Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 510/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6123 Zasób geodezyjny i kartograficzny
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 3b-3d, ust. 5 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 23 pkt 13 lit. b
journal: Dz.U. 2010 nr 76 poz 489
law: Ustawa z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej
article: art. 15 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2013 poz 235
law: Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne - tekst jednolity.
article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 52 par. 1-3, art. 58 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 4 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 roku sprawy ze skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. na czynności Starosty [...] z dnia [...] nr [...], nr [...], nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie żądania uiszczenia opłaty za czynności związane z udostępnieniem danych numerycznych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności z dnia [...], [...]; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie; 3. orzeka, że zaskarżona czynność z dnia [...] nr [...] nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 4. zasądza od Starosty [...] na rzecz strony skarżącej - Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5. zwraca na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 85 (osiemdziesiąt pięć) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 14 lipca 2014 roku pod pozycją 2793.


UZASADNIENIE

W dniu 6 maja 2014r. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. wezwała Starostę [...]do usunięcia naruszenia prawa polegającego na obciążeniu opłatą za udostępnienie informacji z zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W uzasadnieniu Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji podniosło, że zwróciło się o udostępnienie informacji publicznej w postaci udostępnienia bazy danych o terenie dla obszarów objętych działalnością spółki, tj. miasta Z. i gmina Za. W piśmie z dnia [...]zostało poinformowane o tym, że za udostępnienie wnioskowanych informacji publicznych zostanie obciążone opłatą administracyjną nr[...]. Wcześniej otrzymało trzy pisma z dnia[...] zatytułowane opłata administracyjna nr[...],[...],[...]. W pismach tych wpisano jako datę sprzedaży[...]. W jednym wpisano adnotację zapłacono w dniu 13 lutego 2013r. Opłata administracyjna określa termin zapłaty na dzień 2 kwietnia 2014r. Jednak nie wpisano jakiego okresu ta opłata dotyczy. Naruszenie prawa w zasadzie dotyczy pobierania opłaty "geodezyjnej" za udostępnianie danych zgromadzonych przez Starostę [...]. Udostępnianie podmiotom realizującym zadania publiczne danych z rejestru publicznego, a takim niewątpliwie jest prowadzona numerycznie mapa, winno być nieodpłatne. Podstawę do nieodpłatnego udostępniania danych z rejestru publicznego stanowi art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2011r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. nr 64, poz. 565 ze zm.). Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji zostało utworzone w celu zaspokojenia potrzeb mieszkańców Miasta Z. w zakresie zaopatrzenia i dystrybucji wody oraz oczyszczania ścieków, gdzie 100% udziałów posiada Gmina Miasto Z., czyli z całą pewnością realizuje zadania publiczne. Zatem spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 2 ust. 1 pkt 7 i art. 15 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Obciążanie opłatą za udostępnianie danych z publicznego rejestru jest więc zupełnie nieuzasadnione.

