Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1321/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 lipca 2013 r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia, że decyzja nakazująca wykonanie zmian i przeróbek została wydana z naruszeniem prawa I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego L. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia 28 marca 2007r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., w oparciu o art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r., nakazał inwestorowi L. R. wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku myjni samochodowej wraz z wiatą na działce nr [...] w Z., do stanu zgodnego z przepisami.

Pismem z dnia 8 kwietnia 2011r., R. Spółka Jawna, działająca przez pełnomocnika radcę prawnego L. G., wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia 28 marca 2007r. Wniosek uzasadniono tym, że dowody na podstawie, których wydano rozstrzygnięcie, zdaniem strony wnioskującej, okazały się fałszywe. Następnie w piśmie z dnia 12 maja 2011r. pełnomocnik spółki podniósł, że w przedmiotowej sprawie również spełnione zostały przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

PINB w T., pismem z dnia 19 maja 2011r., wezwał pełnomocnika Spółki m.in. do jednoznacznego, precyzyjnego wskazania na podstawie, której z wymienionych w art. 145 §1 k.p.a. przesłanek strona żąda wznowienia.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik strony w piśmie z dnia 1 czerwca 2011r. wskazał, że w świetle przedstawionych przez spółkę dowodów (tj. oświadczenie M. G. oraz dokumenty w postaci map), wyjaśnienia L. R. co do daty wybudowania myjni należało uznać za fałszywe, co potwierdza spełnienie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie pełnomocnika spółki, pozyskane przez stronę ww. dowody należy również traktować jako nowe dowody i nowe okoliczności w sprawie, zgodnie z przepisem art. 145 §1 pkt 5 k.p.a.

PINB w T. postanowieniem z dnia 4 lutego 2013r., na żądanie R. Sp. Jawna, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 28 marca 2007r., znak: [...].

Następnie organ administracyjny decyzją z dnia 5 marca 2013r. stwierdził, że ostateczna decyzja z dnia 28 marca 2007r., znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa, bowiem postępowanie w sprawie rozbudowy budynku myjni samochodowej należało prowadzić w oparciu o przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a nie poprzednio obowiązującego aktu prawnego, jako to uczynił orzekający w sprawie organ. Z przyczyn określonych w art. 146 § 1 k.p.a. nie uchylono ww. decyzji.

W trakcie wznowionego postępowania, na podstawie mapy z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej położenia obiektów budowlanych na gruncie na działkach nr [...] i [...] w Z. wraz ze szkicem (przyjętej do zasobu państwowego w dniu 14 kwietnia 1995r.) PINB w T. ustalił, że uwidoczniony tam budynek myjni samochodowej (będący przedmiotem postępowania zakończonego decyzją PINB z dnia 28 marca 2007r.) nie jest rozbudowany o wiatę w stronę południową, co oznacza, że rozbudowa budynku myjni samochodowej nastąpiła po dniu 14 kwietnia 1995r.

Odwołanie od ww. decyzji złożył L. R., nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, co do którego wydania, w ocenie strony, nie było podstaw.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją nr [...] z dnia 30 lipca 2013r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg sprawy i wskazał, że zaistniały przesłanki do stwierdzenia, iż decyzja PINB z dnia 28 marca 2007r., została wydana z naruszeniem prawa, stwierdzając jednocześnie brak możliwości jej uchylenia.

Wyjaśniono, że kopia mapy z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej dotycząca położenia obiektów budowlanych na gruncie na działkach [...] i [...] w Z. wraz ze szkicem, przyjęta do zasobu państwowego w dniu 14 kwietnia 1995r. obejmowała również, będący przedmiotem niniejszego postępowania, budynek myjni. Zdaniem WINB, z dokumentów tych w sposób bezsporny wynika, że przedmiotowy budynek nie był wówczas rozbudowany o wiatę w stronę południową, co świadczy o tym, że jego rozbudowa nastąpiła po dniu 14 kwietnia 1995 r. W przypadku zaś rozbudowy obiektu budowlanego po roku 1995, tj. pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, postępowanie w niniejszej sprawie należało prowadzić w oparciu o przepis art. 48 tej ustawy.

W świetle tych okoliczności, organ odwoławczy wskazał, że prawidłowym było uznanie przez organ I instancji, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia 28 marca 2007r., które nie były jednak wcześniej znane temu organowi. Stwierdzono przy tym, że dowody te mają dla sprawy istotne znaczenie, bowiem pozwalają ustalić, że rozbudowa myjni samochodowej nastąpiła po 1995r., a zatem rozstrzygnięcie w sprawie winno nastąpić w oparciu o inny przepis prawa.

