Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 745/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 3a i ust. 3b
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Sędziowie: WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca),, WSA Ewa Kowalczyk, Protokolant: referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek I. oddala skargę; II. przyznaje [...] P. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku VAT.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. o odmowie umorzenia A. K. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie 45.596,44 zł, w tym z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 39.630,58 zł za okres od października 2009 r. do maja 2010 r. i za okres od grudnia 2011 r . do września 2014 r., z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 12.977,90 zł za różne okresy od października 2006 r. do września 2014 r. oraz z tytułu składek na Fundusz Pracy w łącznej kwocie 1.987,96 zł za różne okresy od października 2006 r. do września 2014 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Zakład podniósł, że sprawie nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności składek określone w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.) - dalej wymienianej także jako u.s.u.s. lub ustawa - z uwagi na trwające postępowanie egzekucyjne. Ponadto zadłużenie wnioskodawczyni zostało zabezpieczone poprzez dokonanie w dniach [...] stycznia 2009 r., [...] lutego 2010 r., [...] lutego 2012 r., [...] stycznia 2013 r., [...] września 2014 r. oraz w dniu [...] kwietnia 2015 r. wpisów hipoteki przymusowej w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, która stanowi własność wnioskodawczyni. Wobec powyższego brak całkowitej nieściągalności zadłużenia skutkuje brakiem podstawy do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s.

Za nieuzasadnione uznał także organ umorzenie należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), dalej powoływanego także jako "rozporządzenie z 31 lipca 2003 r.").

W kontekście oceny spełnienia przez wnioskodawczynię przesłanek umorzenia należności, pomimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności Zakład wskazał, że w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz córką. Jedynym źródłem dochodu rodziny jest prowadzona przez męża działalność gospodarcza, przy czym zgodnie z wyjaśnieniem wnioskodawczyni działalność ta jest małodochodowa, a mąż pobiera wsparcie pomostowe na opłatę należności ZUS oraz księgowość i inne wydatki. Z bazy danych Zakładu wynika, że wnioskodawczyni i jej córka są zgłoszone do ubezpieczeń przez Powiatowy Urząd Pracy w O. jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku. Nadto, z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że miesięczne wydatki związane ze stałymi opłatami wynoszą 516,71 zł, a koszty związane z leczeniem – 150 zł. Na ich potwierdzenie wnioskodawczyni przedłożyła prognozowaną fakturę VAT z dnia [...] października 2014 r. wystawioną przez zakład energetyczny na kwotę 516,71 zł. Wynikający z faktury okres rozliczeniowy wskazuje, że prognozowane miesięczne wydatki za energię wynoszą 258,55 zł miesięcznie. Zdaniem Zakładu, wnioskodawczyni nie udokumentowała wskazanych w oświadczeniu wydatków z tytułu opłat stałych. Wnioskodawczyni przedłożyła natomiast pismo z banku z dnia [...] października 2014 r., z którego wynika, że spłaca ona kredyt w ratach po 547,41zł miesięcznie.

Zakład stwierdził, że sytuacja materialna A. K. i jej rodziny jest trudna, co wynika z tego, że wnioskodawczyni nie osiąga dochodów, a jej mąż osiąga tylko niewielkie dochody z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Zakład wskazał jednak, że pomimo tego wnioskodawczyni spłaca kredyt bankowy w ratach po 547,41 zł i nie wykazuje zaległości z tego tytułu. Nie wykazała ona także zaległości w opłatach stałych. Ponadto jej rodzina nie korzysta już z żadnych form pomocy oferowanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Zakład zwrócił nadto uwagę na fakt utrzymywania przez wnioskodawczynię dorosłej córki, co wiąże się z ponoszeniem zwiększonych wydatków związanych ze stałymi opłatami.

Powyższe zdaniem Zakładu wskazuje, że sytuacja finansowa nie może stanowić podstawy do umorzenia zadłużenia na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Posiadanie zobowiązań wobec innych wierzycieli i związane z tym problemy finansowe nie mogą obligować Zakładu do umorzenia zadłużenia z tytułu nie opłaconych należności składkowych. Nie jest bowiem do zaakceptowania stan, w którym regulowane są zobowiązania wobec innych wierzycieli, a zaległe składki wobec ZUS nie są opłacane.

W wyniku zaskarżenia decyzji z dnia 3 czerwca 2015 r. do sądu administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 894/15 uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że ustalenie braku przesłanek umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. jest co do zasady prawidłowe, ponieważ znajduje potwierdzenie w ustaleniach faktycznych opartych na materiale zebranym w aktach sprawy. W szczególności z akt sprawy nie wynika, aby organ egzekucyjny stwierdził bezskuteczność egzekucji wynikającą z braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Takiego stwierdzenia przez naczelnika urzędu skarbowego lub przez komornika sądowego wymaga przepis art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Wprawdzie, nie wynika to wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, lecz należy stwierdzić, że brak jest również dowodów, a nawet twierdzeń skarżącej, że w sprawie wystąpiły inne okoliczności pozwalające na ustalenie nieściągalności składek na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 1-4a ustawy.

Co do ustalenia, że nie zachodzi przesłanka umorzenia składek określona w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że nie ma podstawy do umorzenia składek z uwzględnieniem okoliczności, o których mowa w przepisie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., według którego organ może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli sytuacja rodzinna i majątkowa zobowiązanego, w której opłacenie należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny wywołana jest poniesieniem strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Z powyższego wynika, że okoliczności takie jak klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia stanowią przesłankę umorzenia należności, jeżeli poniesione w ich wyniku straty materialne powodują, że zobowiązany znalazł się w tak trudnej sytuacji finansowej, iż bezwzględna konieczność uregulowania zobowiązań doprowadziłaby do likwidacji przedsiębiorstwa, a co za tym idzie do utraty jednego źródła dochodu. Wnioskodawczyni po powodzi w 2010 r. otrzymała środki finansowe przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z odbudową domu jednorodzinnego, zasiłki celowe oraz okresowe z pomocy społecznej, otrzymała także pożyczkę na wznowienie działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni wznowiła prowadzenie działalności gospodarczej po powodzi i wyrejestrowała tę działalność dopiero z dniem 1 października 2014 r. Nie zachodzi zatem sytuacja, że dopiero uregulowanie zobowiązań mogłoby doprowadzić do pozbawienia możliwości dalszego prowadzenia działalności. do likwidacji przedsiębiorstwa i utraty jedynego źródła dochodu.

Za prawidłowe uznał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ustalenie, że nie zachodzi sytuacja, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Według tego przepisu przewlekła choroby zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności jest jedną z tych okoliczności, które sprawiają, że zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuacją rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to dla niego zbyt ciężkie skutki. W rozpoznawanej sprawie nie było mowy o konieczności opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Wprawdzie, analiza akt administracyjnych potwierdza problemy zdrowotne skarżącej, niemniej jednak nie wykazała ona, że jest dotknięta przewlekłą chorobą pozbawiającą ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie za nie wystarczające i nieprzekonująco uzasadnione uznać należało te ustalenia faktyczne, które doprowadziły organ do stwierdzenia, że nie zachodzi przesłanka umorzenia składek określona w art. 28 ust 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zakład ustalił bowiem, że w okolicznościach faktycznych sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. o odmowie umorzenia A. K. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Zakład stwierdził, że sprawie nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności składek określone w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

W odniesieniu do możliwości umorzenia należności pomimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ wskazał, że z przedłożonych dokumentów wynika, że sytuacja materialna rodziny skarżącej jest trudna. Aktualnie skarżąca nie osiąga żadnych dochodów. Również pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym pełnoletnia córka skarżącej nie osiąga dochodów. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona przez męża skarżącej działalność gospodarcza, która jednak nie przynosi dochodów.

Organ podniósł jednakże, że pomimo braku dochodów z działalności męża skarżącej (2014 r. - strata) oraz wykazanych w zeznaniach podatkowych niewielkich dochodach z prowadzonej przez skarżącą działalności (2013 r. w kwocie 1 050,73 zł, a w 2014 r. w kwocie 1496,93 zł) - stanowiącej jedyne źródło utrzymania rodziny przy jednoczesnym braku zatrudnienia pełnoletniej córki skarżącej, regulowane są opłaty związane ze stałym utrzymaniem oraz spłata rat kredytu bankowego. Wysokość rat wynikających z obowiązującej umowy kredytowej to kwota 2 737,05 zł - za okres od 21.10.2014 r. do 21.02.2015 r. oraz kwota 5 240,60 zł za okres od 21.03.2015 r. do 21.12.2015r. W kontekście powyższego budzi wątpliwości przekazana w oświadczeniu informacja o dokonywaniu spłat na poczet rat kredytowych w wysokości po 524,60 zł miesięcznie z pieniędzy otrzymanych w ramach pożyczek prywatnych, których spłata odbywa się w okresie letnim w ramach prac dorywczych na polu.

