Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 227/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 10, art. 11, art. 18, art. 33, art. 121
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity
article: Art. 18, art. 94, art. 124, art. 125
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Bożenna Blitek Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. z siedzibą w T na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 22 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wypłaty byłemu pracownikowi przysługujących należności skargę oddala.


UZASADNIENIE

Okręgowy Inspektor Pracy działając na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 );

- art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. 2007.589) – decyzją z dnia 22 listopada 2013r. utrzymał w mocy nakaz Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia [...] 2013 r., nr rej. [...], w którym nakazano skarżącej A Sp. z o.o. w T - wypłacić byłemu pracownikowi P. S. przysługujące należności z tytułu wykonanej w okresie od dnia 05 maja 2013r. do dnia 30 maja 2013r. podróży służbowej poza granicami kraju (kraje Unii Europejskiej) w kwocie 4.228.45 zł.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organy :

przeprowadzona u skarżącej kontrola wykazała, że za wykonaną podróż służbową we wskazanym okresie P. S. skarżąca jako pracodawca naliczyła następujące należności: 715.00 € z tytułu diet za 25 dób przebywania w podróży służbowej oraz 489,60 € z tytułu ryczałtu za 24 noclegi przebywania w podróży służbowej. Łącznie naliczono kwotę 1.204.60 € , z której zostały potrącone pobrane zaliczki na poczet wykonywania podróży w łącznej kwocie 199,00 €. Po dokonanych potrąceniach pracownikowi naliczono kwotę 1.005,60 €, którą przeliczono wg kursu z dnia 27 maja 2013 r. na kwotę 4.228,45 zł .

Kontrola stwierdziła , że powyższa kwota do dnia 30 września 2013 r. nie została wypłacona pracownikowi.

Organ ustalił , że w dniu 31 maja 2013r. skarżąca wystawiła pracownikowi notę obciążeniową nr [...] opiewającą na kwotę 1.995,85 € tj. 8.292,76 zł z tytułu uszkodzenia w trakcie podróży służbowej w dniach 24 marca 2013r. do dnia 20 kwietnia 2013r. w ciągniku siodłowym nr rej. [...] układu kierowniczego oraz opon. Nota została doręczona pracownikowi za pośrednictwem poczty listem poleconym nadanym w dniu 31 maja 2013r.

Pracownik w piśmie z dnia 07 czerwca 2013r. oświadczył , że nie wyraża zgody na zapłatę kwoty 8,292,74 zł objętej notą obciążeniową , gdyż " tego nie zrobił". W aktach sprawy znajduje się "Oświadczenie" pracownika z dnia 7 czerwca 2013r. opisujące przebieg wydarzeń związanych z uszkodzeniem pojazdu.

Po otrzymaniu odpowiedzi skarżąca wystawiła oświadczenie o dokonaniu potrącenia wzajemnych wierzytelności tytułem odszkodowania za uszkodzenie w trakcie podróży służbowej w dniach 24 marca 2013r. do dnia 20 kwietnia 2013r. w ww. ciągniku siodłowym, w wysokości 1.005,60 € tj. kwoty przysługującej pracownikowi z tytułu podróży służbowej wykonanej w maju 2013r.

W odwołaniu od powyższego nakazu skarżąca zarzuciła , że jest on wadliwy i niemożliwy do wykonania i wniosła o stwierdzenie jego nieważności oraz umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania w sprawie. W ocenie skarżącej organ rażąco naruszył przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego.

