Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 841/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej~Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1-3
journal: Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
law: Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1484/13 w sprawie ze skargi G. T. i K.T. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od G. T. i K. T. na rzecz Ministra Infrastruktury i Budownictwa kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 grudnia

2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1484/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. T.

i K. T. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy.

Wojewoda Warszawski - działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 i 9 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą zmieniającą" oraz art. 38 ust. 1-3, art. 39 ust. 1, art. 40 ust. 3 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) - decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez [...] w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego położonego w Warszawie przy ul. [...] i ul. [...] o pow. 1.9881 ha, oznaczonego jako działki nr: 9/4, 9/6, 9/9, 9/10, 9/12, 9/14, 9/16, 9/22-9/31, 18/12-18/14 z obrębu [...] oraz odpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wystąpili G.

i K. T. podnosząc, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego zostało dokonane z naruszeniem prawa pierwszeństwa przysługującego dawnym właścicielom nieruchomości warszawskiej, zaś w postępowaniu uwłaszczeniowym organ winien zawiadomić te osoby o toczącym się postępowaniu oraz winien uwzględnić z urzędu roszczenia zgłoszone na podstawie dekretu warszawskiego.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] stycznia 1996 r.

Pismem z dnia 19 marca 2013 r. G. i K. T. wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, że obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie rozpatrywana jest skarga na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej, zaś decyzja Wojewody Warszawskiego z dnia 31 stycznia 1996 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na naruszenie praw osób trzecich.

Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia 6 marca 2013 r. uznając, iż wnioskodawcy nie mają interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1996 r.

Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie podstawy do uznania podmiotu za stronę należy upatrywać w przepisie art. 2 ust. 1 - 3 ustawy zmieniającej.

Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że stroną postępowania uwłaszczeniowego jest podmiot reprezentujący Skarb Państwa oraz przedsiębiorstwo państwowe, które jest uwłaszczane. Osoba trzecia w tym postępowaniu może uczestniczyć tylko wówczas, gdy wykaże, iż przysługują jej prawa, które uwłaszczenie mogło naruszyć. W chwili obecnej skarżący nie posiadają żadnych praw do nieruchomości, której dotyczyła decyzja Wojewody Warszawskiego z dnia 31 stycznia 1996 r. Minister ustalił, że dawna nieruchomość warszawska, położona przy ul. [...], oznaczona nr hip. [...], weszła w skład części uwłaszczonej nieruchomości (mapa sytuacyjna do celów prawnych z dnia 12 lutego 1994 r., nr [...], k. [...] akt). Skarb Państwa własność tej nieruchomości warszawskiej nabył na podstawie dekretu w związku z ustawą z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130). Z dołączonej do wniosku kopii decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika, że dawni właściciele przedmiotowej nieruchomości – Z. i J. K., których następcami prawnymi są wnioskodawcy, w ustawowym terminie złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, w trybie art. 7 dekretu. Decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z dnia

[...] grudnia 2011 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia

[...] sierpnia 2012 r. odmówiono spadkobiercom byłych właścicieli ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do powyższego gruntu nieruchomości warszawskiej. Organ odwoławczy podzielił stanowisko zaprezentowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż przepis art. 7 dekretu może stanowić podstawę materialno-prawną interesu prawnego byłych właścicieli gruntu warszawskiego do występowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Jednakże stwierdził, że na skutek ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżący utracili wynikające z art. 7 ust. 1 dekretu prawo do domagania się przyznania im prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej, a tym samym uprawnienie do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia 31 stycznia 1996 r.

W ocenie Ministra, nie ma przy tym znaczenia fakt zaskarżenia powyższej decyzji do sądu administracyjnego, skoro z chwilą wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. stała się ona ostateczna, a zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wbrew twierdzeniom skarżącego sama hipotetyczna tylko możliwość uchylenia przez sąd administracyjny ostatecznej decyzji organu nie może stanowić podstawy do przyznania skarżącym w niniejszym postępowaniu interesu prawnego.

Minister zaznaczył jednocześnie, że odmowa wszczęcia postępowania nie zamyka podmiotowi deﬁnitywnie możliwości ubiegania się o ocenę legalności kwestionowanej przez nią decyzji administracyjnej. Zatem ewentualne uchylenie decyzji z dnia 30 sierpnia 2002 r. lub stwierdzenie jej nieważności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponownie otworzy skarżącym możliwość ubiegania się

o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Warszawskiego

w oparciu o art. 7 dekretu.

Na postanowienie Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. G. i K. T. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga jest uzasadniona.