W ocenie organu okoliczności te uniemożliwiły oparcie się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia jedynie na oświadczeniu skarżącej i przedłożonych zeznaniach podatkowych oraz przyjęciu stanowiska o nie posiadaniu rzez skarżącą innych źródeł dochodów. Skoro analiza przedłożonych dokumentów nie wskazuje na możliwość dokonywania przez skarżącą spłaty kredytu, a nie posiada ona zaległości z tego tytułu to można przyjąć, iż możliwości finansowe skarżącej pozwalają również na spłatę zadłużenia powstałego w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę wysokość zaległości jej spłata mogłaby nastąpić w dłuższym okresie w systemie ratalnym lub w ramach dobrowolnych wpłat w kwotach nie pozbawiających zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto z przedłożonych harmonogramów spłaty kredytu bankowego wynika, że termin spłaty ostatniej raty przypada na dzień 21.10.2019r., co niewątpliwie wpłynie na poprawę sytuacji materialnej i ułatwi spłatę zadłużenia z tytułu nieopłaconych należności składkowych.

Zdaniem organu powyższe sprawiało, że sytuacja finansowa skarżącej nie może stanowić podstawy do umorzenia zadłużenia na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Organ podkreślał przy tym, że należności z tytułu składek są zobowiązaniami publicznoprawnymi i w przeciwieństwie do zobowiązań cywilnoprawnych wierzyciel nie ma swobody w ich dysponowaniu, także z uwagi na konieczność respektowania ustawowej zasady równości wobec prawa. Podejmując decyzję o umorzeniu Zakład powinien kierować się ostrożnością mającą na celu ochronę środków publicznych, których jest jedynie dysponentem. Ze środków tych, stanowiących przychód Zakładu Ubezpieczeń Społecznych finansowana jest m.in. wypłata bieżących świadczeń osobom uprawnionym, stanowiącym szeroką grupę społeczną. Należności te w sposób znaczny zasilają system ubezpieczeń społecznych i przyczyniają się do unikania zaciągania zobowiązań w celu zapewnienia stałej płynności finansowej poszczególnych funduszy, którymi dysponuje ZUS, a w konsekwencji zapobiegają powiększaniu długu publicznego. Z powyższych względów podstawa umarzania należności z tytułu składek winna mieć zastosowanie tylko do tych dłużników, którzy przekonają o wykorzystaniu w pełni zdolności do pracy i aktywnej postawie w poszukiwaniu źródeł środków finansowych na spłatę swoich zobowiązań. Omawiane uregulowanie nie może być formą premiowania osób, które posiadając zobowiązania finansowe z tytułu zaległych składek i odsetek, prezentują postawę pasywną w zakresie dążenia do ich realizacji. Będąc osobą bezrobotną skarżąca posiada środki finansowe na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych nie podejmując spłaty zobowiązań publicznoprawnych. Nie jest bowiem do zaakceptowania stan, w którym regulowane są zobowiązania wobec innych wierzycieli, a zaległe składki wobec ZUS nie są opłacane.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących sytuacji zdrowotnej skarżącej organ wskazał, że zgodnie z przepisami rozporządzenia przesłanką umorzenia należności jest m.in. przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiająca możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W tym kontekście organ stwierdził, że skarżąca nie udokumentowała, iż jest trwale i całkowicie niezdolna do pracy lub że z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny nie ma możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W związku z tym sytuacja zdrowotna nie może stać się przesłanką umorzenia należności z tytułu składek w sprawie.

Odnośnie możliwości umorzenie składek na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne organ wskazał, że na tej podstawie Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku m.in. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności.

