Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 339/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1 ,art.  107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Teza: 1. Uzasadnionym interesem osób trzecich jest między innymi to, aby należące do nich obiekty bydowlane po zrealizowaniu projektowanej inwestycji nadal odpowiadały obowiązującym warunkom technicznym.

2. Ze względu na wymóg wynikający z art.9 ust. 1 pkt 9 Prawa budowalnego, przy zatwierdzeniu projektu budowalnego organ architektoniczno-budowlany zobligowany jest nie tylko do sprawdzania, czy projektowana inwestycja odpowiada warunkom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich projektowana inwestycja odpowiada warunkom technicznym, jakim powinny odpowiaać budynki i ich usytuowanie, ale również czy jej zrealizowanie nie spowoduje, że istniejące obiekty przestaną odpowiadać wymaganym przez prawo warunkom technicznym

TEZY

1. Uzasadnionym interesem osób trzecich jest między innymi to, aby należące do nich obiekty bydowlane po zrealizowaniu projektowanej inwestycji nadal odpowiadały obowiązującym warunkom technicznym.

2. Ze względu na wymóg wynikający z art.9 ust. 1 pkt 9 Prawa budowalnego, przy zatwierdzeniu projektu budowalnego organ architektoniczno-budowlany zobligowany jest nie tylko do sprawdzania, czy projektowana inwestycja odpowiada warunkom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich projektowana inwestycja odpowiada warunkom technicznym, jakim powinny odpowiaać budynki i ich usytuowanie, ale również czy jej zrealizowanie nie spowoduje, że istniejące obiekty przestaną odpowiadać wymaganym przez prawo warunkom technicznym


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie NSA Zygmunt Wiśniewski, NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2007r. sprawy ze skargi U. K. i W. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia "[...] " pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. D. we W. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent W. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), art. 104 kpa oraz art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę A Sp. z o.o. z siedzibą we W. budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z parkingiem podziemnym i lokalami usługowymi oraz przyłączem wodnym, kanalizacji sanitarnej przy ul. D. we W., działka nr [...], część działki nr [...], [...], [...], AM-10, obręb plac G., kategoria obiektu - XIII, XVII, z zachowaniem – zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane – następujących warunków:

1. Szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych:

- przestrzeganie ustaleń i opinii zawartych w projekcie budowlanym oraz obowiązujących przepisów dotyczących realizacji robót;

- zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego do obowiązków inwestora należy zapewnienie opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;

- zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3a "(Dz. U. z 2001 r. nr 138, poz. 1554)" inwestor ma obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego.

2. Inwestor jest zobowiązany w odniesieniu do obiektów zaliczanych do kategorii XIII i XVII przed przystąpieniem do użytkowania uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

3. Kierownik budowy (robót) jest obowiązany prowadzić dziennik budowy oraz umieścić na budowie w widocznym miejscu tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia.

Następnie wskazano, iż obszar oddziaływania obiektu (-ów), o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, obejmuje nieruchomości: działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], AM-10, obręb plac G.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, że w dniu [...] B. Ł., działający w imieniu inwestora A Sp. z o.o. z siedzibą we W. przy ul. S. [...], złożył wniosek o pozwolenie na wykonanie robót budowlanych obejmujących budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z parkingiem podziemnym i lokalami usługowymi oraz przyłączem wodnym, kanalizacji sanitarnej i przebudową przyłącza gazowego przy ul. D. we W.

Inwestor do wniosku dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane objętą zakresem inwestycji, decyzję o warunkach zabudowy oraz 4 egzemplarze projektu budowlanego. Na podstawie projektu zagospodarowania terenu obejmującego zakres wnioskowanej inwestycji oraz danych uzyskanych z Katastru Miejskiego ustalono obszar oddziaływania projektowanego obiektu, a dalej podmioty uprawnione do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Poza inwestorem osobną kategorię podmiotów, które posiadają legitymację procesową do występowania w charakterze strony, stanowią osoby wskazane w ustawie Prawo budowlane poprzez odwołanie się do przysługujących im tytułów prawnych do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Właścicielem oraz użytkownikiem wieczystym nieruchomości są osoby, którym w stosunku do niej przysługuje prawo własności lub, odpowiednio, prawo użytkowania wieczystego w sensie przepisów prawa cywilnego.

Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 61 § 4 kpa powiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz o przysługującym im prawie do czynnego udziału w każdym jego stadium (pismo z dnia [...]).

Wskazano następnie, iż w dniu [...] z dokumentacją złożoną do zatwierdzenia zapoznał się przedstawiciel B Sp. z o. o., a następnie w dniach [...] i [...] – E. Z., członek wspólnoty mieszkaniowej budynku przy ul. L. [...].

Po wypełnieniu obowiązków wynikających z postanowienia nr [...] z dnia [...] i uzupełnieniu wniosku w dniu [...], prowadzący postępowanie organ administracji architektoniczno-budowlanej w dniu [...] przekazał egzemplarz projektu budowlanego do Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnej we W. z prośbą o opinię w zakresie spełnienia wymagań dotyczących warunków przejazdu na teren ograniczony ulicami L., D., J. oraz D. (działka nr [...], AM-10, obręb plac G.), zgodnie z warunkami § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 121, poz. 1139). D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. pismem [...] z dnia [...] zaopiniował pozytywnie rozwiązanie projektowe przedstawione w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu.

W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę zostało wszczęte postępowanie dotyczące ściany szczytowej budynku przy ul. L. [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. W związku z tym postanowieniem Prezydenta W. nr [...] w dniu [...] zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę.

W dniu [...] inwestor złożył prośbę o upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych dla projektowanej inwestycji, w zakresie niezbędnym do jej realizacji w związku z korektą usytuowania ścian projektowanego budynku przy granicach z działkami budowlanymi, przy których znajdują się ściany szczytowe z otworami okiennymi budynków sąsiednich. Wydział Architektury i Budownictwa pismem z dnia [...] zwrócił się do Ministra Budownictwa z prośbą o upoważnienie organu I instancji do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), umożliwiające wykonanie projektowanego budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...] przy ul. D. we W. ze ścianami bezpośrednio przy granicach z sąsiednimi działkami budowlanymi nr [...] i [...], przy których jest zlokalizowana istniejąca zabudowa z otworami okiennymi w ścianach szczytowych.

Odpowiadając na powyższe wystąpienie Minister Budownictwa w dniu [...] [...] nr [...] (data wpływu [...]) upoważnił Prezydenta Miasta W. do wyrażenia zgody na przedmiotowe odstępstwo w drodze postanowienia. W dniu [...] postanowieniem Prezydenta W. nr [...] wyrażono zgodę na opisane wyżej odstępstwo od przepisów warunków technicznych i tym samym ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania.

Wobec powyższego postanowieniem Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] podjęto postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę, a następnie w dniu [...] decyzją Prezydenta W. nr [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla wnioskowanej inwestycji.

W wyniku odwołania stron postępowania od powyższej decyzji Wojewoda D. decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W odrębnym postępowaniu, po rozpatrzeniu zażalenia P. T.-M., U. K., A. i M. N. oraz E. Z. na postanowienie Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] podejmujące z urzędu postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla wyżej opisanej inwestycji, Wojewoda D. postanowieniem nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Natomiast nie zostało uchylone postanowienie Prezydenta W. nr [...], którym w dniu [...] zawieszono postępowanie. Postanowienie to wstrzymywało bieg terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Następnie organ pierwszoinstancyjny wskazał, iż w dniu [...] Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją nr [...] umorzył z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie usytuowania otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku przy ul. L. [...] we W., usytuowanej w granicy z działką nr [...], AM-10, obręb plac G., ponieważ inwestor wykazał zgodność wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku z warunkami ostatecznej decyzji Urzędu Dzielnicowego Śródmieście [...] z dnia [...]. Tym samym ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania i w dniu [...] postanowieniem Prezydenta W. nr [...] podjęto postępowanie administracyjne zmierzające do ponownego rozpatrzenia wniosku inwestora.

