Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 672/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie SO del. Tomasz Smoleń NSA Jacek Surmacz Protokolant st.sekr.sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skarg "A" Sp.J. A.G., R.G. w N. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] września 2008 r. nr [...], [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargi -


UZASADNIENIE

I SA/Rz 672/10

UZASADNIENIE

Postanowieniami z dnia (...) sierpnia 2008r. nr (...),(...),(...),(...) Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stronie skarżącej: Firmie Handlowej "A" A. G. i R. G. spółka jawna w N. przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia (...) listopada 2007r. nr (...),(...),(...),(...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2002r. a następnie postanowieniami z dnia (...) września 2008r. nr (...),(...),(...),(...) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przedmiotowych odwołań.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że opisane wyżej decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, zawierające prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia ich doręczenia, zostały nadane na adres strony skarżącej jako przesyłka polecona – za zwrotnym poświadczeniem odbioru - w dniu 5 grudnia 2007r. w placówce pocztowej w P. Z treści zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że przesyłka ta została pozostawiona w placówce pocztowej w dniu 6 grudnia 2007r. a zawiadomienie o tym umieszczone zostało w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Kolejne awizo pozostawione zostało w dniu 13 grudnia 2007r. Pomimo tego przesyłka powyższa nie została odebrana w terminie 14 dni od daty pierwszego awizowania i została zwrócona nadawcy w dniu 31 grudnia 2007r. z adnotacją " nie podjął w terminie".

Strona skarżąca – działająca przez pełnomocnika – wniosła, w dniu 4 lutego 2008r. odwołania od przedmiotowych decyzji z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia, podając w uzasadnieniu wniosku okoliczności mające świadczyć o braku winy strony w zaistniałym uchybieniu. Podała mianowicie, że pismami z dnia 26 listopada 2007r. wspólnicy powiadomili Dyrektora Urzędu Skarbowej o planowanym w dniu następnym wyjeździe za granicę, na okres krótszy od dwóch miesięcy, a zatem bez potrzeby ustanawiania pełnomocnika do doręczeń. Skarżąca podniosła również, że nie została prawidłowo powiadomiona o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej i nie mogła przypuszczać, że trwające cztery lat postępowanie podatkowe zostanie tak szybko zakończone, mimo zgłoszenia licznych zarzutów. O zakończeniu postępowania podatnik dowiedział się od inspektora kontroli skarbowej w dniu 16 stycznia 2008r. a odpisy decyzji otrzymał od Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w dniu 4 lutego 2008r. i od tej daty może być liczony termin do wniesienia odwołań. Na dowód nieskutecznego doręczenia przedmiotowych decyzji przez pocztę, strona skarżąca dołączyła oświadczenie listonosza J. W. o pozostawieniu przez niego awiza w skrzynce na posesji przy ul. (...)w N., a nie w siedzibie spółki. Przywołując uregulowania zawarte w art. 150 § 1 i 2, art. 151 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej /organ odwoławczy/ podał, że ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki zawierającej przedmiotowe decyzje wynika, iż zawiadomienie o pozostawieniu jej na okres 14 dni w urzędzie pocztowym, umieszczone zostało w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Wprawdzie na tym poświadczeniu brak jest podpisu osoby doręczającej ale nieczytelne podpisy znajdują się na kopercie przy adnotacjach o awizowaniu. Na podstawie informacji Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej w P. z dnia 19 maja 2008r. nr CP ORJ/DK-051/5/2008 ustalono, że awizo dotyczące przedmiotowej przesyłki zostało przez listonosza pozostawione zarówno w siedzibie skarżącej spółki przy ul. (...) 2, jak i w miejscu zamieszkania jednego ze wspólników tj. przy ul. W. (...) w N.. W kolejnym piśmie z dnia 28 lipca 2008r. tenże Dyrektor wyjaśnił, że awizo dotyczące przedmiotowej przesyłki doręczyciel pozostawił w dniu 6 grudnia 2007r. w siedzibie spółki, gdyż przebywająca tam wówczas osoba odmówiła przyjęcia przesyłki ze względu na brak pełnomocnictwa do odbioru korespondencji. Kolejne awizo z dnia 13 grudnia 2007r. także zostało pozostawione w siedzibie spółki a ponieważ przesyłki nie odebrano z placówki pocztowej w ciągu 14 dni, została ona zwrócona do nadawcy w dniu 31 grudnia 2007r. Uzasadnione jest więc uznanie doręczenia za dokonane w dniu 20 grudnia 2007r. tj. z upływem czternastego dnia okresu przechowywania, a zatem termin do wniesienia odwołań upłynął w dniu 3 stycznia 2008r., zaś odwołania wniesione zostały w dniu 5 lutego 2008r. Przywołując stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2004r. sygn. III SA 2967/2003 organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszych sprawach nie wystąpiły przesłanki zawarte w art. 162 Ordynacji podatkowej uzasadniające przywrócenie terminu tj. uprawdopodobnienie przez skarżącą braku jej winy w uchybieniu terminu. W ocenie organu informacja "podatnika" o wyjeździe za granicę na okres krótszy od dwóch miesięcy nie ma – w świetle art. 147 § 1 Ordynacji podatkowej – znaczenia, gdyż przepis ten dotyczy ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w przypadku wyjazdu za granicę na okres co najmniej dwóch miesięcy i ma zastosowanie do osoby fizycznej. Osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej nie mogą przecież wyjechać za granicę, jeśli natomiast wyjadą osoby reprezentujące taki podmiot, to wówczas doręczenie następuje w trybie art. 151 Ordynacji podatkowej. Strona postępowania powinna wykazać się szczególną starannością w zakresie prowadzenia swoich spraw, zorganizowania pracy oraz zarządzania firmą w czasie nieobecności osób reprezentujących tę firmę, aby doręczanie pism adresowanych do tej firmy było możliwe. Wspólnicy skarżącej spółki przed wyjazdem z kraju wycofali pełnomocnictwo udzielone wcześniej doradcy podatkowemu M.R. pomimo, iż wiedzieli o toczącym się postępowaniu podatkowym.

