Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 2608/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1 i 2, art. 189 w zw. z art. 58 par. 1 pkt 6, art. 207 par. 2 i art. 232 par. 1 pkt 1, art. 3 par. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Robert Sawuła (spr.) Protokolant: asystent sędziego Iwona Rzucidło - Grochowska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SAB/Po 56/13 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1/ uchylić zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i odrzucić skargę; 2/ odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości; 3/ zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz Stowarzyszenia [...] uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) zł.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 21 sierpnia 2013 r. II SAB/Po 56/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: "WSA") w Poznaniu oddalił skargę Stowarzyszenia [...] (dalej: "Stowarzyszenie") na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: "SKO w Poznaniu" lub "Kolegium") w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:

Decyzją z [...] stycznia 2008 r. nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz ustalił dla A.B. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku zakładu przetwórstwa mięsa na działce nr geod. 1 w R. Decyzję tę sprostowano postanowieniem z [...] marca 2009 r.

Podaniem z 2 kwietnia 2009 r. Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją. Decyzją z [...] czerwca 2009 r. Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz odmówił wznowienia postępowania, jednak wskutek uwzględnienia odwołania decyzją SKO w Poznaniu z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] uchylono ww. decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z 20 października 2010 r. IV SAB/Po 41/10, WSA w Poznaniu, uwzględniając skargę Stowarzyszenia na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz, zobowiązał organ do rozpatrzenia ww. wniosku o wznowienie postępowania. Z kolei skarga Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz na decyzję Kolegium z [...] kwietnia 2010 r. została odrzucona postanowieniem WSA w Poznaniu z 28 października 2010 r. II SA/Po 671/10.

Postanowieniem z [...] maja 2010 r. nr [...] SKO w Poznaniu, wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz z [...] stycznia 2008 r. W postanowieniu tym stwierdzono ponadto, że Stowarzyszenie wniosło do SKO w Poznaniu podanie z 11 lutego 2010 r. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz oraz o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Akta administracyjne nie zawierają przedmiotowego wniosku Stowarzyszenia.

Decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...] SKO w Poznaniu odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz z [...] stycznia 2008 r., zaś decyzją nr [...] (bez oznaczenia daty), po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy (akta nie zawierają tego wniosku), utrzymało własną decyzję z [...] lutego 2011 r. w mocy.

Postanowieniem z [...] lipca 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz wznowił postępowanie administracyjne zakończone własną decyzją z [...] stycznia 2008 r. o ustaleniu warunków zabudowy, a decyzją z [...] grudnia 2011 r. odmówił jej uchylenia. Ponowne postępowanie sądowoadministracyjne mające za przedmiot bezczynność ww. organu zostało wobec tego umorzone postanowieniem WSA w Poznaniu z 20 marca 2012 r. IV SAB/Po 74/11. Z kolei SKO w Poznaniu decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia, uchyliło decyzję Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz z [...] grudnia 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu wznowionego postępowania decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz ponownie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] stycznia 2008 r. o ustaleniu warunków zabudowy. Z kolei po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], SKO w Poznaniu uchyliło zaskarżoną decyzję z [...] czerwca 2012 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz w punkcie 2 rozstrzygnięcia uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz z [...] lipca 2011 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji.

Podaniem z [...] października 2012 r. pełnomocnik Stowarzyszenia wystąpił z żądaniem stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kolegium z [...] sierpnia 2012 r. w części dotyczącej punktu II zawierającego rozstrzygnięcie o uchyleniu postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz z [...] lipca 2011 r. uznając, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. W podaniu eksponowano, że jest to żądanie strony. Do podania nie dołączono pełnomocnictwa, pełnomocnictwa tego nie żądał organ.

