Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 253/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 5a, art. 232 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 18 ust. 2 pkt 7, art. 48 uat. 2, art. 48 ust. 3, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 506
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J.B. na uchwałę Rady Gminy Z. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie sprzedaży w drodze przetargu działki numer 28/6 położonej w obrębie M. 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego J. B. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi zaksięgowaną w dniu 3 kwietnia 2020 roku, pod poz. [...]. dc


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 14 lutego 2020 r. J.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy Z. z dnia 25 kwietnia 2019 r. nr [...] w sprawie sprzedaży w drodze przetargu działki numer 28/6 położonej w obrębie M.

Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.) i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że poprzez uchwalenie zaskarżonego aktu doszło do naruszenia jego interesu prawnego i uprawnienia jako jednostki społeczności lokalnej (mieszkańca wsi) do wyrażania zgody na czynności dotyczące korzystania z mienia komunalnego. Zdaniem skarżącego, zamiar sprzedaży działki powinien być przedmiotem obrad zebrania wiejskiego Sołectwa M. przed podjęciem przez Radę Gminy Z. kwestionowanej uchwały.

Skarżący wyjaśnił, że Rada Gminy Z. w dniu 25 kwietnia 2019 r. podjęła uchwałę w sprawie sprzedaży w drodze przetargu działki numer 28/6 położonej w obrębie M. Przedstawiając projekt uchwały Radzie Wójt Gminy nie poinformował jednak, że osoba pełniąca funkcję sołtysa Sołectwa M. ma prawo rolniczego użytkowania tej działki. Tymczasem wykorzystanie tej działki przez sołtysów trwało jeszcze przed uchwaleniem ustawy o samorządzie gminnym w 1990 r.

W ocenie skarżącego, powyższą okoliczność potwierdza rozprawa doktorska P. C. O.-W. pt. "Przemiany na wsi Królestwa Polskiego w latach 1846-1870. Na przykładzie powiatu [...]". W M. od początku powstania wsi, tj. od około 1846 r., zostały wydzielone grunty sołtysie. Stanowiły one wspólną własność wszystkich mieszkańców wsi. Urząd gminy nigdy nie wnosił zastrzeżeń do takiego zagospodarowania tej nieruchomości przez kolejnych sołtysów. Skarżący, pełniąc funkcję sołtysa, do roku 2007 również uprawiał to pole.

Zdaniem skarżącego, do gospodarowania przez Gminę Z. przedmiotową działka mają zastosowanie przepisy art. 48 ust. 2 i 3 ustawy o samorządzie gminnym. Jednocześnie skarżący zarzucił, że Wójt oraz Rada nie przedstawili dokumentu pozbawiającego sołectwo M. prawa użytkowania tego mienia komunalnego. Nie zwrócono uwagi, że prawo nabyte Sołectwa do użytkowania działki obciąża wykonywanie prawa własności przez Gminę. Podejmując decyzję o sprzedaży działki, nie uwzględniono zapisów prawa miejscowego tj. Statutu Sołectwa M., który w § 7 stanowi, że do zakresu działania Sołectwa należą wszystkie sprawy publiczne sołectwa niezastrzeżone ustawami i statutem gminy na rzecz innych organów, w tym konsultowanie spraw w zakresie zasad gospodarowania mieniem komunalnym położonym na terenie sołectwa. Zamiar sprzedaży działki 28/6 nie był jednakże przedmiotem obrad zebrania wiejskiego Sołectwa M. przed podjęciem zaskarżonej uchwały.

Skarżący dodał przy tym, że wezwał Radę Gminy Z. do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na brak zgody zebrania wiejskiego Sołectwa M. na sprzedaż przedmiotowej działki, jednak Rada Gminy nie podzieliła jego zarzutów. Podkreślił, że przez całą długość działki ułożony jest wodociąg gminny o przekroju ok. 300 mm, zasilający w wodę kilka wiosek. Na części pierwotnej działki nr 28 wybudowano w latach 90 minionego wieku hydrofornię zasilającą w wodę niemal 1/4 mieszkańców gminy, dlatego też sprzedaż tak zagospodarowanej przez Gminę nieruchomości budzi jego wątpliwości.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Z., reprezentowana przez Przewodniczącego Rady, wniosła o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w dniu 25 kwietnia 2019 r. Rada Gminy Z. podjęła uchwałę w sprawie sprzedaży w drodze przetargu działki numer 28/6 położonej w obrębie M.

W dniu 5 lipca 2019 r. Wójt Gminy Z. podał do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży w drodze przetargu. Działka oznaczona numerem ewidencyjnym 28/6 położona w miejscowości M. w powyższym wykazie znalazła się pod pozycją 6. Po upływie terminu publikacji wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży w przetargu Wójt Gminy Z. dnia 28 sierpnia 2019 r. podał do publicznej wiadomości ogłoszenie o przetargu ustnym nieograniczonym na sprzedaż nieruchomości stanowiących własność Gminy Z. zaplanowanym na dzień 4 października 2019 r. I przetarg ustny nieograniczony na sprzedaż działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 28/6 położonej w miejscowości M. zakończył się wynikiem negatywnym z uwagi na brak wpłat wadium w wyznaczonym terminie. Dnia 10 stycznia 2020 r. odbył się II przetarg ustny nieograniczony na sprzedaż niniejszej nieruchomości. Zgodnie z podanym do publicznej wiadomości ogłoszeniem o przetargu we wskazanym terminie odnotowano wpłatę jednego wadium na zakup działki. Przetarg zakończył się wynikiem pozytywnym i wyłonił nabywcę działki. Organ podniósł, że zgodnie z przyjętym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, art. 48 ustawy o samorządzie gminnym obejmuje swym zakresem nie tylko mienie komunalne przekazane sołectwu statutem, ale również dotyczy prawa sołectwa do korzystania z mienia, które - przed wejściem w życie ustawy o samorządzie terytorialnym - należało do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a które to prawa wynikały z odpowiedniej uchwały rady narodowej. Chodzi tu o prawa sołectwa do korzystania z mienia, które przed dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie gminnym (27 maja 1990 r.) należało do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a które to prawa wynikały z odpowiednich uchwał rady narodowej (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18.12.2013 r., II SA/Bd 347/13, LEX nr 1429539). Zgodnie z § 36 Statutu Sołectwa M., Sołectwo zarządza i korzysta z mienia przekazanego w użytkowanie odrębnymi aktami prawnymi. Rada Gminy Z. nigdy nie podjęła jednak uchwały w przedmiocie przekazania spornej działki do korzystania Sołectwu M. Urząd Gminy Z. w toku przeprowadzanych czynności ustalił również, że nigdy rada narodowa, terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego ani żaden inny organ nie wydał uchwały przekazującej Sołectwu M. wspomnianej działki do korzystania. Skarżący zaś nie wykazał, że przed uchwaleniem ustawy o samorządzie gminny ww. działka została przekazana uchwałą Gromadzkiej Rady Narodowej (lub innego organu) Sołectwu M. do korzystania. W związku z tym organ stwierdził, że nie został naruszony interes prawny skarżącego - Sołectwo nie posiada żadnych praw do przedmiotowej nieruchomości, a więc nie było koniecznym, aby przed podjęciem uchwały przez Radę Gminy Z. zwołane było zebranie wiejskie w Sołectwie M.. To z kolei powoduje, że skarżący nie posiada legitymacji do zaskarżenia uchwały Rady Gminy Z. Działka o nr ewid. 28/6 położona w obrębie M. nie została nigdy formalnie przekazana Sołectwu M. do korzystania, tym samym nie można stwierdzić, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem m.in. aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).

Wskazać przy tym należy, że w myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. W razie zaś nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.), a w razie stwierdzenia, że interes prawny strony skarżącej nie został naruszony, sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 2 pkt 5a p.p.s.a.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie stała się uchwała Rady Gminy Z. z dnia 25 kwietnia 2019 r. nr [...] w sprawie sprzedaży w drodze przetargu działki nr 28/6 położonej w obrębie M. Rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów możliwe było na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie skarżący w piśmie z dnia 11 grudnia 2020 r. wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a organ administracji publicznej nie zażądał we wspomnianym terminie przeprowadzenia rozprawy. Stąd też sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie zarządzenia z dnia 8 stycznia 2021 r.

Skarga J. B. została wywiedziona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.s.g.". Zgodnie z tym przepisem, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

W świetle powołanego przepisu, warunkiem formalnym dopuszczalności skargi wywiedzionej w powyższym trybie jest: po pierwsze - charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia (sprawa z zakresu administracji publicznej), po drugie wykazanie przez podmiot wnoszący skargę, że uchwała narusza przysługujący mu interes prawny bądź uprawnienie.

Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych przesłanek dopuszczalności skargi podnieść należy, że w ustawie o samorządzie gminnym ustawodawca nie zamieścił definicji pojęcia "sprawy z zakresu administracji publicznej". Zauważyć przy tym należy, że Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. (sygn. akt W 5/94, OTK 1994, cz. II, poz. 44 i 46) przyjął szerokie rozumienie pojęcia "spraw z zakresu administracji publicznej", zwracając w szczególności uwagę, że działalność gmin także w odniesieniu do mienia komunalnego nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ze względu na publicznoprawny status gmin i mienia komunalnego działalność ta opiera się również na przepisach prawa samorządowego. Z tego właśnie względu działania i akty prawne podejmowane przez organy samorządu terytorialnego mogą być kwalifikowane jako działania z zakresu wykonywania administracji publicznej, mimo że zmierzają do wywołania w przyszłości określonych skutków cywilnoprawnych, jeżeli działaniom tym nadawana jest forma charakterystyczna dla aktów administracyjnych. Podobne stanowisko w rozważanej kwestii rozumienia pojęcia "sprawy z zakresu administracji publicznej" prezentował także Sąd Najwyższy oraz Naczelny Sąd Administracyjny.

W szczególności, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 września 1997 r., sygn. akt III RN 41/97 (OSNAPiUS 1998, nr 6, poz. 109), stwierdził, że skoro przewidziana w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym skarga na uchwałę podjętą przez organ gminy "w sprawie z zakresu administracji publicznej" stanowić ma jedną z form gwarancji prawnych realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady praworządności, to należy konsekwentnie przyjąć, że rodzące się w praktyce wątpliwości co do dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej na podstawie tego przepisu winny być zawsze interpretowane na rzecz ochrony praw obywatelskich i tym samym na rzecz prawa do sądu. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt. OPS 11/00 (dostępnej na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w której przyjął, że do uchwał organów gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej, które można zaskarżyć do sądu administracyjnego, należą uchwały, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, a więc takie uchwały, które same przez się nie są czynnościami cywilnoprawnymi i nie wywołują skutków cywilnoprawnych, choć są podejmowane z zamiarem podjęcia w przyszłości określonych czynności cywilnoprawnych. Chodzi tu o działania gminy na etapie poprzedzającym podejmowanie czynności cywilnoprawnych. Tak jest przy podejmowaniu przez organy gminy rozstrzygnięcia o tym, czy określona nieruchomość (nieruchomości) ma być przeznaczona do sprzedaży. Na tym etapie decydowania nie chodzi jeszcze o dokonanie sprzedaży nieruchomości, ale przede wszystkim o to, czy nieruchomość ma nadal pozostać własnością gminy, czy też gmina ma się wyzbyć własności określonej nieruchomości. Decydowanie o tym ma w sobie wszelkie cechy administrowania mieniem komunalnym, które ma służyć gminie w celu realizacji jej podstawowego zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty mieszkańców. Z tego właśnie względu gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność gminy podlega nie tylko szczególnym unormowaniom o charakterze cywilnoprawnym, ale także przepisom administracyjnoprawnym, zawartym w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Należy bowiem uwzględniać, że nieruchomości stanowiące własność gminy, nieobciążone prawami rzeczowymi na rzecz innych podmiotów, tworzą gminny zasób nieruchomości, który może być wykorzystywany na cele rozwojowe gminy i zorganizowanej działalności inwestycyjnej oraz na realizację innych celów publicznych (art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Oznacza to, że decydowanie o przeznaczeniu takiej nieruchomości do sprzedaży jest na tym etapie niczym innym, jak decydowaniem o zmianie przeznaczenia nieruchomości, a nie podejmowaniem czynności sprzedaży. Rozstrzyganie o tym w formie uchwały właściwego organu gminy następuje w ramach wykonywania publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza rozporządzenie nieruchomością w formie czynności cywilnoprawnych. Prowadzi to do wniosku, że tego rodzaju rozstrzygnięcie w formie uchwały organu gminy jest podejmowane w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oznacza to, że uchwała rady gminy o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży w drodze przetargu może być zaskarżona do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Sąd w składzie niniejszym, podzielając powyższy pogląd i zarazem przyjmując szerokie rozumienie pojęcia "sprawy z zakresu administracji publicznej", stwierdza, że niniejsza sprawa zainicjowana skargą J. B. na ww. uchwałę jako rozstrzygającą w ramach wykonywania publicznoprawnych zadań gminy o przeznaczeniu danej nieruchomości do sprzedaży w trybie przetargowym, dotyczącą sprawy, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny.

Uznając, że charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia spełnia wymagania art. 101 ust. 1 u.s.g. w dalszej kolejności konieczne jest zbadanie, czy po stronie skarżącego istnieje interes prawny lub uprawnienie, które zaskarżona uchwała mogłaby naruszyć. Podkreślić bowiem należy, że skarga w trybie art. 101 u.s.g. może być wniesiona tylko przez ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone, jako że skarga w tym trybie nie ma charakteru actio popularis. W rezultacie do wniesienia skargi w trybie art. 101 u.s.g. nie legitymuje jedynie sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały (zarządzenia), ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Kwestionowane zarządzenie musi naruszać konkretny własny interes prawny skarżącego. Ten zaś musi wynikać z norm prawa kształtującego sytuację prawną wnoszącego skargę. Strona musi tym samym wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną. Musi ona udowodnić, że zaskarżona uchwała poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (zob. wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1761/12, LEX nr 1311573). Prawo do wniesienia skargi do sądu przysługuje zatem podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a więc w przypadku, gdy zaskarżona uchwała godzi w indywidualną sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego prawem chronionego uprawnienia lub interesu prawnego. Podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki (zob. wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1761/12, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika ze skargi, w niniejszej sprawie skarżący podjął próbę wykazania swego interesu prawnego i jego naruszenia powołując się na dwa źródła swej legitymacji skargowej. Po pierwsze, zdaniem skarżącego, dotychczasowi sołtysi Sołectwa M. nabyli na przestrzeni lat prawo rolniczego użytkowania spornej działki. Przy tym jak podał skarżący, pełnił on funkcję sołtysa do 2007 roku. Skarżący stwierdził, że zarówno on, pełniąc funkcję sołtysa, jak i jego poprzednicy, korzystali ze spornej nieruchomości aż do uchwalenia ustawy o samorządzie gminnym w 1990 r. Po drugie, skarżący jako członek społeczności Sołectwa M. zarzucił, że zamiar sprzedaży działki 28/6 nie był przedmiotem obrad zebrania wiejskiego Sołectwa M. przed podjęciem kwestionowanej uchwały.

Biorąc pod uwagę tak prezentujące się w sprawie stanowisko skarżącego należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie kwestii istnienia jego interesu prawnego lub uprawnienia wymaga odniesienia się do kwestii stanu prawnego przedmiotowej działki w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały, a w szczególności ustalenia, czy znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzają prawo Sołectwa M. do dysponowania działką nr 28/6, co z kolei mogłoby potwierdzać powoływane przez skarżącego prawo do rolniczego użytkowania działki, czy też prawo do zakwestionowania przez skarżącego jako członka sołeckiej wspólnoty trybu przeznaczenia mienia z pominięciem zgody zebrania wiejskiego Sołectwa M..

Zmierzając do rozstrzygnięcia powyżej kwestii zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 u.s.g. rada gminy nie może uszczuplić dotychczasowych praw sołectw do korzystania z mienia bez zgody zebrania wiejskiego. Ponadto, stosownie do ust. 3 tego artykułu, wszystkie przysługujące dotychczas mieszkańcom wsi prawa własności, użytkowania lub inne prawa rzeczowe i majątkowe, zwane dalej mieniem gminnym, pozostają nienaruszone. Przytoczony art. 48 ust. 2 u.s.g. zakłada, że sołectwo posiadało swoje dotychczasowe prawa do korzystania z mienia, a prawa te nie mogą zostać przez gminę uszczuplone bez zgody zebrania wiejskiego. Przyjmuje się w doktrynie (zob. P. Chmielnicki (red.), Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, str. 429-433), że przepis ten dotyczy sytuacji, w której na terenie gminy przed datą wejścia w życie ustawy o samorządzie gminnym, to jest przed dniem 27 maja 1990r., istniały sołectwa, którym przysługiwały pewne prawa (mienie), chociaż nawet w takiej sytuacji mienie przysługujące sołectwom stało się z mocy prawa mieniem komunalnym. Cytowany przepis ma więc na celu zachowanie na rzecz sołectw możliwości wykonywania dotychczasowych praw, w takim zakresie, w jakim dają się one pogodzić z prawem własności gminy. Sołectwo stanowi jedną z form jednostek pomocniczych, o których mowa w ustawie o samorządzie gminnym. Organizację i zakres działania sołectwa określa właściwa rada gminy odrębnym statutem (art. 35), który normuje między innymi stosownie do treści art. 48 u.s.g. zakres zarządzania mieniem komunalnym i korzystania z niego oraz rozporządzania dochodami z tego źródła. Statut ustala również zakres czynności dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej mienia. Rada gminy może podjąć uchwałę w trybie art. 18 ust. 2 pkt 7 u.s.g. w zakresie ustalenia zasad przekazywania mienia komunalnego do korzystania jednostce pomocniczej (sołectwu), przy czym winna przy tym uwzględnić fakt, czy przekazuje mienie, które do dnia 27 maja 1990r. sołectwu przysługiwało i czy w tym zakresie nie narusza prawa do korzystania z tego mienia. Zgodnie bowiem z przepisem art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.) sołectwom, utworzonym na obszarze dotychczasowych sołectw, które dysponowały mieniem gminnym (następnie skomunalizowanym), właściwe organy gminy przekazywały składniki tego mienia komunalnego. Uregulowanie kwestii uprawnień jednostki pomocniczej (sołectwa) do przysługującego jej mienia komunalnego oparte zostało na zasadzie ochrony praw nabytych, co wynika z treści art.48 ust. 2 u.s.g., według którego dotychczasowe prawa sołectwa do korzystania z mienia nie mogą być przez gminę jako właściciela uszczuplone bez uzyskanie zgody zebrania wiejskiego, w skład którego wchodzą wszyscy mieszkańcy stanowiący społeczność wiejską.

W ocenie Sądu w składzie niniejszym, ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, aby Sołectwo, zatem również wspólnota jego mieszkańców, posiadało dotychczas prawa do korzystania z działki skierowanej zaskarżoną uchwałą do sprzedaży w drodze przetargu, istniejące w dacie wejścia w życie ustawy o samorządzie gminnym (w dniu 27 maja 1990r.), określone w statucie sołectwa bądź przekazane uchwałą rady gminy w trybie art. 18 ust. 2 pkt 7 u.s.g.

W tym względzie, w szczególności, zwrócić należy uwagę na oświadczenie Przewodniczącego Rady Gminy Z. z dnia 21 stycznia 2020 r., zgodnie z którym w stosunku do działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 28 (działka pierwotna, z której kolejnych podziałów powstała działka 28/6) od chwili założenia ewidencji gruntów (lata 60-te ubiegłego wieku) dla obrębu M. figurował zapis - działka we władaniu Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej - S. W kolejnych latach działka oznaczona numerem ewidencyjnym 28/4 (z podziału działki 28/4 powstały działki 28/5 i 28/6) zapisana została w rejestrze gruntów jako własność Skarbu Państwa - zasób gruntów. Co również istotne, postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Cywilny stwierdził, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z mocy samego prawa własność m.in. działki gruntu położonej w miejscowości M. oznaczonej numerem ewidencyjnym 28/4 o powierzchni 0,5083 ha. Postanowienie to stało się ostateczne. Tymczasem zgodnie z art. 365 § 1 K.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skoro z akt sprawy nie wynika, aby postanowienie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, pozostaje zatem wiążące dla organów administracji oraz Sądu w niniejszej sprawie.

Z akt sprawy wynika ponadto, że ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Wojewoda [...] stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. przez Gminę Z. własności części nieruchomości rolnej Skarbu Państwa, położonej na terenie gminy Z., w obrębie M., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 28/4 o pow. 0,5083 ha. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, zatem wzruszona może zostać wyłącznie w trybach nadzwyczajnych postępowania administracyjnego, z urzędu lub na wniosek legitymowanego podmiotu. Tryby te jednak nie miały względem jej zastosowania.

Mając na uwadze powyższe, w tym brak jakichkolwiek dokumentów pozwalających na potwierdzenie prawa do dysponowania przez Sołectwo M. działki 28/6, nie sposób uznać, aby wykazane zostało jakiekolwiek prawo Sołectwa do spornej nieruchomości istniejące w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały. Tego typu prawa nie wynikają w szczególności ze statutu Sołectwa. Nie została też podjęta przez Radę Gminy uchwała przekazująca Sołectwu uprawnienie do korzystania z tej nieruchomości. W dniu podjęcia zaskarżonej uchwały przedmiotowa działka, jak wskazano powyżej, była własnością Gminy Z., a nie Sołectwa M.. Nie sposób przy tym także uznać, aby skarżący legitymował się powoływanym prawem do rolniczego użytkowania działki, skoro w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały, co zresztą sam przyznał, nie pełnił już funkcji sołtysa. Nadto prawa tego nie potwierdził jakimkolwiek dokumentem.

Wychodząc z powyższych przesłanek należało stwierdzić, że skarżący nie wykazał, aby przysługiwało mu jakiekolwiek prawo - czy to rzeczowe, czy też wynikające ze stosunku zobowiązaniowego - do nieruchomości, której dotyczy zaskarżona uchwała. Podjęcie zaskarżonej uchwały nie powoduje zatem ograniczenia skarżącego w wykonywaniu jego uprawnień.

Reasumując, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie skarżący nie dowiódł istnienia swego konkretnego i aktualnego interesu prawnego, który dałby się wyprowadzić z jakiejkolwiek normy prawa materialnego, w szczególności z art. 48 ust. 2 i 3 u.s.g. Tym bardziej nie wykazał, że zaskarżona uchwała taki interes narusza.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.

O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji postanowienia w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

dc