Wyrok NSA, sygn. akt I SA 1602/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 5
journal: Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329
law: Obwieszczenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 1996 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o systemie oświaty.
Teza: Zasady konkursu zmierzającego do wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki określa ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./.

Regulamin konkursu, o którym mowa w art. 36a ust. 5 powołanej ustawy, określać ma tryb postępowania dotyczącego przeprowadzenia konkursu; nie może zaś określać wymagań w stosunku do kandydatów, które wykraczałyby poza wymagania określone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, gdyż prowadziłoby to do naruszenia praw człowieka i obywatela.

TEZY

Zasady konkursu zmierzającego do wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki określa ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./.

Regulamin konkursu, o którym mowa w art. 36a ust. 5 powołanej ustawy, określać ma tryb postępowania dotyczącego przeprowadzenia konkursu; nie może zaś określać wymagań w stosunku do kandydatów, które wykraczałyby poza wymagania określone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, gdyż prowadziłoby to do naruszenia praw człowieka i obywatela.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu sprawy ze skargi Starostwa Powiatowego P. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z dnia 28 lipca 1999 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności w części uchwały Rady Powiatu P. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda M. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 28 lipca 1999 r. (...) na podstawie art. 79 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym /Dz.U. nr 91 poz. 578 ze zm./ stwierdził nieważność uchwały nr IX/50/99 Rady Powiatu w P. z dnia 6 lipca 1999 r. w sprawie regulaminu konkursu do wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły ponadgimnazjalnej, placówki opiekuńczo-wychowawczej i poradni psychologiczno-pedagogicznej - w części dotyczącej zapisu par. 3 ust. 4 "kandydat na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych im. J. Ruszkowskiego nie może mieć przekroczone 40 lat życia".

Powyższy zapis jest - zdaniem organu nadzoru - sprzeczny z prawem.

Wymagania, jakim powinien odpowiadać kandydat na stanowisko dyrektora takiej placówki oświatowej określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie wymagań jakim powinny odpowiadać osoby zajmujące stanowiska dyrektorów oraz inne stanowiska kierownicze w przedszkolach oraz w poszczególnych typach szkół i placówek /Dz.U. nr 14 poz. 126/. Rozporządzenie wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Art. 36 ust. 3 tej ustawy wyraźnie stanowi, iż minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określa wymagania jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora w poszczególnych typach szkół i placówek. Paragraf 1 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej określa wymogi jakie powinien spełniać dyrektor takiego typu placówki oświatowej. Wśród kryteriów tych nie znalazło się żadne ograniczenie wiekowe. "Zamysłem autora rozporządzenia nie wiek, ale warunki zdrowotne potwierdzone aktualnym zaświadczeniem lekarskim stanowią jedno z kryteriów do zajmowania stanowiska dyrektora placówki oświatowej".

Starosta Powiatu P. zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem skarżącego zapis par. 3 ust. 4 uchwały nr IX/50/99 nie koliduje z przepisami prawa, a w szczególności z ustawą z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty i wydanym na jej podstawie cytowanym rozporządzeniem wykonawczym Ministra Edukacji Narodowej. Zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty organ prowadzący szkołę określa regulamin konkursu, a więc ma - według skarżącego - pełną swobodę w określeniu kryteriów jakie winien spełniać kandydat na stanowisko dyrektora szkoły.

Wymagania dla dyrektora szkoły określone w par. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. stanowią minimum; nie ma przeszkód prawnych, aby Rada Powiatu określiła dodatkowe wymagania, np. w zakresie wykształcenia, znajomości języków obcych czy wieku kandydata. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. narusza samodzielność powiatu.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podając, iż organ prowadzący określony typ szkoły lub placówki nie może wprowadzać dodatkowych kryteriów dla kandydatów przystępujących do konkursu.

Kryteria te zostały wyczerpująco wymienione w par. 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. Rozporządzenie to nie daje uprawnień do stanowienia przez Radę Powiatu własnych kryteriów dla kandydatów przystępujących do postępowania konkursowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie mogła być uwzględniona, bowiem Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. naruszało prawo.

Organy władzy publicznej, w tym organy samorządu terytorialnego, obowiązane są - w myśl art. 7 Konstytucji RP - działać na podstawie i w granicach prawa. Naruszeń prawa nie może zaś usprawiedliwiać teza, iż samodzielność samorządu terytorialnego uprawnia do działania bez jakichkolwiek ograniczeń i do wykraczania poza zakres uregulowań prawnych.

Zasady konkursu zmierzającego do wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki określa ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./.

Regulamin konkursu, o którym mowa w art. 36a ust. 5 powołanej ustawy, określać ma tryb postępowania dotyczącego przeprowadzenia konkursu; nie może zaś określać wymagań w stosunku do kandydatów, które wykraczałyby poza wymagania określone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, gdyż prowadziłoby to do naruszenia praw człowieka i obywatela. Wymagania, jakim powinny odpowiadać osoby zajmujące stanowiska dyrektorów oraz inne stanowiska kierownicze w przedszkolach oraz w poszczególnych typach szkół i placówek, określił z upoważnienia ustawowego Minister Edukacji Narodowej rozporządzeniem z dnia 15 lutego 1999 r. /Dz.U. nr 14 poz. 126/, mówiąc m.in., że stanowisko dyrektora przedszkola i szkoły /placówki/ może być powierzone nauczycielowi lub nauczycielowi akademickiemu, który posiada potwierdzone aktualnym świadectwem lekarskim warunki zdrowotne niezbędne do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu lub w danym typie szkoły /placówki/.

W tej sytuacji wprowadzanie dalszych wymagań dotyczących wieku kandydata na dyrektora było bezprawne. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. stwierdzające nieważność uchwały w tej części jest więc zgodne z prawem.

Wobec powyższego skarga nie mogła być uwzględniona i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę należało oddalić.