Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2199/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 419
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jedn.
article: art. 61 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Telewizji [...] S. A. z siedzibą w W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Telewizji [...] S. A. z siedzibą w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], Telewizja Polska S.A. z siedzibą w [...] (dalej także: "TVP S.A." lub "podmiot zobowiązany"), działając na podstawie art. 16 w związku z art. 5 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm. - dalej także: "u.d.i.p."), po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] (dalej także: "skarżące Stowarzyszenie" lub "strona skarżąca") z dnia [...] czerwca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów wszystkich faktur i umów związanych z kosztami wyjazdu pracowników i współpracowników na [...] - odmówiła udostępnienia informacji publicznej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. Stowarzyszenie [...], działając w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwróciło się do Telewizji Polskiej S.A. o udostępnienie informacji o pracownikach i współpracownikach TVP akredytowanych na wyjazd na [...] (ich liczbie i nazwiskach), kosztach delegacji (np. rezerwacji biletów, diet pracowników, kosztów zakwaterowania) oraz udostępnienie "skanów wszystkich faktur i umów związanych z tymi kosztami".

Telewizja Polska S.A. przekazała wnioskodawcy listę osób, które uzyskały akredytację i wyjechały na [...].

Z kolei, powołując się na przepisy art. 16 w związku z art. 5 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, TVP S.A. decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. odmówiła skarżącemu Stowarzyszeniu udostępnienia informacji publicznej w postaci skanów faktur i umów związanych z kosztami wyjazdu pracowników i współpracowników na Mistrzostwa [...] w [...] w [...].

W uzasadnieniu decyzji Telewizja Polska S.A., powołując się na art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. - stwierdziła, że wszystkie koszty związane z emisją audycji telewizyjnych posiadają dla TVP S.A. wartość gospodarczą i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, zaś TVP S.A. podjęła niezbędne działania w celu zachowania tych informacji w poufności. Ponadto, TVP S.A. wskazała, że nie jest jedynym podmiotem na rynku zainteresowanym emisją Mistrzostw [...] w [...], konkurując w tym zakresie z innymi stacjami telewizyjnymi, w których interesie leży poznanie wszelkich kosztów, jakie ponosi z tego tytułu TVP S.A., w celu uzyskania lepszej pozycji negocjacyjnej w przyszłości. Jednocześnie, podmiot zobowiązany uznał, że udostępnienie wnioskowanych informacji mogłoby zagrozić interesom TVP S.A.

Stowarzyszenie [...] zaskarżyło powyższą decyzję TVP S.A. z dnia [...] sierpnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając spornej decyzji naruszenie art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają podstawy ograniczenia prawa do informacji ze względu m. in. na ochronę wolności i praw podmiotów gospodarczych przy spełnieniu przesłanki proporcjonalności i konieczności. Ponadto, zdaniem strony skarżącej, zaskarżona decyzja naruszyła również art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - przez nieuzasadnione przyjęcie, że sporne informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Jednocześnie, skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. z uwagi na niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i lakoniczne uzasadnienie wydanej decyzji.

Wnosząc o uchylenie spornej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, strona skarżąca stwierdziła w uzasadnieniu skargi, że żądane informacje dotyczą kosztów wyjazdu pracowników i współpracowników TVP S.A. na [...], zaś z uwagi na zakończenie imprezy nie sposób przyjąć, że udostępnienie tych informacji mogłoby naruszyć tajemnicę przedsiębiorcy, albowiem obecnie informacje te nie przedstawiają żadnej wartości gospodarczej. Ponadto, strona skarżąca zarzuciła, że TVP S.A. nie wykazała w uzasadnieniu decyzji w sposób przekonujący ani spełnienia przesłanki formalnej (vide: podjęcia działań w celu zachowania informacji w tajemnicy), ani też przesłanki materialnej (vide: nie wykazała, że informacje o wysokości kosztów związanych z wyjazdem jej pracowników i współpracowników na [...] mają wartość gospodarczą).

W wyniku rozpatrzenia powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1802/18, uchyliła zaskarżoną decyzję TVP S.A. i zasądziła od tej spółki na rzecz skarżącego Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, iż faktury i umowy potwierdzające wydatki TVP S.A. poniesione w związku z pobytem jej pracowników i współpracowników na Mistrzostwach [...] w [...], których udostępnienia domaga się strona skarżąca, stanowią informację publiczną. Jednocześnie, Sąd uznał, iż nie budzi wątpliwości, że TVP S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Sąd stwierdził natomiast, że osią sporu między stroną skarżącą a podmiotem zobowiązanym jest to, czy TVP S.A. mogła odmówić udostępnienia tych informacji publicznych, powołując się na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 783/18, LEX nr 2583738). Sąd uznał, że nie jest wystarczające jedynie oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą, albowiem konieczne jest wykazanie, że żądane informacje w istocie tę tajemnicę zawierają. Sąd wskazał, że podmiot zobowiązany w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia tych informacji powinien wyjaśnić, dlaczego konkretne informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 32/18, LEX nr 2511166). Ponadto, WSA w Warszawie stwierdził, że przesłanki nieudzielenia informacji publicznej muszą być przez podmiot zobowiązany omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i dopiero taka argumentacja, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek ograniczenia prawa dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13).

