Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 146/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235(1), art. 235(2)
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 3 - par.. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 146/17 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 10 października 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków (sprawozdawca), , Sędziowie:, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 października 2017 r., sprawy ze skargi B. B., na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, , I. oddala skargę w całości;, II. przyznaje adwokat A. F. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 590,40 (słownie: pięćset, dziewięćdziesiąt 40/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 ze zm.), art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) jak również art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) i po rozpatrzeniu-odwołania strony z dnia 1 listopada 2016 r. B. B. (dalej: skarżąca, strona) od decyzji z dnia [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca.2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u skarżącej – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Skarżąca, urodzona dnia [...] pracowała kolejno w narażeniu na

sposób wykonywania pracy:

- od 13 lutego 1981 r. do 3 czerwca 1981 r. jako formowacz szkła w Spółdzielni Pracy Wyrobów Szklanych "[...]" w J. (zakład zlikwidowany),

- od 1 października 1981 r. do 12 kwietnia 1983 r. na stanowisku robotnika przy pracy lekkiej w Zespole Obsługi "[...]" z siedzibą w J.(zakład zlikwidowany),

- od 17 lutego 1984 r. do 10 kwietnia 1984 r. na stanowisku operatora urządzeń dozujących pakujących i formujących w J. Zakładach Farmaceutycznych "[...]" w J. (obecnie Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne [...] S.A. z siedzibą w J.).

- od 10 maja 1984 r. do 22 lipca 1985 r. jako aparatowy produkcji w "[...]" Powszechna Spółdzielnia Spożywców z siedzibą w J. Wytwórnia wód gazowanych nr 2 (zakład zlikwidowany),

- od 12 maja 1986 r. do 6 kwietnia 1987 r. na stanowisku pomocy kuchennej w Kasynie przy Wyższej Oficerskiej Szkole Radiotechnicznej w J. (zakład zlikwidowany),

- od 25 sierpnia 1987 r. do 19 kwietnia 1988 r. na stanowisku aparaturowego produkcji w Powszechnej Spółdzielni Spożywców z siedzibą w J. Wytwórnia wód gazowanych nr 1 (zakład zlikwidowany),

- od 3 lipca 1996 r. do 31 sierpnia 1996 r. na stanowisku sprzątaczki w Przedsiębiorstwie Budowlano-Usługowym "[...]" Joint Venture Sp. z o.o. z siedzibą w J. (zakład zlikwidowany),

- od 1 stycznia 1998 r. do 30 września 1998 r. jako pomoc kuchenna w Barze Uniwersalnym J. W. w J.,

- od 5 maja 2003 r. do 5 lutego 2006 r. na stanowisku sprzątaczka w Przedsiębiorstwie Handlowo- Usługowym "[...]" Sp. Jawna z siedzibą w J. (obecnie PHU "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w J.),

- od 15 lutego 2009 r. do 14 sierpnia 2009 r. na stanowisku pomoc kuchenna w Barze-Kawiarni "[...]" [...] w J. (zakład zlikwidowany),

- od 8 lutego 2010 r. do 14 marca 2013 r. na stanowisku krojczy, pakowacz w S.C. Piekarstwo [...], M. R. z siedzibą w J.

Na skutek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z dnia 8 lipca 2013 r. dokonanego przez skarżącą, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u skarżącej.

Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. w dniu 9 września 2013 r. skierował dokumentację dotyczącą oceny narażenia zawodowego w przedmiotowej sprawie choroby zawodowej u skarżącej do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. - Oddział w J. celem wydania orzeczenia lekarskiego.

W dniu 13 grudnia 2013 r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w J. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u skarżącej. Jednostka orzecznicza I stopnia rozpoznała: "Stan po uwolnieniu nerwu łokciowego prawego w kanale de Guyona i odbarczenie nerwu łokciowego w rowku kości ramiennej. Stan po operacji zespołu cieśni nadgarstka prawego. Zmiany zwyrodnieniowe stawu nadgarstkowo-promieniowego prawego. Zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego z przewlekłym zespołem korzeniowym. Zaburzenia przepływów naczyniowych w tętnicach szyjnych. Zmiana ogniskowa w prawym płacie tarczycy do wyjaśnienia." W uzasadnieniu ponadto jednostka orzecznicza I stopnia podała, iż "Analiza przebiegu zatrudnienia orzekanej wskazuje, że w okresie pracy na stanowisku krajacz-pakowacz (08.02.2010 r.-14.03.2013 r.) pani B. B. nie wykonywała czynności zawodowych związanych z ryzykiem kompresji gałęzi nerwu łokciowego w kanale de Guyon, tj. nie wykonywała ręką prawą w sposób monotypowy z dużą siłą ruchów ściskania, skręcania, dokręcania, odkręcania, nie wykonywała także ruchów powodujących długotrwały ucisk dłoniowej strony ręki prawej. W pozostałych okresach zatrudnienia orzekanej, tj. luty 1981 r. - sierpień 2009 r. z przerwami - na różnych stanowiskach (okresy zatrudnienia od 2 miesięcy do 2 lat 9 miesięcy) we wskazywanych w karcie oceny narażenia zawodowego 9 różnych zakładach pracy, nie dokumentowano u ww., w określonym prawnie okresie, objawów uszkodzenia gałęzi prawego nerwu łokciowego w kanale de Guyon wywołanego sposobem wykonywania pracy. Dane o narażeniu zawodowym, wywiad chorobowy, obraz kliniczny schorzenia, wyniki przeprowadzonej diagnostyki (bad. neurograficzne, radiologiczne, USG nadgarstka prawego, ocena neurologiczna) potwierdzające fakt istnienia czynników dodatkowych mających wpływ na obraz schorzenia, nie pozwalają stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że schorzenie badanej - przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego - prawostronny zespół de Guyon wywołana została sposobem wykonywania pracy. Tym samym brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - poz. 20 pkt 3 wykazu."

