Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1014/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2 ust.1 pkt 1 i pkt 2, art.3 ust.1 pkt .4, art.4 ust.1.
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 kwietnia 2015 r. sygn. akt SKO [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 kwietnia 2015 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – dalej jako "SKO", działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej jako "Ordynacja podatkowa" lub "O.p."), art. 2 ust.1 pkt 1 i 2, art.3 ust.1 pkt 4, art.4 ust.1 pkt 1 i 2, art.5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm. – dalej jako "u.p.o.l.") oraz art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 1, art. 6 c ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. z 2006 r., Dz.U. Nr 136, poz. 969 ze zm. – dalej jako "u.p.r."), po rozpoznaniu odwołania L. B. – dalej jako "Skarżący" od decyzji Wójta Gminy z dnia 30 października 2014 r., nr [...] w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 rok w kwocie 39.826,00 zł, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Skarżący w dniu 12 czerwca 1996 r. zawarł z Zarządem Gminy umowę użyczenia nieruchomości - części działki nr [...] o pow. ok. 2,40 ha położonej w obrębie wsi A przy ul. [...], na okres do dnia 30 maja 2016 r. W § 5 umowy "Biorący" zadeklarował wpłatę na podatek od nieruchomości kwoty 300.000,00 zł. z góry za okres 10 lat tj. do 2006 r. Z kolei w § 6 ust. 2 umowy, "Użyczający" zobowiązał się do uznania, iż kwota 300.000,00 zł. stanowi pełną i ostateczną kwotę podatku od nieruchomości za okres 10 lat, tj. od 1997 r. do 2006 r. oraz zastosowania 70% ulgi w podatku od nieruchomości przez okres dalszych 10 lat tj. od 2007 do 2016 r.

Decyzją z dnia 30 stycznia 2009 r., Wójt Gminy ustalił Skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za 2009 rok, w kwocie 116.362,00 zł. Organ opodatkował grunty i budynki będące w posiadaniu Skarżącego według stawki podatku jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W wyniku wniesionego odwołania, SKO decyzją z dnia 17 czerwca 2009 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu, SKO zwróciło m.in. uwagę na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu jednoznacznego ustalenia powierzchni gruntów i budynków będących w posiadaniu Skarżącego, a stanowiących podstawę opodatkowania, jak też tego, czy prowadzi on działalność gospodarczą i czy wykorzystuje do tego posiadane nieruchomości, co jest warunkiem opodatkowania gruntów i budynków jako "związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą".

Wójt Gminy ustalił, że Skarżący posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą do dnia 31 grudnia 1999 r., a z wyjaśnień świadków wynikało, iż w okresie od lipca do września 2009 roku, na przedmiotowej nieruchomości prowadzony był skup zboża przez E. W.

Decyzją z dnia 15 listopada 2013 r. Wójt Gminy ustalił Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 r. w kwocie 46.204,00 zł.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżący podniósł sprzeczność dokonanych przez organ ustaleń ze zgromadzonym materiałem dowodowym, polegającym m.in. na przyjęciu, iż w 2009 r. był on posiadaczem samoistnym lub zależnym opodatkowanych gruntów i budynków, a ponadto, iż prowadził w tym okresie działalność gospodarczą.

SKO decyzją z dnia 13 sierpnia 2014 r. r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO wskazało, iż Wójt Gminy nie ustalił bezsprzecznie, czy i ewentualnie w jakim okresie i na jakiej powierzchni gruntów i budynków prowadzona była w 2009 r. działalność gospodarcza, jaki był stan techniczny budynków i czy nie wykluczał on ich opodatkowania jako "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej".

3. Decyzją z dnia 30 października 2014 r. Wójt Gminy ustalił Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 r. w kwocie 39.826,00 zł.

Obliczając wysokość podatku od nieruchomości organ I instancji zastosował stawkę dla budynków przewidzianą w § 1 ust. 2 pkt 7 uchwały Nr XVIII/173/08 Rady Gminy z dnia 30 października 2008 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. W stosunku do gruntów ornych - klasy V ( B-RV), organ zastosował zwolnienie przedmiotowe na mocy art.12 ust.1 pkt 1 u.p.r.