W konsekwencji, Sądu zarzucił, że sporna decyzja TVP S.A. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nie odpowiada tym wymaganiom, gdyż podmiot zobowiązany nie wskazał w jej uzasadnieniu, że sporne informacje mają obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Ponadto, Sąd zarzucił, że TVP S.A., jako podmiot zobowiązany, nie wskazała również, by zbadała omówione przesłanki w odniesieniu do żądanych informacji, a następnie nie wykazała, z jakich - zindywidualizowanych i obiektywnych względów - uznała, że podlegają one ochronie i nie mogą być udostępnione skarżącemu Stowarzyszeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył jednocześnie, że nie jest wystarczające jedynie oświadczenie przedsiębiorcy, że dane informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą. Sąd uznał, że aby takie zastrzeżenie było skuteczne, konieczne jest dokładne wyjaśnienie, dlaczego konkretne informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że sporna decyzja TVP S.A. została wydana z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego (vide: art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.) i w konsekwencji tych naruszeń z obrazą art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Telewizja Polska S.A. - działając na podstawie art. 16 w związku z art. 5 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], odmówiła skarżącemu Stowarzyszeniu [...] udostępnienia informacji publicznej w postaci skanów wszystkich faktur i umów związanych z kosztami wyjazdów pracowników i współpracowników na [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji Telewizja Polska S.A. wskazała, że zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 2 ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. TVP S.A. zauważyła, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1010 ze zm. - dalej także: "u.z.n.k."), przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

TVP S.A. podkreśliła, że pomimo, iż jest spółką Skarbu Państwa dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne, to jako spółka prawa handlowego działa w warunkach wolnego rynku, co niesie szereg zagrożeń dla jej właściwego funkcjonowania.

TVP S.A. zauważyła także, że udostępnienie pewnych informacji publicznie w sytuacji, gdy Telewizja Polska S.A. nie ma możliwości uzyskania od konkurencyjnych podmiotów tożsamych danych, spowodowałoby zachwianie równowagi na rynku telewizyjnym i przez to również zagroziłoby interesom TVP S.A.

Podmiot zobowiązany wskazał ponadto, że przychodów Telewizji Polskiej S.A. nie stanowią wyłącznie środki publiczne (abonament), ale przychody te pochodzą także z innych źródeł, m.in. z obrotu prawami do audycji i z reklam i audycji sponsorowanych, co wynika z art. 31. ust. 1. ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji.

Biorąc powyższe pod uwagę, TVP S.A. stwierdziła, że informacje zawarte w fakturach i umowach związanych z kosztami wyjazdu pracowników i współpracowników Telewizji Polskiej S.A. na [...] posiadają dla TVP S.A. na tyle istotną wartość gospodarczą, że ich udostępnienie nie może nastąpić. TVP S.A. podkreśliło, że podstawową działalnością Telewizji Polskiej S.A. jest tworzenie i rozpowszechnianie audycji telewizyjnych, zaś TVP S.A. cały czas stara się zapewnić jak najlepszą ofertę programową, aby zyskać możliwie najwyższą oglądalność. Podmiot zobowiązany zauważył, że niewątpliwie audycje sportowe cieszą się u widzów dużą popularnością, a oglądalność z kolei ma wpływ na przychody TVP S.A., w szczególności na przychody z emisji spotów reklamowych.

W tej sytuacji, TVP S.A. uznała, że informacje o kontrahentach i kosztach związanych z niniejszymi działaniami mają dla TVP S.A. istotne znaczenie. Ponadto, zdaniem podmiotu zobowiązanego, warunki umów związanych z kosztami wyjazdu pracowników i współpracowników Telewizji Polskiej S.A. na Mistrzostwa [...] w [...] w [...] zostały ustalone w drodze trudnych negocjacji.

TVP S.A. zauważyła jednocześnie, że inne stacje telewizyjne również organizują obsługę medialną transmisji wydarzeń sportowych, w szczególności cieszących tak dużym zainteresowaniem.

W konsekwencji, TVP S.A. stwierdziła, że uzyskanie przez podmiot konkurencyjny informacji o warunkach, w tym finansowych, na jakich Telewizja Polska S.A. organizuje obsługę medialną transmisji wydarzeń sportowych, a w szczególności, jakie kwoty na to przeznacza oraz z kim oraz na jakich warunkach zawiera umowy w tym zakresie, może wpływać na wzmocnienie pozycji rynkowej tego konkurenta, jednocześnie osłabiając na nim pozycję TVP S.A.