Od powyższego orzeczenia lekarskiego skarżąca złożyła wniosek o ponowne przebadanie w jednostce orzeczniczej II stopnia, którą jest instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy. Badanie zostało przeprowadzone w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., który w dniu [...] wy dał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u skarżącej. Jednostka orzecznicza II stopnia w uzasadnieniu ww. orzeczenia podała, iż: "Przeprowadzone w trakcie obecnej hospitalizacji pacjentki w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. badanie neurofizjologiczne (ENeG/EMG) wykazało cechy uszkodzenia aksonalnego we włóknach ruchowych prawego nerwu łokciowego we wszystkich punktach stymulacji oraz uszkodzenia demielinizacyjnego na poziomie nadgarstka i w odcinku powyżej - poniżej nadgarstka a badanie przewodnictwa we włóknach czuciowych prawego nerwu łokciowego wykazało cechy uszkodzenia aksonalnego - demielinizacyjnego poniżej nadgarstka. Po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji, karty oceny narażenia zawodowego, przeprowadzonym badaniu lekarskim oraz na podstawie wyników badań pomocniczych ustalono co następuje. Pierwsze dolegliwości pojawiły się u pacjentki w 2011 r. w trakcie pracy na stanowisku krojczego- pakowacza pieczywa. (...) Z analizy czynności zawodowych wykonywanych wówczas przez panią B. B. należy wnioskować, że mogą one angażować kończyny górne, nie wymagają jednak wykonywania takich prac, które mogłyby spowodować ucisk na nerw łokciowy, w kanale de Guyon i przyczynić się w istotny sposób do powstania objawów choroby (np. prace związane z wykonywaniem z dużą siłą ruchów ściskania, skręcania, dokręcania, odkręcania bądź polerowania/szlifowania przy utrzymywanym dużym nacisku na kończyny górne). W związku z powyższym, nie możemy uznać związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy, a powstaniem zmian w obrębie kanału de Guyon. Reasumując, brak jest podstaw do rozpoznania u pani B. B. choroby zawodowej pod postacią zespołu kanału de Guyon (poz. 20.3 wykazu chorób zawodowych Dz. U. Nr 105 poz. 869)."

Następnie, przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J., zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., poinformował strony biorące udział w przedmiotowym postępowaniu o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W dniu 16 maja 2014 r. skarżąca złożyła pismo, w którym odwołała się od orzeczenia lekarskiego z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W odpowiedzi z Organ I instancji poinformował skarżącą, iż orzeczenie wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. jest ostateczne i nie przysługuje od niego ponowne badanie.

Następnie, przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J., zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., ponownie poinformował strony biorące udział w przedmiotowym postępowaniu o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, po czym w dniu [...] wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u skarżącej.

Od powyższej decyzji, pismem z dnia 23 czerwca 2014 r. odwołała się skarżąca, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wydanym przez Organ I instancji wraz z dokumentacją medyczną.

W toku postępowania odwoławczego, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w dniu 16 lipca 2014 r. przesłał do jednostek orzeczniczych, które badały skarżącą jej odwołanie z dnia 23 czerwca 2014 r. wraz z załączoną do niego dokumentacją medyczną i pismem z dnia 16 maja 2014 r. (wytworzonym w toku prowadzonego postępowania przez Organ I instancji) z prośbą o ustosunkowanie się do podnoszonych kwestii medycznych.

