Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1007/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28,  art. 104
journal: Dz.U. 1996 nr 61 poz 283
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej.

SENTENCJA

Dnia 30 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wyrównania świadczeń pieniężnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją personalną Nr "[...]" z dnia "[...]", po uwzględnieniu okresu odbytej nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, przyznano T. B. - oddziałowemu działu ochrony ZK w "[...]" - z dniem "[...]" dodatek za wysługę lat w wysokości 15% uposażenia zasadniczego otrzymywanego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Następnie decyzją personalną z dnia "[...]", Nr "[...]", Dyrektor Zakładu Karnego w "[...]" przyznał T. B. wyrównanie dodatku za wysługę lat w kwocie "[...]" zł za okres od dnia "[...]" do dnia "[...]" oraz od dnia "[...]" do dnia "[...]". Powyższa decyzja została uchylona w całości decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]", Nr "[...]", a w jej uzasadnieniu podniesiono, że organ pierwszej instancji ustalił wysokość wyrównania dodatku nie uwzględniając świadczeń pieniężnych, w skład których wchodzi dodatek za wysługę lat, takich jak: zasiłek na zagospodarowanie w związku z mianowaniem funkcjonariusza w służbie stałej oraz przyznanych i wypłaconych w latach "[...]" nagród rocznych.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Zakładu Karnego decyzją personalną Nr "[...]" z dnia "[...]", podjętą na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 4, art. 100 ust. 1 pkt 1, art. 105 ust. 1, art. 106 ust. 2 w zw. z art. 103 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761 ze zm., dalej jako: ustawa o SW) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), przyznał T. B. wyrównanie wypłaconego w "[...]" zasiłku na zagospodarowanie oraz nagród rocznych wypłaconych za lata "[...]" w łącznej kwocie "[...]" zł. Uzasadniając decyzję wskazał, iż podstawą przyznania wyrównania wypłaconych uprzednio świadczeń pieniężnych (zasiłek na zagospodarowanie i nagrody roczne za lata "[...]") było zaliczenie okresu odbywania zasadniczej nadterminowej służby wojskowej do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat. Przy ustalaniu kwot przysługujących wyrównań wzięto pod uwagę wysokość uposażenia zasadniczego na zajmowanym stanowisku służbowym wraz z dodatkami o charakterze stałym w poszczególnych okresach, natomiast kwoty przyznanych wyrównań poszczególnych świadczeń stanowią sumę kwot będących różnicą pomiędzy świadczeniami uprzednio wypłaconymi, a należnymi, po zaliczeniu okresu pełnionej nadterminowej zasadniczej służby wojskowej oraz zmianie wysokości przysługującego dodatku za wysługę lat.

W odwołaniu od tej decyzji T. B. wniósł o jej uchylenie. Podniósł, iż zaskarżoną decyzją naliczono mu świadczenia pieniężne, w skład których wchodzi dodatek za wysługę lat (art. 105 ust. 1 oraz art. 106 ust. 2 ustawy o SW), jednakże nie naliczono i nie wypłacono mu ustawowych odsetek od wypłaconych świadczeń. Dodał, iż powyższej decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną orzeczenia podał art. 104 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 100 ust. 1 pkt 1, art. 105 ust. 1, art. 106 ust. 2 w zw. z art. 103 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o SW. Argumentując rozstrzygnięcie wskazał, że przepisy ustawy o SW ustanawiając prawo do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy służby mundurowej z "góry", nie przewidują prawa funkcjonariusza do odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należnego uposażenia. Podniósł, iż w myśl uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006r., sygn. III PZP 1/05, funkcjonariusz może żądać odsetek za czas opóźnienia w wypłacie uposażenia (art. 64 ust. Konstytucji RP w zw. z art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny – Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako: k.c.) na drodze postępowania cywilnego, gdzie sprawa roszczeń funkcjonariuszy służb mundurowych o odsetki od opóźnienia w wypłacie uposażenia jest sprawą cywilną (art. 2 § 1 k.p.c.), a ze względów merytorycznych właściwy jest sąd pracy. Dlatego też żądanie wypłaty odsetek, ze względu na swój cywilnoprawny charakter - art. 481 § 1 k.c., może być dochodzone w odrębnym postępowaniu. Dodał, iż zarzut dotyczący nie nadania decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności - art. 108 k.p.a. - nie znajduje uzasadnienia, bowiem przyznanie wyrównań wypłaconych uprzednio świadczeń pieniężnych nie służy m.in. zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i nie można uznać, iż wypłata wyrównań stanowi jego wyjątkowo ważny interes.

Skargę na tę decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie T. B. żądając jej uchylenia, jak też uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i zobowiązanie Dyrektora ZK w "[...]" do naliczenia ustawowych odsetek. Zarzucił decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów k.c. polegające na nie wypłaceniu odsetek od przyznanych mu świadczeń pieniężnych, a decyzji organu odwoławczego naruszenie jego interesu materialnego polegające na usankcjonowaniu błędnej decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przytoczył w całości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji z dnia "[...]".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 przywołanego przepisu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji (zastosowania) norm prawa materialnego w określonej sytuacji faktycznej. Zadaniem sądu jest ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, czy został zebrany prawidłowo i jest wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej decyzji (vide: wyrok NSA z dn. 22 kwietnia 2005r., sygn. FSK 1943/2004, Lex Polonica nr 414808). Sąd nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań trzeba zaznaczyć, iż stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny. Skarżącemu przyznano wyrównanie wypłaconego w "[...]" zasiłku na zagospodarowanie oraz wyrównanie nagród rocznych wypłaconych za lata "[...]", tak więc za okres, który upłynął kilka lat wcześniej.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy o SW "stosunek służbowy funkcjonariusza powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolności zgłoszenia się do służby". Przepis ten umieszczony jest w rozdziale 3 ustawy, zatytułowanym: Stosunek służbowy funkcjonariuszy. Funkcjonariusza służby więziennej łączy zatem z jednostką organizacyjną, w której pełni służbę, stosunek służbowy, a nie stosunek pracy. Już z samej ustawy wynika, że funkcjonariusz służby więziennej nie jest "pracownikiem", nie jest więc także pracownikiem w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy. Zasada ta jest także potwierdzona w orzecznictwie sądowym. W wyroku z dnia 5 czerwca 1991r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. II SA 35/91, publ. LEX nr 10220) stwierdził m. in., że: "stosunki służbowe" osób zatrudnionych na podstawie mianowania: żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa, Policji i Służby Więziennej nie są stosunkami pracy w rozumieniu art. 2 kodeksu pracy. Również w wyroku z dnia 3 października 2006r. (I OSK 210/66, LEX nr 281419) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że "są dwa rodzaje mianowania (nominacji). Mianowanie (nominacja), które powoduje powstanie stosunku pracy (tzw. służbowego stosunku pracy), o jakim mowa w art. 76 Kodeksu pracy, oraz mianowanie (nominacja), której skutkiem jest powstanie stosunku służbowego o charakterze administracyjnoprawnym. Drugi rodzaj mianowania dotyczy służb mundurowych". Do stosunków tych nie mają zatem zastosowania przepisy kodeksu pracy na mocy ogólnej klauzuli zawartej w art. 5 tej ustawy. Stosunek służbowy funkcjonariusza służby więziennej jest więc stosunkiem administracyjnym.