Według TVP S.A., inne stacje telewizyjne również, z uwagi na swoją działalność na rynku mediów, prowadzą aktywność w zakresie transmisji wydarzeń sportowych, konkurując w tym zakresie z TVP S.A., a więc są zainteresowane poznaniem kosztów, jakie w tym zakresie poniosła Telewizja Polska S.A. oraz podmiotów, które w tym zakresie działają na rzecz TVP S.A.

TVP S.A. podniosła, że sposobów wykorzystania informacji wytwarzanych przez TVP S.A. przez podmioty konkurencyjne jest wiele, jak np. to, iż konkurent TVP S.A., chcąc zorganizować swoją działalność nadawczą w przedmiotowym zakresie, znając warunki organizacji takiej działalności przez TVP S.A., może łatwiej wynegocjować korzystniejsze dla siebie warunki jej realizacji, a w szczególności może łatwiej pozyskać podmioty, które prowadzą tą działalność poprzez zaoferowanie im wynagrodzeń wyższych, niż otrzymane od TVP S.A.

TVP S.A. podkreśliła jednocześnie, że inne podmioty konkurencyjne w stosunku do TVP S.A. nie podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej, a co za tym idzie TVP S.A. nie ma możliwości uzyskania informacji o warunkach organizacji obsługi medialnej transmisji wydarzeń sportowych przez te podmioty, w trybie cyt. ustawy.

Konkludując, TVP S.A. stwierdziła, że upublicznienie przedmiotowych informacji zawartych w fakturach i umowach związanych z kosztami wyjazdu pracowników i współpracowników Telewizji Polskiej S.A. na [...] może chociażby potencjalnie zagrozić interesom TVP S.A. Zdaniem podmiotu zobowiązanego, jedyną przesłanką przemawiającą za utajnieniem przez przedsiębiorcę informacji jest istnienie chociażby minimalnego, potencjalnego ryzyka zagrożenia interesów TVP S.A., co nastąpiłoby w przypadku ujawnienia wnioskowanej informacji.

Ponadto, TVP S.A. podniosła, że podjęła działania w celu zachowania informacji zawartych w fakturach i umowach związanych z kosztami wyjazdu pracowników i współpracowników Telewizji Polskiej S.A. na [...] w poufności, nadając im klauzulę "tajemnica przedsiębiorstwa", zgodnie z wewnętrznym aktem prawnym spółki, tj. Instrukcją Ochrony Tajemnicy Przedsiębiorstwa, stanowiącą Dział II Polityki Bezpieczeństwa Informacji w TVP S.A. W ocenie podmiotu zobowiązanego, takie działanie ogranicza grono osób mających dostęp do treści przedmiotowych informacji, skutecznie uniemożliwiając dostęp do nich osobom trzecim. TVP S.A. zauważyła, że zgodnie z pkt II Załącznika nr 1 do Działu II Polityki Bezpieczeństwa Informacji w TVP S.A. klauzula "tajemnica przedsiębiorstwa" może zostać nadana dokumentom i materiałom, jeśli ich wytwórca uzna je za szczególnie istotne z punktu widzenia interesu spółki. Zdaniem TVP S.A., sporne materiały mają takie istotne znaczenie, z przyczyn wskazanych wyżej.

W piśmie z dnia [...] września 2019 r. Stowarzyszenie [...], działając za pośrednictwem podmiotu zobowiązanego, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Telewizji Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2019 r. wydaną w przedmiocie odmowy udostępnienia skarżącemu Stowarzyszeniu informacji publicznej.

Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji TVP S.A. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, skarżące Stowarzyszenie zarzuciło podmiotowi zobowiązanemu:

- naruszenie art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają podstawy ograniczania prawa do informacji ze względu na m.in. ochronę wolności i praw podmiotów gospodarczych, przy spełnieniu przesłanki proporcjonalności i konieczności, poprzez ograniczenie prawa do informacji w niniejszej sprawie, podczas gdy nie zachodzi w istocie potrzeba ochrony wolności i praw podmiotu gospodarczego, a przez to dokonanie ograniczenia prawa do informacji, niespełniającego konstytucyjnych warunków,

- naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną podstawę ograniczenia dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, poprzez błędne zastosowanie przesłanek ograniczających dostęp do informacji publicznej w sytuacji, gdy wnioskowana informacja nie narusza tajemnicy przedsiębiorcy.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła na wstępie, że podziela stanowisko TVP S.A., że podmiot zobowiązany ma prawo do uznania, że informacja publiczna podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, w rozumieniu definicji zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Niemniej, strona skarżąca zauważyła, że w dotychczasowej praktyce orzeczniczej i poglądach doktryny przyjmuje się wyraźnie, że powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy nakłada na podmiot zobowiązany obowiązek wykazania, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanka materialna i formalna. Strona skarżąca wskazała, że przesłanka materialna odnosi się do treści informacji (danych technicznych, technologicznych, organizacyjnych) oraz wykazania przez podmiot zobowiązany, jak ich ujawnienie negatywnie mogłoby wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy. Z kolei, jak zauważyło skarżące Stowarzyszenie, przesłanka formalna jest wypełniona wtedy, gdy podmiot wykaże, że podjął działania w celu zachowania poufności tych danych (vide: m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 października 2018, sygn. akt II SA/Bk 363/18).