W uzasadnieniu organ wskazał m.in. iż zebrane w trakcie postępowania wyjaśniającego dowody jednoznacznie nie potwierdzają jaka powierzchnia budynków i gruntów była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, jaki był stan techniczny budynków w 2009 r. i czy pozwalał on na wykorzystanie ich do działalności gospodarczej, zatem grunty winny zostać opodatkowane podatkiem rolnym, zaś budynki jako "pozostałe".

4. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 3 ust.1 pkt 4 lit. a u.p.o.l.

W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, iż w 2009 r. nie był posiadaczem samoistnym, czy zależnym przedmiotowej nieruchomości, nie był przedsiębiorcą i nie prowadził na terenie Gminy żadnej działalności gospodarczej, jak też że nic mu nie wiadomo na temat prowadzonego przez E. W. na przedmiotowej nieruchomości sezonowego skupu zboża w sierpniu i wrześniu 2009 r. Podał także, że ww. osoba dzierżawiła budynek nie od niego lecz R. B., który w tym zakresie działał bez jego zgody i wiedzy. Odwołujący się wskazał też, że umowa użyczenia przedmiotowej nieruchomości została przez Gminę rozwiązana we wrześniu 2005 r. ze skutkiem natychmiastowym, co oznacza, że tym samym utracił on przymiot posiadacza zależnego. Natomiast od 2006 r. ze względu na stan zdrowia i inwalidztwo nie przebywał już na przedmiotowej nieruchomości i nic nie stało na przeszkodzie by Gmina przejęła ją we władanie. Skarżący zaprzeczył, by nieruchomość była w jego posiadaniu do 31 listopada 2012 r., a podpisanie w tym dniu protokołu zdawczo - odbiorczego miało tylko znaczenie formalne i nie oznacza, iż dopiero w tym dniu nastąpiło fizyczne przejęcie przez Gminę nieruchomości. Organ nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność faktycznego posiadania jakiejkolwiek części nieruchomości w 2009 r., nie ma zatem podstaw do obciążania podatkiem za ten rok.

5. Decyzją dnia 20 kwietnia 2015 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ, powołując art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 6 ust. 6 u.p.o.l., oraz art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 1, art. 6 c ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. stwierdził, że wysokość podatku od nieruchomości ustalona została w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów - co do klasyfikacji gruntu, jak też informacji w sprawie podatku od nieruchomości co do powierzchni gruntów i budynków złożonej przez Skarżącego w dniu 10 lipca 2006 r. w której wskazał powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 24.000 m2 oraz powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 6.071 m2.

Organ wyjaśnił, że Skarżący w 2009 r. nie figurował w ewidencji działalności gospodarczej, nie był przedsiębiorcą, a zatem posiadane przez niego budynki i grunty nie mogły zostać opodatkowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stąd też organ, mimo treści złożonej informacji, opodatkował grunty jako orne, zaś budynki jako "pozostałe".

Organ wyjaśnił również, że zawarta przez Skarżącego z Zarządem Gminy w dniu 12 czerwca 1996 r. umowa użyczenia nieruchomości obejmowała okres 20 lat tj. do dnia 30 maja 2016 r. Umowa ta wobec niewywiązywania się przez Skarżącego z jej postanowień, została przez Gminę wypowiedziana pismem z dnia 7 września 2005 r. Jednakże mimo wypowiedzenia umowy, nieruchomość nadal pozostawała we władaniu Skarżącego.

Gmina pozwem z dnia 25 października 2005 r. wystąpiła do Sądu Rejonowego domagając się od pozwanego – Skarżącego wydania przedmiotowej nieruchomości. Postępowanie sądowe toczyło się aż do dnia 22 października 2012 r., kiedy to Sąd Okręgowy Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił apelację Skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt [...], w którym to wyroku Sąd nakazał pozwanemu wydanie powodowi - Gminie – przedmiotowej nieruchomości.

W dniu 30 listopada 2012 r. strona przekazująca - Skarżący i przedstawiciele Urzędu Gminy (strona przejmująca) podpisali "Protokół przekazania - przejęcia" przedmiotowej nieruchomości.

