Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1744/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie NSA Anna Szkodzińska WSA Waldemar Michaldo / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi Z.S. , G.Z. i W.Z. na decyzję Wojewody z dnia 22 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 stycznia 2012 r. nr [....] Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr [....] o pow. 0,0281 ha, nr [....] o pow. 0.0149 ha oraz części działki nr [....] o pow. 2.6014 ha poł. w obr. [....] jednostka ewidencyjna [....] m. K. , w granicach wywłaszczonej parcel l.kat. [....] i [....] (powstałych z podziału wywłaszczonej parceli l.kat.....) b. gm. kat. [....] , na rzecz: W.Z. , Z.S. oraz G.Z. Orzekając w ww. sposób organ I instancji wskazał, iż jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zawnioskowana do zwrotu nieruchomość została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. nr [....] na cel realizacji narodowych planów gospodarczych, doprecyzowany następnie na podstawie "Rejestru pomiarowego operatu dróg manipulacyjnych przynależnych do lotniska wojskowego w K. dzielnica [....] z roku 1949 r. jako lotnisko wojskowe i w ocenie tego organu nie stała się zbędną na cel wywłaszczenia.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z.S. zarzucając, że decyzja Starosty K. jest niezgodna z prawem oraz stanem faktycznym sprawy. Odwołujący podniósł, że zadaniem Starosty K. jest ustalenie czy na wywłaszczonej nieruchomości tj. parceli [....] w ciągu siedmiu lat od dnia wywłaszczenia rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia. W ocenie odwołującego w decyzji Starosty brak jest takich ustaleń. W decyzji znajdują się jednie niepotwierdzone żadnymi dowodami stwierdzenia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Przedstawione w aktach sprawy materiały zawierają wprawdzie cenne dane dotyczące rozwoju lotniska, jednakże nie wynika z nich, że dokonywana po wywłaszczeniu rozbudowa lotniska miała miejsce na terenie wywłaszczonej parceli l. kat [....] . Nie przemawia za tym także fakt, że lotnisko funkcjonowało do 1963 r.

Decyzją z dnia 23 października 2012 r. [....].MM Wojewoda [....] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 2 stycznia 2012 r.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – dalej jako u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.).

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w oparciu o sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. E.W. dokumentację geodezyjno-kartograficzną polegającą na kompilacji mapy katastralnej b. gm. kat. [....] z aktualną mapą ewidencyjną obrębu [....] jedn. ewid. [....] . m. K. ustalono, iż wywłaszczone parcele: l.kat. nr nr [....]. gm. kat. [....] , weszły w skład między innymi działek: nr nr nr [....] poł. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. Niniejsze postępowanie dotyczy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr nr nr [....] oraz części działki nr [....] poł. w obr. [....] jednostka ewidencyjna [....] m. K. , w granicach wywłaszczonych parcel l.kat. nr nr [....] (powstałych z podziału wywłaszczonej parceli l.kat....) b. gm. kat. [....] Jak ustalono, objęta niniejszą decyzją działka nr [....] stanowiła część parceli l. kat. [....] oraz parceli l. kat. [....] , działka nr [....] stanowiła część parceli l. kat. [....] , a działka nr [....] stanowiła część parceli l. kat. [....] .

Organ wyjaśnił następnie, że wnioskiem o zwrot wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa parceli: l.kat. nr nr [....] wystąpił pismem z dnia [....] 1999 r. Z.S. . Pismami z dnia 8 lutego 2000 r. i z dnia 10 maja 2000 r. przyłączyli się: W.Z. i G.Z. (wszyscy będący następcami prawnymi poprzedniego właściciela). Zarówno Z.Z. jak i G.Z. ustanowili swoje pełnomocnictwo na rzecz Z.S. .

Parcela l.kat. [....] stanowiąca własność P.Z. została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. nr [....] , na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., na cele realizacji narodowych planów gospodarczych. W celu ustalenia jaki był konkretnie cel wywłaszczenia w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości organ I instancji pozyskał operat szacunkowy gruntów zajętych przez okupanta w latach 1940 - 1943 w b. gm. kat. [....] z którego wynika, że dla celów lotniska wojskowego zajęte zostały za czasów okupacji niemieckiej poszczególne parcele na terenie dawnych gromad podmiejskich pod drogi manipulacyjne przynależne do lotniska oraz w czerwcu 1953 r. dla celów dalszej rozbudowy lotniska (gdzie w poz. 54 wpisany jest P.Z. jako właściciel parceli l. kat. [....] , której zajęto część o pow. 1663 m2, oznaczoną jako parcela l.kat.....). Próbując dalej ustalić jaki był cel wywłaszczenia organ I instancji pozyskał z zespołu archiwalnego Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych z Archiwum Akt Nowych w W. w dniu 7 października 2010 r. (sygn. 1599 nr Rep......) dokumenty dotyczące "Rejestru pomiarowego operatu wywłaszczeniowego dróg manipulacyjnych przynależnych do lotniska wojskowego w K. dzielnica [....] ", sporządzone 27 czerwca 1949 r. Organ zaznaczył, że są to jedyne dokumenty pochodzące sprzed daty wywłaszczenia, które udało się pozyskać. Z powyższych dokumentów wynika, że przed datą wywłaszczenia parcela l.kat. [....] , stanowiącą część parceli l.kat. [....] , której właścicielem był P.Z. , przeznaczona była na teren lotniska [....] . Świadczy o tym również umieszczenie tej parceli na planie sytuacyjnym gruntów przeznaczonych do wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa w [....] stanowiącym graficzny załącznik do ww. rejestru.

Na podstawie opisanego powyżej zebranego materiału organ doprecyzował cel, który miał być zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości jako lotnisko wojskowe. Powyższy cel przedstawia również "Plan sytuacyjny projektu technicznego zasilania w energię elektryczną lotniska w [....] z 1958 r.", na którym nieruchomości będące przedmiotem niniejszego postępowania stanowiły wyraźnie teren w granicach lotniska. Z kolei "Studium Historyczno-Krajobrazowe Dawnego Lotniska [....] - Stan Finalny [....] - opracowanie w skali 1:5000" wykonane przez Państwowe Przedsiębiorstwo Fotogrametrii w K. według stanu z roku 1962 przedstawia objęte wnioskiem o zwrot grunty jako teren porośnięty trawą, stanowiące infrastrukturę lotniska. Na podstawie zdjęcia satelitarnego z 1965 r. pozyskanego ze strony internetowej Urzędu Miasta K. Biura Planowania Przestrzennego ustalono, iż objęta wnioskiem nieruchomość stanowiła obszar porośnięty koszoną trawą przynależny do lotniska. Na przywołanym wyżej zdjęciu widać, że zawnioskowany do zwrotu teren stanowi integralną całość z pozostałą częścią lotniska, pomimo, że zagospodarowane jest jako pole porośnięte trawą.

W ocenie organu nie wymaga wiedzy specjalistycznej fakt, iż lotnisko składa się także z części nie zajętej przez żadną infrastrukturę. Wolny od takiej infrastruktury teren ma na celu umożliwienie prawidłowego funkcjonowania lotniska (pola wzlotów, podejść do lądowania, strefy ochronne).