Ponadto, strona skarżąca, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 684/17 - stwierdziła, że w ramach sądowoadministracyjnej kontroli odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na powołane wyżej tajemnice konieczne jest zatem badanie przesłanek materialnych i formalnych tajemnicy przedsiębiorcy. Ponadto, jak zauważyła strona skarżąca z powołaniem się na powyższy wyrok, podkreślenia wymaga wysoki poziom skomplikowania omawianej materii i stąd konieczności dołożenia należytej staranności przy ocenie, czy w danej sprawie można zastosować procedurę odmowy udostępnienia informacji z uwagi na ochronę przedmiotowej tajemnicy. Według skarżącego Stowarzyszenia, nie wystarczy ogólnikowe wskazanie, iż dane zawarte w ofertach zawierają tajemnicę przedsiębiorcy.

Wskazując z kolei na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2799/15, skarżące Stowarzyszenie podkreśliło, że w polskim porządku prawnym jawność w zakresie gospodarowania środkami publicznymi traktowana jest jako nadrzędna w stosunku do zbliżonej do kategorii "tajemnicy przedsiębiorcy" kategorii "tajemnicy przedsiębiorstwa" zdefiniowanej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Powołując się na powyższy wyrok NSA i wskazany w nim przepis art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1870), skarżące Stowarzyszenie stwierdziło, że regulacja zawarta w art. 33 cyt. ustawy potwierdza stanowisko, zgodnie z którym nie każda tajemnica przedsiębiorstwa automatycznie wyłącza jawność gospodarowania środkami publicznymi. Zdaniem strony skarżącej, konieczne jest zatem w każdym indywidualnym przypadku badanie m.in., czy w sytuacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci zawartej umowy przez podmiot, do którego kierowany jest wniosek, wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, a stwierdzenie tego stanu rzeczy obliguje nie tylko do ustalania faktu istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, lecz również badania, czy informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa z jednoczesnym uwzględnieniem ustawowej regulacji, z której wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku, którym dysponują podmioty wykonujące zadania publiczne.

Powołując się z kolei na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 267/14, z dnia 3 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 564/14, a także z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 759/14, skarżące Stowarzyszenie wskazało, że za niezastrzeżone uważa się klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych.

Mając na uwadze brak podstaw do odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji, skarżące Stowarzyszenie stwierdziło, że nie może dziwić lakoniczność i powierzchowność uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia TVP S.A., w którym podmiot zobowiązany podniósł jedynie argument, że chodzi o kwotę ustalaną indywidualnie. Tymczasem, jak zauważyła strona skarżąca, za utrwalone w orzecznictwie należy uznać stanowisko, że decyzja uznająca daną informację za tajemnicę przedsiębiorstwa wymaga wnikliwego uzasadnienia.

Przykładowo, strona skarżąca przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 549/16, w którym NSA podkreślił, iż w motywach decyzji odmownej powinno być szczegółowo i precyzyjnie wyjaśnione, na czym - w przypadku danej umowy - polega tajemnica przedsiębiorcy. Strona skarżąca podniosła, że zdaniem NSA, tajemnica przedsiębiorcy nie jest wartością będącą celem samym w sobie, lecz ma chronić przedsiębiorcę przed negatywnymi skutkami, jakie mogłoby dla prowadzonej przez niego działalności wywołać udzielenie określonych informacji, żądanych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie strony skarżącej, niespełnienie którejkolwiek z wymienionych wyżej przesłanek implikuje tym, że podmiot nie może skutecznie powoływać się na tajemnicą przedsiębiorstwa i jest zobligowany do udzielenia wnioskowanych informacji, mających walor informacji publicznej. W związku z tym, aby ograniczyć dostęp do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej musi wykazać w sposób bezdyskusyjny, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy.

Powołując się z kolei na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2384/14, skarżące Stowarzyszenie podniosło, że do odmowy udostępnienia informacji publicznych nie wystarczy ogólnikowe wskazanie, że wnioskowane dane objęte są tajemnicą przedsiębiorcy lub ochroną danych osobowych, albowiem odmowa musi odnosić się do konkretnych, ujętych w decyzji administracyjnej, przyczyn utajnienia określonych informacji.

