Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 783/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 6, art. 48 ust. 2 i 3,
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego i doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego, o d d a l a s k a r g ę /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/E. Makosz – Frymus /-/I. Kucznerowicz


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. ( dalej PINB w T. ), na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006, nr 156, poz.1118 ze zm,) postanowił nałożyć na J. M. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] maja 2006 r. projektów budowlanych wraz z wymaganymi przepisami szczególnymi opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenia Urzędu Gminy i Miasta D. o zgodności wykonanego obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pismem z dnia [...] lipca 2006 r. inwestor złożył wniosek o przedłużenie terminu do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. zawieszono postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego.

Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził nieważność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o zawieszeniu postępowania.

Postanowieniem z dnia [...]listopada 2008 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2009 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...]maja 2009 r., nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nakazał inwestorom H. i J. małż. M. rozbiórkę rozbudowanej przez ww. części budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce Nr [...] położonej w miejscowości J. [...], budowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] października 2005r, kontroli związanej z prowadzeniem robót budowlanych ustalił, że przedmiotowa rozbudowa części budynku mieszkalnego prowadzona jest bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, iż mając na względzie procedurę legalizacji samowoli budowlanej - postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2006r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji oraz podniósł, iż w związku z niedostarczeniem wszystkich wymaganych dokumentów, pismem o znaku [...] z dnia [...] czerwca 2006r. wezwał inwestora w terminie 7 dni do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Pomimo tego inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ wskazał, iż na skutek ponownych oględzin stwierdzono, że Państwo M. prowadzą rozbudowę budynku od 2005r. bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz pomimo postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.

Dalej organ wyjaśnił, iż inwestorzy dokonali ewidentnej samowoli budowlanej polegającej na rozpoczęciu rozbudowy budynku mieszkalnego 2005r. na terenie zabudowanej nieruchomości położonej w miejscowości J. [...]. Inwestorzy w dniu rozpoczęcia rozbudowy nie posiadali ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, do czego zobowiązywał ich art. 28 Prawa budowlanego, pomimo wszczęcia przez tutejszy organ procedury zmierzającej do legalizacji przedmiotowej inwestycji na podstawie art. 48 ust 2 i 3, warunki określone w postanowieniu [...] z dnia [...]lutego 2006r. nie zostały spełniona ponieważ inwestorzy w terminie nie przedłożyli wszystkich dokumentów niezbędnych do rozpoczęcia legalizacji samowoli budowlanej, tj. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ wyjaśnił ponadto, iż zgodnie z art. 48. ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, iż z powyższych względów na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się ust. 1 nakazujący w drodze decyzji rozbiórkę obiektu, lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli H. i J. M. zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu, że nie przedłożyli dokumentów niezbędnych do rozpoczęcia legalizacji samowoli budowlanej tj. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W uzasadnieniu odwołania odwołujący podnieśli, iż z wniosku H. M. wszczęto postępowanie o dział spadku i zniesienie współwłasności, jednakże Sąd zawiesił postępowanie uznając, iż dopóki Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozstrzygnie kwestii legalności budowli będących przedmiotem działu, sąd nie będzie w stanie dokonać działu spadku. Skarżący podkreślił, iż w uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że stanowisko organu administracji jest błędne gdyż postanowienia spadkowe są wystarczającymi dokumentami świadczącymi o prawie do dysponowania nieruchomością. Odwołujący podnieśli, iż obecnie sytuacja jest "patowa" ponieważ uniemożliwia legalne dokonanie rozbudowy budynku i nie pozwala na zakończenie sprawy sądowej o dział nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. uchylił zaskarżoną decyzje w części w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia tj. "Na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) " i w tym zakresie orzekam: "Na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz, U. z 2006r., nr 156, poz, 1118 z późn. zm.) w pozostałym zaś zakresie organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż w trakcie przeprowadzonych dnia [...] października 2005r. oględzin robót budowlanych stwierdzono wykonanie bez pozwolenia na budowę: "rozbudowy z cegły szczelinowej stropu D 2-3 oraz nadbudowy na całym budynku (włącznie z częścią istniejącą) konstrukcji dachu dwuspadowego drewnianego z izolacją z folii oraz łatami drewnianymi". Organ odwoławczy wskazał, iż J. M. na rozprawie oświadczył, iż nie posiada pozwolenia na budowę oraz projektu budowlanego jednakże, ubiegał się o te dokumenty w jednostce budowlanej w Urzędzie Gminy oraz oświadczył, że informował PINB w T. o niemożności uzyskania tych dokumentów z uwagi na istnienie współwłasności. Mimo powyższego, ze względu na konieczność posiadania mieszkania, w lipcu 2005r. rozpoczął rozbudowę budynku mieszkalnego bez pozwolenia.