W dniu [...] pełnomocnik inwestora złożył uzupełniający wniosek wraz z 4 egzemplarzami projektu budowlanego, zawierającego korektę rozwiązań projektowych zakwestionowanych przez Wojewodę D., a dotyczących obsługi komunikacyjnej projektowanego budynku, zaprojektowania w klatce nr 2 dźwigu osobowego dostosowanego dla potrzeb osób niepełnosprawnych oraz platformy schodowej w klatce nr 1 zapewniającej dostęp dla osób niepełnosprawnych do mieszkań położonych na pierwszej nadziemnej kondygnacji mieszkalnej oraz wyjaśnienie dotyczące pozwolenia wodnoprawnego.

Organ I instancji podniósł następnie, iż w wyniku analizy całości sprawy dokonanej przez Wojewodę D. i ponownego rozpatrywania sprawy, a także w oparciu o informację uzyskaną od zarządcy budynków przy ul. J. [...] i ul. L. [...] ustalono, że w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu znajdują się lokale mieszkalne posiadające otwory okienne w ścianach szczytowych budynków położonych w granicy z działką nr [...], a stanowiące odrębne nieruchomości lokalowe. Mimo, że w toku pierwotnie prowadzonego postępowania ustalono obszar oddziaływania projektowanego obiektu, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu uznano za strony użytkowników tych lokali, opierając się na przepisie § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Prezydent W. zaznaczył, że pismem z dnia [...] zgodnie z art. 61 § 4 kpa wszystkie strony zostały powiadomione o ponownym podjęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz o przysługującym im prawie do czynnego udziału w każdym jego stadium.

W dniu [...] organ administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie z zapisem punktu 3 decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] ustalającej warunki zabudowy dla wnioskowanego obiektu, określającego teren zainwestowania jako położony w strefie AB ochrony konserwatorskiej i w którym nałożono obowiązek uzyskania opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków przed wydaniem pozwolenia na budowę, przekazał 1 egzemplarz projektu budowlanego z prośbą o opinię. Strefa AB ochrony konserwatorskiej przestała istnieć w dniu 1 stycznia 2004 r. po ustawowym wygaśnięciu miejscowego planu ogólnego.

W dniu [...] (data wpływu [...]) Wojewoda D. przekazał zgłoszenie udziału Prokuratora w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na opisaną wyżej budowę. Przyjmując zgłoszenie udziału w prowadzonym postępowaniu pismem z dnia [...]. Prokurator został poinformowany o toczącym się postępowaniu.

Następnie w dniu [...] Miejski Konserwator Zabytków postanowieniem nr [...] uzgodnił projekt budowlany jako zgodny z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W dniu [...], korzystając z uprawnienia strony wynikającego z art. 10 kpa, z dokumentacją złożoną do zatwierdzenia zapoznał się Z. P., a w dniu [...] U. K. W dniu [...]. U. K. złożyła pismo, w którym oświadczyła, że nie wyraża zgody na wnioskowaną inwestycję w obawie o stan techniczny budynku przy ul. L. [...], w którym mieszka. Ponadto w piśmie zarzuciła naruszenie § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń lokalu nr [...] w budynku przy ul. L. [...].

W dniu [...] wpłynęło pismo podpisane przez członków wspólnoty mieszkaniowej budynku przy ul. J. [...] dotyczące obsługi tej nieruchomości poprzez działkę inwestora, to jest zapewnienia przejścia pieszego dla mieszkańców tego budynku po działce nr [...], będącej własnością inwestora, do placu zabaw dla dzieci, na podwórze i do śmietnika. W ocenie organu I instancji, z treści tego pisma nie wynika, aby osoby pod nim podpisane wykazały swój interes wynikający z prawa materialnego w opisanej sprawie.

W dniu [...] strony zostały powiadomione o zakończeniu postępowania dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań w terminie do [...].

