Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2296/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8a ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 53 poz 214
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant referent Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę


UZASADNIENIE

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie administracyjne zakończone decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] października 2018 r. o numerze [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

J. S. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił do Ministra z wnioskiem o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 288 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą zaopatrzeniową").

W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż służbę w organach MO rozpoczął w 1961 r., początkowo jako kontroler ruchu drogowego w Inspektoracie Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej MO w T., a od 1973 r. – jako kierowca w SB. Skarżący zaznaczył przy tym, iż przeniesienie go na stanowisko w SB nastąpiło bez jego woli, na polecenie służbowe kierownictwa. Następnie wyjaśnił, iż podczas służby w organach bezpieczeństwa nigdy nie miał do czynienia z tzw. opozycją demokratyczną, ani też nigdy nie prowadził spraw dotyczących tychże osób. Jego praca była natomiast zawsze związana z "zabezpieczeniem ładu i porządku na odcinku transportu kolejowego i samochodowego, tj. PKP i PKS". Podniósł również, iż pomimo pracy w SB nigdy nie wyrzekł się wiary katolickiej, w związku z czym wziął potajemny ślub w L., zaś dzieci ochrzcił w K. i S. W ocenie Skarżącego, był on kontrolowany i szykanowany z powodu kontaktów z klerem, które do dzisiaj utrzymuje. Wskazał nadto, iż utrzymywał przyjacielskie stosunki z wieloma osobami z tzw. demokratycznej opozycji. Za istotne uznał również wskazanie, że w wyborach głosował wraz z całą rodziną na Prawo i Sprawiedliwość.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. o numerze [...], Minister odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, iż całkowity okres służby Skarżącego wynosi 28 lata, 7 miesięcy i 16 dni. Jak wynika natomiast z informacji Instytutu Pamięci Narodowej (zwanego dalej: "IPN"), Skarżący – od dnia [...] sierpnia 1973 r. do dnia [...] marca 1990 r. – pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, co stanowi 16 lat, 7 miesięcy i 17 dni. Organ podniósł następnie, iż warunkiem zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku polegającego na łącznym spełnienie dwóch warunków, tj. krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zdaniem Ministra, wobec tego, iż znaczna część służby Skarżącego była pełniona na rzecz totalitarnego państwa, nie sposób jest stwierdzić, by w sprawie ziściła się przesłanka krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r. Organ podkreślił przy tym, iż Skarżący zakończył służbę w dniu 31 marca 1990 r., co oznacza, że większość jego służby była pełniona na rzecz totalitarnego państwa, zatem nie może być mowy o krótkotrwałości. Natomiast wobec tego, iż obie przesłanki określone w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej muszą być spełnione łącznie, niespełnienie jednej z nich czyni bezcelową analizę potencjalnego spełnienia drugiej.

Po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2018 r., którą utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2017 r.

Organ w całości podtrzymał wcześniejsze stanowisko, zgodnie z którym, służba trwająca 16 lat, 7 miesięcy i 17 dni, stanowiąca 57% łącznego okresu służby, nie mogła być uznana za służbę krótkotrwałą. Dodatkowo organ zauważył, iż nie można było uznać, by przebieg służby Skrzącego po dniu 12 września 1989 r. stanowił "szczególnie uzasadniony przypadek", skoro okres ten został w całości zaliczony jako służba na rzecz totalitarnego państwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra z dnia [...] października 2018 r. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu świadczenia emerytalnego w dotychczasowej wysokości, zasądzenie kosztów postępowania, a także dopuszczenie dowodu z jego akt osobowych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie szeregu przepisów Konstytucji RP (art. 2, art. 10 ust. 1 i 2, art. 30, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 47, art. 64 ust. 1 i 2, art. 67 ust. 1) oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (art. 8, art. 6 ust. 2, art. 14) polegające na arbitralnym obniżeniu jego świadczenia emerytalnego, co w konsekwencji naruszało: zasadę ochrony praw nabytych; zasadę sprawiedliwości społecznej; zasadę zaufania obywatela do państwa; a także prawo do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Rozwijając zarzuty w obszernym uzasadnieniu, Skarżący podniósł, iż w jego ocenie znowelizowane przepisy ustawy zaopatrzeniowej, będące podstawą zaskarżonej decyzji, są sprzeczne z Konstytucją RP i Konwencją, a w konsekwencji naruszają jego podstawowe prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.

Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę decyzji Ministra stanowił przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż przywołany przepis wprowadza zarówno przesłankę podmiotową, jak i przesłanki przedmiotowe, których łączne spełnienie pozwala na jego zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Nie może przy tym ulegać wątpliwości, iż przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej znajduje zastosowanie wyłącznie wobec osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, a więc służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w enumeratywnie wymienionych w tym przepisie cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach (przesłanka podmiotowa).

Nie budzi również wątpliwości, iż decyzja Ministra ma charakter uznaniowy, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę określeniem "może wyłączyć". Wskazać więc należy, iż kontrola rozstrzygnięcia wydanego w ramach uznania administracyjnego przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe pod względem formalnym, czy nie nosi cech dowolności, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy.

Jak wynika z ustalonego przez Ministra stanu faktycznego niniejszej sprawy, Skarżący pełnił – przez 28 lat, 7 miesięcy i 16 dni – służbę w resorcie spraw wewnętrznych. Jednocześnie, na podstawie informacji IPN z dnia [...] marca 2017 r., Minister ustalił, iż w okresie od dnia [...] sierpnia 1973 r. do dnia [...] marca 1990 r. Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, co stanowi 16 lat, 7 miesięcy i 17 dni.

W tak ustalonym stanie faktycznym organ stwierdził, iż Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, której nie można uznać za służbę "krótkotrwałą", zatem nie spełnia on przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Trzeba przy tym odnotować, iż Minister odstąpił od analizy spełnienia przez Skarżącego przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, tj. przesłanki "rzetelności", wywodząc przy tym, iż skoro obie przesłanki (wskazane w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej) muszą być spełnione łącznie, to bezcelowym staje się dokonywanie oceny drugiej z nich.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż poza przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało to, że Skarżący pełnił w okresie od dnia [...] sierpnia 1973 r. do dnia [...] marca 1990 r. służbę na rzecz totalitarnego państwa, w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Niezależnie od tego, iż okoliczność ta nie była kwestionowana w skardze, Sąd stwierdza, iż w świetle tego przepisu wystarczające jest wykazanie, że wnioskodawca pełnił służbę w jednej z enumeratywnie wymienionych w nim instytucji czy formacji, która to służba musi być uznana za służbę na rzecz totalitarnego państwa i organ nie posiada w tym zakresie żadnej swobody. Godzi się zatem przyjąć, iż wystarczający jest sam fakt pełnienia służby w tych instytucjach i formacjach, natomiast rzeczywisty charakter zadań i obowiązków funkcjonariusza jest obojętny w świetle art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.

Dodać tylko wypada, iż gdyby przyjąć, że służby w okresie wskazanym w informacji IPN z dnia [...] marca 2017 r. nie można byłoby uznać, za służbę, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, to tym samym, Skarżący w ogóle nie mógłby skorzystać z trybu przewidzianego w art. 8a ust. 1 tej ustawy, co oznaczałoby w konsekwencji, że jego wniosek byłby niedopuszczalny. Jak to już bowiem wyżej wskazano, skorzystanie z omawianego trybu uzależnione jest od spełnienia przesłanki podmiotowej, tj. pełnienia służby, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.

Przechodząc natomiast do rozstrzygnięcia tego, czy służbę Skarżącego w wymiarze 16 lat, 7 miesięcy i 17 dni można było uznać za służbę "krótkotrwałą", w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż ustawa zaopatrzeniowa nie definiuje tego nieostrego pojęcia, wprowadzając jedynie przesłankę "krótkotrwałości" w odniesieniu do służby przed dniem 31 lipca 1990 r.

W ocenie Sądu, poszukując właściwego rozumienia dla tego określenia sięgnąć należało w pierwszej kolejności do jego wykładni językowej, co Minister uczynił. Jak wynika bowiem z uzasadnienia do zaskarżonej decyzji, organ wyjaśnił, iż "krótkotrwałość" oznacza, że zarówno długość służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunek tej służby do ogólnego okresu służby – winien wykazywać "zdecydowaną przewagę" tej drugiej. W sytuacji natomiast, gdy większość służby przed dniem 31 lipca 1990 r. była pełniona na rzecz totalitarnego państwa, to nie sposób jest mówić o jej krótkotrwałości. Minister uzupełnił tę argumentację w zaskarżonej decyzji, wskakując dodatkowo, iż w ujęciu proporcjonalnym okres służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa wynosi 57%, zatem nie może być on uznany za okres "krótkotrwały".

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Ministra, iż okres trwający przez 16 lat, 7 miesięcy i 17 dni nie może być uznany za krótkotrwały w ujęciu semantycznym tego pojęcia.

Zdaniem Sądu, niezależnie od prawidłowo dokonanej przez Ministra wykładni językowej, koniecznym jest również odwołanie się do wykładni celowościowej, bowiem bez odniesienia się do woli samego ustawodawcy przy konstruowaniu przepisu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, jak również powodów (celu) jego wprowadzenia do ustawy nowelizującej, sama tylko wykładnia językowa może nie być w pełni przekonywująca.

Jak wynika z analizy prac komisji sejmowych, propozycja wprowadzenia art. 8a została przedstawiona na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2016 r. i była niejako odpowiedzią na zastrzeżenia podnoszone podczas posiedzenia z dnia [...] grudnia 2016 r., związane z koniecznością wprowadzenia pewnych wyjątków dla funkcjonariuszy, którzy po transformacji ustrojowej nie odeszli ze służby, lecz nadal wykonywali swoje obowiązki, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Wskazać należy na stanowisko Sekretarza stanu w MSWiA [...], zawarte na stronie 8 pełnego zapisu przebiegu posiedzenia: Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych (Nr [...]) oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (Nr [...]) z dnia [...] grudnia 2016 r. – opublikowanego w Biuletynie nr [...] – zgodnie z którym: "poprawka [...] jest odpowiedzią na jeden z wątków dyskusji, która toczyła się w ostatnim czasie w związku z projektem ustawy. Mianowicie usłyszeliśmy cały szereg takich głosów, że ci funkcjonariusze, którzy zostali dopuszczeni do pracy w wolnej Polsce w różnych służbach i którzy w sposób rzetelny pełnili swoje obowiązki, którzy mają swoje zasługi po roku 1990, byli nawet odznaczani, nagradzani, ofiarnie, że tak powiem, wykonywali swoje obowiązki niezależnie od tego, że wcześniej pełnili służbę w organach bezpieczeństwa totalitarnego państwa, powinni być potraktowani inaczej niż reszta". Zaznaczył on przy tym wyraźnie, iż proponowany przepis ma szczególnie wyjątkowy charakter i stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w dotychczasowym art. 8 ustawy zaopatrzeniowej (str. 11 i 15).

Dostrzec również należało, iż już na etapie prac komisji sygnalizowano, iż wprowadzenie do ustawy tak nieostrego pojęcia jakim jest "krótkotrwałość" może napotkać na problemy interpretacyjne (m. in.: poseł [...] – str. 10; poseł [...] – str. 12; posłanka [...] – str. 12-13; posłanka [...] – str. 14). W odpowiedzi na zgłaszane wątpliwości w tym zakresie, sekretarz stanu w MSWIA [...] wskazał, iż: "nie jesteśmy w stanie tych sytuacji w sposób enumeratywny precyzyjnie wymienić, bo gdybyśmy byli w stanie to zrobić, to zrobilibyśmy to. Nikt nie jest w stanie tego zrobić, ale właśnie dla tych osób, które rzeczywiście zasłużyły się potem dobrze, ale jednak miały okres służby niedługi, może epizodyczny – może tak to należałoby określić – w tamtych organach, trzeba przewidzieć właśnie ten wyjątkowy tryb. [...] To musi być na tyle ogólne, ale ukierunkowane, tak jak to jest w przypadku tych dwóch przesłanek, które trzeba spełnić łącznie, żeby zmieściły się wszystkie przypadki godne takiego potraktowania" (str. 16).

Nie bez znaczenia dla ujawnienia rzeczywistej woli projektodawcy, która znalazła tożsamy wyraz w obowiązującym obecnie brzmieniu art. 8a, była zgłoszona przez posła [...] propozycja, by przepis ten zyskał następujące brzmienie: "wyłącza się stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na służbę przed dniem 31 lipca 1990 r., która stanowiła nie więcej niż 20% pełnego okresu służby". Jego zdaniem: "Ta poprawka, po pierwsze, kasuje tę uznaniowość, która jest w poprawce zgłoszonej przez MSWiA i doprecyzowuje, o które osoby chodzi" (str. 19). Przedmiotowa poprawka nie zyskała jednak akceptacji komisji i przepis art. 8a został ostatecznie uchwalony w brzmieniu zawierającym określenie "krótkotrwała służba".

Reasumując powyższe, godzi się zdaniem Sądu przyjąć, iż wolą prawodawcy, która znalazła swój ostateczny wyraz w uchwalonym brzmieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, było literalne rozumienie zawartych w nim pojęć nieostrych, a nadto uznaniowe stosowanie przepisu w wyjątkowych przypadkach nakierowanych na funkcjonariuszy, którzy z uwagi na służbę pełnioną po dniu 12 września 1989 r., wykazali się łącznym spełnieniem obu przesłanek wskazanych w tym przepisie.

Istotne jest przy tym podkreślenie, iż przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej został wprowadzony jako wyjątek od zasady, zatem jego wykładnia winna być dokonywana zgodnie z niekwestionowaną w doktrynie i orzecznictwie generalną regułą stanowiącą, iż wyjątki nie podlegają interpretacji rozszerzającej. Fakt, że możliwość wyłączenia ograniczeń w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych wprowadzonych w stosunku do osób, które pełniły służbę na rzecz państwa totalitarnego ma charakter wyjątkowy, nie budzi raczej wątpliwości. Świadczy o tym zarówno treść art. 8a ust. 1, jak i to, że ten przepis został wprowadzony niejako w ostatniej chwili, dopiero na etapie prac komisji sejmowej. Przepisy art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej realizują wyraźnie określony przez projektodawcę i ustawodawcę cel. Mają one niewątpliwie charakter bardzo restrykcyjny, ale odwołują się do wskazanych w uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej motywów aksjologicznych. Do sądu administracyjnego, powołanego wyłącznie do kontroli legalności działania organów administracji publicznej, nie należy zaś ocena zasadności i celowości przepisów prawnych mających zastosowanie w konkretnej sprawie i w związku z tym, taka ich wykładnia, która mogłaby prowadzić w istocie do korygowania celów i zamierzeń ustawodawcy (w tym przypadku wykładnia rozszerzająca wyjątkowego przepisu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej).

Zauważyć należy, iż dokonując wykładni pojęcia "krótkotrwałość", Minister przeprowadził w pierwszej kolejności wykładnię językową tego pojęcia w ujęciu bezwzględnym. Dodatkowo organ wzmocnił tę wykładnię w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji posiłkując się ujęciem proporcjonalnym, przy czym również w tym przypadku odniósł obliczony "procent" służby (57%) do okresu "realizacji obowiązków służbowych" przed dniem 31 lipca 1990 r. Niezależnie zatem od wskazanego już wyżej braku akceptacji projektodawcy dla wprowadzenia procentowego miernika służby na rzecz totalitarnego państwa w stosunku do całego okresu służby, podnieść należy, iż gdyby przyjąć dla odkodowania omawianego pojęcia ten sposób wyliczenia okresu służby przed dniem 31 lipca 1990 r., to zgodzić należy się z Ministrem, że służba stanowiąca 57% całego okresu służby, nie może być uznana za służbę krótkotrwałą.

Sąd podziela również stanowisko organu, iż skoro Skarżący po dniu 12 września 1989 r. nadal pełnił służbę uznawaną za służbę na rzecz totalitarnego państwa, którą ostatecznie zakończył w dniu [...] marca 1990 r., to nie można było przyjąć, by wprowadzony w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej "szczególnie uzasadniony przypadek" odnosił się do jego sytuacji. Raz jeszcze odesłać wypada do zapisów z przebiegu posiedzenia komisji sejmowych, z których wynika, że wprowadzany wyjątkowy tryb administracyjny miał być skierowany do tych funkcjonariuszy, którzy nie odeszli ze służby po 1990 r., lecz nadal rzetelnie ją pełnili, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W konsekwencji, skoro w stosunku do Skarżącego nie można było uznać ziszczenia się pierwszej z przesłanek wprowadzonych w art. 8a ust. 1 pkt 1) ustawy zaopatrzeniowej, to wobec obligatoryjności łącznego spełnienia obu wskazanych na wstępie warunków, stwierdzić należało, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i mieści się w granicach uznania administracyjnego, bowiem nie została podjęta w sposób dowolny.

Nie mogły znaleźć uznania podniesione w skardze zarzuty natury konstytucyjnej. Podkreślić należy, iż rolą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola kwestionowanego orzeczenia w świetne regulacji normatywnych. Natomiast ocena zasadności ich przyjęcia przez ustawodawcę wykracza poza kompetencje sądu administracyjnego, który jest obowiązany stosować prawo (wobec zasady trójpodziału podziału władz – art. 10 Konstytucji RP). Jego stanowienie, z uwzględnieniem ram konstytucyjnych, pozostaje w kompetencjach ustawodawcy wyposażonego w demokratyczny mandat od wyborców (art. 10 oraz 95 ust. 1 Konstytucji RP). W konsekwencji, ocena tego, czy zastosowane rozwiązania są uzasadnione, należy w istocie do prawodawcy, wedle aksjologii większości – wyłonionych w demokratycznych wyborach – parlamentarzystów, o ile mieszczą się one w ramach zakreślonych generalnymi ramami Konstytucji RP. W tym kontekście, ocena regulacji w zakresie zgodności z normami konstytucyjnymi należy do Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 pkt 1 Konstytucji RP).

Sąd w tym składzie nie powziął jednak – na gruncie kontrolowanej sprawy – uzasadnionych wątpliwości, aby zawiesić postępowanie i zadać Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie w myśl art. 193 Konstytucji RP. Przede wszystkim zauważyć należy, iż zbadanie konstytucyjności wskazanych przez Skarżącego przepisów, odnoszących się do ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego, nie ma wpływu na administracyjny tryb wprowadzony w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Pamiętać przy tym należy, iż Minister orzeka w tym trybie nie z urzędu, lecz na wniosek zainteresowanego, zatem tylko od woli Skarżącego zależało, czy skorzysta on z tej możliwości. Skoro zatem Skarżący wystąpił z takim wnioskiem w dniu [...] września 2017 r., upatrując w tym szansy na uzyskanie korzystnego wyniku w postaci wyłączenia stosowania wskazanych przepisów, to niezrozumiałym jest kwestionowanie konstytucyjności materialnoprawnej podstawy do złożenia wniosku, dopiero po uzyskaniu decyzji negatywnej. Logicznym byłoby bowiem w takiej sytuacji odstąpienie przez Skarżącego od "korzystania" z niekonstytucyjnych (w jego ocenie) rozwiązań ustawy zaopatrzeniowej. Niemniej jednak takie stanowisko zdaje się polegać na nieporozumieniu, bowiem Skarżącemu w istocie chodzi o przepisy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, które – co jeszcze raz podkreślić należy – nie stanowiły podstawy prawnej kontrolowanej przez sąd administracyjny decyzji Ministra i tym samym pozostawały poza granicami normatywnymi niniejszej sprawy. Kwestie dotyczące stosowania tych przepisów, w tym ich zgodności z Konstytucją RP, mogą być rozważane wyłącznie przez sąd powszechny, w ramach postępowania zainicjowanego odwołaniem, złożonym zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej. Niezależnie od powyższego, powodem orzekania przez sądy administracyjne w sprawach postępowań prowadzonych przez Ministra na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest również to, że w razie uwzględnienia skargi na decyzję negatywną, strona takiego postępowania zyskuje "szansę" na ponowne rozpatrzenie jej wniosku przez organ, co stawia ją w sytuacji korzystnej, bez względu na kwestię zbadania zgodności z konstytucją przepisów odnoszących się do ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego. Warto przy tym dodać, iż Sąd w składzie orzekającym z urzędu posiada wiedzę o tym, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. o sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w W. Sekcja [...] Wydziału Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 15c, art. 22a, art. 13 ust. 1 lit. 1c, w związku z art. 13b ustawy zaopatrzeniowej i w związku z art. 1 ustawy nowelizującej, jak również zgodności art. 1 i art. 2 ustawy nowelizującej z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt P 4/18).

Sąd nie stwierdził również by w sprawie naruszono przepisy postępowania. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sposób kompletny, zaś wydana w sprawie decyzja nie narusza przepisu art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.). W ocenie Sądu, Minister przeprowadził wymagane prawem postępowanie wyjaśniające wystarczające dla ustalenia okoliczności mających podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonania oceny, czy zaszły prawem przewidziane warunki do wydania decyzji. Kluczowe bowiem w postępowaniu wyjaśniającym, toczącym się na podstawie przepisów postępowania administracyjnego, jest przeprowadzenie nie każdego (jakiegokolwiek) dowodu, ale takiego, który dotyczy okoliczności istotnych w sprawie, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. W konsekwencji, podnoszone przez Skarżącego okoliczności, związane z jego rzetelną służbą, żywionymi poglądami natury politycznej, czy kontaktami z duchownymi oraz osobami związanymi z demokratyczną opozycją, nie mogły wpłynąć na prawidłowo dokonaną przez organ ocenę "krótkotrwałości" służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. Dostrzec przy tym należy, iż rzeczywista postawa funkcjonariusza przed dniem 31 lipca 1990 r. budzi zainteresowanie ustawodawcy jedynie na gruncie przepisu art. 15c ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym, przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli udowodni on, że bez wiedzy przełożonych, podjął współpracę i czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego. Dowód taki może mieć jednak znaczenie wyłącznie w postępowaniu dotyczącym ponownego ustalenia wysokości emerytury funkcjonariusza (którego kontrola odbywa się przed sądem powszechnym), nie zaś w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. W konsekwencji tego, okoliczności te nie mogły zostać uwzględnione przez organ, jak również przez Sąd w ramach niniejszej sprawy.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – w sentencji wyroku.