Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 357/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 124, art. 6 pkt. 2, art. 116
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 23, art. 33, art. 37 ust. 1, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 26 poz 133
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia del. WSA Beata Jezielska Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 557/10 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 października 2010 r. (sygn. akt IV SA/Po 557/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2009 r. P. S.A. z siedzibą w K. wystąpiły o wydanie decyzji – w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z ustawą o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 - w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z części działki nr [...], położonej w miejscowości K., obręb K., gmina K., stanowiącej własność J. W., poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie napowietrznej, dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV K. – P., w tym na posadowienie słupa linii i podwieszenie przewodów, po trasie istniejącej linii 220 kV P.-K. (przeznaczonej do rozbiórki), a także funkcjonowanie linii po wybudowaniu.

W uzasadnieniu żądania podano m.in., iż budowa wyżej opisanej linii stanowi, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1385 ze zm.), część przedsięwzięcia Euro 2012 określonego w pkt 92 załącznika nr 1 do w/w rozporządzenia jako rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji poznańskiej.

Ponadto nadmieniono, że w dniu [...] czerwca 2007 r. oraz [...] sierpnia 2007 r. wnioskodawca przeprowadził z właścicielem negocjacje mające na celu uzyskanie zgody na założenie i przeprowadzenie wspomnianej linii, ale nie odniosły one rezultatu.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Starosta P. udzielił wnioskodawcy zezwolenia na zajęcie części opisanej na wstępie nieruchomości - w celu realizacji inwestycji polegającej na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kv relacji K.-P. od słupa nr [...] (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr [...], na terenie gmin K., K., Ś., D., N., W., K., S. S., G., K., województwo w., zgodnie z decyzją Wojewody W. nr [...] z [...] czerwca 2009 r. o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 a także zobowiązał P. S.A. do przywrócenia w/w nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po dokonaniu inwestycji, zaś właściciela nieruchomości zobowiązał do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej.

Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek odwołania wniesionego przez J. W., Wojewoda W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. – działając na zasadzie art. 138 § 1pkt 2 k.p.a. w związku z art. 124 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm. – dalej u.g.n.) oraz art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r. Nr 26 poz. 133 ze zm. – dalej ustawa o Euro 2012) - uchylił decyzję Starosty w całości i orzekł o:

1. ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości o powierzchni [...] m2, położonej w miejscowości K., gmina K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o numerze [...] w obrębie K. o powierzchni [...] ha, ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej własność J. W. poprzez udzielenie P. S.A. z siedzibą w K., zezwolenia na zajęcie w/w części nieruchomości, w celu realizacji inwestycji polegającej na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji K.-P. od słupa nr [...] (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr [...], na terenie gmin K., K., Ś. W., D., N., W., K., S., S., G., K., województwo w. zgodnie z decyzją Wojewody W. nr [...] z [...] czerwca 2009 r. o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012,

2. zobowiązaniu P. S.A. z siedzibą w K. do przywrócenia nieruchomości wymienionej w punkcie 1 do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu odcinka sieci, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty zobowiązania wnioskodawcy do zapłaty odszkodowania,

3. zobowiązaniu właściciela nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej,

4. nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,

5. stwierdzeniu, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej KW nr [...].

W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda W. wskazał, że przedmiotowa inwestycja została ujęta w pkt 56 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2010 r. Nr 8, poz. 52) - jako "Rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji poznańskiej". Rozporządzenie to było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012. Stąd też przedmiotowa inwestycja podlegała reżimowi ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r., Nr 26, poz. 133 ze zm.), co oznaczało, iż wszystkie decyzje administracyjne, wydane w związku z realizacją przedsięwzięć EURO 2012, podlegały natychmiastowemu wykonaniu.

Organ nadmienił też, że na podstawie art. 23 w/w ustawy, została wydana przez Wojewodę W. decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięć EURO 2012 polegającej na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji K. - P. od słupa nr [...] (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr [...], na terenie gmin K., K., Ś., D., N., W., K., S., S., G., K., województwo w..

