Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 219/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 5
journal: Dz.U. 2015 poz 743
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności,  oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 38, art. 39, art. 42
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 77, art. 97, 99
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
article: art. 27
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

SENTENCJA

Dnia 19 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2022 roku sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARIMR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735), art. 21 art. 27, art. 49 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 182; dalej zwana Ustawą PROW), § 2, § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 poz. 364; dalej w tekście: Rozporządzenie ONW), art. 18, art. 23 ust. 2, art. 30 ust. 3, art. 39 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L z 2014 r., Nr 181, poz. 48; dalej zwane rozporządzeniem (UE) Nr 640/2014), art. 26 ust. 5, art. 77 ust. 2, art. 91, art. 93, art. 96 ust. 3, art. 97 art. 99 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm., zwane dalej Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013), art. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69 ze zm.; zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 809/2014), art. 4 i 5 Dyrektywa Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz. U. L 375 z 3 1.12.1991, s. 1, art. 44 ust. 1, art. 45 Ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1341; zwanej dalej Ustawa), § 4, § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. poz. 743 ze zm.; dalej jako rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów), § 8 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie formularza wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2019 r. poz. 487; dalej jako Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2019 r.), po rozpatrzeniu odwołania KP w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2020 r., znak: [...], zwanej dalej płatnością ONW, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), wydaną przez Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą w [...].

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

10 czerwca 2020 r. strona, za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, w treści którego ubiegała się, m.in. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ONW).

W gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności. Z wykonanej kontroli sporządzono raport, do którego dołączono szkice działek rolnych oraz dokumentację zdjęciową.

5 lutego 2021 r. Kierownik Biura Powiatu [...] z siedzibą w [...] wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności ONW. Na podstawie art. 39 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, organ nałożył na wnioskodawcę karę administracyjną. Z uzasadnienia decyzji wynikało, iż przedmiotowa sankcja (pomniejszenie płatności o 5%) została nałożona w związku ze stwierdzeniem niezgodności w zakresie przestrzegania przez stronę wymogów wzajemnej zgodności w obszarze środowisko, zmiana klimatu, utrzymanie gruntów w kulturze rolnej - woda.

23 lutego 2021 r. strona złożyła odwołanie od ww. decyzji. Do odwołania dołączyła kopię Programu Azotowego Gospodarstwa.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ odwoławczy stwierdził, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U.2015 poz. 364) - dalej: Rozporządzenie ONW.

Organ odwoławczy, powołując się na treść § 2 i § 3 Rozporządzenia ONW, stwierdził, że podziela stanowisko prezentowane w treści zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o wyniki prawidłowo przeprowadzonej kontroli i znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa. Organ wyjaśnił, iż zasada wzajemnej zgodności, której przestrzeganie było w rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli, ustanowiona została w przepisach prawa wspólnotowego i jest to powiązanie płatności ONW z obowiązkiem spełnienia przez rolnika szeregu określonych wymogów w zakresie dbałości o środowisko, jakości żywności i dobrostanu zwierząt.

Organ odwoławczy odniósł się do treści art. 91 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013, art. 93 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 oraz załącznika II do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 zatytułowanego "Przepisy dotyczące zasady wzajemnej zgodności zgodnie z art. 93" wymogi w obszarze "Środowisko, zmiana klimatu, utrzymanie gruntów kulturze rolnej", obejmują m.in. - ochronę wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego. Szczegółowe zasady w tym zakresie zostały zawarte w art. 4 i 5 Dyrektywy Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz. U. L 375 z 31.12.1991, s. 1; tzw. dyrektywa azotanowa).

Dyrektywa azotanowa nakłada na Państwa Członkowskie obowiązek ustanowienia zbioru zaleceń dobrej praktyki rolniczej oraz programu działań, którego stosowanie jest obowiązkowe na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych, lub na terenie całego kraju, jeżeli obszary szczególnie narażone nie zostały wyznaczone.

Organ dodał, iż art. 96 ust. 3 Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 obliguje państwa członkowskie do przeprowadzania kontroli na miejscu w celu zweryfikowania, czy rolnik wywiązuje się z obowiązku przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności.