W ocenie WINB, z dniem 3 kwietnia 2012r. przedawniła się możliwość uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 28 marca 2007r. znak: [...]. Zgodnie bowiem z treścią art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a. nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 151 § 2 k.p.a. który stanowi, że "w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji państwowej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji".

Odnosząc się następnie do uwag zawartych w odwołaniu L. R., WINB nadmienił, że nie podziela zawartych w nim wywodów.

W kwestii zarzutu odwołującego się, iż nie otrzymał on postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 października 2011r., wydanego w sprawie wznowienia postępowania, a zatem nie mógł go zaskarżyć i przez to nie doszło do zakończenia postępowania na etapie wcześniejszym, WINB wskazał, że jest to zarzut bezzasadny. Przedmiotowe postanowienie uchylało postanowienie PINB w T. z dnia 12 lipca 2011r., znak: [...], którym odmówiono wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia 28 marca 2007r. i przekazywało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że po wydaniu postanowienia z dnia 4 lutego 2013r., tj. po wznowieniu postępowania w sprawie [...], organ I instancji przyznał skarżącemu status strony, a zatem jego interes w tym postępowaniu nie został naruszony.

Odnosząc się do dalszego zarzutu skarżącego, iż firma R. Sp. j. nie powinna być w ogóle stroną w sprawie, WINB stwierdził, że ustalenia kręgu stron w postępowaniu wznowieniowym PINB w T. prawidłowo dokonał w oparciu o postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia 28 marca 2007r., znak: [...], w którym to za strony uznano właściciela działki [...] w Z., na której zlokalizowana jest przedmiotowa myjnia z wiatą oraz właścicieli działek sąsiednich, tj. działek nr [...], [...], [...], [...] (po podziale [...] i [...]) w Z.. Mając to na uwadze firma R. Sp. j., jako właściciel działki [...] prawidłowo została uznana za stronę niniejszego postępowania, a zarzut skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.

L. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę na ww. rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 lipca 2013r., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 136 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., co doprowadziło do błędnego ustalenia, że rozbudowa myjni samochodowej o wiatę w stronę południowa miała miejsce po dniu 14.04.1995r.

W uzasadnieniu skarżący zakwestionował poczynione przez organy administracyjne ustalenia w oparciu o mapę, wskazując, że nie wynika z niej, kiedy została sporządzona, co jest zasadnicza kwestią wymagającą wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, dalej jako: "p.p.s.a."). Kontrola ta, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sprawowana jest wyłącznie pod względem legalności czyli zgodności z obowiązującym prawem. W ramach kontroli legalności zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej była decyzja WINB, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w której we wznowionym postępowaniu administracyjnym organ ten stwierdził, że swoją decyzję z dnia 28 marca 2007r.wydał z naruszeniem prawa.

Przypomnieć należy, że wznowienie postępowania jest instytucją prawną umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej już ostateczną decyzją administracyjną i stanowi odstępstwo od zasady ogólnej trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Zaznaczyć przy tym należy, że wyznaczone przepisami k.p.a. odstępstwa od tej reguły, jako rozwiązania stanowiące wyjątek od zasady, podlegają wykładni ścisłej.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na ocenie formalnych podstaw wznowienia, czyli zbadaniu czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona ustawowe podstawy wznowienia oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

O wznowieniu postępowania właściwy organ administracji może orzec tylko wówczas, gdy stwierdzi, że wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a lub 145 b k.p.a. W tej fazie postępowania, w sprawie wznowienia postępowania organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji powinien zbadać, czy podanie o wznowienie wniosła osoba posiadająca interes prawny we wznowieniu postępowania, czy powołała się w nim na ustawowe przesłanki wznowienia postępowania, określone w art. 145 § 1, art. 145a lub w art. 145b k.p.a. oraz czy został zachowany termin do złożenia podania. Jeżeli wymogi te były spełnione, organ postanowieniem wznawia postępowanie, zaś w przeciwnym wypadku zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Wydanie któregokolwiek z tych rozstrzygnięć wymaga przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego przy zachowaniu reguł określonych w art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Po pierwsze wskazać należy, że organy administracyjne wznowiły postępowanie w sprawie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., a więc wskutek powołania się na przesłanki, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Jeżeli chodzi o przesłankę, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe to zarówno w orzecznictwie (np. wyroki WSA w Warszawie z 14.03.2006r., sygn. akt I SA/Wa 1811/05 i z 21.05.2010r., sygn. akt VII SA/Wa 236/10, wyrok WSA w Gdańsku z 15.01.2009r., sygn. akt III SA/Gd 337/08, wyrok WSA w Opolu z 2.12.2010r., sygn. akt II SA/Op 443/10, wyrok WSA w Olsztynie z 7.07.2011r., sygn. akt II SA/Ol 363/11) jak i w literaturze przedmiotu (np. B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 2009r., s.518 i następne) jednoznacznie przyjmuje się, że aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki: 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu (chyba, że zajdą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 lub 3 k.p.a., tzn. można wznowić postępowanie przed wydaniem orzeczenia sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste lub wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo szkody dla interesu społecznego, a także wówczas gdy postępowania przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa), 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną. Te wszystkie przesłanki musza wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzać takiego dowodu we własnym zakresie.

"Określony w art. 145 § 2 k.p.a. wyjątek od zasady, że okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (dowody fałszywe, decyzje wydane w wyniku przestępstwa) winny być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego" (wyrok WSA w Warszawie z 8.03.2012r., sygn. akt VII SA/Wa 2451/11) a "fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie." (wyrok NSA z 18.07.2013r., sygn. akt II OSK 678/12)

Tymczasem w przedmiotowej sprawie fachowy pełnomocnik wnioskodawcy nie przedstawił żadnych orzeczeń, ani nie wskazał, że zachodzi w niniejszej sprawie niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Ustalenia organów administracyjnych w tym względzie, tj. że nie zachodzi przesłanka wznowienia postepowania z art.145 § 1 pkt 1 k.p.a., są w pełni prawidłowe.

Kolejna przesłanka, którą organy uznała za udowodnioną, z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. przyjmuje, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Niestety uzasadnienia decyzji organu I instancji w zasadzie nie wskazuje, czy chodzi o istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, czy też o nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Tymi nowymi dowodami miały być: kopia mapy z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej położenia obiektów budowlanych na gruncie na działkach [...] i [...] w Z. wraz ze szkicem (k.21-22 akt PINB).

Organy administracyjne, na podstawie dokumentów tj. kopii mapy z inwentaryzacji geodezyjnej położenia obiektów budowlanych na gruncie na działkach [...] i [...] w Z. wraz ze szkicem, (z widniejącą na dokumencie datą: 14 kwietnia 1995r.), z faktu, że naniesiony na mapę przedmiotowy budynek myjni nie był rozbudowany o wiatę od strony południowej, wysnuły wniosek, że jego rozbudowa nastąpiła po dniu 14 kwietnia 1995r., co implikowało z kolei do prowadzenia postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.

W konsekwencji powyższego PINB i WINB zgodnie uznały, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia 28 marca 2007r., znak: [...], które nie były jednak wcześniej znane temu organowi.

Z tym kategorycznym stwierdzeniem orzekających w sprawie organów administracyjnych nie sposób się zgodzić. Ze wskazanej przez Spółkę R. dokumentacji wynika tylko, że stanowiąca kluczowy dla sprawy dowód – ww. mapa w dniu 14 kwietnia 1995r. została przyjęta do zasobu państwowego, co nie przesądza, że została ona sporządzona w tym dniu. Brak też jakichkolwiek ustaleń kiedy ową mapę (i szkic) sporządzono i na jaką datę odzwierciedla ona stan zagospodarowania (zainwestowania) objętych nią działek. Co istotne mapę inwentaryzacji geodezyjnej położenia obiektów budowlanych na gruncie sporządzono dla działek [...] i [...], a nie dla działki nr [...]. Nie sposób więc powiedzieć czy i w jakim zakresie ona zawiera faktyczne zagospodarowanie/ zainwestowanie działki nr [...] w tamtym okresie. Zwłaszcza, że nawet w zakresie rysunku obiektów położonych na działkach [...] i [...] pomiędzy przedstawionymi mapą a szkicem inwentaryzacji geodezyjnej zachodzą niewytłumaczone różnice w obrysie obiektów.

Zatem, w żaden sposób nie można było na podstawie tego dokumentu odtworzyć stanu faktycznego na dz. nr [...] bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie. Za pomocą dostępnych środków dowodowych (m.in. na podstawie zeznań osoby, która sporządziła mapę) organ administracyjny powinien był poczynić ustalenia w jakiej dacie i w jakim zakresie sporządzone ww. mapa i szkic odzwierciedlają stan faktyczny i stan prawny na dz. nr [...].

Wnioski wyprowadzone przez orzekające w sprawie organy na podstawie analizy ww. dokumentu, z którego poza tym, że został przyjęty w dniu 14.04.1995 do zasobu państwowego nie wynika dla sprawy nic więcej, należy uznać za co najmniej przedwczesne i nieprawidłowe. Tym samym uznać należało, że zarówno PINB jak i WINB dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Po drugie z uwagi na szczególny charakter instytucji wznowienia postępowania, ustalenia organu administracji publicznej właściwego w sprawie wznowienia postępowania, dotyczące zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania muszą być więc jednoznaczne.

Wniesienie podania o wznowienie postępowania ograniczone jest terminem przewidzianym w art. 148 § 1 k.p.a., który wynosi jeden miesiąc. W przypadku podstaw wznowienia określonych w art. 145 § 1 pkt 1-3 oraz 5-8 k.p.a., termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, natomiast w odniesieniu do przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, którą chce wzruszyć. Złożenie podania o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Na podkreślenie zasługuje również pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 6 maja 2010r., II OSK 773/09, LEX nr 597851: "Przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1, przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny".

Wobec tego ustalenie, czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie jest podstawowym obowiązkiem organów obu instancji. Dodać należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Zachowanie terminu musi być więc udowodnione przez stronę. Nie zwalnia to jednak organu administracji, stosownie do art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. od podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie tej kwestii.

Prezentowane przez Sąd stanowisko jest tożsame z aktualną linią orzeczniczą i poglądami doktryny (vide np.: wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 19 maja 2000r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046: "Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia"; dlatego por. tu artykuł S. Maliszewski, Nowe okoliczności jako przesłanka wznowienia postępowania, Prz. Pod. 1997, nr 3, s. 28: "Strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania powinna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki do wznowienia", por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2012r., VII SA/Wa 1954/11, LEX nr 1139818: "Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przez upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia"). Zachowanie tego terminu jest jednak badane także przez organ, por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2012r., I OSK 463/11, LEX nr 1145113: "Mimo że z regulacji zawartej w przepisie art. 148 k.p.a. wynika, że to strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, organ administracji publicznej nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności".

W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji wznowił postępowanie bez wnikliwego badania, czy podanie o wznowienie postępowania zostało przez Spółkę

R. złożone w ustawowym terminie.

Mianowicie, organ I instancji bez żadnych własnych wyjaśnień odnośnie tej kwestii, za pełnomocnikiem spółki, uznał dzień 8.03.2011r. jako datę, w której strona dowiedziała się, "że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe".

Działania PINB w tym zakresie sprowadziły się jedynie do wystosowania pism z dnia 29.04.2011r. oraz z dnia 19 maja 2011r. wzywających wnioskodawcę o przedłożenie dowodów potwierdzających wskazany przez stronę termin.

Organ administracyjny nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia okoliczności wskazanych przez stronę. Przede wszystkim w żaden sposób nie udowodniono również terminu, w którym Spółka otrzymała dokumenty w postaci mapy z Oddziału Dokumentacji Geodezji i Kartografii.

W tej sytuacji, przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że termin do złożenia wniosku został zachowany, należy uznać za przedwczesne, nie poparte żadnymi dowodami ani czynnościami wyjaśniającymi. W aktach sprawy brak jest bowiem jakiegokolwiek materiału dowodowego w tym przedmiocie. Postępowanie zostało zatem wznowione bez uprzedniego sprawdzenia, czy istotnie zachodzą formalne przesłanki do jego wznowienia.

Wobec istniejących wątpliwości co do zachowania przez Spółkę R. sp.j. terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, należało uznać, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo wydał decyzję z dnia 5 marca 2013r. Decyzja taka może bowiem zapaść dopiero w prawidłowo wznowionym postępowaniu. Organ odwoławczy nieprawidłowo zaś utrzymał tę decyzję w mocy.

Uwzględniając natomiast fakt, że organ pierwszej instancji przed wydaniem postanowienia z dnia 4 luty 2013r. o wznowieniu postępowania nie wyjaśnił należycie kwestii terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., nie można uznać, że zostało ono wznowione prawidłowo. Wydanie zaś postanowienia o wznowieniu postępowania i otwarcie drogi do badania, czy w sprawie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania, a następnie rozstrzygnięcie sprawy bez zachowania wskazanych wyżej wymogów naruszyło art. 6, art. 7, art. 16 i art. 77 § 1 w zw. z art. 145 § 1, art. 148 i art. 149 § 1 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ zbada, przy uwzględnieniu, że ciężar udowodnienia zachowania terminu obciąża stronę, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z zachowaniem ustawowego miesięcznego terminu, a następnie przedstawi swoje stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W zależności od wyniku tych ustaleń, organ podejmie dalsze działania w sprawie, w oparciu o ww. zalecenia Sądu odnośnie jednoznacznego wyjaśnienia czy w sprawie zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 28 marca 2007r.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów o postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym akty te podlegają uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 134 p.p.s.a.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.