Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 160/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 20, art. 35 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 55
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 86, art. 72 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D. M. i W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Starosta R. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej k.p.a.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę "elektrowni wiatrowych [...] i [...], wys. 150 m, średnica śmigła 90 m, fundament masywny żelbetowy podziemny, moc każdej elektrowni 2 MW, wraz z infrastrukturą na działkach o nr ewidencyjnych [...] i [...] położonych w miejscowości P., gmina R. wg projektu budowlanego dla S."

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomościami znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 cyt. ustawy, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W niniejszej sprawie przepisem przewidującym ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomością jest art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232), zawierający regulację dopuszczalności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Ograniczenie w zagospodarowaniu terenu wynikające z wskazanego przepisu będzie miało wpływ na określenie kręgu stron postępowania tylko wtedy, gdy przed wydaniem pozwolenia na budowę strefa ograniczonego użytkowania zostanie ustanowiona, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca

Organ ustalił obszar oddziaływania planowanych elektrowni, a tym samym krąg stron tegoż postępowania. W jego zasięgu znajdują się m.in. działki nr [...] i [...] należące do W. M. i działka nr [...] należąca do D. M. Podział działki [...] na dwie działki o numerach [...] i [...] nie miał wpływu na obszar oddziaływania inwestycji wskazany w decyzji Wójta Gminy R. o środowiskowych uwarunkowaniach. Skoro działka ta uległa podziałowi na dwie działki, to należy przyjąć, że wpływ planowanej inwestycji był badany do całego obszaru, który stanowi obecnie podzielone działki.

Ustalenie kręgu stron w sprawie nastąpiło zgodnie z tezą wyroku NSA z 7.09.2012 r., II OSK 911/11, który wskazał, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej określenie stron postępowania winno nastąpić w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i stronami postępowania powinni być właściciele nieruchomości sąsiednich, ponieważ w ich przypadku o wiele częściej będziemy mieli do czynienia z obszarem, na który oddziałuje planowana do realizacji inwestycja. Dalej NSA podał, że ograniczeniem zagospodarowania terenu mogłaby być strefa ograniczonego użytkowania, gdyby została wprowadzona. Organ, mając na uwadze treść decyzji środowiskowej nr [...] z [...].05.2008 r., nie stwierdził istnienia strefy ograniczonego użytkowania inwestycji planowanej przez inwestora. Ww. decyzja środowiskowa nakazuje tylko zbadanie na etapie monitoringu porealizacyjnego, czy dla przedmiotowej inwestycji istnieje konieczność ustalenia obszaru ograniczonego użytkowania. Taki zapis nie stoi w sprzeczności z art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym obszar ograniczonego użytkowania może mieć podstawę w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach albo może zostać ustanowiony na etapie monitoringu porealizacyjnego i to tylko dla obiektów wskazanych w tym przepisie prawa. Organ w decyzji środowiskowej przytoczył zalecenia Ministerstwa Środowiska, aby po monitoringach porealizacyjnych wyznaczać strefę ograniczonego użytkowania w odległości nie mniejszej niż 300-500 metrów, w zależności od ukształtowania terenu, o ile zajdzie taka potrzeba. Zalecenia te nie mają charakteru wiążącego prawa i stanowią wyłącznie wytyczne dla organów ochrony środowiska. Nie jest możliwe przyjęcie założenia, że w decyzji nr [...] doszło do ustanawiania strefy uciążliwości, ponieważ takiego pojęcia nie ma w polskich przepisach prawa, nie może być ono więc źródłem praw czy obowiązków.

Rozstrzygając problem ustalenia stron w postępowaniu NSA w ww. wyroku wskazał, że dla uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę konieczne jest wykazanie, iż nieruchomość znajduje się w otoczeniu takiego obiektu budowlanego, którego realizacja - na podstawie przepisów odrębnych - wprowadza związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tejże nieruchomości. Nie jest tak, że obszar oddziaływania to teren, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Faktyczne skutki czy uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem obiektu przesądzają o interesie faktycznym, nie zaś o interesie prawnym.

Odnosząc się do tego, czy spółka prawa niemieckiego może być podmiotem praw i obowiązków, a tym samym czy może uzyskać pozwolenie na budowę na gruncie uregulowań polskiego prawa budowlanego, organ ustalił, że wnioskodawca S. z siedzibą w M. (Niemcy) jest niemiecką spółką akcyjną prawidłowo zawiązaną i zarejestrowaną w niemieckim rejestrze handlowym H. B prowadzonym przez niemiecki sąd rejonowy w W. (A. W.) pod numerem [...]. Powyższe ustalenie nastąpiło na podstawie danych z przedłożonego przez inwestora odpisu z rejestru spółki wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski. Dopuszczalność wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla prawidłowo zawiązanej i zarejestrowanej spółki akcyjnej prawa niemieckiego wynika z szeregu przepisów prawa.

W trakcie prowadzonego postępowania organ ustalił, że pełnomocnictwo udzielone R. M. obejmowało również swym zakresem złożenie oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W trakcie ponownego postępowania wnioskodawca złożył oświadczenie, że R. M. posiada pełnomocnictwo do dokonywania wszelkich czynności związanych z inwestycją, posiada również pełnomocnictwo do składania w imieniu spółki prawa niemieckiego oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie co do zakresu pełnomocnictwa złożyła w imieniu inwestora spółka S., która udzieliła R. M. pełnomocnictwa. Dodatkowo wnioskodawca potwierdził również czynności dokonane w niniejszym postępowaniu przez pełnomocnika R. M.

Dla inwestycji objętej wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych nr [...] i [...] istnieje w obrocie prawnym ważna i ostateczna decyzja środowiskowa nr [...] wydana w dniu [...].05.2008 r. przez Wójta Gminy R. Decyzja ta wiąże organ wydający pozwolenie na budowę, dopóki nie zostanie uchylona albo dopóki nie zostanie stwierdzona jej nieważność.

Odnośnie przyjętej w decyzji o warunkach zabudowy minimalnej odległości 300 m planowanej inwestycji od zabudowań ze stałym pobytem ludzi organ wyjaśnił, że pojęcie strefy uciążliwości zostało użyte w punkcie decyzji środowiskowej odnoszącym się do obowiązku ustanowienia strefy ograniczonego użytkowania. Decyzja środowiskowa nr [...] nie ustanowiła obszaru ograniczonego użytkowania, a jedynie nakazała zbadanie konieczności ustalenia tego obszaru na etapie monitorowania porealizacyjnego przedsięwzięcia.

Zaprojektowane elektrownie wiatrowe zlokalizowane są w odległości większej niż minimalna wymieniona w samej decyzji środowiskowej. Projekt budowlany załączony do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę jest również zgodny z wydaną dla inwestycji decyzją Wójta Gminy R. z [...].07.2009 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Zaprojektowane elektrownie wiatrowe spełniają wszelkie wymagania zawarte w tej decyzji, w tym w szczególności zachowane zostały parametry inwestycji oraz odległość od zabudowy mieszkaniowej określona w decyzji na minimum 300 m. Ze względu na brak przepisów technicznych usytuowania tego typu budowli jak elektrownie wiatrowe w procesie inwestycyjnym należy przyjmować odległość od zabudowań mieszkalnych licząc od osi wieży elektrowni wiatrowej, nie zaś od końca śmigieł.

Zaprojektowana lokalizacja turbin mieści się również w granicach zakresu strefy turbulencji.

