Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 425/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 31
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 181a
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
article: art.191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Teza: Z art. 31 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992. 302.1), dalej: WKC, wynika, że wartość celna ustalana w oparciu o metodę "ostatniej szansy" nie może być określona na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu. Nie można zatem przy ustalaniu wartości celnej towaru tą metodą uwzględnić okoliczności zbywalności towaru właściwych dla rynku wywozu.

Mając na względzie treść art. 31 ust. 1 WKC stanowiącą o ustalaniu wartości celnej towarów na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, aby prawidłowo oszacować cenę pojazdu należy uwzględnić czynniki kształtowania się cen na rynku krajowym. Nie można więc nie wziąć pod uwagę specyficznych praw nim rządzących. Jednym z czynników kształtujących cenę danego towaru na danym rynku jest współczynnik zbywalności. Uprawnione jest zatem przyjęcie podczas ustalania wartości celnej samochodu współczynnika zbywalności opisanego okolicznościami krajowymi.

TEZY

Z art. 31 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992. 302.1), dalej: WKC, wynika, że wartość celna ustalana w oparciu o metodę "ostatniej szansy" nie może być określona na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu. Nie można zatem przy ustalaniu wartości celnej towaru tą metodą uwzględnić okoliczności zbywalności towaru właściwych dla rynku wywozu.

Mając na względzie treść art. 31 ust. 1 WKC stanowiącą o ustalaniu wartości celnej towarów na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, aby prawidłowo oszacować cenę pojazdu należy uwzględnić czynniki kształtowania się cen na rynku krajowym. Nie można więc nie wziąć pod uwagę specyficznych praw nim rządzących. Jednym z czynników kształtujących cenę danego towaru na danym rynku jest współczynnik zbywalności. Uprawnione jest zatem przyjęcie podczas ustalania wartości celnej samochodu współczynnika zbywalności opisanego okolicznościami krajowymi.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 31 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 671/12 w sprawie ze skargi A.Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K.; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz A.Ł. 817 (osiemset siedemnaście) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 31 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 671/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę A.Ł. (zwanego dalej: skarżącym) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że [...] stycznia 2007 r. skarżący dokonał zgłoszenia celnego nr [...] samochodu Dodge Durango, załączając m. in. rachunek sprzedaży z [...] października 2006 r. na kwotę 6.000 USD. Rewizja towaru wykazała uszkodzenia: przód pojazdu (lewa lampa, 3 chłodnice, błotnik, wsporniki, plastikowa obudowa chłodnicy, wentylator), nadkole pogięte i popękane (lewa strona) tylny zderzak pęknięty, tapicerka w niektórych miejscach zabrudzona. Z przeprowadzonej analizy cen na rynku eksportu modeli samochodów podobnych do modelu stanowiącego przedmiot zgłoszenia celnego (sprawdzenie stron internetowych rynku eksportu z ogłoszeniami sprzedaży samochodów marki Dodge Durango rok produkcji 2005) wynika, że ceny tych modeli zawierają się w przedziale od 6.995,00 USD do 14.468,00 USD, natomiast zadeklarowana wartość zgłoszonego pojazdu wynosi 6.000 USD, a z informacji uzyskanych od sprzedawcy tego samochodu wynika, że cena za którą został wylicytowany to 9.420,00USD. Z uwagi wątpliwości, czy zadeklarowana wartość stanowi faktycznie zapłaconą lub należną kwotę za towar, organ wezwał zgłaszającego, zgodnie z art. 181a ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1993.253.1), dalej: rozp. wyk. WKC, do przedłożenia uzupełniających informacji mających uwiarygodnić, że deklarowana wartość celna towaru stanowi faktycznie zapłaconą lub należną sumę. W odpowiedzi zgłaszający przedstawił opinię techniczną nr 9/2007 z 8 stycznia 2007 r. oraz dokument (fax) wystawiony przez A.M.C.

Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...] określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 5.507,00 zł z tytułu importu ww. samochodu. Organ ustalił wartość towaru na podstawie art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992. 302.1), zwanego dalej: WKC. W tym celu dla określenia wartości pojazdu organ przyjął wartość bazową w oparciu o przedstawioną przez stronę wycenę z 8 stycznia 2007 r., w której uprawniony rzeczoznawca określił wartość zgłoszonego samochodu w wysokości 38.137,00 zł stosując metodę stopnia uszkodzenia z uwzględnieniem współczynnika zbywalności. Organ uznał, że do wyliczenia wartości celnej należy przyjąć wartość ustaloną metodą stopnia uszkodzenia bez uwzględnienia współczynnika zbywalności, to jest 64.638 PLN. Organ pomniejszył tę kwotę bazową o zwyczajową marżę w wysokości 10 %, podatek VAT w wysokości 22 %, podatek akcyzowy 13,6% i cło w wysokości 10 %. Wartość celna towaru po kalkulacji wyniosła 38.546 PLN i na tej podstawie organ określił podatek akcyzowy w kwocie 5.507,00 PLN.

W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie i w konsekwencji błędne ustalenia faktyczne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie.

Sąd I instancji oddalając skargę na tę decyzję na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., stwierdził, że organy celne określiły w tej sprawie elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych i prawidłowo przyjęły, że podana przez skarżącego wartość celna pojazdu nie odzwierciedla jego rzeczywistej wartości. Sąd powołując się na treść art. 181a ust. 1 rozp. wyk. WKC, stwierdził, że jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywiezionego towaru z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności przedkładanych przez strony dokumentów tak pod względem formalnym jak i materialnym, co oznacza, że badaniem takim objęta może być również podana w dokumentach cena transakcyjna. Zdaniem Sądu, organy w tej sprawie wykazały, że cena spornego samochodu podana przez skarżącego w rachunku sprzedaży była rażąco niska w stosunku do ceny pojazdów na rynku eksportu, nawet przy uwzględnieniu stopnia jego uszkodzenia. Wątpliwości organu wzbudził również fakt, że samochód ten został zakupiony przez A.M.C. 18 października 2006 r. za kwotę 9.420,00 USD z przebiegiem 23515 mil i w niezmienionym stanie technicznym został sprzedany skarżącemu 24 października 2006 r. za kwotę 6.000,00 USD z przebiegiem 23520 mil. W związku z tym zasadnie organy oceniły, że w przedstawionych okolicznościach nie znajduje uzasadnienia sprzedaż towaru po cenie znacznie niższej od ceny nabycia tego towaru. Organy zasadnie więc podważyły wskazaną wartość transakcyjną. Skarżący mimo wezwania organu w trybie art. 181a ust. 2 rozp. wyk. WKC nie złożył dodatkowych wyjaśnień w zakresie wartości celnej samochodu, co uzasadniało rozpoczęcie procedury jej ustalania przez organ. Sąd powołując się na treść art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), zwanej dalej: ord. pod., za bezzasadny uznał zarzut, że to na organie ciąży obowiązek uzyskania odpowiednich informacji bezpośrednio od sprzedawcy. Istotą tej sprawy było ustalenie wartości celnej sprowadzonego pojazdu, a nie jego wartości transakcyjnej. Z uwagi na treść art. 181a rozp. wyk. WKC wnioski dowodowe w zakresie poprawności zadeklarowanej wartości celnej należało zgłosić na wcześniejszym etapie postępowania. Regulacja określona w tym przepisie nakłada na stronę obowiązek współdziałania z organem w zakresie ustaleń faktycznych. Bierność strony nie może być więc przedmiotem późniejszych zarzutów.

Sąd I instancji stwierdził, że konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej samochodu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji prawidłowo wyjaśnił, dlaczego wartości celnej samochodu nie ustalił w oparciu o jedną z metod wskazanych w tym przepisie. Jeśli chodzi o pojazdy używane to praktycznie niemożliwym jest znalezienie pojazdu o identycznym, czy choćby zbliżonym zużyciu. W związku z tym, organy prawidłowo zastosowały w tej sprawie metodę określoną w art. 31 WKC w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty przy wykorzystaniu wyspecjalizowanych katalogów, zawierających średnie ceny rynkowe. W wycenie technicznej spornego samochodu sporządzonej na zlecenie skarżącego w dniu 8 stycznia 2007 r. rzeczoznawca samochodowy ustalając jego wartość bazową posłużył się katalogiem "Pojazdy Samochodowe - Wartości Rynkowe I -2007". Pomniejszył ją następnie o opisane w opinii korekty i po uwzględnieniu stanu technicznego pojazdu określił jego wartość na rynku polskim za pomocą metody stopnia uszkodzenia, uwzględniając stopień uszkodzenia, współczynnik stopnia uszkodzenia, współczynnik uszkodzeń ukrytych oraz współczynnik zbywalności. Organ celny do wyliczenia wartości celnej przyjął natomiast wartość ustaloną metodą stopnia uszkodzenia prawidłowo pomijając uwzględniony przez biegłego tzw. współczynnik zbywalności. Współczynnik ten dotyczy w głównej mierze sytuacji sprzedaży pojazdu i jest pojęciem subiektywnym. Nie ma on natomiast znaczenia w postępowaniu celnym czy podatkowym.

W skardze kasacyjnej A.Ł. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa procesowego, to jest:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 ord. pod. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), zwanej dalej: Prawem celnym, w zw. z art. 29 WKC oraz art. 181a rozp. wyk. WKC poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy prawidłowa ocena postępowania dowodowego, toczącego się przed organami obu instancji, winna prowadzić do uznania, iż organy celne działały wbrew wyraźnej normie prawnej, nakazującej stosowanie w sprawach celnych metody wartości transakcyjnej towaru (art. 29 WKC), a tylko w wyjątkowych wypadkach odstępowanie od tej metody, co skutkowało przyjęciem błędnej wartości celnej towaru i podważeniem zaufania skarżącego do organów, w związku z czym Sąd I instancji powinien był uchylić zaskarżone decyzje w całości;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 ord. pod. w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy prawidłowa ocena postępowania dowodowego, toczącego się przed organami celnymi, zmuszałaby do uznania, że organy celne nie przeprowadziły wszystkich niezbędnych dowodów, a w szczególności nie zebrały danych dotyczących cen aut powypadkowych w Stanach Zjednoczonych, w sytuacji gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziłoby do uznania, że wartość transakcyjna towaru mieści się w granicach cen podobnych towarów na terenie Stanów Zjednoczonych, a tym samym brak jest podstaw do odstępowania od metody wartości transakcyjnej, w związku z czym Sąd I instancji powinien był uchylić zaskarżone decyzje w całości;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 ord. pod. w zw. z art. 181a ust. 2 rozp. wyk. WKC, poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy prawidłowa ocena braku powiadomienia skarżącego przez organ celny I instancji o treści art. 181a ust. 2 rozp. wyk. WKC oraz istnieniu i powodach wątpliwości organu co do wartości transakcyjnej towaru i niezapewnienie skarżącemu możliwości udzielenia odpowiedzi na te wątpliwości i zaaprobowanie takiego stanu przez organ, winna prowadzić do uchylenia zaskarżonych decyzji w całości;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 191 ord. pod. poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w wyciągnięciu wniosków, które nie wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj.:

- pominięcie przy ocenie czy podana przez skarżącego wartość celna to rzeczywista wartość transakcyjna, dokumentów w postaci potwierdzenia przelewu przedmiotowej kwoty bezpośrednio na rachunek bankowy sprzedawcy, to jest C.A.M. oraz potwierdzenia tego faktu przez sprzedającego, a w konsekwencji przyjęcie, iż jest ona wartością nieprawidłową;

- poczynienie ustalenia, że samochód Dodge Durango został zakupiony przez przedsiębiorstwo C.A.M. w dniu 18 października 2006 r. za kwotę 9.420,00USD, na podstawie projektu umowy (niepodpisanego formularza umowy) z dnia 18.X.2006, w którym jako sprzedającego wymieniono E.L.C., zaś jako kupującego D.A.A., zaś jako rok produkcji samochodu wskazano rok 2006, po czym w niezmienionym stanie technicznym sprzedany skarżącemu, podczas, gdy wniosku takiego nie można zgodnie z regułami logiki wyciągnąć z przedstawionego dowodu;

- uznanie, że podana przez skarżącego cena samochodu - 6.000 USD jest zaniżona, pomimo ustalenia, iż jest to samochód uszkodzony, przyjmując jako porównanie ceny wywoławcze samochodów nieuszkodzonych w przedziale: 6.399 USD do 14.468 USD, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów winna prowadzić do uznania, iż wartość samochodu podana przez skarżącego jako transakcyjna jest wartością rzeczywistą, i uzasadniać uchylenie zaskarżonych decyzji w całości.

Skarżący z ostrożności procesowej zarzucił też zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, to jest:

e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 29 WKC i art. 181a rozp. wyk. WKC, a w konsekwencji niezastosowanie, polegające na uznaniu, że do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru wystarczy sama wątpliwość organu celnego, uzasadniona bardzo niewielką różnicą między wartością towaru podaną w zgłoszeniu celnym a wartością towarów podobnych, lecz o innym stanie technicznym, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie powyższego przepisu prowadzi do uznania, iż wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna faktycznie zapłacona, a odstępowanie od wartości transakcyjnej jest możliwe tylko w sytuacji wyjątkowej, w szczególności w sytuacji, gdy wartość podana w zgłoszeniu celnym nie odpowiada wartości towarów podobnych, o zbliżonym stanie technicznym. Wobec tego Sąd I instancji powinien był uchylić zaskarżone decyzje w całości;

f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 31 WKC poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji wadliwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż w razie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 31 WKC prawidłowym jest odjęcie od ustaionej przez biegłego wartości pojazdu korekty w postaci współczynnika zbywalności, w sytuacji gdy przepis ten nakazuje stosować dla ustalenia wartości celnej dane dostępne we Wspólnocie, dla samochodów wyprodukowanych poza Wspólnotą i sprzedawanych na rynku Wspólnoty, czyli cenę jaką można osiągnąć za dany samochód na rynku Wspólnoty tj. uwzględniającą wszelkie korekty wartości odnoszące się do tego rynku. Wobec tego Sąd I instancji powinien był uchylić zaskarżone decyzje w całości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przywołał argumentację na poparcie powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie, jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia.

Za zasadny Sąd kasacyjny uznał powołany przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 31 WKC poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji wadliwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż w razie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 31 WKC prawidłowym jest odjęcie od ustalonej przez biegłego wartości pojazdu korekty w postaci współczynnika zbywalności, w sytuacji gdy przepis ten nakazuje stosować dla ustalenia wartości celnej dane dostępne we Wspólnocie, dla samochodów wyprodukowanych poza Wspólnotą i sprzedawanych na rynku Wspólnoty, czyli cenę jaką można osiągnąć za dany samochód na rynku Wspólnoty, tj. uwzględniającą wszelkie korekty wartości odnoszące się do tego rynku.

Z systemu ustalania wartości celnej towaru przewidzianego we Wspólnotowym Kodeksie Celnym wynika przede wszystkim, że wartość tą ustala się w oparciu o transakcje realizowane na rynku pozawspólnotowym. Świadczy o tym treść art. 29 WKC, który stanowi, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, jak i treść art. 30, w szczególności ust. 2 lit. a) i lit. b), z których to wynika, że wartością celną jest wartość transakcyjna identycznych lub podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Metoda "ostatniej szansy", o której mowa w art. 31 WKC odwołuje się do ustalenia wartości celnej na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie. W myśl bowiem ustępu 1 powołanego artykułu, jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i art. 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przepisów niniejszego rozdziału.

Zauważyć w tym miejscu wypada, że z art. 31 ust. 2 lit. c) WKC wynika, że wartość celna ustalana w oparciu o tę metodę (ostatniej szansy) nie może być określona na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu. Nie można zatem przy ustalaniu wartości celnej towaru tą metodą uwzględnić okoliczności zbywalności towaru właściwych dla rynku wywozu. Inaczej mówiąc nie można przyjąć współczynnika zbywalności określonego na podstawie okoliczności związanych ze zbywaniem towaru właściwych dla rynku wywozu.

Stosowanie danych dostępnych we Wspólnocie podczas ustalania wartości celnej towarów według metody "ostatniej szansy" znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynika bowiem z niego, że metoda "ostatniej szansy" ma charakter szacowania, bazującego na katalogowej wartości rynkowej kraju importu, która ma charakter uśredniony. Znaczy to, że na cenę tę składa się wiele cen pojazdów, różnie używanych, kupionych w różnych okolicznościach - a więc na cenę tą składać się mogą także ceny pojazdów sprowadzonych z USA (por., np. wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt I GSK 374/11, LEX nr 1167751, wyrok NSA z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I GSK 1458/11, wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt I GSK 54/12, wyrok NSA z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I GSK 1361/11, wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 965/12, wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 612/12, wszystkie dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl).

Zatem, mając na względzie treść art. 31 ust. 1 WKC stanowiącą o ustalaniu wartości celnej towarów na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, aby prawidłowo oszacować cenę przedmiotowego pojazdu należy – jak zasadnie podniósł to skarżący w skardze kasacyjnej – uwzględnić czynniki kształtowania się cen na rynku krajowym. Nie można więc nie wziąć pod uwagę specyficznych praw nim rządzących. Jednym z czynników kształtujących cenę danego towaru na danym rynku jest współczynnik zbywalności. Uprawnione jest zatem przyjęcie podczas ustalania wartości celnej samochodu współczynnika zbywalności opisanego okolicznościami krajowymi.

Dodatkowo podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając niniejszą sprawę podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie, że nie jest dopuszczalne powoływanie się przez organy celne podczas ustalania wartości celnej towaru na opinię biegłego, przy jednoczesnym wybiórczym jej potraktowaniu i nieuwzględnieniu jednego z podstawowych jej elementów – współczynnika zbywalności (por., np. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 700/09, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl).

Niezależnie od powyższego, w ocenie NSA, za usprawiedliwiony należało też uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 191 ord. pod. wyrażający się w wyciagnięciu wniosków, które nie wynikają z zebranego materiału dowodowego, a konkretnie poczynienia ustaleń, że samochód Dodge Durango został zakupiony przez C.A.M. w dniu 18 października 2006 r. za kwotę 9.420,00 USD na podstawie projektu umowy z dnia 18 października 2006 r., w którym jako sprzedający występuje E.L.C., jako kupujący D.A.A., zaś jako rok produkcji wskazano 2006 r.

Z akt sprawy nie wynika, aby doszło do takiej transakcji (nabycia pojazdu przez C.A.M.). Wskazany projekt umowy dotyczy bowiem innych podmiotów niż C.A.M. Z akt sprawy nie wynika też aby doszło do transakcji za kwotę 9.420,00 USD. Pojazd, o którym mowa w przesłanych dokumentach to Dodge Durango wyprodukowany w

2006 r. Natomiast samochód będący przedmiotem oceny w niniejszej sprawie to Dodge Durango rok produkcji 2005. Z dokumentów tych także wynika, że dotyczą one modelu SLT 4. W załączonej przez stronę opinii rzeczoznawcy mowa jest natomiast o wersji SLT V 8.

Przedstawione okoliczności budzą poważne wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu transakcji na rynku amerykańskim. Winny być zatem wyjaśnione podczas ponownego postępowania. Wartość celną należy ustalić po wyjaśnieniu wskazanych okoliczności faktycznych, jeśli zajdzie potrzeba z wykorzystaniem dowodu z opinii biegłego, z uwzględnieniem jednak współczynnika zbywalności.

Za bezzasadne należało natomiast uznać zarzuty kasacyjne związane z akceptacją przez Sąd I instancji naruszenia przez organy celne art. 181a rozp. wyk. WKC. Zgodnie z treścią jego ust. 1 jeżeli, zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Stosownie zaś do ust. 2 jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie.

W stanie faktycznym sprawy zadeklarowana przez podatnika wartość celna towaru w sposób znaczny odbiegała od wartości rynkowej tego typu pojazdów. Zobowiązany wskazał w deklaracji kwotę 6.000 USD. Organ ustalił, że na rynku amerykańskim, jak wynika z ogłoszeń sprzedaży, cena samochodów marki Dodge Durango rok produkcji 2005 zawiera się w przedziale od 6.995 USD do 14.468 USD. Mając zatem na uwadze takie dane, w przekonaniu NSA były podstawy do zastosowania art. 181a rozp. wyk. WKC (por. wyroki NSA z dnia 21 stycznia 2014 r. sygn. akt: I GSK 1232/12 i I GSK 1230/12, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl).

Skarżący uzasadniał podniesione w powyższym zakresie zarzuty twierdząc, że organ w sposób nieuprawniony odstąpił od wartości transakcyjnej importowanego pojazdu. Skarżący nie wyjaśnił natomiast, dlaczego wątpliwości organu, o których mowa w tym przepisie, nie były jego zdaniem uzasadnione. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w S. pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. wezwał skarżącego do przedstawienia (w terminie 7 dni) uzupełniających informacji, które uwiarygodnią, że zadeklarowana wartość celna towaru stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę. Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że skarżący w odpowiedzi na to pismo przedstawił opinię techniczną nr [...] z 8 stycznia 2007 r. oraz dokument (fax) wystawiony przez A.M.C. Bezzasadne są więc również twierdzenia skarżącego, jakoby nie miał możliwości udzielenia odpowiedzi na wątpliwości organu, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.

Końcowo, w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego wyroku Sądu I instancji wypada jedynie zauważyć, że w sentencji zaskarżonego orzeczenia błędnie wskazano, iż zakwestionowana skargą decyzja dotyczy podatku od towarów i usług zamiast podatku akcyzowego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), orzekł jak w sentencji.