Dalej organ wskazał, iż pomimo zobowiązania inwestora przez PINB do dostarczenia określonych dokumentów dostarczył on tylko część wymaganych dokumentów, PINB w T. pismem z dnia [...] czerwca 2006r. wezwał go do ich uzupełnienia poprzez dostarczenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ podniósł, iż [...] lipca 2006r. J. M. dostarczył jedynie, potwierdzony przez Sąd Rejonowy, wniosek o dział spadku i zniesienie współwłasności z dnia [...] lipca 2006r., który PINB w T. włączył do akt niniejszej sprawy. Następnie, w trakcie wtórnych oględzin na przedmiotowej nieruchomości, współwłaściciele Państwo M. odmówili udostępnienia budynku w celu oględzin. PINB w T., po wezwaniu ich do jego udostępnienia (pismem z dnia [...] marca 2009r. oraz pismem z dnia [...] marca 2009r.), dokonał oględzin wykonanych robót budowlanych w dniu [...] kwietnia 2009r., w trakcie których ustalił że, roboty nadal są realizowane i to bez wymaganego pozwolenia na budowę mimo postanowienia o wstrzymaniu robót. Pan D. oświadczył, że nie wyraża zgody na jakiekolwiek prowadzenie robót budowlanych.

Organ dalej wyjaśnił, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest rozbudowa oraz nadbudowa budynku mieszkalnego, znajdującego się na nieruchomości stanowiącej współwłasność H. M. oraz J. D.. Art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego stanowi, że przez "budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowe, rozbudowę, nadbudową obiektu budowlanego". Jednakże, budowa obiektów budowlanych wymaga pozwolenia na budowę. Zdaniem organu w niniejszej sprawie, inwestor, w 2005r. rozpoczął rozbudowę i nadbudowę domu mieszkalnego, którą realizował mimo nakazu wstrzymania ich wykonywania, bez uzyskania uprzedniego pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji, ma zastosowanie procedura przewidziana w art. 48 Prawa budowlanego. Stosownie do ust. 1 powołanego przepisu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednakże - przed nakazem rozbiórki, stosownie do ust. 2 właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia w zakreślonym terminie dokumentów przewidzianych w ust. 3, w celu umożliwienia mu legalizacji przedmiotowej samowoli. Właściwy organ po zbadaniu więc, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia jest zgodna z przepisami prawa budowlanego, jak również innymi przepisami, w tym przede wszystkim o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także przepisami techniczno - budowlanymi (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego), nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia stosownych dokumentów (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego). PINB w niniejszej sprawie powyższe uczynił. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż inwestor spełnił jednak tylko część nałożonego na niego obowiązku. Nie przedłożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ wyjaśnił, iż przedstawione wraz z odwołaniem dokumenty poświadczają jedynie, iż nieruchomość na której znajduje się dom mieszkalny będący przedmiotem niniejszego postępowania, stanowi współwłasność. Organ zwrócił uwagę, że jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności, to na podstawie art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) "do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli''.

Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym już w niniejszej sprawie przez tut. organ (postanowienie z dnia [...] wrześni 2008r. ([...])) "jeżeli inwestor nie jest w stanie przedstawić zgody wszystkich współwłaścicieli na budowę domu mieszkalnego oznacza to, że nie dysponuje on prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a tym samym nie może wypełnić nałożonego na niego obowiązku. Dlatego też organ nadzoru budowlanego powinien, (po upływie terminu do złożenia dokumentów zakreślonego w postanowieniu PINB w T. z dnia [...] lutego 2005r.), wydać decyzję nakazującą dokonanie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części obiektu". Tak tez PINB uczynił, wydając zaskarżoną decyzję.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła H. M. zarzucając jej naruszenie:

- art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego, poprzez błędne jego zastosowanie, tj. wydanie nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy organy administracji powinny umożliwić inwestorom uzyskanie tytułu prawnego do prowadzenie robót budowlanych, objętych tymi decyzjami,

- art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; ze zm. –dalej "Kpa"), poprzez niepoinformowanie inwestorów, jakie kroki prawne powinni poczynić, by uzyskać tytuł prawny do wykorzystania przedmiotowej nieruchomości na cele budowlane;

- art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez nieprzedłużenie terminu do dostarczenia przez inwestorów tytułu prawnego na cele budowlane

- art. 138 § 1 pkt 1, 2 i § 3 Kpa przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas gdy powinna ona być uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż rozpoczęła prowadzenie robót budowlanych, polegających na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz że ze względu na bardzo trudną sytuację mieszkaniową skarżąca wraz z mężem podjęli decyzji o podjęciu rozbudowy i nadbudowy użytkowanej przez nich części budynku mieszkalnego. W tym celu sporządzili projekt budowlany i zwrócili się do Starostwa Powiatowego o wydanie pozwolenia na budowę. Po uzyskaniu informacji, iż do wydania pozwolenia na budowę niezbędne jest udzielenie zgody przez współwłaściciela nieruchomości –J. D. - zwrócili się do niego udzielenie takiej zgody. Niestety - bezskutecznie. Pomimo tego, wobec tragicznej wręcz sytuacji mieszkaniowej, skarżąca wraz z mężem podjęli prowadzenie robót budowlanych bez uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżąca wyjaśniła, iż wbrew stanowisku organu pierwszej instancji po wstrzymaniu nie były prowadzone roboty budowlane, a jedynie roboty wykończeniowe polegające na pracach malarskich, posadzkarskich, wykonaniu instalacji.

Skarżąca zwróciła również uwagę, iż w celu rozwiązania problemów wynikłych z konfliktu pomiędzy skarżącą a J. D., w tym niemożnością uzyskania tytułu prawnego do prowadzenia robót budowlanych, skarżąca zwróciła się w dniu [...] czerwca 2007 r. do Sądu Rejonowego w T. z wnioskiem o dział spadku i zniesienie współwłasności nieruchomości, której dotyczyło postępowanie nadzoru budowlanego. Dalej skarżąca podniosłam iż nie posiadała wiedzy, że dla uzyskania tytułu prawnego do prowadzenia robót budowlanych, tj. zgody współwłaściciela, winna zwrócić się do sądu cywilnego o rozstrzygnięcie na podstawie art. 199 Kodeksu cywilnego w sprawie przekraczającej zakres zwykłego zarządu, tj. udzielenie zgody na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego.

Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy, dostrzegając, że inwestorzy zastosowali wadliwą drogę prawną do uzyskania tytułu prawnego do prowadzenia robót budowlanych, powinien pouczyć ich, stosownie do art. 9 Kpa, o prawidłowej drodze prawnej oraz winien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w celu umożliwienia zalegalizowania robót budowlanych.

Zdaniem skarżącej organ pierwszej instancji, zauważając, że inwestor nie dostarczy w terminie wszystkich niezbędnych dokumentów, nakazanych postanowieniem, winien przedłużyć termin określony w postanowieniu w celu uzyskania tytułu prawnego do prowadzenia robót budowlanych. Termin na dostarczenie dokumentów, o który mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, jest bowiem terminem prawa procesowego, a więc może być przedłużany przez organ administracji (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 302/08).

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, które to orzeczenie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2009 r. zostało utrzymane w mocy.

Na rozprawie w dniu H. M. podtrzymała skargę oraz oświadczyła, że nie wystąpiła mimo pouczenia przez organ do sądu w trybie art. 199 Kodeksu cywilnego. Uczestnik postępowania J. M. oświadczył, że podtrzymuje skargę oraz że złożą taki wniosek.

Uczestnik postępowania J. D. wniósł o oddalenie skargi oraz wniósł o zwrot kosztów przejazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności zgodnie, z którą Sąd rozpoznaje sprawę w całości nie będąc związanym zarzutami skargi.

Sąd, badając legalność zaskarżonych decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryteria, uznał, iż nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi natomiast, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Powyższa regulacja statuuje zasadę, że w przypadku wystąpienia samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zasada ta nie będzie miała zastosowania jedynie w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kolejnym warunkiem umożliwiającym odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu lub jego części jest dowiedzenie, że budowa nie narusza przepisów, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Na mocy art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego organ wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3.

Natomiast w myśl art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, do którego odsyła art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Pojęcie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy odczytywać przy tym zgodnie z treścią art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pod pojęciem tym należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy oceniać według prawa cywilnego ( zob. wyrok NSA z dnia 2 października 1986 r., IV SA 400/89, ONSA 1986/2, poz. 56). Dlatego też, w przypadku współwłasności, którą w niniejszej sprawie ustalono bezspornie, uwzględnić należy m.in. przepis art. 199 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Skoro powołany przepis wymaga we wskazanej wyżej sytuacji zgody wszystkich współwłaścicieli, to brak zgody na realizacje inwestycji budowlanej chociażby jednego z nich uniemożliwia przyjęcie, że inwestor dysponuje prawem do zabudowy nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005r. w sprawie II OSK 179/05, ONSAiWSA 2006/3/88, wyrok NSA z 17 sierpnia 1998r., w sprawie IV SA 585/96, Wspólnota 1998/48/27).

Wobec powyższego legalizacja niniejszej samowoli budowlanej mogła nastąpić jedynie po uzyskaniu zgody J. D. będącego współwłaścicielem nieruchomości. Natomiast jak wynika z akt sprawy, w tym w szczególności z oświadczeń J. D. składanych w toku postępowania, wynika, iż inwestorzy nie dysponowali i nie dysponują taką zgoda, a co za tym idzie nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zatem w sytuacji gdy przedmiotem postępowania jest legalizacja samowoli budowlanej, organ obowiązany jest na podstawie art. 48 wydać postanowienie, w którym zobowiąże stronę do dostarczenia dokumentów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej w tym do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ zachowując powyższą procedurę postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. zobowiązał inwestora do dostarczenia dokumentów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej w tym do nadesłania oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niespełnienie przez inwestora nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z ust. 1 powołanego wyżej artykułu 48 ustawy (ust. 4), co też w niniejszej sprawie, wobec nie przesłanie wszystkich dokumentów organ uczynił.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia art. 9 Kpa polegającego na nie poinformowaniu inwestora jakie kroki prawne powinien poczynić, by uzyskać tytuł prawny do wykorzystania nieruchomości na cele budowlane wskazać należy, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał skarżącej art. 199 Kodeksu cywilnego. Co prawda powyższego nie uczynił organ I instancji, to jednakże biorąc pod uwagę, iż do dnia rozprawy tj. po upływie ponad 7 miesięcy skarżąca, pomimo uzyskana stosownych pouczeń nie skorzystala z przysługującego jej prawa. Ponadto wskazać należy, iż organ wydaje decyzję na podstawie stanu faktycznego i prawnego z dnia orzekania. Zatem istotnym było ustalenie czy w momencie wydawania decyzji skarżący dysponowali prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane czy też takim prawem nie dysponowali. Jak wynika z akt niniejszej sprawy zarówno na etapie rozpoczęcia robót budowlanych, wydawania decyzji przez organ I jak I II instancji oraz w momencie wydawania przez Sad wyroku inwestorzy nie dysponowali powyższym uprawnieniem, a ponadto skarżąca pomimo wezwania do przesłania dokumentów nie przesłała ich. W tym stanie rzeczy, wobec niespełnienie przez inwestora nałożonych obowiązków organ zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego miał obowiązek wydać nakaz rozbiórki. Powyższy przepis nie pozwala organowi na inne działania. W razie ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie organ obligatoryjnie wydaje nakaz rozbiórki.

Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez nieprzedłużenienie terminu do dostarczenia przez inwestorów tytułu prawnego do nieruchomości na cele budowlane uznać należy, iż, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie zasługuje on na uwzględnienie. Nie ustosunkowanie się do wniosku skarżącej o przedłużenie terminu uzasadniłoby uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdyby to naruszenia miało istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżąca, nawet w momencie wydawania wyroku, do posiadała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a co za tym idzie nie miała możliwości wykonania zobowiązania nałożonego przez organ. Powyższe uchybienie znajdowałoby uzasadnienie w sytuacji kiedy skarżąca uzupełniłaby wymagane dokumenty po upływie terminu wyznaczonego przez organ, a organ ten pomimo złożenia przez stronę wniosku o przedłużenie terminu, bez ustosunkowania się do powyższego wniosku, uznał, że strona nie zachowały terminu wskazanego w postanowienie. Jednakże powyższe nie może mieć wpływu na wynik sprawy w sytuacji gdy skarżąca stosownej dokumentacji nie przedłożyła w ogóle.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.

/-/ E. Kręcichwost – Durchowska /-/ E. Makosz – Frymus /-/ I. Kucznerowicz

ja