Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1031/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 47 ust. 1, art. 89 ust. 1, art. 255 ust. 1 pkt 1, art. 255(3) ust. 1, art. 256 ust. 1, art. 315 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 par. 1, art. 11, art. 40 par. 2, art. 75 par. 1, art. 76 par. 1, art. 77 par. 1, art. 94 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2013 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego W. P. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej nazywany "UP") po rozpoznaniu wniosku J. G. i T. G. wspólników G. s.c. z siedzibą w G. (dalej: wnioskodawcy, uczestnicy postępowania) o unieważnienie patentu "Gruntowy wymiennik ciepła" nr [...] udzielonego na rzecz W. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w R. (dalej: uprawniony, skarżący), decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...] na podstawie art. 24 w zw. z art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz.1117 z późn. zm., dalej: "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art.256 ust. 2 p.w.p. unieważnił patent na wynalazek pt.: "Gruntowy wymiennik ciepła" nr [...].

Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

Dnia [...] grudnia 2011 r. J. G. i T. G. wspólnicy Spółki Cywilnej G. z siedzibą w G. wystąpili do UP działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie w części, który to wniosek sprecyzowali na rozprawie w dniu [...] stycznia 2013 r. jako wniosek o unieważnienie w całości, patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Gruntowy wymiennik ciepła" udzielonego na rzecz W. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w R. z pierwszeństwem od dnia [...] maja 2002 r.

Za podstawę swojego żądania wnioskodawcy podali przepisy art. 24, art. 25 i art. 26 p.w.p., podnosząc brak nowości i poziomu wynalazczego spornego wynalazku.

Swój interes prawny wnioskodawcy wywodzili z faktu, że uprawniony do spornego prawa wystąpił do nich z roszczeniami dotyczącymi naruszania spornego patentu, a następnie złożył doniesienie do prokuratury o naruszenie jego praw, co w konsekwencji spowodowało ograniczenie przez przedmiotowy patent ich działalności gospodarczej w zakresie projektowania gruntowych wymienników.

Na dowód braku nowości spornego wynalazku wnioskodawcy przedłożyli następujące materiały dowodowe:

- patent [...] pt.: "Bezprzeponowy gruntowy wymiennik ciepła i masy";

- patent [...] pt.: "Urządzenie chłodząco-grzewcze";

- publikację "Analiza opłacalności stosowania bezprzeponowych gruntowych wymienników ciepła i masy", Materiały 8 Międzynarodowej Konferencji Klimatyzacji i Ogrzewania, Wyd. PZITS, Wrocław 1995, str. 31-38;

- publikację "Oszczędność energii przy wykorzystaniu energii z nieznacznej głębokości gruntu", Materiały 9 Międzynarodowej Konferencji Klimatyzacji i Ogrzewania, Wyd. PZITS, Wrocław 1998, str. 53-58;

- publikację "Analiza opłacalności stosowania wybranych systemów odzyskiwania ciepła wentylacji krytych basenów kąpielowych", Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja 2000 nr 6, str. 24-29;

- publikację "Model matematyczny wymiany ciepła i masy w bezprzeponowym gruntowym wymienniku. Prace Naukowe Instytutu Inżynierii Chemicznej i Urządzeń Cieplnych Politechniki Wrocławskiej", Seria Konferencje, Wrocław 1990 s. 26-30.

Uprawniony podważył interes prawny wnioskodawców, gdyż Prokuratura Rejonowa w G. umorzyła postępowanie przeciwko wnioskodawcy, na którą to okoliczność przedłożył kopie: Zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i Postanowienie o umorzeniu dochodzenia. Podniósł, że wnioskodawcy wiedzę o projektowaniu gruntowych wymienników posiedli w jego firmie, na którą to okoliczność przedłożył kopię ich pisma z 2006 r.

Ponadto, przed rozprawą, w dniu [...] stycznia 2013 r. do UP wpłynął wniosek uprawnionego o odroczenie rozprawy ze względu na jego hospitalizację, podnoszący też że trwają próby polubownego załatwienia sporu.

W odpowiedzi na ww. wniosek, wnioskodawcy sprzeciwili się ponownemu odroczeniu rozprawy wskazując, że uprawniony jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, a ponadto zaprzeczyli, że trwają próby polubownego załatwienia sporu.

UP rozpoznając sprawę stwierdził, że w myśl art. 89 ust. 1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego (chyba – patent) może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. sprawy o unieważnienie patentu rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego.

W przedmiotowej sprawie sporny wynalazek został zgłoszony do ochrony w dniu 29 maja 2002 r. Przepisy tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia do ochrony przedmiotowego wynalazku, a więc ogłoszone w Dzienniku Ustaw z 2001 r. Nr 49 poz. 508 stanowiły podstawę prawną oceny zdolności patentowej przedmiotowego wynalazku.

Organ postanowił przeprowadzić rozprawę pod nieobecność uprawnionego uznając, że w sytuacji gdy uprawniony jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, jego nieobecność spowodowana hospitalizacją nie może stanowić usprawiedliwionej przyczyny odroczenia rozprawy.

UP uznał, że wnioskodawca jako podmiot, którego działalność polega na projektowaniu wymienników gruntowych ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu. Wynika to z ograniczenia jego działalności gospodarczej w zakresie projektowania wymienników gruntowych, gdyż uprawniony ze spornego patentu wystąpił do niego z roszczeniami dotyczącymi naruszania spornego patentu. Tego interesu nie zmieniła okoliczność, że Prokuratura Rejonowa w G. umorzyła postępowanie przeciwko wnioskodawcom.

W ramach bowiem wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 20 Konstytucji RP - i potwierdzonej w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), obecnie art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) - wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do wprowadzania do obrotu różnorodnych rozwiązań technicznych. Jeżeli takie rozwiązanie zostało objęte ochroną wbrew ustawowym warunkom określonym w stosownych przepisach, to podmiot prowadzący taką działalność w świetle powołanych wyżej przepisów ma prawo do wystąpienia z żądaniem unieważnienia prawa wyłącznego.

Następnie UP podniósł, że definicja wynalazku zawarta w art. 24 p.w.p. stanowi, iż patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki.

Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości (poziomu wynalazczego) rozwiązania koniecznym było uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się bowiem za oczywiste, tj. nie posiadające poziomu wynalazczego, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. Na potwierdzenie tego stanowiska organ przywołał argumenty doktryny. Z kolei sposób uwzględnienia stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych, w ocenie UP, polegał na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowych) i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. Organ wskazał, że dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów przy ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami.

UP podkreślił, że analizując wartość dowodową poszczególnych materiałów korzystał z wypracowanej przez orzecznictwo polskie i europejskie zasady możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego uznając, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający, gdyż nie występuje w nich kwestia rozumienia pojęć, które wymagają interpretacji .

Ponadto, powołując się na art. 33 ust. 4 p.w.p. mówiący o występowaniu "zastrzeżeń zależnych dla przedstawienia wariantów wynalazku", podniósł, że zgodnie z obowiązującym uprzednio § 13 ust. 4 Zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993 r. w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych (M.P. nr 18 z dnia 13 kwietnia 1993 r., poz. 179) – w dacie zgłoszenia wynalazku "zastrzeżenia zależne zastrzegają szczególne postacie wynalazku zastrzeżonego w zastrzeżeniu niezależnym, nawet jeśli można by uważać, że cechy podane w zastrzeżeniu zależnym same stanowią wynalazek".

Organ wskazał, że zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 i zastrzeżeniu zależnym nr 2 w sposób następujący:

"1. Gruntowy wymiennik ciepła składający się z co najmniej jednego pionowego wlotu powietrza połączonego za pośrednictwem akumulacyjnej warstwy gruntu o małym oporze przepływu i dobrym współczynniku przewodzenia ciepła, najkorzystniej żwiru, która to warstwa jest połączona z kolei z kanałem stanowiącym ujęcie powietrza dla budynku, przy czym nad warstwą akumulacyjną jest umieszczona wodna instalacja zraszająca połączona z dowolnym źródłem czystej wody, z tym, że zarówno warstwa akumulacyjna jak i instalacja zraszająca są okryte warstwą termoizolacyjną nad którą znajduje się warstwa gruntu, znamienny tym, że w żwirowym lub kamiennym złożu rozprowadzającym (3) otaczającym jednostronnie żwirowe złoże akumulacyjne (4) jest usytuowany poziomy kanał (2) rozprowadzający powietrze, które przenikając przez całą szerokość złoża akumulacyjnego (4) jest kierowane do stanowiącego ujęcie powietrza dla budynku kanału (6) usytuowanego nad żwirowym lub kamiennym złożem zbierającym (5) otaczającym drugostronnie złoże akumulacyjne (4), z tym, że z kanałem (6) jest połączony wentylator ssący z tłumikiem, natomiast w dolnej części złoża akumulacyjnego (4) jest usytuowana drenażowa rura (11) połączona ze studzienką zbiorczą (11) dla kontroli poziomu wód gruntowych i zbierania nadmiaru wody z instalacji zraszającej (10) umieszczonej ponad akumulacyjnym złożem (4) okrytym wraz z instalacją zraszającą (10) termoizolacyjną i zarazem hydrologiczną warstwą (8), przy tym złoża rozprowadzające (3), akumulacyjne (4) i zbierające (5) są otoczone gruntem rodzimym (9).

2. Gruntowy wymiennik ciepła według zastrz. 1, znamienny tym, że składa się z co najmniej dwóch pojedynczych akumulacyjnych złóż (4), pomiędzy którymi jest usytuowany zbierający kanał (6), natomiast na przeciwległych bokach złóż (4) są umieszczone rozprowadzające kanały (2)."

W ocenie UP przedłożone przez wnioskodawcę materiały dowodowe dowodziły braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku zarówno w zakresie zastrzeżenia niezależnego 1 jak i zastrzeżenia zależnego 2.

W szczególności potwierdzały to:

- zarówno publikacja "Analiza opłacalności stosowania bezprzeponowych gruntowych wymienników ciepła i masy", Materiały 8 Międzynarodowej Konferencji Klimatyzacji i Ogrzewania, Wyd. PZITS, Wrocław 1995, str. 31-38, publikacja "Oszczędność energii przy wykorzystaniu energii z nieznacznej głębokości gruntu", Materiały 9 Międzynarodowej Konferencji Klimatyzacji i Ogrzewania, Wyd. PZITS, Wrocław 1998, str. 53-58, jak i publikacja "Analiza opłacalności stosowania wybranych systemów odzyskiwania ciepła wentylacji krytych basenów kąpielowych", Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja 2000 nr 6, str. 24- 29 ujawniają (wszystkie na rysunku 1) cechy znamienne spornego wynalazku określone jako: "w żwirowym lub kamiennym złożu rozprowadzającym otaczającym jednostronnie żwirowe złoże akumulacyjne jest usytuowany poziomy kanał rozprowadzający powietrze, które przenikając przez całą szerokość złoża akumulacyjnego jest kierowane do stanowiącego ujęcie powietrza dla budynku kanału usytuowanego nad żwirowym lub kamiennym złożem zbierającym otaczającym drugostronnie złoże akumulacyjne, ... przy tym złoża rozprowadzające, akumulacyjne i zbierające są otoczone gruntem rodzimym".

- opis polskiego patentu [...] ujawnia bezpośrednio cechy znamienne spornego wynalazku określone jako: "z instalacji zraszającej umieszczonej ponad akumulacyjnym złożem okrytym wraz z instalacją zraszającą termoizolacyjną i zarazem hydrologiczną warstwą" oraz pośrednio "że z kanałem (wylotowym) jest połączony wentylator ssący z tłumikiem" (poprzez podanie w zastrzeżeniu 1, że z wymiennikiem jest połączone urządzenie wentylacyjne, gdyż wentylator ssący z tłumikiem należy do typowych urządzeń wentylacyjnych). Cechy te są także ujawnione w publikacji "Model matematyczny wymiany ciepła i masy w bezprzeponowym gruntowym wymienniku. Prace Naukowe Instytutu Inżynierii Chemicznej i Urządzeń Cieplnych Politechniki Wrocławskiej", Seria Konferencje, Wrocław 1990 s. 26-30, gdzie na stronie 28, drugi akapit od dołu, podano, że kolektor "połączony jest ze stroną ssącą wentylatora".

Natomiast cechy znamienne spornego wynalazku określone jako: "w dolnej części złoża akumulacyjnego jest usytuowana drenażowa rura połączona ze studzienką zbiorczą dla kontroli poziomu wód gruntowych i zbierania nadmiaru wody z instalacji zraszającej" zdaniem UP, zostały sugerowane przez publikację "Model matematyczny wymiany ciepła i masy w bezprzeponowym gruntowym wymienniku. Prace Naukowe Instytutu Inżynierii Chemicznej i Urządzeń Cieplnych Politechniki Wrocławskiej", Seria Konferencje, Wrocław 1990 s. 26-30, w której na stronie 28, pierwszy akapit od dołu, podano, że instalacja zraszająca jest zasadniczo przewidziana do okresowego przemywania i dezynfekcji złoża, a zastosowanie takie wymaga obecności urządzeń do zbierania nadmiaru wody z instalacji zraszającej, takich jak rury drenażowe i studzienki zbiorcze. Są to bowiem typowe urządzenia stosowane do kontroli poziomu wód gruntowych i zbierania nadmiaru wody.

Tak więc cały zespół cech znamiennych spornego wynalazku zastrzeganych w zastrz. 1 wynikał w sposób oczywisty ze stanu techniki, co oznaczać miało, że wynalazek zastrzegany w tym zastrzeżeniu nie spełniał wymogu poziomu wynalazczego.

Zdaniem UP, również cechy znamienne zastrzegane w zastrz. 2 określone jako: "składa się z co najmniej dwóch pojedynczych akumulacyjnych złóż, pomiędzy którymi jest usytuowany zbierający kanał, natomiast na przeciwległych bokach złóż są umieszczone rozprowadzające kanały" są znane ze stanu techniki, a w szczególności z publikacji "Model matematyczny wymiany ciepła i masy w bezprzeponowym gruntowym wymienniku. Prace Naukowe Instytutu Inżynierii Chemicznej i Urządzeń Cieplnych Politechniki Wrocławskiej", Seria Konferencje, Wrocław 1990 str. 28, rys. 1.

Odnosząc się do innych dowodów, UP stwierdził, że kwestia, czy wnioskodawca wiedzę o projektowaniu gruntowych wymienników posiadł w firmie uprawnionego, na którą to okoliczność przedłożył kopię pisma wnioskodawcy z 2006r., jest bezprzedmiotowa dla oceny zdolności patentowej spornego wynalazku. Natomiast patent [...] okazał się dla tej oceny nieprzydatny, gdyż przedstawia konstrukcję odmienną od przedmiotowej.

Zdaniem organu, brak poziomu wynalazczego stanowił samodzielną przesłankę unieważnienia spornego patentu i dlatego postanowiono odstąpić od zbadania zasadności zarzutu braku nowości spornego wynalazku.

Rozstrzygając zaś wniosek o zwrot kosztów postępowania złożony przez wnioskodawcę UP uznał, że wniosek jest zasadny.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. P.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 33 ust. 4 p.w.p. poprzez zupełnie nieuzasadnione jej przywołanie, z jednoczesnym powołaniem się na do wykładni przywołanej normy na przepis nieobowiązującego prawa,

2. nieuzasadnione zastosowanie art. 26 p.w.p. wbrew granicom żądań wniosku,

oraz

3. naruszenie norm postępowania poprzez niezastosowanie art. 10 § 1 k.p.a.,

4. naruszenie norm postępowania, mianowicie art. 255 ust. 4 p.w.p. w zw. z art. 321 k.p.c. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w granicach szerszych niż żądania wniosku,

5. naruszenie norm postępowania, mianowicie przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie wadliwej interpretacji zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, tak i w zakresie wadliwości wnioskowania wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego, jak i wewnętrznej sprzeczności oraz niespójności wniosków prezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,

6. brak wskazania podstawy prawnej przeprowadzenia rozprawy pod nieobecność Uczestnika postępowania oraz Jego pełnomocnika, pomimo usprawiedliwionych przyczyn niemożności stawienia się strony na wyznaczony termin rozprawy (art. 10 k.p.a.).

Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Urząd Patentowy RP, albowiem właściwe rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.

W. P. w piśmie z dnia [...] września 2013 r. podtrzymał dotychczasową argumentację i wnosił o uchylenie skarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn., dalej: "p.p.s.a.").

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga W. P. zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Należy podkreślić, że postępowanie dotyczyło unieważnienia patentu, chociaż UP w uzasadnieniu decyzji wspomniał też o prawie z rejestracji.

Urząd Patentowy bowiem unieważnił zaskarżoną decyzją patent na wynalazek pt.: "Gruntowy wymiennik ciepła" nr [...], uznając, że rozwiązanie nim chronione nie spełnia kryterium poziomu wynalazczego.

Kwestią podstawową było przesądzenie istnienia interesu prawnego wnioskodawców do wystąpienia z żądaniem unieważnienia patentu. Sąd w tym zakresie podzielił argumentację UP. Złożenie przez skarżącego zawiadomienia popełnienia przestępstwa przez wnioskodawców (właśnie w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, k-52 akt adm.) oraz wezwanie wnioskodawców do podjęcia działań, które nie kolidowałyby z działalnością skarżącego realizującą rozwiązanie, które uzyskało sporny patent (k-33 akt adm.) jednoznacznie wskazywały na konflikt interesów stron.

Przede wszystkim należy zauważyć, że UP prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego – Prawa własności przemysłowej w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia wynalazku czyli w dniu [...] maja 2002 r. Nakaz taki wynika z art. 315 ust. 3 p.w.p. stanowiącego, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p., mówiącego z kolei, że patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Zatem organ prawidłowo oceniał ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, a tym samym przesłanki unieważnienia patentu według przepisów Prawa własności przemysłowej opublikowanych w Dz. U. z 2001 r. Nr 45, poz. 508.

Postępowanie w przedmiocie unieważnienia patentu prowadzone jest w trybie postępowania spornego, w myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

W postępowaniu spornym w sprawach nieuregulowanych w Prawie własności przemysłowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p.

W powołanym zakresie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozprawy administracyjnej, w tym nieobecności strony na rozprawie i powodów odraczania rozprawy. Jednakże należy zauważyć, że w myśl art. 2553 ust. 1 p.w.p. po upływie wyznaczonego terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek, UP wyznacza termin rozprawy, o czym zawiadamia strony lub ich pełnomocników, doręczając im jednocześnie odpis odpowiedzi na wniosek, jeżeli została udzielona. Zatem organ nie wzywa na rozprawę, a tylko o niej zawiadamia i to stronę lub jej pełnomocnika, jeżeli został ustanowiony, zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. Zatem czynności UP polegające na zawiadomieniu pełnomocnika skarżącego o terminie rozprawy a nie wezwaniu były prawidłowe.

Co do nieobecności skarżącego bądź jego pełnomocnika na rozprawie, w myśl art. 94 § 1 k.p.a. nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych (w postępowaniu spornym zawiadomionych) na rozprawę nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia. Jednakże, zgodnie z art. 94 § 2 k.p.a. kierujący rozprawą odroczy ją, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny. Co do rozprawy przed UP przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2013 r., poprzedzającej wydanie skarżonej decyzji, skarżący i jego pełnomocnik zostali o jej terminie powiadomieni. Skarżący złożył wniosek o odroczenie rozprawy w dniu [...] stycznia 2013 r. (k. – 100 akt adm.). We wniosku wskazał, że od dnia [...] stycznia 2013 r. będzie przebywał w szpitalu na oddziale kardiologicznym z uwagi na planowy zabieg leczniczy. Nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego jego oświadczenie. Pod pismem skarżącego podpisał się także jego pełnomocnik, wnosząc z tych samych powodów o odroczenie rozprawy. Na rozprawę w dniu [...] stycznia 2013 r. nie stawił się ani skarżący, ani jego pełnomocnik, mimo braku stanowiska UP przed rozprawą. Na rozprawie UP stwierdził, że za W. P. nikt się nie stawił, zawiadomienie zostało należycie doręczone (protokół rozprawy, k. – 114 akt. adm.). W dniu [...] stycznia 2013 r. wpłynęło do UP pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r. z dołączonym zaświadczeniem ze szpitala z oddziału wewnętrznego z dnia [...] stycznia 2013 r., informujące, że skarżący przebywał w szpitalu w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] stycznia 2013 r., nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] stycznia 2013r. (k. – 116, 117 akt adm.).

Organ w skarżonej decyzji odniósł się do nieobecności uprawnionego i jego pełnomocnika na rozprawie w dniu [...] stycznia 2013 r. i wskazał, że pełnomocnik uprawnionego został prawidłowo powiadomiony. Organ uzasadnił swoje stanowisko co do nieobecności pełnomocnika skarżącego. Sąd podzielił to stanowisko. Okoliczność, że skarżący miał być w szpitalu, nie miała wpływu na obecność jego pełnomocnika na rozprawie. Ponadto uprawniony, nie potwierdził okoliczności podnoszonych w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r., gdyż zaświadczenie dołączone do pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. nie wskazywało, aby skarżący przebywał w szpitalu od dnia [...] stycznia 2013 r. i aby pobyt w szpitalu był na oddziale kardiologicznym, a leczenie było planowe. Przy tym nieobecność jego pełnomocnika na rozprawie w dniu [...] stycznia 2013 r. była nieusprawiedliwiona, jak przyjął UP.

W takiej sytuacji organ był uprawniony do przeprowadzenia rozprawy i odebrania oświadczeń od strony przeciwnej. Zatem zmiana na tej samej rozprawie przez pełnomocnika wnioskodawców zakresu wniosku o unieważnienie i zażądanie unieważnienia patentu w całości było prawidłowe.

W dalszej kolejności procedowanie UP nad zmienionym wnioskiem i orzekanie w zakresie tego ostatniego stanowiska było prawidłowe i nie naruszało art. 255 ust. 4 p.w.p., mówiącego, ze UP rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

Odnosząc się zaś do postępowania dowodowego, odpowiednie zastosowanie mają także przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym te, które pozwalają stronie na zgłaszanie wniosków i dowodów na poparcie swoich stanowisk, co wynika z art. 10 § 1 k.p.a., byleby nie prowadziło do nadmiernego przewlekania postępowania, a co uprawnia UP do zobowiązania stron do podania wszystkich twierdzeń i dowodów z rygorem przewidzianym w art. 2553 ust. 5 p.w.p.

Ponadto organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (z uwzględnieniem obowiązków spoczywających na stronach), w tym w wyczerpujący sposób rozpatrzyć zebrany materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Powinien w tym zakresie dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, szczególnie dowody z dokumentów, z mocy art. 75 § 1 i art. 76 § 1 k.p.a. Dokonując oceny, czy dana okoliczność została udowodniona organ powinien oprzeć się na całokształcie materiału dowodowego, w myśl art. 80 k.p.a. Proces decyzyjny, ocena zebranego materiału dowodowego i wysnute wnioski powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Prowadzenie postępowania przez organ z uwzględnieniem powyższych zasad umożliwia wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ się kierował (art. 11 k.p.a.) oraz służy pogłębianiu zaufaniu obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

Zdaniem Sądu, UP prowadząc postępowanie z wniosku J. G. i T. G. zmierzające do unieważnienia patentu naruszył wyżej opisane zasady, mające odpowiednie zastosowanie z mocy art. 256 ust. 1 p.w.p.

Urząd Patentowy, unieważniając sporny patent [...], odwołał się do stanu techniki znanego już w momencie udzielania patentu na tenże wynalazek, dokładnie do patentu [...]. W. P. w opisie patentowym, a Urząd Patentowy w sprawozdaniu o stanie techniki, który ma obowiązek sporządzić na mocy art. 47 ust. 1 p.w.p. (tutaj karta zgłoszenia i badania wynalazku) wśród najbliższych rozwiązań wskazał m. in. patent [...]. Zatem zgłoszenie, które było uwzględniane przy badaniu stanu techniki, było następnie podstawą zgłoszenia wniosku o unieważnienie, a następnie - podstawą unieważnienia prawa z patentu [...]. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że opis patentu [...] ujawnił bezpośrednio cechy znamienne spornego wynalazku. Owszem, UP stwierdził, że cechy te zostały ujawnione w publikacji "Model matematyczny wymiany ciepła i masy w bezprzeponowym gruntowym wymienniku. Prace Naukowe Instytutu Inżynierii Chemicznej i Urządzeń Cieplnych Politechniki Wrocławskiej.". Jednakże nie wyjaśnił, który dowód miał decydujące znaczenie, czy też powołane dowody, miały równorzędne znaczenie. Organ przy tym nie wyjaśnił tak istotnej zmiany stanowiska w kwestii patentowalności spornego wynalazku. Podkreślić należy jeszcze raz, że patent unieważnia się, gdy zostanie wykazane, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do jego uzyskania (art. 89 ust. 1 p.w.p.). Oznaczałoby to, że na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. sporny wynalazek spełniał ustawowe wymagania do udzielenia nań patentu, by z kolei na podstawie decyzji tego samego organu z dnia [...] stycznia 2013 r. ten sam wynalazek także w dacie udzielenia patentu nie spełniał ustawowych wymogów. Zagadnienie to tym bardziej wymagało wyjaśnienia ze strony UP, gdyż wśród dowodów decydujących o wydaniu zupełnie rozbieżnych decyzji był ten sam dowód, jak się wydaje mający istotne znaczenie przy wydawaniu obu sprzecznych rozstrzygnięć. Brak wyjaśnienia stanowiska organu w tym zakresie stanowiło naruszenie zasady z art. 6 k.p.a. (organy działają na podstawie przepisów prawa) i art. 8 k.p.a. stosowanych z mocy art. 256 ust. 1 p.w.p. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. BECK. Warszawa 2009, s. 63).

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, zaś w pkt 2 sentencji orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a.

W tej sytuacji przedwczesnym było odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2, 3 i 4 p.p.s.a.