Przedstawione powyżej zapisy prawa unijnego znalazły swoje odzwierciedlenie w przepisach krajowych. Przepisy dyrektywy azotanowej zostały wdrożone do prawa krajowego ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. 2020, poz. 310 późn. zm.) poprzez wprowadzenie obowiązku stosowania, na obszarze całego kraju, Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych, tzw. Programu działań (art. 104 i 106 ustawy prawo wodne). 15 lutego 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" (Dz. U. z 2020 poz. 243). Wprowadzony niniejszym rozporządzeniem Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu, dalej w tekście jako: Program działań, obliguje wszystkich rolników, którzy prowadzą produkcję rolną, w tym działy specjalne produkcji rolnej, oraz działalność, w ramach której są przechowywane nawozy do gospodarowania w sposób zapobiegający zanieczyszczaniu wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych i ograniczający takie zanieczyszczenie. Wprowadzono wymogi, dotyczące np. warunków przechowywania nawozów naturalnych, okresów, dawek i sposobów nawożenia, czy prowadzenia dokumentacji zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem.

Organ przytoczył również treść art. 21 ustawy PROW 2014-2020, art. 49 pkt 1 ustawy PROW 2014-2020 oraz art. 36 ust. 1 ustawy.

Organ stwierdził, że 28 grudnia 2020 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego kontrola na miejscu, obejmująca weryfikację spełnienia przez rolnika wymogów wzajemnej zgodności w obszarze Środowisko, zmiana klimatu oraz utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej - woda. Z kontroli sporządzono raport, z którego wynika, iż w jej toku stwierdzono następujące nieprawidłowości oznaczone następującymi symbolami:

1) WPD.1.17 "Nie przestrzega się zakazu przechowywania obornika bezpośrednio na gruntach rolnych przez okres dłuższy niż 6 miesięcy od dnia utworzenia każdej z pryzm", WPD.1.17.1 "Stwierdzono przechowywanie obornika bezpośrednio na gruntach rolnych przez okres dłuższy niż 6 miesięcy od dnia utworzenia każdej z pryzm.". W kolumnie uwagi znajduje się adnotacja kontrolerów o następującej treści: "Beneficjent nie przedstawił mapy lub szkicu z zaznaczoną datą złożenia obornika bezpośrednio na gruncie, oświadczenie beneficjent.".

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż nieprawidłowość oznaczona jako WPD.1.17.1 stanowi naruszenie reguły wyrażonej w rozdziale 1.4 ust. 7 pkt 2 Programu działań.

2) WPD.1.36 "Rolnik, który gospodaruje na powierzchni większej lub równej 10 ha użytków rolnych lub utrzymuje zwierzęta gospodarskie w liczbie większej lub równej 10 DJP według stanu średniorocznego, nie przestrzega obowiązku prowadzenia - w postaci papierowej, w formie zapisów własnych, arkuszy, dzienników lub książki nawozowej, lub w postaci elektronicznej - ewidencji zabiegów związanych z nawożeniem azotem, zwierającej informacje o:

1) dacie zastosowania nawozu;

2) rodzaju uprawy i powierzchni uprawy, na której został zastosowany nawóz;

3) rodzaju zastosowanego nawozu;

4) zastosowanej dawce nawozu;

5) terminie przyorania nawozu naturalnego, w przypadku zastosowania tego nawozu na terenie o dużym nachyleniu.

Nie stosuje się do nawożenia upraw pod osłonami (szklarnie, inspekty, namioty foliowe) oraz upraw kontenerowych, wykorzystujących technologię zamkniętego obiegu nawozów i wody.", WPD.1.36.1 "Stwierdzono, że rolnik nie prowadzi ewidencji zabiegów związanych z nawożeniem azotem lub że jest ona niekompletna". W kolumnie "Uwagi" znajduje się adnotacja o następującej treści: "Beneficjent nie prowadzi ewidencji zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem (...).".

Nieprawidłowość ta stanowi naruszenie zasad wyrażonych w Rozdziale 2 zatyt. "Sposób dokumentowania realizacji Programu" Programu działań.

3) WPD.37 "Rolnik, który gospodaruje na powierzchni większej lub równej 10 ha użytków rolnych lub utrzymuje zwierzęta gospodarskie w liczbie większej lub równej 10 DJP według stanu średniorocznego, nie przestrzega obowiązku przechowywania ewidencji zabiegów, o której mowa w wierszu dotyczącym naruszenia nr 36, przez okres 3 lat od dnia zakończenia nawożenia wykonanego na podstawie posiadanego planu nawożenia azotem albo obliczeń maksymalnych dawek azotu. Nie stosuje się do nawożenia upraw pod osłonami (szklarnie, inspekty, namioty foliowe) oraz upraw kontenerowych, wykorzystujących technologię zamkniętego obiegu nawozów i wody.", WPD.1.37.1 "Stwierdzono, że rolnik nie przechowywał ewidencji zabiegów, o której mowa w wierszu dotyczącym naruszenia nr 36, przez okres 3 lat od dnia zakończenia nawożenia wykonanego na podstawie posiadanego planu nawożenia azotem albo obliczeń maksymalnych dawek azotu.". Zgodnie z adnotacją kontrolerów w kolumnie Uwagi: "Beneficjent w dniu kontroli nie przedstawił ewidencji zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem z 2019 r. i 2020 r.".

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż stosownie do regulacji zawartych w Programie działań producent rolny jest zobowiązany do przechowywania ewidencji zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem przez 3 lata.

Organ, odwołując się do treści art. 91 i art. 97 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, stwierdził, iż w gospodarstwie strony w 2020 r. nie były przestrzegane wymogi wzajemnej zgodności, których celem jest zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych. Świadczą o tym wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej 28 grudnia 2020 r. Co więcej, stwierdzone nieprawidłowości wynikają z zaniechania odwołującego, który w dniu kontroli nie przedstawił inspektorom do wglądu wymaganej dokumentacji, a do której posiadania, prowadzenia i przechowywania przez okres 3 lat był zobowiązany na podstawie reguł zawartych w Planie działań. Organ zauważył, iż strona w odwołaniu nie kwestionuje ustaleń dokonanych w toku na miejscu, a jedynie wyjaśnia przyczyny stwierdzonych nieprawidłowości, tj. tłumaczy je swoją niewiedzą o istniejących obowiązkach łączących się z wnioskowaniem o płatności ONW, jak i trudną sytuacją osobistą wywołaną chorobą matki i koniecznością sprawowania nad nią opieki. Strona wskazuje również na kłopoty wywołane zalaniem obory przez wodę.

Organ odwoławczy, przytaczając treść art. 99 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, art. 39 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 640/2014, art. 49 pkt 4 ustawy PROW 2014-2020, art. 45 ust. 2 ustawy, stwierdził, że wykonanie powyższego upoważnienia stanowi znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnością (Dz. U. z 2015 r. poz. 743 ze zm., dalej jako rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów).

Organ odwoławczy przytoczył brzmienie § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia i przyjął, że w przypadku nieprawidłowości oznaczonej symbolem WPD.1.17 zasięg, trwałość, dotkliwość oceniono na 5 pkt, czyli suma punktów wynosiła 15. W przypadku pozostałych dwóch niezgodności oznaczonych kodem WPD.1.36 oraz WPD.1.37 zasięg, jak i trwałość stwierdzonych niezgodności oceniono na 3 pkt, natomiast dotkliwość oceniono na 5 pkt. Tym samym suma punktów wynosiła po 11 [3 pkt (zasięg) +5 pkt (dotkliwość) +3 pkt (trwałość)]. Ponadto, przysługujące płatności w ramach wsparcia bezpośredniego należało pomniejszyć o 5% stosownie do treści art. 39 rozporządzenia (WE) nr 640/2014 w zw. z art. 49 pkt 4 ustawy PROW 2014-2020 w zw. z § 4 ust. i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów.

W związku z czym należna wnioskodawcy płatność została ustalona w sposób następujący:

Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności ONW wynosiła 16,20 ha.

Początkowa kwota płatności ONW wynosiła 2899,80 zł [16,20 ha x 179 zł stawka ONW = 2899,80 zł].

Kwotę tę należało następnie pomniejszyć za nieprzestrzeganie norm lub wymogów o 5% stosownie do treści art. 39 rozporządzenia (WE) nr 640/2014 w zw. z art. 49 pkt 4 ustawy PROW 2014-2020 w zw. z § 4 ust. 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, czyli 2899,80 zł x 5% = 144,99 zł.

Zatem, kwota przyznanej ONW po uwzględnieniu pomniejszeń wynosiła 2754,81 zł [2899,80 zł - 144,99 zł=2754,81 zł].

Powyższe ustalenia dokonane przez organ II instancji są zgodne z ustaleniami organu I instancji. W zakresie rachunkowym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nie budzi zastrzeżeń organu odwoławczego.

Mając na uwadze treść odwołania, w którym strona wyjaśniła, iż wszystkie nieprawidłowości stwierdzone w toku kontroli na miejscu wynikały z jej niewiedzy, trudnej sytuacji osobistej spowodowanej chorobą matki, jak również były wynikiem zalania obory przez wodę, organ odwoławczy wyjaśnił, uwzględniając treść art. 77 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013, że na zmianę stanowiska organu nie wpływają argumenty podniesione przez stronę w treści odwołania. W aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdzałyby, że stwierdzone nieprawidłowości są wynikiem działania siły wyższej czy nadzwyczajnej okoliczności (art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013).