W odpowiedzi na to wezwanie z dnia 16 maja 2014r. Starosta [...]stwierdził, że podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z dnia[...] dotyczące opłaty za kopię baz danych z krajowego systemu informacji o terenie. Udostępnianie baz danych z krajowego systemu informacji o terenie (kopia baz na dysk przenośny) zgromadzonych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Z. dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Z. nastąpiło na podstawie umowy zawartej w dniu 29 lutego 2002r. pomiędzy Starostą [...] a Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji oraz zgodnie ze stawkami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz.U. nr 37, poz. 333). Zawarte w art. 15 ust. 1 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne regulacje nakładają na każdy podmiot prowadzący rejestr publiczny obowiązek zapewnienia nieodpłatnego dostępu do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze. Przedmiotowy zakres danych udostępnianych nieodpłatnie ograniczony został do dostępu uwarunkowanego niezbędnym zakresem realizacji zadań publicznych. Mając na względzie powyższe oraz obowiązującą konstytucyjną zasadę legalizmu, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, warunkiem nieodpłatnego dostępu będzie przepis prawa materialnego wskazujący wprost uprawnienie bądź obowiązek działania konkretnego organu. Nie wykazano, by udostępniane dane każdorazowo były wykorzystywane w związku z realizacją celu publicznego. Należy raczej przyjąć, że pozostawały one w związku z prowadzoną przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z o.o. w Z. działalnością gospodarczą. Z posiadania samego przymiotu statusu podmiotu publicznego nie wynika, aby w każdym przypadku ten podmiot realizował zadania publiczne i automatycznie korzystał z uprawnień do nieodpłatnego udostępniania danych zawartych w rejestrze. Dane były udostępniane Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji na podstawie zawartej w przeszłości umowy, którą obecnie organ traktuje jako wniosek. Ponieważ wniosek ten nie uległ zmianie, w szczególności zaś nie zawiera wskazania sposobu udostępniania danych w formie elektronicznej oraz zadania publicznego realizowanego przy pomocy każdorazowo udostępnianych danych, nie można było go uznać za spełniający warunki wymagane przez ustawę o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Dlatego też w sprawie nie możne znaleźć zastosowanie zwolnienie od opłat za udostępnianie danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w Z. stwierdziła, że zaskarża "decyzję (opłatę administracyjną)" wydaną przez Starostę [...] za udostępnianie danych numerycznych. Wniosło o uznanie, że żądanie uiszczenia opłaty za udostępnienie danych jest bezzasadne oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji zarzuciło, że obciążanie przez Starostę [...]opłatami za udostępnianie danych (map) zgromadzonych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej jest nieuzasadnione zarówno na podstawie decyzji administracyjnej, czy też w formie opłaty administracyjnej. Starosta [...]w przeszłości obciążał skarżące przedsiębiorstwo opłatami za udostępnianie danych numerycznych na podstawie decyzji administracyjnych. Ponieważ decyzje administracyjne były przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylane, Starosta [...]w marcu 2014r. za udostępnianie danych numerycznych obciążył skarżące przedsiębiorstwo opłatami administracyjnymi. W dalszej części uzasadnienia skarżąca powtórzyła wcześniejszą argumentację przedstawioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...]wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od strony na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ administracji podtrzymał stanowisko zajęte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Nadto organ administracji podniósł, że decyzją z dnia 31 grudnia 2013r. ustalił Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji opłatę za czynności związane z udostępnianiem danych numerycznych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w wysokości 922,50 zł. Decyzją z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło w całości tę decyzję. Zdaniem Kolegium, ustalanie opłat za udostępnianie danych i informacji z zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie ma charakteru sprawy administracyjnej. W związku z tym nie powinno się odbywać w drodze wydawania decyzji administracyjnych. W decyzji w ogóle przemilczano kwestię odpłatności udostępnienia danych w analizowanym stanie faktycznym. W konsekwencji w dniu [...]Starosta [...]obciążył spółkę opłatą za udostępnione dane, wystawiając na tę okoliczność dokument – opłatę administracyjną nr[...]. Po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w dniu [...]wskazanej wyżej decyzji, kwestionującej nakładanie tychże opłat w drodze decyzji administracyjnej, organ powziął poważną wątpliwość w tej kwestii. Wcześniej bowiem, kierując się dominującym nurtem orzeczniczym, rozstrzygał omawiane kwestie w drodze decyzji administracyjnej. Do dnia do 1 stycznia 2010r. ustalenie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne traktowane było jako czynność materialno – techniczna, skutkująca obowiązkiem strony uiszczenia stosownej należności, a przepisy prawa dla realizacji tego uprawnienia nie przewidywały formy decyzji lub postanowienia. Z tego powodu, analogiczne jak w niniejszej sprawie, czynności organów uznawane były za czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a skargę do sądu na taką czynność można było wnieść, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 ze zm.), której przepisy mają wpływ na kwestię formy, w jakiej następuje ustalenie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne. Mając na względzie, że czynność polegająca na żądaniu zapłaty opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne podjęta została już po wejściu w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, tj. po 1 stycznia 2010 r., należało do niej zastosować art. 61 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych, gdyż kwestie wysokości tychże opłat, a także zasadność ich żądania od skarżącej muszą być rozstrzygnięte w decyzji administracyjnej. Artykuł 67 ustawy o finansach publicznych nakazuje bowiem do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą stosować przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.). Wobec zakwestionowania tego stanowiska przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., Starosta [...] zdecydował się powrócić do praktyki stosowanej pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów. Z tej przyczyny oceny sądu wymaga również, poza postawionym w skardze problemem odpłatności przekazywania spółce danych numerycznych, kwestia formy w jakiej nałożenie opłaty winno następować.

W piśmie z dnia 23 czerwca 2014r. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w Z. wyjaśniła, że opłata za udostępnianie danych numerycznych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego jest naliczana co miesiąc w wysokości 922,50 zł. W przeszłości przedsiębiorstwo uiszczało opłatę za udostępnianie danych numerycznych, jednak od początku roku uznało, że opłaty są nienależne i została wszczęta procedura odwoławcza. Przedsiębiorstwo odwołuję się od opłat naliczonych na podstawie niżej wymienionych dokumentów:

- opłata administracyjna nr [...]z dnia[...];

- opłata administracyjna nr [...]z dnia[...];

- opłata administracyjna nr [...]z dnia[...];

- opłata administracyjna nr [...]z dnia [...];

- opłata administracyjna nr [...]z dnia[...].

Opłaty w skali roku stanowią kwotę 11 070 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny sądu w rozpoznawanej sprawie są (zgodnie z wyjaśnieniami strony skarżącej z dnia 23 czerwca 2014 r.) czynności Starosty [...]polegające na obciążeniu Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Z. pięcioma opłatami administracyjnymi za udostępnienie danych numerycznych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj. wystawieniu następujących dokumentów: nr [...]z dnia[...], nr [...]z dnia[...], nr [...]z dnia, [...] nr [...]z dnia [...]oraz nr [...]z dnia [...].

Zgodnie z treścią art. 40 ust. 3c ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. nr 183 z 2010r., poz. 1287 ze zm.) udostępnianie danych i informacji zgromadzonych w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a i 1b, standardowych opracowań kartograficznych, o których mowa w art. 4 ust. 1e, oraz innych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także wykonywanie czynności związanych z udostępnianiem tych informacji, opracowań i materiałów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego jest odpłatne, z zastrzeżeniem ust. 3d oraz art. 12 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej i art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Przepis art. 40 ust. 3c ustawy dodany został z dniem 7 czerwca 2010 r. mocą art. 23 pkt 13 lit. b ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz.U. nr 76, poz. 489). Przed wejściem w życie wskazanego przepisu wyrazem zasady odpłatności był art. 40 ust. 3b tej ustawy w powiązaniu z nadal obowiązującym art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy, obejmującym delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw administracji publicznej do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za czynności związane z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i uzgadnianiem usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu oraz związane z prowadzeniem krajowego systemu informacji o terenie, za udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego. W wykonaniu tej delegacji Minister Infrastruktury w dniu 19 lutego 2004 r. wydał rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz.U. nr 37, poz. 333).

Od opłat, w zakresie wykonywania wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego, ustawodawca zwolnił jedynie: prokuraturę, sądy, organy kontroli państwowej oraz organy administracji rządowej i samorządowej w związku z realizacją wyliczonych w ustawie zadań (tj. ujawnienia prawa do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w księdze wieczystej, przeniesienia praw do nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz jednostki samorządu terytorialnego oraz przeniesienia praw do nieruchomości jednostki samorządu terytorialnego na rzecz Skarbu Państwa) – art. 40 ust. 3d ustawy.

W świetle przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zasadą jest więc odpłatność za udostępnianie danych i informacji z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ustawa wprowadza generalny wymóg odpłatności za dostęp do danych i informacji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a krąg zobowiązanych do uiszczenia opłaty jest możliwie szeroki i został określony przez ustawodawcę od strony negatywnej (tj. przez wyliczenie kilku podmiotów zwolnionych z opłat).

Zaznaczyć należy, że wyrokiem z dnia 25 czerwca 2013r. w spr. K 30/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne jest niezgodny z art.92 ust.1 i art.217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym przepis ten traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (Dz.U. z 2013r. poz. 805 z dnia 11 lipca 2013r.).

Zdaniem strony skarżącej udostępnienie danych z rejestru publicznego, a takim niewątpliwie jest prowadzona numerycznie mapa winny być nieodpłatnie udostępnione podmiotom realizującym zadania publiczne. W ocenie skarżącej w sprawie znajduje zastosowanie jeden z wyjątków od zasady odpłatności, przewidziany w art. 40 ust. 3c Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a mianowicie art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2013 r., poz. 235). W myśl art. 15 tej ustawy - podmiot prowadzący rejestr publiczny zapewnia podmiotowi publicznemu albo podmiotowi niebędącemu podmiotem publicznym, realizującym zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny ich realizacji, nieodpłatny dostęp do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze, w zakresie niezbędnym do realizacji tych zadań (ust. 1); Dane, o których mowa w ust. 1, powinny być udostępniane za pomocą środków komunikacji elektronicznej i mogą być wykorzystane wyłącznie do realizacji zadań publicznych (ust. 2); Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i tryb udostępniania danych, o których mowa w ust. 1, mając na uwadze potrzebę usprawnienia realizacji zadań publicznych, zapewnienia szybkiego i bezpiecznego dostępu do danych oraz zabezpieczenia wykorzystania danych do celów realizacji zadań publicznych (ust. 3); Przekazanie przez podmiot prowadzący rejestr publiczny danych z rejestru do ich ponownego wykorzystywania w innym celu niż realizacja zadania publicznego następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, z późn. zm.). Z powyższego przepisu skarżąca wywodzi brak obowiązku uiszczenia opłaty za uzyskanie danych z państwowego zasobu geodezyjnego.

W ocenie sądu, rozpoznanie niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wymaga odpowiedzi na pytanie, czy ustalenie wysokości opłaty za udostępnienie danych i informacji z powiatowego zasobu geodezyjnego następuje w formie czynności organu, czy też w drodze decyzji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie wystawienie opłaty administracyjnej dla skarżącej spółki z dnia [...]nr [...]nastąpiło w drodze czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W tym przypadku skarga do sądu wniesiona została, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., po uprzednim wezwaniu organu w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o podjęciu czynności - do usunięcia naruszenia prawa, tj. po wezwaniu z dnia 6 maja 2014 r.

Mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 7 sędziów NSA, z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 1/14 stwierdzić należy, że ustalenie wobec skarżącej opłaty mogło nastąpić wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, z dniem 1 stycznia 2010r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013r. poz. 885 ze zm.). Przed tym dniem ustalenie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne traktowane było jako czynność materialno-techniczna, skutkująca obowiązkiem strony uiszczenia stosownej należności, a przepisy prawa dla realizacji tego uprawnienia nie przewidywały formy decyzji lub postanowienia. Z tego powodu ww. czynność organu uznawana była za czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Taki właśnie tryb postępowania został zastosowany w rozpoznawanej sprawie. Zatem do dnia wprowadzenia zmian ustawowych związanych m.in. z wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych obowiązek uiszczania opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne był ustawowy i wynikał z art. 40 ust. 3b ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, a opłaty te miały charakter publicznoprawny i stanowiły przychody określonego funduszu celowego, a ich nałożenie stanowiło czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące obowiązku w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zmiany związane z wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotyczące kwestii charakteru opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne nastąpiły z dniem 1 stycznia 2011 r. Do dnia wejścia w życie art. 8 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (art. 8 wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2011 r. – art. 123 pkt 3 ustawy – Przepisy wprowadzające), opłaty te nie stanowiły dochodów jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 60 pkt 7 i 8 ustawy o finansach publicznych, a więc przed 1 stycznia 2011 r., nie było podstaw do orzekania o tej opłacie w drodze decyzji administracyjnej. Z dniem 1 stycznia 2011 r. stosowne opłaty związane z udostępnieniem, planowaniem i czynnościami w zależności od tego jakiego zasobu geodezyjno-kartograficznego dotyczą, są dochodami własnymi budżetu samorządu województwa, czy samorządu powiatu, bądź państwowego funduszu celowego, jakim jest Fundusz Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym.

W art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ustawodawca sprecyzował pojęcie niepodatkowane należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. W myśl ww. przepisu środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: pkt 7 - dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; pkt 8 - pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Zgodnie z treścią art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009r. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.).

Stosownie do treści art. 61 ust.1 pkt 2 cytowanej ustawy organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są: w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa.

W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 7 sędziów NSA, z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 1/14, NSA stwierdził, że stosownie do art. 41b ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, wpływy ze sprzedaży map, danych i innych materiałów i informacji, a także opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne związane z prowadzeniem przedmiotowych zasobów stanowią dochody własne odpowiednio samorządu województwa, bądź samorządu powiatu. Przy czym stwierdzić należy, że dochody te związane są z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej, bowiem stosownie do art. 6a ust. 3 tej ustawy zadania organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, którymi są marszałek województwa oraz starosta, wykonywane są jako zadania z zakresu administracji rządowej. Przy czym jako dochody własne samorządu województwa, bądź powiatu nie są odprowadzane na rachunek dochodów budżetu państwa, bowiem z budżetu odpowiednio samorządu województwa i powiatu finansowane są zadania związane z gromadzeniem, aktualizacją, uzupełnianiem, udostępnianiem, zabezpieczaniem zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz innych zadań szczegółowo określonych w ust. 3 art. 41b ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. To wypełnia przesłanki określone w pkt 8 art. 60 ustawy o finansach publicznych do uznania tych dochodów jednostek samorządu terytorialnego jako stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

W ww. uchwale NSA stwierdził także, że pobierane opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne jako dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego spełniające kryterium dochodu określone w pkt 7 lub 8 art. 60 ustawy o finansach publicznych stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, konsekwencją czego jest stosowanie do tych należności przepisu art. 61 i następnych ustawy o finansach publicznych. Zgodnie zaś z ust. 1 art. 61 tej ustawy w odniesieniu do tych należności wydawane są decyzje administracyjne przez właściwe organy.

W rozpoznawanej sprawie czynność polegająca na wystawieniu dla skarżącej spółki opłaty z dnia [...]nr [...]za udostępnienie danych numerycznych z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego została podjęta po dniu 1 stycznia 2010r., czyli po wejściu w życie ustawy z 27 sierpnia 2009r. W związku z czym czynność ta naruszyła art. 61 ust.1 pkt 2 w związku z art. 67 ustawy o finansach publicznych, gdyż kwestie wysokości tych opłat, a także zasadność ich żądania od strony muszą być rozstrzygnięte w decyzji administracyjnej, a nie w formie czynności materialno – technicznej.

Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji określił opłatę za udostępnienie danych numerycznych z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w formie czynności materialno – technicznej, a nie w formie decyzji administracyjnej przedwczesne jest obecnie odnoszenie się do zarzutów merytorycznych podnoszonych przez skarżącą. Kwestia określenia spornych opłat musi być rozstrzygnięta w wymaganej prawem formie, zaś decyzja powinna odpowiadać wszystkim wymogom zawartym w art.107 § 3 K.p.a.

Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa m.in. w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., stwierdza bezskuteczność tej czynności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Natomiast na podstawie art. 152 p.p.s.a. sąd orzekł, że zaskarżona czynność z dnia [...]nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt 3 sentencji wyroku). O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a

Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, że sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie, tj. odnośnie zaskarżonych czterech czynności Starosty [...], a mianowicie z dnia [...]nr[...], nr [...]oraz nr [...]oraz z dnia [...]nr [...]dotyczących wystawienia opłat administracyjnych.

Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę na akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku aktów lub czynności określonych w art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy skargę można zaś wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to należy natomiast wnieść w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Skargę do sądu, jak to przewiduje art. 53 § 2 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od daty doręczenia przez organ odpowiedzi na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W rozpatrywanej sprawie sąd uznał, że ten warunek formalny w stosunku do czynności Starosty [...]z dnia [...]dotyczących wystawienia trzech opłat administracyjnych: nr[...], nr [...]oraz nr [...]nie został spełniony. Po wystawieniu przez Starostę [...]opłat administracyjnych z dnia[...], którą strona skarżąca otrzymała w dniu 20 marca 2014 r. skierowała ona wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dopiero w dniu 6 maja 2014 r. A więc z uchybieniem ustawowego czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a.

Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dokonane po upływie terminu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a jest bezskuteczne. Natomiast brak skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi przesłankę niedopuszczalności skargi.

Za niedopuszczalną sąd uznał także skargę na czynność Starosty [...]z dnia [...]dotyczącą określenia opłaty administracyjnej nr [...]za udostępnienie danych numerycznych z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, bowiem skarga na ww. czynność została wniesiona przez skarżącą do WSA w Łodzi w dniu 27 maja 2014 r., zaś zaskarżona czynność została dokonana przez Starostę [...] po wniesieniu skargi do sądu, tj. w dniu[...]. A zatem skarga jest niedopuszczalna.

Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Mając na uwadze powyższe, sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak pkt 2 sentencji wyroku. W oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z urzędu zwrócił w części uiszczony wpis od skargi w kwocie 85 złotych.

k.ż.