Przywołując następnie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno-budowlanej stwierdził, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] ustalającej warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Projekt budowlany jest kompletny, wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, posiada wszystkie niezbędne opinie, w szczególności uzgodnienia z rzeczoznawcami do spraw sanitarno-higienicznych, bhp oraz zabezpieczeń przeciwpożarowych. Opis techniczny określa sposób spełnienia wymagań, o których mowa w art. 5 ustawy Prawo budowlane, dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, pożarowego, użytkowania i odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, a także określa warunki do korzystania z obiektu przez osoby niepełnosprawne oraz wykazuje zapewnienie poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym również dotyczących zapewnienia dostępu do drogi publicznej oraz wynikających z przepisu § 13 warunków technicznych, to jest zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń budynków sąsiednich.

Organ wskazał, iż do projektu dołączono warunki przyłączenia do sieci rozdzielczej C S.A. Oddział we W., warunki przyłączenia do sieci cieplnej D S.A. dla projektowanego obiektu, warunki dostawy wody i odbioru ścieków uzyskane z Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji oraz warunki odprowadzenia wód opadowych, warunki techniczne przebudowy sieci gazowej uzyskane z E Sp. z o.o. we W., decyzję Zarządu Dróg i Komunikacji we W. nr [...] z dnia [...] zezwalającą na lokalizację zjazdu publicznego z drogi publicznej - ul. L. wraz z uzgodnieniem obsługi komunikacyjnej projektowanego budynku oraz decyzję Zarządu Dróg i Komunikacji we W. nr [...] z dnia [...] zezwalającą na lokalizację w pasie drogowym ul. D., L. sieci gazowej wraz z przyłączami, przyłączy wody i kanalizacji oraz opinię Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej nr [...] z dnia [...] dotycząca uzgodnienia projektu budowlanego w zakresie projektowanych przyłączy.

Prezydent W. podniósł, iż zakres przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego, złożonego w dniu [...], obejmuje budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z parkingiem podziemnym i lokalami usługowymi oraz przyłączem wodnym i kanalizacji sanitarnej przy ul. D. we W. Przed przystąpieniem do użytkowania należy uzyskać zmianę niniejszej decyzji w części dotyczącej zatwierdzenia nowych przyłączy - zgodnie z art. 36a ustawy Prawo budowlane lub zgłosić budowę przyłączy - zgodnie z art. 30 tej ustawy.

Po sprawdzeniu kompletności projektu budowlanego oraz stwierdzeniu zgodności z ustaleniami decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] ustalającej warunki zabudowy dla wnioskowanego zamierzenia budowlanego, organ I instancji stwierdził, że nie można odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli U. i W. K., współwłaściciele lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. S. J. [...] we W. W odwołaniu skarżący podnieśli, iż inwestor uzyskał wymagane uzgodnienia na przebudowę sieci gazowej, decyzje: zezwalającą na lokalizację zjazdu publicznego i lokalizację w pasie drogowym sieci i przyłączy gazowych, przyłączy wodnych i kanalizacji, a także warunki dostawy wody i odbioru ścieków oraz opinię - uzgodnienie dokumentacji projektowej przez Departament Nieruchomości Urzędu Miejskiego W., nie dla inwestycji podlegającej przedmiotowemu zatwierdzeniu, ale dla inwestycji w kształcie wcześniejszym, zaprojektowanym z uwzględnieniem postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...], udzielającego zgodę na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umożliwiającego wykonanie projektowanego budynku mieszkalno-usługowego ze ścianami bezpośrednio przy granicach z sąsiednimi działkami budowlanymi, przy których zlokalizowana jest istniejąca zabudowa z otworami okiennymi w ścianach szczytowych. Ponadto skarżący podnieśli, iż zaskarżona decyzja narusza § 23 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także, iż nie mogli się zapoznać z dokumentacją sprawy, a przede wszystkim z materiałami niezbędnymi do wydania przez Prezydenta W. wzmiankowanego postanowienia z dnia [...] Nr [...]. Zdaniem skarżących powyższa decyzja narusza ich uzasadnione interesy poprzez uniemożliwienie prawidłowego oświetlenia mieszkań oraz uniemożliwienie dojścia mieszkańcom budynków przy ul. S. J. [...]-[...] we W., poprzez działkę będącą przedmiotem zainwestowania (nr [...]), na plac zabaw, na podwórze i do śmietnika oraz uniemożliwienie dojazdu straży pożarnej do wnętrza podwórzowego.