W ocenie organu, w tym dniu nieruchomość przekazana Skarżącemu do używania na podstawie umowy wróciła w "posiadanie" Gminy. Do tego momentu bowiem była w posiadaniu Skarżącego - najpierw na podstawie umowy użyczenia przez okres od dnia 12 czerwca 1996 r. do dnia jej wypowiedzenia, które nastąpiło pismem z dnia 7 września 2005 r., potem zaś w sposób faktyczny, bez tytułu prawnego.

Organ stanął na stanowisku, że skoro nieruchomość opisana w umowie użyczenia, była w posiadaniu Skarżącego do czasu jej formalnego przekazania Gminie, które nastąpiło po wyrokach sądów powszechnych na podstawie protokołu podpisanego w dniu 30 listopada 2012 r., to właśnie na nim jako na posiadaczu nieruchomości ciążył obowiązek podatkowy w podatku rolnym i podatku od nieruchomości, stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. oraz 3 ust. 1 pkt 4 u.p.r.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zaskarżył decyzję SKO w całości i zarzucił jej naruszenie przepisów art. 3 ust. 1 pkt.4 u.p.o.l. oraz art. 336 k.c. przez przyjęcie, że podatnikami podatku od nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego są także osoby fizyczne nie będące ich posiadaczami, nie związane z taką jednostką jakimkolwiek stosunkiem prawnym ani też osoby nie używające takich nieruchomości w jakimkolwiek celu bez tytułu prawnego oraz sprzeczność istotnych ustaleń SKO z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie łącznie spełnione są dwie pozytywne i trzy negatywne przesłanki umożliwiające uznanie przedmiotu opodatkowania za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji gdy przed 1 stycznia 2009 r. nie objął przedmiotu opodatkowania w posiadanie i nie był w 2009 r. nawet przez 1 dzień ani jego posiadaczem samoistnym ani posiadaczem zależnym oraz w sytuacji gdy w roku 2009 nie był już przedsiębiorcą, a tylko rencistą - inwalidą bez możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy.

Ponadto Skarżący zarzucił organowi I instancji niewyjaśnienie istotnych dla rozpoznania sporu okoliczności związanych z uchylaniem się Wójta Gminy od rozliczenia, pomimo nałożenia na niego przez SKO takiego obowiązku, istniejącej od 1996 r. nadpłaty w podatku od nieruchomości w wysokości 300.000,- zł z odsetkami ustawowymi.

Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania.

W ocenie Skarżącego poczynione przez organ podatkowy ustalenia nie mogą uzasadniać nałożenia zobowiązania w podatku od nieruchomości skoro jednoznacznie z nich wynika, że skupu zboża na nieruchomości dokonywała E. W., która w 2009 r. dzierżawiła ten budynek od zupełnie innej osoby - R. B. - który działał w tym zakresie bez zgody i wiedzy Skarżącego. Gmina już we wrześniu 2005 r. rozwiązała umowę użyczenia przedmiotowej nieruchomości ze skutkiem natychmiastowym, co oznacza, że tym samym Skarżący utracił przymiot posiadacza zależnego. Skarżący zaprzeczył, aby przedmiotowa nieruchomość była w jego posiadaniu do 30 listopada 2012 r., albowiem utracił do niej tytuł prawny już we wrześniu 2005 r.

7. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

8. W piśmie procesowym, złożonym na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu, działając w imieniu Skarżącego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji a także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił:

- naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. poprzez uznanie, że Skarżący był posiadaczem zabudowanej części nieruchomości,

- naruszenie przepisów art. 70 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu,

- naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 121, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 192, art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów przeprowadzonych w toku postępowania przed organem I instancji i uznanie, że w roku podatkowym 2009 Skarżący był posiadaczem zabudowanej części działki nr [...], oraz przyjęcie, że Skarżący miał możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

9.1. Skarga nie jest zasadna.

9.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

9.3. Przedmiotem rozstrzygania w rozpatrywanej sprawie jest ocenia zgodności z prawem decyzji z dnia 20 kwietnia 2015 r., którą SKO orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy z dnia 30 października 2014 r. w sprawie ustalenia Skarżącemu wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości na rok 2009. Natomiast spór dotyczy rozstrzygnięcia kwestii, czy Skarżący był posiadaczem nieruchomości, na którym ciążył ten obowiązek podatkowy.

W pierwszej kolejności dokonując oceny najdalej postawionego zarzutu tj. przedawnienia zobowiązania podatkowego należy wskazać, że w przypadku decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, a więc zobowiązania o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej termin przedawnienia prawa do wydania decyzji reguluje art. 68 Ordynacji podatkowej, a nie art. 70, który dotyczy przedawnienia zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa, a którego naruszenia zarzucił pełnomocnik Skarżącego.

Zauważyć należy, że w myśl art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Zgodnie zaś z art. 68 § 2 pkt 1 i 2 O.p., jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego- co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie - bądź w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego - zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Po upływie określonego terminu przedawnia się więc prawo organu podatkowego do wydania i doręczenia decyzji ustalającej, a przez to wygasa ciążący na podatniku obowiązek zapłacenia podatku. Jednakże, gdy decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego zostanie doręczona we właściwym terminie powstaje zobowiązanie do zapłacenia podatku.

Zatem wynikający z art. 68 § 1 O.p. podstawowy termin przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego, wynoszący 3 lata, upłynął z końcem 2012 r. Natomiast termin 5-letni, mający zastosowanie w wypadkach określonych w art. 68 § 2 O.p. , a więc tak jak w niniejszej sprawie upłynął z końcem 2014 r.

Odmiennie niż w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, przy zobowiązaniach o charakterze ustalającym, decydujące znaczenie ma fakt doręczenia decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji. Z tym bowiem momentem powstaje zobowiązanie podatkowe, a późniejsze rozstrzygnięcie nie wpływa na jego istotę. Doręczenie decyzji organu pierwszej instancji ustalającej zobowiązanie pozwoliło na przekształcenie obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe.

W orzecznictwie jak i w doktrynie podnoszone jest, że do powstania zobowiązania podatkowego w przypadku decyzji konstytutywnej, a więc tworzącej to zobowiązanie, niezbędne jest doręczenie decyzji przed upływem terminu przedawnienia, przy czym wystarczające jest zachowanie tego terminu przez organ pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 274/11, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym bardziej dopuszczalne jest utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w kształcie, jaki nadał jej ten organ przed upływem terminu przedawnienia do jej wydania. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie w istocie nie ustala zobowiązania podatkowego, gdyż zostało ono już ustalone, lecz dokonuje kontroli prawidłowości jego ustalenia (por. J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2005, Wrocław 2005, [w] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - komentarz do art. 68, s. 321 i nast.). Decyzja organu odwoławczego nie jest powtórnym merytorycznym rozstrzygnięciem kreującym zobowiązanie podatkowe, lecz oznacza jedynie stwierdzenie, że decyzja organu pierwszej instancji, w wyniku której powstało zobowiązanie podatkowe, była zgodna z prawem.

W rozpoznawanej sprawie decyzja Wójta Gminy z dnia 30 października 2014 r., ustalająca Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za 2009 r. doręczona została w dniu 10 listopada 2014 r., czyli przed upływem terminu przedawnienia.

W związku z powyższym postawiony zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego nie zasługuje na uwzględnienie.

9.4. Przechodząc do zasadniczej kwestii spornej należy zauważyć, że argumentacja Skarżącego przedstawiona w skardze, jak również podnoszona w trakcie postępowania podatkowego, opiera się na twierdzeniu, że w 2009 r. nie był posiadaczem samoistnym ani zależnym przedmiotowej nieruchomości oraz nie prowadził działalności gospodarczej. W ocenie Skarżącego, utracił on przymiot posiadacza zależnego z dniem 7 września 2005 r. kiedy to Gmina złożyła oświadczenie w przedmiocie rozwiązania umowy dzierżawy nieruchomości.

W ocenie Sądu pierwszorzędne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że pomiędzy Gminą , a Skarżącym toczył się spór sądowy, w związku z powództwem gminy o wydanie przedmiotowej nieruchomości, który został zakończony prawomocnym wyrokiem.

Jak wynika z akt sprawy Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt [...], nakazał pozwanemu (Skarżącemu) wydanie powodowi – Gminie spornej nieruchomości. Sąd Okręgowy Wydział Cywilny Odwoławczy wyrokiem z dnia 22 października 2012 r. sygn. akt [...] oddalił apelację Skarżącego od wyroku.

Należy wskazać, że stosownie do treści przepisu art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 – dalej jako "k.p.c.") orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W tym miejscu należy powołać wyrok Sądu Najwyższego, w którym stwierdził on, że wynikająca z art. 365 § 1 k.p.c. moc wiążąca orzeczenia oznacza, że żaden z podmiotów nią objętych nie może negować faktu istnienia prawomocnego orzeczenia i jego określonej treści, niezależnie od tego, czy był stroną postępowania (por. wyrok SN z dnia 15 lipca 1998 r., II UKN 129/98, OSNP 1999, nr 13, poz. 437).

Należy zatem zauważyć, że z prawomocnością orzeczenia sądowego (zarówno w ujęciu materialnym, jak i formalnym) związana jest powaga rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.), przy czym jest to konstrukcja prawna odmienna - choć ściśle powiązana – z regulacją art. 365 § 1 k.p.c. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko, co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Moc wiążąca orzeczenia (art. 365 § 1 k.p.c.) może być rozważana tylko wtedy, gdy rozpoznawana jest inna sprawa niż ta, w której wydano poprzednie orzeczenie oraz gdy kwestia rozstrzygnięta innym wyrokiem stanowi zagadnienie wstępne.

Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu charakteryzuje się dwoma aspektami. Pierwszy z nich odnosi się tylko do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia. Ten aspekt występuje, gdy w poprzednim postępowaniu, w którym zapadło prawomocne orzeczenie, nie brała udziału choćby jedna ze stron nowego postępowania, a nie jest ona objęta prawomocnością rozszerzoną. Nie można bowiem takiej strony obciążać dalszymi skutkami wynikającymi z prawomocnego orzeczenia. Drugi aspekt mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest określony, jako walor prawny rozstrzygnięcia (osądzenia) zawartego w treści orzeczenia. Jest on ściśle związany z powagą rzeczy osądzonej (art. 366 § 1 k.p.c.) i występuje w nowej sprawie pomiędzy tymi samymi stronami, choć przedmiot obu spraw jest inny. W nowej sprawie nie może być wówczas zastosowany negatywny (procesowy) skutek powagi rzeczy osądzonej, polegający na niedopuszczalności ponownego rozstrzygania tej samej sprawy. Występuje natomiast skutek pozytywny (materialny) rzeczy osądzonej, przejawiający się w tym, że rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu (rzecz osądzona) stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika.

Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami nowy spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto to w prawomocnym, wcześniejszym wyroku, a więc w ostatecznym rezultacie procesu uwzględniającym stan rzeczy na datę zamknięcia rozprawy. Taka jest treść prawomocnego orzeczenia, o którym stanowi art. 365 § 1 k.p.c., a więc treść wyrażonej w nim indywidualnej i konkretnej normy prawnej. A zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się ta sama kwestia, nie może być ona już ponownie badana.

Związanie orzeczeniem oznacza zatem zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią, a nawet niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt II PK 438/13, LEX nr 140888 i powołane tam orzecznictwo oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt III UK 198/14, LEX nr 1790947).

Sąd pragnie również zaakcentować, że kwestia doniosłości prawnej wyroku sądu powszechnego w postępowaniu administracyjnym była również przedmiotem wypowiedzi sądów administracyjnych. W orzecznictwie przejęto pogląd, iż wydany w sprawie prawomocny wyrok sądu powszechnego na mocy art. 365 § 1 k.p.c. wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Konsekwencją powyższego jest to, że organ administracji jest związany tym orzeczeniem, czyli nie może dokonać odmiennej oceny prawnej niż zawarta w orzeczeniu. Ponadto nie może czynić odmiennych ustaleń faktycznych. Gdyby bowiem organy wywodziły z innych dokumentów w aktach sprawy wnioski przeciwstawne do tych, które wywiódł sąd, naruszyłyby autorytet sądu i przekreśliły jego kompetencje ustrojowe, na straży których stoi przywołany wyżej art. 365 k.p.c. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1366/11, dostępny w bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przywołaną linię orzeczniczą.

Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że wyrokiem z dnia 22 października 2012 r. Sąd Okręgowy Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił apelację Skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt [...], w którym Sąd nakazał pozwanemu (Skarżącemu) wydanie powodowi – Gminie spornej nieruchomości.

Sąd powszechny doszedł do przekonania, że w świetle zawartej umowy użyczenia z dnia 12 czerwca 1996 r. pomiędzy gminą , a Skarżącym oraz zawartych aneksów zabudowanej nieruchomości w gminie A przy ul. [...] z przeznaczeniem jej na bazę skupu i magazynowania zbóż na skarżącego zostały nałożone obowiązki, których wykonywania uchylał się.

Skarżący po wypowiedzeniu w dniu 7 września 2005 r. przez Gminę umowy użyczenia wskazanej nieruchomości (która w ocenie sądu powszechnego była w rzeczywistości umową dzierżawy) pozostawał posiadaczem tej nieruchomości, na którym ciążył obowiązek podatkowy dotyczący terminowego płacenia na rzecz Gminy należnego jej podatku od nieruchomości, co w ocenie Sądu uzasadniało w świetle przepisu art. 222 § k.c. żądanie Gminy wydania nieruchomości.

Twierdzeniu pełnomocnika strony skarżącej, że Sądy rozpoznające sprawę skupiły swą uwagę wyłącznie na fakcie posiadania przez podatnika nieruchomości do roku 2005 r., a co najwyżej do 2006 r., za który jeszcze podatnik złożył deklarację dla podatku od nieruchomości przeczy samo rozstrzygnięcie Sądu nakazujące Skarżącemu wydanie Gminie spornej nieruchomości.

Reasumując powyższy wątek rozważań należy dojść do przekonania, że twierdzenia Skarżącego, iż w 2009 r. nie był posiadaczem wskazanej nieruchomości, a organ podatkowy nie był uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r., w świetle powołanych prawomocnych wyroków sądów nie zasługują na aprobatę.

9.5. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem odpowiedź na pytanie, czy na Skarżącym ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) i b) u.p.o.l. i w podatku rolnym na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.r. za 2009 rok.

Nie budzi wątpliwości fakt, że w dniu 12 czerwca 1996 r. Skarżący zawarł z Zarządem Gminy umowę użyczenia (dzierżawy) wskazanej nieruchomości. Natomiast w dniu 7 września 2005 r. Gmina wypowiedziała zawartą umowę, powołując się na treść § 7 ust. 4 umowy.

Co istotne, ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu przekazania – przejęcia (k. 12 akt podatkowych) wynika, że Skarżący przekazał wspomnianą nieruchomość na rzecz Gminy dopiero w dniu 30 listopada 2012 r., w wyniku wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 22 października 2012 r. i postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 31 października 2012 r. o nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Rejonowego z dnia 18 października 2011 r. w sprawie sygn. [...].

W tych okolicznościach podzielić należy pogląd, że na Skarżącym ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym za 2009 rok objęty decyzją organu I instancji, utrzymaną następnie w mocy zaskarżoną decyzją.

Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Analogiczną regulację ustawodawca zawarł w art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.r.

Zatem skoro Skarżący, na podstawie umowy dzierżawy był posiadaczem nieruchomości stanowiącej własność Gminy począwszy od dnia 12 czerwca 1996 r., którą przekazał właścicielowi w dniu 30 listopada 2012 r. wykonując orzeczenie Sądu, to prawidłowo organ ustalił łączne zobowiązanie podatkowe za 2009 r., na podstawie art. 6c ust. 1 u.p.r.

Wbrew zarzutom skargi, rację ma organ podatkowy twierdząc, że obowiązek podatkowy ciążył na podatniku z tytułu posiadania tej nieruchomości bez tytułu prawnego po dniu 7 września 2005 r., na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. i art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.r.

Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., obowiązek podatkowy nałożony jest na podmioty, które posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane lub ich części, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zatem każdy, kto objął w posiadanie nieruchomość, jej część lub obiekt budowlany niezłączony trwale z gruntem albo jego część i nie dokonał tego na podstawie umowy, jest podatnikiem. Przez pojęcie "tytuł prawny" należy rozumieć nie tylko typową umowę dzierżawy lub najmu, ale również zarząd, użytkowanie wieczyste, użytkowanie (art. 252 K.c.) oraz inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego (L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC, 2008.).

W ocenie Sądu, przepis ten zastosowano w niniejszej sprawie prawidłowo, zasadnie uznając, iż po dniu 7 września 2005 r. Skarżący posiadał sporną nieruchomość bez tytułu prawnego. Przy czym ze znajdującego się w aktach protokołu zdawczo-odbiorczego wynika, że Skarżący przekazał wspomnianą nieruchomość na rzecz Gminy dopiero w dniu 30 listopada 2012 r.

Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja strony skarżącej, iż nie był posiadaczem nieruchomości, bowiem nieruchomość ta była w 2009 r. dzierżawiona przez E. W. od R. B., który działał w tym zakresie bez zgody i wiedzy Skarżącego.

Należy zaznaczyć, że Skarżący nie zwracał się do Gminy celem oddania nieruchomości, a wprost przeciwnie pomiędzy Gminą, a Skarżącym jak już wyżej zostało wskazane po rozwiązaniu umowy toczył się wieloletni spór przed sądem o wydanie przedmiotowej nieruchomości, i skoro Sąd nakazał wydanie nieruchomości, co miało miejsce w dniu 30 listopada 2012 r. to uzasadnione jest twierdzenie, że do momentu jej wydania Skarżący był posiadaczem nieruchomości.

Natomiast nadpłata w kwocie 300.000 zł, która zdaniem Skarżącego istnieje od 1996 r, nie była przedmiotem niniejszego postępowania i nie może stanowić skutecznego zarzutu w postępowaniu dotyczącym ustalenia zobowiązania podatkowego za 2009 r.

Wbrew zarzutom skargi, nie jest kwestią sporną czy Skarżący w 2009 r. prowadził działalność gospodarczą, albowiem organ uwzględnił, że w 2009 r. Skarżący nie figurował w ewidencji działalności gospodarczej i nie był przedsiębiorcą, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji ustalającej zobowiązanie pieniężne.

Prawidłowo zatem organy zastosowały stawkę dla budynków lub ich części pozostałych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., natomiast grunty zakwalifikowały jako orne, na podstawie art. 1 u.p.r., z uwzględnieniem zwolnienia unormowanego w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r.

9.6. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe art. 121 O.p., albowiem postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania, jak również w sposób dostateczny wyjaśniły stronie przesłanki, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy.

Nie jest również zasadny zarzut dotyczący niezachowania przez organ I instancji siedmiodniowego terminu do zapoznania się przez Skarżącego ze zgromadzonym materiałem dowodowym, przez co doszło do naruszenia art. 200 O.p.

Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. Wójt Gminy wyznaczył Skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 21 akt podatkowych) wynika, że postanowienie doręczono Skarżącemu w dniu 22 października 2014 r. Natomiast w zakreślonym terminie Skarżący z przysługującego mu prawa nie skorzystał.

Również przed wydaniem zaskarżonej decyzji strona została powiadomiona o wyznaczonym siedmiodniowym terminie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Tym samym nie została naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu wynikająca z art. 123 § 1Ordynacji podatkowej.

Wskazana przez pełnomocnika zmiana daty decyzji z 29 na 30 października 2014 r. nosiła znamiona oczywistej omyłki, co organ stwierdził w postanowieniu z dnia 5 listopada 2014 r., działając na podstawie art. 215 § 1 i § 3 O.p. i w sytuacji nie skorzystania przez Skarżącego z prawa do wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego sprostowanie to nie miało wpływu na wskazane uprawnienie strony.

Uznać także należy, że prawidłowo i zgodnie z normami wynikającymi z art. 187, i art. 191 O.p. organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Natomiast inna niż oczekiwana przez stronę skarżącą ocena zebranych dowodów nie stanowi podstawy skutecznego zarzutu braku wyjaśnienia prawdy obiektywnej.

9.7. Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.