Mając zatem ma uwadze, iż powołany w podstawie prawnej decyzji Starosty art. 37 ust. 1 ustawy o Euro 2012 dotyczył jedynie przypadku "przebudowy" istniejących urządzeń infrastruktury technicznej, Wojewoda uznał, że przepis ten nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie.

Nie miał w niej również – zdaniem organu odwoławczego - zastosowania rozdział 5 ustawy o Euro 2012 wraz z art. 33 tejże ustawy. Rozdział ten dotyczył bowiem nabywania nieruchomości przez "spółki celowe" tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością utworzone przez Skarb Państwa w celu przygotowania i wykonania przedsięwzięć Euro 2012. P. S.A. nie były natomiast tego rodzaju spółką. Wobec nieuregulowania w w/w ustawie o EURO kwestii ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości związanych z realizacją przedsięwzięć EURO 2012 zastosowanie odnajdywała w tym przypadku ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).

W związku z powyższym ponieważ organ pierwszej instancji błędnie w swej decyzji powołał, jako jej podstawy prawne art. 33 i art. 37 tzw. ustawy o EURO, skutkowało to uchyleniem decyzji Starosty i wydaniem decyzji reformatoryjnej.

Wojewoda w tym miejscu podkreślił, że ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 6 pkt 2 definiuje pojęcie celu publicznego, zgodnie natomiast z treścią art. 112 ust. 3 w/w ustawy, wywłaszczenie może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy.

Wskazano, że w myśl art. 124 ust. 1 w/w ustawy, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z powyższego przepisu zatem – zdaniem organu wojewódzkiego - wynikało, że w sytuacji, gdy inwestor realizujący cele publiczne na nieruchomościach nie stanowiących jego własności, nie uzyska zgody właścicieli na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, może on wystąpić do organu administracji publicznej o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania z nieruchomości. Decyzja wydana w trybie art. 124 ustawy zastępuje w takim przypadku zgodę właściciela na wejście w teren.

Organ podkreślił też, że w myśl art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, udzielenie zezwolenia winno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem, do wniosku zaś należało dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy Wojewoda W. podniósł, że we wniosku podano m.in., iż budowa wyżej opisanej linii stanowi, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1385 ze zm.), część przedsięwzięcia Euro 2012 określonego w pkt. 92 załącznika nr 1 do w/w rozporządzenia jako "rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji poznańskiej."

Poza tym wyjaśniono, że w dniu [...] czerwca 2007 r. oraz dniu [...] sierpnia 2007 r. wnioskodawca przeprowadził z właścicielem stosowne negocjacje, ale właściciel zażądał odszkodowania w wysokości [...] zł za m2. Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. wnioskodawca ponownie wystąpił do właściciela proponując mu jednorazowe odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości w wysokości [...] zł. za wyrażenie zgody na założenie i przeprowadzenie opisanej linii przez w/w nieruchomość bez ustanowienia służebności przesyłu. Wysokość tego odszkodowania została ustalona przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego a wraz z pismem wnioskodawca doręczył właścicielowi operat szacunkowy. Na powyższe pismo właściciel jednak nie udzielił odpowiedzi.

W dniu [...] lipca 2009 r. wnioskodawca ponownie skierował jeszcze jedno pismo do właściciela, ponawiając złożoną wcześniej ofertę, ale pismo to również pozostało bez odpowiedzi.

W tych warunkach Wojewoda W. uznał, że negocjacje zostały w przedmiotowym stanie faktycznym przeprowadzone, choć nie przyniosły pożądanego rezultatu.

Zaznaczono też, że w dniu [...] grudnia 2009 r. Starosta P. przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości z udziałem przedstawicieli stron podczas których ustalono, iż działka nr [...] położona w K. stanowi nieruchomość rolną, do której dojazd następował poprzez drogę gruntową. Stwierdzono również dojazd do części działki, na której będą wykonywane prace związane z założeniem i przeprowadzeniem linii elektroenergetycznej, będzie odbywał się wzdłuż pasa technologicznego a linia elektroenergetyczna (jako skorodowana i wyeksploatowana) zostanie zdemontowana w całości i w jej miejsce zostanie zbudowana nowa. Powierzchnia zajęcia działki nr [...] wyniesie przy tym [...] m2.

W dniu [...] grudnia 2009 r. przed organem pierwszej instancji odbyła się rozprawa administracyjna, w której wzięli udział pełnomocnicy stron, a na której pełnomocnik wnioskodawcy stwierdził,, iż planowana budowa nie zmieni obecnego sposobu zagospodarowania nieruchomości, bowiem obecnie istniejąca linia 220 kV powoduje ograniczenia takie same, jakie będą po wybudowaniu nowej linii.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 124 ust. 4 w/w ustawy gruntowej, na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli natomiast przywrócenie do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, to właścicielowi należy się odszkodowanie ustalane na podstawie art. 128 ust. 4 u.g.n.

Na wyżej przedstawioną decyzję J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając Wojewodzie W. w szczególności: ograniczenie prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej) i nie ustosunkowanie się do nagłej zmiany krajobrazu w powiązaniu z wzajemnym otoczeniem po wybudowaniu obu inwestycji oraz wystąpienie do Sądu Rejonowego w Ś. o dokonanie wpisu o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości.

Odpowiadając na skargę Wojewoda W. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie: "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że nie była ona zasadna.

Sąd wyjaśnił, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji, to jest w dniu 17 maja 2010 r. obowiązywała ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. Nr 173 poz. 1219 z zm.) w nowym brzmieniu, przewidzianym przez ustawę z dnia 28 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu Finałowego turnieju Mistrzostw Świata Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. Nr 161 poz. 1261). Na skutek nowelizacji ustawy o EURO 2012 uchylono rozdział 5 ustawy dotyczącej nabywania nieruchomości dla realizacji przedsięwzięcia EURO 2012, w tym art. 33 i art. 37 ustawy. Po art. 24 ustawy o EURO 2012 dodano zaś art. 24a do 24i, w tym art. 24f, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 4 dotyczącym przygotowania przedsięwzięć EURO 2012 stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261 poz. 2603 ze zm.). W związku z powyższym słusznie – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - Wojewoda przyjął, że w sprawie z wniosku inwestora o ograniczenie korzystania z nieruchomości zastosowanie znaleźć musiały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, kompleksowo regulujące tą instytucję w treści art. 124 i następnych tej ustawy.

Przywołując treść art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami Sąd zauważył też, że z treści art. 25 ust. 1 ustawy o EURO 2012 wynika, iż skoro w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 4 tej ustawy nie stosuje się przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to lokalizacja przedsięwzięć EURO 2010 może nastąpić niezależnie od ustaleń przeznaczenia terenów określonych w planie miejscowym, jak i w oderwaniu od ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się zaś do analizowanej sprawy Sąd podkreślił, że niejako dodatkowo przedmiotowa inwestycja objęta została statusem przedsięwzięcia EURO 2012 (umieszczono ją w wykazie przedsięwzięć EURO 2012 na mocy zmiany do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć EURO 2012.) Z tego zatem powodu wynikała konieczność zastosowania procedur, które umożliwiały realizację takiego priorytetowego przedsięwzięcia.

Sąd Wojewódzki nie dopatrzył się w tym przypadku naruszenia w zastosowaniu w postępowaniu administracyjnym art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem udzielenie zezwolenia dotyczyło realizacji celu publicznego i poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem (art. 124 ust. 3 u.g.n.). Rokowania te wprawdzie nie przyniosły rezultatu, gdyż strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, których żadna nie chciała uwzględnić, ale nie zmieniało to faktu, że wspomniane rokowania miały miejsce.

Akcentując, że unormowanie zawarte w art. 124 ust. 1 u.g.n. jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia polegającym na ograniczeniu prawa własności, o jakim mowa w art. 64 ust. 3 Konstytucji, Sąd Wojewódzki stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia ochrony konstytucyjnego prawa własności. Wojewoda rozważył bowiem interes inwestora realizującego inwestycję celu publicznego, jak i słuszny interes skarżącego, którego prawo własności zostało ograniczone w kierunku jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości. Wojewoda wskazał przy tym, o jaki interes ogólny chodzi (realizację inwestycji polegającej na budowie odcinka napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV K. – P., która ma służyć przygotowaniu finałowego turnieju EURO 2012). Decyzja Wojewody w ścisły sposób określiła też zakres ograniczenia prawa własności, w szczególności możliwie najmniejszą i niezbędną powierzchnię działki [...]. Z decyzji Wojewody jednoznacznie także – zdaniem Sądu – wynikało, iż przebieg inwestycji i zakres uszczuplenia władztwa skarżącego - i to w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji – był zgodny z warunkami wynikającymi z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, J. W., zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 124 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, polegającą na przyjęciu, iż podanie w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości powierzchni działki i jej lokalizacji określa ściśle zakres ograniczenia oraz art. 124 ust 3 w/w ustawy polegającą na uznaniu, iż rokowania pomiędzy stronami zostały zakończone.

Wskazując na powyższe, skarżący kasacyjnie wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji Wojewody W. z dnia [...] maja 2010 r. w części orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, ewentualnie o uchylenie w/w wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący w szczególności twierdził, że skoro zgoda właściciela nieruchomości ma obejmować - pod względem treści - wszystkie warunki związane z udostępnieniem nieruchomości, to również decyzja ograniczająca na rzecz inwestora sposób korzystania z nieruchomości, która ma zastąpić zgodę (w przypadku jej braku), powinna zawierać takie same elementy. Tymczasem w decyzji z dnia [...] maja 2010 r. Wojewoda W. orzekł jedynie o ograniczeniu na rzecz P. S.A. sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie inwestycji, polegającej na budowie napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji K.-P. od słupa nr [...] do słupa nr [...]. Decyzja ta nie określa natomiast ściśle zakresu ograniczenia prawa własności. Nie wynika z niej zaś w sposób jasny, jednoznaczny przebieg inwestycji oraz zakres uszczuplenia władztwa właściciela.

Ponadto podnoszono, że skarżący żądał odszkodowania w wysokości najpierw [...] zł/m2, następnie obniżył tę kwotę do [...] zł/m2. W trakcie rokowań wykazał się zatem pewną elastycznością swoich oczekiwań, co mogło (i w dalszym ciągu może) stanowić pozytywny prognostyk przy ocenie możliwości ustalenia na drodze umowy zasad korzystania z nieruchomości. Brak było zatem dowodu na okoliczność zerwanie rokowań przez skarżącego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. Spółka Akcyjna z siedzibą w K. wnosiła o jej oddalenie wraz z zasądzeniem kosztów postępowania, akcentując, że zgodnie z art. 116 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, we wniosku o wywłaszczenie należy określić, powierzchnię nieruchomości, a jeżeli wywłaszczeniem ma być objęta tylko jej część - powierzchnię tej części i całej nieruchomości wyżej opisana przesłanka została w tej sprawie spełniona. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Wojewoda w sposób jednoznaczny określił przebieg inwestycji powołując w sentencji decyzji decyzję Wojewody W. nr [...] o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 z dnia [...] września 2009 r. nr [...]. Zarówno zatem mapka z przebiegiem linii złożona do wniosku jak i przywołana przez Wojewodę decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 w sposób precyzyjny określały przebieg inwestycji przez nieruchomość skarżącego.

Także zakres uszczuplenia władztwa właściciela został jednoznacznie określony poprzez wskazanie w zaskarżonej decyzji, iż zezwolenie udzielone P. S.A. ogranicza się do czynności niezbędnych dla budowy dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji K.-P., zgodnie z decyzją Wojewody W. nr [...] o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 z dnia [...] września 2009 r.

Ponadto podnoszono, że negocjacje bezpośrednie zakończyły się odmową przyjęcia przez skarżącego proponowanych warunków a na propozycje pisemne skarżący nie udzielił odpowiedzi, co dowodziło, iż zakończyły się one wynikiem negatywnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Z tego powodu postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, które nie zasługują na uwzględnienie.

Nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, iż Sąd Wojewódzki błędnie uznał, że w zaskarżonej przez J. W. decyzji – zgodnie z wynikającym z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymogiem –określono zakres ograniczenia przysługującego mu prawa własności do części nieruchomości przeznaczonej do budowy napowietrznej linii dwutorowej 400 kV relacji K.-P.. Wojewoda, w wydanym przez siebie orzeczeniu z dnia [...] maja 2010 r., sprecyzował bowiem, iż ograniczenie sposobu korzystania z w/w części nieruchomości o powierzchni [...] m2 będzie polegało na zezwoleniu P. S.A. w K. na jej zajęcie w celu realizacji konkretnego odcinka powyższej inwestycji. Zezwolenie to wiąże się ściśle z uniemożliwieniem skarżącemu kasacyjnie faktycznego korzystania z obszaru oraz sprawowania nad nim faktycznego władztwa do czasu zakończenia inwestycji. Ogranicza go zatem w korzystaniu z konkretnych atrybutów przysługującego mu prawa własności w sposób wyraźnie wskazany.

Nie można również zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że orzeczenie o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości powinno określać przebieg samej inwestycji. Przepis art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie formułuje obowiązku określenia, w wydanej na jego podstawie decyzji, obowiązku określenia kolejności prac i szczegółowego sprecyzowania ich harmonogramu. Kwestia ta nie mieści się bowiem w granicach sprawy dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że każdy z etapów procesu inwestowania (m. in. planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, uzyskanie tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektowanie obiektu budowlanego) stanowi autonomiczną, w zakresie orzekania, procedurę w ramach której zapadają rozstrzygnięcia wynikające z przepisów prawa materialnego regulujących daną fazę realizacji przedsięwzięcia. Cały zatem proces technologiczny prowadzonej inwestycji pozostaje poza decyzją, o której mowa w powyższym przepisie. Na obecnym zaś etapie istotne było wyłącznie, że kwestionowana decyzja zakreśla obszar, w którym te prace będą wykonywane oraz, że obszar ten został objęty zajęciem z przeznaczeniem na ściśle określony cel, ograniczając prawo własności właściciela do swobodnego dysponowania wskazaną częścią nieruchomości.

Za błędny należało przy tym uznać zarzut, że Wojewoda, wydając kwestionowaną decyzję nie określił niezbędnego dla jej realizacji obszaru. W zaskarżonej decyzji bowiem jasno sprecyzowano, oprócz zakresu ustanowionego ograniczenia w korzystaniu, że dotyczy ono części należącej do skarżącego kasacyjnie nieruchomości o powierzchni [...] m2, której położenie zostało określone w decyzji Wojewody W. z dnia [...] czerwca 2009 r. o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 ustalającej dokładny przebieg tej inwestycji m. in na stanowiącej własność skarżącego kasacyjnie nieruchomości o dla której prowadzona jest księga wieczysta nr KW [...]. Wobec zatem ustalenia przebiegu w/w linii elektroenergetycznej - w tym jej fragmentu przebiegającego przez stanowiącą własność J. W. nieruchomość - zbędnym było ponowne techniczne opisywanie jej usytuowania w sentencji wydanej przez Wojewodę decyzji w postępowaniu, którego przedmiotem było wyłącznie ograniczenie sposobu korzystania z części w/w nieruchomości.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia przez Sąd art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd Wojewódzki zasadnie bowiem ocenił, że przed zainicjowaniem postępowania administracyjnego podjęto próbę rokowań, które – wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie - zostały zakończone. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w ten sposób, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć.

Z treści akt administracyjnych wynika, że spółka P. S.A. podjęła próbę zawarcia z J. W. porozumienia w przedmiocie wykonania na należącej do niego nieruchomości linii energetycznej w drodze rokowań. Warunki przedstawione przez obie strony uniemożliwiały jednak wypracowanie kompromisu, który czyniłby zbędnym wydanie kwestionowanej przez skarżącego kasacyjnie decyzji. Złożenie zatem przez w/w Spółkę wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania ze stanowiącej własność skarżącego kasacyjnie nieruchomości, de facto świadczyło o zakończeniu przez nią tej fazy postępowania. Nie można w związku z tym było przyjąć, że rokowania między stronami nie zostały zakończone.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.