Pismem z 31 października 2012 r. SKO w Poznaniu zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania w tej sprawie. W piśmie z 5 grudnia 2012 r. Stowarzyszenie wezwało SKO w Poznaniu do usunięcia naruszenia prawa w postaci bezczynności i rozpatrzenia żądania częściowego stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowieniami z [...] grudnia 2012 r. i z [...] lutego 2012 r. SKO w Poznaniu z powołaniem się na przepis art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiadamiało o nowym terminie rozpatrzenia sprawy. Przyczynę zwłoki tłumaczono toczącym się postepowaniem sądowoadministracyjnym przed WSA w Poznaniu ze skargi Stowarzyszenia na bezczynność SKO w Poznaniu. Decyzją datowaną na [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] SKO w Poznaniu odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji własnej z [...] sierpnia 2012 r. w części obejmującej jej pkt 2. W dniu 9 maja 2013 r. Stowarzyszenie wniosło do WSA w Poznaniu skargę na bezczynność SKO w Poznaniu, żądając zobowiązania organu do wydania stosownego aktu i zasądzenia kosztów postępowania. Wyjaśniło w niej, że po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Kolegium postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. wskazało nowy termin załatwienia sprawy oznaczając go na 28 lutego 2013 r. Kolejnym postanowieniem termin ten przedłużono do 30 kwietnia 2013 r. Jednak również i w tym terminie sprawa nie została rozstrzygnięta, a zatem organ pozostaje bezczynny w załatwieniu sprawy.

W odpowiedzi na skargę SKO w Poznaniu wniosło o jej oddalenie. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania Kolegium podało, że za pismem z 21 marca 2013 r. WSA w Poznaniu doręczył organowi prawomocny wyrok z 17 stycznia 2013 r. IV SAB/Po 86/12 i zwrócił akta sprawy dotyczącej bezczynności SKO w Poznaniu. Następnie po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia decyzją z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] SKO w Poznaniu rozstrzygnęło sprawę, odmawiając stwierdzenia nieważności spornej decyzji w żądanym zakresie. Okoliczności związane z toczącym się postępowaniem sądowym miały być znane stronie skarżącej, ponieważ Stowarzyszenie było inicjatorem tego postępowania ze skargi na bezczynność Kolegium. Ponadto zawiadomiono strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczano nowe terminy jej załatwienia.

Oddalając skargę powołanym na wstępie wyrokiem z 21 sierpnia 2013 r. Sąd I instancji wyjaśnił, że bezczynność organu zachodzi, gdy nie dotrzymuje on terminu załatwienia sprawy, a także w przypadku odmowy wydania stosownego aktu czy podjęcia czynności, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga podjęcia takich działań. Zadaniem sądu rozpoznającego skargę na bezczynność jest ustalenie, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, mieści się w katalogu określonym w art. 3 § 2 pkt 1- 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "Ppsa"), a przed jej wniesieniem skarżący wyczerpał określony tryb skargowy, następnie zaś, czy organowi administracji można przypisać bezczynność rozumianą jako niewydanie w terminie określonego aktu administracyjnego.

Mając to na uwadze WSA w Poznaniu uznał rozpatrywaną skargę za dopuszczalną. Stosownie jednak do art. 149 Ppsa uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a Ppsa, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jest to zatem możliwe jedynie w sytuacji, gdy organ nie rozstrzygnął jeszcze toczącej się przed nim sprawy. Warunek ten nie ziścił się jednak w niniejszej sprawie, ponieważ Kolegium nie pozostawało bezczynne już w dniu wniesienia skargi, albowiem w dniu [...] kwietnia 2013 r. organ wydał decyzję nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] sierpnia 2012 r. w części obejmującej pkt 2. Wprawdzie pomiędzy wydaniem decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, a jej wysłaniem, a przyjęto iż nastąpiło to w dniu 10 maja 2013 r., upłynął pewien czas, to jednak okoliczność ta w ocenie sądu wojewódzkiego nie miała wpływu na ocenę zasadności skargi. Na wsparcie swego stanowiska przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2006 r., II OSK 714/05, podkreślając że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem. Decyzja rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia. Nie można więc podzielić poglądu, że w okresie pomiędzy datą sporządzenia decyzji a momentem jej zakomunikowania stronie, sprawa nie została zakończona. WSA w Poznaniu stwierdził ponadto, że w niniejszym postępowaniu nie analizował kwestii przewlekłego prowadzenia postępowania, która w jego ocenie wykraczała poza zakres skargi.