Ponadto projektant główny inwestycji R. M. oświadczył, że sporządzony przez niego projekt budowlany spełnia wszelkie wymogi określone w przepisach techniczno-budowlanych, innych przepisach branżowych i przepisach ochrony środowiska.

Na granicy strefy oddziaływania praca elektrowni generuje hałas o mocy nie większej jak 45 dB i jest to wielkość graniczna dla pory nocnej, więc norma ta jest zachowana. Powyższe okoliczności zostały uwzględnione w decyzji środowiskowej Wójta Gminy R. Ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości stosownie do art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane muszą dotyczyć nieruchomości zabudowanej i muszą być efektem przekroczenia norm hałasu, gdzie kwestie te były badane na etapie wydawania decyzji środowiskowej przez Wójta Gminy R., a przekroczenia maksymalnych norm hałasu nie stwierdzono.

Wydana przez Wójta Gminy R. decyzja lokalizacyjna i decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wiąże organ, co oznacza brak możliwości weryfikowania przez organ architektoniczno-budowlany ocen kwestii w decyzjach poruszonych. Rolą organu wydającego pozwolenie na budowę jest tylko ocena spełnienia wymogów art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane. Z tego też powodu organ nie mógł uwzględnić uwag w zakresie treści decyzji środowiskowej. Zauważone przez J. P. niedokładności w treści decyzji środowiskowej nr [...] z [...].05.2008 r. nie mają wpływu na możliwość wydania pozwolenia na budowę.

Należy również podkreślić, że żaden właściciel nieruchomości planując wykorzystanie swojej działki określoną zabudową nie ma zagwarantowanego przepisami prawa niezmienności swojego otoczenia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli W. M. i D. M., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez brak należytego sprawdzenia, czy projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami ochrony środowiska - w szczególności w zakresie prognozy hałasu, w tym z wymaganiami określonymi w decyzjach środowiskowych Wójta Gminy R. z [...].05.2012 nr [...] i z [...].07.2009 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez brak precyzyjnego określenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, zaniechanie dokonania ustaleń w zakresie zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego oraz błędne zdefiniowanie sfery uciążliwości i obszaru ograniczonego użytkowania dla przedsięwzięcia;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ustawy udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez niewykonanie obowiązków wynikających z decyzji środowiskowej Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r. oraz jej nienależytą ocenę;

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy, dokonanie pobieżnej analizy oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji;

naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, tj. art. 155 i art. 158 § 1 w zw. z art. 6 oraz art. 107 k.p.a. i art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na decyzji środowiskowej Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r., która w żaden sposób nie wskazuje miejsca realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Wskazując na powyższe zarzuty odwołujący wnieśli o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji, odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i odmowę udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Jednocześnie odwołujący wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii dr T. K.-W. dotyczącej prognozy hałasu w środowisku oraz z raportu oddziaływania na środowisko elektrowni wiatrowych w obrębie geodezyjnym gminy R., na okoliczność zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności w zakresie prognozy hałasu.

Wojewoda K.-P. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, organ I instancji ustalił obszar oddziaływania planowanych elektrowni w oparciu o art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Organ ustalił przy tym strony przedmiotowego postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i zgromadził w tym zakresie materiał dowodowy (wypisy z rejestru gruntów). W toku postępowania organ zapewnił stronom czynny w nim udział zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Organ wyjaśnił także i ustalił status prawny inwestora oraz zgromadził w tym zakresie niezbędny materiał dowodowy.

Starosta zbadał i wyjaśnił ponadto kwestię zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami wydanych dla planowanych elektrowni ostatecznych decyzji Wójta Gminy R. z [...].07.2009 r., nr [...] i [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak też z wymogami ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Organ stwierdził przy tym, że zostały spełnione wymagania zawarte w tych decyzjach, w szczególności zachowane zostały parametry inwestycji oraz odległości od zabudowy mieszkalnej.

Stosownie do art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 cyt. ustawy pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, inwestor złożył wniosek w okresie ważności ostatecznych decyzji Wójta Gminy R. z [...].07.2009 r., nr [...] i [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Ponadto inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i wykazał, że dysponuje w tym zakresie tytułem prawnym do działek objętych inwestycją, tj. nr [...] i nr [...] (oświadczenie z [...].07.2012 r.). W rozpatrywanej sprawie spełnione zostały zatem wymagania określone w art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, dalej zwana ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku).

Zgodnie z art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647, dalej zwana u.p.z.p.), decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający pozwolenie na budowę, co oznacza zarówno obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami i warunkami określonymi w tej decyzji, ale także zakaz postępowania wbrew wszystkim wymogom w niej określonym.

W rozpatrywanej sprawie projektowana inwestycja odpowiada wszystkim parametrom, warunkom i zasadom określonym w ostatecznych decyzjach Wójta Gminy R. z dnia [...].07.2009 r., nr [...] i [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tym samym z punktu widzenia zasad i warunków lokalizacji w decyzjach tych określonych, planowana inwestycja jest dopuszczalna. W szczególności zgodnie z zawartymi w decyzjach tych ustaleniami na działkach nr [...] i nr [...] zaprojektowano po jednej wolno stojącej siłowni wiatrowej, o mocy do 2,0 MW każda, zabudowanych na wieżach o konstrukcji rurowej, posadowionych na fundamentach żelbetowych, z zachowaniem wysokości wież do 110 m n.p.t. oraz wysokości całkowitej do 170 m n.p.t., z drogami, placami oraz systemem i siecią kabli elektroenergetycznych (str. 160-161, 163, 169 i 171 projektu budowlanego). Spełnione przy tym zostały warunki w zakresie obsługi komunikacyjnej (str. 181 oraz 233 i nast. projektu budowlanego). W projekcie zachowano także przyjętą w decyzjach lokalizacyjnych minimalną odległość planowanych elektrowni od zabudowy ze stałym pobytem ludzi co najmniej 300 m (str. 161-162 i 167 projektu budowlanego). Projektowane elektrownie wiatrowe zostały bowiem zlokalizowane w stosunku do najbliższej zabudowy mieszkalnej w odległości 306 m - w przypadku elektrowni [...] i 345 m - w przypadku elektrowni [...] (str. 161-162 i 181 projektu budowlanego). W projekcie zachowano też nieprzekraczalne linie zabudowy od drogi wynoszące co najmniej 20 m od zewnętrznej krawędzi jezdni (str. 181 projektu budowlanego). Ponadto przewidziane w projekcie wysokość, kolorystyka i materiały zostały dobrane pod kątem minimalizacji ekspozycji elektrowni w krajobrazie (str. 166 i 170 projektu budowlanego). Do projektu dołączono także wynikające z ustaleń decyzji lokalizacyjnych uzgodnienia i zezwolenia, w tym decyzje zezwalające na wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych (decyzje Starosty R. z [...].06.2012 r., znak: [...] i z [...].06.2012 r., znak: [...]), uzgodnienia z właściwymi organami nadzoru nad lotnictwem wojskowym i cywilnym (uzgodnienie S. z [...].05.2012 r., nr [...]; uzgodnienie P. z [...].05.2012 r., znak: [...]) oraz zgodę na lokalizację zjazdów celem włączenia do drogi powiatowej (decyzje Zarządu Dróg Powiatowych w R. z [...].06.2012r., znak: [...] i znak: [...]).