Sąd wskazał, że punktem wyjścia dla oceny interesu prawnego skarżących

w kwestionowaniu decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Warszawskiego z dnia 31 stycznia 1996 r., w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez [...] w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu zawierającego się w dawnej nieruchomości warszawskiej oraz stwierdzenia nabycia prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie, było to jaki charakter ma ta decyzja. Decyzja ta wydana na podstawie art. 2 ustawy zmieniającej

w zakresie dotyczącym stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego do gruntu i własności budynków, urządzeń i lokali znajdujących się na tymże gruncie, ma charakter deklaratoryjny - stwierdzała, że z mocy samego prawa – art. 2 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej określona nieruchomość z dniem 5 grudnia 1990 r. stała się przedmiotem użytkowania wieczystego konkretnej państwowej osoby prawnej. Aby uwłaszczenie nie nastąpiło kosztem praw innych podmiotów, zwłaszcza praw rzeczowych obciążających grunt oraz roszczeń do nieruchomości zgłoszonych wcześniej, niż data nabycia użytkowania wieczystego z mocy samego prawa, w art. 2 ust. 1 wprowadzono zastrzeżenie, iż uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich. Konwersja prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego gruntów dokonywała się zatem z mocy prawa, jednakże pod warunkiem, że państwowa osoba prawna posiadała w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. grunty stanowiące własność Skarbu Państwa (gminy), a uwłaszczenie nie naruszało praw osób trzecich. Dla oceny, czy warunki te zostały spełnione, rozstrzygający był stan prawny i faktyczny gruntów istniejący w dniu

5 grudnia 1990 r., a nie stan istniejący w dniu wydawania decyzji potwierdzającej nabycie tych praw. Z powyższego wynika, że stroną postępowania uwłaszczeniowego, prócz państwowej osoby prawnej wnioskującej o uwłaszczenie, winna być także osoba, która zgłosiła do tej samej nieruchomości prawa (roszczenia), których zaspokojenie może uniemożliwić nabycie przez państwową osobę prawną z mocy prawa, z dniem

5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego i własności budynków, urządzeń

i lokali znajdujących się na gruncie. Dla oceny istnienia po stronie skarżących interesu prawnego istotne znaczenie miało zatem ustalenie, czy w dacie 5 grudnia 1990 r. pozostawał nierozpoznany wniosek dekretowy z dnia 12 sierpnia 1946 r. złożony na podstawie art. 7 dekretu przez poprzedników prawnych skarżących w stosunku do spornej nieruchomości, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono.

Zdaniem Sądu, ustalenie, że wniosek dekretowy w dacie 5 grudnia 1990 r. pozostawał nierozpoznany świadczyłoby o istnieniu po stronie skarżących interesu prawnego do bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1996 r., w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez [...] w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu zawierającego się w dawnej nieruchomości warszawskiej oraz stwierdzenia nabycia prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Wówczas to interes prawny skarżących miałby oparcie w przepisie prawa materialnego – art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej, który wskazuje, że uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich.

Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wadliwie przyjął, iż skarżący po ostatecznym załatwieniu wniosku dekretowego, nie mają obecnie przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28

w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. i w związku z tym błędnie zastosował przepis art. 61a § 1 k.p.a. odmawiając wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia 31 stycznia 1996 r. we wnioskowanej części.

Zdaniem Sądu, niewyjaśnienie przez organ nadzoru, czy w dacie 5 grudnia

1990 r. były nierozpoznane roszczenia dekretowe przysługujące poprzednikowi prawnemu skarżących dotyczące przedmiotowej nieruchomości świadczy o tym, że Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej naruszył przepis art. 61a § 1

w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Infrastruktury

i Rozwoju podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 28 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.)

i art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz,. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przypadku potwierdzenia uwłaszczenia państwowej osoby prawnej na gruncie stanowiącym majątek Skarbu Państwa, co do którego to gruntu nie został rozpatrzony wniosek dekretowy, następca prawny byłego właściciela posiada interes prawny w postępowaniu nadzorczym dotyczącym decyzji uwłaszczeniowej także w sytuacji ostatecznego negatywnego rozpatrzenia wniosku dekretowego.

Wobec powyższego organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W ocenie Ministra, w wyniku zakończenia ostateczną decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 sierpnia 2012 r. postępowania administracyjnego w kwestii przyznania prawa użytkowania wieczystego co do gruntu, którego dotyczył wniosek Z. i J. K., skarżący (następcy prawni dawnych właścicieli nieruchomości) utracili wynikające z art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy prawo do domagania się przyznania im prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości, a co za tym idzie, wynikające z wymienionego przepisu uprawnienia do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia 31 stycznia 1996 r. Jednocześnie bez wpływu na powyższe pozostaje okoliczność, czy wniosek dekretowy w dacie 5 grudnia 1990 r. pozostawał rozpoznany, czy też nierozpoznany. Istotny na gruncie niniejszej sprawy jest natomiast fakt, że w dniu rozpatrywania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego następcy prawni byłego właściciela nie posiadali już roszczenia

o przyznanie im prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości, warunkującego możliwość wszczęcia postępowania z ich wniosku.

Zdaniem Ministra, były właściciel nieruchomości dekretowej lub jego następca prawny staje się "osobą trzecią" w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej i stroną postępowania, którego przedmiotem jest nieruchomość dekretowa, jednakże wyłącznie w sytuacji, gdy nie został - w dacie dokonywania oceny przymiotu strony postępowania - rozpoznany wniosek złożony przez byłego właściciela tej nieruchomości albo jego następcę prawnego na podstawie art. 7 dekretu, a także w sytuacji, gdy stwierdzono nieważność orzeczenia dekretowego. Dlatego też wnioskodawcy legitymowali się interesem prawnym do zainicjowania postępowania nieważnościowego, ale jedynie w okresie, gdy posiadali roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do uwłaszczonej nieruchomości, tj. do momentu ostatecznego negatywnego rozpatrzenia wniosku dekretowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną G. T. i K. T. wnieśli o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna Ministra Infrastruktury i Rozwoju oparta wyłącznie na podstawie określonej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie norm prawa materialnego. Wobec nie zgłoszenia zarzutów procesowych Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany.

Spór dotyczy rozstrzygnięcia, czy G. i K. T. – następcy prawni Z. i J. K. - przedwojennych właścicieli nieruchomości warszawskiej, posiadają interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej w sytuacji, gdy wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego ( wniosek dekretowy) został rozpoznany ostateczną decyzją odmawiającą jego uwzględnienia.

Pojęcie interesu prawnego, o którym mowa w art.28 k.p.a. jest już ugruntowane w orzecznictwie. Przyjmuje się, że o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Pojęcie strony może być zatem wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny na potrzeby postępowania administracyjnego oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.

Wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego Nr [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. wywodzą swój interes prawny z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), zwaną dalej "ustawą uwłaszczeniową"

Zgodnie z treścią wskazanego przepisu grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Uprawnienia państwowych gospodarstw rolnych do będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w ich zarządzie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa reguluje odrębna ustawa.

Wprowadzając we wskazanym przepisie zapis: "Nie narusza to praw osób trzecich" ustawodawca mówi o prawach osób mających bądź prawa rzeczowe do nieruchomości bądź roszczenia o przyznanie praw rzeczowych. W niniejszej sprawie wnioskujący powołują się na roszczenia wynikające z art.7 dekretu warszawskiego i tym samym na swe prawa – "prawa osób trzecich" w rozumieniu art.2 ustawy uwłaszczeniowej.

Art.7 ust.1 dekretu warszawskiego stanowi, że dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

Z akt sprawy wynika, że wniosek G. M. T. i K. W. T. o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Warszawskiego nr [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. wpłynął do organu w dniu 2 października 2012 r., zaś decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2011r. odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Tym samym w dniu [...] sierpnia 2012 r. rozstrzygnięty został wniosek dekretowy z dnia 12 sierpnia 1946 r. Zatem w dniu [...] sierpnia 2012 r. ostateczną decyzją rozstrzygnięto o roszczeniach przedwojennych właścicieli nieruchomości warszawskiej. Oznacza to, że w dacie składania wniosku o stwierdzenie nieważności już rozstrzygnięto ostateczną decyzją o prawach i roszczeniach przedwojennych właścicieli nieruchomości. To powoduje, że już w dacie składania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej skarżący nie mogli powoływać się na roszczenia w przedmiocie których zapadła ostateczna decyzja. Sytuacja ta nie uległa zmianie do daty wydania postanowienia z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia skarżący nie mogli powoływać się na roszczenia wywodzone z art.7 dekretu warszawskiego, a tym samym na prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości. Nawet ustalenie, że w dniu 5 grudnia 1990 r. takie roszczenia przysługiwały skarżącym nie powoduje, że aktualnie przysługuje im interes prawny we wszczęciu i prowadzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Celem ustawodawcy, który wprowadził do art. 2 ustawy uwłaszczeniowej zapis, że uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich było zapewnienie ochrony praw i roszczeń osobom, którym one przysługiwały, a nie osobom, co do których o ich prawach i roszczeniach już rozstrzygnięto. Inna byłaby sytuacja, gdyby skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej przed wydaniem decyzji o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego, którą to decyzją rozstrzygnięto już w przedmiocie wniosku dekretowego. W takiej sytuacji skarżącym przysługiwałby niewątpliwie przymiot strony i mieliby interes prawny w kwestionowaniu decyzji uwłaszczeniowej wynikający z art.2 ustawy uwłaszczeniowej i art.7 ust.1 dekretu warszawskiego. Sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej powinna być wówczas rozpoznana przed rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku dekretowego, gdyż pierwszeństwo miałyby prawa i roszczenia dekretowe. Skarżący z tej możliwości nie skorzystali. Okoliczność zaskarżenia do sądu administracyjnego ostatecznej decyzji rozstrzygającej w przedmiocie wniosku dekretowego nie zmienia faktu braku roszczeń skarżących po dniu 13 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r., sygn. I SA/Wa 2081/12 oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmawiającą ustanowienia użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. , sygn. I OSK 2251/13 oddalił skargę kasacyjną w tej sprawie.

Skarga kasacyjna Ministra zasługiwała zatem na uwzględnienie, gdyż Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy decydujące znaczenie ma data 5 grudnia 1990 r., podczas gdy w dacie wydania kontrolowanego postanowienia skarżący nie mieli interesu prawnego w sprawie ( por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. I OSK 1538/10 pub.www.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.188 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.