Z powyższego wynika, że okoliczności takie jak klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia stanowią przesłankę umorzenia należności jeżeli poniesione w ich wyniku straty materialne powodują, że zobowiązany znalazł się w tak trudnej sytuacji finansowej, iż bezwzględna konieczność uregulowania zobowiązań doprowadziłaby do likwidacji przedsiębiorstwa, a co za tym idzie do utraty jednego źródła dochodu, czego w Pani sprawie nie stwierdzono.

Jak wywodził organ z analizy zgromadzonych dokumentów wynika, że skarżąca wznowiła prowadzenie działalności gospodarczej po powodzi w 2010 r., którą wyrejestrowała dopiero z dniem 1.10.2014 r. Skarżąca nie wykazała zatem, że konieczność uregulowania zobowiązań doprowadziłaby do likwidacji przedsiębiorstwa i utraty jedynego źródła dochodu. Zatem nie zachodzą okoliczności określone w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. uzasadniające umorzenie.

W skardze wniesionej od decyzji z dnia [...] marca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. K. ponownie zakwestionowała stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że jej sytuacja majątkowa i stan zdrowia nie wyczerpuje przesłanki uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna, dlatego podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organy nie naruszyły także przepisów prawa materialnego.

Podstawą umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne jest art. 28 ust. 1 – 3a u.s.u.s. Przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do umorzeń między innymi składek na ubezpieczenie zdrowotne i składek na Fundusz Pracy (art. 32 u.s.u.s.).

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, przewidującego wyjątek od tej zasady. Wyjątek polega na tym, że pomimo braku całkowitej nieściągalności składek możliwe jest ich umorzenie w uzasadnionych przypadkach, przy czym taka możliwość dotyczy tylko składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek.

Według art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyjątek od zasady, że umorzeniu podlegają należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności dotyczy składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Wówczas należności mogą być umarzane w uzasadnionych przypadkach pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). W ustawie nie określono bliżej uzasadnionych przypadków w rozumieniu art. 28 ust. 3a u.s.u.s., natomiast zgodnie z art. 28 ust. 3b tej ustawy minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego otrzymał upoważnienie ustawowe do określenie w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad umarzania składek, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s., Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Analiza wskazanych przepisów pozwala stwierdzić, że wprawdzie ustawodawca nie zdefiniował bliżej w ustawie uzasadnionych przypadków dających podstawę do umorzenia składek na podstawie art. 28 ust 3a u.s.u.s., jednak skorzystał z konstrukcji upoważnienia ustawowego zobowiązującego właściwego ministra do określenia w rozporządzeniu, w ramach szczegółowych zasad umarzania składek, także przesłanek uzasadniających umorzenie. Oznacza to w gruncie rzeczy delegację ustawową do zdefiniowania uzasadnionych przypadków, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Treść § 3 ust. 1 rozporządzenia wskazuje, że takie uzasadnione przypadki dające podstawę do umarzania składek zachodzą wówczas, kiedy zobowiązany ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. We wskazanym przepisie przykładowo wymieniono takie sytuacje, o których mowa wyżej, w tym przypadek, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Użycie sformułowania w "szczególności" wskazuje, że nie jest to zamknięty katalog sytuacji, które można uznać za spełniające przesłankę umorzenia składek opisaną w § 3 ust. 1 rozporządzenia in principio, a przechodząc na grunt ogólnego sformułowania z art. 28 ust. 3a ustawy - przesłankę uzasadnionego przypadku.

W tym miejscu należy wskazać, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma, a ściślej rzecz biorąc, może mieć charakter uznaniowy, a więc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy wówczas wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczy to zarówno sytuacji kiedy podstawą umorzenia jest art. 28 ust. 1- 3 u.s.u.s.( całkowita nieściągalność składek), jak i art. 28 ust. 1 i 3a ustawy (uzasadniony przypadek przy braku nieściągalności). Oznacza to, że nawet ustalenie, że zachodzą przesłanki umorzenia opisane we wskazanych przepisach, nie zobowiązuje Zakładu do umorzenia zaległości. Organ ma wówczas możliwość wyboru rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego dla wnioskodawcy. Możliwość wyboru rozstrzygnięcia nie oznacza jednak, że decyzja Zakładu może być dowolna. Organ rozstrzygnięcie powinien uzasadnić, wskazując w szczególności jakie okoliczności skłoniły go do odmowy umorzenia składek, mimo ustalenia, że przesłanki konieczne dla umorzenia, określone w przepisach ustawy zostały spełnione.

