Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 66/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek akcyzowy
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 20 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29 - art. 31
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie WSA Grzegorz Panek /spr./ SO (del.) Tomasz Smoleń Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010r. spraw ze skarg T.K. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009r. nrnr [...], [...], [...], w przedmiocie określenie kwoty długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami z dnia (...) listopada 2009r. o nr: 1) (...), 2) (...), 3) (...) Dyrektor Izby Celnej , po rozpatrzeniu odwołań T. K. (dalej: strona, skarżąca), utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) lipca 2009r. odpowiednio o nr: 1) (...) - określającą kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 4.647zł, 2) (...) - kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu w wysokości 6.952zł, 3) (...)- kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 12.775zł.

W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że skarżąca 21 października 2008r. działając przez pełnomocnika P. K. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD nr (...)sprowadzony ze Stanów Zjednoczonych samochód osobowy marki Subaru Tribeca B9 nr VIN: (...) poj. 2999 cm3, rok produkcji 2007, używany, uszkodzony. Do zgłoszenia zostały dołączone między innymi następujące dokumenty:

* deklaracja elementów kalkulacyjnych wartości celnej D.W.1,

* Georgia Certificate of Title nr [...],

* rachunek sprzedaży bez numeru z dnia 29 sierpnia 2008r. wystawiony przez firmę "A" opiewający na kwotę 2.900 USD,

* faktura nr 470287 z dnia 10 września 2008r. na kwotę 300 USD za transport z C. do G.,

* kserokopię potwierdzenia przyjęcia przelewu zagranicznego do realizacji na kwotę 3.200 USD na rzecz "A". z dnia 1 października 2008r.,

* oświadczenie o kosztach transportu z G. do M.,

* ocenę techniczną nr 538(M)2008 z dnia 20 października 2008r. wraz z dokumentacją fotograficzną samochodu.

Wartość celną importowanego samochodu zadeklarowano w kwocie 2.900 USD.

Zgłoszenie celne, jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 92.302.1 - określanym dalej jako WKC) zostało przez organ (Naczelnika Urzędu Celnego w R.) przyjęte.

W związku jednak z wątpliwościami, co do wartości przedmiotowego samochodu (niska wartość w stosunku do klasy, jaką importowana marka i typ posiada na rynku samochodowym), w ramach przysługującym organom celnym uprawnień do kontroli zgłoszenia i załączanych do niego dokumentów (art. 68 WKC), przystąpiono do weryfikacji tego zgłoszenia. Organ celny dokonał porównania wartości modeli podobnych do sprowadzonego, na rynku Stanów Zjednoczonych posiłkując się danymi ze stron internetowych. Ustalono, że ceny samochodu marki Subaru Tribeca B9 w stanie nieuszkodzonym kształtują się w kwotach od 14.995 USD do 27.998 USD.

W takiej sytuacji organ celny w oparciu o art. 181a ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 2454/93 z dnia 2 lipca ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady nr 2913/92 ustanawiającego WKC (Dz. Urz. WE L 93.253.1 - określanym dalej jako rozporządzenie wykonawcze), wezwał stronę do przedstawienia wszelkich dokumentów potwierdzających, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę za sprowadzony samochód.

W odpowiedzi na to wezwanie strona wyjaśniła, iż sprowadzony samochód został zakupiony okazyjnie. Wymagał gruntownej naprawy ponieważ był poważnie uszkodzony. Naprawa samochodu wiązała się z zakupem wielu drogich części, zaś samej naprawy dokonała skarżąca we własnym zakresie korzystając w tej mierze z pomocy synów.

W tej sytuacji organ I instancji powołał biegłego, w celu ustalenia wartości rynkowej sprowadzonego samochodu Subaru Tribeca B9, z uwzględnieniem uszkodzeń wykazanych w ocenie technicznej nr 538(M)2008 z dnia 20 października 2008r. oraz uszkodzeń wskazanych przez stronę.

W sporządzonej wycenie technicznej nr 1136/09/Szel. z dnia 9 czerwca 2009r. wartość brutto wskazanego samochodu, po uwzględnieniu wszystkich wyszczególnionych w niej korekt (korekta za: pierwszą rejestrację, przebieg, import prywatny, zbywalność oraz uszkodzenia) została określona na kwotę 52.669zł. Natomiast wartość takiego pojazdu w stanie nieuszkodzonym określono na kwotę 125.500zł.

Strona zakwestionowała fakt narzucenia przez organ celny rzeczoznawcy dokonującemu wyceny samochodu, przyjęcia do jej wykonania "metody stopnia uszkodzenia" jako metody ustalania wartości rynkowej pojazdu. Strona zarzuciła, że powyższa metoda jest nieprecyzyjna, ma wymiar czysto hipotetyczny i jest stosowana w przypadku, gdy przewidywane koszty naprawy są wyższe od wartości rynkowej pojazdu. W konsekwencji zasugerowała jako właściwą "metodę kosztu naprawy". W ocenie Strony podstawą wiarygodnego wyniku dla tej metody jest kalkulacja kosztów naprawy wykonana wg wskazań technologii producenta i oparta na cenach detalicznych oraz kosztach robocizny stosowanych w sieciach serwisowych danej marki samochodu. Strona zarzuciła również nie uwzględnienie w wycenie korekt z tytułu:

* liczby właścicieli (strona jest drugim nabywcą),

* importu prywatnego (w maksymalnym wymiarze 8%),

* wyposażenia samochodu,

* niewłaściwego serwisowania (brak danych o sposobie eksploatacji pojazdu),

* stanu utrzymania samochodu,

* napraw eksploatacyjnych i powypadkowych,

* sytuacji rynkowej na rynku lokalnym,

* przebiegu (brak dokumentów potwierdzających przebieg),

* braku badań technicznych i dostosowania pojazdu do wymogów prawa o ruchu drogowym w UE.

Naczelnik Urzędu Celnego zwrócił się do biegłego rzeczoznawcy o dokonanie korekty sporządzonej wyceny nr 1136/09/Szel. z dnia 9 czerwca 2009r. w zakresie ujęcia w niej wyceny wartości rynkowej pojazdu również z zastosowaniem "metody urealnionego kosztu naprawy" oraz zastosowanie korekt za: stan utrzymania i dbałość o pojazd, liczbę właścicieli i serwisowanie pojazdu.

W poprawionej wycenie technicznej nr: 1136/09/1/Szel. rzeczoznawca uwzględnił wskazane przez organ celny korekty: za liczbę poprzednich właścicieli (3%), za niewłaściwe serwisowanie (5%), za stan utrzymania i dbałość samochodu (4 %) jednakże wartość rynkową pojazdu określił jedynie z zastosowaniem "metody stopnia uszkodzenia". Następnie wydano właściwą wycenę nr 1136/09/2/Szel. zawierającą już oszacowanie wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu "metodą urealnionego kosztu naprawy" (wartości ustalone "metodą stopnia uszkodzenia" nie uległy zmianie).

Z w/w wyceny wynika, iż wartość sprowadzonego pojazdu określona:

* "metodą stopnia uszkodzenia" wyniosła - 45.978zł,

* "metodą zredukowanego kosztu naprawy" - 93.605zł,

* natomiast sugerowaną przez Stronę "metodą maksymalnego kosztu naprawy" - 96.521zł.

W konsekwencji poczynionych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego z dnia (...) lipca 2009r. określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 4.647zł, przyjmując iż wartość sprowadzonego pojazdu wynosiła 77.928zł. Przyjmując taką wartość pojazdu organ I instancji nie uwzględnił zastosowanego przez biegłego tzw. "współczynnika zbywalności". Organ uznał w tym zakresie, iż współczynnik ten nie ma wpływu na ustalenie wartości celnej pojazdu.

Decyzjami z tego samego dnia nrnr: (...),(...) - określił kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu w wysokości 6.952zł oraz kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 12.775zł.

Od wskazanych decyzji strona złożyła odwołania w których zarzuciła między innymi naruszenie przepisów pozwalających na wszczęcie z urzędu postępowania celnego w sprawie prawidłowego określenia elementów kalkulacyjnych mających wpływ na wysokość długu celnego wykazanego przez stronę w zgłoszeniu celnym oraz przyjęcie jako podstawy ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu hipotetycznie ustalonej i opartej na błędnych przesłankach cenie nie odpowiadającej cenie rynkowej importowanego pojazdu.

Po rozpoznaniu odwołań strony, Dyrektor Izby Celnej nie uznał zarzutów w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, wobec czego decyzjami z dnia (...) listopada 2009r. o nrnr: (...), (...), (...), utrzymał decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w w mocy.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że podstawową metodą określania wartości celnej towarów jest, zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC metoda wartości transakcyjnej. Jednak w razie wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC (wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie artykułów 32 i 33), organ celny może pominąć tę metodę, do czego upoważnia go art. 181a rozporządzenia wykonawczego.

Wątpliwości dotyczące zadeklarowanej przez stronę, wartości celnej sprowadzonego pojazdu wynikały już z samego faktu porównania na ogólno dostępnych stronach internetowych cen transakcyjnych na rynku USA . Tym samym przedłożone dokumenty stały się dla organu niewiarygodne w zakresie podanej w nich ceny zakupu przedmiotowego samochodu. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie posłużył się notowaniami rynkowymi na terenie Stanów Zjednoczonych. Informacje ze stron internetowych były bowiem podstawą do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zaś wartość celną ustalono w oparciu o opinię rzeczoznawcy. Strona nie uwiarygodniła także twierdzenia, że zakup miał charakter okazjonalny.

Organ odwoławczy odnosząc się, do przedłożonej kopii oświadczenia sprzedawcy, w którym potwierdza on, że całkowita płatność za samochód wyniosła 2.900 USD i dokonano jej przelewem na konto firmy wyjaśnił, iż oświadczenie to stanowi jedynie potwierdzenie przekazania kwoty 2.900 USD za sprowadzony samochód. Dowód ten w żadnym stopniu nie ogranicza uprawnień organu celnego do weryfikowania wartości transakcyjnej importowanego pojazdu i poddania w wątpliwość w uzasadnionym przypadku jego wartości celnej. Organ powołał się w tej mierze także na rozbieżności dotyczące warunków sprzedaży sprowadzonego samochodu. Wskazał, iż jak wynika z treści oświadczenia sprzedającego całkowita płatność za samochód wyniosła 2.900 USD i dokonano jej przelewem na konto firmy. Jednakże z pełnego tłumaczenia rachunku sprzedaży wystawionego w dniu 29 sierpnia 2008r. w części dotyczącej warunków sprzedaży, wynika iż, poza zapisami "Cash Price $2900" ("Kwota w gotówce $2900"), "Total Price $2.900" ("Łączna kwota $2 900") widnieje również zapis "Cash on Delivery $2.900", co oznacza "Do zapłaty gotówką przy odbiorze $2.900". Zatem istnieją uzasadnione podstawy pozwalające stwierdzić, iż kwota 2.900 USD nie stanowiła całkowitej kwoty płatności za importowany samochód, lecz jedynie jej część (ratę). Pewne zastrzeżenie budzi również fakt, iż na przedmiotowym rachunku widnieje pieczęć "PAID"("Zapłacono") co wskazuje, iż kwota 2.900 USD została uiszczona w dniu wystawienia tegoż rachunku, a więc 29 sierpnia 2008r. Z kolei z kopii bankowego potwierdzenia przyjęcia przelewu zagranicznego do realizacji wynika, iż kwota 3.200 USD tytułem zapłaty za samochód (2.900 USD) wraz z kosztami transportu morskiego do G. (300 USD) została przekazana na rzecz kontrahenta zagranicznego przelewem bankowym w dniu 1 października 2008r.

Ponadto organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił zastępcze metody ustalania wartości celnej, wynikające z art. 30 i 31 WKC, aż do dojścia do zastosowanej metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej), określonej w art. 31 WKC. Wskazał, że konsekwencją powyższych ustaleń było określenie kwoty długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług w oparciu o opinię biegłego która przez organ I instancji w prawidłowy sposób została skorygowana poprzez nieuwzględnienie zastosowanego przez biegłego "współczynnika zbywalności".

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, T. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji, zarzuciła oparcie wydanych rozstrzygnięć na danych ze stron internetowych, których nie można zweryfikować. Wskazała także, że dokonana wycena dotyczy hipotetycznego pojazdu, a nie pojazdu który faktycznie został przez nią sprowadzony. Podkreśliła, iż dokonując zgłoszenia celnego dostarczyła wszystkie wymagane dokumenty, które zostały potwierdzone, także przez stosowne oświadczenie sprzedawcy. Jeżeli zatem organy celne miały wątpliwości, co do ich wiarygodności, winny dokonać czynności sprawdzających. Obowiązku dokonania tych czynności nie można zastąpić stwierdzeniem, które znalazło się w uzasadnieniu decyzji dotyczącej określenia długu celnego, iż dokumenty "nie potwierdzają w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, iż wartość określona na fakturze (2.900 USD) jest wartością transakcyjna towaru.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone decyzje z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzje te nie naruszają prawa.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowiło ustalenie wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącą z USA.

Na podstawie art. 29 ust. 1 WKC wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wówczas, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie do postanowień art. 181a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06).

W przedmiotowej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła wartość pojazdu marki Subaru Tribeca B9, rok produkcji 2007, zadeklarowana przez stronę skarżącą w październiku 2008r. w kwocie 2.900 USD. Organ celny I instancji porównał zadeklarowaną wartość pojazdu z ofertami sprzedaży samochodów tego typu i marki na stronach internetowych. Przedział cenowy takich samochodów jak sprowadzony przez skarżącą w stanie nieuszkodzonym wynosił od 14.995 USD do 27.998 USD - średnia 22.049 USD.

Biorąc pod uwagę wskazane ceny, organ celny zasadnie uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy wartość zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą płatność za importowany towar. Tym samym zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w sprawie prawidłowego określenia elementów kalkulacyjnych mających wpływ na wysokość długu celnego powstałego w związku z importem samochodu osobowego marki Subaru Tribeca B9.

W trakcie tego postępowania skarżąca wyjaśniła, iż zakupiła samochód po bardzo atrakcyjnej cenie korzystając z pomocy mieszkającego w USA szwagra. Zakupiony samochód był poważnie uszkodzony i niekompletny. Miał on widoczne uszkodzenia blacharsko-lakiernicze oraz mechaniczno-elektroniczne co zostało udokumentowane przez biegłego rzeczoznawcę w ocenie technicznej 538(M)2008.

W dalszych wyjaśnieniach skarżąca wskazała, iż w sprowadzonym samochodzie brak było elementów nadwozia, istotnych elementów znajdujących się w komorze silnika oraz elementów stanowiących wyposażenie samochodu. Wskazała także, iż zmuszona była do zakupu wielu drogich części m. in. cewki zapłonowej, czujnika wałka rozrządu, czujnika ABS, przepustnicy, czujnika temperatury powietrza wlotowego oraz bezpieczników i przekaźników. Jednocześnie wyjaśnia, iż potrzebne części do przeprowadzenia naprawy zostały zakupione po bardzo okazyjnych cenach z ogłoszeń internetowych i prasowych, a samą naprawą zajęli się jej synowie. Na potwierdzenie powyższych zakupów strona nie przedstawia jednak żadnych dokumentów.

Należy stwierdzić, że organy - wbrew twierdzeniom skargi - wykazały, że cena podana przez stronę skarżącą była rażąco niska w stosunku do ceny pojazdów na rynku eksportera nawet przy uwzględnieniu stopnia uszkodzenia samochodu. Uzasadnione były wątpliwości organów, co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej i uprawniało to do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie tej metody. Trzeba tutaj podkreślić , iż odstąpienie od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną musi znajdować uzasadnione podstawy w okolicznościach sprawy. Takie podstawy daje w szczególności stwierdzenie, że cena towaru była rażąco niska, co zakłada jej porównywanie z innymi cenami. Ustalenie tych innych cen nie może być intuicyjne ani dowolne. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy. Należy zatem wykazać, że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2007r.; I GSK 3350/05; niepubl.).

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego badanej sprawy należy stwierdzić, że odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości organów celnych była analiza cen kształtujących się na rynku amerykańskim. W celu uzyskania wiedzy na temat poziomu cen na tym rynku organ prawidłowo posłużył się danymi zawartymi w na stronach internetowych. Należy podkreślić, że posługiwanie się katalogami i wyspecjalizowanymi czasopismami dostępnymi także w formie elektronicznej jest nie tylko powszechnie akceptowane w orzecznictwie, lecz znajduje także oparcie w opiniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie organ posłużył się prawidłowymi metodami poszukując tylko właściwego modelu i rocznika. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).

Porównanie cen z wartością pojazdu zadeklarowaną przez skarżącą w oczywisty sposób uzasadniało wątpliwości co do prawidłowości wartości zadeklarowanej i w świetle art. 181a rozporządzenia wykonawczego stanowiło podstawy do odstąpienia przez organy celne od ustalania wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie wartości transakcyjnej.

Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności zgodnie z przepisami prawa celnego nie tylko może, ale i powinna uwzględniać zastępcze metody ustalania wartości celnej podanej w prawie celnym.

W pierwszej kolejności należy zastosować ustalenie wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Zastosowanie tej metody w przypadku importu używanych samochodów osobowych trafnie uznaje się za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodu osobowego o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Takim materiałem porównawczym nie mogą być notowania cen rynkowych w USA.

Kolejna metoda - ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c) WKC) dotyczy sprzedaży towarów masowych, odsprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającym. Znaleźć może ona zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych.

Wyklucza się również metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC), opartej na kosztach produkcji i zysku. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych przy zastosowaniu tej metody, gdyż metoda ta może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej. Dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane (wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06).

W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC wartość należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione.

Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W szczególności dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty.

Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie biegły rzeczoznawca powołany przez organ, ustalając wartość rynkową, posługując się między innymi komputerowym systemem wyceny pojazdów "INFO-EKSPERT" przyjął bazową cenę pojazdu w kwocie 125.500 zł, a następnie dokonał odpowiedniej korekty z tytułu przebiegu, pierwszej rejestracji, utrzymania i dbałości o pojazd, liczby właścicieli, ze względu na regularność przeglądów serwisowych pojazdu, import prywatny.

Biegły wskazał, iż wartość rynkowa samochodu marki Subaru Tribeca na rynku Wspólnoty Europejskiej, rok produkcji 2007, przy zastosowaniu "metody stopnia uszkodzenia" wynosi 45.978zł , "metody urealnionego kosztu naprawy" wynosi 96.521zł oraz "metody zredukowanego kosztu naprawy" wynosi 93 605 PLN.

W przedmiotowej wycenie nie uwzględniono wnioskowanych przez stronę korekt: za sytuację rynkową na rynku lokalnym, za konieczne badania techniczne i dostosowanie pojazdu do wymogów prawa obowiązującego w UE.

Organ II instancji prawidłowo uznał, iż niezastosowanie powyższych korekt znajduje uzasadnienie w tym, iż ceny zawarte w katalogach INFO-EKSPERT zawierają średnie ceny używanych pojazdów samochodowych na terenie całej Polski, uwzględniają standardowy przebieg i wyposażenie pojazdu. Ustalane są na podstawie monitoringu rynku samochodowego, który obejmuje krajowe giełdy samochodowe, komisy samochodowe, sprzedaż prowadzoną prze dealerów, informacje zgłoszeń internetowych i prasowych. W związku z powyższym wpływ takich czynników jak regionalna sytuacja rynkowa czy koszt dostosowania pojazdu do warunków technicznych określonych we Wspólnocie został już wcześniej uwzględniony przy określaniu średniej ceny rynkowej. Sugerowana przez stronę korekta z tytułu napraw eksploatacyjnych i powypadkowych również nie została uwzględniona, ponieważ ma ona zastosowanie w przypadkach importu pojazdu już sprawnego, ale wcześniej uszkodzonego i naprawionego.

Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, iż przedmiotem dokonanej wyceny nie był samochód sprowadzony przez skarżącą lecz "pojazd hipotetyczny". Jak wynika z wyceny wartość rynkowa pojazdu została ustalona przy uwzględnieniu wskazanych w niej korekt mających wpływ na jego wartość (między innymi korekta za pierwszą rejestrację, z tytułu przebiegu itd.). Ponadto wartość pojazdu ustalona w wycenie została pomniejszona o braki i uszkodzenia wynikające z oceny technicznej nr 538(M)2008, dołączonej dokumentacji fotograficznej oraz uwag zgłaszanych przez stronę.

Odnośnie ustalania wartości celnej towaru należy zgodzić się ze stanowiskiem organów celnych, iż ustalenie tej wartości winno nastąpić w stopniu jak najbardziej zbliżonym do wartości towaru zgłoszonego do obrotu w momencie jego przywozu na obszar celny Wspólnoty. Z tego też względu przy ustalaniu wartości celnej zbędne jest uwzględnianie wydatków w tytułu dostosowania pojazdu do wymogów obowiązujących na terenie UE. Wydatki te nie wpływają bowiem na cenę zakupu pojazdu na rynku amerykańskim.

Do określenia wartości celnej metodą zastępczą organ I instancji przyjął z korzyścią dla strony wartość rynkową brutto ustaloną według "metody stopnia uszkodzenia" nie uwzględniając przy ustalaniu tej wartości zastosowanej przez biegłego korekty z tytułu "współczynnika zbywalności" i przyjął za podstawę ustalenia wartości celnej samochodu wartość określoną przez rzeczoznawcę w wysokości 77.928zł, odliczając od niej, zgodnie z obowiązującymi przepisami należności występujące w związku z importem towaru tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 13,6% podatku akcyzowego, oraz 10% cła.

Główną przesłanką do skorzystania z tej metody był fakt, iż dla organów celnych istotne znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego a nie wartość uwzględniająca potencjalne nakłady naprawcze. Podstawą do określania wartości pojazdu uszkodzonego w tej metodzie jest oszacowanie stopnia uszkodzenia pojazdu oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części.

Zarzuty skarżącej dotyczące oparcia się na materiale dowodowym w postaci informacji ze stron internetowych nie mają usprawiedliwionych podstaw. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że informacje te nie stanowiły podstawy ustalenia wartości celnej towaru, lecz źródło uzasadnienia wątpliwości dotyczących wartości pojazdu zadeklarowanej przez skarżącą. Jak wskazano wyżej, posłużenie się tego typu źródłem informacji dla wyjaśnienia wątpliwości co do wartości celnej pojazdu było w pełni zgodne z zasadami postępowania celnego.

Należy tutaj podkreślić, iż przy ustalaniu wartości celnej w oparciu o metodę ostatniej szansy dopuszcza się posługiwanie się katalogami i czasopismami fachowymi, konieczne jest jednak uwzględnienie stanu pojazdu i wszystkich elementów indywidualnych wpływających na jego wartość. O ile uwzględnienie tych indywidualnych okoliczności każdego przypadku z reguły będzie utrudnione w przypadku oparcia się wyłącznie na cenach katalogowych, o tyle zarzutu takiego nie można z pewnością postawić opinii biegłego, która opiera się na badaniu konkretnego pojazdu i uwzględnia w ostatecznej ocenie wartości wszystkie indywidualne elementy takie jak zużycie, naprawy, remonty, akcesoria dodatkowe.

W ocenie Sądu, zasadnie podważono wartość transakcyjną, a po wyeliminowaniu poszczególnych metod, prawidłowo zastosowano metodę "ostatniej szansy".

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji dotyczącej określenia wysokości długu celnego niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego. Decyzja zapadła z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191), co wyżej wykazano.

Rozstrzygnięcie odnośnie określenia kwoty podatku akcyzowego oparte zostało na przepisach art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4, art.13 ust.3, art. 20 ust. 2 i ust. 5, art. 22 ust. 1, art. 75 ust. 1 i ust. 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.; dalej: ustawa o podatku akcyzowym) i § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm). Natomiast określenie wysokości podatku od towarów i usług od importu nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust. 15, art. 33 ust. 2, art.39 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: ustawa VAT) oraz przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług w imporcie (Dz. U. Nr 87, poz. 826 ze zm.).

Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega eksport i import wyrobów akcyzowych, a obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje z chwilą powstania długu celnego, w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 7 ust. 2 pkt 1). Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Podstawą zaś opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, a przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9. Oczywistym jest zatem, że należności celne są częścią składową podstawy opodatkowania, stąd określenie kwoty długu celnego wpływa na określenie podatku akcyzowego. Z kolei przepis art. 20 ust 2 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, że jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota akcyzy została wykazana nieprawidłowo, wydaje decyzję określającą kwotę akcyzy w prawidłowej wysokości. Określenie prawidłowej kwoty długu celnego ma więc charakter wstępny dla rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku akcyzowego.

Zmiany w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej towaru, w tym przypadku wartości sprowadzonego samochodu Subaru Tribeca, skutkowały zmianą kwoty długu celnego, a to w konsekwencji wpłynęło na wysokość podatków.

Organ celny uwzględniając ustaloną wartość importowanego samochodu określił zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości 6.952zł, przy zastosowaniu stawki 13,6% przyjętej w oparciu o art. 75 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2000 cm3).

Odnośnie zaś podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie powstaje również z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług). Zgodnie zaś z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym - a tak jest w przypadku samochodów osobowych - to podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Zatem określenie długu celnego w prawidłowej wysokości również wpływa na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, tym samym kwotę tego zobowiązania. Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości.

W rozpoznawanej sprawie organ celny określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 12.775zł, przy zastosowaniu stawki 22%, stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z powołanych powyżej przepisów bezsprzecznie wynika, że istnieje pomiędzy nimi bardzo ścisły i nierozerwalny związek. Zaistnienie pewnego zdarzenia gospodarczego określonego na gruncie przepisów celnych, tj. objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i powstanie z tego tytułu długu celnego powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz - w przypadku wyrobów akcyzowych, a takimi są samochody osobowe - również obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego. To przepisy podatkowe, określając zasady opodatkowania w przypadku importu towarów, odwołują się do rozwiązań przyjętych w prawie celnym i określonych w tym prawie zdarzeń.

Przyjmując określoną przez organ kwotę wynikającą z długu celnego, rozstrzygnięcia w kwestiach podatkowych, tj. podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, są prawidłowe. Przy czym należy zauważyć, że zastosowane przez organ stawki obu podatków są tożsame ze stawkami zadeklarowanymi przez skarżącą w zgłoszeniach celnych i nie były przedmiotem sporu.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, dlatego skargi nie zasługują na uwzględnienie i podlegają oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.