Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 79/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 1261/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białymstoku z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek H. Spółki z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z 26 listopada 2015 r. (sygn. akt I SA/Bk 1261/15) w sprawie ze skargi H. Spółki z o.o. z siedzibą w W., na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] września 2015 r. nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca podała, że do [...] kwietnia 2015 r. zapłaciła kary pieniężne w wysokości 5.079.683,76 złotych, a ponadto wobec niej toczy się obecnie szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Podniosła, że grozi jej utrata płynności finansowej, a w konsekwencji upadłość, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania sporu i zwrotu wyegzekwowanych uprzednio środków. Stwierdziła również, że ponosi wskutek zatrzymania urządzeń do gier przez urzędy celne duże straty finansowe, nie osiągając planowanych zysków.

WSA uznał wniosek za uzasadniony, gdyż spółka uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, czyli wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

W ocenie Sądu pierwszej instancji, skutków zapłaty należności pieniężnej (które co do zasady są odwracalne) nie można rozpatrywać w oderwaniu od wysokości tej należności, która w okolicznościach konkretnego przypadku – w połączeniu z ilością spraw tego rodzaju rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi – może uzasadniać przypuszczenie o utracie płynności finansowej skarżącej spółki a nawet ogłoszeniu jej upadłości. Mając na uwadze wysokość kary pieniężnej wymierzonej spółce (12.000 złotych) oraz oświadczenie prezesa zarządu spółki o łącznej wysokości kar pieniężnych uiszczonych już przez spółkę, Sąd podzielił stanowisko strony co do groźby utraty płynności finansowej w razie wykonania decyzji, co z kolei może skutkować upadłością tego podmiotu. Zaznaczył przy tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Dyrektor Izby Celnej w zażaleniu na postanowienia z 26 listopada 2015 r. wniósł o jego uchylenie. Organ podniósł, że spółka nie wskazała żadnej okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a powołała się jedynie na kwotę już uiszczonych kar z tego samego tytułu oraz inne toczące się postępowania.

Zdaniem organu za niewystarczające należy uznać twierdzenie, że brak wstrzymania wykonania decyzji może prowadzić do utraty płynności finansowej spółki i jej upadłości, skoro nie wykazano rzeczywistej kondycji finansowej spółki. Sąd pierwszej instancji swoje orzeczenie oparł natomiast o dokumenty, które nie obrazują aktualnej sytuacji finansowej spółki i pominął, że nie przedstawiła ona dokumentów odnoszących się do jej bieżącej sytuacji finansowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, więc to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać, że zastosowanie ochrony tymczasowej jest zasadne. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W rozpoznawanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych.

W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca przedstawiła okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem takiej oceny były: okoliczność, że spółka zapłaciła już kary pieniężne w wysokości 5.079.683,76 złotych oraz wysokość wymierzonej spółce w zaskarżonej decyzji kary pieniężnej (12.000 złotych). Mając na uwadze obie te okoliczności, Sąd pierwszej instancji uwzględnił argumentację skarżącej, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi utratą płynności finansowej spółki, co z kolei może skutkować jej upadłością.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez WSA ocena nie jest prawidłowa.

Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.

W aktach sprawy brak jest dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie decyzji (czyli zapłata kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych nałożonej w postępowaniu administracyjnym) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. Spółka wnosząc o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową, co zasadnie podniósł organ w uzasadnieniu zażalenia. Skarżąca jako dowody przedstawiła szereg postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Tej oceny nie zmienia załączenie przez skarżącą list zapisów kasowych/ bankowych oraz listy księgowań na kontach syntetycznych, gdyż brak rachunku zysków i strat skarżącej za 2014 r. (spółka załączyła do swojego wniosku jedynie rachunek zysków i strat za rok 2013 r.) uniemożliwia analizę wpływu obciążeń finansowych wynikających z powołanych dokumentów na rzeczywistą i najbardziej aktualną sytuację finansową spółki w okresie poprzedzającym bezpośrednio wniesienie skargi w tej sprawie.

Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie mogła także przemawiać treść oświadczenia prezesa zarządu spółki z [...] października 2015 r. (k. [...] akt sądowych), ponieważ informacja, że spółka zapłaciła w latach 2012–2015 kary pieniężne w łącznej wysokości 5.079.683,76 złotych, sama w sobie nie oznacza, iż zapłata (przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny) kary pieniężnej nałożonej w tej sprawie (12.000 złotych) może wyrządzić spółce znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Spółka – co już zostało zaznaczone – nie zobrazowała swojej kondycji finansowej, przez co nie była możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji – nawet w kontekście wysokości potencjalnie grożących spółce innych kar pieniężnych – może prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W konsekwencji stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.