Strona skarżąca zwróciła uwagę również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1437/15, w którym NSA wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga skonkretyzowanego, zindywidualizowanego względem określonej informacji wykazania, że ma ona charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą, zaś podmiot zobowiązany nie może się tylko ograniczyć do przyjęcia oświadczenia zainteresowanego przedsiębiorstwa. Zdaniem strony skarżącej, podmiot zobowiązany winien wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji, dlaczego wartość gospodarcza informacji objętej wnioskiem jest wymierna, a więc dająca się określić co do wielkości lub znaczenia. Ponadto, strona skarżąca zauważyła, że NSA w przywołanym wyroku jasno stwierdził, dla skuteczności odmowy udostepnienia informacji, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej opartej na tajemnicy przedsiębiorcy, konieczne jest, aby informacja miała realną, a nie jedynie hipotetyczną, czy też potencjalną wartość gospodarczą.

W konsekwencji, mając na względzie również inne licznie przywołane w uzasadnieniu skargi orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżące Stowarzyszenie uznało ponadto, że pogląd, iż umowy finansowane z publicznych środków stanowią jawną informację publiczną, a jawność stanowi szczególny koszt prowadzenia interesów z administracją, jest również ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym odmowy udzielenia informacji o treści umów z powołaniem na ochronę prywatności kontrahentów.

W odpowiedzi na skargę Telewizja Polska S.A. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając swoje stanowisko TVP S.A. zauważyła na wstępie, że pomimo, iż jest spółką Skarbu Państwa dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne, to jako spółka prawa handlowego działa w warunkach wolnego rynku, co niesie ze sobą szereg zagrożeń dla jej właściwego funkcjonowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, podmiot zobowiązany wskazał, że informacje zawarte w fakturach i umowach związanych z kosztami wyjazdu pracowników i współpracowników Telewizji Polskiej S.A. na [...] posiadają dla TVP S.A. na tyle istotną wartość gospodarczą, iż ich udostępnienie jest niemożliwe. Zdaniem Telewizji Polskiej S.A., informacje o kontrahentach TVP S.A. i kosztach związanych z działaniami spółki mają dla niej istotne znaczenie. Ponadto, jak zaznaczyła TVP S.A., warunki umów związanych z kosztami wyjazdu jej pracowników i współpracowników na Mistrzostwa [...] w [...] w [...] zostały ustalone w drodze trudnych negocjacji. W tej sytuacji, zdaniem TVP S.A., uzyskanie przez podmiot konkurencyjny informacji o warunkach, w tym finansowych, na jakich Telewizja Polska S.A. organizuje obsługę medialną transmisji wydarzeń sportowych, a w szczególności, jakie kwoty na to przeznacza oraz z kim oraz na jakich warunkach zawiera umowy w tym zakresie, może wpływać na wzmocnienie pozycji rynkowej tego konkurenta, jednocześnie osłabiając na nim pozycję TVP S.A. Według podmiotu odpowiedzialnego, sposobów wykorzystania informacji wytwarzanych przez TVP S.A. przez podmioty konkurencyjne jest wiele, jak chociażby taki, iż konkurent TVP S.A., chcąc zorganizować swoją działalność nadawczą w przedmiotowym zakresie, znając warunki organizacji takiej działalności przez TVP S.A., może łatwiej wynegocjować korzystniejsze dla siebie warunki jej realizacji, a w szczególności może łatwiej pozyskać podmioty, które prowadzą tą działalność poprzez zaoferowanie im wynagrodzeń wyższych, niż otrzymane od TVP S.A.

W konsekwencji, podmiot odpowiedzialny uznał, że upublicznienie wnioskowanych przez skarżące Stowarzyszenie informacji zawartych w fakturach i umowach związanych z kosztami wyjazdu pracowników i współpracowników Telewizji Polskiej S.A. na [...] może chociażby potencjalnie zagrozić interesom TVP S.A. Ma to o tyle znaczenie, że przesłanką utajnienia wytwarzanych przez przedsiębiorcę informacji jest istnienie chociażby minimalnego, potencjalnego ryzyka zagrożenia interesów danego przedsiębiorcy, a takie ryzyko występuje w przedmiotowym przypadku.

Podmiot odpowiedzialny stwierdził ponadto, że analizując przedmiotową sprawę, warto dodać, iż pomimo obowiązku stosowania postanowień ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie można pomijać okoliczności, iż sposób i zakres działania organów administracji w znaczeniu funkcjonalnym, w jakim występuje w tej sprawie TVP S.A., zasadniczo różni się od działania organów w znaczeniu instytucjonalnym, do których - co do zasady - nie będzie zachodził stosunek konkurencji względem innych pomiotów. W konsekwencji, zdaniem TVP S.A., ocena zasadności utajnienia wnioskowanych informacji przez TVP S.A. nie może odbywać się wyłącznie w oparciu o kryterium podmiotowości - podlegania cyt. ustawie i zrównania obowiązków w tym względzie organów administracji w znaczeniu instytucjonalnym i funkcjonalnym, w oderwaniu od otoczenia, w jakim Telewizji Polskiej S.A. przyszło funkcjonować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także: "P.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Telewizji Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], odmawiająca stronie skarżącej udostępnienia informacji publicznej - narusza obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Telewizja Polska S.A., wydając sporną decyzję administracyjną, dopuściła się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu tej decyzji, dlaczego uznała, że zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Sąd uznał, że w konsekwencji wskazanego powyżej uchybienia, podmiot zobowiązany, odmawiając stronie skarżącej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej - nie dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Tym samym, Sąd stwierdził, że Telewizja Polska S.A., wydając sporną decyzję administracyjną w przedmiocie odmowy udostepnienia skarżącemu Stowarzyszeniu wnioskowanych przez niego informacji - dopuściła się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Zdaniem Sądu, zarówno naruszenie powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, jak i związana z tym uchybieniem niewłaściwa ocena prawidłowości zastosowania norm prawa materialnego, mogły mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowią dostateczną podstawę prawną do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Telewizji Polskiej S.A. z dnia [...] lipca 2019 r.

