Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 989/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11
journal: Dz.U. 2015 poz 909
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
article: art 9
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant ref. staż. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz D. R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] znak [...] z [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją znak [...] z [...] października 2015 r. Starosta [...] (zwany dalej: Starosta, organ I instancji) działając na podstawie art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1205 ze zm., zwana dalej: u.o.g.r.l.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu sprawy z wniosku [...] z siedzibą w [...] (zwana dalej: spółka wnioskodawca, uczestnik postępowania) orzekł: w pkt 1) o zezwoleniu na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych klasy V o powierzchni 0.0068 ha wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, położonych na części działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...] gmina [...], przewidzianych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] pod budowę linii energetycznej 400 kV [...] - [...]; w pkt 2) o ustaleniu należności do uiszczenia

z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej gruntów objętych ww. wnioskiem wynoszącą 694.14 złotych, którą należy uiścić w terminie do 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna; w pkt 3) o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu wyłączenia ww. gruntów z produkcji rolniczej, stanowiącą 10% należności tj. 79.27 zł, płatną przez okres 10 lat od roku 2016 do roku 2025 w terminie do 30 czerwca każdego roku.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż decyzją znak [...] z [...] sierpnia 2015 r. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości położonej w miejscowości [...] gmina [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym jako działka nr [...] o powierzchni 8.8200 ha. Natomiast decyzją znak [...] z [...] sierpnia 2015 r. zezwolił wnioskodawcy na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości. Zajecie działki nastąpi w celu założenia i przeprowadzenia przez nieruchomość napowietrznej dwutorowej linii 400 kV [...] - [...] .

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję D. R. (zwany dalej: skarżący) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, tj.:

1. art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania w treści decyzji oznaczenia stron w osobie skarżącego, a także dokładnego wskazania przedmiotu decyzji poprzez wskazanie, których części nieruchomości ww. decyzja dotyczy i w jakim zakresie, a także brak niezbędnego uzasadnienia decyzji oraz prawidłowego pouczenia o trybie odwoławczym poprzez brak wskazania organu, do którego stronom przysługuje odwołanie;

2. art. 61 § 4 w związku z art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, a co za tym idzie, uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu przed organem

I instancji, a także uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji;

3. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania, pomimo toczących się postępowań mających wpływ na niniejsze postępowanie, w tym postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] września 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania

z nieruchomości, których dotyczy również niniejsza decyzja, dwa postępowania przed sądami administracyjnymi zainicjowane skargami skarżącego na uchwały nr [...] oraz [...] Rady Gminy [...] z [...] marca 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kv [...] - [...] na terenie Gminy [...] oraz postępowania dotyczącego decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] kwietnia 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwutorowej linii 400 kv [...] - [...] z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji[...] - [...] , na odcinku od miasta [...] (w km 0+000 - wyjście ze stacji elektroenergetycznej [...]), przez gminy: [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] ,[...] do gminy [...] (w km 98+914) oraz miasta [...] (w km 120+085), przez gminę [...] do gminy [...] (w km 136 - podejście do stacji elektroenergetycznej [...]), w którym to postępowaniu uwzględnienie odwołania może doprowadzić do tego, iż inwestycja w postaci dwutorowej linii elektroenergetycznej NN 400 kV [...] - [...] będzie musiała mieć inny przebieg, niż wskazany we wniosku i nie będzie przechodziła przez należące do skarżącego nieruchomości, a co za tym idzie, wniosek wnioskodawcy inicjujący niniejsze postępowanie będzie bezprzedmiotowy.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z [...] stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej: Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1, art. 4 pkt 3, 4, 8, 9, i 11, art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 11 ust. 1, 1b, 2, 4, 5, art. 12 ust. 1, 6, 7, 13, 14 pkt 1 u.o.g.r.l., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji po przedstawieniu stanu sprawy organ odwoławczy podał, iż według przepisów obowiązujących w spornej materii, wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego zaliczonych do klas I, II, III, IlIa, Illb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa

w art. 2 ust. 1 pkt 2-10 (chociażby pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa, pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej czy też pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych) oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Przy czym przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Właściwym do wydania decyzji w powyższym zakresie jest starosta (organ właściwy w sprawach ochrony gruntów rolnych) bądź dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych (organ właściwy w sprawach ochrony gruntów leśnych), zaś

w przypadku obszarów parków narodowych - dyrektor parku. Wydanie powyższej decyzji następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Wskazał, iż u.o.g.r.l. nie wskazuje wprost podmiotów uprawnionych do uzyskania decyzji o zezwoleniu na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej. W swoich zapisach definiuje co prawda pojęcie "właściciela", przez co rozumie również posiadacza samoistnego, zarządcę lub użytkownika, użytkownika wieczystego i dzierżawcę (art. 4 pkt 4), jednakże w regulacjach dotyczących wyłączenia z produkcji użytków rolnych mowa jest o "osobie ubiegającej się o wydanie decyzji" (art. 11 ust. 5). Kolegium uznało zatem, że uprawnionym do wystąpienia z takim żądaniem jest nie tylko właściciel nieruchomości (gruntu), ale również inne podmioty jeżeli jest: to podyktowane ich interesem prawnym (art. 28 k.p.a.).

Kolegium wyjaśniło, iż z wnioskiem o wyłączenie z produkcji gruntów rolnych

o sumarycznej powierzchni 68 m2 położonych na stanowiącej własność skarżącego działce o nr ewid. [...] w dniu [...] września 2015 r. wystąpił wnioskodawca. Według wniosku, wyłączenie gruntów rolnych z produkcji służy realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym - jest związane z planowanym przedsięwzięciem polegającym na budowie dwutorowej, napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 400 kV, łączącej stację elektroenergetyczną [...] (SE OST) poprzez stację elektroenergetyczną [...] I (SE OLS) ze stacją [...] (SE OLM). Do wniosku załączono wykaz nieruchomości objętych wnioskiem oraz mapy z naniesionymi granicami terenu objętego wnioskiem. Grunty objęte żądaniem nie stanowią własności wnioskodawcy,

w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające prawo do dysponowania przez niego tym gruntem: decyzja Starosty z [...] sierpnia 2015 r. ograniczająca sposób korzystania z tej nieruchomości poprzez zezwolenie spółce na założenie i prowadzenie nad nieruchomością przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w ramach realizacji inwestycji pn. "Budowa dwutorowej linii 400 kV [...] - [...]" z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...] - [...] oraz decyzja tegoż organu z [...] sierpnia 2015 r. zezwalająca spółce na niezwłoczne zajęcie części tej nieruchomości.

Podkreśliło, że użyte przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l, pojęcie użytków i gruntów rolnych, gruntów leśnych "przeznaczonych na cele nierolnicze

i nieleśne", jak wynika z analizy art. 11 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 i art. 28 ust. 2 u.o.g.r.l., oznacza przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze i nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W myśl art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l., przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu rolnego może być wydane tylko wtedy, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza taką możliwość. Wobec powyższego organ ustalił, że zgodnie z zapisami planu dla tego obszaru nieruchomość skarżącego znajduje się na terenach infrastruktury elektroenergetycznej (oznaczonych symbolami 3EE). Ponadto objęta wnioskiem cześć działki nr 102 tj., w skład którego wchodzą użytki rolne klasy V (PsV), oznaczona na mapie glebowo-rolniczej symbolami 3zM ps.pl (gleby murszowo-mineralne i murszowate, piaski luźne i piaski słabo gliniaste), położona jest na glebach pochodzenia organicznego.

Kolegium oceniło zatem, iż zasadnie spółce udzielono zezwolenia na wyłączenie z produkcji gruntów rolnych klasy V o powierzchni 0,0068 ha, wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przytoczył przepisy dotyczące obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, że niezasadny jest zarzut naruszenia nie zapewnienia skarżącemu przez organ I instancji prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez zaniechanie powiadomienia

o wszczęciu postępowania w sprawie, a także o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Podał w tym zakresie, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty wskazują, iż skarżący był informowany

o wszczęciu postępowania, zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego

i możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Nadto w toku postępowania skarżący występował do organu z pismami, na które uzyskiwał odrębne odpowiedzi.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Kolegium stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki obligujące organ do zawieszenia postępowania. Obowiązujące regulacje ustawy nie obligują podmiotu wnioskującego

o wyłączenie z produkcji użytków rolnych do uprzedniego legitymowania się odrębnymi decyzjami administracyjnymi, jak chociażby decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Powyższe uwagi analogicznie odnieść należy do podnoszonej okoliczności wniesienia skargi do WSA w Warszawie na ostateczną decyzję Wojewody [...] utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Organ zaznaczył, że samo wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję ostateczną (wydaną po wyczerpaniu toku instancji) nie wstrzymuje automatycznie jej wykonania, zaś decyzja ostateczna wchodzi do obrotu prawnego i jako taka wywołuje określone skutki prawne.

Kolegium nie uwzględniło także zarzutu braku oznaczenia części nieruchomości, której decyzja dotyczy, a wskazania jedynie na łączną powierzchnię i działki, na której się ona znajduje podnosząc, iż w decyzji (również w załączniku nr 1, stanowiącym integralną część decyzji, który wraz z decyzją był doręczany skarżącemu) w sposób precyzyjny wskazano na przedmiot rozstrzygnięcia - położenie nieruchomości, nr ewidencyjny i jej powierzchnię, powierzchnię podlegająca wyłączeniu, rodzaj użytku, klasę, typ gleby a także sposób wyliczenia należności za wyłączenie z produkcji. Ocenił także, iż brak wskazania pouczeniu decyzji adresu organu odwoławczego w żaden sposób nie wpłynął negatywnie na uprawnienia procesowe strony i skuteczność dochodzenia swoich uprawnień w toku instancji.

Negatywnie oceniono zarzut braku właściwego uzasadnienia faktycznego decyzji poprzez nie odniesienie się w decyzji do zasadności żądania wyłączenia gruntów

z produkcji rolnej w tym konkretnym przypadku oraz braku oznaczenia stron w decyzji.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zwrot kosztów postepowania. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 11 ust. 5 u.o.g.r.l. w związku z art. 28 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na wniosek podmiotu, który nie jest stroną postępowania, ponieważ nie wykazał interesu prawnego w występowaniu w niniejszym postępowaniu. Podał, iż wnioskodawca nie ma żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja, ze względu na fakt, że w sprawie wyrokiem z 14 marca 2016 r. sygn. akt: IV SA/Wa 3444/15 Wojewódzki Administracyjny

w Warszawie o wydał wyrok, na mocy którego uchylił on w całości zarówno decyzję nr [...] Wojewody [...] z [...] września 2015 r., jak

i poprzedzającą ją decyzje Starosty z [...] sierpnia 2015 r. ([...])

o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (KW nr [...]), należącej do skarżącego na rzecz wnioskodawcy, co w połączeniu z treścią art. 152 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że ww. decyzje o ograniczeniu sposobu korzystania

z nieruchomości na rzecz spółki nie wywołują skutków prawnych, a w związku

z tym, decyzja o niezwłocznym zajęciu ww. nieruchomości również nie może ostać się w obiegu prawnym, jako decyzja ściśle związana z decyzją

o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a co za tym idzie, wnioskodawca nie ma żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie;

2. art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania

w treści decyzji oznaczenia stron w osobie skarżącego, a także dokładnego wskazania przedmiotu decyzji poprzez wskazanie, których części nieruchomości ww. decyzja dotyczy i w jakim zakresie a także brak niezbędnego uzasadnienia decyzji oraz prawidłowego pouczenia o trybie odwoławczym poprzez brak wskazania organu, do którego stronom przysługuje odwołanie;

3. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania, pomimo toczących się postępowań mających wpływ na niniejsze postępowanie, tj. postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] września 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, których dotyczy również niniejsza decyzja, która to decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości została na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie IV SA/Wa 3444/15 z 14 marca 2016 r. uchylona w całości ze względu na jej nieprecyzyjności, zbyt szeroki zakres,

a także postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] września 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości, które nadal się toczy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymała argumentację przedstawioną

w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności podać należy, iż istota postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Oznacza to, iż organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, nie ograniczając się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji, czy też do rozpatrzenia zarzutów czynionych pod jej adresem przez stronę. Zasada dwuinstancyjności statuowana w art. 15 k.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek zarówno ustalenia stanu faktycznego na dzień orzekania, jak również zastosowania przepisów prawa obowiązujących w tym dniu. Oznacza to, że organ odwoławczy miał obowiązek dokonania ustaleń przede wszystkim w odniesieniu do kwestii (podnoszonej w odwołaniu) czy wnioskodawca, ma interes prawny w żądaniu wydania decyzji o wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji rolniczej w sytuacji, gdy nie jest właścicielem owych spornych gruntów.

W przekonaniu Sądu organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że przy stosowaniu ustawy wtórne znaczenie ma kwestia własności gruntu, który ma podlegać wyłączeniu

z produkcji rolniczej. Kolegium przeanalizowało przepisy ustawy i doszło do prawidłowej konkluzji, że wniosek o wyłączenie z produkcji rolniczej nie musi być złożony przez właściciela gruntu. W regulacjach dotyczących wyłączenia z produkcji użytków rolnych mowa jest o "osobie ubiegającej się o wydanie decyzji" (art. 11 ust. 5 u.o.g.r.l.). Właściwie zatem Kolegium przyjęło, że uprawnionym do wystąpienia z takim żądaniem jest nie tylko właściciel nieruchomości (gruntu), ale również inne podmioty, jeżeli jest to podyktowane ich interesem prawnym (art. 28 k.p.a.). Poszukiwanie i ocena interesu prawnego spółki powinna odbywać się na gruncie uprawnień nabytych przez tę spółkę w drodze nie bezpośrednio norm prawa materialnego, lecz wyjątkowo ów interes należy wyprowadzić z indywidualnych aktów administracyjnych jakimi są decyzje administracyjne, a dalej z uprawnienia do korzystania z cudzego gruntu w określonym celu wynikającego z zapisu w księdze wieczystej. Słusznie zatem Kolegium w pierwszej kolejności upatruje w tym przypadku owego interesu prawnego w decyzjach administracyjnych wydanych na gruncie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., zwana dalej: u.g.n.) oraz norm prawnych zawartych w tej ustawie. Dotyczy to w szczególności art. 9 u.g.n.

Niewatpliwie, taką decyzją jest jedynie decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., nie zaś na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. Zgodnie z tym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów

i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów

i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Oznacza to, że wskutek wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości podmiot nabywający uprawnienie z takiej decyzji uzyskuje konkretne prawo polegające na możliwości założenia i przeprowadzenia na cudzej nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów

i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Uprawnienie to konkretyzuje się na dalszych etapach wykonywania uprawnienia, a jednym z tych etapów jest konieczność wyłączenia z produkcji rolniczej gruntu dotychczas wykorzystywanego rolniczo.

Natomiast zauważenia wymaga, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. dotyczy jedynie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania. Nie kreuje ona zatem żadnych praw

o charakterze materialnym, lecz jedynie umożliwia szybkie, bez oczekiwania na przymiot ostateczności decyzji ograniczającej sposób korzystania, wejście na teren nieruchomości w celu założenia np. przewodów energetycznych. Nawet gdyby taka decyzja nie została wydana, to spółka i tak miałaby możliwość wejścia na nieruchomość i przeprowadzenia przewodów, jednakże dopiero po uzyskaniu przymiotu ostateczności przez decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Zatem powyższe prowadzi do wniosku, że interes prawny spółki należy wywodzić

z uprawnienia nadanego decyzją ograniczającą sposób użytkowania nieruchomości stanowiących własność skarżącego. Wprawdzie w dacie orzekania przez organ odwoławczy decyzja w tym przedmiocie była ostateczna, jednak Kolegium wiedziało

o jej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. O fakcie tym skarżący informował organ tak bowiem w odwołaniu, jak i skardze.

Niezaprzeczalny jest także fakt, iż z mocy art. 9 u.g.n. w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. – a w tym trybie wydana została decyzja o ograniczeniu sposobu użytkowania nieruchomości organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie. Skoro zatem wstrzymanie wykonania ww. decyzji następowało z mocy ustawy w razie zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, a skarga na decyzję Wojewody

z [...] września 2015 r. o ograniczeniu sposobu użytkowania nieruchomości złożona została [...] sierpnia 2015 r., to oczywistym jest, iż w czasie procedowania przez Kolegium decyzja ta nie podlegała wykonaniu. Zaznaczyć bowiem należy, że skutki wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej polegają na tym, że decyzja mimo, iż jest ostateczna w administracyjnym toku instancji, ze względu na rozstrzygnięcie sądowe nie podlega wykonaniu. Nie jest zatem uprawnione posługiwanie się tym aktem administracyjnym w obrocie prawnym jako wywołującym skutki prawne w niej określone jeśli chodzi o możliwość realizowania uprawnień z niej wynikających. Oznacza to, że w chwili orzekania przez Kolegium w istocie decyzja

o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości istniała w obrocie prawnym, jednak bez możliwości wywodzenia z niej określonych w takim akcie praw

i obowiązków.

W postanowieniu I OZ 247/14 (publ. Lex 1451529), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż cyt.: "zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże stosownie do art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego organ, który wydał decyzję, wstrzymuje

z urzędu jej wykonanie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie zauważył, że zaskarżona decyzja wydana została miedzy innymi w oparciu o art. 136, art. 137 i art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zatem zalicza się ona do spraw określonych w dziale III tej ustawy. Zgodnie więc z przytoczonym wyżej przepisem

w sytuacji wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego organ zobowiązany był do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z urzędu. Zauważyć także należy, że zgodnie z art. 63 i art. 64 ustawy 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206 ze zm.), w sytuacji gdy organ nie wykona czynności nakazanej prawem strona może, po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wnieść skargę do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w orzecznictwie pojawia się pogląd, iż w sytuacji gdy wykonanie decyzji powinno było zostać wstrzymane na podstawie przepisu szczególnego jakim jest art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to możliwe jest dokonanie takiego wstrzymania przez sąd administracyjny niezależnie od istnienia, bądź wykazania przez stronę zaistnienia

w sprawie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt I OZ 717/10, postanowienie NSA z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt I OZ 770/08). Jednakże pogląd ten nie wydaje się słuszny i zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie wstrzymanie wykonania decyzji powinno było zostać dokonane z urzędu postanowieniem Wojewody [...], a nie postanowieniem sądu administracyjnego w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a." (koniec cytatu).

Zatem nie ulega wątpliwości, że Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominęło okoliczność zaskarżenia decyzji Wojewody i skutków wynikających z treści art. 9 u.g.n.

W świetle powyższego Sąd uznał, że wywodzenie interesu prawnego z decyzji, która nie może zostać wykonana, nie uzasadniało przyjęcia przez organ legitymacji spółki do domagania się wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. Zatem wydana w tym stanie faktycznym i prawnym decyzja Kolegium, która naruszyła przepisy prawa materialnego tj. art. 11 ust. 1 ustawy w związku z art. 28 k.p.a. nie była prawidłowa.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. orzekł o jej uchyleniu (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).