Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 86/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /spr./, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007r. przy udziale Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Anny Głowacińskiej sprawy ze skargi M. P. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego I. uchyla decyzję I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 /słownie: dwieście czterdzieści/ złotych.


UZASADNIENIE

Decyzją D. Kuratora Oświaty z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 9 ust. 1 pkt. 1, art. 9b ust. 1 i ust. 7 pkt. 1, art. 9d ust. 1 oraz art. 3 pkt. 3, art. 10 ust. 8 ustawy z dnia 26.01.1982r. Karta Nauczyciela (tekst jedn.-Dz.U. z 2006r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), w związku z § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10.10.1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. z 1991r. Nr 98, poz. 433 ze zm.) oraz art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2000r. Nr 19, poz. 239 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego w imieniu M. P. przez radcę prawnego R. P. , od decyzji Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] r., stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] r. stanowiącej akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzją.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięciu stwierdzono, że w dniu [...] r. decyzją nr [...] Prezydent Miasta W. z urzędu stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] r. stanowiącej akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego M. P. , a wydanej przez dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W. W uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność, organ I instancji podniósł, iż w jego ocenie nauczycielka nie spełniała wymagań kwalifikacyjnych, niezbędnych do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26.01.1982r. Karta Nauczyciela, a co za tym idzie nie czyniła zadość wymogom warunkującym nadanie kolejnego stopnia awansu zawodowego, zawartym w art. 9b ust. 1 przywołanej ustawy.

W związku z powyższym organ I instancji uznał, iż w stosunku do decyzji wydanej przez dyrektora szkoły będącej aktem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego należy stwierdzić nieważność, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

M. P. odwołała się od przedmiotowej decyzji do D. Kuratora Oświaty, który decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. Strona niezadowolona z zapadłego rozstrzygnięcia, złożyła, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którego przedmiotem była decyzja drugiej II instancji. W wyniku rozpoznania sprawy wyrokiem z dnia 27.04.2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. Sąd Administracyjny uzasadniając swój wyrok, zważył, iż zarówno organ I jak i II instancji nie zbadały w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych, które związane były ze sprawą.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją nr[...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta W. ponownie stwierdził z urzędu nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] r., stanowiącej akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego M. P. , wydanej przez dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W.

W dniu [...] r. strona w terminie wystąpiła z odwołaniem od przedmiotowej decyzji do D. Kuratora Oświaty, za pośrednictwem organu I instancji. Odwołanie zostało przekazane w dniu [...] r., uzupełnione natomiast w dniu [...] r.

D. Kurator Oświaty będący w tej sprawie zgodnie z art. 9b ust. 7 pkt 2 Karty Nauczyciela organem wyższego stopnia, zbadał sprawę i ustalił co następuje.

M. P. zgodnie z przedstawioną dokumentacją zatrudniona była w Szkole Podstawowej Nr [...] we W. na stanowisku nauczyciela języka angielskiego na podstawie kolejnych umów o pracę na czas określony: od [...] r. do [...] r. w wymiarze [...] etatu a następnie od [...] r. do [...] r. w wymiarze [...] etatu oraz od [...] r. do [...] r. w pełnym wymiarze czasu pracy. W dniu zatrudnienia legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku geografia w zakresie geografii regionalnej na Wydziale Nauk Przyrodniczych (dyplom nr [...] z dnia [...] r.) oraz była posiadaczką certyfikatu [...] wydanego przez [...] , który potwierdza znajomość języka na poziomie C (certyfikat nr [...] , wydany w czerwcu [...] r.). Oba dokumenty wydane zostały na nazwisko panieńskie strony: M. M.

W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18.02.2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, tj. dnia 06.04.2000r., M. P. była zatem zatrudniona na stanowisku nauczyciela języka angielskiego na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony. Zgodnie z art. 7 ust. 3 przywołanej ustawy nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę i posiadający wymagane kwalifikacje z dniem jej wejścia w życie uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nie określony. Natomiast nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, nie posiadający wymaganych kwalifikacji, uzyskują z tym dniem stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Stosunki pracy z tymi nauczycielami wygasają z dniem 31.08.2006r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnią kwalifikacji i nie uzyskają stopnia nauczyciela kontraktowego lub nie zostanie z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie. Zatem jeśli z dniem 31.08.2000r. umowa o pracę na czas określony zakończyła się, to z dniem 01.09.2000r. dyrektor Szkoły miał obowiązek zatrudnić na stanowisku nauczyciela posiadającego kwalifikacje zgodnie z art. 11 ustawy Karta Nauczyciela.

M. P. w dniu wejścia w życie ustawy, tj. dnia 06.04.2000r., jako nauczyciel nie posiadający wymaganych kwalifikacji uzyskała stopień nauczyciela stażysty. W roku 2000r. M. P. rozpoczęła staż na stopień nauczyciela kontraktowego, otrzymując pozytywną ocenę dorobku zawodowego oraz uzyskując akceptację komisji kwalifikacyjnej, co znajduje potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji. W dniu [...] r. dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] we W. wydał decyzję stanowiącą akt nadania M. P. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.

Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania aktu nadania awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, tj. w dniu 29.06.2001r., warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego było spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt. 1 przywołanej ustawy, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz w przypadku nauczyciela stażysty uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie. Przez pojęcie stażu zgodnie z definicją ustawową należy rozumieć okres zatrudnienia nauczyciela w przedszkolach, szkołach, placówkach i innych jednostkach organizacyjnych w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, rozpoczętego i realizowanego w trybie i na zasadach określonych w przepisach rozdziału 3a (art. 3 pkt. 3 ustawy). Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która legitymuje się wyższym wykształceniem z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego objęcia są to kwalifikacje wystarczające.

W czasie rozpoczęcia przez M. P. stażu na stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego obowiązywało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10.10.1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. z 1991r. Nr 98, poz. 433 ze zm.), określające kwalifikacje wymagane od nauczycieli. Zgodnie z treścią § 7 ust. 2 kwalifikacje do nauczania języków obcych m. in. w szkole, w której pracowała strona (tj. szkole podstawowej), posiadała osoba:

1) legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku filologicznym o specjalności języki obce lub lingwistyka stosowana i przygotowaniem pedagogicznym,

2) legitymująca się dyplomem ukończenia wyższych studiów zawodowych w zakresie nauczania języka obcego,

3) legitymująca się dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych,

4) legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne.

Strona w dniu rozpoczęcia stażu na stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, który był realizowany w roku szkolnym 2000/2001, legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku geografia w zakresie geografii regionalnej, certyfikatem znajomości języka angielskiego [...] wydanego przez [...] oraz świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego pedagogiczno-metodycznego w zakresie nauczania języka angielskiego, wydanym przez Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w L. w dniu [...] r. Ze względu na fakt, iż M. P. świadectwo potwierdzające posiadanie zaawansowanej znajomości języka angielskiego w postaci [...] wydane przez Uniwersytet w [...] uzyskała w grudniu [...] r. (certyfikat nr [...] ), organ I instancji słusznie zauważył, że w dniu rozpoczęcia stażu legitymowała się ona dokumentami potwierdzającymi posiadanie wykształcenia wyższego magisterskiego, nie posiadała jednak dokumentów potwierdzających zaawansowaną znajomość języka angielskiego, a tym samym nie spełniała wymagań kwalifikacyjnych niezbędnych do zajmowania stanowiska nauczyciela, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 26.01.1982r. Karta Nauczyciela. Z treści art. 10 ust. 8 przywołanej ustawy, w brzmieniu wówczas obowiązującym, wynika, że nie można było nawiązać z nauczycielką stosunku pracy oraz nadać kolejnego stopnia awansu zawodowego, ze względu na nie spełnianie wymagań wynikających z art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela.

Stanowisko organu I instancji w tej kwestii podzielanego przez organ odwoławczy, znajduje ponadto potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu z dnia 19.12.2005r. (sygn. akt IV S.A./Wr 46/05), w którym Sąd stwierdził, że stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, na stanowisku nauczyciela może być zatrudniony oraz rozpoczynać staż na odpowiedni stopień awansu zawodowego tylko ten nauczyciel, który legitymuje się posiadaniem pełnych kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska. Organ podziela stanowisko sądu wyrażone również w dalszej części uzasadnienia wyroku, iż nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że istotą stażu na kolejny stopień awansu zawodowego jest dopiero zdobywanie kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela.

Materiały pomocnicze, których autorem byli pracownicy Kuratorium Oświaty we W. a dotyczące kwestii zatrudniania na stanowiskach nauczycieli języków obcych z lutego 2000r. oraz z sierpnia 2000r. opracowane zostały w postaci skompilowanej informacji ściśle opartej na podstawie przepisów ówcześnie obowiązujących. W pierwszym z nich jako jedne z katalogu podstaw prawnych przedstawiono pisma MEN-u z dnia 06.10.1993r. (sygn. DKO-430-4/93/JB), pismo z dnia 12.03.1997r. (sygn. DO22-65-96-MK) oraz pismo z dnia 31.01.1995r., jednakże żadne z nich nie dotyczy wymaganych kwalifikacji do nauczania języków obcych. Ponadto odnośnie kwestii wykładni przepisów prawa dokonywanej m. in. w "piśmie MEN-u nr DNS2-0741-27/DG/97 z dnia 15.07.1997r., o którym organ I instancji wspomina w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy zauważa, że tego typu i w takiej formie interpretacje nie mieszczą się w systematyce źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Wszelkie materiały dotyczące stosowania norm prawa i ich interpretacji oraz formułujące na ich podstawie jakiekolwiek opinie, wydawane dla podmiotu wobec którego nie toczy się postępowanie administracyjne, nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego.

Materiał pomocniczy pochodzący z sierpnia 2000r. w sposób szczegółowy przedstawia informacje dotyczące kwalifikacji wymaganych od nauczycieli do nauczania języka obcego m. in. w szkołach podstawowych, w oparciu i zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 10.10.1991r. w sprawie w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia, w szczególności § 7 rozporządzenia. W przedmiotowym materiale poinformowano jakie kwalifikacje w świetle § 7 ust. 2 rozporządzenia muszą spełniać osoby chcące nauczać języków obcych m. in. w szkołach podstawowych. Należy zaznaczyć, jak już słusznie wskazał organ I instancji, że przedmiotowy materiał pomocniczy zawierał informację, iż "...bezwzględnie w pierwszej kolejności w szkołach i placówkach systemu edukacji publicznej powinni byt zatrudniani nauczyciele posiadający pełne kwalifikacje określone w przywołanym rozporządzeniu. " Zatem osoby posiadające pełne kwalifikacje w rozumieniu rozporządzenia miały prawo pierwszeństwa w zatrudnieniu przed osobami, o których mowa w §7 ust. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym kwalifikacje do nauczania języków obcych m. in. w szkołach podstawowych posiada również osoba:

1) legitymująca się dyplomem ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli dowolnego kierunku oraz świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego stopnia I lub II bądź też świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzonego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne,

2) legitymująca się świadectwem dojrzałości i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego stopnia I lub II.

W kwestii podnoszonej przez stronę, a dotyczącej dopuszczania przez D. Kuratora Oświaty w roku 2000 możliwości zatrudnienia na stanowisku nauczycieli języka obcego osób będących w trakcie uzupełniania swoich kwalifikacji, należy zauważyć przede wszystkim, iż możliwość taka była dopuszczana w wyjątkowych przypadkach, gdyż pierwszeństwo do zajmowania przedmiotowych stanowisk miały osoby posiadające pełne kwalifikacje w rozumieniu rozporządzenia. Ponadto materiał pomocniczy nie potwierdza faktu uznawania na tej podstawie, iż osoby te posiadają kwalifikacje w rozumieniu art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy, a co za tym idzie mogą rozpoczynać staż i zdobywać kolejne stopnie awansu zawodowego. Z materiałów tych wynika jednoznacznie, że jedynie nauczyciele spełniający wymogi rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia, spełniają warunki kwalifikacyjne zawarte w art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela. Zatem informacja o możliwości powierzania stanowisk nauczycieli języka obcego osobom, będącym w trakcie uzupełniania kwalifikacji nie może stanowić podstawy do traktowania tychże osób jak nauczycieli spełniających pełne wymogi kwalifikacyjne art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela. Zatrudnienie nauczyciela nie posiadającego pełnych kwalifikacji nie może być więc równoznaczne z umożliwieniem takiej osobie zdobywania kolejnych stopni awansu zawodowego.

Z oświadczenia Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W. sporządzonego w dniu [...] r., na którego treść strona powołuje się również w swoim odwołaniu, wynika, iż wobec istniejących wątpliwości kwestię zatrudnienia M. P. na stanowisku nauczyciela języka angielskiego pomimo braku kwalifikacji do nauczania wymienionego przedmiotu, konsultowała ona telefonicznie we [...] r. z pracownikiem Kuratorium Oświaty we W. Wspomniana rozmowa telefoniczna oraz kolejne tożsame w swojej formie konsultacje, które miały zgodnie z oświadczeniem miejsce we [...] r. spowodowały udzielenie M. P. zgody na rozpoczęcie stażu na stopień nauczyciela kontraktowego. W treści oświadczenia Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] we W. podnosi, iż zarówno decyzja o zatrudnieniu jak i decyzja o udzieleniu zgody na rozpoczęcie stażu, podjęta została po ,, ...pozytywnym zaopiniowaniu przez pracownika Kuratorium Oświaty." Ze względu na fakt, iż forma konsultacji była jedynie formą ustną brak jest w dokumentacji jakiegokolwiek potwierdzenia pisemnego ze strony Kuratorium Oświaty rzekomego wyrażenia pozytywnej opinii w przedmiotowej sprawie.

Niezależnie od powyższego, organowi odwoławczemu wydaje się dziwne, że we [...] r. pracownik organu nadzoru " ...pozytywnie opiniuje.... " kwestię rozpoczęcia i realizacji stażu na stopień nauczyciela kontraktowego przez osobę nie posiadającą pełnych kwalifikacji, podczas gdy było to całkowicie sprzeczne z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (...) a co za tym idzie ówcześnie obowiązujących przepisów ustawy Karta Nauczyciela, które w sposób szczegółowy zostały przedstawione w materiałach pomocniczych datowanych na sierpień 2000r.

W świetle powyższego, ze względu na fakt, iż akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, wydany został niezgodnie z art. 9b ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 3 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela, D. Kurator Oświaty ustalił, że organ orzekający w sprawie w I instancji zasadnie stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] r., stanowiącej akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego M. P. , przez dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W.

W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącej M. P. wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji, zarzucając im naruszenie:

1) prawa materialnego, to jest art. 9 b ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1, ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela przez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, iż w dacie wydanie decyzji o nadaniu skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nie spełniała wymogów nadania jej tego stopnia,

2) prawa procesowego, t.j. art. 153 oraz art. 170 i 171 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie wykonanie lub nieprawidłowe wykonanie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawartych w wyroku z dnia 27.04.2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 377/05, co do dalszego postępowania w sprawie M. P. , co spowodowało, że zaskarżone decyzje godzą w powagę rzeczy osądzonej,

3) prawa procesowego, t.j. art. 7, 8 i 77 k.p.a. poprzez naruszenie, wynikających z nich zasad załatwiania sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji podjęcie zaskarżonych decyzji w sposób nie mający oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym;

4) prawa procesowego, t.j. art. 16 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez wzruszenie prawomocnej decyzji administracyjnej, w oparciu o bezpodstawne stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, jako niezbędnej przesłanki do stwierdzenia nieważności aktu nadania skarżącej stopnia nauczyciela kontraktowego.

W obszernym uzasadnieniu wskazano m.in. że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2006r. sformułował jednoznaczne i konkretne wskazania co do dalszego postępowania organów w sprawie M. P. , z których wynika, że w celu ustalenia czy akt nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego został wydany z rażącym naruszeniem prawa istotne jest ustalenie dopuszczanej przez D. Kuratora Oświaty w 2000 roku praktyki zatrudniania nauczycieli języków obcych, którzy byli w trakcie uzupełniania posiadanych kwalifikacji do nauczania języków obcych oraz wskazał, by przy dalszym rozpatrywaniu sprawy mieć także na uwadze wyjaśnienia Dyrektora Szkoły nr [...] , zgodnie z którymi jego decyzje o zatrudnieniu skarżącej i rozpoczęciu stażu w trakcie uzupełniania kwalifikacji były podejmowane po uprzedniej konsultacji z urzędnikiem Kuratorium Oświaty.

Zdaniem skargi, wskazania Sądu tylko pozornie zostały wykonane. Zarówno w aktach sprawy, jak i w treści decyzji brak jakichkolwiek ustaleń, dotyczących "dopuszczanej przez D. Kuratora Oświaty w 2000 roku praktyki zatrudniania nauczycieli języków obcych, którzy byli w trakcie uzupełniania posiadanych kwalifikacji do nauczania języków obcych". Zamiast tego, dokonuje się jedynie powierzchownej sprzecznej z końcowymi wnioskami interpretacji pism pełnomocnika ds. nauczania języków obcych w D. Kuratorium Oświaty z 04.02.2000 r. oraz z sierpnia 2000 r. Podobnie postępuje D. Kurator Oświaty, zastępując konieczność dokonania ustaleń, omówieniem i obszerną interpretacją własnych pism okólnych.

Zdaniem skargi obie zaskarżone decyzje naruszają art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, bowiem w dniu wydania decyzji o awansie zawodowym skarżącej spełniała ona wszystkie określone w nim przesłanki do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego.

Gramatyczna (językowa) wykładnia tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że spełnienie wszystkich warunków w nim określonych musi łącznie wystąpić w momencie wydawania decyzji przez właściwy organ o awansie, zawodowym nauczyciela, a nie w momencie rozpoczynania stażu przez nauczyciela.

Oznacza to, że w art. 9b ust. 1 ustawodawca określa jedynie warunki, które należy spełnić dla uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego, nie ustala jednak w żaden sposób warunków do nabycia uprawnień do rozpoczęcia stażu zawodowego dla nauczyciela stażysty ani nie ustanawia zasady spełniania przez nauczyciela wszystkich warunków przed rozpoczęciem stażu zawodowego.

W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, podtrzymując, swoją wcześniejszą argumentację.

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W przedmiotowej sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2006r., sygn. IV SA/Wr 375/05 uchylono decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia 17 marca 2005r., nr KO-O/05/055/8/2005 oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nadającej M. P. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Jako podstawę prawną uchylenia zaskarżonych decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./.

Sąd uznał za bezsporne, że w dniu [...] r., t.j. w dniu nawiązania umowy o pracę na czas określony i rozpoczęcia stażu na nauczyciela kontraktowego, skarżąca M. P. nie posiadała kwalifikacji do nauczania języka angielskiego, ponieważ nie legitymowała się świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego. Kwestię sporną, zdaniem Sądu, stanowiło uprawnienie skarżącej do uzupełnienia kwalifikacji do nauczania języka angielskiego w trakcie zatrudnienia na stanowisku nauczyciela tego języka i odbywania stażu. W związku z powyższym Sąd nakazał, by w celu ustalenia, czy akt nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego został wydany z rażącym naruszeniem prawa wyjaśnić dopuszczoną przez D. olnośląskiego Kuratora Oświaty w 2000r. praktykę zatrudniania nauczycieli języków obcych. Polecił ponadto, by mieć na uwadze wyjaśnienia Dyrektora Szkoły zatrudniającej skarżącą, zgodnie z którymi decyzje o jej zatrudnieniu i rozpoczęciu stażu w trakcie uzupełniania kwalifikacji podejmowane były po uprzedniej konsultacji z pracownikiem Kuratorium Oświaty. Sąd nakazał następnie, by przeanalizować zasadność stwierdzenia nieważności nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego gdyby okazało się, że zatrudnienie i rozpoczęcie stażu zawodowego przez skarżącą w 2000r. istotnie nastąpiło zgodnie z ówczesną interpretacją przepisów prawa przez D. Kuratora Oświaty i dopuszczoną przez niego praktyką zatrudnienia nauczycieli języków obcych.

Zdaniem Sądu zaskarżona w niniejszej sprawie i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z obrazą zasady związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną w orzeczeniu Sądu /art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraźnie przedstawił wskazania co do dalszego postępowania organu. Mimo tego, w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej brak jest ustaleń w zakresie wskazań wyrażonych w orzeczeniu Sądu, które by opisywały i ewidencjonowały istnienie bądź nie praktyki zatrudniania nauczycieli języków obcych w trakcie uzupełniania przez nich kwalifikacji do nauczania języków obcych, z prezentacją jej skali. Zamiast tego organ powołuje się na materiały pomocnicze opracowane przez D. Kuratorium Oświaty w 2000r., z których wynika, że praktyka taka pod pewnymi warunkami była dopuszczalna i sankcjonowana stanowiskiem MEN.

Podobnie należy ocenić sposób wykonania wskazania Sądu w zakresie wyjaśnień Dyrektora Szkoły zatrudniającej skarżącą. W dniu [...] r. złożył on oświadczenie, iż dopuścił M. P. do odbywania stażu na stopień nauczyciela kontraktowego po konsultacji z Kuratorium Oświaty, jednakże organ ocenił to świadczenie nie pod kątem stosowanej praktyki zatrudniania nauczycieli nie posiadających wymaganych kwalifikacji zawodowych lecz pod kątem jego zgodności z prawem nauczycielskim – w rozumieniu przyjmowanym przez organ.

W konsekwencji takiego stanowiska, organ nie wykonał wskazania Sądu by uzależnić ocenę zasadności stwierdzenia nieważności decyzji od ustalenia, czy zatrudnienie i rozpoczęcie stażu zawodowego przez skarżącą nastąpiło zgodnie z ówczesną interpretacją przepisów prawa przez D. Kuratora Oświaty i dopuszczaną przez niego praktyką zatrudniania nauczycieli języków obcych.

Zgodnie z przepisem art. 153 ww. ustawy ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą.

Związanie samego sądu oznacza to, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowanie się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ administracji publicznej.

Na marginesie powyższych rozważań należy zauważyć, że w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2007r. sygn. I OSK 541/06 /niepublikowane/, wyrażono stanowisko, iż w świetle art. 9 "b" ust. 1 Karty Nauczyciela ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych powinna być dokonana na dzień złożenia przez niego wniosku, a nie na dzień rozpoczęcia stażu.

W związku z powyższym należy jednak stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie miał obowiązek dostosowania się do oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym prawomocnym wyroku tego Sądu z dnia 27 kwietnia 2007r. Nie mógł zatem – odnosząc się do wskazanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2007r. – badać możliwości dokonania odmiennej oceny prawnej niż uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny we wcześniejszym wyroku. Związanie oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci wskazań co do dalszego postępowania, zawartymi w orzeczeniu sądowym, może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w drodze skargi kasacyjnej.

Ocena prawna - w rozumieniu cytowanych przepisów - to wyjaśnienie przez sąd istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia i w ścisłym tego słowa znaczeniu. Ocena ta może odnosić się do przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego.

Zdaniem Sądu naruszenie przez organy administracji przepisu art. 153 ww. ustawy powoduje konieczność uchylenia decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją. W ocenie Sądu bez ścisłego stosowania ww. przepisu trudno byłoby zapewnić obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 - niepubl.).

Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

H.B. 4.06.2007r.