W odpowiedzi z dnia 28 lipca 2014 r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w J. ustalił: "odnosząc się do zasadniczych kwestii poruszonych przez skarżącą w piśmie z dnia 23 czerwca 2014 r.:

1. Stwierdzam jednoznacznie, że w postępowaniu orzeczniczym dotyczącym podejrzenia przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem

wykonywania pracy - prawostronny zespół de Guyona - w Poradni Chorób Zawodowych DWOMP O/J. uczestniczyła osobiście lek. M. K., przeprowadzając u skarżącej w dniu 30 września 2013 r. pełną ocenę stanu przedmiotowego, a w dniu 13 listopada 2013 r. ocenę zmian chorobowych w ręce prawej (przed konsultacją neurologiczną). Zostało to udokumentowane w Kartach Badań w Poradni Chorób Zawodowych I i II i poświadczone pieczątką imienną i podpisem lekarza orzekającego. Niezrozumiałe są powody, dla których pacjentka w swoim piśmie neguje wiarygodność przeprowadzonego w Poradni Chorób Zawodowych postępowania i zarzuca lekarzowi poświadczenie nieprawdy. Oświadczam, że pismo zawiera w tej kwestii niczym niepoparte insynuacje orzekanej.

2. W dniu 2 czerwca 2014 r. zwróciła się skarżąca pismem do Poradni Chorób Zawodowych tut. Ośrodka o wydanie kserokopii dokumentacji medycznej; zgodnie z dyspozycją zainteresowanej kserokopie te sporządzono i przesłano listem poleconym. Na kolejną prośbę ww. z dnia 13 czerwca 2014 r. przygotowano kserokopię całości posiadanej w Poradni Chorób Zawodowych dokumentacji (129 stron), do dnia dzisiejszego przez orzekaną nieodebranej. Nie może zatem być mowy o zarzucanej pisemnie przez zainteresowaną próbie fałszowania dowodów ze strony lekarza DWOMP O/J.

3. Z wnioskiem orzekanej o przeprowadzenie badania w jednostce orzeczniczej II stopnia dnia przesłano do IMP w Ł. całość dokumentacji Poradni Chorób Zawodowych (120 stron), co zostało udokumentowane w piśmie znak [...] z dnia 1 grudnia 2013 r., którego treść otrzymała skarżąca do wiadomości.

4. Ocenę narażenia zawodowego orzekanej przeprowadzono w oparciu o kartę oceny narażenia zawodowego sporządzoną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. dnia 6 sierpnia 2013 r. oraz wizytację lekarza na zajmowanym przez skarżącą stanowisku pracy. W dniu 11 grudnia 2013 r. w piekarni firmy S.C. PIEKARSTWO [...] w obecności właściciela piekarni pana D. R. przeprowadzono wizytację a w notatce służbowej DWOMP O/J.ujęto obserwacje własne lekarza i dodatkowe wyjaśnienia pracodawcy odnośnie charakteru i chronometrażu wykonywanych przez byłą pracownicę piekarni czynności zawodowych.

W odniesieniu do kwestii medycznych: w orzeczeniu lekarskim o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zawarto szczegółową analizę zapisów z poradnictwa ambulatoryjnego i leczenia szpitalnego przebytych przez pacjentkę schorzeń, ich obrazu klinicznego i wyników badań diagnostycznych (dane z udostępnionej do wglądu przez skarżącą dokumentacji medycznej). Wszystko co ważne w kwestiach orzeczniczych wskazano w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, w tym fakt istnienia czynników dodatkowych mających wpływ na to, iż nie można było stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że rozpoznane schorzenie - przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego - prawostronny zespół de Guyona wywołany został sposobem wykonywania pracy. Wskazany przez DPWIS dokumenty medyczne dołączone do pisma skarżącej z dnia 16 maja 2014 r. były przedmiotem analizy w toku postępowania orzeczniczego, a ich kserokopie znajdują się w dokumentacji medycznej Poradni Chorób Zawodowych. Fakt potwierdzenia w trybie odwoławczym przez jednostkę naukowo-badawczą w dziedzinie medycyny pracy - Instytut Medycyny Pracy w Ł. - przyjętej przez Poradnię Chorób Zawodowych D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Oddział w J. linii orzeczniczej uzasadnia dodatkowo wynik przeprowadzonego w tut. Ośrodku postępowania."

W odpowiedzi z dnia 27 sierpnia 2014 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. poinformował, iż "...uwzględniając uwagi pani B. B. pragniemy wyjaśnić, że dokonano szczegółowej oceny narażenia zawodowego, która wykazała, że praca jaką wykonywała badana nie stwarzała ryzyka powstania choroby zawodowej pod postacią zespołu kanału de Guyona - co pozostaje w zgodności z ustaleniami przez DWOMP we W. Oddział w J. W związku z zarzutem, iż nie wykonano wystarczającej, .ilości badań pomocniczych podczas procesu orzeczniczego u pani B. B. informujemy, iż wszelkie niezbędne badania do wydania orzeczenia zostały wykonane (tj. badanie przedmiotowe i podmiotowe, konsultacja neurologiczna, badanie przewodnictwa ENeG/EMG EKG krzywa cukrowa) oraz przeprowadzono wnikliwą ocenę całości dokumentacji medycznej. Analiza dokumentacji medycznej załączonej do ww. pisma nie dostarcza danych mogących wpłynąć na treść wydanego przez nas orzeczenia lekarskiego, a ponowna szczegółowa analiza procesu diagnostyczno- orzeczniczego wykazała, iż proces diagnostyczny został wykonany zgodnie z zasadami przyjętymi w orzecznictwie o chorobach zawodowych."

Następnie, w toku prowadzonego postępowania Organ II instancji ustalił, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. bezpodstawnie pominął stronę postępowania - pana E. K. prowadzącego działalność gospodarczą – [...]" z siedzibą w J. przy ul. [...] uznając Bar-Kawiarnię [...]w J. za zakład zlikwidowany (vide: str. 3 decyzji nr [...] z dnia [...] Tymczasem D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. ustalił, iż w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorca [...] z siedzibą w J. przy ul. [...] posiada jedynie status indywidualnej działalności gospodarczej zawieszony: z datą 1 stycznia 2013 r.

Ponadto jak wynika z uzasadnienia decyzji I instancji zakład "[...]" Powszechna Spółdzielnia Spożywców z siedzibą w J. Wytwórnia wód gazowanych nr 1 i Wytwórnia wód gazowanych nr 2 zostały zlikwidowane, a za stronę postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. uznał "[...]" Powszechną Spółdzielnię Spożywców z siedzibą w J. W aktach przedmiotowej sprawy nie ma żadnego dowodu na to, kto był pracodawcą skarżącej: czy Wytwórnie Wód Gazowanych (nr 1 i nr 2), które zostały zlikwidowane, czy "[...]" Powszechna Spółdzielnia Spożywców z siedzibą w J., oraz czy ewentualnie ten ostatni jest następcą prawnym ww. wytwórni wód. W aktach sprawy znajduje się jedynie "Zakres czynności Ob. B. B. zatrudnionej przy rozlewie piwa w WWG: (karta nr 12 w aktach sprawy)."

Mając powyższe na uwadze D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w dniu [...] wydał decyzję nr [...] uchylającą .zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u skarżącej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi pierwszej instancji.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wyeliminował wskazane powyżej uchybienia, tj: zawiadomieniem z dnia 10 lutego 2016 r. poinformował pominiętą stronę: E. K. (ul. [...]) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej: przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3) u skarżącej wyjaśnił status "[...]" Powszechna Spółdzielnia Spożywców z siedzibą w J. - potwierdził iż, jest stroną prowadzonego postępowania administracyjnego, wyjaśnił kwestię następcy prawnego Wyższej Oficerskiej Szkoły Radiotechnicznej w J.- brak następcy prawnego.

Organ I instancji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dwukrotnie wizytował stanowisko pracy skarżącej w S.C. Piekarstwo [...] z siedzibą w J., sporządzone zostały uzupełnienia do karty oceny narażenia zawodowego w dniu 6 sierpnia 2013 r., kolejno z dnia 16 lipca 2015 r. oraz 11 września 2015 r.

Powyższe uzupełnienie przesłane zostało do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w J. pismem z dnia 30 września 2015 r. celem uwzględnienia przy ponownym orzekaniu w sprawie.

D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w J., po konsultacji z Instytutem Medycyny Pracy w Ł., w dniu [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3) u skarżącej. Jednostka orzecznicza swoje stanowisko uzasadniła tym, że: "W IMP w Ł. po dokonaniu ponownej analizy całości zgromadzonej dokumentacji dotyczącej oceny narażenia zawodowego orzekanej, przeprowadzeniu badania lekarskiego, na podstawie wyników badań pomocniczych nie znaleziono podstaw do rozpoznania u pani B. B. zespołu kanału de Guyona o etiologii zawodowej. (...) czynności manualne wykonywane w trakcie obowiązków służbowych na stanowisku krojczego i pakowacza pieczywa (...) nie wiązały się z powtarzalnym długotrwałym uciskiem na nerw łokciowy w miejscu jego przebiegu w obrębie kanału de Guyona. Praca nie była wykonywana w systemie akordowym, a zakres czynności wymagał rożnych grup mięśniowych w obrębie kończyn górnych (...) Należy dodatkowo zwrócić uwagę na fakt współwystępowania u orzekanej patologii w obrębie prawego nerwu łokciowego także na jego wyższym poziomie niż kanał de Guyona tj. w obrębie rowka nerwu łokciowego oraz w obrębie prawego nerwu pośrodkowego, co przeczy miejscowej izolowanej przyczynie rozwoju tych neuropatii.(...) Tym samym brak jest podstaw do rozpoznania w tym przypadku choroby zawodowej pod postacią zespołu kanału de Guyona (...)"

Od powyższego orzeczenia lekarskiego skarżąca złożyła wniosek o ponowne badanie w jednostce orzeczniczej II stopnia i została skierowana do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w dniu [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3). Jednostka orzecznicza II stopnia diagnostycznego swoje stanowisko uzasadniła tym. że: "W trakcie obecnej obserwacji klinicznej szczegółowo przeanalizowano dostępną dokumentacje medyczną pacjentki a także opis czynności zawodowych, przeprowadzono konsultacje specjalistyczne: neurologiczną i ortopedyczną poparte aktualną oceną EMG, wykonano również szereg badań laboratoryjnych. (...) Opis wykonywanych czynności zawodowych wskazuje, że wprawdzie obciążały one stawy kończyn górnych, ale w sposób zróżnicowany, były dostosowane pod względem tempa do możliwości pracownika. Nie wymagały długotrwale używania nadmiernej siły, wywierania stałego nacisku na powierzchnię dłoniową ręki, nie wiązały się z przewlekłym przeciążeniem nadgarstków ruchami silnego chwytania i ściskania narzędzia pracy ani monotypowymi ruchami skrętnymi, ruchami ekstremalnego prostowania i zginania łokciowego nadgarstka. Wobec powyższego nie mogły skutkować powstaniem zespołu kanału de Guyona. Kilkakrotnie wykonywane do tej pory badania EMG wykazywały uszkodzenia także innych nerwów kończyny górnej prawej (nerw pośrodkowy, nerw promieniowy), na różnych poziomach, w tym - na poziomie korzeni szyjnych, co jest wynikiem samoistnych zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego, potwierdzonych w badaniach obrazowych. Badania neurograficzne potwierdzają również utrzymujące się do chwili obecnej cechy uszkodzenia nerwu łokciowego prawego w obrębie rowka, a więc na poziomie łokcia, czyli powyżej miejsca gdzie przebiega kanał de Guyona; zmiany te nie są w żaden sposób związane przyczynowo z warunkami pracy zawodowej pacjentki. Dodatkowo badanie przedmiotowe prawej kończyny górnej wskazuje na występowanie u badanej zaburzenia krążenia obwodowego, co wymaga pogłębienia diagnostyki. Szczegółowa analiza przebiegu choroby, dostępnej dokumentacji medycznej, wyniki aktualnie przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych, a także ocena sposobu wykonywania pracy na stanowisku krojczego-pakowacza nie pozwalają na powiazanie występujących zmian patologicznych z aktywnością zawodową badanej." Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. w dniu [...] wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej — przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u skarżącej.

Od powyższej decyzji pismem z dnia 7 listopada 2016 r. odwołała się skarżącą, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wydanym przez Organ I instancji dołączając także dokumentację medyczną.

W związku z powyższym Organ I instancji w dniu 14 listopada 2016 r.. zgodnie z art. 131 k.p.a., zawiadomił strony o wniesionym odwołaniu i możliwości zapoznania się z jego treścią. Akta sprawy w trybie art. 133 k.p.a. zostały przekazane pismem z dnia 14 listopada 2016 r. do D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., który pismem z dnia 25 listopada 2016 r. odesłał akta do Organu I instancji celem prawidłowego doręczenia decyzji wszystkim uczestnikom postępowania. Organ instancji po zrealizowaniu ww. zalecenia, pismem z dnia 4 stycznia 2017 r. ponownie przekazał akta do D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. celem rozpatrzenia odwołania.

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. po przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji ustalił i zważył co następuje:

Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,

3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.

W przypadku skarżącej, zdaniem organu odwoławczego, ww. przesłanki nie zostały spełnione. Niezależne placówki diagnostyczno-orzecznicze uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych: D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w J.(dwukrotnie), Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. a także w trybie konsultacyjnym Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie rozpoznały choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół kanału de Guyona (poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u skarżącej.

Organ wskazał, jak podają lekarze orzecznicy, iż w przypadku kanału de Guyona obserwuje się zespół nerwobólów w części ręki zaopatrywanej przez gałąź dłoniową nerwu łokciowego. Sposób wykonywania pracy musi angażować kończyny górne powodując ucisk na nerw łokciowy, w kanale de Guyon i przyczynić się w istotny sposób do powstania objawów choroby (np. prace związane z wykonywaniem z dużą siłą ruchów ściskania, skręcania, dokręcania, odkręcania bądź polerowania/szlifowania przy utrzymywanym dużym nacisku na kończyny górne). Schorzenia wymienione w wykazie chorób zawodowych - w punkcie 20 (w tym zespól kanału de Guyona) są chorobami występującymi w populacji ogólnej z częstością podobną jak w tych grupach zawodowych, gdzie sposób wykonywania pracy może być uznany jako czynnik sprawczy. Etiologia tych schorzeń jest wieloczynnikowa i w każdym przypadku badanie interpretowane jest i oceniane w aspekcie mniejszego lub większego prawdopodobieństwa związku z warunkami pracy, a to z kolei wiąże się z koniecznością wykluczenia innych możliwych przyczyn schorzeń obwodowego układu nerwowego.

W przypadku skarżącej lekarze orzecznicy nie powiązali występującego u niej schorzenia z pracą zawodową. Jako przyczynę prawostronnego zespołu kanału de Guyona wskazano współistniejące zmiany zwyrodnieniowe stawu nadgarstkowo-promieniowego prawego, zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego z przewlekłym zespołem korzeniowym, zaburzenia przepływów naczyniowych w tętnicach szyjnych. Zatem wskazano czynniki dodatkowe, które miały wpływ na rozwój rozpatrywanej jednostki chorobowej, dlatego też, zdaniem upoważnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych lekarzy, nie można uznać rozpatrywanego schorzenia za związanego z wykonywaną pracą zawodową.

Organ wyjaśnił, że jednostki orzecznicze służby zdrowia I i II stopnia wydające orzeczenie w postępowaniu dotyczącym istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie rozstrzygają problemów związanych ze stanem zdrowia osoby badanej i nie wypowiadają się na inne tematy, niż będące celem tego postępowania administracyjnego, m.in. dotyczące przyczyn stwierdzonych u niego zmian chorobowych, (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2011 r. w innej sprawie: sygn. akt IV SA/Wr 227/11). "Do zadań lekarskich jednostek orzeczniczych nie należy prowadzenie dalszych badań mających na celu ustalenie pozazawodowych przyczyn schorzenia" (wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r. w innej sprawie: sygn. akt II OSK 654/12). A zatem wskazane wyżej przez lekarzy orzeczników pozazawodowe czynniki, które mogą być przyczyną zmian patologicznych stwierdzonych u skarżącej są tylko prawdopodobnie czynnikami sprawczymi, niemniej jednak ich stwierdzenie dodatkowo przemawia za pozazawodową etiologią schorzenia.

Wyjaśniając kwestie podnoszone w odwołaniu i dołączoną dokumentację medyczną organ zauważył, że w toku prowadzenia postępowania odwoławczego jednostki orzecznicze wydały opinie uzupełniające, ponieważ szczegółową ocenę związku przyczynowo-skutkowego przeprowadza upoważniony lekarz orzecznik, który dysponując wiedzą specjalistyczną ocenia sposób wykonywania pracy w kontekście rozwoju danego schorzenia. W przedmiotowej sprawie nie potwierdzono takiego związku, a sam fakt występowania narażenia zawodowego nie jest wystarczający do stwierdzenia choroby zawodowej.

Organ wskazał, iż przepis szczegółowy tj. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, stawia Organowi przy wydawaniu decyzji wymóg kierowania się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zaznaczyć trzeba, że orzeczenie to jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15.03.1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 05.11.1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: LEX nr 45833). Skoro omawiane orzeczenia są opiniami w rozumieniu art. 84 k.p.a. podlegają one także weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. W opinii D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., który zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonał oceny materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczących choroby zawodowej, w tym także orzeczeń lekarskich, stwierdził, że orzeczenia wydane w przedmiotowym postępowaniu spełniają ww. wymagania. Zostały one poprzedzone specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia zainteresowanej oraz analizą zgromadzonej dokumentacji, są one w opinii Organu II instancji obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane.

Organ dokonał także formalnej oceny ww. orzeczeń lekarskich. W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych lekarz wydający orzeczenie lekarskie w sprawie chorób zawodowych winien spełnić wymagania kwalifikacyjne określone w odrębnych przepisach tj. rozp. Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. (Dz. U. Nr 110, poz. 736) a wcześniej rozp. Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 15 września 1997 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 795 ze zm.) w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, oraz winien być zatrudniony w jednostce orzeczniczej. W przedmiotowej sprawie również i te warunki zostały spełnione.

Na marginesie organ II instancji stwierdził, iż D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zobowiązany stanowiskiem Sądu wyrażonym w innej sprawie (sygn. akt III SA/Wr 690/06) twierdzi, iż: "(...) bez opinii uprawnionych placówek służby zdrowia, bądź sprzecznie z nimi, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej (...)." Pogląd taki jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, podziela go także - co do zasady - Naczelny Sąd Administracyjny, który winnej sprawie (sygn. akt II OSK 195/08) zauważył: "Jeśli bowiem orzeczenia lekarskie stwierdzały brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to organy administracji związane były takimi ustaleniami i nie mogły wydać, w oparciu o uznanie administracyjne, decyzji oczekiwanej przez zainteresowanego."

Organ zauważył, iż nie każde schorzenie, nawet gdy pozostaje w związku ze szkodliwymi warunkami pracy, może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa, tak jak nie zawsze szkodliwe warunki pracy prowadzą do tego wyniku. Przedmiotem badania Organu w sprawach z zakresu chorób zawodowych jest więc charakter schorzenia w kontekście jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych, warunki pracy w świetle narażenia na powstanie tej choroby oraz związek przyczynowy między chorobą zawodową, a tymi warunkami (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11.10.2011 r. w innej sprawie: sygn. akt IV SA/Gl 896/10).

Ponadto jak wskazuje się w orzecznictwie, nie można żądać, aby biegły brał udział w przeprowadzaniu kolejnych dowodów, bądź wydawał dodatkowe opinie, tylko dlatego, że konsekwentnie podtrzymuje swoje ustalenia, które nie są korzystne dla strony (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 04.07.2012 r. w innej sprawie: sygn. akt II SA/Ke 324/12; publ LEX nr 1224017), z tych też względów w ocenie Organu odwoławczego bezcelowym byłoby uzupełnianie materiału dowodowego o kolejne opinie jednostek orzeczniczych. Zaś twierdzenia strony odwołującej o złamaniu prawa przez lekarzy orzeczników, przekroczeniu uprawnień, niedopełnienie obowiązków itd. nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Strona odwołująca nie przedstawiła na poparcie swoich tez żadnych przekonujących dowodów i argumentów. Tym samym uznać należy ww. zarzuty za bezpodstawne, zwłaszcza że kwestie te były już przedmiotem wyjaśnień składanych przez jednostki orzecznicze, które w ocenie Organu są wiarygodne i przekonujące.

Reasumując, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. kierując się oceną narażenia zawodowego, opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych, mając na uwadze cały materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie znajduje podstaw prawnych ani faktycznych do zmiany decyzji Organu I instancji i orzeka jak w sentencji.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 7 lutego 2017 r. Skarżąca podniosła, że nie zgadza się w całości z decyzjami wydanymi w jej sprawie.

W odpowiedzi na skargę D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie czy choroba zdiagnozowana u skarżącej została wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy, § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, polegające na niepodjęciu czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego , które pozwoliłoby stwierdzić czy choroba zdiagnozowana u skarżącej została wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy. Ponadto pełnomocnik skarżącej zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego, a przede wszystkim art. 2351 w zw. z art. 2352 k.p. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że schorzenie skarżącej - przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego – prawostronny zespół kanału de Guyona nie została wywołana sposobem wykonywania pracy, podczas gdy dokładna analiza całego materiału dowodowego, zdaniem pełnomocnika skarżącego, prowadzi do wniosku przeciwnego.

W odpowiedzi na skargę uczestnicy postępowania, pismami z dnia 2 sierpnia 2017 r. oraz 16 sierpnia 2017 r. ("[...]" Powszechna Spółdzielnia Spożywców z/s w J., [...]) wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. wskazuje, że skarga jest niezasadna.

Za chorobę zawodową zgodnie z dyspozycją art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania).

W judykaturze i literaturze przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/98, OSNAPiUS z 1999 r. nr 6, poz. 192, z dnia 3 lutego 1999 r. III RN 110/98, LEX nr 794841 oraz z dnia 18 stycznia 2002 r. III RN 188/00, LEX nr 558332, a także "Kodeks pracy. Komentarz" pod red. Ludwika Florka, Warszawa 2011, str. 1068). Choroba zawarta w stosownym wykazie może być uznana za chorobę zawodową. Dla takiego uznania niezbędne jest stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Oceny wystąpienia takich przesłanek dokonuje się w postępowaniu uregulowanym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, dalej jako "rozporządzenie". Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej – państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, od którego decyzji przysługuje odwołanie do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.

Wobec zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, przedmiotem badania organów sanitarnych powinny być okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, w tym w stanie niniejszej sprawy ustalenie czy w przypadku skarżącej sposób wykonywania pracy mógł bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodować schorzenie w postaci zawodowej "zespół kanału de Guyona", wymienionej w poz. 20 pkt 3 cyt. rozporządzenia. W myśl jego § 8 ust. 1, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Obowiązkiem organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej jest zgromadzenie, przed skierowaniem pracownika na badania lekarskie we właściwej jednostce orzeczniczej, dokumentacji, o jakiej mowa w § 6 rozporządzenia. Dodatkowo w ust. 5 § 6 przewidziano, że jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do podmiotów wymienionych w punktach od 1 do 5 ustępu 5 § 6 rozporządzenia.

Jeżeli organ sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 § 8 rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).

W orzecznictwie podkreśla się, że inspektor sanitarny jest bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Państwowy inspektor sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2010 r., II OSK 335/10, LEX nr 597546 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2009 roku, II S.A./Bk 602/09, LEX nr 551412).

Orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia, stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1998 roku, II SA/Wr 1980/07, z dnia 19 lutego 1999 roku, II SA/Wr 1452/97 oraz z dnia 5 listopada 1998 roku, I SA 1200/98).