W przypadku uznaniowego charakteru decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust 1-3a u.s.u.s. w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie kontroluje się merytorycznej zasadności, czy celowości takich decyzji. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ podejmujący decyzję prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia składek mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Istotą decyzji uznaniowej jest pozostawienie organowi swobody wyboru określonego rozwiązania w ramach tzw. luzu decyzyjnego, z zastrzeżeniem, że wybór ten jednak powinien być odpowiednio uzasadniony. Z uzasadnienia wyboru jednego z kilku możliwych rozwiązań wynikać powinno dlaczego organ zdecydował się na zajęcie określonego stanowiska, w szczególności w sytuacji, w której przyjmuje się rozwiązanie negatywne dla strony.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że kontrolą sądu objęte zostały decyzja i prowadzące do wydania tej decyzji postępowanie, w którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, iż nie ma podstawy do umorzenia składek, ponieważ nie zachodzi całkowita nieściągalność składek, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., jak też, że brak jest podstaw do umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, tj. że brak jest podstaw do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek ubezpieczenia społeczne.

W ocenie Sądu, w realiach przedmiotowej sprawy, ustalenie braku przesłanek umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. nie budzi zastrzeżeń.

Jak wskazano już wyżej umorzenie należności na tej podstawie może mieć miejsce tylko w sytuacji wystąpienia jednej z przesłanek enumeratywnie wyliczonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.., których zaistnienia w przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie wykazano.

W szczególności, na co wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w poprzednim wyroku wydanym w sprawie administracyjnej, z akt sprawy nie wynika, aby organ egzekucyjny stwierdził bezskuteczność egzekucji wynikająca z braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika jedynie, że już odod dłuższego czasu czynności podejmowane w prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. postępowaniu egzekucyjnym są nieskuteczne. Z materiału tego nie wynika jednak, by Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. lub komornik wydał orzeczenie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność, czy też by też wydano jakiekolwiek inne orzeczenie stwierdzające brak majątku skarżącej, z którego można prowadzić egzekucję;

Takiego zaś stwierdzenia przez naczelnika urzędu skarbowego lub przez komornika sądowego wymaga przepis art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.

Brak jest także podstaw do uznania, że wystąpiły inne okoliczności pozwalające na ustalenie nieściągalności składek na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 1-4b i pkt 6 u.s.u.s.

Za prawidłowe uznać należy także ustalenie braku przesłanek umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ponieważ znajduje ono potwierdzenie w ustaleniach faktycznych opartych na materiale zebranym w aktach sprawy.

Wnioskodawczyni po powodzi w 2010 r. otrzymała środki finansowe przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z odbudową domu jednorodzinnego, zasiłki celowe oraz okresowe z pomocy społecznej, otrzymała także pożyczkę na wznowienie działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni wznowiła prowadzenie działalności gospodarczej po powodzi i wyrejestrowała tę działalność dopiero z dniem 1 października 2014 r. Nie zachodzi zatem wymieniona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. sytuacja, że dopiero uregulowanie zobowiązań z tytułu składek Mogłoby doprowadzić do pozbawienia skarżącej możliwości dalszego prowadzenia działalności, do likwidacji przedsiębiorstwa i utraty jedynego źródła dochodu.

Analogicznie należy ocenić także możliwość wypełnienia hipotezy § 3 ust. 1 pkt 3 porządzenia 7 dnia 31 lipca 2003 r. Wprawdzie analiza akt administracyjnych potwierdza problemy zdrowotne skarżącej, nie mniej jednak nie wykazała ona, że jest dotknięta przewlekłą chorobą pozbawiającą ją możliwości uzyskiwania dochodu umożlwiającego opłacenie należności. W rozpoznawanej sprawie nie było także mowy o konieczności opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

W takiej sytuacji wątpliwości mogło budzić jedynie to, czy nie zachodziła przesłanka umorzenia składek określona w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.

Zgodnie z tym przepisem Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Jak wskazano już wyżej decyzja administracyjna wydana na tej podstawie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że w takim przypadku sąd administracyjny nie kontroluje merytorycznej zasadności, czy celowości takich decyzji. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się wówczas do oceny, czy organ podejmujący decyzję prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia składek mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach.

Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy po uchyleniu decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. organ pismem z dnia [...] lutego 2016 r. doręczonym w dniu [...] lutego 2016 r., wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dokumentów umożliwiających ocenę spełnienia ustawowych przesłanek umorzenia należności, w tym dokumentów umożliwiających ocenę możliwości płatniczych wszystkich osób zamieszkujących ze skarżącą ze wskazaniem osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe (źródeł ich dochodów), dowodów potwierdzających wysokość stałych miesięcznych opłat, dowodów wskazujących na wysokość wszelkich zobowiązań z tytułu kredytów, podatków, zaległości w opłatach, wobec osób fizycznych itp., zeznań podatkowych za ostatnie trzy lata kalendarzowe dotyczących skarżącej i jej męża oraz oświadczenia o osiąganym przez niego dochodzie z działalności gospodarczej oraz pozostałych dowodów wskazujących, że ze względu na stan Majątkowy, sytuację rodzinną bądź zdrowotną nie jest w stanie opłacić należności.

W wykonaniu powyższego skarżąca złożyła między innymi oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, harmonogram spłaty kredytu, kopię aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2014 r. ustanawiającego pomiędzy skarżąca i jej mężem rozdzielność majątkową, zeznania dotyczące dochodu osiągniętego przez skarżącą w latach 2013-2014 r. oraz zeznania dotyczące dochodu (poniesionej straty) męża skarżącej W. K. za rok 2014.

Skarżąca, pomimo wystosowanego wezwania, nie przedstawiła natomiast zeznania, informacji czy też oświadczenia o dochodzie osiągniętym przez jej męża z działalności gospodarczej w 2015 r.

Dokumenty te, wraz z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, zostały uwzględnione przez organ przy dokonywaniu ustaleń faktycznych.

W tej sytuacji brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego oraz oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji finansowej skarżącej. Ustalenia dokonane przez organ wynikają z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. Ustalenia organu w zakresie dochodów i wydatków gospodarstwa domowego skarżącej nie budzą zastrzeżeń.

Przypomnieć należy także o tym, że jakkolwiek obowiązkiem organu pozostaje wszechstronne zebranie oraz rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego to jednak to na wnioskodawcy (zobowiązanym) spoczywa ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie składek, tj. wykazanie, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Z ustaleń dokonanych przez organ wynikało, że obecnie skarżąca nie osiąga żadnych dochodów. Od [...] października 2014 r. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Również pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym pełnoletnia córka skarżącej nie osiąga dochodów (od [...] lipca 2011 r. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku). Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona przez męża skarżącej działalność gospodarcza, która jednak nie przynosi dochodów, lecz straty (w 2014 r. strata wyniosła 18.292,92 zł).

Ustalenia te wynikały między innymi z oświadczeń i dowodów przedstawianych przez samą skarżącą.

Organ uznał, że z przedłożonych dokumentów wynika, iż sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny jest trudna, czego w świetle przedstawionych dowodów w postaci dokumentów nie sposób byłoby zaprzeczyć.

Organ odmówił jednak umorzenia należności z tytułu składek wskazując przy tym na niewiarygodność twierdzeń i oświadczeń skarżącej.

Organ wskazał, że pomimo braku dochodów z działalności męża skarżącej (2014 r. – strata) oraz braku dochodów po stronie skarżącej i jej córki, regulowane są opłaty związane ze stałym utrzymaniem oraz spłata kredytu bankowego. Wysokość rat wynikających z obowiązującej umowy kredytowej to kwota 2737,05 zł – za okres od 21.10.2014 r. do 21.02.2015 r. oraz kwota 5240,60 zł za okres od 21.03.2015 r. do 21.12.2015 r. W kontekście powyższego – jak podnosił organ – budzi wątpliwości przekazana w oświadczeniu informacja o dokonywaniu spłat na poczet rat kredytowych w wysokości po 524,60 zł miesięcznie z pieniędzy otrzymanych w ramach pożyczek prywatnych, których spłata odbywa się w okresie letnim w ramach prac dorywczych na polu.