Uwzględniając powyższe wskazać należy, iż w sprawie występują dwa podstawowe problemy, a mianowicie: czy funkcjonariuszom służby więziennej przysługuje roszczenie o wypłatę odsetek za nieterminową wypłatę świadczeń oraz czy rozpoznanie takiego żądania należy do właściwości organów publicznych.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest, na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że kwestia dopuszczalności roszczenia funkcjonariusza służby więziennej o zapłatę odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty świadczenia pieniężnego nie została ujęta w ustawie o SW. Wprawdzie należne funkcjonariuszowi służb mundurowych świadczenie z tytułu pełnionej przezeń służby ma swą podstawę w publicznoprawnym (administracyjnoprawnym) stosunku służbowym, ale nie oznacza to, że nie ma ono charakteru wierzytelności pieniężnej, do jakiej z tytułu pełnionej służby nabywa prawo funkcjonariusz publiczny wobec Państwa - Skarbu Państwa. Oznacza to, że nabyte przez funkcjonariusza służb mundurowych w ramach stosunku służbowego prawo do uposażenia ma charakter przysługującego mu prawa majątkowego, którego terminowa wypłata jest elementem koniecznym prawidłowego wykonania przez Państwo (Skarb Państwa) tego obowiązku (zobowiązania). Właśnie dlatego, na podstawie art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, z chwilą wymagalności należnego funkcjonariuszowi służby mundurowej świadczenia podlega ono równej dla wszystkich praw majątkowych ochronie prawnej. Wskazał na to również Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 10 lipca 2000r. (sygn. SK 12/99, publ. LEX nr 41215) stwierdził, że: polski ustawodawca "nie ograniczył stosowania przepisów o odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania do zobowiązań wynikających z umów. Przyjmuje się powszechnie, że odpowiedzialność ta obejmuje zobowiązania wynikające z czynności jedno- i dwustronnych, aktów administracyjnych, z czynów niedozwolonych, z bezpodstawnego wzbogacenia oraz z innych zdarzeń, z którymi ustawa łączy powstanie zobowiązania. Niewykonanie lub nienależyte wykonanie istniejącego zobowiązania, niezależnie od jego źródła, pociąga za sobą skutki wskazane w Kodeksie cywilnym. W odniesieniu do zobowiązań pieniężnych może to być - obok sankcji ogólnych - obowiązek płacenia odsetek. Najważniejszym przepisem ustawowym przewidującym obowiązek płacenia odsetek jest właśnie przepis wprowadzający sankcję nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego, a mianowicie art. 481 k.c., który stanowi: "Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia; Obowiązek ten powstaje niezależnie od źródła, z którego zobowiązanie zapłaty wynika." Stąd, jakkolwiek przepisy ustawy o Straży Granicznej (podobnie, jak i przepisy innych powołanych wyżej ustaw dotyczących stosunków służbowych funkcjonariuszy Policji, Służby Więziennej, Biura Ochrony Rządu oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu) w ogóle nie zawierają postanowień dotyczących możliwości żądania przez funkcjonariusza służb mundurowych odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należnego mu w ramach stosunku służbowego uposażenia, to jednak nie uzasadnia to stwierdzenia, że skoro funkcjonariusz służby mundurowej "nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 kodeksu pracy, lecz funkcjonariuszem Państwa, wykonującym służbę na podstawie stosunku administracyjnoprawnego," oraz "brak jest przepisów prawa materialnego i procesowego, które odsyłałyby do stosowania Kodeksu cywilnego w odniesieniu do jego prawa do odsetek, to prawo do odsetek mu nie przysługuje", ponieważ "prawo do odsetek istnieje wtedy, gdy przepis je ustanawia". Tożsame stanowisko zaprezentował w uchwale z dnia 29 listopada 2007r. (sygn. III CZP 106/07, publ. LEX nr 319935) Sąd Najwyższy orzekając, że: "Stosunek publicznoprawny stanowi podstawę prawną zatrudnienia funkcjonariusza, a przysługujące mu uposażenie pełni funkcje prawne należnego wynagrodzenia sensu largo. Prawo do tej wierzytelności, wypłacanej w określonym terminie, funkcjonariusz nabywa z tytułu pełnionej służby, a dłużnikiem tej wierzytelności jest Skarb Państwa (art. 33 k.c.), reprezentowany przez właściwego przełożonego. Tak rozumiane prawo majątkowe do wynagrodzenia otrzymywanego terminowo jest chronione przez Konstytucję (art. 64 ust. 2), równo traktującą wszystkie prawa majątkowe. Konieczność zagwarantowania tej równości przejawiała się w uznaniu prawa funkcjonariuszy służb mundurowych do odsetek, jeśli nie otrzymają należnego uposażenia terminowo, przy czym w wypadkach, w których takie prawo nie jest wprost przewidziane w przepisach szczególnych, jego źródło stanowi art. 481 k.c. Jeśli natomiast postanowienie o odsetkach jest zawarte w ustawach szczególnych, stanowiło ono potwierdzenie prawa wynikającego z art. 481 k.c.". Uwzględniając powyższe stanowiska prawne, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje, wskazać zatem należy, iż kwestią bezsporną jest, że funkcjonariuszowi służby więziennej przysługuje prawo do wystąpienia z roszczeniem do żądania odsetek od zaległego świadczenia pieniężnego.

Udzielenie odpowiedzi na drugi z zaistniałych w niniejszej sprawie problemów, dotyczący ewentualnej właściwości organu administracji do rozpatrzenia roszczenia o wypłatę odsetek za nieterminową wypłatę świadczeń, poprzedzić należy wskazaniem dotychczasowych poglądów judykatury na to zagadnienie. I tak np. w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 10 lipca 2000r. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego należy rozumieć w ten sposób, iż w zakresie pojęcia "sprawy cywilnej" mogą się mieścić roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna. Podzieliwszy powyższy pogląd prawny Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 stycznia 2006r., sygn. III PZP 1/05 (publ. LEX nr 167814) zajął stanowisko, iż przy zastosowaniu art. 64 ust. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP i w oparciu o art. 481 § 1 k.c. – uprawnione jest wywodzenie prawa funkcjonariusza służby mundurowej do odsetek z tytułu opóźnionej wypłaty uposażenia na drodze postępowania cywilnego, bowiem sprawa "roszczenia" funkcjonariusza o odsetki za opóźnienie w wypłacie uposażenia jest sprawą cywilną (art. 2 § 1 k.p.c.), a ze względów merytorycznych do jej rozpoznania właściwy jest sąd pracy. Stanowisko to jest nadal aktualne w stosunku do funkcjonariuszy służby więziennej a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę całkowicie je podziela. Przyjęta linia orzecznicza jednoznacznie wskazuje, iż w sprawach, które zaistniały w ramach stosunków podległości, lecz dotyczą roszczeń o cechach zobowiązaniowych, odznaczających się przyznaniem podmiotowi podległemu wierzytelności wobec podmiotu przełożonego, sytuującej obydwa podmioty w tym zakresie w stanie prawnej równowagi, przyjmuje się ich cywilnoprawny charakter. Zauważyć jednakże należy, że organ administracji publicznej może rozstrzygać sprawę w formie decyzji administracyjnej tylko wówczas, gdy wynika to z obowiązujących w dacie orzekania przepisów w sposób wyraźny lub dorozumiany. W świetle powyższego uznać należy, iż przesądzenie w zaskarżonej decyzji, czego domaga się skarżący, o żądanych odsetkach nie znajdowałoby podstawy prawnej w przepisach regulujących służbę funkcjonariuszy Służby Więziennej. Skoro bowiem obowiązek zapłaty odsetek wynika z przepisów prawa cywilnego - art. 481 k.c., a ustawa o SW nie zawiera regulacji w kwestii odsetek od nieterminowo wypłacanych należności ze stosunku służbowego, to organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpoznawania tego typu spraw. W takiej sytuacji rozpoznanie sprawy o odsetki i wydanie w tym przedmiocie decyzji stanowiłoby naruszenie właściwości przedmiotowej organu, co musiałoby skutkować stwierdzeniem nieważności tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Sąd Najwyższy także w uchwale z dnia 29 listopada 2007r. sygn. akt III CZP 106/07 stwierdził iż "obecnie bezspornie przyjmuje się, że odsetki od nieterminowo wypłaconego uposażenia służb mundurowych są świadczeniami o charakterze cywilnoprawnym". Zatem sprawę o zapłatę odsetek od uposażenia należnego funkcjonariuszowi SW, również należy uznać za sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c., a do rozważenia pozostaje jedynie problem, czy nie została ona z mocy przepisów szczególnych przekazana do właściwości innych organów niż sądy powszechne.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie brak jest przepisów prawa, które przekazywałyby sprawy dotyczące odsetek od uposażenia funkcjonariuszy SW do rozpoznania innym organom bądź sądom innym niż sądy powszechne. W ostatnim okresie pojawiły się odmienne od dotychczasowego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego ( wyrok NSA z 21 października 2009r. sygn. akt I OSK 230/09, uchwała SN z 29 listopada 2007r, sygn. akt III CZP 106/07, uchwała SN z 18 listopada 2009r. sygn. akt II PZP 7/09 ) z których wynika, że sprawy o odsetki od nieterminowo wypłaconego uposażenia żołnierzowi zawodowemu podlegają rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Stanowisko to nie może mieć jednak zastosowania do funkcjonariuszy SW, bowiem w ustawie o Służbie Więziennej brak jest uregulowań, na które powoływał się NSA i SN w sprawach dotyczących żołnierzy zawodowych. Przepisy ustawy z 11 września 2003r. (Dz. U. z 2008r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednoznacznie wskazują drogę postępowania administracyjnego dla dochodzenia roszczeń o odsetki. Artykuł 8 ust. 1 w/w ustawy ustanawia bowiem ten sposób załatwiania spraw dla wszystkich kwestii uregulowanych w tej ustawie, obejmuje on zatem także świadczenia odsetkowe wyraźnie wskazane w art. 75 ust. 3 tej ustawy. Jak już wyżej wskazano żaden przepis ustawy o Służbie Więziennej nie wskazuje, że tym funkcjonariuszom przysługuje uprawnienie do otrzymania odsetek od nieterminowo wypłaconego uposażenia. Roszczenia te można wywieść jedynie z Konstytucji i kodeksu cywilnego. Zatem tryb administracyjny przewidziany w ustawie o Służbie Więziennej do załatwiania spraw uposażenia tych funkcjonariuszy, nie może mieć zastosowania do odsetek od nieterminowo wypłaconych im uposażeń, bo nie są uregulowane tą ustawą. W konsekwencji także droga sądowoadministracyjna dochodzenia tego typu roszczeń nie jest dopuszczalna. Także inny argument przedstawiony przez NSA nie może mieć zastosowania do funkcjonariuszy SW. Chodzi tu o uchwaloną ustawą z 24 kwietnia 2009r. nowelizację art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. Nr 79 poz. 669 ), która wyraźnie wskazuje, iż "o odsetkach ustawowych orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności żołnierzowi zawodowemu. W konsekwencji żołnierzowi przysługuje prawo wniesienia skargi od takiej decyzji do sądu administracyjnego. Nowelizacja ta w ocenie NSA potwierdza to, że dla żołnierzy zawodowych droga dochodzenia odsetek przed sądem powszechnym jest niedopuszczalna. Jednak jak wynika z wniesionego do Sejmu przez Radę Ministrów projektu nowelizacji ustawy o Służbie Więziennej (nr druku 2062) dla funkcjonariuszy SW przewidywane są odmienne rozwiązania niż dla żołnierzy zawodowych. W rozdziale 20 projektu ustawy zaproponowano nowe rozwiązania dotyczące rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego. W rozdziale tym dokonano podziału spraw ze stosunku służbowego w zależności od formy ich załatwiania, a także - co się z tym wiąże - procedurę zmierzającą do ich rozstrzygnięcia. I tak przyjęto, że tylko sprawy dotyczące: zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych będą rozstrzygane w formie decyzji administracyjnej. Tym samym do postępowań w takich sprawach będą miały w pełni zastosowanie przepisy k.p.a., z zagwarantowaniem funkcjonariuszowi prawa do wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Wskazano także, że wszystkie inne, wynikające ze stosunku służbowego, sprawy osobowe załatwiane będą w formie pisemnej, jednoinstancyjnej, a spory wynikające z takich rozstrzygnięć rozpatrywać będą sądy właściwe w sprawach z zakresu prawa pracy. Podano, że będą to przede wszystkim sprawy związane z wypłatą przysługujących funkcjonariuszowi świadczeń i należności (odmiennie zostało to uregulowane w pragmatyce służbowej żołnierzy zawodowych, gdzie kwestia dochodzenia odsetek została ulokowana w postępowaniu administracyjnym – art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Motywowano, że proponowane rozwiązanie pozwoli na szybsze merytoryczne rozstrzyganie sporów w przedmiotowym zakresie. Pozostawienie tych spraw we właściwości sądów administracyjnych wiązałoby się natomiast z przewlekłością dochodzenia przez funkcjonariuszy przysługujących im uprawnień bowiem dotychczasowa praktyka wykazała brak uzasadnienia do prowadzenia postępowań administracyjnych w takich sprawach, w sytuacji gdy sądy administracyjne i tak rozstrzygają tylko i wyłącznie o zgodności z prawem wydanych decyzji administracyjnych, nie wchodząc w merytoryczną słuszność przyjętych rozwiązań.

W ocenie Sądu proponowany projekt nowelizacji de facto nie stanowi zmiany obowiązujących dotychczas przepisów ustawy o SW w zakresie dochodzenia roszczeń o odsetki, a jedynie jednoznacznie uściśla kwestię dotychczas nie wymienioną wprost językowo, lecz wynikającą z przepisów całej ustawy o SW. Proponowana nowelizacja stanowi również potwierdzenie powyższej wykładni przepisów ustawy o SW, zgodnie z którą sprawy dotyczące odsetek od wypłaty zaległego świadczenia funkcjonariuszowi SW nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym.

Wreszcie trzeba też dodać, że w braku jednoznacznych uregulowań dotyczących dochodzenia odsetek przez funkcjonariuszy SW, przepisy należy interpretować na korzyść tych funkcjonariuszy. Bowiem oczywistym jest, że droga administracyjna i sądowoadministracyjna do dochodzenia tych roszczeń jest trudniejsza i mniej korzystna (np. zakaz anatocyzmu) niż droga przed sądem powszechnym.

Reasumując, sprawa o wypłatę odsetek ma charakter sprawy cywilnoprawnej, której rozpatrzenie może odbyć się wyłącznie na drodze cywilnej. Powyższe oznacza, że wobec nieuregulowania powyższej kwestii w ustawie o SW, brak jest podstawy prawnej do rozpoznania sprawy o odsetki od należności pieniężnych wynikających ze stosunku służby w służbie więziennej w drodze decyzji administracyjnej. Wobec tego organy administracji publicznej nie są właściwe do rozpoznawania tego typu spraw. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny w ramach niniejszego postępowania nie jest władny przyznać wnioskowanych odsetek, sąd ten dokonuje bowiem wyłącznie oceny legalności zaskarżonej decyzji, a tą odmówiono ich przyznania i wypłaty. Jednocześnie wyrok sądu nie zamyka skarżącemu drogi do wystąpienia z roszczeniem o odsetki. W tym zakresie skarżącemu przysługuje prawo wystąpienia z powództwem do sądu cywilnego - sądu pracy, jeżeli w zakreślonym przez niego terminie organ nie uwzględnił jego żądania.

Wobec powyższego, uwzględniając stan prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji i nie znajdując innych merytorycznych uchybień zakwestionowanego aktu, które winny być uwzględnione z urzędu Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

-----------------------

10