Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1006/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par.2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 134
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 18 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 roku przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ł. G. P. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] NR [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego P. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) stwierdził niedopuszczalność odwołania P. P. od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o odmowie wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu urodzenia jego córki P.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący i L. V. (uczestnik) w dniu 15 listopada 2016 r. w Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w T. złożyli wniosek o wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu urodzenia P., który został sporządzony w K..

Pismem z dnia 18 listopada 2016 r. Wicekonsul przesłał wniosek P. P. dotyczący transkrypcji aktu urodzenia do organu I instancji.

Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji odmówił wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu urodzenia na nazwisko P., a następnie pismem z dnia 20 lutego 2017 r. na podstawie art. 26 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1545 t.j. ze zm., dalej p.k.) zwrócił się do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w T. o doręczenie decyzji skarżącemu i uczestnikowi.

Pismo wraz z decyzją i prośbą o jej doręczenie wpłynęło do Konsulatu RP w T. w dniu 14 marca 2017 r. ( prezentata k. 17 akt admin.) .

W dniu 5 kwietnia 2017 r. do Wojewody [...] wpłynęło odwołanie sporządzone przez skarżącego wysłane za pośrednictwem firmy kurierskiej DHL. Odwołanie wskazywało numer decyzji i zawierało stwierdzenie, że dniu 31 marca 2017r. otrzymał on wiadomość z Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w T., że Kierownik USC w Ł. odmówił wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu urodzenia P.. Skarżący nie zgodził się z tą decyzją podkreślając, że jest obywatelem Polski i według prawa jego dzieci automatycznie stają się obywatelami Polski. W treści odwołania zawarta była informacja, że pismo wpłynęło do Konsulatu 14 marca 2017 r.

W dniu 7 kwietnia 2017 r. Wojewoda [...] przekazał ww. odwołanie Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego w Ł. celem dokonania oceny pod kątem spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 132 k.p.a.

Następnie w dniu 21 kwietnia 2017 r. organ I instancji przekazał Wojewodzie [...] ww. odwołanie wraz z aktami sprawy.

Pismem z dnia 13 maja 2017 r. [...] Urząd Wojewódzki zwrócił się do Konsulatu o nadesłanie dokumentów potwierdzających odbiór ww. decyzji przez strony, zawierających datę odbioru i podpisy. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 23 czerwca 2017 r. Konsulat Generalny poinformował, że pismo nr [...]zostało skutecznie doręczone P. P. oraz L. V. w dniu 20 maja 2017 r. ( pismo wpłynęło do Wojewody [...] 11 lipca 2017 r. ).

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania P. P. od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest spełnienie określonych przepisami prawa wymagań co do jego formy, treści i trybu. Zgodnie z przepisem art. 129 k.p.a. odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w przepisach art. 39-40 k.p.a. za pokwitowaniem przez pocztę, przez pracowników organu lub inne upoważnione osoby bądź organy.

Wojewoda [...] wskazał, że skarżący zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w T. (K.). Tryb doręczania korespondencji wobec strony zamieszkałej za granicą został unormowany w przepisie art. 40 § 4 k.p.a., zgodnie z którym strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej może, m. in. działać za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wskazał, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem wniosek o wpisanie aktu urodzenia P. do rejestru stanu cywilnego w Polsce został złożony w dniu 15 listopada 2016 r. w Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w T..

Decyzja organu I instancji orzekająca o odmowie wpisania do rejestru stanu cywilnego zagranicznego aktu urodzenia jego córki została więc wysłana do P. P. oraz L. V., za pośrednictwem Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w T. (data wpływu korespondencji do polskiej placówki dyplomatycznej: 14 marca 2017 r.).

Wojewoda [...]wskazał, że z uwagi na fakt, że akta przedmiotowej sprawy nie zawierały dowodu potwierdzającego doręczenie ww. decyzji stronom, pismem z dnia 13 maja 2017 r. wystąpił do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w T. z prośbą o wskazanie daty doręczenia ww. decyzji stronom. Z nadesłanej odpowiedzi (pismo z dnia 23 czerwca 2017 r., nr [...]) wynika, że decyzja została skutecznie doręczona P. P. oraz L. V. w dniu 20 maja 2017 r., tak więc termin do złożenia odwołania od ww. decyzji rozpoczął swój bieg od dnia 21 maja 2017 r., a upłynął w dniu 3 czerwca 2017 r.

Skoro skarżący odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. orzekającej o odmowie wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu urodzenia na nazwisko P., wniósł w dniu 5 kwietnia 2017 r. (data wpływu), to odwołanie należy uznać za przedwczesne, a w związku z tym niedopuszczalne, w myśl przepisu art. 134 k.p.a., ze względu na fakt jego wniesienia przed doręczeniem decyzji odwołującemu, a więc przed rozpoczęciem biegu terminu do złożenia odwołania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. P. reprezentowany przez pełnomocnika powyższemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., art. 39 k.p.a., art. 40 § 4 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię oraz bezpodstawne uznanie, że:

a) skarżący wniósł odwołanie od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Ł. z dnia [...] r. przedwcześnie, w sytuacji w której w aktach sprawy nie znajduje się dokument stanowiący dowód doręczenia skarżącemu ww. decyzji w dniu 20 maja 2017 r., a jedynie oświadczenie Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w T. z dnia 23 czerwca 2017 r. w przedmiocie doręczenia ww. decyzji skarżącemu w dniu 20 maja 2017 r., bez jakiegokolwiek potwierdzenia faktu rzeczonego doręczenia ww. decyzji skarżącemu w tym dniu;

b) skarżącemu w dniu 31 marca 2017 r. nie doręczono decyzji Kierownika USC w Ł. z dnia [...] r.

Zgłoszony został także wniosek, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pisemnego oświadczenia P. P.z dnia 30 sierpnia 2017 r. o tym, że z treścią decyzji Kierownika USC w Ł. z dnia [...] r. zapoznał się osobiście w siedzibie Konsulatu RP w T. w dniu 31 marca 2017 r. i w tym dniu prawdopodobnie pokwitował odbiór kopii tej decyzji. Gdyby nie otrzymał decyzji, to nie wiedząc o jej treści oraz – w szczególności – nie znając sygnatury tej decyzji, nie mógłby złożyć od niej odwołania, ze wskazaniem prawidłowej sygnatury.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że rozstrzygnięcia wymaga zagadnienie , czy wniesienie odwołania przez Skarżącego nastąpiło przedwcześnie. O ile w omawianej sytuacji mogła powstać powyższa wątpliwość, to organ winien rozwiązać ją z poszanowaniem interesu strony i zapewnieniem ochrony jej uprawnień procesowych, nie zaś w sposób formalistyczny. Pełnomocnik skarżącego powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15.09.2011 r. sygn. II GSK 1761/11 zaznaczył, że regulacja prawna instytucji doręczenia stanowi jedną z gwarancji procesowych ochrony uprawnień strony, kiedy możliwość ich realizacji uzależniona jest od uzyskania informacji na temat podejmowanych przez organ czynności procesowych. Instytucja ta nie może więc być wykorzystywana przez organ na niekorzyść strony, o ile z oświadczeń lub czynności strony wynika, że nie wywołało ono uszczuplenia jej uprawnień lub ujemnych dla niej skutków procesowych.

W skardze podkreślono także, że aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu stanowiącego potwierdzenie przez Skarżącego własnoręcznym podpisem odbioru decyzji.

Zdaniem skarżącego decyzja organu I instancji została mu skutecznie doręczona w dniu 31 marca 2017 r., kiedy zapoznał się nią w siedzibie Konsulatu Generalnego i w tym samym dniu pokwitował jej odbiór. zaś złożone przez niego odwołanie było dopuszczalne i zostało wniesione w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i podtrzymał wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu - oświadczenia skarżącego załączonego do skargi. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] wnosił o oddalenie skargi i przyłączył się do wniosku o dopuszczenie dowodu .

Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd dopuścił dowód z dokumentu - oświadczenia skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga P. P. jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, zaskarżone postanowienie Wojewody [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Kierownika USC w Ł. orzekającej o odmowie wpisania do rejestru stanu cywilnego zagranicznego aktu urodzenia osoby małoletniej narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego podlegało uchyleniu.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 k.p.a. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 t.j. ze zm.). Stosownie do tego przepisu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Warunkiem koniecznym, który musi być spełniony przed przystąpieniem przez organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania sprawy, jest stwierdzenie, że odwołanie jest dopuszczalne i zostało wniesione w terminie. Niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminowi do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami procesowymi. Pierwszeństwo ma kontrola dopuszczalności odwołania, gdyż organ odwoławczy musi najpierw rozstrzygnąć kwestię dopuszczalności odwołania, a dopiero następnie dokonać kontroli zachowania terminu do jego wniesienia.

Podstawowym warunkiem dopuszczalności odwołania jest funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji administracyjnej, którą strona zamierza zaskarżyć. Odwołanie jest bowiem środkiem prawnym przysługującym wyłącznie od decyzji - art. 127 § 1 k.p.a.