Na wstępie, warto zauważyć to, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca regulacją prawną uszczegóławiającą realizację konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych. Wskazuje też, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W niniejszej sprawie okolicznością niesporną było to, iż spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania wspomnianej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowane przez stronę skarżącą informacje mieściły się w szeroko rozumianym pojęciu informacji publicznej. Dotyczyły one bowiem problematyki działalności podmiotu, do którego wystosowano wniosek, jak również dysponowania przez ten podmiot mieniem publicznym.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dla porządku należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie informacji publicznej, każda informacja w sprawach publicznych stanowi informację publiczną, w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Zakres przedmiotowy informacji publicznej wymienia art. 6 ustawy. Na podstawie powyższych regulacji przyjmuje się, iż każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz, podmiotów sprawujących funkcje publiczne albo odnosząca się do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu.

Wyjątki od powyższej zasady wprowadza przepis art. 5 cyt. ustawy.

W świetle art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.

Jak stanowi z kolei art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Jak wynika z treści powołanego przepisu, a także z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, zaś ograniczenie to może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w tym przepisie okoliczności.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy podmiot zobowiązany zasadnie przyjął, że żądana przez stronę skarżącą informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Innymi słowy, istotą sporu w niniejszej sprawie była więc kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Według Sądu, uznać należy, że organ administracji publicznej lub inny podmiot zobowiązany, wydając decyzję odmowną z powołaniem się na "tajemnicę przedsiębiorstwa", winien uwzględnić to, iż ustawa o dostępie informacji publicznej nie zawiera definicji tego pojęcia.

Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Przepis ten stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Warto zauważyć, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się dwa stanowiska, jeśli idzie o rozumienie użytego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcia tajemnica przedsiębiorcy. Zgodnie z pierwszym z nich pojęcie tajemnica przedsiębiorcy, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., utożsamia się z pojęciem tajemnica przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 11 u.z.n.k. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2950/14). Zgodnie z drugim stanowiskiem, pojęcie tajemnica przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 11 u.z.n.k. i przyjmuje się, że pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, ale w niektórych sytuacjach tajemnica przedsiębiorcy może być rozumiana szerzej. Przyjmuje się, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej, jako niepoznawalnej dla osób trzecich (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 192/13 i z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. I OSK 511/13).

W niniejszej sprawie, skład Sądu opowiada się za pierwszym z ww. stanowisk co do rozumienia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy. Sąd w tym zakresie podziela w pełni pogląd, co do rozumienia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy, wyrażony przede wszystkim w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1802/18, ale również m.in. w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1882/16, czy też z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 118/17 oraz z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 43/17.

Warto w tym miejscu przytoczyć również pogląd Sądu Najwyższego co do znaczenia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy. Otóż według wykładni Sądu Najwyższego zawartej w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt V CSK 444/06, tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Fakt, że informacje dotyczące poszczególnych elementów urządzenia są jawne decyduje o odebraniu zespołowi wiadomości o produkcie przymiotu poufności".

Nie ulega wątpliwości, że informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej, jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji, jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Istotne jest w każdym razie to, aby działania te były podejmowane z uwagi na charakter danych informacji, a nie dopiero w wyniku otrzymania przez przedsiębiorcę wniosku o ich ujawnienie. Informacja poufna nie nabywa bowiem cech poufności z uwagi na żądanie jej udostępnienia. Cecha ta winna istnieć już w samej informacji od momentu jej pozyskania przez przedsiębiorcę.

Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Nie może być bowiem poufną informacja, co do której nie podjęto żadnych środków w celu zabezpieczenia jej poufności. Informacja "ujawniona do wiadomości publicznej" nie może być poufna, nawet gdyby podjęto środki dla zabezpieczenia jej poufności na podstawie mylnego przekonania, że jest chroniona przez ustawę, jako tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli informacja jest powszechnie dostępna i w żaden sposób niezabezpieczona, to takiej kontroli nie ma, ergo - informacja nie ma charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa. Daje się zatem zauważyć, iż informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, interpretując przepis art. 11 u.z.n.k., można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. m.in. A. Michalak, Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji /w:/ M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński, Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. sygn. akt I CKN 89/01.