Ponad opisane powyżej dokumenty organ wskazał także, że z pozyskanej notatki służbowej Głównego Inspektora Lotnictwa z 1963 r. skierowanej do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wynika, że przed rokiem 1939 lotnisko [....] funkcjonowało jako lotnisko wojskowe i komunikacyjne o nawierzchni trawiastej, a w okresie II wojny światowej wojska okupacyjne wybudowały na tym terenie betonową drogę startową wraz z drogami do kołowania dla samolotów. Z notatki tej wynika również, że od roku 1945 lotnisko [....] , jako lotnisko wojskowe użytkowane było przez lotnictwo wojskowe i lotnictwo komunikacyjne. W roku 1951 wydłużono istniejąca drogę startową o 950 m w kierunku zachodnim od istniejącej w tym czasie drogi startowej (wydłużenie to nastąpiło w granicach istniejącego lotniska). Z kolei w notatce Szefa Zarządu Lotniskowego Wojsk Lotniczych prawdopodobnie z dnia 8 marca 1958 r. (data niewyraźna) zawarto informację, że "Protokołem zdawczo odbiorczym, spisanym w dniu 8.06.53 r. Dyrekcja Budowy Miasta N. , na podstawie pisma centralnego Zarządu Budowy Miast i Osiedli z dnia 28.05.53 r. nr [....], przekazała na rzecz Dowództwa Wojsk Lotniczych, do końca 1954 r., teren powierzchni około 35 ha, przeznaczony na wykonanie wybiegu na wschodnim podejściu lotniska [....] , celem zabezpieczenia lotów." Ponadto, w notatce Szefa Zarządu Lotniskowego Wojsk Lotniczych z roku 1964 skierowanej do Wiceprzewodniczącego Prezydium Rady Narodowej Miasta K. zawarto zapis "W nawiązaniu do konferencji odbytej w dniu 23.03.1963 r. (...) oraz decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 października 1963 r., w sprawie likwidacji lotniska [....] , wskazano, iż ..(...) w Zarządzie Lotniskowym Wojsk Lotniczych istnieją plany katastralne na część terenów lotniska, które były przedmiotem przejęcia dla potrzeb lotniska po 1945."

Dalej organ wskazał, że w dniu 23 października 2002 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami terenu, w trakcie której opisano sposób zagospodarowania terenu części działki ewidencyjnej nr [....] (z podziału której powstała działka nr [....] objęta mniejszym postępowaniem) oraz działki nr [....] w granicach wywłaszczonych parceli l.kat. [....] , b.gm.kat. [....] ."Stwierdzono, iż stanowiła ona w części teren zielony z ogrodzeniem na słupkach stalowych, na których rosły drzewa liściaste oraz w części fragment urządzonego betonowego parkingu osiedlowego, prawdopodobnie strzeżonego do ogrodzenia z siatki stalowej." Dalej organ wskazał, że oględziny działki nr [....] , pozwoliły na ustalenie, iż jest to teren porośnięty trawą, natomiast oględziny działki nr [....] i nr [....] , które zostały przeprowadzone w dniu 1 października 2008 r., wykazały, iż działka nr [....] stanowi teren zielony w części porośnięty trawą oraz chwastami, granica południowa działki przebiegła wzdłuż ściany budynku garaży przy ul. [....] , a granica północna przebiegała wzdłuż chodnika w/w ulicy. W części południowo-środkowej znajdowało się stare ogrodzenie z siatki metalowej. Natomiast teren działki nr [....] , porośnięty był trawą.

W dalszej części decyzji organ wskazał, że cel wymieniony w decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu ma szczególnie istotne znaczenie, wiążące dla oceny przesłanek zbędności. Ze względu na fakt, iż cel wywłaszczenia w decyzji lub akcie notarialnym często jest określony w sposób ogólnikowy bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Z takiego ujęcia definicji zbędności wywieść należy wniosek, że dla postępowania o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie ma znaczenia obecne wykorzystanie nieruchomości, jeżeli cel po dacie wywłaszczenia został zrealizowany, w terminach określonych w art. 137 u.g.n.

Dalej organ wyjaśnił, że przepisy art. 136 jak i art. 137 u.g.n. posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa i to właśnie w tym dokumencie należy poszukiwać celu wywłaszczenia. W związku z powyższym w omawianej sprawie jako akt podjęty w indywidualnej sprawie dotyczącej instytucji wywłaszczenia należy traktować orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. nr [....] . Cel wymieniony w powyższej decyzji administracyjnej orzekającym o wywłaszczeniu jest wiążący przy ocenie zbędności nieruchomości na ten cel. Organ podkreślił przy tym, że wywłaszczenie w trybie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. następowało w sposób odmienny niż w przypadku późniejszych ustaw wywłaszczeniowych. Przepis art. 40 ust. 1 tego aktu stanowił mianowicie, iż "orzeczenie o wywłaszczeniu przenosi prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczającego z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie. Orzeczenie to stanowi podstawę do ujawnienia praw w księdze wieczystej. Tym samym w praktyce niejednokrotnie zdarzało się, iż inwestycja stanowiąca cel wywłaszczenia była faktycznie realizowana, zanim w ogóle doszło do wydania decyzji wywłaszczeniowej. Taki odmienny tryb przeprowadzania procedury wywłaszczeniowej oraz realizacji inwestycji stanowiącej cel wywłaszczenia, był typowym sposobem postępowania w poprzednim systemie ustrojowym pod rządami dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, tj. w okresie od dnia 4 maja 1949 r. do dnia 5 kwietnia 1958 r. Z przyczyn powyższych, w przedmiotowej sprawie za moment przejścia prawa własności nieruchomości, wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. na rzecz Skarbu Państwa, uznać należy dzień wskazany w przedmiotowym orzeczeniu tj. 19 listopada 1952 r. - data zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie.

Na podstawie opisanego powyżej materiału doprecyzowano cel, który miał być zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości jako lotnisko wojskowe. Organ zwrócił przy tym uwagę, iż z uwagi na znaczny upływ czasu - działania wojenne w latach 1939-1945, przekształcenia ustrojowe, zaprzestanie wykorzystywania nieruchomości na cele lotniska i likwidację tego obiektu w roku 1963 oraz ze względu na wojskowy (tajny) charakter inwestycji- pozyskane w sprawie dowody mają często charakter opracowań historycznych, a ponadto nawet ten materiał jest niekompletny i niemożliwy do odtworzenia w pełnym zakresie. Jednak pozyskana w sprawie dokumentacja wywłaszczeniowa, choć w pewnym sensie niedoskonała, a nawet ułomna (wiele dokumentów nie zachowało się do chwili orzekania) pozwala jednak na doprecyzowanie celu wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie.

Reasumując, biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy dotyczący przedmiotowego wywłaszczenia organ wskazał, iż w omawianej sprawie celem wywłaszczenia było zagospodarowanie terenu jako fragmentu lotniska wojskowego. Wobec powyższego organ odwoławczy dokonując oceny ww. dowodów jak również pozostałych dowodów zgromadzonych przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie stanął na stanowisku, iż całokształt opisanego powyżej materiału pozwala na stwierdzenie, że cel wywłaszczenia w postaci realizacji narodowych planów gospodarczych w ramach których miało powstać lotnisko wojskowe, został zrealizowany w terminach, o których mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Z.S. G.Z. i W.Z. , zarzucając, że podjęte przez organy rozstrzygnięcia nie zostały wydane w oparciu o wiarygodne dowody i dokumenty. Wojewoda [....] ponadto nie skontrolował złożonego w sprawie odwołania. Skarżący podnieśli także, że po dziewięciu miesiącach orzekania otrzymali do wglądu 4 zdjęcia lotnicze, nie zawierające żadnego opisu. Na prośbę o okazanie pozostałych dokumentów, oświadczono, że dokumenty zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i stanem faktycznym, a organy orzekające w sprawie mylą wywłaszczone nieruchomości. Z uwagi na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podnieśli, że Starosta [....] rozpoznając sprawę ponownie powinien to uczynić w oparciu o niezbite dowody i dokumenty.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł ojej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia . Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [....] z dnia 22 października 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr nr [....] oraz części działki nr [....] obr. [....] jednostka ewidencyjna [....] m. K. , w granicach wywłaszczonych parcel l.kat. [....] i [....] (powstałych z podziału wywłaszczonej parceli l.kat.....) b. gm. kat. [....] , na rzecz W.Z. , Z.S. oraz G.Z .

Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa nieruchomość (l.kat...) została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r. nr [....] wydanym na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

Stosownie do art. 136 ust. 3 u.g.n. ustawy poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli w rozumieniu art. 137 tej ustawy, nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany (pkt 2).

Podstawową kwestią wymagającą ustalenia w przedmiotowej sprawie jest ocena zasadności roszczenia o zwrot nieruchomości z uwagi na stan zbędności nieruchomości na cel, na jaki została ona wywłaszczona. W pierwszej kolejności należy zatem sprecyzować cel wywłaszczenia, by móc następnie ocenić, czy cel ten został zrealizowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1159/08, stwierdził, że cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej lub z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). W sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować.

W przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia określony został bardzo ogólnikowo, jako realizacja narodowych planów gospodarczych. W związku z powyższym niezbędne stało się przeanalizowanie dokumentacji dotyczącej wywłaszczonej nieruchomości (także i sprzed okresu wywłaszczenia), by doprecyzować, co w istocie mieściło się pod pojęciem narodowych planów gospodarczych.

I tak, ze znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy operatu szacunkowego gruntów zajętych przez okupanta w latach 1941 i 1943 r. w gm. kat. [....] , wynika, iż dla celów lotniska wojskowego zajęte zostały za czasów okupacji tj. w latach 1940 i w czerwcu 1943 pod drogi manipulacyjne przynależne do lotniska poszczególne parcele, w tym parcela l.kat. [....] . W operacie tym znajduje się zapis, iż "dla celów lotniska wojskowego w [....] zajęte zostały za czasów okupacji tj. w latach 1940 i w czerwcu 1943 pod drogi manipulacyjne przynależne do lotniska oraz obecnie tj. w czerwcu 1953 r. przejęte przez władze Polski Ludowej dla celów dalszej rozbudowy lotniska, poszczególne parcele na terenie na terenie dawnych gromad podmiejskich tj. w [....] , [....] , w [....] i w [....] ". Pod pozycją 54 wskazano P.Z. jako właściciela parceli l.kat. [....] , której części parceli tj. l.kat. [....] została zajęta na powyższy cel.

W aktach sprawy znajdują się także pozyskane przez organ prowadzący postępowanie dokumenty dotyczące "Rejestru pomiarowego operatu wywłaszczeniowego dróg manipulacyjnych przynależnych do lotniska wojskowego w K. dzielnica [....] " datowane na 27 czerwca 1949 r. (a zatem sprzed daty wywłaszczenia). Otóż z dokumentów tych wynika, że parcela l.kat. [....] (stanowiąca przed datą wywłaszczenia część parceli l.kat....) przeznaczona była na teren lotniska [....] . Takie przeznaczenie parceli potwierdza także plan sytuacyjny gruntów przeznaczonych do wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa w [....] , stanowiącym załącznik graficzny do tego rejestru. Podobnie z "Planu sytuacyjnego projektu technicznego zasilania w energię elektryczną lotniska w [....] z 1958 r." wynika, iż przedmiotowa nieruchomość znajduje się w granicach lotniska. Powyższe przeznaczenie terenu (na lotnisko) znajduje swoje potwierdzenie także w "Studium historycznym i architektoniczno-krajobrazowym terenów dawnego lotniska [....] w K. oraz wytycznymi urbanistycznymi dla zachodnich terenów lotniska wraz z koncepcją adaptacji pasa startowego". W dokumencie tym możemy przeczytać, iż w latach 1939 – 1945 nastąpił rozwój lotniska w kierunku wschodnim, a także kontynuacja i wykończenie systemu dróg kołowania i dróg samochodowych, budowa szeregu budynków, a także rozpoczęcie budowy betonowej drogi startowej. Ponadto w znajdującym się w aktach sprawy (w tomie X) opracowaniu pt. "Studium Historyczno-Krajobrazowego Dawnego Lotniska [....] - Stan Finalny [....] , 1962 r." opracowanym w skali 1:5000 i wykonanym przez Państwowe Przedsiębiorstwo Fotogrametrii w K. zostało uwidocznione, iż przedmiotowa działka znajduje się w lewym górnym rogu pasa zieleni oddzielającego pas startowy od budynku [....] . Z powyższego wynika zatem, iż nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot stanowi niewątpliwie infrastrukturę lotniska.