Ukształtowane na tle przepisu art. 134 k.p.a. orzecznictwo sądowe wyróżnia dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Co do zasady odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego, to jest nie została doręczona lub ogłoszona stronie i gdy akt organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną. Niedopuszczalne jest także odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych, gdy przepis wyłącza prawo odwołania oraz od decyzji wydanych w drugiej instancji ( decyzji odwoławczych).

Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a. (por. m.in. wyrok NSA z 16 listopada 2000 r., sygn. akt V SA 235/00, LEX nr 81351) lub osobę niezdolną do czynności prawnych

W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych uznając, że zostało ono wniesione przedwcześnie, przed doręczeniem decyzji organu I instancji, czyli, że decyzja w dniu 5 kwietnia 2017 r. nie weszła jeszcze do obrotu. Organ odwoławczy przyjął za dzień doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji - 20 maja 2017 r. tj. datę podaną w piśmie Konsulatu Generalnego w T. przez Wicekonsula jako "datę skutecznego doręczenia pisma". Skarżący natomiast twierdzi, że zapoznał się z decyzją na miejscu w Konsulacie w dniu 31 marca 2017 r., i prawdopodobnie wówczas pokwitował jej odbiór, a więc mógł wnieść od niej skutecznie odwołanie w dniu 5 kwietnia 2017 r. W ocenie skarżącego decyzja weszła do obrotu prawnego już w dniu 31 marca 2017 r.

W ocenie Sądu sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia i dlatego postanowienie Wojewody [...] należy uznać za nieprawidłowe, a przynajmniej za przedwczesne, a więc wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a.

Przede wszystkim zgodzić należy się ze skarżącym, że prawidłowe doręczenie pisma ( decyzji ) w postępowaniu administracyjnym stanowi wyraz realizacji przez organ podstawowych zasad postępowania administracyjnego w tym zasady czynnego udziału strony w postępowaniu ( art.10 k.p.a.), zasady informowania stron ( art. 9 k.p.a.), czy zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej (art. 8 k.p.a.). Podstawową funkcją doręczenia stronie decyzji jest umożliwienie jej zapoznania się z jej treścią i uzasadnieniem oraz zapewnienie jej możliwości ewentualnego wykonania uprawnienia do wniesienia odwołania. Oczywiście niezwykle istotne znaczenie ma też ustalenie daty doręczenia decyzji dla określenia rozpoczęcia i zakończenia biegu 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania.

Wobec zaistniałego sporu, co do daty wejścia do obrotu prawnego decyzji Kierownika USC w Ł. z dnia [...] r., należy zwrócić uwagę, że wniosek o wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego zagranicznego aktu urodzenia skarżący i uczestnik postępowania złożyli w Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w T., a następnie na wniosek organu, na podstawie art. 26 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1545 t.j. ze zm., dalej p.k.), za pośrednictwem Konsula doręczana była skarżącemu i uczestnikowi decyzja z dnia [...] r.

Jak z powyższego wynika, skarżący i uczestnik składając wniosek za pośrednictwem Konsulatu Generalnego RP w T., wskazali na tryb w jakim powinno nastąpić doręczenie rozstrzygnięcia w sprawie.

W myśl art. 40 § 4 k.p.a. strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Skarżący nie miał obowiązku wskazania pełnomocnika do doręczeń w kraju bowiem działał za pośrednictwem konsula i doręczenia miały następować za jego pośrednictwem

Doręczenie pisma za pośrednictwem konsula reguluje art. 26 ust. 1 p.k., zgodnie z którym na wniosek organu administracji publicznej w Rzeczpospolitej Polskiej, sądu lub prokuratora konsul:

1) doręcza pisma i inne dokumenty;

2) przesłuchuje strony, uczestników postępowania, świadków i podejrzanych;

3) przekazuje wnioski o udzielenie pomocy prawnej sądom i innym organom państwa przyjmującego.

Czynności wymienione w ust. 1 pkt 1 i 2 konsul wykonuje, stosując odpowiednio właściwe przepisy prawa polskiego, jeżeli odbiorca pisma lub innego dokumentu albo osoba, która ma być przesłuchana, jest obywatelem polskim i zgadza się dobrowolnie przyjąć pismo lub inny dokument albo złożyć zeznanie lub wyjaśnienie (art. 26 ust. 2 p.k.).

