Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2592/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: § 236 ust. 1, § 242
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka /spr./ po rozpoznaniu w dniu 17 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 223/18 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 223/18 oddalił skargę K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (dalej "PINB"), decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał K. P., właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], zamontowanie drzwi wejściowych do opisanego mieszkania w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz lokalu, w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

PINB ustalił, że poprzedni właściciel przedmiotowego lokalu wymienił drzwi otwierane do wewnątrz przedmiotowego lokalu na drzwi otwierane na zewnątrz, w wyniku czego drzwi otwierają się na spocznik schodów. Szerokość spocznika, mierzona bez otwartego skrzydła drzwiowego, w najwęższym miejscu wynosi 1,32 m, przy wymaganych 1,5 m. Po pełnym otwarciu drzwi zawężają drogę ewakuacyjną do szerokości 1,16 m. Szerokość spocznika została więc dodatkowo zawężona, co stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia osób zamieszkujących i przebywających w budynku. Organ pierwszej instancji stwierdził, że stan ten narusza § 68 ust 1 i 4 i § 236 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej "rozporządzenie"). Skonstatował, że w przypadku samowolnie wykonanych robót budowlanych, których nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazuje doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. PINB ocenił ponadto, że przedłożona przez skarżącą opinia nie dotyczy dopuszczalności ograniczenia spocznika schodów w trakcie otwierania skrzydła drzwiowego, a tym samym nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

K. P., w odwołaniu od decyzji PINB z dnia [...] lipca 2017 r. zauważyła, że przepisy Prawa budowlanego dopuszczają montaż drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. Nie jest dozwolony montaż drzwi otwierających się na zewnątrz tylko w przypadku, gdy drzwi te po całkowitym otwarciu przesłonią drzwi (tj. wyjście ewakuacyjne) innego pomieszczenia mieszkalnego, zwężając szerokość tego wyjścia poniżej szerokości przewidzianej przez § 239 ust. 1 rozporządzenia lub też, jeżeli po całkowitym otwarciu, zmniejszą szerokość klatki schodowej (poziomej drogi ewakuacyjnej) wymaganą przez § 242 ust. 1 rozporządzenia. Z protokołu oględzin przedmiotowych drzwi wynika natomiast, że odległość balustrady od otwartego skrzydła drzwi wynosi 120 cm. W ocenie skarżącej, nie można więc podzielić stanowiska organu pierwszej instancji, że po pełnym otwarciu drzwi zawężają one drogę ewakuacyjną do szerokości 1,16 m. K. P. zauważyła, że droga ewakuacyjna w przedmiotowym budynku przeznaczona jest do ewakuacji mniejszej ilości osób, niż wskazana w § 242 ust. 1 rozporządzenia, a zatem szerokość tej drogi może zostać zmniejszona do 1,20 m. Taka zaś odległość występuje między balustradą a otwartym skrzydłem drzwi. Podała, że szerokość spocznika, mierzona bez otwartego skrzydła drzwiowego, w najwęższym miejscu wynosi 1,32 m przy wymaganych 1,50 m. Na ustaloną szerokość spocznika nie mają wpływu drzwi zamontowane w lokalu skarżącej. Zaznaczyła, że szerokość użytkowa schodów w przedmiotowym budynku jest ograniczona jedynie w trackie otwierania skrzydła drzwiowego, a nie można go uznać za zainstalowane urządzenie bądź element budynku.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB" decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego dotyczy robót budowlanych, których nie można zalegalizować i wówczas organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, albo o doprowadzeniu go do stanu poprzedniego. Przed wydaniem decyzji o rozbiórce konieczne jest zbadanie, czy możliwe jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, przez nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót (art. 51 ust. 1 pkt 2). WINB stwierdził, że drzwi do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, otwierane na klatkę schodową, naruszają przepisy rozporządzenia. Wskazał, że zgodnie z § 236 ust. 1 rozporządzenia z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej. Natomiast stosownie do § 236 ust. 3 wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami. Stwierdził, że drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym prowadzące na klatkę schodową, stanowią wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną w rozumieniu powołanego przepisu. Podał, że zgodnie z § 242 ust. 1 i 2 rozporządzenia szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. Skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Wymagania nie stosuje się do drzwi wyposażonych w urządzenia samoczynnie je zamykające (§ 242 ust. 4 rozporządzenia).

Biorąc pod uwagę, że w poszczególnych mieszkaniach w obrębie I klatki schodowej budynku przy ul. [...] mieszka 19 osób, WINB stwierdził, że w sprawie ma zastosowanie § 242 ust. 2 rozporządzenia, dopuszczający zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m. Podał, że z ustaleń PINB wynikało, że przy całkowitym otwarciu skrzydła drzwiowego przedmiotowego lokalu odległość do stopnia schodów wynosi (licząc od wejścia do tego lokalu do końca drzwi): 102 cm, 123 cm i 139 cm, przy całkowitym otwarciu skrzydła drzwiowego lokalu - odległość do poręczy schodów wynosi (licząc od wejścia do tego lokalu do końca drzwi): 87 cm, 110 cm, 126 cm (od klamki skrzydła drzwiowego całkowicie otwartego do poręczy schodów) oraz 133 cm (od skrzydła drzwiowego całkowicie otwartego do poręczy schodów). Zatem, po całkowitym otwarciu skrzydła drzwiowego przedmiotowego lokalu droga ewakuacyjna zostaje zwężona do 102 cm. Zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej narusza przepisy rozporządzenia i stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców opisanego budynku mieszkalnego. WINB dodał, że drzwi do przedmiotowego lokalu otwierają się na podest, spocznik schodów na I piętrze, będący zarazem ciągiem ewakuacyjnym dla osób przebywających w budynku. Przy otwartych drzwiach do przedmiotowego lokalu istnieje zatem wysokie ryzyko zawężenia do minimum drogi ewakuacyjnej dla mieszkańców budynku. Zasadnie więc organ pierwszej instancji nakazał skarżącej, w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, zamontowanie drzwi wejściowych do jej mieszkania w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz lokalu. Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że ewentualne wyposażenie drzwi do przedmiotowego lokalu w urządzenie samoczynnie je zamykające (§ 242 ust. 4 rozporządzenia) nie usunie naruszenia prawa, gdyż zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej i co za tym idzie zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców budynku mieszkalnego przy ul. [...] również w tym przypadku będzie miało miejsce.

K. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarzuciła decyzji WINB z dnia [...] stycznia 2018 r. naruszenie § 242 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia przez błędne przyjęcie, że całkowicie otwarte skrzydło drzwiowe przedmiotowego lokalu zmniejsza szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej wskazanej tym przepisie, podczas gdy szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej powinna być ustalana jako odległość pomiędzy balustradą schodów a całkowicie otwartym skrzydłem drzwiowym tego lokalu. Szerokość ta wynosi 133 cm, a zatem odpowiada wartościom wskazanym w powołanym przepisie. Skarżąca podniosła też zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uznanie, że drzwi przedmiotowego lokalu zawężają poziomą drogę ewakuacyjną.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 223/18 oddalił skargę K. P..

Sąd wywiódł w uzasadnieniu wyroku, że stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, nakładany jest m.in., gdy roboty budowlane zostały wykonane w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy to jest, gdy zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.

Sąd zgodził się ze skarżącą, że przepisy rozporządzenia, co do zasady, nie zawierają zakazu montażu drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania, czyli na klatkę schodową, o ile nie stoi to w kolizji z wymogami bezpieczeństwa ludzi, określonymi przepisami dotyczącymi zagrożeń przeciwpożarowych, w szczególności, jeżeli sposób umieszczania i otwierania nie zwęża drogi ewakuacyjnej. Stosownie bowiem do § 236 ust. 1 rozporządzenia z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej (drogami ewakuacyjnymi). Zgodnie zaś z § 242 ust. 1 rozporządzenia szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. W ust. 2 § 242 rozporządzenia dopuszczono zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. Skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Sąd zaznaczył ponadto, że drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym, prowadzące na klatkę schodową stanowią wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną.

Jak następnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, organy nadzoru budowlanego ustaliły, że przy całkowicie otwartym skrzydle drzwiowym do lokalu skarżącej odległość od drzwi do stopnia schodów wynosi (licząc od wejścia do tego lokalu do końca drzwi) odpowiednio: 102 cm, 123 cm i 139 cm, natomiast – odległość od drzwi do linii wyznaczonej przez poręcz schodów wynosi: 87 cm, 110 cm, 126 cm (od klamki skrzydła drzwiowego całkowicie otwartego do poręczy schodów) oraz 133 cm (od skrzydła drzwiowego całkowicie otwartego do poręczy schodów). Po całkowitym otwarciu skrzydła drzwiowego do przedmiotowego lokalu droga ewakuacyjna zostaje zwężona – na wysokości wejścia do tego lokalu - do 102 cm.

Odwoławszy się do powołanych wyżej przepisów rozporządzenia, Sąd przyjął, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy - w przypadku otwierania drzwi na klatkę schodową, która jest jednocześnie drogą ewakuacyjną dla mieszkańców wyższych kondygnacji budynku wielorodzinnego – zmniejsza się wymagana szerokość przejścia ewakuacyjnego, co niewątpliwie zagraża bezpieczeństwu życia i zdrowia ludzi. Organy nadzoru budowlanego zasadnie więc nakazały demontaż drzwi i zamontowanie drzwi otwieranych do wnętrza lokalu mieszkalnego.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących nieprecyzyjnych pomiarów dokonywanych przez pracowników PINB, Sąd wskazał, że wprawdzie z treści protokołu z przeprowadzonych w dniu 26 czerwca 2017 r. oględzin wynika, że odległość od otwartego skrzydła drzwiowego do balustrady wynosi 120 cm, lecz z załączonego do tego protokołu szkicu nie wynika, czy odległość ta była mierzona od klamki, czy też od skrzydła drzwiowego, a ponadto zaznaczono na tym szkicu, że odległość ta mierzona od otwartego skrzydła drzwiowego do stopnia schodów wynosi 100 cm. Sąd zauważył ponadto, że w przedłożonej przez skarżącą opinii z dnia 21 października 2013 r. jej autor podał, że otwarte drzwi lokalu skarżącej powodują zawężenie drogi ewakuacyjnej na spoczniku do szerokości 1,16 m, mierzonej pomiędzy klamką drzwi lokalu a poręcza barierki schodowej. W tej sytuacji Sąd podkreślił, że wskazywana przez stronę szerokość podestu potwierdza konieczność zapewnienia drożności drogi ewakuacyjnej w sytuacji zagrożenia. Wobec tego za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., gdyż stan faktyczny został wyjaśniony w sposób dostateczny i umożliwiający podjęcie rozstrzygnięcia.

K. P., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 223/18. Zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. § 242 ust. 1 i 2 rozporządzenia, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że całkowicie otwarte skrzydło drzwiowe lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] zmniejsza szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej wskazanej w tym przepisie w sytuacji, gdy szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej powinna być ustalana jako odległość pomiędzy balustradą schodów a całkowicie otwartym skrzydłem drzwiowym lokalu nr 3, a w przedmiotowej sprawie szerokość ta wynosi 133 cm, a zatem odpowiada wartościom wskazanym w ww. przepisie;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na nieuwzględnieniu skargi mimo występowania w toku postępowania uchybień prawa materialnego i procesowego, polegających na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż drzwi lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] zawężają poziomą drogę ewakuacyjną.

Podnosząc powyższe zarzuty, K. P. wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie;

2. zasądzenie od organu administracji na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

3. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Wnosząca skargę kasacyjną złożyła także oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2592/18 oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana również jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Wnosząca skargę kasacyjną złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś pozostałe strony postępowania, w terminie czternastu dni od doręczenia im odpisów skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w granicach wyznaczonych zarzutami postanowionymi przez wnoszącą skargę kasacyjną.

W sytuacji, gdy skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego), jak i na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (naruszenie przepisów postępowania), zasadniczo w pierwszej kolejności podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia prawa procesowego.

W ramach podstawy kasacyjnej opartej na art. 174 pkt 2 P.p.s.a. K. P. wywiodła, że Sąd pierwszej instancji wadliwie przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji, nie uwzględniając skargi mimo to, że w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonano błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Naruszenia te, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, doprowadziły do błędnego uznania, że drzwi do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] zawężają poziomą drogę ewakuacyjną.

Odniesienie się do tak skonstruowanego zarzutu wymaga poprzedzenia wyjaśnieniem, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r. stanowiły art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływana jako "P.b."). Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Stosownie zaś do treści art. 51 ust. 7 P.b. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Jak natomiast wynika z art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 roboty budowlane, do których odpowiednio stosuje się m.in. art. 51 ust. 1 pkt 1, to roboty wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

W przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm. – stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływane jako "rozporządzeni") określono wymogi w zakresie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, które należy stosować przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania tych budynków. Obejmują one m.in. warunki techniczne, które determinują zapewnienie bezpieczeństwa ludzi przebywających w budynkach. Jednym z nich jest obowiązek umożliwienia ewakuacji z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, zwanymi "drogami ewakuacyjnymi" (§ 236 ust. 1 rozporządzenia).

Wymagania w zakresie minimalnej szerokości dróg ewakuacyjnych określa § 242 rozporządzenia, zgodnie z którym szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m (§ 242 ust. 1). Zasadniczo więc szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej, aby należycie spełniała ona wymóg zapewnienia bezpieczeństwa ludzi, nie może być mniejsza niż 1,4 m. Niemniej jednak, stosownie do treści § 242 ust. 2 rozporządzenia, dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób.

W przepisie § 242 ust. 4 rozporządzenie zakazuje także, aby skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszały wymaganą szerokości tej drogi. Wymagania tego nie stosuje się do drzwi wyposażonych w urządzenia samoczynnie je zamykające.

Podsumowując przywołane wyżej regulacje P.b. i rozporządzenia, należy skonstatować, że o ile w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 50 i art. 51 P.b. (tzw. postępowania naprawczego) właściwy organ nadzoru budowlanego ustali, że skrzydło drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, zmniejsza – po jego całkowitym otwarciu – szerokość tej drogi poniżej minimum przewidzianego w § 242 ust. 1 lub ust. 2 rozporządzenia, to zobowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 P.b.

Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował ustalenia faktyczne organów nadzoru budowlanego, które doprowadziły do konstatacji, że skrzydło całkowicie otwartych drzwi, zamontowane na zewnątrz lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], zwęża poziomą drogę ewakuacyjną w tym budynku do 102 cm. Tym samym, zamontowane w ten sposób drzwi, stanowiące wyjście z lokalu stanowiącego własność wnoszącej skargę kasacyjną na drogę ewakuacyjną, naruszają § 242 ust. 4 w zw. z ust. 2 rozporządzenia i stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców przedmiotowego budynku.

Nie ulega wątpliwości i nie jest w sprawie sporne, że spocznik schodów znajdujący się na poziomie lokalu nr 3 stanowi część poziomej drogi ewakuacyjnej. Stosownie więc do treści § 242 ust. 1 rozporządzenia, jego szerokość zasadniczo nie powinna być mniejsza niż 1,4 m. Ponieważ jednak w przedmiotowym budynku mieszka 19 osób, co również nie jest okolicznością sporną w sprawie, możliwe jest zastosowanie odstępstwa przewidzianego przez § 242 ust. 2 rozporządzenia, czyli zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m.

Z prawidłowych ustaleń organów administracji, trafnie zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, wynika natomiast, że w sytuacji całkowitego otwarcia drzwi do lokalu nr [...] odległość skrzydła drzwi - od strony najbliższej wejścia do lokalu (najbliżej miejsca osadzenia skrzydła drzwi w ościeżnicy) - do krawędzi schodów wynosi 102 cm. Okoliczność tę jednoznacznie potwierdza szkic nr 1 do protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 6 listopada 2017 r. Niemalże taką samą odległość, a z pewnością znacznie mniejszą niż wymagane 1,2 m, zmierzono w tym samym miejscu podczas kontroli przeprowadzonych w dniu 26 czerwca 2017 r. i w dniu 24 kwietnia 2017 r. Według załączników do protokołów z tych kontroli wyniosła ona 100 cm. Nie ulega więc wątpliwości, że w wbrew zakazowi wynikającemu z § 242 ust. 4 rozporządzenia, skrzydła drzwi, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszają szerokość drogi ewakuacyjnej poniżej minimum wymaganego przez § 242 ust. 2. Dwucentymetrowa rozbieżność w pomiarach nie może mieć w tej sytuacji jakiegokolwiek wpływu na wynik ustaleń istotnych z punktu zastosowania normy prawnej zawartej w § 242 ust. 4 w zw. z ust. 2 rozporządzenia.

Mając na uwadze argumentację podniesioną przez autora skargi kasacyjnej na stronie 6 uzasadnienia skargi kasacyjnej, należy pokreślić, że wbrew jego opinii, po zdemontowaniu drzwi otwieranych na zewnątrz szerokość drogi ewakuacyjnej mierzona od ich zawiasów, nie będzie taka sama. Przepis § 242 ust. 2 rozporządzenia jednoznacznie bowiem mówi o zmniejszeniu wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej po całkowitym otwarciu skrzydła drzwi. Nie ma przy tym znaczenia, w którym miejscu (czy od zewnętrznej krawędzi skrzydła drzwi, czy w jego środowej części, czy, tak jak w przedmiotowej sprawie, od wewnętrznej krawędzi skrzydła, bądź jak to określił Sąd pierwszej instancji – na wysokości wejścia do lokalu) szerokość drogi ewakuacyjnej ulegnie niedopuszczalnemu zmniejszeniu. Twierdzenie wnoszącego skargę kasacyjną (str. 6 uzasadnienia skargi kasacyjnej), że odległość 102 cm, mierzona od zawiasów drzwi, pozostanie taka sama po zdemontowaniu drzwi, jest więc nieprawdziwe. W przypadku zdemontowania drzwi, podobnie jak w sytuacji, kiedy są one zamknięte, szerokość drogi ewakuacyjnej (spocznika) wyniesie w tym miejscu około 139 cm (odległość od stopnia schodów do ściany komina + grubość skrzydła drzwi). W tej sytuacji będzie się więc mieścić w minimum określonym przez § 242 ust. 2 rozporządzenia.

W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. należało uznać za niezasadny. Sąd pierwszej instancji trafnie bowiem zaakceptował ustalony przez organy administracji stan faktyczny sprawy i jego ocenę.

Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, należy w pierwszej kolejności wskazać, że podstawa zaskarżenia wskazana w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. może mieć dwojaką postać - może polegać na błędnej wykładni przepisu prawa materialnego, albo jego niewłaściwym zastosowaniu. Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie § 242 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię. Błędna wykładnia polega na wadliwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej z mającego w sprawie zastosowanie przepisu (lub przepisów) poprzez mylne zrozumienie jego treści lub znaczenia, albo na niezrozumieniu intencji prawodawcy. Obowiązkiem strony postępowania zarzucającej tę formę naruszenia prawa materialnego jest wskazanie, jak naruszony przepis (przepisy) zinterpretował Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka powinna być – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - jego prawidłowa wykładnia.

Autor skargi kasacyjnej przedstawił jedno uzasadnienie obu podstaw kasacyjnych, przeważającą cześć argumentacji zasadzając na zakwestionowaniu prawidłowości ustaleń faktycznych, które legły u podstaw zaskarżonego i zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcia[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest tymczasem stanowisko, które Sąd w tym składzie w pełni podziela, że w ramach zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń fatycznych przyjętych za podstawę wyrokowania (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 stycznia 2010 r. sygn. II OSK 219/09 i z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. II OSK 1723/11. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jedyny fragment uzasadnienia skargi kasacyjnej, w którym można doszukać się argumentacji wskazującej na błędną wykładnię prawa materialnego, to stanowisko, wedle którego szerokość drogi ewakuacyjnej powinna być mierzona wyłącznie na poziomie poręczy (str. 5-6 uzasadnienia kasacyjnej), gdyż tylko odległość pomiędzy całkowicie otwartym skrzydłem drzwi a poręczą może wpływać na ewentualne przeszkody na drodze ewakuacyjnej. Twierdzenie to jest błędne. Nie wytrzymuje konfrontacji z brzmieniem § 242 ust. 3 rozporządzenia, który określa minimalną wysokość drogi ewakuacyjnej, a ponadto nie daje się pogodzić z zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym. Przepisy rozporządzenia, określając jednocześnie szerokość i wysokość drogi ewakuacyjnej, nie dają bowiem jakichkolwiek podstaw, by zakładać, że minima dotyczące szerokości tej drogi mają być spełnione tylko na określonej jej wysokości. Nie wiadomo też, dlaczego zdaniem autora skargi kasacyjnej, ewentualne przeszkody na drodze ewakuacyjnej miałyby się znajdować tylko na wysokości poręczy schodów.

W świetle powyższego, także zarzut naruszenia prawa materialnego należało uznać za pozbawiony usprawiedliwionych podstawach.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.