, na której ma być realizowany obiekt, stanu zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, oceny przyjętych rozwiązań w świetle wiedzy technicznej i tym podobnych okoliczności. Organy muszą przy tym mieć na uwadze to, że zgodnie z art. 4 każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, do której wykaże swoje prawo do dysponowania nią na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zgodność ta polega m.in. na poszanowaniu występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, o czym stanowi art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane. Zatem odstępstwo umożliwiające modyfikację szczegółowych, bezwzględnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych może być udzielone jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych, a więc mających w sobie element wyjątkowości. Sytuacja taka nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie, gdyż zarówno rozmiary działki, na której zrealizowano sporny budynek, jak i jej ukształtowanie oraz stan zagospodarowania tej nieruchomości i nieruchomości sąsiednich, umożliwiał inwestorowi budowę budynku gospodarczo-garażowego zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Istotne jest również, że usytuowanie spornego budynku oddziaływuje na sąsiednie nieruchomości. W takiej sytuacji organ administracji nie jest związany wnioskiem inwestora. Przyjęcie bowiem poglądu, zgodnie z którym każde – nawet oczywiście nieuzasadnione – żądanie inwestora obligowałoby organ do wystąpienia z wnioskiem do ministra na podstawie art. 9 ust. 2, w sposób nieuzasadniony inicjowałoby postępowanie, o którym stanowi art. 9, absorbując zarówno właściwy organ, jak i ministra.

Odnosząc się z kolei do zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania podkreślić należy, że zgodnie z art. 174 pkt 2 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jedynie wtedy gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niezbędne jest zatem wykazanie, że zaskarżony wyrok nie tylko narusza przepisy postępowania, lecz również, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a treścią rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze przyjętą wykładnię przepisów prawa materialnego, takiego skutku w skardze kasacyjnej nie wykazano. Nie wykazano również, aby przez niezawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że wystąpienie w trybie nadzwyczajnym o zmianę ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi zagadnienia wstępnego w przedmiotowej sprawie w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. Odnosząc się natomiast do wniosku uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego należy wskazać, że przepis art. 204 ppsa stwarza podstawę do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego tylko na rzecz organu i skarżącego. Nie przewiduje natomiast takiej możliwości w odniesieniu do uczestników postępowania.