Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 452/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 190, art 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 6 i 11, art. 48 ust. 1 i 4, art. 48 ust. 3 pkt 1, art. 52
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. i A. O. – C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 listopada 2011 r., nr [...], 2. uchyla postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 lipca 2011 r., nr [...], 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 4. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę 977 (dziewięćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 5. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. O. – C. kwotę 877 (osiemset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu - w związku z wnioskiem Wspólnoty Mieszkaniowej A w S. - wszczął z urzędu postępowanie w sprawie rozbudowy części budynku przy ul. H. [...] w S. poprzez zabudowę tarasu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...].

Postanowieniem z dnia 4 lipca 2011 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", organ I instancji wstrzymał roboty budowlane polegające na rozbudowie (w 2008 r.) części budynku przy ul. H. [...] w S. poprzez zabudowę, konstrukcją drewnianą, wypełnioną szkłem, tarasu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę i nałożył na A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w S. - jako inwestora, obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 września 2011 r., następujących dokumentów: zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności rozbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; dwóch egzemplarzy projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez uprawnioną osobę; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Następnie, decyzją z dnia 28 listopada 2011 r., nr [...], podjętą na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy, organ pierwszej instancji nakazał A Spółce z o.o. w S. rozbiórkę rozbudowanej w 2008 r. części budynku przy ul. H. [...] w S.: jednokondygnacyjnej konstrukcji drewnianej, wypełnionej szkłem, o wymiarach 3,8 m x 1,4 m, stanowiącej zabudowę tarasu położonego od strony południowej budynku, przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...]. Organ stwierdził, że istniejąca uprzednio w ścianie zewnętrznej, przy tarasie, stolarka okienna (dwa okna balkonowe otwieralne i jedno nieotwieralne) została zdemontowana, w związku z czym powstał w ścianie otwór o szerokości 270 cm. Powierzchnię zabudowanego tarasu (5,3 m2) włączono jako funkcjonalnie powiązaną do powierzchni lokalu mieszkalnego nr [...]. Zmianie uległa w związku z tym powierzchnia zabudowy całego budynku przy ul. H. [...] w S.. Organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotem sprawy jest budowa polegająca na rozbudowie obiektu budowlanego, gdyż poprzez rozbudowę należy rozumieć dobudowywanie nowych obiektów lub nowych elementów, a także powiększenie, rozszerzenie budowli, obszaru już zabudowanego, co wynika z treści art. 3 pkt 6 ustawy. Organ wyjaśnił nadto, że A Spółka z o.o. w wyznaczonym terminie nie złożyła wymaganych dokumentów, a na podstawie przeprowadzonych w dniu 18 października 2011 r. oględzin ustalono, że przedmiotowa rozbudowa nie została rozebrana, wobec czego nakazano inwestorowi rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku.

W odwołaniach od powyższej decyzji A Spółka z o.o. w S. oraz A. O., właścicielka lokalu mieszkalnego nr [...] w wielorodzinnym budynku przy ul. H. [...] w S., wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania lub uchylenie jej i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżące zarzuciły, że decyzja narusza przepisy art. 3 pkt 6 i art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy, a także art. 7 – 8 i art. 10 w zw. z art. 79 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu zakwestionowano stanowisko organu, że przeprowadzone roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Wyjaśniono, że nie doszło do rozbudowy obiektu budowlanego, gdyż rozbudowa polega na tym, że nowa część budynku zostaje posadowiona na gruncie, towarzyszą jej roboty ziemne i fundamentowe, które w tym przypadku nie miały miejsca. Wzniesienie konstrukcji było tylko i wyłącznie obudową tarasu, a nie rozbudową budynku. Prace nie ingerowały w jego substancję trwałą, nie spowodowały zmiany właściwości technicznych i użytkowych obiektu, a także nie wpłynęły na zmianę sposobu korzystania z tarasu, który spełnia nadal swoją funkcję rekreacyjną w okresie letnim i zimowym jako oranżeria, tzw. ogród zimowy. Skarżące wskazały, że cechy funkcjonalno - użytkowe wzniesionej konstrukcji kwalifikują ją jako oranżerię przydomową (ogród zimowy), o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zwróciły przy tym uwagę, że decyzja dotyczy zabudowy tarasu przynależnego do lokalu nr [...], podczas gdy postępowanie wszczęto w stosunku do tarasu lokalu nr [...]. Tym samym organ pierwszej instancji wydał decyzję w przedmiocie, który nie był objęty postępowaniem administracyjnym. Zarzuciły nadto organowi uniemożliwienie stronom wzięcia udziału w drugich oględzinach tarasu - w dniu 18 października 2011 r., poprzez brak powiadomienia.

Po rozpatrzeniu odwołań, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (w skrócie "WINB") - decyzją z dnia 9 lutego 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że rozbudowa, polegająca na zwiększeniu kubatury, może mieć miejsce również na nadziemnej kondygnacji obiektu budowlanego, przy odpowiednio zróżnicowanej formie architektonicznej jego dotychczasowej bryły. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że zaanektowany kubaturowo do pokoju lokalu mieszkalnego taras (brak trwałej przegrody budowlanej) nie może zostać zakwalifikowany jako przydomowa oranżeria (ogród zimowy) ani weranda, których budowa wymagałaby zgłoszenia

(art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy), a jego brak – wszczęcia postępowania w trybie art. 49b ustawy. Nie potwierdził również zarzutu, że postępowanie wszczęto w stosunku do innego tarasu niż objęty decyzją. Jako niezasadny uznał zarzut niezawiadomienia stron o drugich oględzinach przedmiotu sprawy wyjaśniając, że była to dodatkowa, upewniająca czynność organu, w celu definitywnej weryfikacji stanu budynku przed podjęciem decyzji, z przebiegiem której strony miały możliwość zapoznać się, podobnie jak z zebranym materiałem dowodowym.

W skargach na powyższą decyzję WINB A Spółka z o.o. w S. oraz A. O. wniosły o uchylenie decyzji organów obu instancji wydanych w tej sprawie. Zaskarżonym decyzjom zarzuciły naruszenie prawa materialnego: art. 3 pkt 1, art. 6 i art. 7 ustawy poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że wykonane przez stronę prace były robotami budowlanymi i miały na celu rozbudowę budynku; art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7 ustawy poprzez błędne przyjęcie, że do wykonania konstrukcji szklanej wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę; art. 48 ust. 1 i 4 ustawy poprzez błędną jego wykładnię w świetle okoliczności faktycznych i przyjęcie, że zachodzą podstawy do orzeczenia rozbiórki konstrukcji wzniesionej przez stronę. Sformułowały również zarzuty naruszenia prawa procesowego: art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz naruszenie zasady praworządności; art. 8 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji braku podstawy uzasadniającej rozbiórkę wzniesionej konstrukcji; art. 10 w zw. z art. 79 § 1

i art. 85 § 1 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o przeprowadzeniu oględzin w dniu 18 października 2011 r. i przez to uniemożliwienie stronie wzięcia udziału w tej czynności; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i uznanie, że wzniesienie konstrukcji wymagało decyzji o pozwoleniu na roboty budowlane; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie zaskarżonej decyzji w sposób niezgodny z przepisami postępowania, w szczególności poprzez brak wyjaśnienia podstaw faktycznych rozstrzygnięcia oraz przytoczenia i wyjaśnienia przepisów prawnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi zakwestionowano kwalifikację przeprowadzonych robót budowlanych jako rozbudowy, stwierdzając, że organy nie ustaliły prawidłowo charakteru przeprowadzonych czynności, pomijając fakt, że prace nie dotyczyły całego budynku, ale tylko tarasu. Tym samym nie zgodzono się z argumentacją, że doszło do rozbudowy budynku poprzez zabudowę tarasu. Zakwestionowano ustalenie, jakoby zabudowany taras był nową częścią lokalu nr [...]. Skarżący stwierdziły, że na przeprowadzone roboty budowlane nie potrzebowały w świetle przepisów budowlanych pozwolenia na budowę. Wykonane roboty budowlane nie obejmują bowiem swoim zakresem czynności i prac wykonywanych przez stronę w celu wzniesienia konstrukcji na tarasie. Według skarżących, przepisy Prawa budowlanego nie regulują problematyki obudowy tarasu, a co więcej - nie traktują tego jako roboty budowlane mające na celu rozbudowę budynku, tym samym nie można było wymagać uzyskania pozwolenia na budowę na te prace, a w jego braku orzec o rozbiórce.