Skoro przepis art. 26 ust. 2 p.k. nakłada na konsula przy doręczaniu pism obowiązek odpowiedniego stosowania właściwych przepisów prawa polskiego to należy w tym zakresie odwołać się do zasad i przepisów zawartych w k.p.a. Stosownie do treści art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, 1250, 1823 i 1948), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W myśl art. 46 § 1 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia.

Z art. 26 ust. 2 p.k. wynika, że w odniesieniu do obywatela polskiego konsul wykonuje doręczenie stosując odpowiednio właściwe przepisy prawa polskiego, o ile adresat zgadza się dobrowolnie przyjąć pismo . Przyjmuje się przy tym, że doręczenia konsul może dokonać bądź do rąk własnych adresata w konsulacie, bądź przez upoważnionego pracownika za potwierdzeniem odbioru. Wymóg dobrowolności przewidziany w art. 26 ust. 2 p.k. oznacza, że skuteczność doręczenia pism przesyłanych pocztą przez polskiego konsula istnieje tylko wówczas, gdy odbiorca osobiście odbierze przesłane do niego pismo bądź ustanowi pełnomocnika do odbioru pisma. (patrz. Renata Lewicka – "Doręczenia zagraniczne w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym – problemy praktyczne" Acta Universitatis Lodziensis Folia Iuridica 77,2016 str. 155-170).

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy dotychczas nie dysponuje dowodem doręczenia skarżącemu decyzji mimo, że zwracał się o jego nadesłanie. Przyjął za datę doręczenia decyzji organu I instancji - wskazaną przez Konsula w piśmie - datę 20 maja 2017 r. Pominął zupełnie fakt, że we wniesionym przez skarżącego w dniu 5 kwietnia 2017 r. odwołaniu od tej decyzji, zawarł on oświadczenie, że w dniu 31 marca 2017 r. otrzymał wiadomość z konsulatu o odmowie wpisania aktu urodzenia do rejestru stanu cywilnego, co można też zrozumieć jako otrzymanie przez decyzji. Istotny jest też fakt, że odwołanie wskazywało nr decyzji i datę wpływu decyzji do Konsulatu, które zostały podane w odwołaniu. Skoro skarżący oświadczył, że w dniu 31 marca 2017 r. doręczono mu decyzję i od tej daty biegł dla niego termin do wniesienia odwołania, który zachował , a oświadczenie znajduje oparcie w aktach sprawy ( nie jest nimi sprzeczne), to organ powinien te kwestie wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości zwracając się o nadesłanie dowodu doręczenia i wyjaśnienia w jaki sposób doręczenie było wykonywane i skąd powstały takie rozbieżności. W ocenie Sądu, ustalenia przyjęte przez organ odwoławczy jako podstawa wydania postanowienia, że decyzja została doręczona dopiero 20 maja 2017 r. nie zostały poparte wystarczająco wnikliwym i wyczerpującym postępowaniem dowodowym., czym naruszono treść art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ nie ustalił, w jaki sposób skarżący w dniu 31 marca 2017 r. dowiedział się o treści decyzji, czy i w jaki sposób decyzja została mu doręczona w dniu 31 marca 2017 r. , co faktycznie oznacza stwierdzenie organu, że pismo zostało skutecznie doręczone dnia 20.maja 2017 r. i czy były jakieś wcześniejsze działania Konsula w celu doręczenia czy zapoznania strony z treścią decyzji. W ocenie Sądu, jeżeli przy doręczeniu decyzji organu I instancji wystąpiły jakieś nieprawidłowości, to ich negatywne skutki nie powinny obciążać skarżącego, który jak wynika z akt sprawy pozostawał w przekonaniu, że termin do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika USC z dnia [...] r. biegnie dla niego już po dniu 31 marca 2017 r.

W orzecznictwie podkreśla się, że przepisy o charakterze gwarancyjnym, nie mogą być interpretowane na szkodę obywatela w sytuacji, gdy ten podejmuje wszelkie starania mające mu zapewnić prawo do skutecznego odwołania od wydanej decyzji. Należy przy tym zauważyć, że zaakceptowanie stanowiska Wojewody [...] oznaczałoby de facto pozbawienie skarżącego możliwości wniesienia w terminie odwołania.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, pismo z Konsulatu Generalnego RP w T. z dnia 23 czerwca 2017 r. nie jest wystarczającym dowodem dla ustalenia skuteczności doręczenia skarżącemu decyzji w dniu 20 maja 2017 r., gdy skarżący jako datę doręczenia mu decyzji podaje 31 marca 2017 r. i twierdzi, że wówczas pokwitował jej odbiór. (oświadczenie skarżącego - k. 7). W tej sytuacji organ przede wszystkim powinien wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości kiedy decyzja została skarżącemu skutecznie doręczona, i od kiedy rozpoczął swój bieg termin na wniesienie od niej odwołania. Jeżeli organ ustali, że w sprawie miała miejsce nieprawidłowość doręczenia, to powinien wyjaśnić na czym polegała mając na uwadze, że strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji działania organu, jeśli np. została za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej poinformowana, o treści decyzji organu I instancji, a doręczenie decyzji na piśmie nastąpiło w zupełnie innej dacie.

