Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 666/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Dariusz Dudra, sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Protokolant Grzegorz Potiopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M.M. i S.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... marca 2004 r. Nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia ... listopada 2003 r. nr ... , 2) stwierdza, że decyzja o której nieważności Sąd orzekł nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Skarżący M.M. i S.K. 10 czerwca 2003r. do Urzędu Skarbowego W. złożyli wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2002 wraz z korektą złożonego za ten rok zeznania Pit -37. Powodem wniosku o stwierdzenie nadpłaty było przekonanie Skarżących, że w rozliczeniu podatkowym za 2002r. pominęli przysługujące im odliczenie z tytułu poniesionego w 2002r. wydatku na wkład budowlany do Spółdzielni Mieszkaniowej.

Urząd Skarbowy odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten rok. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że odliczenia od podatku dochodowego z tytułu wniesienia wkładu budowlanego do spółdzielni mieszkaniowych w 2002r. przysługiwały tylko tym podatnikom, którzy kontynuowali korzystanie z ulgi z tego tytułu, a prawo do tego odliczenia nabyli przed dniem 1 stycznia 2002r. Wnioskodawcy wydatki na wkład budowlany po raz pierwszy ponieśli w 2002r., dlatego zdaniem urzędu skarbowego odliczenie im nie przysługuje.

Decyzja ta na skutek złożonego odwołania została uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. do ponownego rozpoznania. Dyrektor wskazał na konieczność wyjaśnienia, czy środki wycofane z Kasy Mieszkaniowej zostały przeznaczone na cele określone w umowie o oszczędzaniu na rachunku oszczędnościowo kredytowym w banku prowadzącym kasę mieszkaniową.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego W. stwierdził, że w złożonym zeznaniu za rok 2002 M.M. i S.K. nie wykazali wszystkich osiągniętych przychodów i dlatego decyzją z dnia ... listopada 2003r. ... określił zobowiązanie podatkowe w innej wysokości niż wykazana w tym zeznaniu, a decyzją z dnia ... listopada 2003r. Nr ... odmówił stwierdzenia nadpłaty.

Od obu decyzji Skarżący wnieśli odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., a ten decyzją z dnia ... marca 2004r. Nr ... utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia ... listopada 2003r. Nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty.

Pismem z dnia 5 kwietnia 2004r. M.M. i S.K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie w/w decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucili w/w decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów tj. uznanie, iż prawo do odliczania poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe w 2002 r. (tzw. zasada praw nabytych) podlega przepisom ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczaltowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U Nr 134, poz. 1509 ze zm.) - (a konkretnie przepisowi art. 4 ust. 3 tej Ustawy zmieniającej), podczas gdy w niniejszej sprawie zdaniem Skarżących zastosowanie powinien mieć art. 27a ust. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002 r. W skardze zawarto obszerne uzasadnienie zajętego stanowiska odnośnie zakresu nabytych przez Skarżących praw do odliczeń. Zdaniem Skarżących interpretacja zastosowana przez organy podatkowe narusza zasadę niedziałania prawa wstecz i zasadę zachowania odpowiedniego vacatio legis.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie uznał zgłoszonych zarzutów i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonywana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Sąd - oceniając legalność zaskarżonych orzeczeń - zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- (zwanej dalej p.p.s.a.) -uwzględnia skargę na decyzję i ją w całości albo w części uchyla, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza ponadto nieważność zaskarżonego orzeczenia, jeżeli naruszenie prawa stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności.

Ocena legalności zaskarżonej decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty pozwala stwierdzić, iż skargę należało uwzględnić aczkolwiek z innych przyczyń niż określone w zarzutach skargi.

Ugruntowany zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie jest pogląd, że nie mogą toczyć się jednocześnie dwa postępowania: o stwierdzenie nadpłaty i postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego za ten sam okres na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) dalej "ord.pod."

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd ten podziela, albowiem nadpłata lub zaległość podatkowa są w istocie konsekwencją obliczenia prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego, stąd decyzja w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego zawiera w istocie również rozstrzygnięcie dotyczące nadpłaty lub zaległości.

Na prawidłowość tego poglądu wskazują także przepisy ord.pod. przewidujące obowiązek złożenia korekty deklaracji podatkowej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty (ponowne samoobliczenie podatnika) oraz art. 79 § 1 ord.pod. stanowiący, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli a wszczęciem postępowania – w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola.

Określenie przez organ podatkowy wysokości zobowiązania podatkowego w decyzji wymiarowej po złożeniu przez podatnika wniosku o stwierdzenie nadpłaty w sytuacji, gdy nie tylko nie występuje nadpłata, ale zaległość, powoduje, iż decyzja określająca zobowiązanie podatkowe zawiera w istocie rozstrzygniecie także w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Wydanie w takim przypadku po wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję wymiarową decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty stanowi, zatem rozstrzygnięcie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Okoliczność taka jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji i dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.