W odpowiedzi na skargi WINB wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - wyrokiem z dnia 17 października 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 169/12, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił obie skargi jako niezasadne.

W skardze kasacyjnej od ww. wyroku A Spółka z o.o. w S. oraz A. O. wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciły naruszenie prawa materialnego:

1) art. 3 pkt 1, art. 6 i art. 7 ustawy przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że wykonane przez A Spółkę z o.o. prace miały charakter robót budowlanych na obiekcie budowlanym, a w konsekwencji - niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7 ustawy przez przyjęcie, że do wykonania prac konieczne było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę;

2) art. 52 ustawy przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja, o której mowa w art. 48 ust. 1 ustawy, nakazująca dokonanie określonych czynności w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem, może być skierowana przez organy administracji publicznej w sposób dowolny do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia tego przepisu pozwala przedmiotową decyzję skierować do inwestora jedynie wtedy, gdy posiada on prawne możliwości jej wykonania, tj. wtedy gdy włada obiektem, na którym doszło do samowoli budowlanej, w przeciwnym zaś razie adresatem decyzji winien być właściciel;

3) art. 3 pkt 7a ustawy przez błędną jego wykładnię w zakresie wymienionych tam pojęć: powierzchni zabudowy oraz kubatury, nie uwzględniającą znaczeń, które zostały im nadane odpowiednio w § 63 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm.) oraz w § 3 pkt 24 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznym jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania w sprawie

art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy i tym samym brak zastosowania w niej art. 50 i art. 51 ustawy.

Po rozpoznaniu powyższej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny (w skrócie "NSA") - wyrokiem z dnia 9 maja 2014 roku, wydanym w sprawie

o sygn. II OSK 573/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Zasądził także od WINB na rzecz skarżących kasacyjnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, opisane roboty budowlane organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały jako rozbudowę, a nie przebudowę w rozumieniu definicji ustawowych zamieszczonych w art. 3 pkt 6 i 7a ustawy. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku zaakceptował ten pogląd, nie mając żadnych wątpliwości merytorycznych co do prawidłowości takiego stanowiska. Tymczasem, mając na uwadze charakter i zakres wykonanych robót budowlanych oraz inne przepisy definiujące pojęcia: powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej, czy też kubatury budynku, zdaniem NSA - można mieć poważne wątpliwości, co do przyjętej kwalifikacji prawnej w niniejszej sprawie. Ustalenie natomiast prawidłowego znaczenia pojęć mających istotne znaczenie dla rozumienia budowy, rozbudowy czy przebudowy, zdefiniowanych w art. 3 pkt 6 i 7a ustawy ma istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Za trafny NSA uznał zarzut skargi kasacyjnej, zgodnie z którym przyjmując, iż przedmiotowa zabudowa tarasu spowodowała zwiększenie powierzchni i kubatury obiektu budowlanego, nie odwołano się do definicji legalnych tych pojęć zamieszczonych w § 63 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się również z zarzutem naruszenia przepisów art. 3 pkt 1, art. 6 i art. 7 ustawy - poprzez ich błędną wykładnię, przyjmując, że naruszenie to w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy w tej sprawie i niezastosowania art. 50 i art. 51 ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu zabudowy tarasu konstrukcją drewnianą wypełnioną szkłem nie można kwalifikować jako rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy. Wykonana w tym przypadku konstrukcja składa się z trzech ram wypełnionych szkłem. W podobny sposób powszechnie zabudowuje się również loggie w budynkach, co chroni przed hałasem i opadami atmosferycznymi z zewnątrz. Tego typu konstrukcje, nieprzewidziane wprost w przepisach Prawa budowlanego, mają często okna uchylne, przesuwane lub otwierane oraz zainstalowane rolety przeciwwłamaniowe. Trudno taką konstrukcję traktować z całą powagą jako obiekt budowlany lub jego część, a montaż takiej nietrwałej konstrukcji zabudowy jako budowy w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy. Według NSA, w tym stanie faktycznym należy raczej mówić o przebudowie w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy, gdyż jest to inny przypadek, niż określone