Ustalając cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości odwołać może się także do znajdującej się w katach sprawy notatki służbowej Głównego Inspektora Lotnictwa z 1963 r. skierowanej do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, w której stwierdzono, iż "od 1945r. lotnisko [....] (jako lotnisko wojskowe) użytkowane było przez lotnictwo wojskowe i lotnictwo komunikacyjne", a ponadto, "że lotnictwo wojskowe użytkowało lotnisko [....] do 5 listopada 1955r., obecnie użytkuje go lotnictwo cywilne". Także z notatek służbowych Głównego Inspektora Lotnictwa do Szefa Sztabu Generalnego (z roku 1958) oraz Szefa Zarządu Lotniskowego Wojsk Lotniczych do Wiceprzewodniczącego Prezydium Rady Narodowej Miasta K. (z roku 1964) wynika w sposób jednoznaczny, iż teren na którym znajdowała się przedmiotowa nieruchomość był terenem lotniska. Otóż z notatki pochodzącej z 1958 r. wynika, że Dyrekcja Budowy Miasta [....] przekazała na rzecz Dowództwa Wojsk Lotniczych, teren powierzchni około 35 ha, przeznaczony na wykonanie wybiegu na wschodnim podejściu lotniska [....] , celem zabezpieczenia lotów. Z kolei w notatce z 1964 r. zawarto zapis "w nawiązaniu do konferencji odbytej w dniu 23.03.1963 r. (...) oraz decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 października 1963 r., w sprawie likwidacji lotniska [....] , wskazano, iż ..(...) w Zarządzie Lotniskowym Wojsk Lotniczych istnieją plany katastralne na część terenów lotniska, które były przedmiotem przejęcia dla potrzeb lotniska po 1945."

W końcu o tym, iż objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość stanowiła teren lotniska [....] świadczy zdjęcie satelitarne wykonane w 1965 r., na którym można zobaczyć, iż przedmiotowy teren (porośnięty trawą) stanowi integralną część lotniska.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż infrastruktura lotniska obejmuje poza budynkami, urządzeniami, pasami startowymi, także tereny, które nie zostały zabudowane, a stanowią przestrzeń niezbędną do prawidłowego funkcjonowania lotniska. A zatem w przedmiotowej sprawie istotnym pozostaje to, iż przedmiotowa nieruchomość (stanowiąc teren porośnięty trawą) znajdowała się na ternie lotniska. Wszystkie te informacje pozwalają zdaniem Sądu przyjąć, iż celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa lotniska wojskowego. W tym miejscu zaznaczyć należy, że dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. przewidywał, że orzeczenie o wywłaszczeniu przenosi prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczonego z dniem zgłoszenia wniosku. Oznacza to, że możliwa była sytuacja, w której realizacja celu wywłaszczenia mogła nastąpić jeszcze przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej. Taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. W decyzji wywłaszczeniowej z dnia 26 marca 1954 r. jako datę przejęcie nieruchomości na własność Skarbu Państwa wskazano 19 listopada 1952 r. Biorąc więc pod uwagę rok 1952 r. nie budzi wątpliwości Sądu, iż nieruchomość została wykorzystana na wskazany w decyzji o wywłaszczeniu cel, w terminach określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Odnosząc się natomiast wyników oględzin przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych przez organ w dniu 1 października 2008 r., które wykazały zupełnie inne wykorzystanie tego terenu, wskazać należy, że aktualne zagospodarowanie działek jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia roszczenia wnioskodawców o zwrot nieruchomości skoro wykazane zostało, że wywłaszczona nieruchomość nie była zbędna rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. Dlatego też odmowa zwrotu przedmiotowej nieruchomości z tej przyczyny jest zasadna.

Na końcu odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, iż organy "mylą wywłaszczone nieruchomości" stwierdzić należy, że nie jest to zarzut zasadny. Jak wskazano na wstępie, a co wynika z materiału dowodowego sprawy w szczególności z dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, żądane do zwrotu działki oznaczone obecnie jako działki nr nr [....] oraz część działki nr [....] wchodziły w skład parcel l.kat nr [....] i l.kat [....] , które powstały z parceli l.kat. [....] . Z kolei parcela l.kat. [....] powstała z parceli l.kat. [....] , znajdującej się bez wątpienia przed datą wywłaszczenia na terenie lotniska.

Podsumowując, w ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie zasadnie uznały, że zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło zgodnie z celem wywłaszczenia i cel ten uprzednio prawidłowo sprecyzowały.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art.151 P.p.s.a.