W wyroku z dnia 19 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 2734/14 ( www.nsa.gov.pl) rozważał problem czy odwołanie wniesione przed doręczeniem decyzji stronie, a po jej opublikowaniu na stronie internetowej organu, było dopuszczalne i czy można uznać, że zostało wniesione w terminie ustawowym. I odpowiedź na tak postawione pytania była twierdząca. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w orzecznictwie przyjmuje się, że "Decyzja administracyjna jako indywidualny akt zewnętrzny skierowany do konkretnie oznaczonego podmiotu wywołuje skutki dopiero w momencie jej skutecznego doręczenia bądź ogłoszenia. Adresat decyzji musi mieć świadomość, że taki akt administracyjny został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji."

Wskazał, że zgodnie z art. 109 § 1 i § 2 k.p.a. o wprowadzeniu decyzji do obrotu i jej obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą doręczenia, a wyjątkowo – ustnego ogłoszenia. Decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie od momentu jej skutecznego doręczenia. Przesądza o tym art. 110 k.p.a. stanowiący, ze organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia. Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma zatem dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie.

W licznych aktach prawnych przewidziane są jednak uregulowania szczególne kiedy decyzja administracyjna nie tylko jest doręczana lub ogłaszana stronom ale jest dodatkowo publikowana w prawem przewidziany sposób. Takie uregulowania zawiera ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, ustawa o adwokaturze , ustawa o radcach prawnych , gdzie np., wyniki egzaminu ogłaszane są niezwłocznie ,a następnie uchwały doręcza się kandydatom, a termin do wniesienia odwołania biegnie od daty doręczenia uchwały.

W takiej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, "publikacja decyzji w sposób, który pozwala na zapoznanie się z nią stron postępowania jest wprowadzeniem decyzji do obrotu i pociąga za sobą skutek związania organu wydanym aktem ( art..110 k.p.a.), stanowi także uzewnętrznienie decyzji w stosunku do stron . Zatem od chwili publikacji decyzja istnieje w porządku prawnym".

Rozważając skutki jakie dla strony wywiera decyzja, która już jest w obrocie, ale jeszcze nie została jej doręczona, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przy ustalaniu skutków publikacji decyzji należy mieć na względzie, że niejako "podwójne" wprowadzenie decyzji do obrotu przez publikację i doręczenie stronie jest ustanowione dla lepszej ochrony praw strony i nie może wywoływać dla niej niekorzystnych skutków , bowiem celem uregulowania nie jest utrudnienie sytuacji strony ani nadmierny formalizm, a przeciwnie zagwarantowanie stronie pewności, co do treści skierowanego do niej aktu i końcowego terminu jego zaskarżenia. Zapoznanie się przez stronę z uchwałą o wyniku egzaminu poprzez wywieszoną listę , nie zaś przez prawidłowe doręczenie uchwały, nie mogło, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powodować nieskuteczności wniesionego odwołania.

Podobny pogląd wyrażony został także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. II GSK 3/08, gdzie podkreślono, że celem przepisów k.p.a. o doręczeniach jest przestrzeganie przez organy administracji publicznej zasad demokratycznego państwa prawa i nawet jeżeli doręczenie decyzji było w okolicznościach sprawy wadliwe ( decyzję doręczono stronie zamiast jej pełnomocnikowi) , to brak podstaw do przyjęcia, że przedwczesne było wniesienie odwołania przez pełnomocnika, któremu strona przekazała decyzję celem jej zaskarżenia.

Reasumując, w rozpoznawanej Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 ,art. 77 § 1, art. 80 i art. 134 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, po wyjaśnieniu wszystkich wątpliwości związanych z wejściem decyzji do obrotu prawnego i jej doręczeniem organ tj. kiedy decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego i czy jest to data tożsama z datą doręczenia decyzji skarżącemu, mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące gwarancyjnego charakteru przepisów o doręczeniach oceni, czy istotnie wniesienie odwołania było przedwczesne. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 t.j. ze zm.). Na koszty złożył się wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł..

e.o.