Natomiast, w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy, jak to już wyżej podkreślano, w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej.

W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (vide: E. Nowińska, M. Du Vall, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Z informacją poufną mamy zatem do czynienia wtedy, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mianowicie mają być działania. Wydaje się więc, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane, jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie wąskiego kręgu pracowników. Dla zrealizowania przesłanki "niezbędne działania" należy podjąć fizyczne środki ochrony (nawet najskromniejsze zabezpieczenie techniczne). W konkretnych okolicznościach o obowiązku dochowania tajemnicy może przesądzać sam charakter informacji w powiązaniu z poziomem wiedzy zawodowej osób, które weszły w ich posiadanie.

Niezależnie, od powyższych dywagacji dotyczących konieczności istnienia poufności, w realiach faktycznych niniejszej sprawy skupić się należało na materii informacji posiadających wartość gospodarczą, albowiem organ w spornej decyzji podnosił istnienie tej okoliczności.

W ocenie Sądu, wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które świadczą o prowadzonej przez firmę polityce finansowej, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, odnoszą się do inwestycji, czy też oszczędności. Wartość gospodarczą mają więc wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne przy tym jest, to, że ww. informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi a prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy, ważne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu.

Ponadto, podkreślenia wymagało to, że ustawodawca tworząc omawiany przepis, odnosił się do pojęcia wartości gospodarczej istniejącej dla danego przedsiębiorcy. Wartość ta musi więc oczywiście mieść charakter obiektywny. Nie musi ona mieć zaś znaczenia dla wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, czy też choćby znacznej jej ilości. Wystarczającą przesłanką dla uznania pewnych danych za objętych tajemnicą przedsiębiorstwa jest to, że mają one wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, który podjął kroki w celu utajnienia tych danych. Ważne przy tym jest to, aby strona powołująca się na wartość gospodarczą określonych danych udowodniła istnienie tej okoliczności i sporządzając motywy decyzji przedstawiła w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia przez spółkę TVP S.A. żądanej informacji publicznej w postaci skanów faktur i umów związanych z kosztami wyjazdu jej pracowników i współpracowników na Mistrzostwa [...] w [...].

Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Telewizja Polska S.A., jako podmiot zobowiązany, prawidłowo rozważyła kwestię elementu formalnego niezbędnego do uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa, a polegającego na wykazaniu, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności żądanych informacji, a żądana informacja miała charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej przedsiębiorstwa lub innej posiadającej wartość gospodarczą, której ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy.

W tym zakresie, zdaniem Sądu, podmiot zobowiązany trafnie wykazał, iż poczynił stosowne działania.

Wobec spełnienia elementu formalnego, należało dokonać oceny informacji zawartych w dokumentach, będących przedmiotem wniosku o udostępnienie, pod kątem przesłanek materialnych przewidzianych w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Opisana sytuacja wymagała od podmiotu zobowiązanego przeanalizowania treści żądanych dokumentów pod kątem wystąpienia elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy.

W ocenie Sądu, Telewizja Polska S.A., wydając sporną decyzję z dnia [...] lipca 2019 r., przedstawiła jedynie wykładnię pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa, z którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgadza się co do zasady. Podmiot zobowiązany nie odniósł jednak tej definicji do szczegółowego przedmiotu wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie. Stąd, nie jest więc wiadomym, w czym podmiot zobowiązany dokładnie upatruje wartości gospodarczej mającej świadczyć o posiadaniu przez żądane informacje przymiotu tajemnicy przedsiębiorcy.

Powyższe sprawia, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej. Ogólny charakter jej uzasadnienia nie pozwala bowiem Sądowi, na poznanie toku rozumowania podmiotu zobowiązanego i motywów spornego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu, koniecznym jest w decyzji odniesienie się do żądanych dokumentów, choć oczywiście w zakresie, który nie doprowadzi do ujawnienia ich treści. Jest to o tyle ważne, o ile zauważy się, że bez szczegółowego wyjaśnienia przez podmiot zobowiązany tego, jak wskazane we wniosku strony skarżącej i w spornej decyzji dokumenty, uznane za tajemnicę przedsiębiorcy, przekładają się na pojęcie wartości gospodarczej, uzasadnienie decyzji nie będzie posiadało elementu indywidualizującego daną sprawę.

Sąd uznał, że TVP S.A. nie wyjaśniła w uzasadnieniu spornej decyzji, dlaczego wartość informacji objętej wnioskiem skarżącego Stowarzyszenia posiada wymierną i zarazem - co ważne - realną wartość gospodarczą dla spółki.