W dniu [...] Wojewoda D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, wydał decyzję nr [...], która utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t. jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 z późn. zm.);

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, a także zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego;

4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.

Organ odwoławczy podał, iż analizując akta omawianej sprawy nie stwierdził naruszeń w wyżej wymienionym zakresie, a także nie stwierdził naruszeń innych przepisów.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów skarżących, organ II instancji podniósł, co następuje:

Dokonanie przez inwestora "poprawek" w projekcie budowlanym wynikało ze wskazówek zawartych w decyzji Wojewody D. z dnia [...] nr [...], uchylającej decyzję Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dokonane zmiany nie dotyczyły projektu zagospodarowania terenu, a więc usytuowania budynku, jego gabarytów, formy zewnętrznej i zagospodarowania terenu, lecz dotyczyły, celem zapewnienia dostępu osobom niepełnosprawnym do mieszkań na pierwszej kondygnacji nadziemnej, jedynie zaprojektowania dźwigu w klatce schodowej nr [...], obsługującej pięciokondygnacyjną część budynku oraz platformy schodowej w klatce schodowej nr [...] (trzykondygnacyjna część budynku). Ponadto przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany przewidywał, że projektowany budynek przylegał będzie do istniejącej zabudowy na sąsiednich działkach nr [...] (ul. J. L. [...]) i [...] (ul. S. J. [...]). Z uwagi na istnienie otworów okiennych w ścianach szczytowych budynków na sąsiednich działkach, zaprojektowano przedmiotowy budynek oraz jego styk z tymi budynkami w sposób nie kolidujący z tymi otworami i nie naruszający przepisów. Na wniosek inwestora, postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...], udzielono zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umożliwiające wykonanie projektowanego budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...] przy ul. D. we W. ze ścianami bezpośrednio przy granicach z sąsiednimi działkami budowlanymi nr [...] i [...], przy których zlokalizowana jest istniejąca zabudowa z otworami okiennymi w ścianach szczytowych.

Organ II instancji podkreślił, że w sytuacji zaskarżenia powyższego postanowienia oraz zaskarżenia postanowienia Wojewody D. z dnia [...] nr [...], stwierdzającego niedopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] nr [...], akta sprawy zostały przesłane do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dlatego też w aktach organu I instancji pozostały jedynie niektóre kserokopie, w tym kserokopia wzmiankowanego postanowienia udzielającego zgody na odstępstwo. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia na wzmiankowane powyżej postanowienie Wojewody D. z dnia [...] nr [...].

Wskazując na powyższe organ odwoławczy wywiódł, że w sytuacji nie dokonywania zmian w projekcie zagospodarowania terenu, nie straciły na aktualności, uzyskane przez inwestora wymagane: uzgodnienia na przebudowę sieci gazowej; decyzje: zezwalająca na lokalizację zjazdu publicznego i lokalizację w pasie drogowym sieci i przyłączy gazowych, przyłączy wodnych i kanalizacji; warunki dostawy wody i odbioru ścieków oraz opinia – uzgodnienie dokumentacji projektowej przez Departament Nieruchomości Urzędu Miejskiego W.

W odniesieniu do zarzutu skarżących naruszenia § 23 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowiącego, że odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe (zadaszone osłony lub pomieszczenia ze ścianami pełnymi bądź ażurowymi, a także utwardzone place do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi) nie powinna wynosić więcej niż 80 m od najdalszego wejścia do obsługiwanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, stwierdzono, że zarzut ten jest bezzasadny.