Orzeczenie lekarskie wydane przez specjalistyczną jednostkę orzeczniczą jest zasadniczym dowodem w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej. W związku z tym winno ono być uzasadnione w sposób zrozumiały, pełny, logiczny nie pozostawiający wątpliwości. Należy przy tym podkreślić, że orzeczenie lekarskie jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych nie jest aktem administracyjnym, który podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Kontroli sądów administracyjnych podlega jedynie decyzja inspektora sanitarnego stwierdzająca chorobę zawodową lub orzekająca o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Badając legalność takiej decyzji sąd może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym orzeczenia lekarskiego, np. z uwagi na jego niepełne lub niejasne uzasadnienie, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego.

Podstawową kwestią w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowe, zgodne z przepisami art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. zgromadzenie materiału dowodowego sprawy, a następnie dokonanie jego oceny w myśl art. 80 k.p.a. W szczególności niezbędne jest zgromadzenie dokumentacji lekarskiej, jak również dowodów pozwalających na ustalenie warunków wykonywanej pracy i ich ewentualnego wpływu na powstanie choroby zawodowej. Temu celowi służą opisane wyżej uprawnienia organów sanitarnych i jednostek orzeczniczych. Jednocześnie przepis art. 10 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu, w celu między innymi umożliwienia stronie zgłoszenia wniosków dowodowych, ma znaczenie z punktu widzenia wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady podejmowania przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do zakwestionowania oceny dowodów i poczynionych w oparciu o tę ocenę ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. Zaskarżona decyzja nie narusza art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że "zespół kanału de Guyona", jest chorobą wymienioną pod pozycją 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych. Prawidłowe jest stanowisko organu, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw do uznania zawodowego charakteru występującego u skarżącej, schorzenia "zespołu kanału de Guyona",

Wskazać należy, że orzeczenie lekarskie w sprawie wydał lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisie § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenie lekarskie w sposób jednoznaczny i zgodny stwierdzało, że czynności zawodowe wykonywane podczas zatrudnienia nie miały charakteru, który powodowałby ucisk na końcowe rozgałęzienia nerwu łokciowego na poziomie nadgarstka w kanale de Guyona.

W ocenie Sądu, wszelkie okoliczności podnoszone przez skarżącą i jej pełnomocnika odnośnie charakteru przez nią pracy były przez organ inspekcji sanitarnej wyjaśniane w toku postępowania. Wypowiadając się czterokrotnie uprawnione ośrodki medycy pracy (D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w J. - dwukrotnie, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., a także w trybie konsultacyjnym Instytut Medycyny Pracy w Ł.) jednoznacznie wykluczył możność zakwalifikowania schorzenia skarżącej jako choroby o charakterze zawodowym.

W konsekwencji uznać należy, że zarzuty skarżącej dotyczące błędnej oceny narażenia zawodowego są niezasadne. W tym miejscu wyjaśnić należy, że żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne lub organy orzekające w sprawie chorób zawodowych wykazania, co konkretnie było przyczyną danego schorzenia. Jednostka orzecznicza, czy organ, ustalają jedynie, czy schorzenie aktualnie istnieje oraz czy powstało w związku z warunkami pracy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r. VII SA/Wa 2203/10).

W niniejszej sprawie, istnienie schorzenia u skarżącej nie jest kwestionowane. Jednakże nie stwierdzono, aby to schorzenie miało charakter choroby zawodowej. Nie ma podstaw do przyjęcia, iż organy sanitarne dokonały ustaleń z naruszeniem przepisów art. 77 § 1 i 80 k.p.a., w świetle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie wszechstronnej analizy całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona.

W przeprowadzonym postępowaniu zrealizowana została również zasada prawdy obiektywnej, jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, przewidziana w art. 7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.

Materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości co do prawidłowości decyzji administracyjnych wydanych na jego podstawie. Brak bowiem w sprawie dowodów, które pozwoliłyby na zakwestionowanie ustaleń zawartych w orzeczeniu lekarskim i opartych na nich ustaleń organów obu instancji. Przeprowadzone postępowanie administracyjne jest pełne, objęło wszystkie niezbędne i prawidłowo zgromadzone dowody, których ocena wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest zgodna z art. 80 k.p.a. Kwestionowana decyzja została też wydana w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy prawa materialnego.

Jak wyżej wykazano, w świetle art. 2351 Kodeksu pracy, dla uznania wystąpienia choroby zawodowej w rozumieniu tego przepisu nie jest wystarczające stwierdzenie u pracownika lub byłego pracownika określonego schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, ale niezbędna jest zarazem możność stwierdzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że schorzenie to zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zatem fakt istnienia w przypadku skarżącej schorzenia nie stanowi sam przez się pozytywnej przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, do czego niezbędne jest ponadto wywołanie choroby wskutek narażenia zawodowego. Natomiast taki związek został w niniejszej sprawie jednoznacznie wykluczony.

Trzeba zauważyć, że sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. w sytuacji, gdy zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej. Jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest możliwe, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia. Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, organ może wówczas żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia.

W świetle powyższych rozważań skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a.