W skargach na powyższe postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, spółka zarzuciła naruszenie art. 121 §1, art. 122, art. 187 § 1, art. 151, art. 150, art. 162 Ordynacji podatkowej, poprzez nie odniesienie się przez organ odwoławczy do wszystkich powodów uchybienia terminu. Zarzuciła również, iż w istocie nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji. Podkreśliła, iż w okresie podjęcia próby doręczenia decyzji, obaj wspólnicy spółki skarżącej przebywali za granicą, o czym powiadomili organ I instancji, przy czym wyjazd wspólnika A. G. był spowodowany złym stanem jego zdrowia, zaburzeniami psychicznymi i ten właśnie zły stan jego zdrowia był przyczyną podjęcia przez niego wadliwych decyzji tj. między innymi wypowiedzenia pełnomocnictwa. "Podatnik" złożył w sprawie pisemne wyjaśnienia oraz wskazał liczne dowody i okoliczności do wyjaśnienia i nie spodziewał się wydania decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Stanowisko organu o prawidłowym doręczeniu przedmiotowych decyzji spółka uważa za nieprawidłowe, gdyż:

- na dowodzie doręczenia brak jest podpisu osoby doręczającej,

- w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że w N. ul. (...)/adres siedziby spółki/ brak jest skrzynki pocztowej a więc nie mogło tam być pozostawione zawiadomienie o przesyłce,

- z mocy art. 365 kodeksu postępowania cywilnego Dyrektor Izby Skarbowej jest związany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 maja 2008r. sygn. [...] w którym wyraźnie stwierdzono, że doręczenie przedmiotowej decyzji nie było skuteczne; ponadto w dniu 15 września 2008r. w Sądzie Rejonowym w L. zapadł nieprawomocny wyrok sygn. [...] w którym uznano listonosza doręczającego tę przesyłkę za winnego poświadczenia nieprawdy,

- listonosz doręczający przesyłkę składał odnośnie sposobu doręczenia różne wyjaśnienia jednakże z wyjaśnień tych wynika, że awizo – zawiadomienie o przesyłce nie było pozostawione ani w skrzynce pocztowej w siedzibie strony skarżącej lub na drzwiach albo przy wejściu, ani nie było doręczone pracownikom lub wspólnikom spółki skarżącej,

- w N. przy ul. (...) 2 nie ma ani pracowników ani pełnomocnika do doręczeń skarżącej spółki; jest tam wprawdzie restauracja, ale należąca do innego podmiotu tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A",

- w siedzibie spółki nie było skrzynki pocztowej a listonosz wbrew obowiązkowi z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej nie zostawił zawiadomienia o przesyłce ani na drzwiach ani przy wejściu; jeśliby nawet awizo pozostawione zostało żonie jednego ze wspólników, to było ono nieskuteczne,

- informacje przekazane przez Pocztę Polską są zmienne i obiektywnie nieprawdziwe co do pozostawienia jakiejkolwiek informacji o przesyłce w siedzibie spółki przy ul. (...) 2 w N.; awizo pozostawione zostało przy ul. (...).

W pismach z dnia 4 grudnia 2008r. stanowiących uzupełnienie skarg, strona skarżąca wskazała na okoliczności faktyczne spraw a mianowicie, że dowody zgromadzone przez organ I instancji dotyczące firmy "B" w Mołdawii i prowadzenia przez nią działalności są nieprawdziwe oraz, że akta spraw nie są pełne, gdyż brak w nich dokumentów wysłanych przez Izbę Skarbową do Mołdawii a w dokumentach tych – w związku z ich tłumaczeniem – mogą występować liczne błędy. Organ I instancji wysłał niekorzystne dla podatnika decyzje w czasie, gdy był on nieobecny w kraju aby uniemożliwić wykazanie w postępowaniu odwoławczym i skargowym bezpodstawność twierdzeń tegoż organu.

W odpowiedziach na skargi, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach wnosząc dodatkowo o dopuszczenie dowodu z dołączonych dokumentów: postanowień Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 maja 2008r. sygn. [...] do [...], wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 15 września 2008r. sygn. [...], protokołu przesłuchania w charakterze świadka A. G. w Sądzie Rejonowym w L. w sprawie sygn. [...], protokołu przesłuchania w charakterze świadka J. W. w sprawie jak wyżej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokami z dnia 17 lutego 2009r. sygn. akt I SA/Rz 700/08, I SA/Rz 702/08, I SA/Rz 704/08, I SA/Rz 706/08 oddalił powyższe skargi. Wskazując na motywy orzeczenia stwierdził, że w rozpoznawanych sprawach, stroną, wobec której prowadzone było postępowanie, była spółka jawna czyli jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, a zatem podmiot do którego nie mógł mieć zastosowania art. 147 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że wspólnicy mogli się spodziewać wydania decyzji ze względu na wydane przez organ postanowienie z 19 listopada 2007 r. o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, doręczone ówczesnemu pełnomocnikowi spółki w tym samym dniu. W ocenie Sądu, mimo uzyskania informacji o planowanym wyjeździe, organ pierwszej instancji zasadnie podjął próbę doręczenia wydanych decyzji, gdyż nie miał wówczas wiedzy, czy rzeczywiście wspólnicy skarżącej spółki opuszczą kraj i nie wskażą nowego adresu lub nie ustanowią innego pełnomocnika. Ponadto listonosz podjął działania w celu realizacji doręczenia przedmiotowej przesyłki, o czym świadczyły pieczęcie i adnotacje na kopercie zawierającej tę przesyłkę. Próba tego doręczenia nie mogła być jednak skuteczna, gdyż jak wynikało z okoliczności faktycznych, wspólnicy reprezentujący przedmiotową spółkę uprawnieni do odbioru korespondencji byli poza granicami kraju i nie ustanowili w tym czasie żadnego pełnomocnika. Zdaniem Sądu, przez cały okres od wydania decyzji i poczynionej przez organ próby jej doręczenia, aż do początku stycznia 2008 r. nie istniała realna możliwość doręczenia ze względu na brak adresata i brak wyznaczonego pełnomocnika bądź procesowego bądź pocztowego. Tym samym, zwrot przesyłki przez pocztę po okresie jej przechowywania, uzasadniał przyjęcie skutku doręczenia z dniem 20 grudnia 2007 r. na podstawie art. 150 § 2 w zw. z art. 151 Ordynacji podatkowej. Sąd nie uwzględnił zarzutu skargi, jakoby organ celowo doręczył decyzję pod nieobecność wspólników oraz "wykorzystał" brak profesjonalnego pełnomocnika. Sąd podkreślił, że zgodnie z zasadą szybkości postępowania podatkowego organ obowiązany był wydać decyzję tak szybko, jak to możliwe, aby uchronić się od zarzutu bezczynności. Organ nie był związany żądaniem strony, w którym domagała się ona doręczenia decyzji w oznaczonym przedziale czasowym, stosownym ze względu na interesy strony niezwiązane z toczącym się postępowaniem. Działanie takie zmierzałoby do obejścia przepisów o dekoncentracji postępowania podatkowego, w szczególności o zawieszeniu tego postępowania. Brak podpisu doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w okolicznościach niniejszej sprawy nie miał, zdaniem Sądu, znaczenia, gdyż skuteczność doręczenia nie zależała od dopełnienia wszystkich formalności, lecz od realnego dokonania tej czynności lub wyczerpania wszelkich możliwości dla jej dokonania. W ocenie Sądu, nie zachodziły przesłanki do przyjęcia, że wystąpiło związanie postanowieniami Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 maja 2008 r. sygn. [...] w przedmiocie uchylenia wpisu hipoteki przymusowej. W orzeczeniach tych stwierdzono, że kwestia skuteczności doręczenia powinna zostać szczegółowo wyjaśniona, a stan sprawy w dacie orzekania przez Sąd rodzi zbyt daleko idące wątpliwości, czy zawiadomienie zostało spółce pozostawione i czy czynność ta, jeżeli miała miejsce, była skuteczna. Nie można zatem twierdzić, że orzeczenie to wiązało organ co do faktu bezskuteczności zawiadomienia, stosownie do art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

Przechodząc do przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia odwołania, określonych w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd podkreślił, że choroba, która stanowiła przyczynę wyjazdu A. G., nie uzasadniała braku winy w uchybieniu terminu przez stronę. Jak wynikało z zaświadczenia lekarskiego z dnia 31 stycznia 2008 r. A. G. cierpiał od 2000 r. na przewlekłe zaburzenia depresyjne i znajdował się pod opieką neurologa. Zaburzenia w działaniu organizmu, które pojawiły się 7 lat wcześniej i w stały sposób stanowiły podstawę działań leczniczych nie mogły być uznane za nagłą, nieprzewidywalną przyczynę przekroczenia terminu. Sąd podkreślił, że w jakikolwiek sposób pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił, iż zalecenia skierowane do pacjenta przed wyjazdem obejmowały "zmianę klimatu i środowiska". W zaświadczeniu tym deklaratoryjnie, po powrocie pacjenta, wypowiedziano się tylko o ich zgodności (o braku sprzeczności) z działaniami podejmowanymi w procesie leczenia. Takie stwierdzenie nie czyniło prawdopodobnym, że stan zdrowia A. G. drastycznie i nieodwracalnie pogorszyłby się, gdyby nie wyjazd w dniu 27 listopada 2007 r. We wniosku o przywrócenie terminu z dnia 4 lutego 2008 r. wskazano, że A. G. wymagał "dłuższego odpoczynku". Sąd zauważył, że regeneracja sił typowa dla wyjazdów rekreacyjnych, nie mogła być automatycznie łączona z działaniami leczniczymi. Należy ona do zwykłych planów życiowych, których odroczenie lub zmiana zwykle nie pozostaje w związku ze spadkiem kondycji zdrowotnej. Sąd podkreślił, że brak możliwości złożenia odwołania w terminie przez R. G. uzasadniony został wyjazdem do USA w dniu 27 listopada 2007 r. Przywołaną przyczyną wyjazdu była konieczność pomocy teściowej zamieszkałej w USA, jakiej wymagała ona w związku ze śmiercią bliskiej jej osoby ale dokładniejsze okoliczności z tym związane nie zostały wykazane. Sąd zauważył ponadto, że tylko niezwykły splot wydarzeń mógł sprawić, iż daty wyjazdów do Egiptu i do USA obydwu wspólników się zbiegły, przypadając na 27 listopada 2007 r. Zbieżność ta, w ocenie Sądu uprawdopodabniała zupełnie inną przyczynę równoczesnego wyjazdu tj. planową przerwę wypoczynkową przypadającą na okres świąteczno-noworoczny, w której nie odbywały się ani posiedzenia zarządu spółki z o.o. "A", ani też nie podejmowano istotnych decyzji w spółce jawnej "A". Co więcej, Sąd podważył argument, zgodnie z którym A. G. podjął nieodpowiedzialną decyzję o cofnięciu pełnomocnictwa doradcy podatkowemu wskutek zaburzeń psychicznych, skoro tej samej czynności dokonał, w tym samym dniu, R. G.. Z jednobrzmiących pism z dnia 26 listopada 2007 r. wynikało, że wspólnicy posłużyli się wspólnym wzorcem (szablonem) pisma, musieli więc wspólnie godzić się na pozostawienie spółki bez osoby reprezentującej jej interesy w toczącym się postępowaniu podatkowym. Świadome, zaplanowane działania przejawiające znamiona zaniedbań interesów spółki nie mogły być traktowane jako przyczyny niezawinione w rozumieniu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej.

W skargach kasacyjnych od powyższych wyroków spółka zarzuciła między innymi naruszenie art. 141 §4 zdanie drugie p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku błędnych ustaleń co do sposobu stosowania przepisów o doręczeniach oraz kwestii oceny skuteczności doręczenia w związku z naruszeniami prawa procesowego w zakresie formalnych wymogów dotyczących doręczeń. Część skarg kasacyjnych tj. skargi na decyzje o nr (...) i (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz nr (...),(...), w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, zostało odrzuconych z uwagi na brak wpisu.

W pozostałych sprawach, w dniu 23 czerwca 2010r. zapadły wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego – sygn. akt I FSK 954/09, I FSK 955/09, I FSK 956/09, I FSK 957/09 uchylające zaskarżone wyroki WSA w Rzeszowie oraz przekazujące przedmiotowe sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania i uzasadnienia w zakresie zarzutów skargi dotyczących możliwości uznania skuteczności doręczenia w świetle art. 151 i art. 150 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podkreślił, iż jakkolwiek przedmiotem kontroli sądu administracyjnego pierwszej instancji było postanowienie organu podatkowego dotyczące odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, wydane na postawie art. 162 Ordynacji podatkowej, to istotę sprawy stanowi kwestia skutecznego doręczenia decyzji, od której miało być wniesione odwołanie. Tylko bowiem w przypadku gdy do takiego doręczenia dojdzie i pewna jest data dokonania tej czynności, również gdy mamy do czynienia z fikcją doręczenia przewidzianą w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i stosować przepis o jego przywróceniu.

NSA pokreślił iż przepis art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej wprowadzający fikcję doręczenia może być zastosowany jeśli spełnione są warunki formalne przewidziane w tym artykule, przy czym z uwagi na jego restrykcyjny charakter, warunki te powinny być ściśle respektowane w toku doręczania. Wskazał również, iż zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa, pismo można uznać za doręczone w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, jeżeli na podstawie dowodu doręczenia można ustalić:

1) jaka była przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej;

2) że zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w § 2 tego artykułu,

3) że upłynął 14 – dniowy termin przechowywania przesyłki.

Ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd opisał działania doręczyciela, określając je jako próbę doręczenia przesyłki i stwierdzając, że próba ta nie mogła być skuteczna, gdyż w owym czasie wspólnicy reprezentujący spółkę uprawnieni do odbioru korespondencji przebywali za granicą i nie ustanowili w tym okresie jakiegokolwiek pełnomocnika, a nie ocenił, wbrew art. 141 § 4 p.p.s.a., czy działania doręczyciela wypełniły warunki do przyjęcia fikcji doręczenia, w szczególności, czy zawiadomienie zostało umieszczone w miejscach określonych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, - brak ustosunkowania się w tej materii do zarzutów strony skarżącej narusza art. 141 § 4 Ordynacji podatkowej.

Formułując wskazania co do ponownego rozpoznania przedmiotowej sprawy sąd wskazał zatem, iż w ponowienie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśnienia wymagać będzie w szczególności kwestia odpowiedzialności karnej doręczyciela w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Rejonowym w L., gdyż wyniki tego postępowania mogą przyczynić się do wyjaśnienia kwestii spełnienia warunków do przyjęcia fikcji doręczenia, tym bardziej że uruchomienie postępowania karnego nastąpiło z inicjatywy organów podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje :

Mając na względzie wytyczne NSA zawarte w uzasadnieniach do wyroków z dnia 22 czerwca 2010r. sygn. I FSK 954/09 oraz z dnia 23 czerwca 2010r. sygn. I FSK 955/09 . Sąd I instancji dopuścił w oparciu o art. 106 § 3 P.p.s.a. dowód z wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem oraz z utrzymującego go w mocy wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 czerwca 2009r. sygn. akt [...]. Jak wynika z wyroku Sądu Rejonowego w L. z 19 marca 2009 r. sygn. [...] doręczyciel J. W., który w dniu 6 grudnia 2007r. dokonywał doręczenia przesyłki poleconej zawierającej decyzje organu I instancji z dnia [...] listopada 2007r. dla Spółki jawnej "A", został oskarżony o to, że: "w dniu 6 grudnia 2007r. w N. województwa podkarpackiego będąc listonoszem urzędu pocztowego przy doręczaniu przesyłki listowej poleconej nr [...] Urzędu Skarbowego w R. adresowej dla firmy "A" Spółka jawna mającej siedzibę w N. przy ul. (...) 2 w potwierdzeniu odbioru przesyłki poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, w ten sposób, że wręczając przesyłkę A. G., która odmówiła jej przyjęcia napisał awizowano adresat nieobecny i pozostawił przesyłkę w Urzędzie Pocztowym w N.", tj. o przestępstwo z art. 271 § 1 Kk, jednakże powyższym wyrokiem został uniewinniony od popełniania tego przestępstwa.

Ustalenia Dyrektora Izby Skarbowej, że w dniu 6 grudnia 2007r. listonosz J. W. pozostawił dwa awiza pokrywają się z ustaleniami Sądu Rejonowego w L. dokonanymi w sprawie sygn. akt [...]. Mianowicie w budynku przy ul. (...) 2 w N. na piętrze znajduje się siedziba Spółki jawnej "A", a na parterze restauracja - bar należąca do Spółki z o.o. "A". Nie mogąc doręczyć przesyłki poleconej bezpośrednio wspólnikom Spółki jawnej "A"; którzy przebywali w tym czasie; obaj za granicą listonosz próbował doręczyć przesyłkę A. G., żonie jednego ze wspólników tj. A. G.. Ponieważ ta odmówiła jej przyjęcia doręczyciel wystawił awizo i pozostawił je na stole w pomieszczeniu znajdującym się na parterze w budynku przy ulicy (...) 2 w N. w obecności A. G. oraz w obecności dwóch pracownic restauracji, a przesyłkę pozostawił w Placówce Pocztowej w P.. Ponadto wystawił jeszcze jedno awizo i pozostawił je w skrzynce oddawczej znajdującej się przy posesji A. G. przy ul. (...) w N.. W dniu 13 grudnia 2007r. w taki sam sposób inny doręczyciel pozostawił awizo w pomieszczeniu znajdującym się na parterze w budynku przy ul. (...) nr 2 w N.. Taki sposób postępowania doręczyciela, pomijając pozostawienie awiza w pocztowej skrzynce oddawczej znajdującej się przy posesji A. G. doprowadził zdaniem Sądu do skutecznego doręczenie przesyłki dla Spółki jawnej w trybie art. 150 w zw. z art. 151 Ordynacji podatkowej, przy uwzględnieniu również okoliczności występujących w sprawie. Art. 151 Ordynacji podatkowej stanowi, że osobom prawnym oraz organizacjom nie mającym osobowości prawnej pismo doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności osobie uprawnionej do odbioru korespondencji. Przepis art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 i 3 oraz 150 stosuje się odpowiednio. Nie można było doręczyć przesyłki Spółce jawnej w lokalu jej siedziby lub miejscu prowadzenia działalności, gdyż przedmiotowy lokal znajdujący się na parterze w budynku przy ul. (...) 2 był zamknięty i nie było tam żadnych pracowników. Art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej określa miejsca gdzie pozostawia się awizo, jednakże należy mieć na względzie, że przepis ten stosuje się zgodnie z art. 151 Ordynacji podatkowej odpowiednio. Pozostawienie więc awizo na stole w pomieszczeniu na parterze w budynku, w którym na piętrze mieściła się Spółka jawna w obecności żony jednego ze wspólników Sp. jawnej tj. A. G. i dwóch pracownic restauracji znajdującej się na parterze należy rozumieć za pozostawione w miejscu widocznym w rozumieniu art. 150 §2 Ordynacji podatkowej. Tym bardziej, że taki sposób pozostawienia awiza dla Spółki jawnej praktykowany był w okresie wcześniejszym .

Ostatecznie więc należało uznać, że przesyłkę doręczono w trybie art. 150 ordynacji podatkowej ze skutkiem na dzień 20 grudnia 2007r., tj. z upływem 14 dni od pozostawienia jej w Placówce Pocztowej.

Wobec powyższych należało uznać, że wniesienie odwołań od decyzji organu pierwszej instancji przez skarżącego działającego przez pełnomocnika w dniu 4 lutego 2008r., nastąpiło z przekroczeniem 14 dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. Postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 maja 2008r. sygn. Akt [...] w przedmiocie uchylenia wpisu hipoteki przymusowej nie są wiążące stosownie do art. 365 § 1 Kpc . W orzeczeniach tych stwierdzono, że kwestia skuteczności doręczenia powinna być szczegółowo wyjaśniona oraz stan sprawy w dacie orzekania przez Sąd rodzi wątpliwości, czy zawiadomienie zostało Spółce pozostawione i czy czynności ta była skuteczna. Nie zrozumiałe było zaś cofnięcie pełnomocnictwa doradcy podatkowemu, tym bardziej , że pełnomocnictwo zostało udzielone ponownie tej samej osobie w dniu 9 stycznia 2008r. Zawiadomienie organu I instancji przez obu wspólników o planowanym wyjeździe za granicę na okres nie przekraczający dwóch miesięcy nie mógł spowodować powstrzymania się przez ten organ od dokonywania czynności urzędowych, tym bardziej że nie miał pewności czy wspólnicy rzeczywiście wyjechali.

Wobec uznania, że nastąpiło skuteczne doręczenie Spółce decyzji organu pierwszej instancji wystawionych w dniu 29 listopada 2007r. , należało rozważyć czy zachodzą przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołań. Jak wskazano w art. 162 § 1 ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej sprawa przywrócenia terminu postanawia organ właściwy do rozpatrzenia odwołań. W przypadku Spółki jawnej warunkiem przywróceni terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w działaniach wspólników tj. A. G. i R. G.. Jeżeli już wspólnicy uznali za konieczny wyjazd przez nich obu w jednym czasie za granicę, to nie powinni cofać pełnomocnictwa doradcy podatkowemu. Było to działanie noszące znamiona zaniedbań interesów Spółki, tym bardziej, że nie umocowali żadnej innej osoby do odbioru korespondencji.

Nie można wiec było potraktować działań wspólników jako przyczyn nie zawinionych w rozumnemu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej.

Z powyższych względów ponieważ organ nie naruszył prawa materialnego jak i procesowego skarga jako bezzasadna podlegała w oparciu o art. 151 P.p.s.a.