Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 450/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 43 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
article: § 7
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi K. H. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie płatności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z [...] maja 2020 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o przyznanie płatności w związku ze śmiercią rolnika.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w dniu [...] maja 2019 r. S. H. za pomocą aplikacji eWniosekPlus złożył wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2019. S. H. zmarł w dniu [...] czerwca 2019 r. W związku ze śmiercią wnioskodawcy w dniu [...] lutego 2020 r. została wydana decyzja nr [...] o umorzeniu w całości postępowania w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2019. W dniu [...] marca 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR we W. wpłynął wniosek K. H. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2019, w przypadku śmierci rolnika. Do wniosku K. H. dołączyła kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że wniosek K. H. dotyczył przejęcia płatności po zmarłym w dniu [...] czerwca 2019 r. mężu S. H.. Powołując się na treść § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 organ wyjaśnił, że wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w związku ze śmiercią wnioskodawcy składa się w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. W przypadku postępowania wywołanego wnioskiem S. H. termin ten upłynął w dniu [...] stycznia 2020 r. Natomiast K. H. złożyła wniosek dopiero w dniu [...] marca 2020 r., to jest po upływie terminu przewidzianego na wstąpienie do toczącego się postępowania. Organ podkreślił jednocześnie, że zgodnie z treścią przepisu § 7 ust. 10 rozporządzenia z dnia 13 marca 2015 r. termin ten nie podlega przywróceniu.

K. H. wniosła zażalenie na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W..

Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2020 r. wskazał, że w świetle art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez inne uzasadnione przyczyny rozumie się takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której nastąpiło uchybienie materialnego terminu przewidzianego na złożenie wniosku. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, gdyż instytucja odmowy wszczęcia postępowania jest aktem formalnym, a nie merytorycznym.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodziły przesłanki do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania, ponieważ skarżąca przekroczyła termin przewidziany na złożenie wniosku w przypadku śmierci rolnika o 56 dni kalendarzowych. Organ podkreślił jednocześnie, że skarżąca nie wnosiła o udzielenie jej informacji dotyczących zasad przyznawania płatności lub terminów składania wniosków w przypadku śmierci rolnika. Zdaniem Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydane w niniejszej sprawie jest prawidłowe i uzasadnione stanem faktycznym ustalonym w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Prawidłowości tego rozstrzygnięcia nie podważają argumenty podniesione przez stronę w zażaleniu.

K. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...].

Skarżąca zarzuciła:

- naruszenie przepisów: art. 7, art. 7a i art. 9, art. 28, art. 40, art. 61a k.p.a.;

- niesłuszne i niesprawiedliwe pozbawienie uprawnienia do otrzymania płatności z tytułu użytkowania gruntów na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2019 r. po mężu S. H., zmarłym w dniu [...] czerwca 2019 r., za wspólne użytkowanie rolnicze gruntów o powierzchni [...] ha.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji oraz uznanie prawa skarżącej do otrzymania płatności z tytułu użytkowania gruntów na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2019 r. po zmarłym mężu S. H..

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że gospodarstwo o powierzchni [...] ha należało do skarżącej i jej zmarłego męża, małżonkowie prowadzili je wspólnie, a nadto skarżąca była pełnomocnikiem męża i w jego imieniu załatwiała wszelkie formalności związane z przyznawaniem płatności. Dlatego zaskarżone postanowienie narusza prawo skarżącej do uzyskania płatności za 2019 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W świetle art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. dokonują kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Sąd administracyjny uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.)

Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych kryteriów kontrola legalności postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wskazuje, że postanowienie to nie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniałoby jego uchylenie.

Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiające wszczęcia postępowania na skutek wniosku skarżącej K. H. dotyczącego przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2019, w związku ze śmiercią pierwotnego wnioskodawcy – męża skarżącej S. H., który zmarł po złożeniu wniosku o płatności, a przed doręczeniem decyzji w tym przedmiocie.

Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 61a § 1 k.p.a. Według tego przepisu gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter rozstrzygnięcia formalnego (por. Piotr Przybysz Komentarz aktualizowany do art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX). Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W konsekwencji w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie formułuje wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14 oraz M. Linska-Wawrzon Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego - zagadnienia wybrane (w:) Samorządowe kolegia odwoławcze w systemie administracji publicznej, Warszawa 2016, s. 185-206).

Z art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie podstawy odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest sytuacja, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Drugą jest sytuacja, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem których ustalenie i podanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 2050/19, z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13 oraz z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 693/17).

W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że zaistniała druga z wymienionych w art. 61a § 1 k.p.a. przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, gdyż postępowanie nie może być wszczęte z powodu upływu terminu przewidzianego dla złożenia wniosku o wstąpienie do postępowania o przyznanie płatności w przypadku śmierci rolnika przed doręczeniem decyzji w sprawie przyznania płatności ONW.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze stwierdzić należy, że powyższa ocena jest prawidłowa.

Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami przewiduje ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 217). Zgodnie z art. 1 pkt 1 tej ustawy, określa ona zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanego dalej "programem". Program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje działania i poddziałania wymienione w art. 3 ust. 1 ustawy, w tym wymienione w pkt 12 płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami.

Powołana ustawa w art. 43 normuje sytuacje związane z wystąpieniem zdarzeń prawnych, w wyniku których zaistniało następstwo prawne w odniesieniu do pierwotnego wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy w sprawach o przyznanie pomocy w razie śmierci podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy będącego osobą fizyczną, rozwiązania, połączenia lub podziału podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej lub wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części przedsiębiorstwa tego podmiotu w toku postępowania, następca prawny tego podmiotu albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce tego podmiotu, jeżeli nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania albo poddziałania, w ramach którego ma być przyznana pomoc.

Przypadki, w których następca prawny podmiotu ubiegającego się o przyznanie płatności ONW albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce tego podmiotu, oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania, jak również przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części jest przyznawana płatność ONW, oraz warunki i tryb przyznania tej płatności zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364 z późn. zm.) (§ 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia).

Zgodnie z § 7 rozporządzenia:

1. w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania płatności ONW, płatność ONW przysługuje jego spadkobiercy, jeżeli użytki rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności ONW, były w posiadaniu rolnika lub jego spadkobiercy w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek;

2. w przypadku, o którym mowa w ust. 1, spadkobierca rolnika wstępuje do toczącego się postępowania na jego miejsce na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku;

3. spadkobierca rolnika podaje we wniosku, o którym mowa w ust. 2, numer identyfikacyjny nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności albo dołącza do tego wniosku kopię wniosku o wpis do ewidencji producentów w rozumieniu tych przepisów;

4. do wniosku, o którym mowa w ust. 2, spadkobierca rolnika dołącza:

1) odpis prawomocnego postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo

2) oświadczenie o złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, zawierające wskazanie imienia, nazwiska i numeru identyfikacyjnego rolnika, którego jest spadkobiercą - w przypadku gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku, albo;

3) zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza;

5. w przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, spadkobierca rolnika składa odpis prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 21 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia;

6. jeżeli z postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo z zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza wynika, że do nabycia spadku uprawnionych jest więcej spadkobierców niż jeden spadkobierca rolnika, spadkobierca wstępujący do postępowania w sprawie przyznania płatności ONW:

1) dołącza do wniosku, o którym mowa w ust. 2, albo

2) składa wraz z postanowieniem sądu, o którym mowa w ust. 5

- oświadczenia pozostałych spadkobierców rolnika o wyrażeniu zgody na wstąpienie tego spadkobiercy na miejsce rolnika i przyznanie mu płatności ONW;

7. zgoda, o której mowa w ust. 6, nie jest wymagana, jeżeli miałaby być wyrażona przez małoletniego, a wniosek, o którym mowa w ust. 2, został złożony przez spadkobiercę będącego przedstawicielem ustawowym tego małoletniego;

8. wniosek, o którym mowa w ust. 2, spadkobierca rolnika składa do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego rolnik złożył wniosek, o którym mowa w ust. 1;

9. w przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, decyzję w sprawie przyznania płatności ONW spadkobiercy rolnika wydaje się po złożeniu przez niego odpisu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku;

10. termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu;

11. do zapisobiercy windykacyjnego, który w wyniku śmierci rolnika nabył, jako przedmiot zapisu windykacyjnego, użytki rolne objęte wnioskiem o przyznanie płatności ONW złożonym przez tego rolnika lub prawo majątkowe, z którym łączy się posiadanie tych użytków, przepisy ust. 1-10 stosuje się odpowiednio.

Z przywołanych przepisów wynika, że wstąpienie do już toczącego się postępowania w miejsce spadkodawcy wymaga przede wszystkim złożenia stosownego wniosku i złożenia tego wniosku w terminie 7 miesięcy od dnia zgonu wnioskodawcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2020 r., I GSK 2050/19). Dopiero spełnienie wszystkich opisanych wcześniej warunków, w tym zachowanie terminu 7 miesięcy na złożenie wniosku, skutkuje wstąpieniem spadkobiercy wnioskodawcy w miejsce spadkodawcy i możliwością kontynuowania postępowania oraz rozstrzygnięcia na rzecz spadkobiercy złożonego przez pierwotnego wnioskodawcę wniosku o płatność.

Wymaga przy tym podkreślenia, że termin, o którym mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia ma charakter terminu materialnoprawnego, którego przywrócenie zostało wyłączone na mocy § 7 ust. 10 rozporządzenia. Wniosek, o którym mowa w § 7 rozporządzenia, jest wnioskiem spadkobiercy o przyznanie płatności w takim zakresie, w jakim ubiegał się o nie zmarły rolnik, zaś wstąpienie do postępowania jest realizacją tej woli otrzymania płatności. Z powyższego wynika również, że działanie spadkobiercy zmarłego rolnika nie stanowi tylko czynności procesowej polegającej na wstąpieniu do toczącego się postępowania administracyjnego, ale przede wszystkim jest czynnością prawa materialnego polegającą na złożeniu wniosku o przyznanie płatności w danym roku. Termin do dokonania tej czynności jest więc terminem prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 617/09). Z materialnego charakteru terminu wynika zaś, że dokonanie czynności po jego upływie jest bezskuteczne, niezależnie od przyczyn uchybienia terminowi. Uchybienie materialnemu terminowi do złożenia wniosku o przejęcie płatności, nie podlegającemu przywróceniu z mocy prawa, skutkuje utratą uprawnienia do wstąpienia do postępowania i żądania przyznania płatności, o które wnioskował spadkodawca. Złożenie wniosku po upływie terminu oznacza więc, że została spełniona wskazana w art. 61a § 1 k.p.a. przesłanka "innej uzasadnionej przyczyny", z powodu której postępowanie nie może być wszczęte. Upływ materialnego terminu do zgłoszenia żądania przyznania uprawnienia stanowi bowiem okoliczność uniemożliwiającą wszczęcie postępowania administracyjnego (w związku z bezskutecznością złożonego po terminie wniosku) i wypowiadanie się przez organ o prawach wnioskodawcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 2050/19).

W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości fakt złożenia przez skarżącą wniosku z przekroczeniem terminu 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku po wnioskodawcy S. H.. Mąż skarżącej zmarł bowiem w dniu [...] czerwca 2019 r., zaś skarżąca złożyła wniosek w związku ze śmiercią rolnika dopiero w dniu [...] marca 2020 r. Tymczasem termin na złożenie wniosku, zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2015 r., upłynął z dniem [...] stycznia 2020 r.

Prawidłowo zatem organy odmówiły wszczęcia postępowania z wniosku spadkobiercy, złożonego po upływie 7 miesięcy od dnia zgonu wnioskodawcy. Wskutek upływu materialnego terminu przewidzianego w przepisach prawa dla złożenia wniosku, w sprawie zaistniała bowiem przewidziana w art. 61a § 1 k.p.a. sytuacja, gdy z innej uzasadnionej przyczyny postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte.

Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego nie narusza przepisów prawa.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają argumenty skarżącej akcentujące wspólność gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą grunty rolne zgłoszone do płatności przez zmarłego męża skarżącej, jak również wspólne użytkowanie tych gruntów rolnych przez oboje małżonków. Decydująca dla odmowy wszczęcia postępowania jest bowiem okoliczność uchybienia materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku przez spadkobiercę rolnika. Natomiast okoliczność czy użytki rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności ONW, były w posiadaniu rolnika lub jego spadkobiercy w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek, podlegałaby badaniu dopiero w sytuacji, gdyby spadkobierca spełnił wymogi niezbędne do wstąpienia do postępowania w miejsce zmarłego wnioskodawcy, w tym w szczególności, gdyby został zachowany termin do złożenia wniosku, o którym mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia.

W związku z zarzutami skargi dotyczącymi niepoinformowania skarżącej przez organ o prawach i obowiązkach przysługujących spadkobiercy w sytuacji śmierci rolnika po złożeniu wniosku, a przed doręczeniem decyzji w przedmiocie płatności, wskazać należy na szczególne uregulowania wynikające z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zgodnie z tym przepisem, trafnie powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W świetle art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy organ ma zatem obowiązek udzielić stronie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania jedynie na żądanie zgłoszone przez stronę. Z akt administracyjnych nie wynika natomiast, by skarżąca przed złożeniem wniosku wnosiła o udzielenie tego rodzaju pouczeń.

Z tych wszystkich przyczyn i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.