Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 723/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie (art. 145 § 3 ustawy - PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne w sprawie, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz skarżącej K. Ł. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 29 lipca 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w S. dokonali kontroli w pawilonie nr [...] na R. przy [...] w S, należącym do K.Ł., dalej "skarżąca", i dokonali zabezpieczenia trzech automatów: [...] nr [...];[...] nr [...];[...] nr [...]. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że ww. automaty są automatami do gier losowych wg definicji zawartej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 z 2009 r., poz. 1540 ze zm.), dalej "u.g.h.". Zgromadzone w toku kontroli materiały przekazane zostały następnie do równolegle prowadzonego postępowania administracyjnego oraz postępowania karnego skarbowego.

Naczelnik Urzędu Celnego w S. wszczął z urzędu w dniu 19 sierpnia 2015r. w stosunku do skarżącej postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję nr [...], którą wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na zabezpieczonych w toku kontroli automatach.

W ocenie organu I instancji, skarżąca prowadziła gry na automatach poza kasynem gry, co wyczerpało przesłanki przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i podlegało karze pieniężnej w wysokości [...] zł od każdego automatu. Organ wskazał,

że skarżąca była zaangażowana w proces urządzania gier na automatach poza kasynem, zapewniła warunki do ich urządzenia w swoim lokalu i zajmowała się realizacją wygranych.

Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Dyrektor Izby Celnej w S. wydał w dniu [...] decyzję

nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji z dnia [...].

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 91 u.g.h., do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy o.p. Organ odwoławczy przywołał treść art. 6 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 14 ust.1, art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h. Organ dokonał analizy przesłanek art. 2 u.g.h. i pod ich kątem ocenił gry na zabezpieczonych automatach, biorąc pod uwagę wnioski zawarte w ekspertyzach powołanego biegłego. W ocenie organu odwoławczego, gry na zabezpieczonych automatach były grami w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h., tj. grami na urządzeniach komputerowych o wygranych pieniężnych i rzeczowych, mających charakter losowy i były organizowane w celach komercyjnych. Organ podał, że w myśl art. 3 u.g.h., urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 u.g.h działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Koncesji na prowadzenie kasyna gry udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych (art. 32 ust. 1 u.g.h.). W myśl art. 14 ust.1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Organ podał, że urządzanie gier na automatach, zdefiniowanych w art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h., może być wyłącznie w kasynach gry, prowadzonych przez podmioty posiadające koncesję na ich prowadzenie, zaś każdy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, podejmuje tę działalność wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, a więc nielegalnie.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega:

1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry;

2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry;

3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia.

Wysokość kary w przypadku art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wynosi [...] zł od każdego automatu.

Organ odwoławczy przeanalizował pojęcie "urządzający gry" wobec braku ustawowej definicji tego pojęcia. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca wypełniła przesłankę z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h i była podmiotem urządzającym gry, gdyż udostępniła przestrzeń pod automaty w swoim lokalu; dostarczała do nich energię elektryczną, niezbędną do ich niezakłóconego działania; była zaangażowana

w realizację wygranych pieniężnych w sytuacji gdy w automatach zabrakło pieniędzy na wypłatę wygranych.

Zdaniem organu odwoławczego, art. 89 u.g.h. nie był przepisem technicznym, który wymagał notyfikacji, w tym zakresie organ szeroko uzasadnił swój pogląd.

W ocenie organu odwoławczego, w toku prowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów procesowych.

Skarżąca złożyła skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Wniosła także o zawieszenie postępowania do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczenia w sprawie o sygn. akt C 303/15.

