Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 883/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Stwierdzono, iż niewykonanie wyroku nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1, 2, 6, art. 286  par. 2 oraz art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K. R., K. K., A. K., P. K. w przedmiocie niewykonania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 7/19 1. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywnę w kwocie [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących K. R., K. K., A. K., P. K. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z 25 sierpnia 2012 r. K. R., K. K., A. K. i P. K. (dalej jako "skarżący"), reprezentowani przez pełnomocnika - adwokata, na podstawie art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a.") wnieśli do tutejszego Sądu skargę na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "SKO" lub "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 kwietnia 2019 r., wydanego w sprawie pod sygn. akt. VIII SAB/Wa 7/19.

Skarżący jednocześnie wnieśli na podstawie o art. 154 § 2 p.p.s.a. o wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu prokuratora od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2017 r. nr [...], tj. działek ewid. nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz orzeczenie przez Sąd, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. o wymierzenie SKO grzywny w wysokości 3 000 (trzech tysięcy) złotych, na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. o przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie 5 000 (pięciu tysięcy) złotych oraz zasądzenie zwrotu kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Powołanym wyżej wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 7/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w punkcie pierwszym zobowiązał SKO do rozpatrzenia sprzeciwu Prokuratora delegowanego do Prokuratury Regionalnej w W. od ostatecznej decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r. nr [...]- w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w punkcie drugim stwierdził, że SKO dopuściło się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie trzecim wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1500 zł, w punkcie czwartym oddalił skargę w pozostałej części, w punkcie piątym zasądził na rzecz skarżących solidarnie zwrot kosztów postępowania sądowego.

W wyniku wniesienia przez organ od ww. wyroku skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 maja 2021r. sygn. akt I OSK 1883/19 m.in. uchylił ww. wyrok sądu I instancji z 10 kwietnia 2019 r. w punkcie 2 i 3, stwierdził, że SKO dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny.

W uzasadnieniu skargi, jej autor w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że sprzeciw prokuratora powinien być rozpatrzony

i załatwiony w terminie trzydziestu dni od daty jego wniesienia. Określony w art. 185 § 1 Kpa termin na rozpatrzenie i załatwienie przez organ administracji publicznej sprzeciwu prokuratora jest bowiem terminem szczególnym w stosunku do terminów określonych

w art. 35 Kpa. Oznacza to, że nawet w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej, organ powinien załatwić ją w określonym w tym przepisie terminie 30 dni, nie zaś

w wynikającym z ogólnych zasad terminie 2-miesięcznym. Termin 30-dniowy jest maksymalny, a sprawa może być załatwiona przez organ szybciej. Termin liczony jest od daty wniesienia przez prokuratora sprzeciwu do właściwego organu administracji. Nałożone w punkcie pierwszym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z 10 kwietnia 2019 r., wydanego w sprawie pod sygn. akt. VIII SAB/Wa 7/19 zobowiązanie SKO do wydania rozstrzygnięcia sprawie (w terminie miesiąca) nie zostało wykonane, stąd też zasadnym jest twierdzenie, że organ pozostaje w zwłoce

z rozpoznaniem sprzeciwu, jak również z wykonaniem prawomocnego wyroku. Pomimo, że SKO zaskarżyło ww. wyrok sądu I instancji, kwestionując tak naprawdę ocenę kwalifikowalności stanu bezczynności w jakiej znalazł się organ, to w dalszym ciągu organ zobowiązany był do rozpoznania sprzeciwu prokuratora, którego termin rozstrzygnięcia upłynął 8 stycznia 2021 r.

W ocenie skarżących, organ zaniechał jednak jakichkolwiek czynności

w sprawie. Analiza postępowania organu w okresie od wniesienia skargi kasacyjnej prowadzi do konstatacji, zgodnie z którą oczekując na weryfikację procesową skargi kasacyjnej, SKO mówiąc kolokwialnie "odłożyło sprawę na półkę". Powyższe jest o tyle niezrozumiałe, że ocena stopnia bezczynności jest irrelewantna dla istoty postępowania, jaką jest rozpoznanie sprzeciwu prokuratora. Pomimo przeprowadzenia kontroli sądowej dwóch instancji w zakresie oceny bezczynności, od ponad 3,5 roku organ pozostaje w zwłoce z rozpatrzeniem sprzeciwu. Dodatkowo, o ile w dacie wyrokowania przez NSA, sąd ten uznał, że bezczynność (oceniania według stanu na dzień wniesienia skargi na bezczynność - styczeń 2019 r.) nie miała formy kwalifikowanej, to obecnie nie ma wątpliwości, że bezczynność SKO ma miejsce

z rażącym naruszeniem prawa.

Zdaniem skarżących działanie organu, określone w wyroku jako bezczynność - nie uległo zmianie. Co więcej, z uwagi na jawne lekceważenie obowiązków wynikających z ustawy oraz terminów, wskazanych przez tutejszy Sąd

w wyroku - dalsze zaniechania organu w procedowaniu, należy uznać jednoznacznie, jako rażące naruszenie prawa.

Przechodząc do wniosku tzw. merytorycznego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 154 § 2 p.p.s.a. autor skargi wskazał, że Prezydent m.st. Warszawy decyzją Nr [...] z 7 czerwca 2016 r., wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku dekretowego K. K. (poprzednika prawnego skarżących), przyznał skarżącym prawo użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego łącznie [...] części zabudowanego gruntu o pow. [...] m kw, położonego w W. przy ul. C. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka o nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w KW [...] w odpowiednich częściach. Przedmiotem sprzeciwu jest de facto wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, stąd też oceny wymaga jedynie zbadanie przesłanek dotyczycących istnienia lub nieistnienia stwierdzenia nieważności decyzji. Tak więc, przedmiotem badania przez SKO winno być jedynie ustalenie czy w sprawie wystąpiła któraś z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 Kpa. Z uwagi na imposybilibizm orzeczniczy SKO (trwający ponad 3,5 roku), skarżący wnoszą o rozstrzygnięcie tej kwestii przez sąd administracyjny. Brak rozstrzygnięcia sprzeciwu powoduje bowiem stan niepewności prawnej, który ma wpływ na interesy majątkowe skarżących.

Zdaniem skarżących samo wymierzenie grzywny nie spełnia funkcji dyscyplinującej stąd w pełni zasadny jest wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a., w wysokości wskazanej w petitum skargi. Organ pozostaje w stanie (stwierdzonej sądownie) rażącej bezczynności, lekceważąc całkowicie, nie tylko terminy załatwiania spraw przewidziane

w procedurze administracyjnej, ale przede wszystkim prawomocne wyroki sądowe. Skarżący nie znajdują żadnego usprawiedliwienia dla organu w zwłoce w załatwieniu sprawy jak również jawnego lekceważenia prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych. Sytuacja taka jest niedopuszczalna, bowiem uniemożliwia skarżącym realne korzystanie z przysługujących im praw.

Reasumując, autor skargi wskazał, że mając na uwadze ogół okoliczności sprawy - bezczynność organu i lekceważenie dyscyplinujących SKO prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pełni zasadny jest wniosek z art. 154 § 2 p.p.s.a., wniosek

o wymierzenie organowi grzywny oraz o zasądzenie na rzecz skarżących wnioskowanej kwoty w łącznej wysokości 20 000 złotych. Będzie to bowiem stanowiło właściwą gwarancję konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki oraz zapewni choć częściową realizację zasady odpowiedzialności organów administracji publicznej za przewlekle prowadzenie postępowania i lekceważenie prawomocnych wyroków sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że pismem z 31 maja 2021 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie o wypożyczenie akt administracyjnych dotyczących decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 czerwca 2016 r. Pismem z 7 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie poinformował, że ww. akta zostały zwrócone do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Pismem z 10 czerwca 2021 r. SKO wystąpiło do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji

o wypożyczenie ww. akt administracyjnych. Przedmiotowe akta (27 tomów) zostały nadesłane przez ww. Ministerstwo 15 lipca 2021 r. W dniu 21 lipca 2021 r. do organu

z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydziału VIII Zamiejscowego w Radomiu wpłynęło pismo z dnia 7 lipca 2021 r. dotyczące zwrotu akt po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. W dniu 23 sierpnia 2021 r. do SKO wpłynęło wezwanie skarżących do wykonania ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 7/19. W dniu 6 września 2021 r. do SKO wpłynęła zaś skarga skarżących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niewykonanie ww. wyroku.

Organ dodatkowo wyjaśnił, że zarzuty prokuratora wskazane w sprzeciwie obligują SKO do wnikliwej analizy oryginałów (a nie kopii) akt postępowania, a akta zostały nadesłane przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dopiero

w dniu 15 lipca 2021 r. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, ze względu na obszerność akt (27 tomów), a także ustalenie stanu prawnego nieruchomości, który uległ zmianie od czasu wydania zaskarżonej decyzji, nie było możliwe natychmiastowe zakończenie postępowania po otrzymaniu akt z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

i Administracji. Ustalenie stanu prawnego (badanie 21 ksiąg wieczystych) umożliwiło wysłanie zawiadomień o toczącym się postępowaniu do pozostałych stron postępowania. Ponadto w toku prowadzonego postępowania wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności. W wyniku badania księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości [...] ustalono, że postanowieniem z 23 lipca 2018 r. sygn. akt [...] ([...]) Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich zabezpieczyła czynności sprawdzające przed Komisją do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, dotyczące nieruchomości położonej w W. przy ul. C. [...], poprzez nakazanie wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o podjęciu czynności sprawdzających przez Komisję do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich. Ponadto ustalono, że przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego Nr [...] z dnia 31 grudnia 1991 r. dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Gminę Dzielnicę M. z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. C. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej Warszawa M. obręb ewidencyjny [...] Nr działki ewidencyjnej [...] uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 274/18 uchylił decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydane w przedmiocie stwierdzenia nieważności w części ww. decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia 31 grudnia 1991 r. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 grudnia 2019 r. sygn. akt 1 OSK 3677/18 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku z dnia 22 maja 2018 r. Zatem wynik postępowania przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej ma wpływ na właściwość SKO w przedmiotowej sprawie. Ustalenie, czy postępowanie przed Ministrem Spraw Wewnętrznych

i Administracji toczy się, czy zostało zakończone warunkuje ewentualne podjęcie decyzji o zawieszeniu postępowania przed SKO, bądź o jego umorzeniu.

W ocenie organu, jak wynika z powyższego, SKO po otrzymaniu akt sprawy podjęło działania w sprawie. Działania te niewątpliwie wpływają na długość prowadzonego postępowania, jednakże nie mają charakteru pozornych i są niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Rozpoznawana skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast

z § 2 tego artykułu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec

o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego

i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie, stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.

Przypomnieć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 7/19 zobowiązał SKO do rozpatrzenia sprzeciwu Prokuratora delegowanego do Prokuratury Regionalnej

w W. od ostatecznej decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r. nr [...]- w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że od 15 lipca 2021 r. organ dysponuje aktami administracyjnymi dotyczącymi decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 czerwca 2016 r. Z kolei w dniu 21 lipca 2021 r. do organu wpłynęło pismo tutejszego Sądu z 7 lipca 2021 r. dotyczące zwrotu akt po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. W dniu zaś 23 sierpnia 2021 r. do SKO wpłynęło wezwanie skarżących do wykonania ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 7/19.

Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt.

Skoro więc, akta tej sprawy wraz z prawomocnym ww. wyrokiem Sądu z dnia 10 kwietnia 2019 r. wpłynęły do organu w dniu 21 lipca 2021 r., termin jednego miesiąca do rozpoznania przez organ sprzeciwu prokuratora, zakreślony przez Sąd w powołanym wyroku, upłynął z dniem 21 sierpnia 2021 r.

Istotną w sprawie i niekwestionowaną okolicznością jest to, że do dnia wniesienia skargi z dnia 25 sierpnia 2021 r. - mimo uprzedniego wezwania SKO przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, organ nie rozstrzygnął tej sprawy, tym samym wyroku tego nie wykonał w terminie.

Dlatego wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony.

W demokratycznym państwie prawnym nie może być bowiem tolerowane niewykonywanie wyroków sądów. Pogląd ten jest konsekwentnie wyrażany

w orzecznictwie. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzi bowiem do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy też o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.

Zgodnie z treścią art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę za niewykonanie wyroku wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Skład orzekający Sądu uznał, że grzywna w wysokości 500 zł jest adekwatną sankcją dla organu za niewykonanie ww. wyroku. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze, że przedmiotowa sprawa cechuje się znacznym stopniem skomplikowania, co może częściowo tłumaczyć niedochowanie przez organ terminu.

Rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1792/16).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwia jej w ustawowym terminie. W przypadku bezczynności badaniu nie podlega sposób procedowania, a jego efekt (czy jego brak)

w postaci rozstrzygnięcia (braku) sprawy. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia, z jakich powodów akt administracyjny nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania bądź zaniechania w toku rozpoznania sprawy, mają natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2936/16 oraz z dnia 6 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 4075/18; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce wówczas, gdy termin przewidziany na załatwienie sprawy zostanie przekroczony w sposób znaczący, a zarazem takie przekroczenie terminu przewidzianego na załatwienie sprawy będzie wynikało z przyczyn, na które organ administracji miał wpływ. Innymi słowy dla uznania, że naruszenie prawa miało kwalifikowany charakter nie wystarczy samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przyjmuje się bowiem, że rażące naruszenie prawa,

w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., to stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono przepisy o szybkości postępowania w sposób oczywisty (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12 oraz z dnia 12 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 3513/19).

Jak zaś wskazał organ w odpowiedzi na skargę, zarzuty prokuratora zawarte

w sprzeciwie obligują SKO do wnikliwej analizy akt postępowania. Z kolei obszerność przedmiotowych akt (27 tomów), a także ustalenie stanu prawnego nieruchomości, który uległ zmianie od czasu wydania zaskarżonej decyzji oraz fakt wyjścia na jaw istotnych dla sprawy okoliczności w toku prowadzonego postępowania mogły spowodować przekroczenie przez organ wyznaczonego przez tutejszy Sąd terminu rozpatrzenia sprzeciwu prokuratora.

Powyższe przemawia za uznaniem pozostawania organu w bezczynności, ale bez cechy rażącego naruszenia prawa. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że sprawy, wynikające z regulacji zawartych w dekrecie z dnia 26 października 1945 r.

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) są sprawami skomplikowanymi zarówno pod względem merytorycznym jak

i dowodowym, gdyż dotyczą stanów prawnych sprzed kilkudziesięciu lat, są niejednokrotnie prowadzone w trybach nadzwyczajnych a pozyskanie w nich materiału dowodowego jest czasochłonne.

Zgodnie z treścią art. 154 § 7 p.p.s.a. uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Wprowadzając możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki (Dz.U Nr 179, poz. 1843 ze zm.).

Przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej stanowi sankcję dla państwa za wadliwe zorganizowanie wymiaru sprawiedliwości oraz rekompensatę dla skarżącego za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania. Następuje

w wysokości proporcjonalnej do wielkości zwłoki, jej przyczyn oraz dotkliwości dla skarżącego. Odpowiednia suma pieniężna pełni rolę swoistego zadośćuczynienia za stres i frustrację, spowodowane przewlekłością postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 maja 2015 r., sygn. akt III SPP 10/15).

W orzecznictwie sformułowano pogląd, że przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki WSA - w Warszawie z 19 maja 2017 r., IV SAB/Wa 294/16 oraz w Gliwicach z 7 sierpnia 2019 r. III SAB/Gl 72/19).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie od organu sumy pieniężnej, będącej swego rodzaju zadośćuczynieniem za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Suma pieniężna, o której stanowi powołany przepis pełni funkcję represyjną i prewencyjną, ale też kompensacyjną, co oznacza, że ma ona na celu zadośćuczynienie za szkodę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Innymi słowy ma kompensować stronie nieuzasadnione oczekiwanie z powodu bezczynności

i przewlekłości działania organu.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Dlatego we wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżący winien uzasadnić szkodę wywołaną bezczynnością organu (por. wyrok WSA w Warszawie

z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 327/20). W rozpoznawanej skardze skarżący takiej szkody nie wykazali. Autor skargi wskazał bowiem jedynie, że brak rozstrzygnięcia sprzeciwu powoduje stan niepewności prawnej, który ma wpływ na interesy majątkowe skarżących. Dlatego też wniosek złożony w tym zakresie należało uznać za nieuzasadniony, a skarga w tej części została oddalona.

Brak jest również do wydania przez Sąd w oparciu o art. 154 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu prokuratora od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2017 r. nr [...], bowiem pozostaje to w kompetencji organu. Dlatego również w tym zakresie skarga została na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalona.

Sąd zasądził też na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W pkt 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).