Skargę kasacyjną od wyroku z 21 sierpnia 2013 r. wniosło Stowarzyszenie, zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania sądowego oraz zasądzenia kosztów postępowania. Powołując się na art. 174 pkt 2 Ppsa wyrokowi temu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a to:

1. art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 i art. 106 § 3 Ppsa przez ich niezastosowanie oraz art. 151 Ppsa przez jego zastosowanie, w zw. z art. 133 § 1 Ppsa w aspekcie art. 134 § 1 Ppsa polegające na błędnym ustaleniu (przyjęciu) stanu faktycznego,

2. art. 141 § 4 Ppsa przez nie przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy zgodnie ze stanem faktycznym,

3. art. 3 § 2 Ppsa i art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych przez nieobiektywne zbadanie i dokonanie oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym,

4. art. 161 § 1 pkt 3 i art. 54 § 3 oraz art. 151 Ppsa przez niewydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania i zasądzeniu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że obowiązkiem sądu I instancji w sprawie ze skargi na bezczynność organu było ustalenie, czy na organie ciążył obowiązek wydania określonego aktu, a przesłane sądowi przez organ dokumenty są zgodne z prawdą. W ocenie autora skargi kasacyjnej WSA w Poznaniu miał błędnie ustalić datę wydania przez Kolegium decyzji na dzień [...] kwietnia 2013 r., która miała być antydatowana. Za prawdziwością takiego zarzutu ma przemawiać to, że skarga na bezczynność SKO w Poznaniu wpłynęła do tego organu 9 maja 2013 r. Decyzję nadano zaś w placówce pocztowej dopiero 20 maja 2013 r., tj. 11 dni po otrzymaniu skargi na bezczynność. Tymczasem ani organ ani sąd I instancji nie wyjaśnili, dlaczego Kolegium zwlekało z wysłaniem decyzji przez 3 tygodnie (w skardze kasacyjnej błędnie wskazano nazwę organu – SKO w Kaliszu). Zwłoka taka w ocenie Stowarzyszenia miała w ogóle nie zaistnieć, ponieważ w tamtym czasie w istocie nie istniała jeszcze sporna decyzja. Dopiero wpływ skargi Stowarzyszenia do organu miał go zmotywować do załatwienia sprawy. Sąd wojewódzki zaniechał w trybie art. 106 § 3 Ppsa wyjaśnienia kwestii zwłoki w wysyłce decyzji, chociażby z protokołu posiedzenia zespołu orzekającego, "wokandy" posiedzeń SKO w Poznaniu lub z innych dowodów, np. z zeznań przewodniczącego i członków SKO w Poznaniu, którzy podpisali decyzję. Przedstawione okoliczności mają świadczyć o tym, że decyzję tę podjęto w trybie autokontroli mającej mieć miejsce po dniu 9 maja 2013 r., a nie jak przyjęto − 26 kwietnia 2013 r. Niewyjaśnienie zaś tak istotnej okoliczności, jak nadanie decyzji w placówce pocztowej 24 dni po jej rzekomym wydaniu naruszyć miało istotę praworządności oraz wzbudzić nieufność do władzy publicznej − wymiaru sprawiedliwości.

Dalej podano, że uzasadnienie wyroku powinno spełniać wymagania określone w art. 141 § 4 Ppsa, w tym zawierać zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego obejmującego relację z dotychczasowego przebiegu postępowania aż do rozprawy przed sądem. Tymczasem uzasadnienie skarżonego wyroku zawiera błędną informację, że decyzję z [...] kwietnia 2013 r. wysłano w dniu 10 maja 2013 r., podczas gdy miało to miejsce 20 maja 2013 r. Uchybienie to w ocenie Stowarzyszenia mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w takim przypadku WSA w Poznaniu powinien umorzyć postępowanie sądowe i orzec o kosztach, a nie oddalać skargę. Gdyby uchybienia tego sąd a quo nie popełnił, być może uznałby, że decyzję wydano w trybie autokontroli. To zaś obligowało do umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 Ppsa oraz zasądzenia kosztów postępowania stosownie do art. 201 Ppsa. Nawet gdyby bowiem przyjąć, że decyzję wydano 26 kwietnia 2013 r., to koszty postępowania i tak zostały wywołane oczywiście niewłaściwym działaniem SKO w Poznaniu, które zwlekało z doręczeniem decyzji stronie. To zaś nastąpiło dopiero 22 maja 2013 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podzielając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonego wyroku przez WSA w Poznaniu.

W piśmie procesowym z 10 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia nawiązując do odpowiedzi na skargę kasacyjną wywodzi, że nie neguje, aby w dniu 26 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym SKO w Poznaniu mogło podjąć rozstrzygnięcie, co ilustrować ma protokół posiedzenia zespołu orzekającego. Przywołano także stanowisko zajęte przez WSA w Poznaniu w sprawie IV SAB/Po 63/13 z 22 sierpnia 2013 r. w aspekcie braku możliwości utożsamiania dnia posiedzenia zespołu orzekającego kolegium z dniem wydania decyzji. Wyeksponowano, że organ nie wytłumaczył zwłoki w wysyłce decyzji, strona skarżąca kasacyjnie przyjmuje, że stan bezczynności organu ustał dopiero w dacie ekspediowania decyzji, tj. 20 maja 2013 r., zatem nastąpiło to w ramach autokontroli, skoro uprzednio wniesiono skargę sądowoadministracyjną na bezczynność organu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w art. 183 § 3 Ppsa. Jedną z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego jest niedopuszczalność drogi sądowej (art. 183 § 1 pkt 1). Jak to wskazano w judykaturze niedopuszczalność drogi sądowej należy rozważać w układzie zewnętrznym, przez rozdzielenie dróg sądowych, przyjętych w systemie budowy wymiaru sprawiedliwości. Podstawą jest regulacja zawarta w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w której normując budowę systemu wymiaru sprawiedliwości rozgraniczono drogę postępowania przed sądami administracyjnymi od drogi postępowania przed sądami powszechnymi (art. 177 i 184 Konstytucji). Nieważność postępowania sądowoadministracyjnego nie zamyka się wyłącznie w układzie zewnętrznym, przez naruszenie właściwości sądów powszechnych, ale też jest wyznaczona granicą układu wewnętrznego dopuszczalności drogi przed sądami administracyjnymi. Niedopuszczalność drogi przed sądami administracyjnymi wyznaczona jest zarówno podmiotowo, jak i przedmiotowo. Niedopuszczalność podmiotowa jest związana z przyjętą bezwzględnie zasadą skargowości. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie może zostać wszczęte tylko na podstawie skargi wniesionej przez podmiot, który na podstawie przepisu prawa ma legitymację do zaskarżenia działania (bezczynności, przewlekle prowadzonego postępowania) organu administracji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2013 r., II OSK 1005/12, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, nsa.gov.pl).

Przyjmując bezwzględnie zasadę skargowości w art. 50 § 1 i § 2 Ppsa uregulowano legitymację do złożenia skargi. Według art. 50 § 1 cyt. ustawy "Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym". Wyliczona w art. 50 § 1 Ppsa kolejność podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nie jest przypadkowa, a wynika z wagi chronionych wartości w demokratycznym państwie prawnym. To właśnie ochrona praw podmiotowych jednostki jest podstawową wartością, która ma chronić postępowanie sądowoadministracyjne. Regulacja przyznająca legitymację innym podmiotom nie może być oparta na wykładni rozszerzającej, oznacza bowiem otwarcie ingerencji w ukształtowane prawa jednostki. Dając wagę konstytucyjnej zasadzie praworządności przyznano legitymację prokuratorowi, a dla ochrony praw człowieka legitymację przyznano Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka. Do konstrukcji prawnej legitymacji tych podmiotów nie wprowadzono przesłanek materialnoprawnych ograniczających tę legitymację.

Artykuł 50 § 1 Ppsa przyjął inną konstrukcję legitymacji organizacji społecznej, wprowadzając przesłankę materialnoprawną – organizacja społeczna ma legitymację do wniesienia skargi w zakresie jej statutowej działalności. Przesłanka materialnoprawna wymaga, dla stwierdzenia jej wystąpienia, ustalenia merytorycznego związku treści rozstrzygnięcia działania organu administracji publicznej z celami statutowymi organizacji społecznej. Nie do przyjęcia jest, że jednostka musi wykazać interes materialny wynikający z przepisu prawa materialnego, zaś organizacja społeczna może otrzymać legitymację na podstawie hasłowo, ogólnikowo określonych celów statutowych, bez wykazania związku z przedmiotem zaskarżonego działania. Ogólne cele Stowarzyszenia [...] określone w regulaminie, znajdującym się w aktach sprawy, a to: "działanie na rzecz wsi R.", "tworzenie płaszczyzny wymiany informacji i współpracy pomiędzy osobami i instytucjami zainteresowanymi" (pkt 7 lit. a i b regulaminu), czy też "wspieranie działań proekologicznych zmierzających do poprawy komfortu życia mieszkańców wsi" (pkt 8 lit. e regulaminu), nie dają asumptu do wykazania celu statutowego będącego podstawą do wyprowadzenia legitymacji skargowej. Bezczynność organu w sprawie o stwierdzenie nieważności w części decyzji wydanej w toku postępowania odwoławczego odnośnie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o ustalenie warunków zabudowy dotyczącej budynku zakładu przetwórstwa mięsa nie pozostaje w bezpośrednim związku z tak określonymi celami, a związek ten nie może być pośredni.

W orzecznictwie wypowiedziano pogląd, wedle którego wprowadzenie przesłanki materialnoprawnej legitymacji organizacji społecznej ma tę konsekwencję prawną, że spełnienie przesłanki udziału w postępowaniu administracyjnym nie daje z mocy prawa legitymacji do wniesienia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2013 r., II OSK 1059/12, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przesądza o tym odrębność regulacji w art. 31 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i odrębność regulacji art. 50 § 1 in fine Ppsa. Faktyczne dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym daje prawa procesowe wyłącznie w postępowaniu administracyjnym, nie daje zaś tych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Postępowanie sądowoadministracyjne oparte bezwzględnie na zasadzie skargowości wymaga od sądu zbadania legitymacji do wniesienia skargi. Podjęcie postępowania na podstawie skargi podmiotu, któremu nie przysługuje legitymacja wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

WSA w Poznaniu nie zbadał legitymacji Stowarzyszenia [...], uruchamiając postępowanie na podstawie skargi podmiotu, któremu legitymacja nie przysługiwała. Nie pozostawały cele regulaminowe tej organizacji w związku z przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej.

W tym stanie sprawy, skoro z przyczyn podmiotowych droga sądowa była niedopuszczalna, na podstawie art. 189 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku oraz o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa, jako że wniesienie skargi w przedmiotowej sprawie przez Stowarzyszenie [...] było niedopuszczalne. Zwrot uiszczonego wpisu od skargi znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa. Na zasadzie art. 207 § 2 Ppsa Sąd postanowił odstąpić od zasądzania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając że w sprawie miał zastosowanie szczególnie uzasadniony przypadek.