Zgodnie z art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, organ wydający pozwolenie na budowę jest również związany decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, co oznacza, że planowane przedsięwzięcie musi być także zgodne z wszystkimi wymaganiami ochrony środowiska określonymi w tej decyzji. W rozpatrywanej sprawie wymagania te i uwarunkowania zostały określone w ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej o mocy 50 MW wraz z infrastrukturą energetyczną. Zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany jest zgodny z wymogami przedmiotowej decyzji. W szczególności w projekcie budowlanym zaprojektowano zastosowanie wymaganych w wymienionej decyzji zabezpieczeń oddziaływania elektrowni na środowisko, w tym zaprojektowano zabudowanie generatorów na wieżach o konstrukcji rurowej oraz linie kablowe elektroenergetyczne podziemne (str. 151 i 171 projektu budowlanego). W projekcie zachowano również zalecaną w decyzji środowiskowej odległość od masztów elektrowni do zabudowy mieszkalnej od 300 m do 500 m, w zależności od ukształtowania terenu. W projekcie przewidziano również obowiązek monitorowania pracy elektrowni, przeprowadzania przeglądów technicznych ich urządzeń oraz okresowych pomiarów hałasu (str. 164 projektu budowlanego). Ponadto w projekcie zastosowano rozwiązania pozwalające na ochronę środowiska oraz ludzi w otoczeniu elektrowni (str. 163-164 i 165-167 projektu budowlanego). Projekt budowlany dotyczący elektrowni [...] i [...] nie obejmuje natomiast budowy transformatora, który został zaprojektowany w odrębnym opracowaniu (pismo projektanta z dn. [...].07.2013 r.). Projektowanego przedsięwzięcia nie dotyczy zatem określony w decyzji środowiskowej wymóg zaprojektowania pod transformatorem misy ze zbiornikiem na olej.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały również wymagania określone w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Elektrownia wiatrowa, jako obiekt budowlany, nie została w żaden szczególny sposób uregulowana w obowiązujących przepisach prawa budowlanego oraz przepisach odrębnych. Niemniej z uwagi na wynikający z powołanego przepisu dla organów administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek należy dokonać sprawdzenia również w tym zakresie. Lokalizacja elektrowni nie narusza norm techniczno-budowlanych zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690), w tym przede wszystkim określonych w § 12, § 13, § 57 i § 60 (sytuowanie w stosunku do granicy działki sąsiedniej oraz z zapewnieniem naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, pokoi mieszkalnych), § 29 (brak zmiany naturalnego spływu wód opadowych), § 271 i nast. (zachowanie warunków bezpieczeństwa pożarowego) oraz § 314 (brak ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pół elekromagnetycznych).

Lokalizacja projektowanych elektrowni jest również zgodna z warunkami określonymi w art. 5 ustawy Prawo budowlane, w szczególności zapewnia dostęp do drogi publicznej oraz dostęp do szeroko rozumianych mediów, jak też zapewnia ochronę przed drganiami.

Ponadto projektowana lokalizacja elektrowni nie narusza również przepisów o ochronie prawa własności (art. 140 i nast. Kodeksu cywilnego). Elektrownie będą zlokalizowane wyłącznie na działkach, do których inwestor posiada tytuł prawny, a nadto na terenach przeznaczonych na cele rolnicze i tereny o takim przeznaczeniu znajdują się też w ich otoczeniu. Realizacja planowanych elektrowni wiatrowych z pewnością zatem nie zakłóci korzystania z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego ich przeznaczenia oraz stosunków miejscowych (art. 144 K.c.).

Spełnione zostały zatem również wymagania określone w art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6, jak też wykonanie w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt budowlany jest kompletny i zawiera wszystkie wymagane w cytowanym przepisie uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, a w szczególności wspomniane wyżej wynikające z ustaleń decyzji lokalizacyjnych uzgodnienia i zezwolenia, w tym decyzje zezwalające na wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych, uzgodnienia z właściwymi organami nadzoru nad lotnictwem wojskowym i cywilnym oraz zgodę na lokalizację zjazdów celem włączenia do drogi powiatowej. Projekt zawiera także informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo budowlane (str. 173 i 256 projektu budowlanego) oraz zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 cyt. ustawy (str. 143-155 projektu budowlanego), jak też wykonano obowiązek sprawdzenia projektu budowlanego.

Spełnione zostały zatem również wymagania określone w art. 35 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy Prawo budowlane.

Za bezpodstawny zatem uznał organ odwoławczy zarzut dotyczący naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia jest ostateczna i wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę z mocy art. 86 powołanej ustawy. Niedopuszczalna jest więc ponowna analiza przez organ rozstrzygający w przedmiocie pozwolenia na budowę kwestii ocenionych i rozstrzygniętych decyzją środowiskową, a dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzi czy ochrony środowiska, zaś w szczególności sporządzonego na potrzeby postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko i dokonanej w nim oceny prognozowanego poziomu hałasu. Skoro następstwem prawnym rozwiązania przyjętego w art. 86 cyt. ustawy jest pełne związanie organu wydającego pozwolenie na budowę decyzją środowiskową, zatem organ ten nie może pominąć żadnych obowiązków i uprawnień z decyzji tej wynikających. Skoro zaś kwestie oceny dopuszczalnego hałasu, ochrony środowiska oraz zdrowia i życia ludzi stanowiły przedmiot oceny w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań, zatem kwestie te nie mogą zostać ponownie ocenione, tym bardziej odmiennie, w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę. Stałoby to w sprzeczności z wymienionym art. 86 cyt. ustawy (wyrok NSA z 27.06.2012 r., II OSK 710/11). Ponadto art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie uprawnia organu administracji architektoniczno-budowlanej do dokonywania ponownej analizy raportu oddziaływania na środowisko.

W świetle powyższego nie może więc podlegać analizie i ocenie w niniejszym postępowaniu ani raport oddziaływania na środowisko elektrowni wiatrowych sporządzony na potrzeby postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, ani też opinia dr T. K.-W. dotycząca tego raportu i prognozowanego w nim hałasu, o co wnioskowali odwołujący. Ponadto, skoro zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, zaś kwestia prognozowanego dla planowanych elektrowni hałasu została już wyjaśniona i oceniona w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, zakończonym ostateczną decyzją środowiskową wiążącą organy orzekające w sprawie pozwolenia na ich budowę, zatem powołana przez odwołujących opinia dotycząca oceny prognozowanego dla planowanych elektrowni hałasu pozostaje bez wpływu dla wyjaśnienia, a tym bardziej rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozwolenia na ich budowę.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut odwołujących dotyczący wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 155 i art. 158 § 1 w zw. z art. 6 i art. 107 k.p.a. oraz art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na decyzji środowiskowej, która w ocenie odwołujących obecnie w żaden sposób nie wskazuje miejsca realizacji planowanego przedsięwzięcia. Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest związany ostateczną decyzją środowiskową, dopóki decyzja ta funkcjonuje w obrocie prawnym. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie, ostateczna decyzja Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r., nr [...], jest obowiązująca i funkcjonuje w obrocie prawnym. W świetle powyższego uznać zatem należy, że określenie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej o mocy 50 MW wraz z infrastrukturą energetyczną, miejsca jego realizacji jako część działki nr [...] w miejscowości B. oraz obręby geodezyjne: B., B., P., S. i B., gmina R., jest wystarczające do stwierdzenia, że decyzja ta określa również miejsce planowanych w ramach farmy, wszak w obrębie P., elektrowni wiatrowych [...] i [...], będących przedmiotem niniejszego postępowania. Skoro przepisy prawa nie rozstrzygają wyraźnie i nie wskazują, że określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia ma nastąpić właśnie przez ustalenie konkretnych numerów działek, zaś dokonana w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ocena dotyczy terenu obejmującego konkretne obręby ewidencyjne, a więc także działki w obrębach tych położone, a nadto decyzja ta była przedmiotem oceny w administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym i po jego ostatecznym wyniku pozostaje i obowiązuje w obrocie prawnym, zatem chybiony jest również zarzut odwołujących, że wymieniona decyzja środowiskowa w żaden sposób nie wskazuje miejsca realizacji inwestycji.

Za chybiony należy uznać również zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez brak precyzyjnego określenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, zaniechanie dokonania ustaleń w zakresie zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego oraz błędne zdefiniowanie strefy uciążliwości i obszaru ograniczonego użytkowania dla przedsięwzięcia. Jak zostało wyżej wskazane, organ ustalił obszar oddziaływania planowanych elektrowni, i tym samym strony przedmiotowego postępowania w myśl art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Jak zostało też wskazane, elektrownia wiatrowa, jako obiekt budowlany, nie została w żaden szczególny sposób uregulowana w obowiązujących przepisach prawa budowlanego czy przepisach odrębnych. Obszar oddziaływania planowanych elektrowni został zatem wyznaczony w oparciu o wiążące organ administracji architektoniczno-budowlanej wskazania dotyczące zachowania odległości elektrowni od zabudowy mieszkalnej, określone w ostatecznych decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz zalecane w granicach określonych w ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw w przepisach prawa, które nakazywałyby inne wyznaczenie obszaru oddziaływania planowanych elektrowni, szczególnie z uwagi na fakt, że inwestor planuje inne elektrownie wiatrowe, które nie są przedmiotem wniosku inwestora. Zauważyć należy, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte na wniosek inwestora dotyczący budowy dwóch elektrowni wiatrowych [...] i [...] i również tych elektrowni dotyczy projekt budowlany, stanowiący załącznik do wniosku i jego treść. Organ wydający pozwolenie na budowę jest zaś związany granicami tego wniosku i przedmiotem niniejszego postępowania nie mogą być inne elektrownie wiatrowe, planowane przez inwestora na innych działkach. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie ustaliła natomiast dla planowanego przedsięwzięcia obszaru ograniczonego użytkowania, na który odwołujący się powołują. W decyzji tej zawarto w tym zakresie jedynie wymóg wykonania analizy porealizacyjnej w celu ustalenia, czy dla przedmiotowego przedsięwzięcia będzie konieczne ustanowienie tego obszaru.

Bezzasadne są również zarzuty odwołujących dotyczące wydania przez organ pierwszej instancji zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów dotyczących postępowania administracyjnego i obowiązujących w nim naczelnych zasad. W toku rozpoznania przedmiotowej sprawy organ dołożył bowiem należytej staranności i podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia tej sprawy, zgromadził całokształt niezbędnego materiału dowodowego dokonał jego prawidłowej oceny, działając przy tym na podstawie i w granicach prawu oraz udzielając stronom informacji i zapewniając im w postępowaniu udział na każdym jego etapie (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).

W kwestii pozostałych zarzutów dotyczących możliwych ewentualnych przyszłych uciążliwości, jakie projektowane elektrownie wiatrowe mogą w ocenie odwołujących wprowadzać dla terenów sąsiednich, wskazać należy, że niedopuszczalnym jest opieranie decyzji administracyjnej tylko na przypuszczeniach, iż realizacja planowanego zamierzenia może w przyszłości spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich (wyrok WSA w Warszawie z 12.06.2006 r., VII SA/Wa 418/06). Jednocześnie zauważyć należy, że właściciel lub zarządca obiektu zobowiązany jest utrzymywać obiekt w należytym stanie technicznym i estetycznym, użytkować go zgodnie z przeznaczeniem oraz wymogami i zasadami ustalonymi w przepisach prawa, jak też dokonywać okresowych kontroli z przepisów tych wynikających (art. 61 i art. 62 ustawy Prawo budowlane). W razie uchybienia powyższym obowiązkom, właściwy organ nadzoru budowlanego może nakazać, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (art. 66 ustawy Prawo budowlane). W zależności od ustalonych potrzeb organ ten może między innymi nakazać wykonanie stosownych robót budowlanych lub wyposażenie obiektu w urządzenia techniczne, zmniejszające jego uciążliwość dla otoczenia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyli D. M. i W. M. zarzucając jej naruszenie:

przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 w zw. z art. 136 i art. 140 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak należytego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego, bezpodstawne nieuwzględnienie przy dokonaniu ustaleń wniosku dowodowego skarżącego w zakresie opinii dr T. K.-W. dotyczącej prognozy hałasu oraz w zakresie raportu oddziaływania na środowisko elektrowni wiatrowych w obrębie geodezyjnym gminy R. z maja 2008 r., a w konsekwencji poczynienie dowolnych ustaleń faktycznych zakresie zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska - w szczególności w zakresie prognozy hałasu oraz brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji;

przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8 i art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo, że narusza ona prawo, co doprowadziło do braku pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej;

prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d i e oraz pkt 9 ustawy Prawo budowlane, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej pomimo, że obiekt budowlany nie spełnia odpowiednich warunków ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami oraz nie zapewnia poszanowania występujących w obszarze obiektu uzasadnionych interesów skarżących;

prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez brak należytego sprawdzenia, czy projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami ochrony środowiska - w szczególności w zakresie prognozy hałasu, w tym z wymaganiami określonymi w decyzji środowiskowej Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r.;

prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez brak precyzyjnego określenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego oraz błędne ustalenie sfery uciążliwości inwestycji;

prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez niewykonanie obowiązków wynikających z decyzji środowiskowej Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r. oraz jej nienależytą analizę i ocenę;

prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez wydanie skarżonej decyzji pomimo, że w sprawie nie uzyskano zgody właściwego ministra ds. rozwoju wsi na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne;

gwarancji konstytucyjnych określonych w art. 2, art. 7, art. 30 i art. 74 Konstytucji poprzez wydanie skarżonej decyzji pomimo, że zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę godzi w fundamentalne zasady prawa, tj. w zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę legalizmu, zasadę poszanowania godności ludzkiej oraz stoi w sprzeczności ze zobowiązaniem władz publicznych do ochrony środowiska.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto skarżący wnieśli o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów, tj. opinii i ekspertyzy dr T. K.-W. na okoliczność oceny zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska - w szczególności w zakresie prognozy hałasu, w tym z wymaganiami określonymi w decyzji środowiskowej Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r., ustalenia obszaru oddziaływania elektrowni oraz określenia minimalnej odległości elektrowni od zabudowań mieszkalnych.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że w sprawie zaniechano należytego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności bezpodstawnie nie uwzględniono przy dokonaniu ustaleń faktycznych wniosku dowodowego w zakresie opinii dr T. K.-W., dokonując tym samym dowolnych ustaleń faktycznych w tym zakresie. Opinia ta nie tylko odnosi się do parametrów dotyczących hałasu wyznaczonych raportem środowiskowym, który stanowił podstawę decyzji środowiskowej Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r., Nr [...], ale także wskazuje na jego nieprawidłowości.

Bezspornym jest, że elektrownie wiatrowe emitują pole elektromagnetyczne i infradźwięki oraz mogą powodować zjawisko refleksów świetlnych pojawiających się na skutek odbijania promieni słońca od łopat wiatraka w czasie jego pracy, a także tzw. efekt migotania poprzez rzucanie cienia przez obracające się łopaty turbiny wiatraka na otaczający go tereny. Skutki pracy wiatraków odczuwalne są przez ludzi i zwierzęta znajdujące się w polu ich oddziaływania i stwarzają realne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego.

Decyzja środowiskowa Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r. wskazuje (pkt 7.1.), że dla planowanego przedsięwzięcia wyznacza się strefę uciążliwości w obszarze co najmniej 300-500 m od masztu elektrowni do zabudowań mieszkalnych. Nie wyjaśniono, dlaczego uznano, że wystarczające jest odsunięcie elektrowni od zabudowy mieszkalnej na odległość minimum 300 m, skoro decyzja środowiskowa wskazuje, że wszystko zależy od ukształtowania terenu w pobliżu elektrowni, zaś w raporcie środowiskowym stanowiącym jej podstawę wskazuje się, że najbliższe zabudowania znajdują się w odległości ok. 500 m (str. 6, 28 i 31-32 raportu). Podobnie w załączniku do ww. decyzji środowiskowej pkt 3 wskazuje się, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa zagrodowa oddalona jest ok. 500 m od najbliższej turbiny. Co więcej, w pkt 1.10 decyzji środowiskowej wskazuje się, że charakter inwestycji nie może pogorszyć standardów jakości środowiska i stwarzać uciążliwości dla sąsiedniego budownictwa zagrodowego, a uciążliwość przedsięwzięcia winna zamknąć się w granicach, do którego inwestor ma tytuł prawny, podczas gdy, jak wynika z powyższych argumentów, jest zupełnie przeciwnie. Dalej, w pkt 8 uzasadnienia decyzji środowiskowej wskazuje się, że inwestycja nie będzie miała wpływu bezpośredniego i pośredniego na warunki życia i pracy, bytowanie ludzi oraz zdrowie ludzi, gdzie wymagania te również nie zostały zrealizowane. Wojewoda nie wyjaśnił także, dlaczego w kontestowanej decyzji uznał za prawidłowe przyjęcie, że odległość elektrowni wiatrowej od najbliższej zabudowy powinno się liczyć od osi wieży, a nie od krańca śmigła. Przed wydaniem pozwolenia na budowę nie poczyniono więc żadnych ustaleń, które pozwoliłyby na prawidłową oceną zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska - w szczególności w zakresie prognozy hałasu, w tym określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Skarżona decyzja narusza także art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem zatwierdzono projekt budowlany i udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę pomimo, że nie został precyzyjnie określony obszar oddziaływania obiektu budowlanego oraz błędnie ustalono sferę uciążliwości dla inwestycji.

Cała inwestycja dotyczy planowanej zabudowy [...] elektrowni, nie zaś jednego obiektu. Organ, dokonując ustaleń w zakresie wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, w ogóle nie odniósł się do całości zamierzenia budowlanego pomimo, że może to mieć istotny wpływ dla ustalenia kręgu stron postępowania. Niezapewnienie stronie prawa udziału w postępowaniu administracyjnym powoduje daleko idące konsekwencje prawne - stanowi bowiem podstawę do żądania jego wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Wojewoda wskazał także, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie ustaliła dla planowanego przedsięwzięcia obszaru ograniczonego użytkowania. Podkreślić jednak należy, że w punkcie 7.1 tej decyzji wyznaczono dla inwestycji sferę uciążliwości na obszarze co najmniej 300-500 m od masztu elektrowni, w której przede wszystkim ze względu na hałas nie należy lokalizować zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej. Decyzja środowiskowa wprost wyznacza więc obszar co najmniej 300-500 m od masztu elektrowni, w którym ze względu na hałas, nie należy lokalizować siedlisk ludzkich. Za zupełnie nieuzasadnione należy uznać więc stanowisko, że wystarczające jest zachowanie odległości minimum 300 m od zabudowań. Wniosek taki stoi bowiem w sprzeczności z ww. punktem decyzji środowiskowej oraz z raportem środowiskowym stanowiącym jej podstawę. W tym stanie rzeczy naruszony został bowiem uzasadniony interes skarżących, którzy są właścicielami sąsiednich działek dla tej inwestycji. Działki te są zabudowane budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi. Zatem budowa elektrowni w bliskim sąsiedztwie naraża skarżących oraz inne osoby z nimi zamieszkujące na przebywanie w sferze hałasu, gdzie przekroczony jest jego dopuszczalny poziom, a także na wpływ innych szkodliwych oddziaływań elektrowni. Ponadto ograniczona została możliwość rozbudowy mieszkaniowej i gospodarczej na działce, bowiem przy granicy działki skarżącego wykluczona jest lokalizacja budynków przeznaczonych do zamieszkiwania przez ludzi oraz związanych z hodowlą zwierząt. Ze względu na hałas utrudnione zostanie także wykonywanie prac polowych, które odbywają się na całej nieruchomości.

Skarżona decyzja została wydana zatem z naruszeniem art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zakresie, w jakim nie wykonuje ona obowiązków wynikających z decyzji środowiskowej Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r. Nr [...], a także jest wynikiem jej nienależytej analizy i oceny. Zgodzić należy się również ze stanowiskiem, że: "następstwem prawnym rozwiązania przyjętego w art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji i środowisku (...) jest bowiem pełne związanie organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy. Oznacza to, że organ ten nie może pominąć żadnych obowiązków i uprawnień wynikających z decyzji środowiskowej. Natomiast, jeżeli w przekonaniu tego organu któryś z elementów rozstrzygnięcia o środowiskowych uwarunkowaniach narusza prawo, to organ w celu doprowadzenia istniejącego stanu do zgodnego z prawem, musi zawiadomić organ właściwy do wszczęcia postępowania weryfikującego (wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. lub stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.) i w przypadku jego wszczęcia, w oparciu o art. 97 § 1 k.p.a. zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania, w którym oceniana jest prawidłowość decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (tak wyrok NSA z 27.06.2012 r., II OSK 710/11, LEX nr 1217447 oraz K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...), LEX/el 2009).

Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.p.z.p. wyłączeniem gruntów z produkcji jest rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Takim przedsięwzięciem jest niewątpliwie planowana inwestycja, bowiem elektrownie wiatrowe to obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, wymagane jest obligatoryjne uzyskanie zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Inwestycja dotyczy gruntów objętych dyspozycją art. 7 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy. Zatem decyzje Wójta Gminy R. z [...].07.2009 r. nr [...] i [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, w oparciu o którą wydano pozwolenie na budowę, obarczona jest istotną wadą, czego organ także nie zweryfikował.

Wbrew stanowisku Wojewody, związanie organu wydającego pozwolenie na budowę decyzją środowiskową oraz decyzją o warunkach zabudowy nie zwalnia go jednak z obowiązku przeanalizowania, czy zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę nie doprowadzi do stanu rażącej uciążliwości dla terenów sąsiednich i nie zapewni bezpiecznej odległości inwestycji od siedlisk ludzkich, a także nie narusza powszechnie obowiązujących przepisów i norm prawnych, w tym w zakresie ochrony środowiska. Takie zapatrywanie godzi bowiem w fundamentalne zasady prawa wynikające z gwarancji konstytucyjnych, tj. w zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę legalizmu, zasadę poszanowania godności ludzkiej, jak i stoi w sprzeczności ze zobowiązaniem władz publicznych do ochrony środowiska (art. 2 i art. 7, art. 30 i art. 74 Konstytucji), a nadto może doprowadzić do wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji administracyjnej, której wykonanie istotnie zagraża dobrom prawnie chronionym, takim jak życie i zdrowie ludzkie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W pismach z dnia [...].06.2014 r. i [...].11.2014 r. uczestnik postępowania – inwestor – E. w S. wniósł o oddalenie skargi podzielając w całości stanowisko organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia, niż podniesione przez stronę w skardze, ponieważ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania administracyjnego.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skarżących wymienionych w pkt 1-4 skargi należy wskazać, że proces realizacji inwestycji niejednokrotnie jest procesem wieloetapowym, w ramach którego spełnienie kolejno każdego z etapów umożliwia przystąpienie do następnego i w konsekwencji prowadzi do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a więc w efekcie wykonania konkretnych robót budowlanych. Zatem pozwolenie na budowę stanowi rozstrzygnięcie administracyjne wieńczące całe postępowanie, które ma na celu zbadanie, czy zamierzona inwestycja może być w ogóle realizowana i w jakim zakresie oraz czy nie narusza ona przepisów prawa określonych nie tylko w ustawie Prawo budowlane, ale także np. w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku.

Wymagania zatem, jakie prawo stawia poszczególnym stadiom procesu inwestycyjnego, ograniczające swobodę działalności inwestycyjno-budowlanej, zamieszczone są w wielu aktach normatywnych, obejmujących różnorodną problematykę procesu inwestycyjnego i podlegają w związku z tym weryfikacji przez właściwe organy administracyjne na różnych etapach procesu inwestycyjnego. Z jednej strony pomiędzy tymi etapami zachodzi ścisły związek, gdyż, jak zaakcentowano, ustalenia poprzedzającego etapu (np. sposób zagospodarowania i zabudowy terenu) warunkują dalszy przebieg procesu budowlanego, z drugiej zaś cały ten proces został ukształtowany w taki sposób, aby kompetencje organów wypowiadających się w ramach poszczególnych stadiów inwestycyjnych nie dublowały się i aby poszczególne przesądzone w nich ostatecznie kwestie miały moc wiążącą na dalszym etapie inwestycyjnym.

Poczynione uwagi znajdują potwierdzenie w treści przepisów art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. i art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a także w regulacjach ustawy Prawo budowlane określających przedmiot weryfikacji i zakres kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej w ramach postępowania sprawdzającego, o którym mowa w art. 35 cyt. ustawy.

Zgodnie z art. art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane - poza wyjątkami z art. 29-31, które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania - można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę obiektu budowlanego w świetle art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego może być wydane wyłącznie temu, kto:

1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; (...)

2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Jeżeli jest wymagane przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, pozwolenie na budowę może być wydane po przeprowadzeniu takiej oceny (art. 32 ust. 1 pkt 1).

Z przytoczonymi regulacjami koresponduje przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, który nakazuje, aby przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdził:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawie o udostępnieniu informacji o środowisku;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

W razie spełnienia powyższych wymagań oraz wymagań z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniu administracyjnym (art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane). Użyty w cyt. przepisie zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, w razie spełnienia ww. przesłanek, nie ma żadnego luzu decyzyjnego i ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, a więc wydać decyzję o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że decyzja wydawana w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego, gdyż regulacja art. 35 ust. 4 stanowi normę prawną o charakterze związanym. Tym samym więc jedynie brak wystąpienia którejkolwiek z przesłanek z art. 35 ust. 1 lub art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę (tak słusznie wyroki WSA w Warszawie z 22.11.2012 r., VII SA/Wa 374/12, LEX nr 1250097; WSA w Warszawie z 29.10.2012 r., VII SA/Wa 1503/12, LEX nr 1341223; WSA w Rzeszowie z 23.04.2013 r., II SA/Rz 77/13, LEX nr 1316944).

W związku z tym, że w sprawie wydane zostały dla przedmiotowej inwestycji przez Wójta Gminy R. decyzja z [...].05.2008 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz decyzje z [...].07.2009 r. nr [...] i [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ustalająca dla planowanej inwestycji warunki zabudowy (obszar inwestycji nie jest objęty planem miejscowym), orzekające w sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej zobligowane były, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, do sprawdzenia zgodności przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego z wydanymi w sprawie decyzjami o warunkach zabudowy i o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Zbadanie zgodności projektu budowlanego z tymi decyzjami nie uprawnia jednak, jak podkreślono to powyżej, do dokonania ponownie oceny tych okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę wydania zarówno decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wynika to z omówionej na wstępie istoty i charakteru procesu inwestycyjnego, a także z treści art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, który nakłada na organy obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie daje im podstaw do oceniania materiału dowodowego, na podstawie którego zostały wydane ww. decyzje, czy też tym bardziej ingerowania w zapisy zawarte w samych decyzjach. Niedopuszczalnym jest objęcie zakresem postępowania o udzielnie pozwolenia na budowę kwestii przekazanych mocą ustawy do zakresu postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu czy postępowania o ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Nie należy bowiem do kompetencji organów wydających decyzję o pozwoleniu na budowę zmiana wymagań ochrony środowiska określonych w ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też zmiana warunków zabudowy czy zagospodarowania terenu. Organ architektoniczno-budowlany musi zatem ocenić jedynie zgodność projektu budowlanego z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska sprecyzowanymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie ma natomiast prawa uchylić się od respektowania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, czy też ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Ustalenia zawarte w tych decyzjach wiążą bowiem zarówno organy orzekające w sprawie pozwolenia na budowę, jak i w konsekwencji sąd administracyjny. Stanowi o tym wprost przepis art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. – odnośnie decyzji o warunkach zabudowy oraz przepis art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku – odnośnie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do treści art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. W myśl zaś art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 tej ustawy, w tym więc i organ architektoniczno-budowlany przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 1 pkt 1). Związanie, o którym mowa we wskazanych przepisach, oznacza, że organ ten nie może postępować wbrew postanowieniom określonym w tych decyzjach. Ocenia on zatem, czy warunki inwestycji odpowiadają warunkom ustalonym w decyzji o warunkach zabudowy i decyzji środowiskowej, lecz nie weryfikuje we własnym zakresie pod względem merytorycznym ich zasadności.

Odnosząc poczynione uwagi do przedmiotu sprawy stwierdzić należy, że zarzuty określone w pkt 1-4 skargi nie zasługują na uwzględnienie. Należy wskazać, że skarżący zarzucając w ich ramach niespełnienie przez inwestycję warunków ochrony środowiska, ochrony przez hałasem i drganiami oraz nieposzanowanie interesów osób trzecich, powołali się przede wszystkim na nieuwzględnioną przez organy opinię dr T. K.-W. dotyczącą prognozy hałasu. Opinia ta jednak, zgodnie z poczynionymi przez Sąd uwagami, nie miała waloru dokumentu istotnego z punktu widzenia przesłanek kluczowych dla postępowania sprawdzającego z art. 35 ustawy Prawa budowlane, jako że odnosiła się ona w rzeczywistości do ustaleń zawartych w ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, którą to decyzją organ wydający decyzje o pozwoleniu na budową jest, zgodnie z art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, związany. Co istotne, w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że prawnym następstwem rozwiązania przyjętego w ww. art. 86 jest "pełne związanie" organu wydającego jedną z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy postanowieniami wynikającymi z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (wyrok NSA z 27.06.2012 r., II OSK 710/11, LEX nr 1217447; Krzysztof Gruszecki - Komentarz LEX do art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie). Następstwem prawnym takiego rozwiązania prawnego jest brak możliwości nie tylko pominięcia któregokolwiek z obowiązków i uprawnień wynikających z decyzji środowiskowej, w tym w zakresie dopuszczalnego poziomu hałasu, ale również dokonywanie ponownych analiz, ocen i weryfikacji tych obowiązków i uprawnień.

Skoro więc stosownie do art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje o pozwoleniu na budowę, to tym samym decyzja Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r. nr [...], ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowej inwestycji, wiązała Wojewodę K.-P. i Starostę R. w ramach prowadzonego przez te organy postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę spornych elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Dlatego też, wbrew stanowisku skarżących, organy te nie były uprawnione do weryfikowania kwestii już ocenionych i wyjaśnionych w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, w tym więc i kwestii dopuszczalnego poziomu hałasu. W sprawie zarówno te, jak i inne wymagania ochrony środowiska, zostały przesądzone w decyzji środowiskowej Wójta Gminy R. z [...].05.2008 r. Jeżeli więc skarżący nie podzielali któregokolwiek z elementów tej decyzji, powinni kwestionować ją w drodze odpowiednich środków zaskarżenia tej decyzji, nie wyłączając nadzwyczajnych środków weryfikacji decyzji ostatecznej. W ramach natomiast postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę nie mieli oni już uprawnienia do podważania warunków ochrony środowiska ustalonych w postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkować realizacji inwestycji. Inne są bowiem cele i przedmioty tych postępowań.

W konsekwencji więc należy stwierdzić, że nie było postaw do uwzględnienia zgłoszonych w skardze zarzutów o niespełnieniu w sprawie odpowiednich warunków ochrony środowiska oraz o nienależytym zbadaniu zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności w zakresie dopuszczalnego poziomu hałasu. Zarzuty te skarżący argumentowali wnioskami wynikającymi z opinii dr T. K.-W. Opinia ta odnosiła się do parametrów dotyczących hałasu wyznaczonych raportem środowiskowym (który stanowił podstawę decyzji środowiskowej), wskazując na jego nieprawidłowości. Tymczasem ponowna analiza raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sporządzonego na potrzeby postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, przez organ rozstrzygający w przedmiocie pozwolenia na budowę, jest, zgodnie z poczynionymi wyżej uwagami, niedopuszczalna (por. wyrok NSA z 27.06.2012 r., II OSK 710/11, LEX nr 1217447). Kwestia dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku stanowiła bowiem przedmiot oceny w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań i nie może zostać ponownie odmiennie oceniona w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, gdyż stałoby to w sprzeczności z regulacją art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Z tych samych przyczyn całkowicie bezzasadny jest także zarzut skargi nieuwzględniania przy dokonywaniu ustaleń w sprawie przedmiotowej opinii dr T. K.-W. Dokument ten bowiem dotyczy kwestii ustalonych w decyzji środowiskowej i w związku z tym jest nieistotny dla postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał za chybione wymienione w pkt 1-4 skargi, zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 136 i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 6, art. 8 i art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a.), jak i przepisów prawa budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d, e oraz pkt 9 ustawy Prawo budowlane). W ocenie Sądu organy w kontrolowanym postępowaniu wyjaśniły i zbadały w sposób wystarczający wszystkie istotne kwestie dla postępowania sprawdzającego, o którym mowa w art. 35 ustawy Prawo budowlane. Wbrew twierdzeniom skarżących, wyjaśniły one także przyczyny zaakceptowania przyjętej w projekcie budowlanym odległości masztów elektrowni od zabudowy mieszkaniowej podkreślając, że odległość ta została ustalona dla każdej elektrowni indywidualnie, możliwie jak najdalej do zabudowy mieszkaniowej, z uwzględnieniem ukształtowania terenu. Co istotne, odległość ta odpowiada granicom wartości wskazanym w decyzji środowiskowej oraz jest zgodna z wymogami decyzji o warunkach zabudowy.

W tym miejscu należy podkreślić to, że wbrew twierdzeniom skarżących, organy w prawidłowy sposób przyjęły sposób liczenia odległości inwestycji od zabudowań, co wynika wprost z treści decyzji środowiskowej z [...].05.2008 r., w której w pkt 7 ppkt 1 wskazano, że odległość ta powinna być liczona od masztu elektrowni, a nie od krańca śmigła, na co powołują się skarżący. Jest to stanowisko zasadne również z tego powodu, że hałas jest generowany głównie na szczycie masztu elektrowni (jej wirnik), a nie samo śmigło.

W uzasadnieniu kontrolowanych decyzji organy wyjaśniły także powody, dla których uznały, że sporna inwestycja jest zgodna z warunkami określonymi w art. 5 ustawy Prawo budowlane, a które Sąd w całości podziela. Stwierdzając zatem, że skarżący nie powołali skutecznie żadnej okoliczności wskazującej na niezgodność przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego z ustaleniami i wymaganiami określonymi w wydanych w sprawie decyzji środowiskowej i decyzji o warunkach zabudowy, jak też innymi wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane oraz że Sąd nie dostrzegł takiej niezgodności z urzędu, zwłaszcza w zakresie wymagań ochrony środowiska, należy uznać, że orzekające w sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej były zobowiązane na podstawie art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Także zarzut przedstawiony w pkt 6 skargi dotyczący naruszenia art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez nie wykonanie obowiązków wynikających z decyzji środowiskowej z [...].05.2008 r. i jej nienależytą analizę oraz ocenę, nie jest uzasadniony, co po części wynika z przedstawionej powyżej argumentacji. Skarżący wyjaśniając ten zarzut podkreślili pełne związanie organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy decyzją środowiskową, z czym nie sposób się nie zgodzić, co jednak jest o tyle niezrozumiałe, że przedmiotem oceny sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, a nie decyzja o warunkach zabudowy. Jeżeli by jednak przyjąć, że naruszenie art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku według skarżących polega na zaakceptowaniu przez organ architektoniczno-budowlany usytuowania masztów elektrowni w odległości minimum 300 m od zabudowań w sytuacji, gdy w decyzji środowiskowej wyznaczono sferę uciążliwości na obszarze co najmniej 300-500 m, to sprowadzając ten zarzut do konkretów wyjaśnić należy, że z projektu budowlanego wynika, iż dla każdej z elektrowni zaprojektowano odległość od zabudowy mieszkaniowej odrębnie, uwzględniając ukształtowanie terenu i w efekcie elektrownia [...] przewidziana jest w odległości 306 m, a elektrownia [...] w odległości 345 m od, co należy podkreślić, istniejącej zabudowy mieszkaniowej, a nie od granic geodezyjnych działek (k. 161 i 162 projektu budowlanego). Takie usytuowanie elektrowni wiatrowych jest więc zgodne z zaleceniami zawartymi w decyzji środowiskowej odnoszącymi się do kwestii ochrony ludzi przed uciążliwościami inwestycji tego typu, zawartymi między innymi w pkt 7 ppkt 1 tej decyzji, gdzie mowa jest o odległości 300-500 m od masztu elektrowni do zabudowań mieszkalnych jako wystarczającej dla ochrony przed uciążliwościami.

Wskazać należy ponadto, że aktualnie obowiązujące przepisy prawa nie wprowadzają żadnych szczególnych ograniczeń ze względu na zbliżenie elektrowni wiatrowych do terenów niezabudowanych budynkami mieszkalnymi lub obszarów wykorzystywanych rolniczo. W związku z tym zarzuty o nie zachowaniu odległości 300 m od granic działek lub od zabudowań gospodarczych nie może odnieść zamierzonego skutku, nie wiąże się bowiem z naruszeniem przepisów prawa (normy techniczno-budowlane wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., zostały w projekcie zachowane), ani warunków wynikających z decyzji środowiskowej. Podkreślić w tym miejscu należy także, że w decyzji środowiskowej, co słusznie zauważa organ odwoławczy, nie został wyznaczony obszar ograniczonego użytkowania, a jedynie wskazano na konieczność wykonania analizy porealizacyjnej w celu ustalenia, czy dla planowanego przedsięwzięcia konieczne jest ustanowienia takiego obszaru (pkt 7 ppkt 2 decyzji środowiskowej). Organ nie dopuścił się więc naruszenia warunków decyzji środowiskowej w tym zakresie.

Odnosząc się do zarzutu nieprecyzyjnego określenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, który powiązano z błędnym ustaleniem sfery uciążliwości, wyjaśnić po pierwsze należy, że ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" zamieszczona została w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z nim, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Konieczność wyznaczenia takiego obszaru wiąże się z obowiązkiem ustaleniem kręgu stron postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że w niniejszej sprawie obszar oddziaływania wyznaczono zgodnie z wymogami przepisów prawa i zachowując także wymagania dotyczące odległości elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej wynikające z wiążących organ ostatecznych decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a także uwzględniając to, że przepisy odrębne nie przewidują żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, na którym planowana jest budowa elektrowni wiatrowych. W efekcie stronami postępowania uczyniono oprócz inwestora wszystkich właścicieli działek bezpośrednio sąsiadujących z inwestycją, w tym skarżących. Przy czym podkreślić należy, że zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy tylko dwóch elektrowni wiatrowych – [...] i [...] i tylko w ich otoczeniu organ był zobowiązany wyznaczać obszar oddziaływania. W tym zakresie także prawidłowa jest argumentacja organu odwoławczego, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że jest związany granicami wniosku o pozwolenie na budowę i przedmiotem niniejszego postępowania nie może uczynić innych elektrowni wiatrowych planowanych przez inwestora na innych działkach niż objęte wnioskiem.

Reasumując stwierdzić należy, że krąg stron postępowania w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo, co zresztą na żadnym etapie postępowania nie było przez nikogo kwestionowane. Niezrozumiałe są w związku z tym zarzuty skargi dotyczące konieczności wznowienia postępowania w przypadku niezapewnienia stronie prawa udziału w postępowaniu administracyjnym. Gdyby nawet przyjąć, idąc za tokiem rozumowania skarżących, że nie wszystkich właścicieli działek będących w obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowych uczyniono stronami postępowania, to i tak należy mieć na uwadze to, że skarżący nie byliby uprawnieni do występowania w ich imieniu. Osoby pominięte w postępowaniu musiałyby same wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że także zarzuty opisane w pkt 5 i 6 skargi nie są zasadne.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (zarzut nr 7 skargi) poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo tego, że w sprawie nie uzyskano zgody właściwego ministra ds. rozwoju wsi na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne, to on również nie był zasadny. Aktualna treść tego przepisu, obowiązująca od 26 maja 2013 r., stanowi, że przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Wcześniej przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymagało uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekraczał 0,5 ha. Właśnie w oparciu o to uregulowanie, obowiązujące przed dniem 26 maja 2013 r., zostały wydane decyzje Starosty R. z [...].06.2012 r., znak: [...] i [...], zezwalające na wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych stanowiących lokalizację elektrowni wiatrowych [...] i [...], objętych zaskarżoną decyzją. Zatem wbrew twierdzeniom skarżących przedmiotowe grunty zostały zgodnie z treścią obowiązujących w dacie ich wydania przepisów wyłączone z produkcji rolnej. Fakt zmiany przepisów nie ma wpływu na ocenę prawidłowości wydania decyzji zezwalających na wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych. Decyzje te obowiązują w dalszym ciągu, w szczególności wprowadzająca zmianę ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 503) nie wprowadziła w tym zakresie żadnych przepisów przejściowych, które uchylałyby wydane przed datą jej wejścia w życie decyzje. Decyzje te zatem wywołały skutki prawne z uwagi na swój konstytutywny charakter i organ w niniejszym postępowaniu był związany ich treścią.

Skarżący podnieśli również zarzut naruszenia art. 2, art. 7, art. 30 i art. 74 Konstytucji poprzez wydanie skarżonej decyzji pomimo, że zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę godzi w fundamentalne zasady prawa, tj. zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę legalizmu, zasadę poszanowania godności ludzkiej oraz stoi w sprzeczności ze zobowiązaniem władz publicznych do ochrony środowiska

Odnośnie zarzutu naruszenia przez organy art. 2 i art. 7 Konstytucji należy stwierdzić, że nie były one zasadne. Właśnie z tego powodu, że Polska jest demokratycznym Państwem prawnym i organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, organy były zobligowane do wydania zaskarżonych decyzji, ponieważ obowiązujące przepisy, co podkreślono we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, obligowały je do tego. Należy przy tym zwrócić uwagę na to, że organy nie mogły brać pod uwagę jedynie interesów skarżących, lecz również działającego w zaufaniu do obowiązującego systemu prawnego inwestora, który będąc przekonanym, że jeżeli spełni określone w przepisach warunki, będzie mógł realizować zamierzone inwestycje i niewątpliwie poniósł wcześniej określone koszty związane z przygotowaniem inwestycji.

Również zarzut naruszenia art. 30 Konstytucji nie był zasadny. Zgodnie z nim przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Skarżący nie sprecyzowali, w jaki sposób zaskarżone decyzje mogą powodować naruszenie ich godności, natomiast prawa i wolności człowieka nie są nieograniczone i są one określone w obowiązujących przepisach. W szczególności, co powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nikt nie ma zapewnionego prawa do niezmienności otoczenia własnej nieruchomości i musi liczyć się z tym, że w miarę upływu czasu otoczenie to może ulegać zmianie. Ponadto również właściciele sąsiednich nieruchomości (w tym przypadku nieruchomości, na których planowana była inwestycja) mają konstytucyjnie zagwarantowane prawo do korzystania z niej.

Z kolei w myśl art. 74 Konstytucji, na którego naruszenie również wskazywali skarżący, władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom. Zarzut ten jest o tyle niezrozumiały, że właśnie budowa m.in. elektrowni wiatrowych służy ochronie przyrody poprzez zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska przez konwencjonalne sposoby produkcji energii. Właśnie zatem rozwój elektrowni wiatrowych służy zapewnieniu bezpieczeństwa ekologicznego.

Mając na uwadze powyższe skargę, jako bezzasadną, należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.