Zarzuciła organowi naruszenie:

1. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust 1 i 2 oraz art. 91 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej mimo braku notyfikacji

w Komisji Europejskiej projektu ustawy o grach hazardowych wymaganej przez

art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji

w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia

20 listopada 2006 r. (Dz. U. UE.L.98.204.37 z późn. zm.) i w konsekwencji na zastosowaniu w stosunku do skarżącej sankcji za urządzanie gier na automatach poza kasynami gry, w sytuacji gdy przepis sankcjonowany z art. 14 ust. 1 u.g.h.

w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11 został wiążąco uznany za przepis techniczny, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny i nie może być podstawą wymierzania kar wobec jednostek w oparciu o przepis sankcjonujący z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

2. art. 122 § 1 w związku z art. 187 § 1 o.p. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przez nieuwzględnienie przez "Sąd meriti" faktu pominięcia przez organ w swoich ustaleniach istotnej okoliczności, tj. rozważenia uznania podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia za przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34 i skutków płynących z takiego zakwalifikowania tych przepisów, przy uwzględnieniu sprzężenia normy sankcjonowanej wyrażonej w art. 14 u.g.h. oraz normy sankcjonującej wyrażonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a tym samym prowadzenia postępowania w sposób budzący wątpliwości strony tj. z naruszeniem art. 121 §1 o.p.;

3. art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 4 u.g.h. przez skierowanie decyzji wymierzającej karę za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu nie będącego zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry a tym samym nie mogącego ponosić sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h.;

4. art. 133 § 1 o.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. przez skierowanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu nie będącego urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.;

5. art. 121 § 1 i art. 122 o.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. polegające na niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, iż skarżąca jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, w sytuacji gdy jedynie wynajmowała powierzchnie w lokalu podmiotowi, który takie gry urządza. Skarżąca nie dokonywała jakichkolwiek czynności związanych z organizowaniem gier, objaśnianiem ich zasad i obsługiwaniem samych urządzeń. Takie postępowanie organu podatkowego w sposób rażący narusza generalną zasadę postępowania podatkowego, o której mowa w art. 121 § 1 ustawy o.p., z której to wynika, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego. Zachowanie organu podatkowego nie może w tym przypadku budzić zaufania, jeżeli organ ten nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i uznał, że skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry;

6. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z. art. 14 ust. 1 u.g.h. przez ich błędną wykładnię

i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na pociągnięciu skarżącej do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzeniu jej kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów w świetle dokonanych ustaleń faktycznych, powinna skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary, na skutek stwierdzenia, że czynność skarżącej, jako osoby wynajmującej powierzchnię w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza, nie mogą być zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W dniu 7 lipca 2016 r. Sąd wydał postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania sądowego.

Na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. Sąd na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a", oddalił wniosek

o zawieszenia postępowania w sprawie. Nastąpiło to na skutek błędu Sądu. W ocenie Sądu, nie miało to jednak znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Spór w sprawie dotyczył możliwości nałożenia przez organ na skarżącą kary na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Wskazać należy, że w związku z rozbieżnościami na tle interpretacji art. 14 ust. 1 i 89 u.g.h. w kontekście ich technicznego charakteru, a w konsekwencji dopuszczalności stosowania kar administracyjnych za naruszenie zakazu urządzania gier hazardowych poza kasynami gry, Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu

16 maja 2016 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów o sygn. akt II GPS 1/16.

Z uchwały tej wynika po pierwsze, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Po wtóre, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Według NSA, za uzasadnione uznać należy to podejście interpretacyjne do spornej w sprawie kwestii, którego rezultat prowadzi do wniosku, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, a w konsekwencji, że nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. Wymieniony przepis ustawy krajowej sam w sobie nie kwalifikuje się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie 98/34/WE. Przepis ten, jak wskazał NSA, ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie, w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej, odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego, co oznacza, że zasadniczo może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Dokonując oceny korelacji

art. 14 ust 1 u.g.h. i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. NSA wskazał, że "w sytuacji, gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizuje urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem, a z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność, to za oczywiste uznać należy, że z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu, ustaleniem faktycznym o wiodącym i prawnie relewantnym znaczeniu jest ustalenie odnoszące się do następującej okoliczności. Mianowicie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą - w tym zwłaszcza zasad określonych w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 - czy też przeciwnie, zasady te zignorował w ten sposób, że na przykład działalność tę prowadził pomimo, że ani zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadał, ani też nie ubiegał się o nie." W ocenie NSA, nie jest więc, tak że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) związku z technicznym przepisem art. 14 tej ustawy, który to związek, zawsze i bezwarunkowo - a więc, bez względu na elementyi okoliczności konkretnych stanów faktycznych obrazowanych przywołanymi powyżej przykładami - uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Niezależnie od powyższego wskazał również, że z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14, wynika, że tryb notyfikacji nie jest elementem krajowej procedury ustawodawczej. Trybunał stwierdził, że przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 w związku z art. 7, a także

z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

a zatem nie ma obecnie wątpliwości co do ich obowiązywania.

Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie wykładnię zaprezentowaną w przedmiotowej uchwale w całej rozciągłości podziela.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych,

o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.

W myśl art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

Jak stanowi art. 2 ust. 4 u.g.h. "wygraną rzeczową" w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Stosownie do art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty,

w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających

z przepisów ustawy.

Wskazać należy, że zabezpieczone automaty spełniły przesłanki z ww. przepisów, co oznaczało, że urządzanie na nich gier powinno nastąpić w kasynie gry. Powyższe zostało ustalone na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Na podstawie art. 91 u.g.h., do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy o.p.

Zgodnie z art. 120 o.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (zasada legalizmu i praworządności).

Stosownie do art. 121 § 1 o.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

W myśl art. 122 o.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (zasada prawdy obiektywnej).

Z zasady tej wynika, że główny ciężar dowodzenia obciąża organ.

Na podstawie art. 123 § 1 o.p., organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zgodnie z art. 187 § 1 o.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Stosownie do art. 180 § 1 o.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W myśl art. 181 o.p., dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być

w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.

Na podstawie art. 191 o.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Podkreślić należy, że przepisy u.g.h. nie podają definicji pojęcia "urządzający grę", a tylko urządzający grę podlega ukaraniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Pojęcie "urządzić/urządzać" według Słownika Języka Polskiego, L. Drabik i inn,i Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2011 oznacza m.in. nadać czemuś pewien ład, porządek; zorganizować, przygotować komuś to, co jest gdzieś niezbędne; przedsięwziąć, zorganizować np. wycieczkę, zabawę wystawę. Pojęcie "urządzić/urządzać" według Słownika Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1996 oznacza m.in. wyposażyć

w odpowiednie sprzęty, zaopatrzyć w coś, zagospodarować; stworzyć komuś odpowiednie warunki do życia; zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie. Pojęcie "urządzić/urządzać" według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego pod red. S. Dubisza Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 oznacza m.in. wyposażyć (wyposażać) coś w odpowiednie sprzęty, rzeczy, zaopatrzyć (zaopatrywać) w coś, zagospodarować (zagospodarowywać) jakieś miejsce lub pomieszczenie; zorganizować (organizować) jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie.

W ocenie Sądu, przedstawione wyżej rozumienie tego słowa wiąże się

z konkretnym działaniem osoby, zaangażowanie jej w jakieś przedsięwzięcie.

Wskazać należy, że kara na podstawie z ww. przepisu może być nałożona na prawnego dysponenta automatu (np. właściciela, dzierżawcy automatu), jak i na inną osobę, która zorganizowała przedsięwzięcie polegające na urządzaniu gier na automatach poza kasynem w sytuacji gdy osoba taka była zaangażowana w proces urządzania tych gier, w tym czerpała z nich zyski. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu skutkującego uznaniem, że wszystkie podmioty, które w tym w jakimś zakresie związane są z danym urządzeniem objęte są dyspozycją art. 89 ust. 1 u.g.h. jako "urządzający gry". Uznanie, że skarżąca była osobą urządzającą grę powinno nastąpić na podstawie analizy zebranego w prawidłowy sposób materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie ustalono, że skarżąca miała zawarte umowy dzierżawy powierzchni w swoim lokalu handlowym z H. spółką z o.o.

z siedzibą w W. z dnia 1 października 2013 r. dot. automatu [...] oraz z dnia 1 stycznia 2014 r. dot. automatu [...]. Zgodnie z umową z dnia 1 października 2013 r. skarżąca miała otrzymywać [...] zł, zaś stosownie do umowy z dnia 1 stycznia 2014 r. [...] zł z tytułu dzierżawy powierzchni 3m2 pod instalację urządzeń do gier. Zgodnie z § 4 tych umów skarżąca zobowiązała się w przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń niezwłocznie zawiadomić firmę H. spółką z o.o.

Z protokołu przeszukania w lokalu handlowym skarżącej z dnia 29 lipca 2014 r. wynikało, że zabezpieczono trzy automaty o wskazanych numerach, do których wnętrz brak było dostępu z uwagi na brak kluczy oraz kartkę z odręcznymi zapiskami (k.39-37).

Z protokołu zatrzymania rzeczy z dnia 17 września 2014 r. wynikało, że D.K. - pracownika H. spółką z o.o. zatrzymano klucze do zabezpieczonych automatów w lokalu skarżącej.

Z protokołu oględzin rzeczy z dnia 22 października 2014 r. (k.21) –zabezpieczonych automatów w lokalu skarżącej wynikało, że otwarcia ich dokonano przy użyciu kluczy zabezpieczonych u D.K.- pracownika H. spółką z o.o.

Z zeznań skarżącej wynikało, że nie dysponowała ona kluczami do ww. automatów, zaś w przypadku usterek miała kontaktować się z serwisantem tych urządzeń. Podała, że jej pracownice S.G. i E.S. miały je włączać i wyłączać z prądu, zaś za punkty uzyskane przez gracza, gdy automat nie wypłacał pieniędzy miały zapisywać na kartkach, które okazywano serwisantowi i który graczom wypłacał wygrane. Serwisant przyjeżdżał codziennie ok 8.00 i zajmował się automatami i dokładał do nich pieniądze. Treść zeznań skarżącej była zbieżna z treścią zeznań E.S. i S.G. E. S. zeznała, że włączała i wyłączała z prądu automaty włącznikiem znajdującym się z tyłu urządzeń. Ponadto o fakcie wypisania karteczki z wygraną informowała telefonicznie skarżącą, która później oddzwaniała i podawała kiedy gracz ma się zgłosić po wygraną. Gracz w podanym mu terminie spotykał się z mężczyzną, który opiekował się automatami i który wypłacał wygraną. S.G. zeznała, że nie była szkolona z obsługi tych automatów, włączała i wyłączała je z prądu, także w przypadku braku pieniędzy w automacie wyłączała go z prądu i zapisywała na karteczkach ilość punktów, kwotę wygranej i dane gracza. Jedną karteczkę otrzymywał gracz, druga pozostawała w lokalu dla serwisanta tych urządzeń, który jak przyjeżdżał wypłacał graczowi wygraną. Podała, że tylko serwisanci mogli wyciągać pieniądze z tych automatów.

Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca była podmiotem - urządzającym gry na podstawie art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h., gdyż udostępniła przestrzeń pod automaty

w swoim lokalu; dostarczała do nich energię elektryczną, niezbędną do ich niezakłóconego działania; była zaangażowana w realizację wygranych pieniężnych

w sytuacji gdy w automatach zabrakło pieniędzy na wypłatę wygranych.

W ocenie Sądu, zebrany w sposób prawidłowy przez organ materiał dowodowy nie dostarczył podstaw do uznania skarżącej za podmiot z art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. Podkreślić należy, że skarżąca była podmiotem prawnie skutecznych umów dzierżawy powierzchni pod ww. automaty. Umożliwienie ustawienia automatów w lokalu i podłączenie ich do energii elektrycznej było konsekwencją zawartych umów cywilnych, w ramach których skarżąca pobierała czynsz dzierżawny. Okoliczność, że w przypadku braku pieniędzy w automacie skarżąca kontaktowała się z serwisantem ww. automatów nie świadczyła o porozumieniu z dysponentem prawnych tych automatów w sprawie realizacji wygranych. Zdaniem Sądu, ten fakt należy interpretować jako zwracanie uwagi przez skarżącą czy ww. automaty działają poprawnie na podstawie § 4 zawartych umów. Brak pieniędzy automatu był równoważny z jego uszkodzeniem, świadczyło

