Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 455/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119zw par 1, art. 119 zv par 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr 1001-ICK-4022.57.2022.5.KEJ w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem 25 kwietnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 4 kwietnia 2022 r. w sprawie przedłużenia K. M. terminu blokady rachunków bankowych.

Żądaniem z 30 marca 2022 r. wydanym w trybie art. 119zv § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, z późn. zm.) - dalej: Ordynacja podatkowa, w związku z § 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 sierpnia 2020 r. w sprawie upoważnienia innych organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z zakresu przeciwdziałania wykorzystaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1488) - dalej: rozporządzenia Ministra Finansów, Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi dokonał blokady na okres 72 godzin rachunków bankowych o numerach:[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], prowadzonych na rzecz podmiotu kwalifikowanego – K. M., prowadzącego działalność pod nazwą M K. M., ul. Ł. [...] Z, NIP [...].

Z posiadanych przez organ informacji wynikało, że Strona mogła wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada była konieczna, aby temu przeciwdziałać. W wyniku analizy ryzyka przeprowadzonej przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi ustalono bowiem, że istniało uzasadnione podejrzenie popełnienia przez K. M. przestępstw spenalizowanych w:

- w art. 56 § 1 i art. 62 § 2 ustawy z dnia 10.09.1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 408 ze zm.) polegających na podaniu nieprawdy w deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT - 7, poprzez posługiwanie się fakturami VAT wystawionymi w sposób nierzetelny. - w art. 271a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2345), poprzez używanie faktur VAT poświadczających nieprawdę co do okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu albo zwrotu innej należności o charakterze podatkowym, zawierających kwotę należności ogółem, której łączna wartość jest znaczna.

Postanowieniem z 4 kwietnia 2022 r. na podstawie art. 119zw § 1 O.p. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi przedłużył termin blokady ww. rachunków bankowych do kwoty 280.486,40 zł na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do dnia 4 lipca 2022 r. Przedłużenie blokady nastąpiło z uwagi na fakt, iż zachodziła uzasadniona obawa, że Strona nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania w podatku VAT przekraczającego równowartość 10.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano wskazane postanowienie.

Z ustalonych w sprawie okoliczności wynika, że zgodnie z danymi zawartymi w Centralnej Bazie Ksiąg Wieczystych K. M. występuje jako właściciel następujących nieruchomości:

- Działki nr [...] o powierzchni 1047 m2 zabudowanej domem jednorodzinnym, położonej w miejscowości Z., ul. Ł. 3, dla której założona jest księga wieczysta Nr [...]. Nieruchomość stanowi wspólność ustawową majątkową małżeńską K. M. PESEL: [...] oraz A. M. PESEL: [...]. Obciążona została hipoteką umowną w kwocie 1.212.338,00 zł na rzecz BANKU A S.A, przy czym umowa o kredyt nr [...] jest z dnia 08.05.2020 r.

- Udział w wielkości 1/87 w działkach nr [...] i [...]o łącznej powierzchni 0,3443 ha, położonych w miejscowości Z., stanowiących drogi dojazdowe do działki zabudowanej domem jednorodzinnym, na które założona jest księga wieczysta nr [...]. Udział objęty jest wspólnością ustawową majątkową małżeńską. W dziale IV wpisane 2 hipoteki: umowna łączna w kwocie 333.500,00 zł ustanowiona na rzecz C BANK S.A oraz umowna łączna w kwocie 1.161.058,08 zł ustanowiona na rzecz B BANK S.A., -

- Udział w wielkości 1/120 w działkach nr [...] o powierzchni 2.317 m 2 , położonej w miejscowości Z., stanowiącej drogę dojazdową (ul. Ł.) do działki zabudowanej domem jednorodzinnym, na którą założona jest księga wieczysta nr [...].

- Udział w nieruchomości stanowi wspólność ustawową majątkową małżeńską. W dziale IV wpisana jest hipoteka umowna łączna w kwocie 117.300 zł na rzecz C Bank S.A.

Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi ustalił również, że K. M. w latach 2018-2021 w podatku dochodowym od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą rozliczał się na zasadach ogólnych składając zeznanie PIT-36.

Ponadto ustalono, że K. M. K. posiada pojazdy o szacowanej wartości, ustalonej na podstawie "Info Ekspert" oraz portali internetowych na około 31.500 zł. Wskaźnik dochodowości (udział dochodów w przychodach) w 2021 r. wyniósł jedynie 0,87%. - Majątek K. M. w postaci nieruchomości jest w całości obciążony hipotekami na rzecz banków, które udzieliły mu kredytów o znacznych wartościach (2.824.196,00 zł). W sytuacji potwierdzenia się podejrzeń co do wykorzystywania przez K. M. sektora finansowego do popełniania wyłudzeń skarbowych, instytucje finansowe mogą rozpocząć egzekucję z nieruchomości, co nie pozwoli na pokrycie wszystkich należności budżetowych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości.

W ramach prowadzonego postępowania Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi zebrał informacje na temat trzech podmiotów, od których podatnik wykazywał nabycia:

1. W. E. P.H.U. "E" NIP [...] z/s [...] K., PodK. 31 prowadzi od 01.03.2007 r. działalność gospodarczą w zakresie, jak wynika z bazy REGON, PKD 7311Z - Działalność agencji reklamowych. W wyniku analizy złożonych przez podmiot plików JPK_VAT za okres 01/2018-02/2022 ustalono, że nie wykazuje on żadnych dostaw na rzecz K. M., a co za tym idzie faktury ujęte przez tego ostatniego w składanych plikach JPK_VAT na łączną kwotę netto 871.633,68 zł + podatek VAT 200.475,75 zł nie znajdują odzwierciedlenia po stronie sprzedającego czyli E. W..

2. M2 P. D. NIP [...] z/s [...] P. , ul. J. 15, prowadzi działalność gospodarczą od 01.01.2001 r. w zakresie PKD 6622Z - Działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych. W internecie pojawia się również profil działalności podmiotu w zakresie handlu częściami zamiennymi oraz akcesoriami do samochodów oraz sklep z częściami samochodowymi w lokalizacji D., ul. O. 83. Z analizy złożonych przez podmiot na dzień 02.03.2022 r. plików JPK_VAT za okres 01/2018 - 02/2022 wynika, że w ww. okresie nie zadeklarował na rzecz K. M. żadnych dostaw, natomiast podatnik w złożonych plikach JPK_VAT za okres od stycznia 2018 do lutego 2019 r. ujął faktury wystawione przez M2 P. D. o łącznej wartości netto 129.633,75 zł. Ponadto ustalono, że 4.03.2022 r. P. D. skorygował wartość sprzedaży, składając korekty plików JPK_VAT za okresy od stycznia 2018 r. , w których wykazał sprzedaż na rzecz K. M. w wysokości 129.674,22 zł, a więc za bardzo odległe okresy.

3. J. J. S. NIP [...] , z/s [...] K., ul. P. [...], prowadzi działalność gospodarczą od dnia 01.02.2009 r. Przeważającym PKD jest 4511Z - Sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek. Jako podatnik podatku VAT był zarejestrowany w Urzędzie Skarbowym Warszawa-Bielany w okresie od 28.01.2009 r. do 03.07.2018 r., kiedy to został wykreślony w związku z art. 96 ust. 9 pkt 2 i brak jest z nim kontaktu. Podatnik w okresie od 01/2018 do 01/2022 nie składał plików JPK_VAT, natomiast jak wynika z WRO_TRANSAKCJE podmiotów, które na przestrzeni tego okresu deklarowały zakupy od J. było Więcej. K. M. zadeklarował zakupy od J. J. S. w łącznej wysokości 56.150,00 zł + podatek VAT 12.914,50 zł.

Ze zgromadzonego przez Naczelnika Ł. Urzędu Celno-Skarbowego materiału dowodowego wynika, że podmiot kwalifikowany K. M. mógł uczestniczyć w wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych wykazując w złożonych plikach JPK_VAT i rozliczeniach podatkowych faktury zakupu od nw. podmiotów, stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane. Działalność podmiotu wskazuje, iż zachodzą przesłanki noszące znamiona obrotu tzw. "fikcyjnymi fakturami". Istnieje uzasadnione ryzyko, że wykazane przez K. M. w złożonych plikach JPK_VAT nabycia krajowe na łączną kwotę 1.057.417,43 zł netto, podatek VAT 243.206,02 zł nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych.

Po rozpoznaniu zażalenia Strony Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 25 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swego stanowiska organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie blokady rachunków bankowych a następnie jej przedłużenia jest postępowaniem specyficznym, znajdującym się poza Działem IV Ordynacji podatkowej regulującym postępowanie podatkowe, aczkolwiek ustawodawca postanowił, że przepisy Działu IV tej ustawy stosuje się odpowiednio. W ramach prowadzonego postępowania dotyczącego blokady rachunku, organ nie prowadzi stricte postępowania dowodowego. W tym postępowaniu, po przeprowadzonej analizie ryzyka przepływów pieniężnych wystarczy, że istnieje ryzyko wykorzystania instytucji finansowych do wyłudzenia skarbowego, aby dokonać blokady rachunków bankowych podmiotu kwalifikowanego. W postępowaniu nie jest konieczne udowodnienie twierdzeń organu, że strona uczestniczyła w oszustwie podatkowym –wystarczy podejrzenie, potencjalna możliwość takiego uczestnictwa.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi zebrane w sprawie dowody były wystarczające do działań podjętych przez organ I instancji, tj. dokonania blokady rachunków bankowych Podatnika, a następnie do przedłużenia terminu ich blokady. Ponadto organ podkreślił, że w toku prowadzonych czynności oraz w złożonym zażaleniu Podatnik nie wskazał innego majątku, który mógłby stanowić realne zabezpieczenie kwoty oszacowanego zobowiązania podatkowego.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi nie zgodził się z zarzutami zażalenia i uznał, że w sprawie zachodziła uzasadniona obawa, że Podmiot nie wykona zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, którego szacowana kwota 280.486,40 zł przekracza równowartość 10.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano zaskarżone postanowienie, co w świetle treści przepisu art. 119 zw § 1 Ordynacji podatkowej stanowiło przesłankę przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych Strony na czas oznaczony do dnia 4 lipca 2022 roku.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie K. M. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 25 kwietnia 2022 r. i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 119zv § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – O.p. poprzez dokonanie blokady rachunków bankowych na czas 3/39 nie dłuższy niż 72 godziny, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki do skorzystania z powołanego przepisu, w szczególności brak było podstaw do przyjęcia, że Podatnik może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego;

b) art. 119zn § 1 O.p. w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez uchylenie się od obowiązku wnikliwego rozpoznania sprawy, a to zwłaszcza przez pobieżną i nieprzystającą do ciężaru gatunkowego sprawy analizę ryzyka, o której mowa wart. 119zn § 1 Ordynacji podatkowej, która nie uwzględniła aktualnej sytuacji i specyfiki działalności przedsiębiorstwa Strony, tj. firmy transportowej;

c) art. 119zw § 1 w zw. z art. 119zv § 1 O.p. poprzez przedłużenie blokady rachunków bankowych Podatnika na okres nieprzekraczający 3 miesięcy, tj. do 4 lipca 2022 r., podczas gdy nie było przesłanek do zablokowania rachunków bankowych na podstawie art. 119zv § 1 O.p., a nadto nie zostały spełnione przesłanki do przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych na 3 miesiące, bowiem w niniejszej sprawie, przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, nie sposób uznać, że istnieje lub może istnieć zobowiązanie podatkowe, którego Skarżący nie wykona oraz by zobowiązanie to przekraczało 10.000 euro;

d) art. 119zzb § 4 w zw. z art. 191 O.p., poprzez całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza w zakresie, w jakim organ twierdzi, że Podatnik dopuścił się nieprawidłowości (mógł być świadomym uczestnikiem procederu polegającego na obniżaniu podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wykazany w fakturach VAT nie dokumentujących rzeczywistych transakcji) i wykorzystuje rachunki bankowe do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego;

e) art. 119zzb § 4 w z w. art. 127 O.p. poprzez pozorne przeprowadzenie postępowania odwoławczego, które w rzeczywistości polegało jedynie na weryfikacji postanowienia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 119zv § 1 Ordynacji podatkowej, Szef KAS może zażądać blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, jeżeli posiadane informacje, w szczególności wyniki analizy ryzyka, o której mowa w art. 119zn § 1, wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać. Żądanie blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego zawiera (art. 119zv § 2 Ordynacji podatkowej) oznaczenie numeru rachunku podmiotu kwalifikowanego (pkt 1) i okres blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego (pkt 2).

Stosownie natomiast do art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej, Szef KAS może przedłużyć, w drodze postanowienia, termin blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego lub zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, przekraczających równowartość 10.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie.

W myśl art. 119zw § 4 Ordynacji podatkowej żądanie przedłużenia terminu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego jest skuteczne, jeżeli zostanie przekazane do banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej w okresie blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego, o którym mowa w art. 119zv § 2 pkt 2.

Ustawodawca zgodnie z art. 119zzb § 1 Ordynacji podatkowej, przyznał prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o przedłużeniu blokady, o którym mowa w art. 119zw § 1 tej ustawy. Natomiast w wypadku zastosowania blokady na okres nie dłuższy niż 72 godziny, obecnie przepisy nie przewidują środka zaskarżenia.

Wedle art. 119zzb § 4 Ordynacji podatkowej, w zakresie nieuregulowanym, do postępowań dotyczących blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego, stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej - czyli działu Postępowanie podatkowe.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że celem ustawy STIR, która wprowadziła powyższe regulacje, jest - zgodnie z opublikowanym do niej uzasadnieniem - uszczelnienie systemu podatkowego, a w szczególności ograniczenie luki w podatku VAT spowodowanej wyłudzeniami, eliminacja z obrotu gospodarczego podstawionych firm oszukujących uczciwych przedsiębiorców oraz poprawa warunków prowadzenia działalności gospodarczej dla wszystkich podatników poprzez przywrócenie uczciwej konkurencji na rynku. Ustawa STIR uruchomiła system przekazywania informacji bankowych i ich analizy w celu zapobiegania wyłudzeniom skarbowym. Szef KAS otrzymuje codziennie informacje o rachunkach podmiotów kwalifikowanych w rozumieniu ustawy STIR (tj. innych niż rachunki osób fizycznych służące do celów prywatnych), a także o transakcjach tych podmiotów dokonywanych za pośrednictwem objętych tym systemem rachunków bankowych i rachunków w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Wszystkie informacje są przesyłane automatycznie i elektronicznie za pośrednictwem izby rozliczeniowej.

Analiza ryzyka wystąpienia wyłudzeń skarbowych przeprowadzana na podstawie przekazanych informacji jest dwutorowa. Izba rozliczeniowa analizuje ryzyko przy pomocy algorytmów opartych na praktyce bankowej wykorzystującej doświadczenia w przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Rezultat analizy izby rozliczeniowej w postaci wskaźnika ryzyka jest przesyłany do Szefa KAS. W oparciu o informacje bankowe, wskaźnik ryzyka oraz inne posiadane dane (podatkowe, z Krajowego Rejestru Sądowego, z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej) Szef KAS dokonuje analizy ryzyka wystąpienia wyłudzenia skarbowego, która może stać się podstawą do podjęcia różnego rodzaju działań ze strony aparatu państwowego (odmowa rejestracji jako podatnika podatku VAT, wykreślenie podatnika VAT z rejestru czy wszczęcie postępowania karnego). Analizowana blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest jednym z nich.

W postępowaniu dotyczącym przedłużenia terminu blokady rachunku bankowego podmiotu kwalifikowanego organ jest zobowiązany także zbadać, czy rachunek (rachunki) tego podmiotu jest wykorzystywany do celów mających związek z wyłudzeniami lub zmierzających do wyłudzenia podatku.

Zatem przedmiotem oceny zaskarżonego postanowienia, dotyczącego przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych, nie jest tylko i wyłącznie istnienie obawy niewykonania przez ten podmiot zobowiązania podatkowego i czy to zobowiązanie przekracza równowartość 10.000 euro. Szef KAS rozpatrując zażalenie skarżącego jest nie tylko uprawniony, ale też zobowiązany do oceny materiału dowodowego zebranego na etapie stosowania tzw. krótkiej blokady, w tym odniesienia się do stanu faktycznego w zakresie koniecznym dla oceny możliwości zastosowania instytucji blokady rachunku bankowego.

Także sąd w ramach sądowoadministracyjnej kontroli zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunku bankowego (na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące), o której mowa w art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej, jest uprawniony do badania przesłanek ustanowienia tzw. krótkiej blokady rachunku bankowego (na 72 godziny), a to zgodnie z art. 119zv § 1 Ordynacji podatkowej. Dla oceny postanowienia przedłużającego termin blokady rachunków skarżącego na okres 3 miesięcy (przedmiot zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji) dokonać musi również ustaleń co do skuteczności i prawidłowości blokady dokonanej na okres 72 godzin, bezpośrednio poprzedzającej zaskarżone postanowienia (tj. żądanie dokonania blokady rachunku skarżącego). Obie blokady, krótka (na 72 godziny) i ta przedłużająca na czas określony (maksymalnie 3 miesiące) są ze sobą bowiem powiązane.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 3 marca 2020 r., I FSK 1888/19, oraz z 27 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FSK 491/20 wyjaśnił, że zgodna z konstytucyjnymi zasadami wykładnia i analiza treści art. 119zv § 1 i art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że przesłanki tzw. krótkiej blokady rachunku podlegają kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 134 § 1 w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), w przypadku zaskarżenia postanowienia Szefa KAS w przedmiocie przedłużenia tejże blokady na czas oznaczony (dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stanowisko NSA wyrażone w powyższych wyrokach, sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Przyjęcie poglądu "o ograniczeniu sądowej kontroli tylko i wyłącznie do istnienia obawy niewykonania zobowiązania podatkowego i czy to zobowiązanie przekracza równowartość 10.000 euro, prowadziłoby do istotnego naruszenia zasad konstytucyjnych" (I FSK 491/20). Ustanowienie bowiem tzw. pierwszej blokady w obecnym stanie prawnym nie jest zaskarżalne.

W rozpoznawanej sprawie blokada rachunków strony skarżącej na 72 godziny została dokonana 30 marca 2022 r., a przedłużenie tej blokady nastąpiło 4 kwietnia 2022 r., zatem postanowienie organu I instancji wydane w tej sprawie w pierwszej instancji zostało wydane w ustawowym terminie 3 dni (roboczych) w trakcie obowiązywania tzw. krótkiej blokady.

W ocenie sądu w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy wywiązał się z obowiązku dokonania oceny zasadności ustanowienia blokady (tzw. krótkiej). I tak, jak jednoznacznie wynikało z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, podstawą zastosowania tzw. krótkiej blokady było powzięcie informacji przez organ, że skarżący może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzeń skarbowych, o których mowa w art. 119zg pkt 9 lit. a i b O.p., a blokada była konieczna, aby temu przeciwdziałać.

Zauważyć należy, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie dostarczyły szeregu danych pozwalających na przyznanie im racji co do legalności zastosowanych rozwiązań. I tak skarżący odliczył podatek VAT z faktur 3 podmiotów: E. W., P. D. i J. S., z których pierwszy i trzeci zanegowały okoliczność dokonywania sprzedaży na rzecz skarżącego, zaś P. D. pierwotnie nie wykazał jej, a dopiero 4 marca 2022r. skorygował swe deklaracje w podatku VAT (między innymi sprzed 3 lat) wykazując dostawy na rzecz skarżącego. Okoliczność powyższa wzbudziła zrozumiałą reakcję organu w postaci konieczności zweryfikowania zasadności przedmiotowych korekt.

Z kolei odnośnie do pozostałych wymienionych podmiotów wątpliwość organu co do realności transakcji, na podstawie których skarżący odliczył podatek naliczony jest oczywiście uzasadniona.

Zasadna jest zatem konstatacja organu odwoławczego, że skarżący mógł uczestniczyć w wykorzystywaniu sektora bankowego do wyłudzeń skarbowych wykazując w plikach JPK_VAT i rozliczeniach podatkowych faktury zakupu od powyższych podmiotów.

Świadczą o tym sprzeczności w zeznaniach P. D. i jego żony oraz skarżącego, którzy odmiennie określali częstotliwość rozliczeń między stronami. Dodatkowo skarżący twierdził, co pozostaje w sprzeczności z zeznaniami wymienionych osób, że były to transakcje incydentalne i nie kojarzy kontrahenta.

Z kolei J. S. jako podmiot wykreślony z rejestru podatników VAT nie mógł wystawiać faktur na rzecz skarżącego. Nie potwierdził też stanowiska skarżącego, iż jego usługi były rozliczane w ramach działalności firmy E. W..

Uzasadnione jest przy tym stanowisko organu, wynikające z przytoczonego w odpowiedzi na skargę judykatu, że celowe pominięcie przez skarżącego sektora bankowego przy płatnościach z wymienionymi podmiotami może świadczyć, że obie strony tych transakcji miały na celu ukrycie źródła pochodzenia towaru oraz nierzetelności transakcji, co również może dowodzić o wykorzystaniu sektora bankowego

Trafnie zatem organy przyjęły, że powyższy materiał może świadczyć o udziale skarżącego w oszustwie w podatku VAT poprzez obrót tzw. pustymi fakturami. Łączną wielkość tego obrotu (wraz z przybliżoną kwotą odsetek) organ oszacował na kwotę ponad 280.000 zł.

Prawidłowo uznano, że może to spowodować zakwestionowanie praw do odliczenia podatku VAT z tych faktur, a co równie ważne, że może to wypełniać dyspozycję art. 56 § 1 i art. 62 § 2 kks oraz art. 271 § 1 kk. Wreszcie zasadnie skonfrontowano powyższe okoliczności z niewielkimi środkami finansowymi pozostającymi w dyspozycji skarżącego, z których jedyną realną i to nieznaczną wartość przedstawiają samochody oszacowane na kwotę ok. 31.500 zł. Nieruchomości skarżącego są bowiem obciążone hipotecznie na rzecz banków w znacznych kwotach. Innego majątku zaś skarżący nie posiada.

Nie jest przy tym zasadny argument strony skarżącej, iż wysokie obroty na rachunkach bankowych skarżącego świadczą o tym, że jego sytuacja finansowa jest dobra. Wysokość obrotów na rachunkach bankowych nie jest wyznacznikiem statusu majątkowego danej osoby i świadczyć może jedynie o skali prowadzonej działalności gospodarczej a nie o stanie posiadania tej osoby.

Warto przy tym zauważyć, że blokada dotyczy wprawdzie wszystkich rachunków bankowych skarżącego, lecz do kwoty 280.486,40 zł, to jest przybliżonej wysokości podatku do zwrotu wraz z odsetkami.

Wreszcie zauważyć należy, że przesłanką przedłużenia blokady rachunków bankowych nie jest faktyczne uczestnictwo podmiotu kwalifikowanego w oszustwie podatkowym, lecz uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd podziela oceną wyrażoną przez organ w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że strona nie wykona zobowiązania w podatku od towarów i usług, którego szacowana kwota została ustalona przez organ na 280.486,40 zł, a w konsekwencji zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego należy uznać za bezzasadne.

Ponadto wbrew zarzutom skargi organ ustalając stan faktyczny i dokonując oceny zaistnienia przesłanek do zastosowania blokady oraz jej przedłużenia, poddał analizie zebrane w sprawie dowody w sposób kompleksowy, nie przekraczając granic swobodnej ich oceny i precyzyjnie wykładając swe racje i zastosowane przepisy prawa w uzasadnieniu .

Za niezasadne należy także uznać powołane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, sprowadzające się w zasadzie do błędnie i niekompletnie ustalonego stanu faktycznego, skutkującego uznaniem, że organ błędnie przyjął, iż istnieje uzasadniona obawa niewykonania przez stronę szacowanego zobowiązania w podatku akcyzowym oraz udziału strony w wykorzystywaniu działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 210 § 4 O.p. Zdaniem sądu uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia warunki cytowanego przepisu.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki do dokonania przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych strony.

Mając na uwadze powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

P.C.