Skarżąca podniosła, że wierzytelność pracownika nie istnieje , gdyż uległa umorzeniu na skutek dokonanego potrącenia. W tych okolicznościach realizacja wydanego nakazu jest niemożliwa i spowodowałaby sytuacje bezpodstawnego wzbogacenia pracownika wskutek otrzymania świadczenia nienależnego od skarżącej. Fakt wyrządzenia skarżącej szkody przez pracownika jest bezsporny i znajduje potwierdzenie w stanie formalnoprawnym oraz w materiale dowodowym. W dacie powstania szkody łączył pracownika ze skarżącą stosunek zobowiązaniowy , z którego wynikała odpowiedzialność pracownika wobec skarżącej oparta na dwóch podstawach tj. z Kodeksu pracy , a zwłaszcza z działu V , w którym uregulowano zasady odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy , jak również z umowy z dnia 22 sierpnia 2011r. o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie zawartej przez pracownika ze skarżącą . Zgodnie z § 4 tej umowy pracownik odpowiada w pełnej wysokości za ewentualne szkody i odpowiedzialność ta obejmuje szkody powstałe w dniach 24 marca 2013r. do dnia 20 kwietnia 2013r. w ciągniku siodłowym powierzonym pracownikowi. W przedmiotowej umowie pracownik wyraził zgodę na potrącenie przez pracodawcę równowartości szkody z przysługującego mu wynagrodzenia za pracę, innych świadczeń pieniężnych przyznanych przez pracodawcę lub z innych wierzytelności przysługujących pracownikowi wobec pracodawcy.

Skoro Inspektor Pracy nie zakwestionował dokonanego potrącenia , należy przyjąć , iż jest ono dopuszczalne i wywołuje skutki prawne.

Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. W związku z powyższym wierzytelność pracownika uległa całkowitemu umorzeniu .

Wskazując na powyższe okoliczności skarżąca zarzuciła, że zaskarżony nakaz jest niewykonalny , niewykonalność ma charakter trwały i należy stwierdzić jego nieważność w trybie art.156 § 1 pkt.5 Kpa.

W ocenie skarżącej organ naruszył przepisy prawa materialnego tj. art.831 § 1 pkt.1 Kodeksu postępowania cywilnego , dalej Kpc oraz art.505 pkt.1 Kodeksu cywilnego , dalej Kc , poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie , że skarżąca nie mogła dokonać potrącenia wzajemnych wierzytelności istniejących pomiędzy skarżącą , a pracownikiem. Powołane przez Inspektora Pracy ww. przepisy nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Ponadto skarżącą podniosła, że do wydania nakazów i sprzeciwu stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego . Zdaniem skarżącej Inspektor Pracy wydając zaskarżony nakaz dopuścił się naruszenia art.7, art.8, art.77 oraz art.80 Kpa oraz art.34 ust.2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w związku z art.107 §1 oraz § 3 Kpa poprzez niewłaściwe wskazanie podstawy prawnej wydanego nakazu , nie odniesiono się do wskazanych w komparycji art.831 § 1 pkt.1 Kpc i art.505 pkt.1 Kc , a także nie wyjaśniono uzasadnienia prawnego .

W tych okolicznościach , zdaniem skarżącego , należy stwierdzić , że nakaz został wydany bez podstawy prawnej , co winno skutkować stwierdzeniem jego nieważności.

Okręgowy Inspektor Pracy utrzymując w mocy zaskarżony nakaz stwierdził , że został on wydany w oparciu o ustalenia dokonane w trakcie kontroli pracodawcy, zawarte w protokole kontroli nr rej. [...] z dnia 4 października 2013r. , do którego nie wniesiono zastrzeżeń oraz w oparciu o powszechnie i bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa zobowiązujące pracodawcę do wypłaty pracownikowi świadczeń ze stosunku pracy , które to świadczenia nie zostały w przedmiotowej sprawie przez skarżącą wypłacone.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, braku zebrania w sposób wystarczający i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz braku dokonania oceny udowodnienia danej okoliczności w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy , organ odwoławczy stwierdził , że stan faktyczny został dokładnie opisany przez inspektora pracy wydającego przedmiotowy nakaz w protokole kontroli nr rej. [...] z dnia 4 października 2013 r. W protokole kontroli opisuje się (dokumentuje) stan faktyczny, nie dokonuje się natomiast jego oceny.

Odnośnie faktu zawarcia przez skarżącą z pracownikiem umowy o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie (której kserokopia stanowi załącznik nr 4 do protokołu kontroli nr rej. [...] z dnia 4 października 2013 r.) , organ stwierdził , że taka instytucja nie jest dopuszczalna na gruncie przepisów prawa pracy. Art. 125 Kodeksu pracy przewiduje bowiem zawarcie umowy o współodpowiedzialności materialnej pracowników. Natomiast art. 124 Kodeksu pracy nie przewiduje instytucji zawierania z pracownikiem umowy o odpowiedzialności materialnej, gdyż pracownik odpowiada za powierzone mu mienie na zasadach określonych tym art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu pracy , a od określonej w ten sposób odpowiedzialności może się on uwolnić w warunkach określonych w art. 124 § 3 tej ustawy .

W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego , zawarcie z pracownikiem umowy o odpowiedzialności materialnej przed wyrządzeniem szkody pracodawcy nie jest zgodne z ww. przepisami. Nadto organ wskazał na art. 18 § 1 Kodeksu pracy , zgodnie z którym postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika , niż przepisy prawa pracy. Postanowienia umów i aktów, o których mowa w ww. przepisie , mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy, są nieważne; zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy.

Okręgowy Inspektor Pracy podniósł , że w przedmiotowej sprawie pracownik nie zgodził się na zapłatę kwoty ujętej w nocie obciążeniowej wystawionej mu przez skarżącą i oświadczył , że nie jest odpowiedzialnym za powstałą szkodę w jej mieniu.

Organ odwoławczy wyjaśnił , że zgodnie z art. 831 § 1 pkt.1 Kpc , sumy i świadczenia w naturze wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych, nie podlegają egzekucji, a zgodnie z regulacją art. 505 pkt. 1 Kc , wierzytelności nie ulegające zajęciu nie mogą być umorzone przez potrącenie.

Reasumując Okręgowy Inspektor Pracy stwierdził , że niewypłacone przez pracodawcę należności z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju , objęte przedmiotowym nakazem , są świadczeniami oczywiście należnymi i mogły stanowić podstawę wydania decyzji przez inspektora pracy.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 831 § 1 pkt. 1 Kpc i art.505 pkt.1 Kc poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji tego przyjęcie, że skarżąca nie mogła dokonać potrącenia wzajemnych wierzytelności istniejących pomiędzy nią , a pracownikiem . Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza także art. 124 § 1 i § 2 i art.125 Kodeksu pracy poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji tego przyjęcie, że skarżąca nie mogła zawrzeć z pracownikiem umowy o odpowiedzialności materialnej .

Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu , że zawarcie między skarżącą a pracownikiem umowy o odpowiedzialności materialnej jest mniej korzystne niż przepisy prawa pracy , a w konsekwencji zarzuciła naruszenie art. 18 § 2 Kodeksu pracy .

W ocenie skarżącej organ naruszył przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7 Kpa , art. 8 Kpa , art. 77 Kpa oraz art. 80 Kpa poprzez brak podjęcia przez organ administracji publicznej niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, brak zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy w konsekwencji czego organ doszedł do przekonania w szczególności, że : 1/ nie wypłacenie pracownikowi kwoty 4.228,45 zł. było działaniem nieprawidłowym, 2/ niedopuszczalne było dokonanie potrącenia przez skarżącą kwoty 4.228,45 zł , 3/ dokonanie potrącenia nie było objęte zgodą pracownika .

Zdaniem skarżącej organ naruszył art. 80 Kpa poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranych w sprawie dowodów i w konsekwencji pozostawał w błędnym przekonaniu, że dokonanie potrącenie było niedopuszczalne i nieskuteczne albowiem nie było objęte zgodą pracownika.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 107 § 1 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 , pkt.5 i pkt.6 Kpa poprzez utrzymanie w mocy nakazu, pomimo że zachodziły przesłanki do stwierdzenia jego nieważności ze względu na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, których dopuścił się organ I instancji , nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz nieprawidłową ocenę materiału dowodowego , oraz brak uzasadnienia prawnego wydanej decyzji.

Wskazując na powyższe okoliczności skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającego ją nakazu , a także stwierdzenie nieważności rozstrzygnięć organów obu instancji .

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu odwoławczego , że nie jest dopuszczalne zawarcie umowy między pracodawcą a pracownikiem o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie , a jedynie dopuszczalne jest zawarcie umowy o współodpowiedzialności materialnej pracowników . Stanowisko to jest błędne i sprzeczne z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym Kodeksu pracy.

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną w mieniu powierzonym pracownikowi , zdaniem skarżącej , oparta jest na takich samych przesłankach , jak odpowiedzialność ogólna. Różnice ograniczają się właściwie jedynie do zakresu kwotowego tej odpowiedzialności. O ile bowiem w przypadku oddania mienia do dyspozycji, jeżeli szkoda wyrządzona została z winy nieumyślnej, odpowiedzialność ta ograniczona jest do wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody, to w przypadku powierzenia mienia odpowiada on do pełnej wysokości szkody .

Argumentacja organu odwoławczego kwestionująca możliwość zawarcia przez skarżącą z pracownikiem umowy o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie jest nieprawidłowa i stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 124 § 1 i § 2 Kp oraz art. 125 Kp., które miało znaczący wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom organu , ww. przepisy określają zasady odpowiedzialności pracownika za szkodę przed jej wyrządzeniem , a nie po jej wyrządzeniu.

Możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności materialnej za szkodę na warunkach określonych w art.124 § 3 Kp jest możliwe i dopuszczalne niezależnie od faktu zawarcia umowy o odpowiedzialności materialnej, gdyż jest to przepis bezwzględnie obowiązujący .

W ocenie skarżącej zawarcie z pracownikiem umowy o odpowiedzialności materialnej przed wyrządzeniem szkody pracodawcy nie narusza art. 18 § 1 Kp . Skarżąca wykazała , że obowiązujące przepisy prawa nie tylko wprost przewidują możliwość zawarcia takiej umowy przed wyrządzeniem szkody, lecz nawet wymagają zawarcia takiej umowy w celu określenia sposobu i zakresu odpowiedzialności pracownika. W związku z tym organ odwoławczy naruszył również art.18 § 1 Kp.

Wobec tego , że wierzytelność pracownika wskazana w decyzji oraz nakazie nie istnieje, albowiem uległa umorzeniu na skutek dokonanego potrącenia , zdaniem skarżącej , niedopuszczalne było wydanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją nakazu .

Okolicznością bezsporną w sprawie jest , że szkoda została wyrządzona przez pracownika , a jej wysokość została udokumentowana . Nie jest również sporny fakt zawarcia z pracownikiem umowy o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie oraz wyrażenie w niej zgody na dokonanie stosownych potrąceń.

Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko co do trwałej niewykonalności wydanego nakazu , co winno skutkować stwierdzeniem jego nieważności.

Ponadto , w ocenie skarżącej , organ odwoławczy dopuścił się naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego , w tym przepisów art. 7 Kpa., art. 8 Kpa., art. 77 Kpa oraz art. 80 Kpa .

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem .

Z kolei na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Sąd stwierdza , że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest , że w dacie przeprowadzenia kontroli u skarżącej stwierdzono , że byłemu pracownikowi P. S. nie wypłacono należności z tytułu wykonanej poza granicami kraju pracy w okresie od dnia 5 maja 2013r. do dnia 30 maja 2013r. Bezsporna jest również wysokość tej należności wynosząca 4.228,45 zł. , na którą składały się należności z tytułu diet za 25 dób przebywania w podróży służbowej oraz z tytułu ryczałtu za 24 noclegi w czasie podróży służbowej. Należność pomniejszono o kwotę 199,00 € pobranych przez pracownika zaliczek na poczet wykonywania tej podróży.

Inspektor Pracy działając na podstawie art.121 pkt.7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wydał w dniu 4 października 2013r. nakaz wypłaty tej należności pracownikowi.

Skarżąca w odwołaniu od przedmiotowego nakazu , jak również w skardze do tut. Sądu , nie kwestionując faktu nie wypłacenia tych należności pracownikowi konsekwentnie stoi na stanowisku , iż wierzytelność ta nie istnieje wobec potrącenia jej z wierzytelności skarżącej z tytułu naprawienia szkody wyrządzonej przez pracownika w powierzonym mieniu.

Istota zaistniałego sporu dotyczy okoliczności , czy skarżąca była uprawniona do dokonania potrącenia .

W ocenie skarżącej prawo do potrącenia wynika z zawartej z pracownikiem umowy z dnia 22 sierpnia 2011r. o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie . Zgodnie z § 4 pkt.1 tej umowy , za ewentualne szkody powstałe w powierzonym mieniu pracownik odpowiada w pełnej wysokości według zasad przewidzianych w Kodeksie pracy. § 4 pkt.2 umowy stanowi : " pracownik oświadcza , iż w przypadku stwierdzenia szkody w powierzonym mieniu , wyraża zgodę na potrącenie przez pracodawcę równowartości szkody z przysługującego mu wynagrodzenia za pracę , innych świadczeń pieniężnych przyznanych przez pracodawcę lub z innych wierzytelności przysługujących pracownikowi wobec pracodawcy".

Z kolei organ stoi na stanowisku , że niedopuszczalne było nie wypłacenie pracownikowi przedmiotowych należności z powodu ich potrącenia z uwagi na treść art.831§ 1 pkt.1 Kpc oraz art.505 pkt.1 Kc . Zawarcie umowy z dnia 22 sierpnia 2011r. o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie było bowiem niedopuszczalne na gruncie przepisów Kodeksu pracy . Art.124 Kp nie przewiduje możliwości zawierania z pracownikiem umowy o odpowiedzialności materialnej przed wyrządzeniem szkody , gdyż pracownik odpowiada za powierzone mienie na zasadach określonych w art.124 § 1 i § 2 Kp .

W ocenie organu , umowa może być zawarta wyłącznie w trybie art.125 Kp , ale dotyczy ona współodpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone im mienie. Organ uznał , że postanowienia ww. umowy są mniej korzystne dla pracownika , niż przepisy prawa pracy , dlatego zgodnie z art.18 § 2 Kp postanowienia umowy dotyczące odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie są nieważne.

Rozstrzygając zaistniały w niniejszej sprawie spór Sąd podzielił stanowisko Okręgowego Inspektora Pracy jako zgodne z prawem.

Jako podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji , organy administracji wskazały art.33 ust.1 pkt.1 w związku z art.11 pkt.7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Zgodnie z tymi przepisami , w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy jest uprawniony do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę , a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi ; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Wydanie nakazu stanowi drogę do dochodzenia roszczeń o wynagrodzenie i inne świadczenia za pracę. Aby mógł być on wydany , wynagrodzenie lub świadczenie musi być " należne" , co oznacza , że prawo do niego nie budzi wątpliwości ; świadczenie naliczono , lecz nie wypłacono. Jeżeli świadczenie jest kwestionowane , jedynym organem kompetentnym do weryfikacji spornych roszczeń ze stosunku pracy jest sąd pracy.

Podnieść należy , że inspektor pracy wydając nakaz wypłaty wynagrodzenia nie rozstrzyga o roszczeniu pracownika , gdyż w tym zakresie kompetencja należy do sądu powszechnego. Celem nakazu wypłaty należności z tytułu stosunku pracy jest nakłonienie pracodawcy do wypełnienia ciążącego na nim obowiązku względem pracownika , gdy obowiązek ten jest wymagalny. "Należne wynagrodzenie" jest kategorią obiektywną , nie podlegającą ocenie inspektora pracy , jakkolwiek organ ma prawo dokonywania ustaleń , czy wynagrodzenie istotnie jest należne.

Na mocy art.10 ust.1 pkt.1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy , do zadań tej Inspekcji należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy, w tym wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. W razie stwierdzenia naruszenia w tym zakresie , organ ma prawo nakazania określonych zachowań , do czego uprawnia art.11 tej ustawy. Uprawnienie do kontroli w celu stwierdzenia , czy pracodawca narusza przepisy dotyczące wynagrodzenia , zawiera więc w sobie możliwość ustalenia przez organ rozumienia pojęcia "należnego wynagrodzenia".

W rozpatrywanej sprawie Inspektor Pracy był zatem uprawniony do ustalenia , czy umowa z dnia 22 sierpnia 2011r. o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie zawarta przez skarżącą z pracownikiem – była zgodna z przepisami prawa pracy.

W ocenie Sądu organ zasadnie przyjął , że przedmiotowa umowa była nieważna , gdyż jej postanowienia były mniej korzystne dla pracownika , niż przepisy prawa pracy , o czym stanowi art.18 § 2 Kp. Sam fakt zawarcia tej umowy jednoznacznie potwierdza to stanowisko , gdyż w przeciwnym przypadku zbędne byłoby zawieranie dodatkowych umów o odpowiedzialności za powierzone mienie , wystarczające bowiem byłyby przepisy Kodeku pracy. Skarżąca zawierając z pracownikiem umowę z dnia 22 sierpnia 2011r. dążyła do wzmocnienia swojej sytuacji jako ewentualnego wierzyciela należności z tytułu naprawienia szkody kosztem pracownika poprzez zagwarantowanie sobie możliwości dokonania stosownych potrąceń równowartości szkody z należności wynikających ze stosunku pracy , przypadających pracownikowi. Wyrażenie pisemnej zgody pracownika na dokonanie potrąceń z tytułu mogących w przyszłości powstać zobowiązań wynikających z powierzenia mienia , bez wątpienia "osłabia" pozycję pracownika w sporze dotyczącym naprawienia ewentualnej szkody w powierzonym mieniu. Odmienne i jednocześnie mniej korzystne niż w Kodeksie pracy uregulowanie odpowiedzialności pracownika za powierzone mienie, stosownie do art.18 § 2 Kp jest nieważne.

W przedmiocie odpowiedzialności za mienie powierzone pracownikowi obowiązują przepisy zawarte w art.124 – 125 Kodeksu pracy ustanawiające zasady tej odpowiedzialności. Umowa zawarta na piśmie przez pracowników z pracodawcą dopuszczalna jest przy współodpowiedzialności materialnej , co wynika wprost z treści art.125 § 1 Kp.

Stosownie do art.831 § 1 Kpc , nie podlegają egzekucji sumy i świadczenia w naturze wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych i jako wierzytelności nie ulegające zajęciu – zgodnie z art.505 pkt.1 Kc nie mogą być umorzone przez potracenie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności , w ocenie Sądu , organy inspekcji pracy zasadnie uznali , że postanowienia umowy z dnia 22 sierpnia 2011r. mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy - są nieważne . Skarżąca nie była uprawniona do dokonywania potrącenia wzajemnych z pracownikiem wierzytelności , a w konsekwencji wierzytelność pracownika - wbrew zarzutom skargi – nie uległa całkowitemu umorzeniu. Skoro wierzytelność pracownika nie mogła być umorzona przez potrącenie( art.505 pkt.1 Kc) to należy stwierdzić , że wynagrodzenie P. S. było wynagrodzeniem należnym .

Zgodnie z art.94 pkt.5 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie. Skoro w rozpatrywanej sprawie kontrola stwierdziła naruszenie przez skarżącą tego obowiązku , zasadne było wydanie nakazu wypłaty. Dodać należy , że zgodnie z art.11 pkt.7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy takiemu nakazowi nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności ; przepis w tym zakresie jest jednoznaczny i bezwzględny.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania nie było ustalenie, czy pracownik wyrządził skarżącej szkodę w powierzonym mieniu , ani ustalenie , w jakiej ewentualnie wysokości szkoda powstała . W związku z tym argumentacja skargi odnosząca się do kwestii szkody powstałej w ciągniku siodłowym powierzonym pracownikowi , ani załączone do skargi oświadczenie pracownika z dnia 2 grudnia 2013r. o wyrażeniu zgodny na potrącenie z wynagrodzenia równowartości szkody (dotyczącej zresztą innej szkody , niż ta na którą powoływała się skarżąca w niniejszej sprawie ) , nie mogła odnieść zamierzonego skutku .

Za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad prowadzenia postępowania , gdyż organy orzekające w niniejszej sprawie zebrały materiał dowody w sposób wystarczający do wydania decyzji i ocena tego materiału uzasadniała treść podjętych rozstrzygnięć . Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego , że stan faktyczny został opisany w protokole kontroli z dnia 4 października 2013r. , natomiast ocena tego stanu jest zawarta w zaskarżonej decyzji.

Nie znajdując podstaw do uznania , że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy , należało orzec jak w sentencji.

W tym stanie rzeczy , Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270.) , orzekł jak w sentencji.