w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 ust. 1, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał też za trafny zarzut naruszenia art. 52 ustawy, przez skierowanie decyzji o nakazie rozbiórki do podmiotu, który nie jest właścicielem lokalu mieszkalnego, w którym dokonano przedmiotowej zabudowy tarasu. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowym co do zasady przyjmuje się, że decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy w pierwszej kolejności powinna być skierowana do inwestora. Jednak pogląd ten jest słuszny, jeżeli inwestor jest jednocześnie właścicielem obiektu budowlanego, bądź aktualnie przysługuje mu inne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

(art. 3 pkt 11 ustawy). Należy więc w każdej sprawie przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub nakazie wykonania innych robót budowlanych wyjaśnić kto aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – uprawnienie do wykonywania robót budowlanych w rozumieniu

art. 3 pkt 11 ustawy. Sąd II instancji zaznaczył przy tym, że wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której inwestor wykonał roboty budowlane bez wiedzy właściciela lub wbrew jego woli, co jak wynika ze skargi kasacyjnej nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił też uwagę, że gdyby nawet hipotetycznie przyjąć powinność zastosowania w sprawie przepisów art. 48 ustawy, to postępowanie zmierzające do ewentualnej legalizacji zabudowy tarasu zostało przeprowadzone nieprawidłowo. Wydając postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy, organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć na inwestora obowiązki zgodnie z brzmieniem art. 48 ust. 3 ustawy. Tymczasem w punkcie 2. postanowienia z dnia 4 lipca 2011 r. organu I instancji nałożono na inwestora jedynie obowiązek przedstawienia zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności rozbudowy budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zapominając, że w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego inwestor powinien przedstawić ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tak więc w sytuacji braku planu miejscowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie, inwestor nie mógł prawidłowo w wyznaczonym terminie wykonać obowiązku nałożonego na niego ww. postanowieniem, gdyż postanowienie to zostało sformułowane niezgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy. Nie było więc podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy.

Ponownie rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę administracji pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Dla rozpoznania niniejszej sprawy istotne znaczenia ma dla wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wynikający z art. 190 (zdanie pierwsze) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Użyte w przytoczonym przepisie pojęcie "wykładni prawa" rozumie się jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikający z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. Jednocześnie, jak przyjmuje się w orzecznictwie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt

II GSK 130/13, Baza Orzeczeń LEX nr 1485485).

Należy przy tym wyjaśnić również, że wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa tylko w wyjątkowych sytuacjach:

- gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl);

- gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl);

- gdy Naczelny Sąd Administracyjny podjął w uchwale w składzie siedmiu sędziów stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w wyroku sądu drugiej instancji odnoszące się do konkretnej sprawy sądowo administracyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiwsa z 2008 r., nr 5, poz. 75).

W rozpoznawanej sprawie żadna z opisanych powyżej sytuacji nie miała miejsca, wobec czego wojewódzki sąd administracyjny ponownie orzekający w tej sprawie, stosownie do przytoczonego już art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany jest wykładnią prawa dokonaną w opisanym powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt

II OSK 573/13.

Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji - w stanie faktycznym i prawnym z daty skarżonego rozstrzygnięcia, oraz będąc związanym wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w opisanym wyroku, sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że zarówno zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo. Tym samym skargi A Spółki z o.o. w S. i A. O. podlegały uwzględnieniu jako zasadne.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej zwanej w skrócie "ustawą", wskutek przyjęcia, że wykonane przez inwestora - A Spółkę z o.o. w S. roboty budowlane, w postaci jednokondygnacyjnej konstrukcji drewnianej, wypełnionej szkłem, o wymiarach 3,8 m x 1,4 m, stanowiącej zabudowę tarasu, położonego od strony południowej budynku, przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...], stanowiły rozbudowę części tego budynku mieszkalnego położonego w S. przy ul. H. [...].

Zgodnie z wiążącą w tej sprawie sąd wojewódzki wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 573/13, przedmiotowych robót budowlanych polegających na wykonaniu zabudowy tarasu konstrukcją drewnianą wypełnioną szkłem nie można kwalifikować jako rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy. Stanowią one bowiem przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a tej ustawy, gdyż jest to inny przypadek, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 ust. 1 ustawy, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy. W rezultacie, zamiast postępowania w sprawie samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy, należało przeprowadzić postępowanie naprawcze na podstawie przepisów art. 50

i art. 51 ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zakwestionował również treść postanowienia z dnia 4 lipca 2011 r., wzywającego inwestora do przedstawienia - na podstawie

art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy - w wyznaczonym terminie jedynie zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności opisanej rozbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy plan miejscowy na tym terenie nie obowiązuje.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że zaskarżona decyzja, aprobująca zarówno błędny tryb, jak i błędnie przeprowadzone postępowanie w trybie art. 48 ustawy, wydana została z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów postępowania. Tymi samymi wadami była również dotknięta decyzja organu I instancji.

Decyzje organów obu instancji zostały też wydane z naruszeniem art. 52 ustawy, przez skierowanie decyzji o nakazie rozbiórki do podmiotu (inwestora), który nie jest właścicielem lokalu mieszkalnego, w którym dokonano przedmiotowej zabudowy tarasu. Organy nie zbadały w tej sprawie, przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki, kto aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. uprawnienie do wykonywania robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy. Również zatem z tych przyczyn należało uznać, że obie wydane w sprawie decyzje wydane została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów postępowania.

Nieustalenie prawidłowo przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki kto aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

- uprawnienie do wykonywania robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy, stanowiło istotne naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., doprowadziło bowiem do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienia okoliczności, że inwestor nie mógłby wykonać nakazanej rozbiórki, ponieważ nie przysługuje mu prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niewyjaśnienie tej istotnej okoliczności sprawy miało zatem wpływ na jej wynik, gdyż doprowadziło do niewłaściwego określenia adresata decyzji.

Natomiast wadliwość postanowienia z dnia 4 lipca 2011 r. wynika z faktu, że

- stosownie do treści art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy, w postanowieniu wstrzymującym roboty budowlane podjętym na podstawie art. 48 ust. 2 tej ustawy, właściwy organ nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji wezwał inwestora do przedstawienia zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności przedmiotowej rozbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem na terenie obejmującym budynek przy ul. H. [...] nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Tym samym przedmiotowe postanowienie zostało błędnie sformułowane, przez co naruszało art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy, wskutek czego, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, nie było podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy.

Przedstawione naruszenia prawa materialnego i procesowego skutkują koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W granicach kontrolowanej sprawy pozostaje również opisane postanowienie organu I instancji z dnia 4 lipca 2011 r., wstrzymujące roboty budowlane na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy i nakładające między innymi obowiązek, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy. Konieczność jego wyeliminowania z obrotu jest istotna dla końcowego załatwienia sprawy i wynika z faktu, że postępowanie prowadzone na podstawie przepisów art. 48 ustawy nie powinno być w niniejszej sprawie kontynuowane.

Mając na względzie przedstawione powyżej naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję, decyzję organu I instancji ją poprzedzającą oraz opisane powyżej postanowienie tego organu z dnia 4 lipca 2011 roku.

Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na zasądzone od organu odwoławczego na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. koszty postępowania składają się: uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł; wynagrodzenie adwokata za prowadzenie sprawy w I instancji w kwocie 240 zł, ustalone w wysokości przewidzianej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

(Dz. U. z 2013 r., poz. 461), wraz z opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł; uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 zł; wynagrodzenie adwokata za prowadzenie sprawy w postępowaniu zażaleniowym w kwocie 120 zł, ustalone w wysokości przewidzianej w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Na zasądzone od organu odwoławczego na rzecz skarżącej A. O. koszty postępowania składają się: uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł; wynagrodzenie adwokata za prowadzenie sprawy w I instancji w kwocie 240 zł, ustalone w wysokości przewidzianej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wraz z opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł; wynagrodzenie adwokata za prowadzenie sprawy w postępowaniu zażaleniowym w kwocie 120 zł, ustalone w wysokości przewidzianej w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nadzoru budowlanego dla przedmiotowych robót budowlanych zastosuje tryb postępowania naprawczego określony przepisami art. 50 i art. 51 ustawy.