Mając na uwadze treść art. 31 ustawy, art. 3 ust. 3 ustawy, organ odwoławczy stwierdził, że gdyby odwołujący wykazał w odpowiednim czasie i w odpowiedni sposób zaistnienie okoliczności nadzwyczajnych, na które nie miał wpływu, zachowałby prawo do pomocy w pełnej wysokości, gdyż taka możliwość wynika z art. 4 ust. 1 Rozporządzenia Nr 640/2014. Dowodem potwierdzającym wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 2 ust. 2 Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, np. dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny.

Z art. 4 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 640/2014 koreluje pouczenie zawarte we wniosku o przyznanie płatności na 2020 rok, z którego wynika, że beneficjent pomocy ma obowiązek zawiadomić niezwłocznie na piśmie Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności i o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości upraw.

W analizowanym stanie faktycznym, strona nie uczyniła zadość obowiązkowi poinformowania organu we właściwym czasie o okolicznościach, na które się powołuje w odwołaniu, tj. konieczność sprawowania opieki nad chorą matką, jak i zalanie obory, nie przedstawiła także na te okoliczności żadnych dowodów. Zatem brak było podstaw do odstąpienia od nałożonej kary administracyjnej w trybie art. 64 ust. 2 lit. a Rozporządzenia Nr 1306/2013.

W ocenie organu odwoławczego, stwierdzone w gospodarstwie nieprawidłowości nie mogą zostać uznane za oczywistą omyłkę, o której mowa w art. 4 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014. Oczywista omyłka to błąd małej wagi, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka" lub inaczej - błąd niebudzący wątpliwości. Nieprawidłowość, której wykrycie wymaga przeprowadzenia określonych działań kontrolnych nie może zostać uznana za omyłkę o takim charakterze.

W analizowanym stanie faktycznym nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 77 ust. 2 lit. c i d Rozporządzenia 1306/2013. Organ wskazał, że postępowanie o przyznanie płatności ONW jest wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej. Składając wniosek strona złożyła oświadczenie, stanowiące, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Wobec tego organ stwierdził, że odwołujący dysponował informacją z zakresu wypełniania wniosku o przyznanie płatności na 2020 r., jak i wiedzą dotyczącą warunków przyznawania płatności na 2020 r., w tym zasad określonych w Programie działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu. Mając na uwadze powyższe, nie można również wykluczyć winy wnioskodawcy, który składając wniosek oświadczył, iż zna zasady przyznawania pomocy i jest świadomy ciążących na nim obowiązków.

Skargę na powyższą decyzję z [...] r. organu odwoławczego wniósł KP, który wyjaśnił, m.in. że odległość między rzeką a wywiezionym obornikiem wyniosła około 500 m. Podniósł także, że na co dzień zmaga się z konfliktową sąsiadką. Gdy skarżący jechał na pole ciągnikiem z podpiętym rozrzutnikiem, to sąsiadka zaczęła mu robić zdjęcia telefonem komórkowym. Sąsiadka zgłosiła do ARiMR, że skarżący rozładował obornik na pryzmie. Skarżący dodał, że nie ma możliwości (nie posiada telefonu komórkowego z aparatem), żeby wykonać zdjęcia do sprawy. W konkluzji, skarżący wniósł o umorzenie nałożonych na niego sankcji. Jest on w ciężkiej sytuacji rodzinnej, sam wykonuje wszystkie prace rolne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARIMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 5 października 2021 r., sygn. akt III SPP/Łd 139/21, starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

W piśmie z 4 kwietnia 2022 r. skarżący uzupełnił złożoną skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 5 lutego 2021 r. Zaskarżone decyzje skarżący uznał za niezasadne i opierające się na niewłaściwie ustalonym stanie faktycznym. Skarżący stwierdził, iż wywiezienie obornika na należący do niego grunt rolny nie naruszyło przepisów o ochronie zanieczyszczenia wód, gdyż pryzma obornika usytuowana została w odległości około 500 m od przepływającej w pobliżu rzeki, a po drugie wywiezienie obornika miało miejsce w grudniu 2020 r. i leżał on w tym miejscu do marca 2021 r., a więc około 3 miesiące. Kontrolujący widzieli pryzmę obornika na polu i jej odległość od rzeki. Nie przyznali racji skarżącemu tylko dlatego, iż nie przedstawił mapy bądź szkicu z zaznaczoną datą składowania obornika na gruncie. Zdaniem skarżącego, rozumowanie kontrolujących jakoby pryzma leżała na gruncie ponad 6 miesięcy jest całkowicie nielogiczne. Przecież uprawia swoją ziemię i nawóz jest mu potrzebny do użyźniania pola, które wiosną poprzedniego roku było obsiane, a na jesieni zebrał plony, a więc wywiezienie obornika mogło nastąpić dopiero po zbiorach. Ponadto, o wywiezieniu obornika zawiadomiła Agencję sąsiadka skarżącego, która musiała podać, kiedy takie zdarzenie miało miejsce. Skarżący nie rozumie, dlaczego kontrolujący twierdzą, iż pryzma była usytuowana w odległości mniejszej niż 25 m od rzeki, skoro musieli ją widzieć i jej usytuowanie można było bez dokładnych pomiarów ustalić jako znacznie większą odległość niż wymagana w przepisach powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Obornik wywiózł na pole, gdyż chciał je użyźnić, a także dlatego, iż w oborze zgromadziła się już jego duża ilość przeszkadzająca w obsłudze trzymanych tam zwierząt. Skarżący przyznał natomiast, iż nie prowadził dokumentacji dotyczącej składowanego obornika, gdyż o tym nie wiedział i nikt go o tym nie poinformował. Po wydaniu zaskarżonej decyzji złożył w siedzibie Dyrektora ARiMR plan azotowy wykonany przez [...] Ośrodek Doradztwa Rolniczego, który dotyczył produkcji nawozów naturalnych w jego gospodarstwie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd kontroluje legalność zaskarżonej decyzji, a w działaniu organu administracji w niniejszej sprawie nie dopatrzył się ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią powołane w niej i przytoczone przepisy prawa unijnego oraz krajowego, określające zasady i warunki przyznawania płatności rolnikom (rozporządzenie ONW, rozporządzenie nr 640/2014, rozporządzenie nr 1306/2013, rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych zatwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. z 2015 r., poz. 743 ze zm., dalej jako rozporządzenie z dnia 13 maja 2015 r.).

W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do zasadności przyznania płatności na rok 2020 z ich pomniejszeniem ze względu na stwierdzone uchybienia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności o numerze dokumentu: [...].

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, co zostało wskazane przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, do organu I instancji wpłynął raport z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności. W raporcie, który jest odzwierciedleniem wyników z kontroli urzędowej zrealizowanej przez Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], na obszarze I - środowisko, zmiana klimatu, utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej - woda stwierdzono nieprzestrzeganie wymogów:

- WPD.1.17 "Nie przestrzega się zakazu przechowywania obornika bezpośrednio na gruntach rolnych przez okres dłuższy niż 6 miesięcy od dnia utworzenia każdej z pryzm", WPD.1.17.1 "Stwierdzono przechowywanie obornika bezpośrednio na gruntach rolnych przez okres dłuższy niż 6 miesięcy od dnia utworzenia każdej z pryzm.";

- WPD.1.36 "Rolnik, który gospodaruje na powierzchni większej lub równej 10 ha użytków rolnych lub utrzymuje zwierzęta gospodarskie w liczbie większej lub równej 10 DJP według stanu średniorocznego, nie przestrzega obowiązku prowadzenia - w postaci papierowej, w formie zapisów własnych, arkuszy, dzienników lub książki nawozowej, lub w postaci elektronicznej - ewidencji zabiegów związanych z nawożeniem azotem, zwierającej informacje o:

1) dacie zastosowania nawozu;

2) rodzaju uprawy i powierzchni uprawy, na której został zastosowany nawóz;

3) rodzaju zastosowanego nawozu;

4) zastosowanej dawce nawozu;

5) terminie przyorania nawozu naturalnego, w przypadku zastosowania tego nawozu na terenie o dużym nachyleniu.

Nie stosuje się do nawożenia upraw pod osłonami (szklarnie, inspekty, namioty foliowe) oraz upraw kontenerowych, wykorzystujących technologię zamkniętego obiegu nawozów i wody.";

3) WPD.37 "Rolnik, który gospodaruje na powierzchni większej lub równej 10 ha użytków rolnych lub utrzymuje zwierzęta gospodarskie w liczbie większej lub równej 10 DJP według stanu średniorocznego, nie przestrzega obowiązku przechowywania ewidencji zabiegów, o której mowa w wierszu dotyczącym naruszenia nr 36, przez okres 3 lat od dnia zakończenia nawożenia wykonanego na podstawie posiadanego planu nawożenia azotem albo obliczeń maksymalnych dawek azotu. Nie stosuje się do nawożenia upraw pod osłonami (szklarnie, inspekty, namioty foliowe) oraz upraw kontenerowych, wykorzystujących technologię zamkniętego obiegu nawozów i wody.".

Dla powyższych wykrytych niezgodności zastosowano w raporcie z czynności kontrolnych następującą ocenę punktową wagi wykrytych naruszeń: WPD.1.17 zasięg, trwałość, dotkliwość oceniono na 5 pkt, czyli suma punktów wynosiła 15. W przypadku pozostałych dwóch niezgodności oznaczonych kodem WPD.1.36 oraz WPD.1.37 zasięg, jak i trwałość stwierdzonych niezgodności oceniono na 3 pkt, natomiast dotkliwość oceniono na 5 pkt. Tym samym suma punktów wynosiła po 11 [3 pkt (zasięg) +5 pkt (dotkliwość) +3 pkt (trwałość)].

Zgodnie z § 5 rozporządzenia z dnia 13 maja 2015 r., wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Zgodnie z załącznikiem nr 5: Wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom wynosi: 3 pkt - 1%; 5 pkt - 1%; 7 pkt - 3%; 9 pkt - 3%; 11 pkt - 3%; 13 pkt - 5%; 15 pkt - 5%.

Na podstawie rozporządzenia z dnia 13 maja 2015 r. i art. 39 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności wynoszącą 5%.

Mając na uwadze zacytowane przepisy prawa krajowego i wspólnotowego, kwota pomniejszenia płatności ONW z tytułu nieprzestrzegania norm i wymogów wyniosła: 2899,80 zł x 5% = 144,99 zł.

W związku z powyższym początkowa kwota płatności ONW została pomniejszona o kwotę w wysokości 144,99 zł i tym samym przyznano stronie płatność ONW na rok 2020 w wysokości 2754,81 zł.

W ocenie Sądu, powyższe rozstrzygnięcie, wbrew zarzutom skargi, zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy, który obejmuje dowody istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kluczowe znaczenie mają tu ustalenia dokonane podczas kontroli przeprowadzonej 28 grudnia 2020 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego, z której sporządzono protokół. W ustaleniach kontrolnych stwierdzono, m.in. że podczas kontroli skarżący nie przedstawił mapy lub szkicu z zaznaczoną datą złożenia obornika bezpośrednio na gruncie. Ponadto, skarżący nie prowadzi ewidencji zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem, a w dniu kontroli nie przedstawił ewidencji zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem z 2019 r. i 2020 r.

Zgodnie z art. 38 ust. 5 rozporządzenia nr 640/2014, niezgodności uznaje się za stwierdzone, jeżeli zostały wykazane w wyniku jakiejkolwiek kontroli przeprowadzonej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub gdy właściwy organ kontrolny lub, w stosownych przypadkach, agencja płatnicza uzyskały informacje o tych niezgodnościach z innych źródeł.

Tym samym należy zgodzić się z organem odwoławczym, że w sytuacji gdy ARiMR jako agencja płatnicza uzyska informacje o nieprawidłowościach wykrytych przez inny organ kontrolny, a dotyczących ww. aspektów ma obowiązek uznawać je w ramach zasady wzajemnej zgodności. W niniejszym przypadku organ został poinformowany o ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] w gospodarstwie rolnym strony, udokumentowanych protokołem kontroli oraz dokumentacją fotograficzną znajdującą się na płycie CD, którą dołączono do tego protokołu. W ustaleniach kontroli stwierdzono, że skarżący przechowywał obornik bezpośrednio na gruncie rolnym dłużej niż 6 miesięcy od dnia utworzenia pryzmy. Poza tym, skarżący nie prowadził ewidencji zabiegów związanych z nawożeniem azotem i nie przechowywał ewidencji zabiegów przez 3 lat od dnia zakończenia nawożenia wykonanego na podstawie posiadanego planu nawożenia azotem albo obliczeń maksymalnych dawek azotu. Stanowiło to naruszenie reguł wyrażonych w rozdziale 1.4 ust. 7 pkt 2, rozdziale 2 ust. 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu (Dz. U. z 2020 r. poz. 243 ze zm.), dalej: rozporządzenie z dnia 12 lutego 2020 r.

Na podstawie powyższych informacji oraz protokołu z kontroli i załączonej dokumentacji fotograficznej zawartej na płycie CD został sporządzony przez Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności o numerze dokumentu: [...]

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji trafnie przeanalizowały całą zgromadzoną dokumentację i prawidłowo, na podstawie przeprowadzonej kontroli, ustaliły stan faktyczny i wysokość płatności na rok 2020 uwzględniając fakt, że odnotowano naruszenie norm i wymogów wzajemnej zgodności powodujące 5% zmniejszenie przedmiotowych płatności (art. 97 i 99 rozporządzenia nr 1306/2013 w związku z art. 42 rozporządzenia nr 640/2014).

W ocenie Sądu, ustalenia kontroli, zawarte w protokole z 28 grudnia 2020 r., są prawidłowe i wyczerpujące. Organ szczegółowo opisał wskazane naruszenia, odwołując się do dokumentacji zgromadzonej w sprawie.

Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1344 ze zm.; powoływane dalej jako: rozporządzenie), kontrolujący wykonujący czynności kontrolne, o których mowa w § 1, sporządzają z tych czynności sprawozdanie, o którym mowa w art. 53 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 809/2014, zwane dalej "raportem z czynności kontrolnych". Raport z czynności kontrolnych wykonanych w ramach wizyty zawiera dane, o których mowa w art. 53 ust. 1 lit. a-d rozporządzenia nr 809/2014; przepis art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 stosuje się odpowiednio (ust. 2). Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, podmiot kontrolowany otrzymuje kopię raportu z czynności kontrolnych.

Jak stanowi natomiast § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, jeżeli podmiot kontrolowany nie zgadza się z wynikami kontroli zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych, może zgłosić jednostce kontrolującej umotywowane uwagi na piśmie co do wyników kontroli zawartych w tym raporcie, w terminie 14 dni - w przypadku działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy, w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia wymienionego w pkt 1, i pkt 10-12 ustawy - od dnia otrzymania kopii raportu z czynności kontrolnych, chyba że bezpośrednio po zakończeniu czynności kontrolnych podmiot kontrolowany zgłosił kontrolującym umotywowane uwagi co do wyników kontroli zawartych w tym raporcie. Jeżeli uwagi są zasadne, kontrolujący niezwłocznie sporządzają zmieniony lub uzupełniony raport z czynności kontrolnych; do zmienionego lub uzupełnionego raportu z czynności kontrolnych § 6 stosuje się odpowiednio (ust. 2). Jeżeli uwagi nie zostaną uwzględnione, kontrolujący niezwłocznie przekazują podmiotowi kontrolowanemu pisemną informację zawierającą wskazanie przyczyn ich nieuwzględnienia (ust. 3).

Zatem oznacza to możliwość zgłaszania zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych przez rolnika. W sprawie skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa i nie złożył umotywowanych zastrzeżeń na wyniki z przeprowadzonej kontroli, a także nie przedstawił stosownych przeciwdowodów w stosunku do ustaleń zawartych w protokole z czynności kontrolnych. Tym samym brak uzasadnienia dla przyjęcia gołosłowych twierdzeń skarżącego jakoby wywiezienie obornika miało miejsce w grudniu 2020 r. i leżał on w tym miejscu do marca 2021 r., a więc przez trzy miesiące. Uzasadnienie skargi stanowi więc jedynie polemikę ze stanowiskiem organów. Same zaś zarzuty abstrahują od materiału dowodowego, który został zgromadzony w przedmiotowym postępowaniu. Na jego podstawie został ustalony w sposób prawidłowy stan faktyczny.

W kontekście powyższych rozważań, na prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie należy również spojrzeć przez pryzmat art. 27 ust. 3 i 2 Ustawy PROW. To zaś powoduje, że zasady procedowania przez organy ARiMR ulegają istotnej modyfikacji względem ogólnych zasad zawartych w przepisach k.p.a. i skutkują nadaniem tej procedurze szczególnego charakteru. Zasadę prawdy materialnej, wynikającą z art. 7 k.p.a. i rozwiniętą w art. 77 § 1 tego kodeksu, zredukowano do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pomijając ciążący na organie administracji publicznej obowiązek podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także obowiązek zebrania materiału dowodowego. W konsekwencji wskazaną zasadę ograniczono jedynie do obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organy w sprawach takich jak przedmiotowa nie mają obowiązku podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie powinny rozpatrzeć przedłożony przez rolnika wniosek i wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności spełnia warunki do ich otrzymania.

Przyjęta w art. 27 ust. 2 Ustawy PROW zasada ciężaru dowodu leżącego po stronie postępowania nie odbiega od reguły dowodzenia przewidzianej w art. 6 Kodeksu cywilnego. W konsekwencji, ustawa wprowadziła do postępowania prowadzonego na podstawie jej przepisów elementy kontradyktoryjności, co oznacza, że to strona ma obowiązek udowodnić prawdziwość swoich twierdzeń. Jak już wcześniej zostało wspomniane, w przeprowadzonym postępowaniu skarżący nie przedstawił dowodów, które podważałyby ustalenia organów.

Zdaniem Sądu, organy wypełniły obowiązek wynikający z art. 27 ust. 1-2 Ustawy PROW i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Wydanie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie zostało poprzedzone zebraniem niezbędnego materiału dowodowego i wyczerpującą jego analizą, nieprzekraczającą granic swobody określonej w art. 80 k.p.a. Wnioski organu są spójne i logiczne.

Odnośnie nieprzechowywania przez skarżącego ewidencji zabiegów przez 3 lata od dnia zakończenia nawożenia wykonanego na podstawie posiadanego planu nawożenia azotem albo obliczeń maksymalnych dawek azotu, należy stwierdzić, że skarżący sam przyznał, iż nie prowadził dokumentacji dotyczącej składowanego obornika. Dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji złożył w siedzibie Dyrektora ARiMR plan azotowy. Dlatego uzasadnione było poprzestanie w raporcie z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności sporządzonym przez inspektorów na stwierdzeniu, że skarżący jako rolnik nie prowadzi ewidencji zabiegów związanych z nawożeniem azotem.

Odnosząc się do treści art. 77 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, należy podkreślić, że nie ma on w rozpoznawanej sprawie zastosowania, albowiem nie zaistniały żadne przesłanki określone w tym przepisie, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kar administracyjnych. Wywiezienie obornika na grunt rolny, który zalegał tam przez dłuższy czas nie wynikało ani z działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, ani też z błędu właściwego organu lub innego organu albo z braku winy skarżącego w wypełnianiu obowiązków zapobiegania zanieczyszczania wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że skarżący wywiózł obornik na grunt rolny, gdyż, jak stwierdził, chciał go użyźnić, a poza tym w oborze zgromadziła się już duża ilość obornika, przeszkadzająca w obsłudze trzymanych tam zwierząt. Dodatkowo skarżący przyznał, że nie prowadził dokumentacji dotyczącej składowanego obornika, gdyż o tym nie wiedział i nikt go o tym nie poinformował. Zachowania skarżącego, nie spełniające obowiązków opisanych w stanie faktycznym sprawy symbolami WPD.1.17.1, WPD.1.36.1 i WPD.1.37.1 nie można więc usprawiedliwiać zastosowaniem ww. art. 77 ust. 2, ponieważ wskazane przez skarżącego okoliczności go usprawiedliwiające nie znajdują się w katalogu przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kar administracyjnych.

Nie można też podzielić stanowiska skarżącego, że organ błędnie uznał, iż wywiezienie obornika na należący do rolnika grunt rolny naruszyło przepisy o ochronie zanieczyszczenia wód, gdyż pryzma obornika usytuowana została w odległości mniejszej niż 25 m od rzeki. Sąd wskazał jednak, że w protokole kontroli organ nie zarzucił skarżącemu naruszenia reguły wyrażonej w rozdziale 1.4 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 lutego 2020 r., która stanowi, że pryzmy lokalizuje się poza zagłębieniami terenu, na możliwie płaskim terenie, o dopuszczalnym spadku do 3%, w miejscu niepiaszczystym i niepodmokłym, w odległości większej niż 25 m od linii brzegu wód powierzchniowych, pasa morskiego i ujęć wód, jeżeli nie ustanowiono strefy ochronnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. W konsekwencji odległość usytuowania przez skarżącego pryzmy od powierzchni wody nie wpłynęła na ustalenie procentowej wielkości zmniejszenia kwoty płatności ONW z tytułu nieprzestrzegania norm i wymogów, dlatego zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie ustosunkowały się merytorycznie do tej kwestii w zaskarżonych decyzjach, jedynie organ odwoławczy zacytował treść ww. reguły wyrażonej w rozdziale 1.4 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 lutego 2020 r. w sposób poboczny, nie odnosząc się do niej. W związku z powyższym Sąd nie rozpatrywał niniejszej sprawy pod względem prawdziwości twierdzenia skarżącego o tym, że odległość między rzeką a wywiezionym obornikiem mogła wynosić około 500 m, a nie mniej niż 25 m, ponieważ zagadnienie to było obojętne w stosunku do zapadłych decyzji organów.

Podsumowując powyższe rozważania, należy stwierdzić, że organy nie dopuściły się naruszeń przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich przyczyn, na mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

AB/