o tym wyłączanie z prądu automatu przez pracownice skarżącej, w którym nie było monet na wygraną oraz zawiadomienie o tym fakcie serwisanta. W ocenie Sądu, organ zbyt dużą wagę przykłada do karteczek wypisywanych przez jej pracownice i wręczane graczom, na podstawie których serwisant dokonywał wypłat wygranych. Zachowanie pracownic w tym zakresie zostało ocenione przez organ jako okoliczność obciążająca skarżąca, a przecież mogłoby wskazywać także na udział pracownic skarżącej w procederze urządzania gier na automatach i skutkować nałożeniem na nie kary pieniężnej.

Z zebranego materiału dowodowego nie wynikało, żeby skarżąca osobiście lub jej pracownice wypłacały wygraną, także brak dowodów na obsługę tych automatów przez skarżącą i jej pracownice poza czynnościami prostymi w postaci włączenia/wyłączenia przyciskiem ww. automatów. W sprawie nie ustalono by skarżąca i jej pracownice miały możliwość ingerowania w pracę tych automatów przez dostęp do ich wnętrza poza serwisantem ww. urządzeń. Zeznania świadków w tym zakresie potwierdzone zostały okolicznością odnalezienia kluczy do przedmiotowych automatów u innej osoby-pracownika dysponenta prawnego tych urządzeń. W ocenie Sądu, zawarcie przedmiotowych umów dzierżawy i oddanie części lokalu do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów, nie upoważnia do utożsamiania tego faktu z pojęciem "urządzanie gier" w znaczeniu art. 89 ust. 1 u.g.h. W konsekwencji samo oddanie części lokalu nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry i podlegającego karze pieniężnej. Udostępnienie części lokalu przez skarżącą na podstawie zawartej umowy cywilnej innej osobie pod wstawienia przedmiotowego automatu w swojej istocie zasadniczo nie różni się od przykładowego wstawienia do lokalu skarżącej automatu, wydającego np. gumy do żucia, napoje, słodycze czy zabawki. W taki przypadku skarżąca również czerpałaby zyski z zawartej umowy najmu części powierzchni swojego lokalu, także takie urządzenie podłączone byłoby do prądu. W przypadku uszkodzenia automatu mogłaby być również zobowiązana na mocy umowy do zawiadomienia o tym dysponenta prawnego automatu. Czy w sytuacji, gdy automat pobrałby należność np. za puszkę napoju i jej nie wydał, zaś skarżąca napisałby na kartce dla tej osoby o tym fakcie i skontaktowała się z serwisantem tego urządzenia, który by oddał pobraną kwotę można by uznać,

że skarżąca takim postępowaniem przekroczyła ramy zawartej umowy cywilnej i brała udział wspólnie z właścicielem automatu w sprzedaży rzeczy znajdujących się w tym urządzeniu - w ocenie Sądu - nie. Zdaniem Sądu, o udziale skarżącej jako wynajmującej część lokalu w oparciu o ww. umowy, w urządzaniu gier można by mówić, gdyby jej aktywność wychodziła poza ramy zawartych umów cywilnych np. gdyby skarżąca aktywnie uczestniczyła w procederze urządzania gier, reklamowała ww. działalność, czerpała zyski z tej działalności, otrzymując określony procent od wygranych, nakłaniała osoby do uczestniczenia w tych grach (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2016 r. o sygn. akt III SA/Kr 1439/15, dostępny na www.orzeczenia.wsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że organy naruszyły art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., uznając skarżącą za urządzającą grę na automatach w rozumieniu tego przepisu. Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a, art.135, art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, a także umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. Zdaniem Sądu, skoro skarżąca nie mogła być uznana za urządzającego grę z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., wszczęcie wobec niej postępowania administracyjnego było nieprawidłowe i konieczne stało się umorzenie tego postępowania wobec wypełnienia się przesłanki z art. 208 § 1 o.p.,

tj. bezprzedmiotowości tego postępowania administracyjnego.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie na podstawie art. 200,

art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).