Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 51/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1 art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 25
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w J. na uchwałę Rady Miejskiej w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2) zasądza od Rady Miejskiej w J. na rzecz strony skarżącej kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2016 r. A Sp. z o.o. z siedzibą w J. działająca przez dwóch członków zarządu (Prezesa i Wiceprezesa) wystąpiła do Rady Miejskiej w J.

o wyrażenie zgody na rozwiązanie przez pracodawcę z zachowaniem okresu wypowiedzenia stosunku pracy z radnym K. L..

Jako powody rozwiązania stosunku pracy podano:

- odwołanie K.L. z Zarządu Spółki na podstawie Uchwały Rady Nadzorczej Spółki nr [...]z dnia [...]r. skutkiem czego nie jest możliwe jego dalsze zatrudnianie na stanowisku Prezesa Zarządu - Dyrektora Podmiotu [...] zważywszy, że jednym z wymogów zajmowania tego stanowiska jest bycie członkiem Zarządu Spółki,

- brak wykonania przez Prezesa Zarządu kierującego działaniami Spółki powierzonego mu w 2015 r. celu w postaci realizacji tzw. planu Transformacja zgodnie z przyjętym harmonogramem.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że K. L. (dalej "Pracownik") sprawował funkcję Prezesa Zarządu Spółki. Obowiązki Prezesa Zarządu Spółki Pracownik wykonywał na podstawie zawartej ze Spółką umowy o pracę na czas nieokreślony z dnia 7 stycznia 2016 r. Zgodnie z umową o pracę Pracownik został zatrudniony na stanowisku Prezesa Zarządu - Dyrektora Podmiotu [...]. Wykonywanie obowiązków pracowniczych na podstawie umowy o pracę (art. 1 ust. 3 tej umowy) jest możliwe tylko w sytuacji, gdy Pracownik pełni funkcję Prezesa Zarządu Spółki.

W dniu [...]r., uchwałą nr [...]Rada Nadzorcza Spółki odwołała Pana K. L jako Prezesa Zarządu z Zarządu Spółki. Uprawnienie Rady Nadzorczej Spółki do odwoływania członków Zarządu Spółki wynika z § 20 pkt 8 Umowy Spółki w zw. z art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych.

Jako planowane przyczyny rozwiązania umowy o pracę wskazano odwołanie Pracownika z Zarządu Spółki uchwałą Rady Nadzorczej Spółki z dnia [...]r. nr [...]oraz brak wykonania przez Pracownika jako osoby zarządzającej Spółką (Prezes Zarządu) powierzonego mu w 2015 r. celu w postaci realizacji tzw. planu Transformacja zgodnie z przyjętym harmonogramem.

Odnosząc się do regulacji zawartej w art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym podniesiono, że przyczyny te są zupełnie niezależnie od wykonywania przez Pracownika mandatu radnego, stąd też w ocenie Spółki wniosek jest w pełni uzasadniony.

Natomiast odwołanie Pracownika przez Radę Nadzorczą z Zarządu Spółki jest wynikiem strategicznej decyzji biznesowej wspólnika Spółki podjętej w ramach jego uprawnień właścicielskich i wynika z kompetencji, o których mowa w art. 203 § 1 K.s.h oraz związane jest ze sposobem sprawowania funkcji Prezesa Zarządu przez Pracownika i prowadzenia przez niego spraw Spółki.

Wyjaśniono, że ramach planu Transformacja, Pracownik był odpowiedzialny za wdrożenie nowego modelu operacyjnego w Spółce, który to model miał na celu troskę o dobro pacjentów i obsługiwanie ich według najwyższych standardów zarówno pod względem jakości i bezpieczeństwa usług [...], jak również warunków w których usługi te są realizowane, a także poprawę konkurencyjności na rynku usług [...] w kontekście ryzyka utraty najważniejszych klientów Spółki oraz zoptymalizowanie sposobu jej działania i podniesienie poziomu zaangażowania pracowników w sprawy Spółki. W szczególności, Pracownik miał za zadanie wprowadzić w Spółce następujące rozwiązania:

- opracowanie i wdrożenie systemu elektronicznej rejestracji pacjentów, który umożliwiłby umawianie pacjentów na konkretne godziny realizacji usług, a przez to zlikwidowałby wielogodzinne oczekiwanie pacjentów pod gabinetami i jednocześnie poprawiłoby efektywność wykorzystania dostępnych zasobów w Spółce (ludzkich, sprzętowych i osobowych);

- zorganizowanie infolinii, umożliwiającej sprawną telefoniczną lub elektroniczną rezerwację terminów usług medycznych i potwierdzanie wizyt umówionych;

- wydzielenie w strukturze organizacyjnej Spółki działu zajmującego się nadzorem nad powstawaniem, przechowywaniem, udostępnianiem i archiwizowaniem dokumentacji medycznej, który poprzez przejęcie pieczy nad tym obszarem zagwarantowałby Spółce zminimalizowanie ryzyka związanego z dokumentowaniem procesu świadczenia usług medycznych;

- wprowadzenie modelu raportowania zarządczego umożliwiającego podejmowanie decyzji operacyjnych na podstawie twardych danych wynikających z aktualnie realizowanych procesów biznesowych.

Żadne z powyższych zadań nie zostało wykonane przez Pracownika, a w konsekwencji plan Transformacja nie został wprowadzony.

Wnioskodawca podniósł, iż w świetle przepisów prawa pracy i utrwalonej judykatury Sądu Najwyższego, rozwiązanie umowy o pracę z Pracownikiem ze wskazanych przyczyn jest w pełni uzasadnione zwłaszcza, że treść umowy o pracę potwierdza w art. 2 ust. 4 rozwiązanie umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia w przypadku odwołania pracownika Zarządu Spółki.

Odnośnie do pierwszej z przyczyn tj. odwołania Pracownika z Zarządu Spółki wskazano, że orzecznictwo Sądu Najwyższego od lat, jednomyślnie, uznaje taką okoliczność za uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. Powołano się na wyrok SN z dnia 25 listopada 1897 r., I PKN 388/97; wyrok SN z dnia 26 stycznia 2002 r., I PKN 479/99; wyrok SN z dnia 7 czerwca 2011 r., II PK 313/10; postanowienie SN z dnia 7 stycznia 2013 r., I PK 238/12; postanowienie SN z dnia 6 listopada 2012 r., III PZ 11/12; wyrok SN z dnia 4 marca 2013 r., I PK 114/12.

Wnioskodawca odwołał się nadto do stanowiska Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 8 marca 1977 r., I PRN 17/77; pkt V uchwały pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1985 r, III PZP 10/85; wyrok SN z dnia 7 czerwca 2010 r., II PK 313/10; wyrok SN z dnia 22 października 2015 r., II PK 265/14) w celu dokonania interpretacji "istotności przyczyn" wypowiedzenia umowy o pracę.

Zdaniem wnioskodawcy brak wykonania przez Pracownika powierzonego do realizacji planu Transformacja stanowi taką przyczynę.

Zauważono, że odmowne rozpoznanie wniosku Spółki prowadziłoby do nieracjonalnej gospodarczo konieczności dalszego zatrudniania Pracownika w Spółce na podstawie umowy o pracę, której Pracownik nie może wykonywać w związku z odwołaniem z Zarządu Spółki oraz stałoby w sprzeczności z art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 8 Kodeksu pracy.

Radny, wezwany przez Radę Miejska w J. do ustosunkowania do treści w/w wniosku oświadczył, że przyczyny jego odwołania, nie były mu podane wcześniej przez Radę Nadzorczą i w rzeczywistości sprowadzają się do nieuzasadnionych zarzutów dotyczących sposobu sprawowania przez niego funkcji oraz nieprawdziwego zarzutu braku realizacji tzw. planu Transformacja. Inna jest natomiast rzeczywista przyczyna jego odwołania ze stanowiska.

Oświadczył, że przyczyn odwołania nie zawierała uchwala Rady Nadzorczej z dnia [...]r. w sprawie odwołania Prezesa Zarządu A jak również przyczyny odwołania nie zostały podane w protokole z posiedzenia Rady Nadzorczej w dniu [...] w trakcie którego uchwała była podejmowana. Faktycznym powodem dążenia do zmiany składu Zarządu Spółki i rozwiązania stosunku pracy były natomiast okoliczności dotyczące wykonywania przez niego mandatu radnego. Miał bowiem w Radzie zajmować się problematyką ochrony zdrowia i z tego powodu wielu mieszkańców oddało na niego swój głos.

Stwierdził, że wykorzystywał swoją wiedzę i praktykę z pożytkiem dla pacjentów A i jej pracowników. Jego aktywność w Radzie Miejskiej, z nieznanych mu powodów, spotykała się z krytyką władz B S. A. (właściciela A). Oświadczył, że jeden z członków Rady Nadzorczej A poinformował go, że dalsza jego aktywność w Radzie Miejskiej i ewentualnie inna polityczna działalność nie będą akceptowane.

Uznał, że decyzja o jego odwołaniu z funkcji prezesa ma charakter zmowy, gdyż podjęta została za jego plecami. Zgodnie z Regulaminem Zarządu Spółki A pracami Zarządu kieruje prezes, czyli on, a w czasie podejmowania przez wiceprezesów "potajemnych i bezprawnych" decyzji o jego zwolnieniu z pracy przebywał na urlopie.

Reasumując wskazał, że w Grupie B wszystkie decyzje personalne dotyczące zarządów, a tym bardziej prezesów zarządów spółek należących do B, mają podłoże o charakterze politycznym. Decyzje dotyczące składu zarządu A, po zakupie jej przez B w grudniu 2014 r. mają charakter polityczny.

Uchwałą nr [...]z dnia [...]r. Rada Miejska w J., działając na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 446) odmówiła wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym Rady Miejskiej, K. L..

W jej uzasadnieniu stwierdzono, że analiza stanu faktycznego wynikająca z treści wniosku Spółki oraz wyjaśnień złożonych przez radnego nie pozwala na rozstrzygnięcie czy zarzuty wobec radnego zawarte we wniosku są zasadne.

W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Spółka wniosła o zmianę uchwały Rady Miejskiej w J. Nr [...]z dnia [...]r. w sprawie odmowy rozwiązania stosunku pracy z radnym K.L. i wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z tym radnym na zasadzie art. 25 ust. 2 zd. 1 u.s.g.

W uzasadnieniu wezwania, ponad powtórzeniem treści wniosku skierowanego do Rady Miasta J. podniesiono, że przez cały okres aktualnej VII kadencji Rady, Spółka nigdy nie miała żadnych zastrzeżeń dotyczących łączenia przez Pracownika funkcji Prezesa Zarządu z aktywną działalnością samorządową. Odwołanie Pracownika z funkcji Prezesa Zarządu było wynikiem strategicznej decyzji biznesowej dotyczącej zarządzania Spółką i jej dalszego rozwoju.

Podobnie przyczyna druga dotycząca braku realizacji celu w postaci tzw. planu Transformacja również pozostaje bez związku z wykonywaniem przez Pracownika mandatu radnego.

Opisane wyżej przyczyny planowanego rozwiązania z Pracownikiem umowy o pracę pozostają więc bez związku z wykonywaniem przez Pracownika mandatu radnego i uzasadniają w całości, w świetle przepisów prawa pracy i utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego (obszernie przytoczonego we wniosku Spółki skierowanego do Rady w dniu 30 sierpnia 2016 r.), rozwiązanie umowy o pracę z Pracownikiem z zachowaniem okresu wypowiedzenia.

Zwrócono uwagę, że Rada nie zwracała się do Spółki o dalsze wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie, jak również nie informowała Spółki, czy podejmowane są jakiekolwiek czynności wyjaśniające, konsultacyjne albo przygotowawcze w ramach Komisji Rady, wymagające dalszych informacji ze strony Spółki, a mimo tego Rada stwierdziła, że "nie jest w stanie rozstrzygnąć, czy zarzuty wobec p. K. L.zawarte we wniosku Spółki są zasadne".

Wskazano, że o podjęciu uchwały Nr [...]Spółka powzięła wiadomość już w dniu jej podjęcia. Opublikowana natomiast została na stronie Biuletynu Informacji Publicznej wraz z uzasadnieniem w dniu [...] r.

Uzasadniając naruszenie interesu prawnego Spółka odwołała się do uprawnień wynikających z art. 30 § 1 pkt 2 w zw. z art. 32 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którymi umowa o pracę rozwiązuje się z zachowaniem okresu wypowiedzenia przez oświadczenie jednej ze stron umowy, do złożenia którego ma prawo każda z nich. Wypowiedzenie umowy o pracę jest zatem uprawnieniem, z którego strona stosunku pracy korzysta w zależności od potrzeb uzasadnionych reprezentowanym przez siebie interesem. Decyzja w tym zakresie powinna stanowić przejaw nieskrępowanej woli tejże strony.

Wskazano nadto, że ugruntowane od wielu lat orzecznictwo Sądu Najwyższego jednomyślnie uznaje okoliczność odwołania z funkcji Prezesa Zarządu za uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. Ocena w zakresie "istotności przyczyny" wypowiedzenia umowy o pracę w stosunku do pracowników zarządzających zakładem pracy, tak jak ma to miejsce w przypadku Pracownika, powinna zawsze być rozpatrywana w kontekście działalności Pracodawcy i jego planów rozwojowych.

Podkreślono, że sam Radny podpisując umowę o pracę zgodził się - zgodnie z treścią tej umowy - że okres jej obowiązywania jest uzależniony od jego członkostwa w Zarządzie Spółki, zaś odwołanie z tej funkcji stanowi wystarczającą i samoistną podstawę wypowiedzenia umowy o pracę przez Spółkę. Tym samym uznano, że odmowa Rady narusza prawo pracodawcy do suwerennego kształtowania planów rozwojowych Spółki i podejmowania decyzji o charakterze biznesowym z uwzględnieniem interesu ekonomicznego i gospodarczego zarządzanego przedsiębiorstwa. Zauważono, że zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.) rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga co prawda uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem, ale wyrażenie zgody przez radę gminy - objęte uznaniem administracyjnym - nie ma i nie może mieć nieograniczonego charakteru. Przepis ten nie daje co prawda wprost żadnych wskazówek co do granic uznaniowości właściwego organu stanowiącego danej jednostki samorządu terytorialnego, ale wskazówki takie zostały sformułowane w praktyce obrotu prawnego.

Odwołano się do orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym podstawowym celem regulacji art. 25 ust. 2 u.s.g. jest zapewnienie radnemu możliwości swobodnego sprawowania mandatu, nie zaś zabezpieczenie go przed utratą pracy. Rada podejmując uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radnym nie powinna ingerować w prawo Pracodawcy do "rozstania" się z Pracownikiem. W konsekwencji więc w każdym przypadku niewyrażenia zgody przez radę na rozwiązanie stosunku pracy z radnym należy wykazać, że wykonywanie przez pracownika mandatu radnego, choćby w najmniejszym stopniu, determinuje decyzję pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę .

W związku z powyższym odmowa Rady jest możliwa (i zarazem obligatoryjna) jedynie w przypadku, gdy rozwiązanie stosunku pracy jest związane ze zdarzeniami związanymi z wykonywaniem mandatu przez radnego. W przypadku ustalenia, że u podstaw rozwiązania stosunku pracy leżą inne przyczyny nie mające związku z wykonywaniem takiego mandatu, Rada nie jest organem uprawnionym do ich oceny. Innymi słowy, w przypadku stwierdzenia przez Radę, że przyczyną rozwiązania stosunku pracy nie są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego, nie ma podstaw do odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Ochrona stosunku pracy radnego nie daje zatem Radzie prawa do odmowy w każdej sytuacji, a za wadliwą należy uznać taką uchwałę, która ingeruje w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej przez pracodawcę.

Wskazano, że z uzasadnienia uchwały Nr [...]z dnia [...]r. wynika, że Rada rozważając wniosek Spółki uznała się za właściwą do rozstrzygania tego, czy przyczyny planowanego przez Spółkę wypowiedzenia stosunku pracy Radnego są "zasadne", a zatem czy zostały spełnione przesłanki wypowiedzenia jego stosunku pracy w świetle przepisów Kodeksu pracy. Rada wyraźnie wskazała, że nie była w stanie rozstrzygnąć czy "zarzuty wobec Pana K. L. zawarte we wniosku A Sp. z o.o. są zasadne", co należy uznać za działanie wykraczające poza normę przepisu art. 25 ust. 2 u.s.g. Rada zaś nie zajęła stanowiska, co do tego czy zamiar wypowiedzenia stosunku pracy K. L. ma jakikolwiek związek z wykonywaniem przez niego mandatu radnego.

Ponadto odnosząc się do sposobu procedowania Rady na sesji w dniu [...] r. w zakresie projektu uchwały objętego punktem 7d porządku obrad podniesiono, że motywy tej uchwały nie zostały poddane pod głosowanie Rady w trakcie jej obrad.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, że głosowanie nad uchwałą w sprawie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym powinno obejmować również konkretną treść uzasadnienia podejmowanej uchwały, bowiem nie jest prawnie obojętne, jakie przesłanki stanowiły podstawę zajętego stanowiska. Ma to znaczenie nie tylko na etapie oceny legalności uchwały przez organ nadzoru, który weryfikuje jej zasadność, ale również w toku ewentualnego postępowania przed sądem administracyjnym.

Nadal odwołując się do poglądu orzecznictwa wskazano, że uzasadnienie uchwały w sprawie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym powinno obejmować: elementy prawa, elementy faktu i wnioskowanie. Najważniejszą jego częścią jest uzasadnienie faktyczne, które w szczególności powinno zawierać wskazanie tych faktów, które rada gminy uznała za decydujące dla odmowy zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, a także przyczyn, dla których inne okoliczności stanu faktycznego nie zostały uznane za istotne dla rozstrzygnięcia.

Stwierdzono, że uchwała Nr [...]z dnia [...] r. opisanych wymogów nie spełnia. Rada nie poczyniła żadnych ustaleń, jak również nie dokonała żadnych ocen dotyczących związku planowanego wypowiedzenia stosunku pracy Pracownika z wykonywaniem mandatu radnego.

Rada Miejska w J. nie ustosunkowała się do przedstawionego wezwania, co spowodowało skierowanie przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargi na uchwałę Nr [...]z dnia [...]r.

W skardze tej wniesiono o stwierdzenie nieważności uchwały w całości, a ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku, o stwierdzenie, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 25 ust. 2 u.s.g. poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały w warunkach:

- braku poddania pod głosowanie na XXI sesji Rady uzasadnienia uchwały, które - zgodnie z doręczoną Spółce treścią uchwały, opublikowaną również w Biuletynie - stanowi integralną jej część,

- braku przeprowadzenia wszechstronnej oceny dostępnych dokumentów oraz okoliczności faktycznych istotnych dla podjęcia uchwały, co skutkowało brakiem analizy związku albo braku związku tych okoliczności z wykonywaniem przez radnego mandatu jako przesłanki zastosowania szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy przyznanej radnym zgodnie z art. 25 ust. 2 u.s.g.,

Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 2 u.s.g. w zw. z art. 32 § 1 i art. 8 Kodeksu pracy, poprzez:

a) błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu arbitralnych kryteriów decyzyjnych, naruszających granice swobodnego uznania Rady i przyjęcie, że pojęcie "zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego", o którym mowa w art. 25 ust. 2 zd. 2 u.s.g. może być interpretowane w sposób dowolny, bez odniesienia do okoliczności faktycznych zaistniałych w przedmiotowej sprawie;

b) błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że Rada umocowana jest do rozstrzygania o zasadności lub niezasadności przyczyn rozwiązania umowy o pracę z Radnym (na co wskazuje treść uzasadnienia uchwały), z pominięciem jakiejkolwiek analizy związku tych przyczyn z wykonywaniem mandatu radnego, co wynika z art. 25 ust. 2 zd. 2 u.s.g.,

c) niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku umowy o pracę z Radnym wynikającej z uznania, że istnieją podstawy do takiej odmowy, podczas gdy przyczyny rozwiązania umowy o pracę z Radnym, wskazane przez Spółkę we wniosku, nie miały żadnego związku z wykonywaniem przez niego mandatu radnego.

Skarżąca Spółka wniosła nadto na podstawie art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów na wskazane poniżej okoliczności faktyczne:

a) z pisma przewodniego Przewodniczącego Rady z dnia [...] r. wraz z odpisem zaskarżonej uchwały i jej uzasadnieniem na okoliczność treści uchwały oraz jej uzasadnienia (nie będącego przedmiotem głosowania przez Radę),

b) z wezwania Rady do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] r. złożonego przez Spółkę na okoliczność zachowania przez Spółkę wymogów ustawowych do złożenia niniejszej skargi,

c) z umowy o pracę z dnia 7.01.2016 r., uchwały Rady Nadzorczej Spółki nr [...]z dnia [...]r. oraz aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS z dnia [...] r. na okoliczność odwołania Pracownika z funkcji Prezesa Zarządu Spółki jako przyczyny rozwiązania z nim stosunku pracy i pozostałych przyczyn dotyczących rozwiązania tego stosunku oraz wykreślenia Pracownika przez sąd rejestrowy z KRS jako Prezesa Zarządu Spółki,

d) z zestawienia obecności Radnego na sesjach Rady i na posiedzeniach Komisji w okresie VII kadencji (przygotowanego przez Spółkę na potrzeby niniejszego postępowania w oparciu o informacje dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej) oraz z zestawienia danych z ewidencji czasu pracy prowadzonej przez Spółkę, dotyczących zatrudnienia Radnego w okresie od dnia [...].r. do dnia 30.09.2016r. na okoliczność tego, że Spółka zapewniała Radnemu pełną swobodę uczestnictwa w godzinach pracy w sesjach Rady oraz w posiedzeniach jej Komisji, nie rejestrując dat i godzin tego uczestnictwa, ani nie obniżając z tytułu nieobecności w pracy wynagrodzenia wypłacanego Radnemu w ramach stosunku pracy,

e) z wniosku Spółki o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radnym z dnia [...] r. wraz z załącznikami na okoliczność wystąpienia przez Spółkę z wnioskiem do Rady oraz danych i dowodów przedstawionych przez Spółkę w tym wniosku,

f) z protokołów:

• Nr [...]z posiedzenia: Komisji Rozwoju i Przeciwdziałania Bezrobociu oraz Komisji Zdrowia i Ochrony Środowiska,

• Nr [...]z posiedzenia: Komisji Budżetu i Finansów oraz Komisji Kultury i Komisji Edukacji,

• Nr [...]z posiedzenia: Komisji Bezpieczeństwa i Spraw Samorządowych oraz Komisji Sportu i Turystyki i Komisji Gospodarki wraz ze stanowiskiem tych Komisji oraz protokołu Nr [...]z sesji Rady z dnia [...]. - na okoliczność tego, że część radnych pozostawała w przekonaniu, że uchwała nie wymaga uzasadnienia, a samo uzasadnienie projektu uchwały zostało przygotowane przez Przewodniczącego Rady i nie było znane radnym przed jej podjęciem, jak również nie zostało poddane pod głosowanie wraz z Uchwałą na XXI sesji;

W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności przedstawiono argumenty świadczące o dopuszczalności skargi.

Wskazano, że w dniu 13 października 2016r. Spółka wezwała Radę do usunięcia naruszenia prawa. Nastąpiło to w terminie 14 dni od dnia, w którym Spółka dowiedziała się o uzasadnieniu uchwały w związku z jego publikacją w BIP Gminy J. w dniu [...]r.. Do dnia wniesienia niniejszej skargi Spółka nie otrzymała odpowiedzi na to wezwanie, a zatem skarga wniesiona jest w terminie określonym w art. 53 § 2 P.p.s.a. z zachowaniem wymogu wskazanego w art. 52 § 4 tej ustawy.

Przechodząc do naruszenia interesu prawnego skarżącej wyjaśniono, że zaskarżona uchwała w oczywisty sposób narusza uprawnienia Spółki wynikające z art. 30 § 1 pkt 2 w zw. z art. 32 § 1 Kodeksu pracy.

Uzasadniając wnioski o uzupełniające dowody z dokumentów wskazano, że ich celem jest wykazanie wystąpienia naruszeń prawa jako przesłanki stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art. 147 § 1 § P.p.s.a. Wnioski dowodowe Spółki dotyczą okoliczności faktycznych stanowiących podstawę orzekania przez Sąd w przedmiocie naruszeń prawa zarzucanych uchwale. Jednocześnie dopuszczenie wniosków nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Dokumenty objęte wnioskiem z petitum skargi - w zakresie wniosków dowodowych) zostały przedłożone Radzie wraz z wnioskiem o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jednak wynikające z nich okoliczności faktyczne zostały w całości przez Radę pomięte w uzasadnieniu uchwały, co, zdaniem skarżącej, implikuje zasadność przedstawienia ich w niniejszym postępowaniu.

Celem dowodu w postaci aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS jest wykazanie, że Radny nie jest już członkiem Zarządu Spółki. Okoliczność ta istniała już w dniu podjęcia uchwały przez Radę, lecz została przez nią całkowicie pominięta. Dokonana przez właściwy sąd rejestrowy następcza ocena tej okoliczności została wyrażona poprzez wydanie postanowienia o wykreśleniu Radnego z rejestru Spółki. Podkreślono, że wykreślenie z rejestru przedsiębiorców odwołanego członka Zarządu ma jedynie charakter deklaratoryjny, a zatem odwołanie Radnego z funkcji Prezesa Zarządu Spółki nastąpiło już z dniem 26 sierpnia 2016 roku (a więc przed dniem złożenia wniosku Spółki do Rady o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radnym w dniu [...] roku). Jednocześnie, wobec wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemania prawdziwości wpisów w rejestrze, należy przyjąć, że okoliczność odwołania Pracownika z funkcji Prezesa Zarządu jest bezsporna w niniejszym postępowaniu.

Dokumenty wskazane w petitum skargi dowodzą, że przy podejmowaniu decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy okoliczność wykonywania przez Pracownika mandatu radnego była dla Spółki całkowicie nieistotna. Spółka nie wymagała od Pracownika, by występował z wnioskami o zwolnienie od pracy na czas udziału w sesjach Rady oraz posiedzeniach Komisji Rady. Nie prowadziła również ewidencji wynikających z tego uczestnictwa nieobecności Pracownika. Pracownik otrzymywał od Spółki wynagrodzenie w pełnej wysokości, nawet za czas pełnienia funkcji Radnego, niezależnie od regulacji nakazujących obniżenie tego wynagrodzenia za czas nieobecności w trakcie wykonywania mandatu radnego stosownie do art. 80 Kodeksu pracy w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy.

Przechodząc do uzasadnienia poszczególnych zarzutów wskazano, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, co do tego, iż uchwała podjęta w trybie art. 25 ust. 2 u.s.g. powinna zawierać uzasadnienie. Zgodnie z zasadą związania organów administracyjnych prawem, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, organy administracji publicznej powinny uzasadniać każde rozstrzygnięcie poprzez odwołanie się do prawa. Dotyczy to również rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, które nie mogą być arbitralne. W przeciwnym bowiem wypadku, gdy nie jest możliwe ustalenie, jakie przesłanki stanowiły podstawę zajętego przez organ stanowiska, nie jest również możliwa ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu. W przedmiotowej sprawie zaś uzasadnienie uchwały sprowadzające się do "prostego" wyliczenia dokumentów przedstawionych Radzie (w tym wniosku Spółki i odpowiedzi Radnego) bez ich wszechstronnej oceny merytorycznej i wskazania dlaczego Rada nie podzieliła argumentów podniesionych przez Spółkę, nie daje możliwości pełnej oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Ponownie odwołując się do stanowiska judykatury skarżąca zauważyła, że głosowanie nad uchwałą w sprawie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym powinno obejmować również konkretną treść uzasadnienia podejmowanej przez radę uchwały. Oczywistym jest bowiem, że radni podejmując decyzję muszą również wyrazić swoją aprobatę, co do motywów swojej decyzji. Jak wynika z dowodów w postaci dokumentów wskazanych w petitum skargi, uzasadnienie uchwały przygotował odrębnie i niezależnie od Rady jej Przewodniczący i nie było ono przedmiotem głosowania. Z tych więc względów, choć uzasadnienie to zostało następnie sporządzone i przekazane Spółce, to nie może zostać uznane za pochodzące od Rady stanowisko tego organu.

Jako wadliwą i nie do pogodzenia z wartościami wypływającymi z Konstytucji RP, uznano zawartość tak sporządzonego uzasadnienia uchwały. Wskazano tu swobodę działalności gospodarczej (art. 20 i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP) oraz swobodę zatrudniania pracowników (art. 65 ust. 1 Konstytucji RP), które znajdują swój wyraz w art. 30 § 1 pkt 2 w zw. z art. 32 § 1 Kodeksu pracy. Jako pracodawca i przedsiębiorca Spółka jest bowiem uprawniona do suwerennego kształtowania swoich planów rozwojowych i podejmowania decyzji o charakterze biznesowym z uwzględnieniem interesu gospodarczego zarządzanego przedsiębiorstwa. Przewidziana w art. 25 ust. 2 u.s.g. ochrona stanowi ograniczenie wskazanych praw podmiotowych przedsiębiorcy i pracodawcy, ale ograniczenie to nie może być interpretowane dowolnie, a przede wszystkim nie może naruszać istoty w/w praw podmiotowych.

Skarżąca stwierdziła, że uchwała Rady w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie może być podjęta w sposób abstrakcyjny, oderwany od motywów podanych przez Spółkę. Uchwała ta powinna być uzasadniona w oparciu o obiektywnie weryfikowalne argumenty oraz mieć oparcie w stanie faktycznym dotyczącym powodów rozwiązania stosunku pracy. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie uchwały nie spełnia żadnego z kryteriów.

Zdaniem skarżącej treść uzasadnienia zaskarżonego aktu stanowi stwierdzenie dotyczące braku wiedzy, a co za tym idzie braku możliwości oceny przez nią samą wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla podjęcia decyzji w trybie art. 25 ust. 2 u.s.g., nie zaś wskazanie przesłanek faktycznych i prawnych uzasadniających podjęcie uchwały. W uzasadnieniu uchwały brak jest jakiegokolwiek odniesienia do treści wniosku Spółki oraz wskazanych w nim przyczyn rozwiązania stosunku pracy z Radnym. Ponadto z uzasadnienia uchwały nie wynika, dlaczego podniesione przez Spółkę argumenty nie przekonały Rady, ani też czy Rada podzieliła, i w jakim zakresie stanowisko Radnego. Z uzasadnienia uchwały nie wynika też, żeby Rada dokonała jakiejkolwiek analizy porównawczej twierdzeń Spółki i Radnego oraz przedstawionych przez nich dowodów i ich oceny. Nie jest zatem możliwe ustalenie, jak przebiegało wnioskowanie Rady, które legło u podstawy przyjętego rozstrzygnięcia.

Przechodząc do zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego wskazano, że wypowiedzenie umowy o pracę jest uprawnieniem, z którego strona stosunku pracy korzysta w zależności od potrzeb uzasadnionych reprezentowanym przez siebie interesem. Decyzja w tym zakresie powinna stanowić przejaw nieskrępowanej woli tejże strony i objęta jest ochroną jako prywatne prawo podmiotowe.

Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wskazano, że ocena w zakresie "istotności przyczyny" wypowiedzenia umowy o pracę w stosunku do pracowników zarządzających zakładem pracy, tak jak ma to miejsce w przypadku Pracownika, powinna być rozpatrywana w kontekście działalności pracodawcy i jego planów rozwojowych. Tym samym opisane we wniosku Spółki przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę Pracownika miały w pełni oparcie w przepisach prawa i praktyce ich stosowania. Rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga co prawda uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem, ale wyrażenie zgody przez radę gminy - objęte uznaniem administracyjnym - nie ma i nie może tu mieć nieograniczonego charakteru.

Stwierdzono, że zgodnie z dominującym orzecznictwem sądów administracyjnych podstawowym celem regulacji art. 25 ust. 2 u.s.g. jest zapewnienie radnemu możliwości swobodnego sprawowania mandatu, nie zaś zabezpieczenie go przed utratą pracy. Rada podejmując uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radnym nie może ingerować w prawo Pracodawcy do wypowiedzenia umowy o pracę. Odmowa Rady byłaby dopuszczalna (i zarazem obligatoryjna ze względu na ochronę interesów Pracownika) jedynie w przypadku, gdyby rozwiązanie stosunku pracy było związane ze zdarzeniami związanymi z wykonywaniem mandatu Radnego. W przypadku ustalenia, że u podstaw rozwiązania stosunku pracy leżą inne przyczyny nie mające związku z wykonywaniem takiego mandatu, Rada nie jest organem uprawnionym do ich oceny i wartościowania. Innymi słowy, w przypadku stwierdzenia przez Radę, że przyczyną rozwiązania stosunku pracy nie są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu Radnego, nie ma podstaw do odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Ochrona stosunku pracy Radnego nie daje zatem Radzie prawa do odmowy w każdej sytuacji, a za wadliwą należy uznać taką uchwałę, która ingeruje w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej przez pracodawcę.

Zdaniem skarżącej, Rada dokonała błędnej wykładni art. 25 ust. 2 u.s.g. i przyjęła, że powołany przepis uprawnia ją do odmowy wyrażenia zgody niezależnie od istnienia bądź nieistnienia okoliczności wskazujących na potrzebę udzielenia Radnemu ochrony przewidzianej w tym przepisie. Wypowiadając się w przedmiocie zasadności "zarzutów" wskazanych we wniosku Spółki, jako powodów uzasadniających zamiar wypowiedzenia, Rada wkroczyła w istocie w zakres kognicji sądu pracy wynikającej z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 262 Kodeksu pracy.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie Rada Miasta J. nie podzieliła zarzutów strony skarżącej.

Stwierdzono, że projekt uchwały został w dniu 28 września 2016 r. przesłany radnym w drodze elektronicznej. Taki bowiem sposób doręczania materiałów przewiduje Statut Miasta J.a. Żaden z radnych nie zgłaszał zastrzeżeń co do możliwości zaznajomienia się z projektem uchwały wraz z uzasadnieniem. Statut Miasta J. nie przewiduje obowiązku przedstawiania w trakcie sesji treści uchwały wraz z uzasadnieniem. Nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że przedmiotem głosowania podczas sesji Rady była uchwała wraz z uzasadnieniem.

Na okoliczność tą zawnioskowano dowód z przesłuchania świadka D.S.

Za chybiony uznano też zarzut nieprzeprowadzenia przez Radę wszechstronnej i wnikliwej oceny dostępnych dokumentów oraz okoliczności faktycznych, gdyż wniosek skarżącej był rozpoznawany na Komisjach Rady. Zapoznały się one ponadto z wyjaśnieniami radnego K.L.

Z obowiązujących przepisów nie wynika, aby Rada musiała podejmować jakieś inne, dodatkowe czynności wyjaśniające. Rada nie miała w szczególności obowiązku zwracania się do skarżącej o dalsze wyjaśnienia. Jeżeli skarżąca chciała podnieść jakieś okoliczności to mogła to zrobić w skierowanym do Rady wniosku.

Odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 25 ust. 2 u.s.g. w zw. z art. 32 § 1 i art. 8 Kodeksu pracy, poprzez przyjęcie, że Rada miała prawo odmówić wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym z przyczyn innych aniżeli związane z wykonywaniem mandatu radnego odwołano się do stanowiska orzecznictwa, zgodnie z którym decyzja rady jest decyzją związaną w sytuacji, gdy podstawą rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę są zdarzenia wiążące się z wykonywaniem mandatu przez radnego. Pozostałe przypadki wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy, bądź odmowy takiej zgody zostały pozostawione swobodnemu uznaniu rady gminy, która decyduje, czy zachodzą przesłanki uwzględnienia wniosku pracodawcy. A zatem w tych sytuacjach rada gminy może, ale nie musi, wyrazić zgodę na rozwiązanie stosunku pracy.

Podniesiono, że w uzasadnieniu uchwały Rada wskazała, że opierając się na zebranych dokumentach nie jest w stanie rozstrzygnąć czy zarzuty zawarte we wniosku skarżącej są zasadne. Przyczyną odmowy były zatem okoliczności nie związane z wykonywanie mandatu.

W dodatkowym piśmie stanowiącym ustosunkowanie się do treści odpowiedzi na skargę skarżąca zaprzeczyła, by z protokołu sesji Rady wysłanego do wszystkich radnych wynikać miało uzasadnienie zaskarżonej uchwały. Wynika z niego bowiem jedynie, że głosowanie dotyczyło projektu uchwały, a nie projektu uchwały wraz z uzasadnieniem. Na dowód swych twierdzeń skarżąca załączyła do pisma transkrypcję nagrania z sesji Rady pochodzącego ze strony internetowej urzędu.

Nadto zauważono, że nawet gdyby taki projekt uzasadnienia został przesłany, to nie oznacza to, że radni zapoznali się z nim przed sesją.

Następnie przedstawiono szereg okoliczności, które powodują wątpliwości w zakresie prawidłowości doręczenia radnym projektu uchwały wraz z jej uzasadnieniem (email wysłany został kilkanaście godzin przed sesja, do części radnych na ich adresy prywatne, fikcja doręczenia przewidziana w § 40 ust. 1 pkt 1 Statutu Miasta, zgodnie z którą przewiduje się doręczenie z chwilą wysłania materiałów na sesję jest zdaniem skarżącej za daleko idąca, a Rada nie przedstawiła dowodu doręczenia).

Zakwestionowano nadto, by wniosek skarżącej był w istocie wszechstronnie i wnikliwie oceniony .

Powtórzono pogląd przedstawiony w skardze co do konieczności zamieszczenia w uzasadnieniu uchwały o braku zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym czytelnych przyczyn takiego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Jak stanowi art. 1 § 1 i art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publiczne. Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) – dalej P.p.s.a., obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane z zakresu administracji publicznej.

Sądy administracyjne nie działają jednak z urzędu lecz wyłącznie w sprawach zainicjowanych skargą legitymowanego do tego podmiotu. Postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest bowiem bezwzględnie na zasadzie skargowości.

Nadto, uprawnienie do wniesienia skargi na akt organu samorządu terytorialnego w ustawach ustrojowych przyznane zostało określonym tam podmiotom. Tak też art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 446), wyznacza podmiot uprawniony do skierowania skargi na akt organu samorządu terytorialnego, jako "każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej".

Dla odczytania terminu "każdy" użytego w celu określenia podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi w trybie wskazanego przepisu można, pomocniczo posłużyć się art. 29 K.p.a. i uznać, że mieszczą się w tym zarówno pojęciu osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne (w tym organizacje samorządowe jak stanowi art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a.) - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.

Bezspornie skarżąca mieści się w analizowanym pojęciu "każdy", użytym w treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (dotychczas jak - "u.s.g.").

Podmiot, o którym mowa w tym przepisie musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, a wniesienie przez niego skargi do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego, bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia.

Jak z powyższego wynika, skarga wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. w pierwszej kolejności obliguje sąd administracyjny do zbadania warunku formalnoprawnego - istnienia "uprzedniego, bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia". W przypadku braku "uprzedniego, bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia Sąd obowiązany byłby do odrzucenia skargi.

Z przedstawionych Sądowi materiałów sprawy wynika jednoznacznie, że skarżąca wystąpiła z wezwaniem, o którym mowa w art. 101 ust. 1 in fine u.s.g. a organ nie udzielił na to wezwanie odpowiedzi.

W takim przypadku, warunkiem skuteczności skargi jest jej wniesienie w terminie 60 dni od dnia wezwania usunięcia naruszenia prawa, co w sprawie zostało dopełnione.

Drugą niezbędną przesłanką wymagana dla skuteczności skargi jest posiadanie przez stronę skarżąca legitymacji do jej wniesienia.

W treści art. 101 ust. 1 u.s.g. zaimek "każdy" nie oznacza uprawnienia do działania, jako kontrolera prawa stanowionego przez organy administracji, każdego podmiotu posiadającego przymiot strony. Legitymacja do zaskarżenia uchwał organów samorządów terytorialnych oparta na ochronie interesu publicznego przyznana bowiem została tylko organom nadzoru. Skarga złożona w trybie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru skargi powszechnej, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/2004, Wokanda 2005 r. Nr 7-8, str. 69, St. Prutis "Ochrona samodzielności gminy jako jednostki samorządu terytorialnego", Wyd. NSA 2005, str. 367).

Wnoszący skargę podmiot musi przeto wykazać się interesem prawnym lub uprawnieniem do wniesienia skargi. Tytuł do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga nadto, by interes ten lub uprawnienie zostały już naruszone. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę organu, a więc istnienie po jego stronie legitymacji procesowej, otwiera natomiast drogę do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi. Brak legitymacji procesowej nakazuje skargę odrzucić.

Skarżąca, zarówno w wezwaniu do usunięcia prawa, jak i w skardze przedstawiła, argumentację świadcząca o posiadania legitymacji do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Wskazała, że zaskarżona uchwała w oczywisty sposób narusza uprawnienia Spółki wynikające z art. 30 § 1 pkt 2 w zw. z art. 32 § 1 Kodeksu pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznaje, że gwarancja swobody działalności gospodarczej pracodawcy wynika również z art. 32 § 1 Kodeksu pracy, który tworzy po stronie pracodawcy prawo do swobodnego rozwiązania zawartej umowy o pracę – "każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem". Natomiast art. 25 ust. 2 u.s.g. wprowadza ograniczenie w zakresie powyższego uprawnienia pracodawcy. Rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga bowiem uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Odmowa zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, pozostająca w sprzeczności z prawem, narusza wywodzące się ze wskazanego przepisu uprawnienie pracodawcy.

Powyższa konstatacja otworzyła drogę do merytorycznej oceny, a więc oceny legalności zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko przyjęte w judykaturze, zgodnie z którym celem ograniczenia zapisanego w art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym jest ochrona ważnego interesu publicznego w postaci zapewnienia jak największej niezależności w sprawowaniu funkcji radnego.

Ochrona stosunku pracy radnego, mająca na celu umożliwienie radnym jak najskuteczniejsze i najbezpieczniejsze sprawowanie funkcji nie jest jednak tożsama z tworzeniem szczególnych przywilejów w zakresie trwałości ich stosunku pracy i zabezpieczeniem przed utratą zatrudnienia. Tak szeroko rozumiane uprawnienie rady gminy do interwencji w indywidualny stosunek pracy radnego nie służyłoby w istocie zabezpieczeniu mandatu radnego, lecz chroniłoby jego interesy wyłącznie jako pracownika, pozostając w sprzeczności z rzeczywistym celem przepisu art. 25 ust. 2 u.s.g. Mogłoby wręcz prowadzić do nierównego traktowania pracownika-radnego i pracownika nie pełniącego takiej funkcji.

Z tych względów niezbędne jest rozgraniczenie sfery interesów radnego, jako funkcjonariusza publicznego, posiadacza mandatu i członka organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, od sfery interesów pracowniczych radnego-pracownika (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016r. sygn. akt II OSK 847/16 publ. CBOSA). Rada gminy, podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie wyrażenia zgody na zwolnienie radnego nie powinna ingerować w prawo pracodawcy do rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem tam, gdzie ma ono swe uzasadnienie w obowiązującym porządku prawnym i nie jest związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Uchwała odmawiająca zgody na rozwiązanie stosunku pracy nie może stanowić nadużycia prawa, czyli nie może naruszać art. 8 Kodeksu pracy (por. A. Rzepecka-Gil, glosa do wyroku NSA z dnia 18 września 2008 r., I OSK 952/08 1LEX/er 2009, wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014r., sygn. akt II OSK 3133/13).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela również pogląd prezentowany w orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym, zgodnie z którym w każdym przypadku niewyrażenia zgody przez radę gminy na rozwiązanie stosunku pracy z radnym powinno być wykazane, że wykonywanie przez pracownika mandatu radnego, choćby w najmniejszym stopniu, determinuje decyzję pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę (por. cyt. już wyrok NSA w sprawie II OSK 3133/13). Nie może bowiem budzić żadnych wątpliwości, że unormowanie zawarte w art. 25 ust. 2 u.s.g. ma chronić radnego przed utratą pracy wówczas, gdy ma to związek z wykonywaniem mandatu radnego. Tylko w takich sytuacjach instytucja "ochrony" stosunku pracy radnego znajduje swoje uzasadnienie i sens, nadto jest determinowana zasługującymi na ochronę wartościami. Z kolei nie zasługuje na ochronę obrona stosunku radnego w każdym przypadku, albowiem w sytuacji gdy przyczyny rozwiązania stosunku pracy radnego nie są związane z faktem pełnienia przez niego funkcji publicznej – pracownik-radny może dochodzić swoich praw przed sądem pracy, tak jak każdy inny pracownik. Uprzywilejowanie radnego w tym aspekcie nie znajduje żadnych uzasadnionych podstaw (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2005r. sygn. akt II OSK 1124/05).

Zarówno we wniosku o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z K. L., jak też we wszystkich dalszych wystąpienia włącznie ze skargą, skarżąca Spółka konsekwentnie wskazywała jako główną przyczynę rozwiązania stosunku pracy unormowanie zawarte w art. 2 ust. 4 umowy o pracę zawartej pomiędzy Spółką, a K.L.. Z treści wskazanego przepisu wynika, że odwołanie prezesa zarządu z pełnionej funkcji może być przyczyną rozwiązania zawartej z nim umowy o pracę. Pracodawca miał więc zgodnie z dyspozycją tego przepisu, prawną możliwość zwolnienia pracownika z uwagi na pozbawienie go przez władze Spółki członkowstwa w jej Zarządzie.

Skarżąca Spółka wykazała nadto, że odwołanie z funkcji prezesa spółki nastąpiło na mocy uchwały Rady Nadzorczej Spółki z dnia [...]r. nr [...].

Drugą przyczyną uzasadniającą, zdaniem skarżącej, konieczność rozwiązania umowy o prące z radnym, to brak wykonania powierzonego mu do realizacji zadnia związanego z działaniem Spółki.

Jak wynika natomiast z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, Rada uznała za konieczne ocenić zasadność podanych przez pracodawcę radnego przyczyn rozwiązania z nim stosunku pracy biorąc pod uwagę treść wniosku Spółki i treść stanowiska zajętego wobec tego wniosku przez pracownika Spółki. Jednocześnie też stwierdziła, że nie jest tego w stanie uczynić na podstawie przedstawionych stanowisk.

Sąd stwierdza po pierwsze, że takie działanie Rady Miejskiej w J. wykracza poza przyznane jej na mocy art. 25 ust. 2 u.s.g. kompetencje. Weryfikacja okoliczności wypowiedzenia umowy o pracę, z punktu widzenia ich zasadności, co należy (co do zasady) do właściwego sądu pracy, jeżeli powstaje spór dotyczący zasadności wypowiedzenia umowy o pracę, nie należy do rady gminy w postępowaniu wytyczonym treścią art. 25 ust. 2 u.s.g. Uchwała rady gminy o wyrażeniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie rozstrzyga o tym, że radny może być zwolniony z podanych przez pracodawcę przyczyn. Jej zadaniem jest ewentualne usunięcie przeszkody rozwiązania stosunku pracy o jakiej mowa w art. 25 ust. 2 u.s.g. W konsekwencji stanowisko rady w postaci stosownej uchwały pozwala na rozwiązanie stosunku pracy z radnym przez pracodawcę. W razie rozwiązania stosunku pracy rozstrzyganie sporu będzie i tak należało do właściwości sądu pracy (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2016r. sygn. akt II OSK 211/16 , publ. CBOSA).

Czym innym jest natomiast analiza motywów pracodawcy, pod kątem tego, czy mogą to być zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu względnie związane z samym statusem radnego, gdyż kompetencja rady gminy do odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy nie może być zawężona jedynie do sytuacji, gdy podstawą zwolnienia byłyby przyczyny ściśle związane z wykonywaniem mandatu.

W tym drugim jednak przypadku, rada gminy ma obowiązek w sposób czytelny wykazać motywy usprawiedliwiające odmowę wyrażenia zgody z uwagi na status radnego i nie może ograniczać się do oceny zasadności podanych przez pracodawcę powodów wskazanych na uzasadnienie rozwiązania stosunku pracy z radnym. Ochrona stosunku pracy radnego jest uzasadniona w sytuacji, gdy zostanie udowodnione, że do rozwiązania stosunku pracy nie doszłoby, gdyby pracownik nie posiadał mandatu radnego.

Po drugie, Sąd stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały (Rada ",nie jest w stanie rozstrzygnąć, czy zarzuty są zasadne") - świadczy niewątpliwie, że akt ten podjęto bez uprzedniego poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie stanowiącym istotę przepisu art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Nie dokonano oceny wiarygodności wzajemnie sprzecznych twierdzeń pracodawcy i pracownika, popartych z każdej ze stron dowodami.

Po trzecie, uznając za w pełni zasadne zarzuty skarżącej skierowane w stosunku do uzasadnienia zaskarżonej uchwały, Sąd stwierdza, że rolą uzasadnienia uchwały wydanej na podstawie art. 25 ust. 2 u.s.g. jest wykazanie, że motywy odmowy wyrażenia zgody są zgodne z zasadami porządku prawnego, mają oparcie w stanie faktycznym oraz, że odmowa wyrażenia zgody jest podporządkowana ochronie wartości, które są istotne i chronione przez porządek prawny demokratycznego państwa prawnego. Brak uzasadnienia uchwały uniemożliwia w istocie poznanie ratio, jakim kierowała się rada przy jej wydawaniu. Nie ma możliwości oceny, czy uchwała odmawiająca pracodawcy zgody na wykonywanie jego uprawnień przyznanych w przepisach obowiązującego prawa stanowi nadużycie prawa, czy też zmierza do usprawiedliwionej prawnie ochrony interesu pracownika-radnego ze względu na pełnioną przez niego funkcję publiczną.

Przedstawiona w zaskarżonej uchwale jednozdaniowa wypowiedź Rady świadczy jedynie o jej wątpliwościach w zakresie materiału dowodowego, co w żadnym stopniu nie tłumaczy podjętego w takim stanie rzeczy stanowiska. Odmowa wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy o pracę z radnym nie może wynikać z faktu niezrozumienia stanu faktycznego uzasadniającego zdaniem pracodawcy zwolnienie z pracy radnego.

Reasumując Sąd uznaje, że zaskarżona uchwala nie może pozostawać w obrocie prawny, gdyż wydana została bez należytego uwzględnienia istoty regulacji zawartej w art. 25 ust. 2 u.s.g. prowadząc w konsekwencji do nadużycia uprawnienia organu samorządu terytorialnego przyznanego mu na mocy tego przepisu.

Wniosek skarżącej Spółki nie wymagał oceny zasadności ruchów personalnych podejmowanych przez pracodawcę względem jej pracownika, zwłaszcza jeśli takie ruchy mają swoje uzasadnienie w określonych unormowaniach, nawet obowiązujących wyłącznie wewnętrznie pracodawcę i pracownika (por. art. 2 ust. 4 umowy o pracę radnego ze Spółką), a zbadania wymagała sfera interesów radnego, jako funkcjonariusza publicznego, posiadacza mandatu i członka organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego z oddzieleniem jej od sfery interesów pracowniczych radnego-pracownika (por. cyt wcześniej wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016r. sygn. akt . II OSK 847/16 –publ. CBOSA).

Odnosząc się natomiast do wniosków dowodowych zawartych czy to w skardze czy w odpowiedzi na skargę, Sąd odwołuje się do wskazanych na wstępie kompetencji przypisanych sądom administracyjnym, które utworzone zostały jako sądy prawa. Przeprowadzanie postępowania dowodowego, nawet z dokumentów, na okoliczności prowadzące do ustaleń stanu faktycznego sprawy wykraczają poza uprawnienia tych sądów.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na mocy art. 147 § 1 P.p.s.a, a o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.