W ocenie organu powyższe uniemożliwiało oparcie się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia jedynie na oświadczeniu skarżącej i przedłożonych zeznaniach podatkowych oraz przyjęciu stanowiska o nie posiadaniu przez skarżącą innych źródeł dochodów. Skoro analiza przedłożonych dokumentów nie wskazuje na możliwość dokonywania przez skarżącą spłaty kredytu, a nie posiada ona zaległości z tego tytułu to można przyjąć, iż możliwości finansowe skarżącej pozwalają również na spłatę zadłużenia powstałego w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę wysokość zaległości jej spłata mogłaby nastąpić w dłuższym okresie w systemie ratalnym lub w ramach dobrowolnych wpłat w kwotach nie pozbawiających zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W ocenie organu powyższe sprawiało, że sytuacja finansowa skarżącej nie może stanowić podstawy do umorzenia zadłużenia na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Organ podkreślał przy tym, że należności z tytułu składek są zobowiązaniami Publicznoprawnymi i w przeciwieństwie do zobowiązań cywilnoprawnych wierzyciel nie swobody w ich dysponowaniu, także z uwagi na konieczność respektowania ustawowej zasady równości wobec prawa. Podejmując decyzję o umorzeniu Zakład powinien kierować się ostrożnością mającą na celu ochronę środków publicznych, których jest jedynie dysponentem. Ze środków tych, stanowiących przychód Zakładu Ubezpieczeń Społecznych finansowana jest m.in. wypłata bieżących świadczeń osobom uprawnionym, stanowiącym szeroką grupę społeczną. Należności te w sposób znaczny zasilają system ubezpieczeń społecznych i przyczyniają się do unikania zaciągania zobowiązań w celu zapewnienia stałej płynności finansowej poszczególnych funduszy, którymi dysponuje ZUS, a w konsekwencji zapobiegają powiększaniu długu publicznego. Z powyższych względów podstawa umarzania należności z tytułu składek winna mieć zastosowanie tylko do tych dłużników, którzy przekonują o wykorzystaniu w pełni zdolności do pracy i aktywnej postawie w poszukiwaniu źródeł środków finansowych na spłatę swoich zobowiązań. Omawiane uregulowanie nie może być formą premiowania osób, które posiadając zobowiązania finansowe z tytułu zaległych składek i odsetek, prezentują postawę pasywną w zakresie dążenia do ich realizacji. Będąc osobą bezrobotną skarżąca posiada środki finansowe na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych nie podejmując spłaty zobowiązań publicznoprawnych. Nie jest bowiem do zaakceptowania stan, w którym regulowane są zobowiązania wobec innych wierzycieli, a zaległe składki wobec ZUS nie są opłacane.

W ocenie Sądu odwołanie się do powyższych okoliczności sprawia, że decyzja organu o odmowie umorzenia należności z tytułu składek została należycie i przekonywująco uzasadniona, a organ, działając w granicach przyznanego mu ramach uznania administracyjnego tzw. luzu decyzyjnego, logicznie wykazał, dlaczego w realiach przedmiotowej sprawy nie zastosował ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu składek.

Zwrócić należy bowiem uwagę, że z twierdzeń i dowodów przedstawionych przez skarżącą wynikałoby, że skarżąca wraz z rodziną, pomimo braku dochodów, nie tylko utrzymywałaby siebie wraz z rodziną, ale także systematycznie spłacała zaciągnięty w banku kredyt, co uznać należy za niewiarygodne.

Z oświadczeń i dowodów przedstawionych przez skarżącą wynikałoby, że już od kilku lat skarżąca i pozostająca we wspólnym z nią gospodarstwie domowym córka nie osiągają żadnych dochodów.

Dochodów nie osiąga także mąż skarżącej, którego działalność przynosi straty (w 2014 r. przychód 13.811,17 zł, koszty uzyskania przychodu 32.104,09 zł, strata 18.292,92 zł).

Oczywistym jest, że skarżąca i jej rodzina muszą ponosić zwykłe koszty |związane z utrzymaniem człowieka, takie jak wydatki na jedzenie, ubranie, środki higieniczne, czy lekarstwa.

Oprócz tego skarżąca i jej rodzina muszą ponosić koszty dostarczanych mediów takich jak energia elektryczna, gaz, woda, węgiel, których wysokość sama skarżąca oszacowała na kwotę 1.400 zł miesięcznie (k.13 v akt administracyjnych).

Skarżąca spłaca także zaciągnięty wcześniej kredyt bankowy. Spłata ta odbywa się w formie co miesięcznych rat w kwotach po 518,44 zł miesięcznie.

Skarżąca nie korzysta obecnie z pomocy opieki społecznej.

Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że opłaty związane ze stałym utrzymaniem skarżącej i jej rodziny oraz raty kredytu bankowego regulowane są na bieżąco i nie ma z tego tytułu zadłużenia.

Powyższe wzajemnie się wyklucza. Skoro bowiem skarżąca i jej rodzina nie osiągają żadnych dochodów to tym samym nie powinna posiadać środków finansowych z których są pokrywane koszty utrzymania rodziny skarżącej, opłaty za dostarczane media oraz raty kredytu bankowego.

Co więcej nawet gdyby nie uwzględnić ponoszonych przez męża skarżącej kosztów uzyskania przychodu (32.104,09 zł) to i tak uzyskiwany przez niego dochód (13.811,17 zł, a więc 1150,93 zł miesięcznie) nie wystarczyłby nawet na pokrycie deklarowanych przez skarżącą opłat za dostawę energii elektrycznej, gazu, wody i węgla (1.400 zł miesięcznie).

Trafnie przy tym Zakład uznał za niewiarygodne twierdzenia skarżącej jakoby koszty te pokrywane były z pieniędzy otrzymanych w ramach pożyczek prywatnych, których spłata odbywa się w okresie letnim w ramach prac dorywczych na polu.

Przyjęcie, że inne osoby, w tym także spokrewnione ze skarżącą, regularnie już od kilku lat co miesiąc pożyczają skarżącej kwotę co najmniej 2000 zł (kwota niezbędna do opłacenia raty kredytu bankowego i opłat za dostarczane media) i które to pożyczki są jedynie odrabiane w ramach nieregularnych prac polowych odbywanych w miesiącach letnich, pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Ocena taka wydaje się tym bardziej uprawniona, że twierdzenia skarżącej w tym zakresie są niezwykle ogólnikowe i gołosłowne, tj. nie poparte żadnymi innymi dowodami.

Tego typu twierdzenia skarżącej zawarte, czy to w złożonym przez nią oświadczeniu czy składanych pismach, są bardzo ogólnikowe i ograniczają się do Pojedynczych zdań, pozbawionych jakiejkolwiek istotnej treści.

W szczególności skarżąca nie wyjaśnia od kogo konkretnie pożycza pieniądze, w jakich kwotach i terminach. Nie wskazuje ona także dokładnie kiedy, gdzie i jakie kwoty odpracowała. Nie podaje ona zatem jakichkolwiek bardziej szczegółowych informacji dotyczących pożyczanych i następnie odpracowywanych kwot pieniężnych, które mogłyby z jednej strony uwiarygodnić jej twierdzenia, z drugiej zaś umożliwić ich weryfikację przez organ rentowy.

Skarżąca nie przedstawiła także żadnych dowodów na poparcie swych twierdzeń takich jak pokwitowania udzielonych pożyczek, czy choćby oświadczenia osób udzielających pożyczki.

Powyższe sprawia, że podzielić należało wniosek organu, iż twierdzenia skarżącej co do tego jakoby utrzymywała się oraz spłacała zaciągnięty kredyt bankowy z pieniędzy otrzymanych w ramach pożyczek prywatnych, których spłata odbywa się w okresie letnim w ramach prac dorywczych na polu, uznać należało za niewiarygodne.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego to właśnie wzgląd na niewiarygodność twierdzeń i oświadczeń skarżącej dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej i jej rodziny oraz osiąganych przez nią dochodów sprawia, że decyzja organu o odmowie umorzenia należności z tytułu składek została należycie i przekonywująco uzasadniona, a organ, działając w granicach uznania administracyjnego, logicznie wykazał, dlaczego w realiach przedmiotowej sprawy nie zastosował ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu składek.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Jednocześnie, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 1 i § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), Sąd przyznał adwokatowi P. P. luk tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł, w tym 55,20 zł podatku VAT.

Mając na uwadze, że pełnomocnik ustanowiony został dopiero w toku trwającego postępowania sądowoadministracyjnego, a jego aktywność ograniczyła się jedynie do udziału w rozprawie sądowej, Sąd ustalił należną pełnomocnikowi opłatę w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości -dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów dopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu). Wysokość opłaty maksymalnej określono na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia.