Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1483/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Asesor WSA Alicja Palus /sprawozdawca/, Protokolant Agnieszka Karcz, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 141 i art. 143 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tj. Dz.U. z 1991r. Nr 36, poz. 161 z późn. zm./, Starosta L. działając jako organ egzekucyjny wezwał A. K. /zobowiązanego/ do wydania części nieruchomości położonej w L. przy ul. W. [...] w celu wykonania czynności związanych z usunięciem awarii sieci cieplnej przebiegającej przez tę nieruchomość.

Wskazał, iż zajęcie nieruchomości nastąpi w dniu [...]r. od godz. 900 oraz, że w razie niewykonania obowiązku udostępnienia nieruchomości zastosowany zostanie środek egzekucyjny w celu wydania części nieruchomości na czas niezbędny do usunięcia awarii.

W dniu [...]r. wyznaczony przez organ egzekucyjny egzekutor przystąpił do odebrania nieruchomości na czas usunięcia awarii. Egzekutor doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. Po odmowie wydania części nieruchomości przez zobowiązanego egzekutor zagroził zobowiązanemu użyciem przez obecnych przy czynnościach funkcjonariuszy Policji przymusu bezpośredniego, a także wydał polecenie pracownikom wierzyciela usunięcia zabezpieczeń uniemożliwiających wejście na nieruchomość zobowiązanego.

Po wykonaniu tych czynności egzekutor zarządził wykonanie niezbędnych prac na ciepłociągu. Prace te zostały zakończone o godz. 1140.

Pismem z dnia [...]r. skierowanym m.in. do Wojewody D. A. K. wniósł zażalenie na bezprawne - jego zdaniem - postanowienie Starosty L. z dnia [...]r. Zażądał ponadto spowodowania dymisji egzekutora oraz Starosty L. Zaskarżonemu postanowieniu oraz tytułowi wykonawczemu z dnia [...]r. zarzucił, że zostały wydane bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania, co stanowi naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdził, że sam zablokował przepływ wody w rurociągu ciepłowniczym, dlatego też nie może być mowy o awarii, której usunięcie uzasadniałoby wydanie zaskarżonego postanowienia. Stwierdził ponadto, że sieć ciepłownicza przebiegająca przez działkę jest jego własnością. Przeprowadzającemu czynności egzekucyjne egzekutorowi zarzucił działanie niezgodne z prawem. Kolejnymi pismami z dnia [...]r. oraz [...]r. A. K. wskazał na opieszałość organu egzekucyjnego w przesłaniu jego zażalenia Wojewodzie D. oraz odmowę udostępnienia mu akt sprawy. Powtórzył ponadto swoje żądania zawarte w poprzednich zażaleniach, domagając się pociągnięcia do odpowiedzialności dyscyplinarnej zarówno pracowników wierzyciela, jak i organu egzekucyjnego za nieuzasadnione i podjęte na skutek niedbalstwa działania.

Przekazując wraz z aktami sprawy zażalenie Wojewodzie D. Starosta L. wyjaśnił, że zastosowany środek egzekucyjny był zgodny z prawem i adekwatny do zaistniałej sytuacji, zaś przeprowadzona egzekucja jedynym sposobem zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania instalacji.

Rozpatrując zażalenie Wojewoda D. uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i z tego względu nie może być uchylone.

Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie Wojewoda D. wskazał, że postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. znajduje swoją podstawę prawną w przepisie art. 143 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zastosowany w postępowaniu środek egzekucyjny był niezbędny do usunięcia awarii sieci cieplnej przebiegającej przez posesję zobowiązanego. W ocenie organu odwoławczego środek egzekucyjny został zastosowany zgodnie z art. 7 § 2 i art. 141 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem prowadził on bezpośrednio do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym tj. wydania części nieruchomości w celu usunięcia awarii sieci cieplnej.

Wojewoda D. wyjaśnił też, że podnoszone przez A. K. argumenty o bezprawności i braku zasadności postępowania egzekucyjnego nie mogą zostać uwzględnione, natomiast kwestie własności rurociągu podnoszone przez niego w zażaleniu również nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem twierdzenie takie może zostać zweryfikowane jedynie w postępowaniu sądowym.

Organ orzekający podał też, że kwestia rekompensaty szkód, jakie zdaniem zobowiązanego powstały na nieruchomości w czasie przeprowadzania czynności egzekucyjnych może być przedmiotem odrębnego postępowania odszkodowawczego. Również pozostałe zarzuty dotyczące sugerowanej kradzieży bliżej nieokreślonych rzeczy oraz żądanie pociągnięcia do odpowiedzialności służbowej i karnej osób biorących udział w prowadzonej egzekucji nie należą do właściwości Wojewody D.

Z tych powodów Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Skargę na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu wniósł A. K. żądając w niej uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] lub ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązań skarżącego w stosunku do wierzyciela i wskazania z jakich przepisów obowiązującego prawa one wynikają oraz orzeczenia, aby Wojewoda D. spowodował, by Starosta L. doprowadził "własność" skarżącego do stanu poprzedniego lub wypłacił skarżącemu odszkodowanie w wysokości [...] zł za straty materialne i moralne spowodowane egzekucją.

Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej "A" S.A. w L. nie jest jego wierzycielem, a ponadto, że przez nieruchomość stanowiącą jego własność nie przebiega żadna sieć, która uległa awarii.

Zdaniem skarżącego przeprowadzona egzekucja była niedopuszczalna, a dowodzą tego wpisy w Księdze wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości, w której nie wpisano ograniczeń ani ciężarów w stosunku do niej. Jak twierdzi skarżący ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości mogłoby nastąpić na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie została wydana, dlatego - zdaniem skarżącego - wszystko, co znajduje się na przedmiotowym gruncie stanowi jego własność.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podkreślając ponownie, że postanowienie zostało wydane w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego, a środek ten został zastosowany prawidłowo.

W piśmie skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu w dniu [...]r. A. K. podtrzymał wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucił naruszenie - w skonkretyzowany w piśmie sposób - przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego oraz Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z przepisu tego wynika zatem, że w rozpoznawanej sprawie, w której skarga wniesiona została przed wskazaną datą, zastosowanie ma powołana wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Ponadto w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku prowadzonych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanego aktu /lub czynności/ z przepisami prawa, które mają zastosowanie w sprawie. Ocena tej zgodności odbywa się w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Ponadto Sąd ten jest związany granicą, jaką wyznacza przedmiot zaskarżonego postanowienia i z tego względu oraz ze względu na brak właściwości nie mógł orzekać o innych kwestiach wskazanych w petitum skargi.

Stosując natomiast wskazane wcześniej kryterium legalności w odniesieniu do zaskarżonego aktu, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, co obligowało Sąd do wydania orzeczenia w trybie art. 151 powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda D. utrzymał w mocy postanowienie Starosty L. z dnia [...]r. /Nr [...]/ orzekając w ten sposób o zasadności wezwania A. K. do wydania części nieruchomości położonej przy ul. W. [...] w L. w celu usunięcia awarii sieci ciepłowniczej i zasadności zagrożenia zastosowania środka egzekucyjnego w celu wydania nieruchomości wierzycielowi. Z akt sprawy wynika, że na skutek samowolnego zablokowania sieci przesyłowo - rozdzielczej na odcinku przebiegającym przez nieruchomość, stanowiącą własność A. K. /dokonanego nie po raz pierwszy przez właściciela nieruchomości/ doszło do uszkodzenia sieci i wycieku czynnika grzewczego z prawdopodobieństwem zwiększenia jego natężenia do wielkości - przy istniejącej średnicy rur przesyłowych - 30.000 litrów na godzinę.

Usunięcie awarii było konieczne nie tylko ze względów technicznych, ale także ze względu na zagrożenie zdrowia i życia osób korzystających z dostaw energii cieplnej przesyłanej z wykorzystaniem instalacji, która została uszkodzona, a pozbawionych tych dostaw z powodu awarii i nie mogących jednocześnie korzystać z innych źródeł ciepła.

Usunięcie awarii stwierdzonej na elemencie sieci przesyłowo - rozdzielczej znajdującej się na terenie nieruchomości, której właścicielem jest A, K, było możliwe wyłącznie poprzez dokonanie odpowiednich czynności naprawczych w miejscu jej zlokalizowania.

Wobec stanowczej odmowy przez właściciela udostępnienia nieruchomości i niewykonaniu tego obowiązku po otrzymaniu upomnienia, jedyną legalną możliwością jego wyegzekwowania było zastosowanie dalszego trybu i środków określonych w powołanej wcześniej ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zważyć przy tym należy na cel postępowania egzekucyjnego, którym jest doprowadzenie do wykonania obowiązku nałożonego aktem indywidualnym lub generalnym i istotę tego postępowania, którą postrzegać należy nie tylko w aspekcie skuteczności techniki administrowania, ale przede wszystkim jako instrument realizowania praworządności. Konsekwencją takiego traktowania postępowania egzekucyjnego jest m.in. zasada celowości, wynikająca z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym ustawodawca postanowił, że "organ egzekucyjny stosuje środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku ...". O wyborze środka egzekucyjnego w konkretnych okolicznościach faktycznych, poza wskazaną powyżej dyrektywą, decydują względy racjonalne.

Z zastosowanego w rozpoznawanej sprawie art. 141 § 1 powoływanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że jeżeli egzekwowany jest obowiązek wydania nieruchomości ... stosuje się środek egzekucyjny prowadzący do odebrania zobowiązanemu nieruchomości ...". Istotne też jest, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zasadność zarzutów skarżącego skierowanych przeciwko tytułowi wykonawczemu nie mogła być oceniana w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest zbadanie legalności zastosowania środka egzekucyjnego.

Wskazywana zatem przez skarżącego ewentualna wadliwość tytułu wykonawczego powinna być podnoszona w innym postępowaniu.

Ze względów powyżej przedstawionych skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku.