Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 813/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27, art. 33 § 1 pkt 1, 2, 4 i 10
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczony m w dniu 1 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 3 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia M.K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 stycznia 2017 r., którym uznano za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego:

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o nr SM [...] z dnia 24 listopada 2015 r. wystawionego przez Burmistrza B. obejmującego zaległości z tytułu grzywny w wysokości 2000 zł nałożonej na skarżącego w drodze mandatu karnego serii [...] z dnia 3 listopada 2015 r.

Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. M.K. zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na podstawie ww. tytułu wykonawczego, dotyczące: nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z związku z wniesionymi zarzutami, postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie egzekucyjne, a następnie wystąpił do Burmistrza B. o zajęcie stanowiska w zakresie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego , po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 r. uznał za nieuzasadnione zarzuty skarżącego odnośnie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...].

M.K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, podtrzymując swoje stanowisko, że obowiązek nie może być egzekwowany.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia strony, nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia postanowienia organu egzekucyjnego.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 - dalej jako "u.p.e.a."). Za nieuzasadniony uznał zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Wskazał, że M.K. nie skorzystał z prawa do odmowy przyjęcia mandatu karnego serii [...] z dnia 3 listopada 2015 r., nakładającego na niego karę grzywny w wysokości 2.000 zł za uporczywe niewpłacanie podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2015r. Orzeczenie, z którego wynika obowiązek pozostaje zatem w obrocie prawnym. Podobnie nieuzasadniony okazał się w ocenie organu zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) z uwagi na złożone przez M.K. zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 listopada 2015r. Postanowieniem tym Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania z wniosku M.K. o umorzenie kary grzywny nałożonej w drodze ww. mandatu. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Postanowienie to nie zostało zaskarżone do Sądu i stało się ostateczne. Samo złożenie wniosku o umorzenie egzekwowanego obowiązku czy też wniesienie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku, o którym mowa wyżej, pozostaje bez wpływu na wymagalność tegoż obowiązku.

W kwestii zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., tj. dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanej, organ wskazał, że tytuł wykonawczy został wystawiony na osobę tożsamą z wymienioną w ww. mandacie karnym, w związku z czym postawiony zarzut jest nieuzasadniony.

Odnosząc się do zarzutów niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a., organ II instancji zauważył, że tytuł wykonawczy został sporządzony zgodnie z ustalonym wzorem stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2014 r., poz. 650). W szczególności wskazano w nim datę wystawiania tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Tytuł wykonawczy zawiera wszystkie wymagane prawem elementy.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej analizy zarzutów zobowiązanego uznając je za nieuzasadnione.

Nie zgadzając się z postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, M.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżone postanowienie sprzeczne jest ze stanem faktycznym i prawnym, oraz że "kara pieniężna nie powinna być egzekwowana gdyż podstawą jej egzekucji jest orzeczenie sądowe które jest w tej sprawie pominięte gdyż orzeczenie narusza to prawa strony".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c) p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 kwietnia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zarzutów, dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Istota niniejszej sprawy koncentruje się więc wyłącznie na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego, a zatem dotyczy oceny, czy organ prawidłowo uznał zarzuty podniesione przez skarżącą na podstawie art. 33 u.p.e.a. za nieuzasadnione.

W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł zarzuty oparte na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku), pkt 2 (brak wymagalności obowiązku), pkt 4 (błąd co do osoby zobowiązanego), pkt 10 (niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. W niniejszej sprawie procedura ta została zachowana.

Dokonana w niniejszej sprawie przez organ egzekucyjny ocena zgłoszonych przez skarżącego zarzutów jest trafna. Z akt sprawy nie wynika, aby egzekwowany obowiązek nie istniał (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), bądź nie był wymagalny (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Obowiązek ten nałożony został na skarżącego w drodze mandatu karnego serii [...] z dnia 3 listopada 2015 r., nakładającego na niego karę grzywny w wysokości 2.000 zł za uporczywe niewpłacanie podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2015 r. Z chwilą przyjęcia mandatu w dniu 3 listopada 2015r. sprawca wykroczenia skarbowego został pouczony o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego kredytowanego i możliwości skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Ukarany podpisując przyjęcie mandatu karnego kredytowanego nie wyraził takiej woli. Z akt sprawy nie wynika, aby złożony został wniosku o uchylenie nałożonego mandatu. Mandat ten funkcjonuje zatem w obrocie prawnym.

Zobowiązany, wnosząc zarzuty oparte na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Skarżący takich dowodów nie przedstawił.

Podobnie nieuzasadniony okazał się zarzut braku wymagalności obowiązku z uwagi na złożone przez M.K. zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 listopada 2015 r. Postanowieniem tym Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania z wniosku M.K. o umorzenie kary grzywny nałożonej w drodze ww. mandatu. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Postanowienie to nie zostało zaskarżone do Sądu i stało się ostateczne. Organ słusznie wskazał, że samo złożenie wniosku o umorzenie egzekwowanego obowiązku czy też wniesienie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku, o którym mowa wyżej, nie oznacza braku wymagalności tego obowiązku. Dopiero skuteczne umorzenie egzekwowanego obowiązku mogłoby uzasadniać zarzut braku jego wymagalności, taka sytuacja jednak w sprawie nie występuje.

W sprawie nie zachodzi także błąd co do osoby zobowiązanego, ponieważ w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której ciąży obowiązek uiszczenia kary grzywny wskazaną w mandacie karnym, stanowiącym podstawę egzekwowanego obowiązku.

Sąd podziela również stanowisko organu w zakresie zarzutów zgłoszonych w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. W świetle art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 27 § 1. u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera: 1) oznaczenie wierzyciela; 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; 12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.

Podkreślić należy, że tytuł wykonawczy jest szczególnym dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie egzekucji. Aby to jednak było możliwe, powinien zawierać wszystkie elementy wymagane w wyżej cytowanym art. 27 u.p.e.a. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy nie wynika, aby tytuł wykonawczy stanowiący podstawę egzekucji prowadzonej wobec skarżącego nie spełniał wymogów art. 27 u.p.e.a. Wobec powyższego zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej, że zarzut skarżącego zgłoszony w oparciu o przesłankę w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. jest nieuzasadniony.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.