Tymczasem, podmiot zobowiązany jedynie ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że upublicznienie wnioskowanych informacji może potencjalnie zagrozić interesom TVP S.A. i rzekomo wzmocnić pozycję podmiotów konkurencyjnych na rynku usług medialnych. Takie uzasadnienie odmowy nie jest jednak, zdaniem Sądu, wystarczające dla zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Bez szczególnie istotnego znaczenia w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, należy uznać argumenty odnoszące się do specyficznej rzekomo pozycji TVP S.A., jako spółki prawa handlowego, skoro właśnie w stosunku do spółek z dominującym udziałem Skarbu Państwa podnosi się w praktyce ostatnich lat najwięcej zarzutów co do niegospodarności i braku celowości wydatkowania przez te podmioty środków, ze szkodą dla interesu publicznego, co zresztą - w sposób zrozumiały - stanowi przyczynę szerokiego zainteresowania różnych organizacji społecznych i w konsekwencji podejmowania przez nie prób poznania - w trybie dostępu do informacji publicznej - struktury i sposobu wydatkowania środków, pod względem m.in. oceny ich celowości i zgodności z interesem publicznym.

Warto zauważyć, że w ostatnim okresie sporo tych zarzutów kierowanych jest również pod adresem TVP S.A., która - choć bardzo chętnie podkreśla swój stricte biznesowy, czy też rynkowy charakter (status spółki prawa handlowego działającej na rynku usług medialnych w otoczeniu podmiotów konkurencyjnych) - korzysta jednocześnie z pokaźnych dotacji ze strony budżetu państwa.

W tej sytuacji, skoro spółka TVP S.A. zamierza jakąś część swojej działalności związaniem z wydatkowaniem środków publicznych zachować w tajemnicy, korzystając z instrumentów ustawowych przewidzianych m.in. w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zobowiązana jest w sposób szczególnie staranny i wszechstronny wyjaśnić, dlaczego dana informacja nie może być udostępniona, tym bardziej, jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, iż w powszechnej opinii publicznej duże kontrowersje budzą nie tylko zasadność i celowość, ale również sposób wydatkowania publicznych środków przez management telewizji publicznej.

Mając na względzie powyższe, uznać należy, iż Telewizja Polska S.A., wydając sporną decyzję, dopuściła się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem w sposób wyjątkowo lakoniczny wyjaśniła w uzasadnieniu tej decyzji, dlaczego przyjęła, że zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W konsekwencji wskazanego powyżej uchybienia, skład WSA w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie uznał, iż podmiot zobowiązany, odmawiając stronie skarżącej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, nie dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przez co naruszył w sposób ewidentny zarówno zasadę praworządności wyrażoną w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, jak i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a.

Sąd stwierdził, że uzasadniając zaskarżoną decyzję w sposób bardzo ogólnikowy, bez bliższej analizy występowania wszystkich przesłanek koniecznych do przyjęcia tezy, iż spełnione zostały cechy tajemnicy przedsiębiorcy, podmiot zobowiązany w konsekwencji dopuścił się również ewidentnego naruszenia normy prawnej uregulowanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania decyzji, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej, związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.

W ocenie Sądu, uzasadnienie spornej decyzji w sposób lakoniczny odnosiło się do przesłanek dających ewentualną podstawę do zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p., gdy tymczasem nie ulega wątpliwości, iż na organie administracji publicznej odmawiającym udostepnienia informacji publicznej - zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. - ciąży ewidentny obowiązek wyraźnego wskazania w uzasadnieniu decyzji, że prawidłowo powołane przez przedsiębiorcę obostrzenie odwołujące się do tajemnicy przedsiębiorcy, stanowi zasadną podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że wydając sporną decyzję, podmiot zobowiązany dopuścił się jednocześnie naruszenia obowiązującej w prawie administracyjnym, zharmonizowanej z Konstytucją RP, ogólnej zasady, w myśl której wszelkie ograniczenia obywateli w zachowaniach zgodnych z ich wolą mogą wynikać wyłącznie z przepisów prawa. Ta podstawowa zasada działania administracji państwowej w praworządnym państwie oznacza, iż organ wydający decyzję lub inny akt z zakresu administracji publicznej nie może nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne normy materialnego prawa administracyjnego (tak również A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 135 i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1983 r., SA/Wr 510/83).

W ocenie Sądu, należy pamiętać o tym, iż przy egzekwowaniu obowiązków określonych w prawie administracyjnym materialnym, za którymi stoi m.in. pozbawienie strony jej uprawnień, bezwzględnie muszą być zachowane i przestrzegane przez organy zasady wyrażone w Konstytucji RP.

W niniejszej sprawie, Telewizja Polska S.A., wydając zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy udostępnienia stronie skarżącej wnioskowanej informacji publicznej, dopuściła się jednak istotnej obrazy wskazanych powyżej norm prawnych i tym samym przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. zasady praworządności.

W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja nie mogła ostać się w obrocie prawnym.

Rozpatrując sprawę ponownie, TVP S.A., jako podmiot zobowiązany, weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie zarówno uwarunkowania formalne, wyrażone m.in. w k.p.a., jak i materialne przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości TVP S.A. wykaże, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Zasądzając jednocześnie od podmiotu zobowiązanego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 w zw. z art. 209 P.p.s.a.