Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 288/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2010-06-11 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 175 par. 1, art. 194 par. 4, art. 243 par. 1, art. 244 par. 1, art. 245, art. 246 par. 1, art. 258 par. 1, 2 pkt 7,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 11 czerwca 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...].. znak: [...]. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 21 maja 2010r. w wysokości 1438zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...].. znak: [...].w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. M. T. reprezentowana przez doradcę podatkowego A. B. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z mężem i dwoma synami w wieku 8 i 11lat. Skarżąca jako posiadany majątek wykazuje dom wielkości 110m², mieszkanie wielkości 49,5m² (współwłasność) oraz działkę budowlana wielkości 1400m² (współwłasność). Źródłem utrzymanie rodziny skarżącej są dochody uzyskiwane przez nią z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 4400zł miesięcznie oraz z tytułu umowy najmu w kwocie 1600zł miesięcznie.

Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.

Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny.

Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.

Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym.

Prawo do zwalniania z kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku.

Oceniając całokształt okoliczności w sprawie uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku M. T.. Z istoty regulacji dotyczącej przyznania prawa pomocy wynika, że powinno się ją kierować w pierwszej kolejności do osób, które w sposób oczywisty nie są w stanie opłacić kosztów sądowych. Tymczasem badając sytuację majątkową skarżącej nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że nie jest on w stanie opłacić kosztów sądowych

Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, którego domaga się skarżąca, jak już wcześniej podkreślono ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia.

Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem jej rodzina dysponuje miesięcznie dochodem w łącznej wysokości 6000,00zł, który bez wątpienia pozwala zaspakajać potrzeby życiowe czteroosobowej rodziny. Skarżąca i jej mąż posiadają również majątek, który może służyć pozyskaniu środków na sfinansowanie kosztów postępowania.

W kontekście powołanych wyżej okoliczności trudno dać wiarę twierdzeniom strony, że nie jest ona w stanie uzyskać środków potrzebnych do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Podkreślić również należy, że mąż skarżącej jest osobą młodą i winien rozważyć podjęcie pracy zarobkowej, w przypadku trudności w znalezieniu pracy stałej istnieją możliwości podjęcia pracy sezonowej, czy dorywczej - co zapewne poprawiłoby budżet rodziny.

Nie można również nie zauważyć, że skarżąca korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika – doradcy podatkowego. Okoliczność ta potwierdza, że wbrew żądaniu przyznania skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych może ona wygospodarować środki niezbędne na opłacenie kosztów pomocy doradcy podatkowego. Przy czym podkreślić należy, że na obecnym etapie postępowanie pomoc ta nie jest konieczna, w myśl bowiem art. 175 § 1 oraz art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi staje się ona niezbędna dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Wobec tego wydatki ponoszone przez stronę na wynagrodzenie fachowego pełnomocnika nie mogą korzystać z pierwszeństwa przed wydatkami z tytułu kosztów postępowania sądowego.

Przywołane okoliczności sprawy, pomimo oświadczenia o złej sytuacji materialnej skarżącej, nie dają podstaw do przyjęcia poglądu, że skarżąca jest osobą ubogą, źle sytuowaną materialnie, której nie stać na pokrycie kosztów sądowych.

Mając na uwadze powyższe uznać należało, że skarżąca nie wykazała dostatecznie zasadności swojego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.