W odniesieniu do projektowanego budynku, jak wskazał organ administracyjny, powyższy przepis nie ma zastosowania, bowiem miejsce na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych przewidziano w tym budynku, w wyodrębnionym pomieszczeniu.

W odniesieniu do zarzutu skarżących naruszenia ich uzasadnionych interesów poprzez uniemożliwienie prawidłowego oświetlenia mieszkań, stwierdzono, iż zarzut ten nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym. Zgodnie bowiem z § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7.00-17.00. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie powyższego wymagania co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy mieszkania w sąsiednich budynkach przy ul. S. J. i J. L. są jednopokojowe, nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia, a w sytuacji, gdy te mieszkania są wielopokojowe, to zgodnie z zacytowanym powyżej przepisem wymagany czas nasłonecznienia przynajmniej w jednym z pokoi wynosi do 1,5 godziny. Biorąc pod uwagę lokalizację projektowanego budynku od strony północnej w odniesieniu do sąsiednich budynków oraz usytuowanie tych budynków względem inwestycji, nie stwierdzono ewentualnego zacienienia, powodującego naruszenie § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W odniesieniu do zarzutu skarżących naruszenia ich uzasadnionych interesów poprzez uniemożliwienie dojścia mieszkańcom budynków przy ul. J. [...]-[...], poprzez działkę będącą przedmiotem zainwestowania (nr [...]), na plac zabaw, na podwórze i do śmietnika oraz uniemożliwienie dojazdu straży pożarnej do wnętrza podwórzowego, organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. W przedmiotowej sprawie właściciel działki nr [...] nie miał obowiązku udostępniania swojej działki w celu przejścia mieszkańców budynków przy ul. J. [...]-[...] na plac zabaw, na podwórze i do śmietnika, zlokalizowanych we wnętrzu podwórzowym budynków przy ul. J. i ul. L.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż w związku z prowadzonym postępowaniem, organ I instancji pismem z dnia [...], znak: [...], wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej o opinię w zakresie spełnienia wymagań dotyczących przejazdu na teren ograniczony ulicami J. L., I. D., S.J. oraz Ks. K. D. we W. (działka nr [...], AM-10, obręb Plac G.), zgodnie z warunkami § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. W odpowiedzi na powyższe pismo, D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. stwierdził, iż nie jest wymagane doprowadzenie drogi pożarowej do działki nr [...] - wnętrza międzyblokowego ograniczonego ulicami L., D., J. oraz D., a dojazd pożarowy do tych budynków jest zapewniony od strony wymienionych ulic.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący – U. i W. K.

Skarżący wnieśli o uchylenie w całości powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie § 23 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także warunku poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania planowanego obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, pod którym Minister Budownictwa wydał w dniu 5 lipca 2006 r. upoważnienie na odstępstwo od obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych dla projektowanej inwestycji, w zakresie niezbędnym do jej realizacji w związku z korektą usytuowania ścian projektowanego budynku przy granicach z działkami budowlanymi, przy których znajdują się ściany szczytowe z otworami okiennymi budynków sąsiednich.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

W skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu piśmie z dnia [...] uczestniczka postępowania U. K., właściciel mieszkania nr [...] przy ul. J. L. [...] we W., położonego przy ścianie szczytowej północnej, z dwoma oknami w tejże ścianie, na działce gruntu nr [...], popierając skargę wyraziła obawę, czy nie zostaną zamurowane jej okna oraz czy z uwagi na głębokie wykopy pod parking podziemny nie dojdzie do katastrofy budowlanej. Na rozprawie przedłożyła kserokopie pisma z października 2007 r. oraz notatek służbowych z dnia [...] dotyczących uszkodzeń powstałych w czasie realizacji przedmiotowej inwestycji w budynku przy ul. L. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

Rozważając, czy przedmiotowy projekt budowlany należycie zapewnia poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich podnoszonych w odwołaniu zarzutów.

Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem organu administracyjnego, iż przepis § 23 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690) stanowiący, że odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe (zadaszone osłony lub pomieszczenia ze ścianami pełnymi bądź ażurowymi, a także utwardzane place do ustawiania kontenerów z zamykanymi otwartymi otworami wrzutowymi) nie powinna wynosić więcej niż 80 m od najdalszego wejścia do obsługiwanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, należy odnieść do projektowanej inwestycji, a nie do obiektów już istniejących.

Poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, o jakim mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, oznacza jednak, że projektowana inwestycja nie może powodować, iż w odniesieniu do sąsiednich budynków – z uwagi na zrealizowanie tej inwestycji – nie będą zachowane warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Tak więc, ze względu na powyższy wymóg wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, przy zatwierdzaniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej zobligowany jest nie tylko do sprawdzenia, czy projektowana inwestycja odpowiada warunkom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale również czy jej zrealizowanie nie spowoduje, że istniejące dotychczas obiekty przestaną odpowiadać wymaganym przez prawo warunkom technicznym.

Uzasadnionym interesem osób trzecich jest między innymi to, aby należące do nich obiekty budowlane po zrealizowaniu projektowanej inwestycji nadal odpowiadały obowiązującym warunkom technicznym.

W rozpatrywanej sprawie, pomimo że w odwołaniu podnoszono zarzut, iż realizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje, że sąsiedni budynek przestanie odpowiadać wymaganym przez prawo warunkom technicznym, bo w stosunku do niego nie będą zachowane wymogi określone w § 23 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ odwoławczy poprzestał na stwierdzeniu, że w odniesieniu do projektowanego budynku przepis § 23 pkt 4 cytowanego rozporządzenia nie ma zastosowania, bowiem miejsce na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych przewidziano w tym budynku, w wyodrębnionym pomieszczeniu. Organ II instancji nie rozpatrzył zatem w istocie podnoszonego w odwołaniu zarzutu, iż realizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje, że budynek, którego współwłaścicielami są skarżący, przestanie odpowiadać obowiązującym warunkom technicznym, a więc że zostanie naruszony uzasadniony interes osób trzecich.

Rozważając kwestię zapewnienia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, organ odwoławczy należycie wykazał, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie spowoduje naruszenia § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak trafnie podkreślił, projektowany budynek ma zostać usytuowany na północ od dotychczas istniejącej zabudowy i nie będzie powodować zacienienia pomieszczeń znajdujących się w tych budynkach.

W odniesieniu do zarzutu skarżących naruszenia ich uzasadnionych interesów poprzez uniemożliwienie dojścia mieszkańcom budynków przy ul. J. [...]-[...], poprzez działkę będącą przedmiotem zainwestowania (nr [...]), na plac zabaw, na podwórze i do śmietnika oraz uniemożliwienie dojazdu straży pożarnej do wnętrza podwórzowego, organ II instancji prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami oraz że w przedmiotowej sprawie właściciel działki nr [...] nie miał obowiązku udostępniania swojej działki w celu przejścia mieszkańców budynków przy ul. J. [...]-[...] na plac zabaw i na podwórze, zlokalizowanych we wnętrzu podwórzowym budynków przy ul. J. i ul. L. Jedynie jeżeli chodzi o dojście do śmietnika jego stanowisko było co najmniej przedwczesne (o ile nie błędne), bowiem – jak już wyżej zaznaczono – nie wyjaśniono, czy realizacja projektowanej inwestycji nie spowoduje, że w odniesieniu do sąsiedniego budynku nie zostaną naruszone warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dopiero prawidłowe ustalenie, że mieszkańcy sąsiedniego budynku po zrealizowaniu projektowanego obiektu będą mieli zapewniony zgodnie z obowiązującymi przepisami, to jest z § 23 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dostęp do miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, pozwoli na stwierdzenie, że właściciel działki nr [...] nie miał obowiązku udostępniania swojej działki w celu przejścia mieszkańców budynków przy ul. J. [...]-[...] do śmietnika. Gdyby bowiem mieszkańcy tych budynków nie mieli zapewnionego innego dojścia do miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, dostęp ten musiałby zostać zapewniony poprzez działkę nr [...], która musiałaby zostać obciążona stosowną służebnością.

Organ odwoławczy wskazując, iż w związku z prowadzonym postępowaniem, organ I instancji w odpowiedzi na swoje pismo z dnia [...] uzyskał od D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. informację, że nie jest wymagane doprowadzenie drogi pożarowej do działki nr [...] - wnętrza międzyblokowego ograniczonego ulicami L., D., J. oraz D., gdyż dojazd pożarowy do tych budynków jest zapewniony od strony wymienionych ulic, zgodnie z prawem przyjął, że przedmiotowa inwestycja nie naruszy przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 121, poz. 1139), a w szczególności jego § 13 ust. 1. Powyższa informacja – opinia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej była dla organów architektoniczno-budowlanych wiążąca i organy te nie miały podstaw do jej zakwestionowania.

Trafnie też organ architektoniczno-budowlany II instancji wskazał, iż dokonane przez inwestora "poprawki" w projekcie budowlanym wynikające ze wskazówek zawartych w decyzji Wojewody D. z dnia [...] nr [...], nie dotyczyły projektu zagospodarowania terenu, a więc usytuowania budynku, jego gabarytów, formy zewnętrznej oraz zagospodarowania terenu. Tak więc w tej sytuacji nie straciły na aktualności, uzyskane przez inwestora wymagane uzgodnienia na przebudowę sieci gazowej; decyzje: zezwalająca na lokalizację zjazdu publicznego i lokalizację w pasie drogowym sieci oraz przyłączy gazowych, przyłączy wodnych i kanalizacji; warunki dostawy wody i odbioru ścieków oraz opinia – uzgodnienie dokumentacji projektowej przez Departament Nieruchomości Urzędu Miejskiego W.

W świetle przedmiotowego projektu budowlanego nie są także uzasadnione obawy mieszkańców lokali, których okna znajdują się w ścianach graniczących z działką nr [...], że realizacja projektowanej inwestycji doprowadzi do zamurowania ich okien. Projekt ten bowiem nie przewiduje przesłaniania okien sąsiednich domów, a tym bardziej nie pozwala na ich zamurowanie.

Jeżeli natomiast chodzi o obawy spowodowania katastrofy budowlanej stwierdzić należy, iż realizacja przedmiotowej inwestycji, zgodnie z projektem budowlanym opracowanym przez uprawnione osoby przeprowadzana przez fachowych wykonawców, nie powinna doprowadzić do żadnych negatywnych następstw w odniesieniu do obiektów usytuowanych w pobliżu. Gdyby w rzeczywistości okazało się, że prowadzone roboty budowlane powodują ujemne skutki w odniesieniu do innych budynków, wówczas konieczna byłaby ingerencja organów nadzoru budowlanego. Jest to jednak odrębna sprawa w stosunku do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jeżeli bowiem sporządzony przez uprawnione osoby projekt budowlany odpowiada warunkom technicznym i obowiązującym przepisom oraz sztuce budowlanej, organy architektoniczno-budowlane nie mają podstaw do hipotetycznego zakładania, że mimo teoretycznie prawidłowego projektu jego realizacja spowoduje katastrofę budowlaną.

Przy ponownym rozpatrywaniu odwołania skarżących organ odwoławczy powinien rozważyć wszystkie zarzuty skarżących i należycie uzasadnić swoje stanowisko, przy czym – o ile uzna, że w sprawie tej nie naruszono uzasadnionych interesów osób trzecich – winien wyraźnie to wykazać w odniesieniu do wszystkich podnoszonych zarzutów, a nie tylko w stosunku do niektórych z nich.

W tym stanie rzeczy uznać trzeba, iż nie rozpoznając należycie wszystkich podnoszonych w odwołaniu zarzutów organ II instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji