Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 108/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Piotr Popek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2013 r. do listopada 2013 r. oraz Fundusz Pracy za okres od czerwca 2013 r. do listopada 2013 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 108/17

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 20 września 2016.r (data wpływu do organu - 22 września 2016r.) J. S. (dalej: zobowiązany/skarżący) zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS), o częściowe umorzenie zadłużenia z tytułu składek w łącznej kwocie 8.762,95zł oraz o spłatę pozostałej kwoty zadłużenia

w systemie ratalnym. Uzasadniając wniosek zobowiązany podał, że jest przewlekłe chory co uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Wskazał, że nie posiada żadnego źródła dochodu, a przyznany do 15 stycznia 2017r. zasiłek rehabilitacyjny

w minimalnym stopniu wystarcza jedynie na pokrycie kosztów jego leczenia. Jedynym żywicielem rodziny jest żona zobowiązanego. W tej sytuacji zapłata należności w całości spowoduje ciężkie skutki dla niego i jego rodziny oraz pozbawi możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016r., nr [...], ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lutego 2013r. do listopada 2013r., ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2013r. do listopada 2013r. oraz Fundusz Pracy za okres od czerwca do listopada 2013r., w łącznej kwocie 8.762,95zł.

W toku postępowania wyjaśniającego ZUS ustalił, że zobowiązany od 26 kwietnia 2011r. do kwietnia 2015r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie zakładania stolarki okiennej. Aktualnie zobowiązany nie pracuje, do dnia 15 stycznia 2017r. ma przyznane świadczenie rehabilitacyjne. Ustalono, że zobowiązany wraz

z żoną mają na utrzymaniu trójkę dzieci w wieku szkolnym. Żona zobowiązanego od 17 lipca 2014r. uzyskuje obchody z tytułu zatrudnienia w wysokości ok. 2.100zł (brutto). Rodzina korzysta z świadczeń wypłacanych przez opiekę społeczną

w łącznej kwocie 2.049,00zł. Na powyższą kwotę składają się: zasiłek rodzinny

w wysokości 354,00zł, dodatek z tytułu zamieszkiwania w internacie: 105,00zł; dodatek z tytułu wielodzietności: 90,00zł oraz świadczenie wychowawcze "500+"

w wysokości 1.500,00zł. Zobowiązany posiada na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej nieruchomość gruntową zabudowaną domem mieszkalnym o powierzchni 51m2, obciążoną hipoteką na rzesz ZUS.

Zobowiązany wskazał, że ponosi stałe miesięczne wydatki związane

z utrzymaniem w kwocie 1380,00zł, na którą składają się: opłata za czynsz - 400,00zł; opłaty eksploatacyjne - 280,00zł; koszty leczenia w wysokości - 400,00zł,

a także wydatki typu inne w wysokości - 300,00zł.

ZUS wyjaśnił, że przedmiotowe zadłużanie powstało w związku z brakiem wpłat na poczet należności składkowych i wskutek zerwania umowy układu ratalnego jest dochodzone w drodze egzekucji komorniczej.

Rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2016r. poz. 963 – dalej: u.s.u.s.), ZUS odmówił umorzenia zaległości stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, gdyż prowadzona jest egzekucja komornicza, a strona posiada majątek nieruchomy na którym ZUS dokonał zabezpieczenia hipotecznego należności z tytułu składek.

Analizując przedmiotową sprawę pod kątem przesłanek z art. 28 ust. 3a

o u.s.u.s., w związku z § 3 ust.1 pkt 1 - 3 rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r. Nr 141 poz.1365 – dalej: rozporządzenie z 2003r.), organ podniósł, że nie wystąpiła żadna sytuacja nadzwyczajna, w tym stan klęski żywiołowej, ani okoliczności

o których, mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, które to zdarzenia miałyby negatywny wpływ na możliwości płatnicze i możliwość uzyskiwania dochodów przez zobowiązanego. Zdaniem ZUS, zobowiązany znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, jednakże przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia nie ma zastosowania, gdyż zobowiązany uzyskuje dochód z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego. Ponadto z ustaleń ZUS wynika, że rodzina zobowiązanego otrzymuje świadczenia wypłacane przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, które w październiku 2016r. wynosiły łącznie 2.049,00zł. Organ podkreślił, że zobowiązany spłaca kredyty, a szczególny charakter zobowiązań składkowych powoduje, że powinny być one zaspokajane przed zobowiązaniami cywilnoprawnymi. Ponadto występując z wnioskiem o rozłożenie spłaty zadłużenia

w ratach, zobowiązany sam określił, że posiada możliwości spłaty zadłużenia.

W ocenie ZUS, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazuje dostatecznych przesłanek do uznania, że zachodzą okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem zobowiązań.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS decyzją

z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. ZUS wskazał, że po ponownej analizie zgromadzonego materiału dobowego należy stwierdzić, że w sprawie brak jest wystarczających przesłanek do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W ocenie ZUS, trudna sytuacja finansowa i zdrowotna zobowiązanego nie jest trwała. Organ podkreślił, że powołując się na zły stan zdrowia zobowiązany nie przedstawił dokumentacji świadczącej o trwałej

i orzeczonej na stałe niezdolności do pracy, otrzymuje on też dochód z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego.

Na ww. decyzję zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżący podniósł, że kilkakrotnie składał wnioski

o umorzenie zaległości z tytułu skałek, jednakże za każdym razem ZUS odmawiał umorzenia i obiektywnego rozpatrzenia jego spawy. Podkreślił, że znajduje się

w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, gdyż z uwagi na przewlekłą chorobę nie pracuje i obecnie nie pobiera żadnego zasiłku, gdyż zasiłek rehabilitacyjny otrzymywał tylko do 15 stycznia 2017r. Razem z trójką małoletnich dzieci pozostaje na utrzymaniu żony, która uzyskuje dochód z pracy w wysokości 1.530zł.

W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał stanowisko zaprezentowane

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2016r., poz. 718 - dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Skarga jest zasadna.

Podstawą prawną umorzenia należności z tytułu składek jest powołany

w decyzjach art. 28 u.s.u.s. Powyższy przepis daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także

w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 u.s.u.s., przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych i na ubezpieczenie zdrowotne.

Stosownie do art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności. Bezspornym jest, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego nie zostało zakończone. Powyższe oznacza, że nie zostały wykorzystane wszystkie możliwości wyegzekwowania zaległych składek, co stanowi przesłankę uniemożliwiającą uwzględnienie wniosku skarżącego na podstawie art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s.

Na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Szczegółowe przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia z 2003r., zgodnie z którym zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny,

w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W przypadku decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek należy mieć na uwadze jej charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zaistnieje któraś ze wskazanych powyżej przesłanek, nie powoduje automatycznie umorzenia należnych ZUS należności. W takiej sytuacji organ ma obowiązek rozważyć czy zachodzą okoliczności wskazane we wniosku o umorzenie należności, dokonując rzetelnej

i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z punktu widzenia niniejszej sprawy istotne są pkt 1 i 3 § 3 rozporządzenia

z 2003r., gdyż okoliczności na które powołuje się skarżący to trudna sytuacja majątkowa oraz zły stan jego zdrowia i związana z tym konieczność leczenia. Skarżący uzasadnił wniosek o umorzenie należności trudną sytuacją finansową swojej rodziny, wskazując, że razem z trójką małoletnich dzieci pozostaje na utrzymaniu żony, która otrzymuje dochód w wysokości najniższego wynagrodzenia oraz że ma przyznane świadczenie rehabilitacyjne do dnia 15 stycznia 2017r. Podkreślił, że z uwagi na przewlekłą chorobę nie jest w stanie podjąć zatrudnienia

i ponosi wydatki związane z leczeniem. Wskazał, że cierpi na zapalenie trzustki,

a w wyniku wypadku na budowie ma uszkodzoną lewą rękę i kręgosłup oraz że pozostaje pod stałą opieką poradni metabolicznej i ortopedycznej.

ZUS ustalił, że żona skarżącego uzyskuje miesięczny dochód ze świadczenia pracy w kwocie 2.100zł (brutto), a rodzina otrzymuje świadczenie z tytułu "500+"

w łącznej wysokości 1.500zł, zasiłek rodzinny w wysokości 354zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu zamieszkiwania dziecka w internacie 15zł, dodatek z tytułu wielodzietności w wysokości 90zł. Ponadto dzieci korzystają z dożywiania w szkole. Ustalono również, że skarżący jest właścicielem, na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej, nieruchomości gruntowej zabudowanej domem mieszkalnym o pow. 51 m2, zabezpieczonej hipoteką na rzecz ZUS, z której prowadzona jest egzekucja należności składkowych. Organ ustalił również, że skarżący posiada zobowiązania kredytowe w wysokości 130.000zł, a miesięczna rata spłacanego kredytu wynosi ok. 700zł.

ZUS stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że sytuacja finansowa i zdrowotna zobowiązanego jest trudna, jednakże nie jest to sytuacja trwała, gdyż skarżący nie przedstawił dokumentacji świadczącej o trwałej i orzeczonej na stałe niezdolności do pracy. W ocenie ZUS, nie występuje przesłanka określona w pkt 3 § 3 rozporządzenia z 2003r., gdyż skarżący uzyskuje dochód w postaci świadczenia rehabilitacyjnego, zatem przymusowe dochodzenie należności nie rodziłoby dla niego zbyt ciężkich skutków. Ponadto skarżący spłaca inne zobowiązania. Organ podkreślił, że skoro skarżący wnosi o spłatę należności w systemie ratalnym, tym samym sam określił, że posiada możliwości spłaty zadłużenia.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ przekroczył granicę swobody jaką daje mu decyzja uznaniowa. Zarówno bowiem z akt administracyjnych sprawy, jak również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika niezbicie, że ZUS nie przeprowadził należycie postępowania merytorycznego, którego wynik uprawniałby do zaakceptowania stanowiska, co do nie wystąpienia w sprawie przesłanki do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia z 2003r.

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazujący na trudną sytuację materialną skarżącego, co zresztą przyznaje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, należało rozważyć, czy egzekucja przedmiotowej należności

z majątku zobowiązanego nie spowoduje niemożności zaspokojenia przez zobowiązanego podstawowych potrzeb życiowych, skoro - jak ustalono

w postępowaniu – pięcioosobowa rodzina skarżącego korzysta ze środków pomocy społecznej w postaci zasiłków, a dzieci z dożywiania w szkole.

W orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, który Sąd również podziela, że sytuacja, w której spłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwa (korzystanie z pomocy społecznej) nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest zgodna również z interesem publicznym. Zdaniem Sądu, organ nie może pominąć

w sprawie o umorzenie składek oceny, czy egzekucja tych należności z majątku zobowiązanego może pozbawić zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a w konsekwencji zmusi go do korzystania

z pomocy społecznej. Pozbawione racjonalności byłoby takie działanie organów państwa, które egzekwując powstałe zadłużenie z tytułu ubezpieczenia doprowadzi do konieczności korzystania z pomocy społecznej przez dłużnika czy też zmusi do korzystania z tej pomocy w szerszym zakresie (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 27 lutego 2013r., sygn. akt III SA/Po 1128/12, z dnia 27 maja 2014r., sygn. akt III SA/Po 1766/13, dost. CBOiS).

Natomiast oceniając istnienie "uzasadnionych przyczyn umorzenia", o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz wykładając §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia

z 2003r. należy także mieć na względzie, że wolą ustawodawcy było niedopuszczenie do popadania dłużników w coraz większą biedę i niemożność wyjścia z zadłużeń (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt. II GSK 1807/14, dost. CBOiS ).

Sąd nie podziela stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z faktu złożenia przez skarżącego wniosku o spłatę części zaległości (odsetek i kosztów upomnień) w systemie ratalnym, z określeniem wysokości raty na kwotę 50zł, należy wywodzić, jak uczynił to ZUS w niniejszej sprawie, że skarżący sam określił, iż posiada możliwość spłaty całości zadłużenia. Podkreślenia wymaga także, że sam fakt regulowania przez skarżącego zadłużenia wobec innych podmiotów nie świadczy automatycznie o niespełnieniu przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2003r.

Należy wskazać, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym

w przedmiocie umorzenia należności organ, ustalając sytuację majątkową dłużnika, winien porównać stwierdzoną sytuację materialną zobowiązanego z wysokością zaległej należności i wskazać jego dochody, które w ocenie organu byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia. Należy ponadto zestawić wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę z niezbędnymi kosztami jej utrzymania w celu ustalenia, czy jest ona w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez uszczerbku dla swojego podstawowego utrzymania (por. m.in. wyrok NSA z dnia 10 października 2007r., sygn. akt II GSK 176/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2007r., sygn. akt V SA/Wa 2247/07). Rzeczą organu było zatem ustalenie czy na poziomie aktualnego budżetu domowego możliwe jest realne wywiązanie się skarżącego ze zobowiązania wobec ZUS i czy spłata zaległości nie zagrozi w istocie jego egzystencji, co ma znaczenie z punktu widzenia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2003r. Takiej oceny w niniejszej sprawie zabrakło.

Ponadto co w niniejszej sprawie budzi szczególne wątpliwości Sądu, organ nie podjął w zasadzie żadnych działań zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia skarżącego i jego możliwości uzyskania dochodu. Skarżący w toku całego postępowania podkreślał, że nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia gdyż jest przewlekle chory i pozostaje pod stałą opieką lekarską, a ponadto uległ wypadkowi w wyniku którego doznał obrażeń skutkujących uszkodzeniem ręki i kręgosłupa. Co prawda obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających umorzenie należności

z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne obciąża wnioskodawcę, niemniej jednak rolą organu, który powinien ocenić wszystkie okoliczności sprawy w sposób odpowiadający treści art. 80 z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 23 – dalej: k.p.a.), jest wezwanie skarżącego do przedłożenia odpowiednich dokumentów, które byłyby pomocne

w należytym ustaleniu stanu faktycznego. Tymczasem ZUS jedynie ogólnikowo stwierdził, że choroba nie pozbawia skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na spłatę zaległości, gdyż pobiera świadczenie rehabilitacyjne oraz, że skarżący nie przedstawił dokumentów, że ma orzeczoną trwałą niezdolność do pracy, nie wskazując przy tym w zasadzie wysokości konkretnych - wolnych środków i kwot pozostających (już po egzekucji) - w dyspozycji skarżącego obecnie lub

w przyszłości, za pomocą których mógłby on skutecznie regulować należności wobec ZUS bez uszczerbku dla swoich niezbędnych potrzeb życiowych – po uwzględnieniu wydatków koniecznych, które musi ponieść na życie i niewątpliwie zakup leków.

Podkreślenia wymaga, że wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych

z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów powinna być, zgodnie

z powołanym wyżej art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Dokonane na tej podstawie ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Ponadto podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny (art.7 k.p.a.). Wyrażona w ww. przepisie zasada postępowania administracyjnego prowadzi do wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zaznaczenia wymaga, że art. 7 k.p.a. nie ustala hierarchii wskazanych interesów, ani też nie określa zasad rozstrzygania konfliktów między nimi. Z jego brzmienia wynika, że ustawodawca przyjmuje regułę, zgodnie z którą oba te interesy podlegają równorzędnej ochronie bez dominacji któregokolwiek z nich. W państwie prawa nie ma bowiem miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym (por. wyrok WSA

w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008r., sygn. akt V SA/Wa 455/08, dost. CBOiS).

W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów,

o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji ZUS powinno wskazywać na zdolności płatnicze skarżącego przy uwzględnieniu dochodów i niezbędnych wydatków oraz aktualnej sytuacji życiowej w której skarżący się znajduje, w tym

w szczególności jego stanu zdrowia i możliwości osiągania dochodu. Organ powinien również rozważyć interes społeczny i strony, czego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło.

W zaskarżonej decyzji nie odniesiono się również do wniosku zobowiązanego

o spłatę części zadłużenia w systemie ratalnym. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ZUS stwierdził, że uregulowanie całości zadłużenia

w miesięcznych ratach wynoszących 50zł nie pozbawi zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb, jednakże - jak sam organ wskazuje - zobowiązany wnosił o spłatę w systemie ratalnym nie całości zadłużenia, a jedynie kosztów upomnienia i odsetek.

Wymienione mankamenty zgromadzonego materiału dowodowego i przyjętej przez organ argumentacji, nieprzekonujące o słuszności decyzji zaważyły na rozstrzygnięciu sprawy. Należy tym samym stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe oznacza, że

w postępowaniu uchybiono zasadom procedury administracyjnej, nakazującym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, przez wszechstronne rozważenie materiału dowodowego. Dopiero wszechstronne wyjaśnienie sprawy w kontekście przepisów prawa materialnego, przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego może być podstawą do wydania decyzji w niniejszej sprawie.

W niniejszej sprawie możemy mieć do czynienia z przewlekłą chorobą skarżącego oraz z trudnościami w zaspakajaniu podstawowych potrzeb życiowych własnych i jego rodziny, co oczywiście wymaga jeszcze precyzyjnego wyjaśnienia. Okoliczności te nakładają się w niniejszej sprawie, więc należy je rozpatrzeć łącznie, w aspekcie rozważenia możliwości zastosowania instytucji umorzenia składek.

Rozpatrując ponownie sprawę organ winien wyeliminować wszystkie wskazane przez Sąd wadliwości. W szczególności należy ustalić, czy egzekucja należności z majątku skarżącego w jego sytuacji życiowej i zdrowotnej, nie doprowadzi do sytuacji, że skarżący pozbawiony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych swoich i rodziny, będzie zmuszony do korzystania ze środków pomocy społecznej jeszcze w szerszym niż dotychczas stopniu. Ustalenia te należy poprzedzić obliczeniem rzeczywistej wolnej kwoty, którą dysponuje aktualnie skarżący, przy uwzględnieniu jego potrzeb życiowych związanych z codzienną egzystencją i leczeniem. Wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego w powyższym zakresie pozwoli następnie na ocenę czy w sprawie zachodzi przesłanka określona § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2003r. Natomiast w celu ustalenia czy w sprawie zachodzi przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2003r., należy wezwać skarżącego do przedłożenia odpowiednich dokumentów obrazujących jego stan zdrowia.

Powyższe winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zawierającego pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę. Przy czym organ powinien mieć na uwadze, że chociaż co do zasady instytucja umorzenia ma charakter wyjątkowy, to jednak nie może być ona instytucją martwą, dlatego powinien rozważyć choćby częściowe umorzenie należności.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a., Sąd orzekł jak sentencji.