Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 840/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1 art. 26 par. 1 par. 4i par. 5 art. 27, art. 33, art. 34 par. 4 i 5
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 3, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 113 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi I. J.-K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia

[...] r.,znak:[...],wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał I. J. rozbiórkę budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego przez nią na nieruchomości przy ul.[...] na terenie działki nr [...] obr. bez pozwolenia na budowę.

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją WINB

z dnia [...]r., znak: [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt: SA/Sz 2830/02 oddalił skargę zobowiązanej na ww. decyzję.

Ponieważ zobowiązana nie wykonała dobrowolnie nałożonego w w/w decyzji obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego upomnieniem

z dnia [...]r., znak: [...], wezwał ją do wykonania nakazanej powyższą decyzją rozbiórki.

Pomimo upomnienia zobowiązana nie wykonała nakazanej rozbiórki, wobec czego PINB wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając zobowiązanej w dniu [...]r. tytuł wykonawczy z dnia [...]r.

W związku z wszczęciem powyższego postępowania egzekucyjnego I. J., reprezentowana przez radcę prawnego K. K., pismem z dnia [...]r., zgłosiła zarzuty:

1) nieistnienia obowiązku,

2) określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia,

3) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym,

4) braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

5) niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na:

- nieprawidłowym oznaczeniu w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej,

- niedołączeniu do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik zobowiązanej wniósł o zwrócenie tytułu wykonawczego wierzycielowi i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...]r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zgłoszone zarzuty z uwagi na ich bezzasadność.

Na powyższe postanowienie zobowiązana, reprezentowana przez radcę prawnego K. K., złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca powtórzyła zgłoszone zarzuty i ich uzasadnienie, podnosząc, że Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia

[...]r. zatwierdził podział nieruchomości położonej w obrębie[...], Gmina [...] zapisanej w Księdze Wieczystej KW [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] na działki nr [...]i nr [...] Zdaniem żalącej się podział działki nr [...] spowodował, że obowiązek określony w tytule wykonawczym przestał istnieć, bowiem w decyzji z dnia [...] r. mowa jest o budynku znajdującym się na działce nr [...] która obecnie nie istnieje. I. J. podniosła także, że nieruchomość, na której znajduje się obiekt będący przedmiotem nakazu rozbiórki, nie stanowiła w dniu [...]. jej własności, lecz była przedmiotem użytkowania wieczystego jej córek, K. i E. K.. Tymczasem nakaz rozbiórki skierowany został wyłącznie do niej. W konsekwencji prowadzone obecnie postępowanie egzekucyjne zmierza de facto do wyegzekwowania obowiązku rozbiórki od K. i E. K., pomimo tego, że nie były one stronami postępowania w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki. Tymczasem nie można w odniesieniu do nich stwierdzić, że są one następcami prawnymi skarżącej i wywodzić o możliwości przeniesienia na nie obowiązku rozbiórki, gdyż nie zostały one wskazane w decyzji nakazującej rozbiórkę, pomimo tego, że w dacie jej wydania były właścicielami nieruchomości'.

O nieistnieniu obowiązku, a tym samym o niewykonalności decyzji z dnia

[...] r. świadczy także to, że decyzja zobowiązuje do rozbiórki obiektu znajdującego się przy ul. [...]w [...]. Tymczasem zgodnie z treścią zawiadomienia Sądu Rejonowego z dnia [...] r. dotyczącego nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] której współużytkownikami wieczystymi i właścicielami budynków są K. K. i E. K., nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] położona jest przy ul. [...] (obecnie są to działki o numerach [...]i [...], znajdujące się przy ul. [...]i [...] w [...]).

W konsekwencji decyzja z dnia [...] r. zawiera zarówno niewłaściwe oznaczenie miejsca położenia nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki, jak i niewłaściwe oznaczenie działki gruntu, a co za tym idzie - dotyczy obowiązku, który nie istnieje.

Zarazem obowiązek będący przedmiotem egzekucji został określony niezgodnie z treścią decyzji z dnia [...] r., gdyż w tytule wykonawczym stwierdza się, że treść obowiązku brzmi: "wykonanie rozbiórki budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...]w [...] na terenie działki nr [...] (obecnie działka nr [...] obręb [...]) bez pozwolenia na budowę". Adresatem obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym jest I. J..

Decyzja i tytuł wykonawczy różnią się zatem co do osoby zobowiązanego oraz co do numeru działki, na której znajduje się budynek mający być przedmiotem rozbiórki.

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa bądź też jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny.

Zdaniem skarżącej egzekwowana decyzja jest niewykonalna, gdyż nie ma ona możliwości podjęcia prac na terenie dawnej działki nr [...] z uwagi na to, że działka ta znajduje się w użytkowaniu wieczystym jej córek, a budynki znajdujące się na tej działce są ich własnością. Na poparcie powyższego przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia Lublinie 29 stycznia 2009 r., sygn. akt: II SA/Lu 219/2008, w którym stwierdzono, że "stosowanie środków egzekucyjnych przeciwko skarżącemu, bez wyjaśnienia czy nadal jest on posiadaczem i zarządcą przedmiotowego budynku gospodarczego jest niedopuszczalne".

Według skarżącej, o niewykonalności obowiązku można mówić także wtedy, gdy jego realizacja wiązałaby się z dokonaniem czynu niedozwolonego, w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, co pociągałoby odpowiedzialność odszkodowawczą bądź też z dokonaniem czynu zabronionego w rozumieniu prawa karnego. Wykonanie przedmiotowego nakazu rozbiórki, wiązałoby się zatem z popełnieniem przez nią deliktu prawa cywilnego, który naraziłby ją na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec córek.

Podsumowując skarżąca stwierdziła, że organ egzekucyjny powinien podjąć stosowne czynności wyjaśniające, w celu ustalenia czy właściwym adresatem obowiązku objętego tytułem wykonawczym powinna być skarżąca, zaznaczając przy tym, że umowa dzierżawy z [...] r. zawarta przez nią z córkami, została już rozwiązana, a co za tym idzie nie posiada ona obecnie jakiegokolwiek tytułu do dysponowania nieruchomością, na terenie której zrealizowała samowolę budowlaną. Umowa dzierżawy w zakresie zacytowanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia upoważniała zresztą dzierżawcę do budowania i przebudowywania obiektów, a nie do ich rozbierania.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. znak [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 Kpa, art. 18, art. 20 § 1 pkt 4, art. 23§1, art. 33, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy, wskazując, iż zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku

z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,

4) błąd co do osoby zobowiązanego,

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Obowiązek polegający na rozbiórce budynku, który w czasie podejmowania decyzji administracyjnej ustanawiającej ten obowiązek znajdował się w [...] na działce nr [...] został określony dostatecznie jednoznacznie i jak dotąd - czemu nie zaprzecza zobowiązana - nie został wykonany. Podział działki, na której znajdował się przedmiotowy obiekt budowlany i związane z tym nadanie powstałym działkom nowych numerów, nie może stanowić o tym, że obowiązek rozbiórki przestał istnieć. Wprawdzie w decyzji PINB z dnia [...] r. stanowiącej nakaz rozbiórki błędne został podany tzw. nr policyjny nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek jako nr [...] zamiast [...], jednakże będący podstawą rozróżnienia

i wyodrębnienia poszczególnych działek nr ewidencji geodezyjnej – [...]- został podany prawidłowo. Zatem nie było i nie ma wątpliwości co do lokalizacji obiektu budowlanego objętego egzekwowanym obowiązkiem. Organ zauważa nadto, iż w umowie z dnia [...] r. zawartej pomiędzy zobowiązaną, a E. K. i K. K. mowa jest o nieruchomości położonej w [...]przy ul.[...] "wpisanej do księgi wieczystej KW Nr [...]", a więc mowa jest o nieruchomości opatrzonej numerem [...] w ewidencji gruntów. Biorąc pod uwagę, iż tzw. nr policyjny przedmiotowej nieruchomości był także niepoprawnie określany przez jej użytkowników wieczystych, zasadnym jest przyjęcie, że w celu określenia tożsamości działki, na której znajduje się budynek objęty tym postępowaniem egzekucyjnym, wskazywać należy jej numer wynikający z ewidencji geodezyjnej.

Obowiązek określony w decyzji z dnia [...] r. oraz obowiązek określony w tytule wykonawczym są zatem tożsame. W decyzji z dnia [...]

r. jako adresata rzeczywiście podano I. "J. ", jednakże PINB postanowieniem z dnia [...] r. sprostował tę decyzję w tym zakresie podając, że powinno być I. "J. K.". Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, a Sąd oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego. Zatem, uwzględniając dokonane sprostowanie, w decyzji nakazano "I. J. rozbiórkę budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...]w [...]na terenie działki nr [...] bez pozwolenia na budowę", natomiast w tytule wykonawczym wystawionym przez PINB w dniu [...] r. i skierowanym do zobowiązanej, w rubryce [...] opatrzonej nagłówkiem "Treść obowiązku", podano: "wykonanie rozbiórki budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] na terenie działki nr [...] (obecnie dz. nr [...] obręb [...]). bez pozwolenia na budowę". Tym samym w tytule wykonawczym określono obowiązek tak, jak został on sformułowany w decyzji, powtarzając także nie poprawne określenie tzw. nr policyjnego nieruchomości ("[...]"zamiast"[...]"),dodając w nawiasie numer ewidencji geodezyjnej, jakim opatrzona jest obecnie działka, na której znajduje się przedmiotowy obiekt. Dodać należy, iż z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów, sporządzonego w dniu[...] r.,wynika, że działka nr [...] położona jest w [...] przy ul. [...]

Jak wynika z akt sprawy, upomnienie zostało skarżącej doręczone.

Natomiast przepis art. 27 § 3 cyt. ustawy o postępowaniu administracyjnym

w administracji, stanowiący, że "do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje

w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku", nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z treści ww. przepisu, dotyczy

on przypadków, gdy organ egzekucyjny i wierzyciel są różnymi podmiotami i wierzyciel, wystawiając tytuł wykonawczy i przekazując go organowi egzekucyjnemu, obowiązany jest załączyć dowód doręczenia zobowiązanemu upomnienia. A zatem przepis ten nie ustanawia obowiązku polegającego na doręczeniu przez organ egzekucyjny, dowodu doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane, nakaz rozbiórki nałożony został na inwestora i od niego też jest egzekwowany. Z akt sprawy wynika, iż zobowiązana jako sprawczyni samowoli budowlanej, władała terenem, na którym znajduje się przedmiotowy budynek. Uznać zatem należy za uzasadnione egzekwowanie tego obowiązku od zobowiązanej, jako sprawczyni samowoli i adresatki decyzji nakazującej jej rozbiórkę. Usunięcie wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych, utrudniających wykonanie nakazanego obowiązku, obciąża zobowiązaną.

Powyższe postanowienie pełnomocnik I.J. r.pr. K. K. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając organom egzekucyjnym naruszenie:

1. art. 29 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej u.p.e.a.), na skutek błędnego przyjęcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że tytuł egzekucyjny spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. prawidłowo oznaczono w tytule wykonawczym obowiązek podlegający wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej (tj. zgodnie nakazem z decyzji dnia [...]r. znak: [...]), choć nie było podstaw ku temu.

2. art. 34 § 4 u.p.e.a., na skutek błędnego przyjęcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oddalające zarzuty zobowiązanej I. J. jest zgodne z prawem, choć zarzuty były zasadne i należało uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie,

3. art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., na skutek błędnego przyjęcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, choć w tytule wykonawczym z dnia [...]. skierowanym do zobowiązanej I. J. obowiązek podlegający wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej został nieprawidłowo oznaczony (niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...]r.),

4. art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a., na skutek błędnego przyjęcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, choć obowiązek niepieniężny nałożony na zobowiązaną I. J. okazał się niewykonalny, i niewykonalność, ma charakter trwały,

5. art. 59 § 1 pkt 7 w związku z art. 15 § 1 oraz art. 27 § 3 u.p.e.a., na skutek błędnego przyjęcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. i umorzenia postępowania egzekucyjnego, choć zobowiązanej nie doręczono upomnienia, pomimo takiego obowiązku wierzyciela

6. art. 7 i art. 77 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a., na skutek nie wyjaśnienia dokładnego stanu faktycznego w zakresie dopuszczalności egzekucji administracyjnej, choć zobowiązana wnosiła dowody w na okoliczność nieistnienia obowiązku oraz niemożliwości jego wykonania.

7. art. 11 i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a., na skutek nie wskazania zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu rozstrzygnięcia oraz lakonicznego uzasadnienia postanowienia, nie odnoszącego się do zarzutów zobowiązanej.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego

w sprawie,

- zasądzenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący, kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, podtrzymał argumentację zawartą w złożonych zarzutach do postępowania egzekucyjnego, podkreślając, iż obowiązek określony w tytule wykonawczym z dnia [...] r. nr tytułu wykonawczego [...] nie istnieje, bowiem wskazana w tym dokumencie działka nr [...] na terenie której, znajduje się budynek socjalno-gospodarczy mający zostać rozebrany nie istnieje, gdyż Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] r. zatwierdził podział tej nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa - w wieczystym użytkowaniu w udziale do 1/2 – K. K. i w udziale do 1/2 – E. K., położonej w obrębie [...], gm. [...]- KW [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha na dwie działki:

- dz. Nr [...]- o pow. [...] ha, oraz

- dz. Nr [...]- o pow. [...] ha.

Podział ten jest zgodny z ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej Nr [...]z dnia [...] r.Przedmiotowy podział działki nr [...] na dwie odrębne działki powoduje, że obowiązek określony w tytule wykonawczym przestał istnieć po wydaniu decyzji z dnia [...]r. znak [...] będącej podstawą tytułu wykonawczego, w której Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącej rozbiórkę budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego na terenie działki nr [...]w [...]

Ponadto decyzja z dnia [...] r. zobowiązuje skarżącą do rozbiórki obiektu budowlanego przy ul.[...] w [...]Tymczasem zgodnie z treścią zawiadomienia Sądu Rejonowego z dnia [...] r. dotyczącego nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] której współużytkownikami wieczystymi i właścicielami budynków są K. K. i E. K., nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] położona jest przy ul. [...] Wynika to również z wpisu do ewidencji gruntów datowanego na dzień [...] r. Obecnie działki o numerach [...]i [...] znajdują się przy ul.[...] i [...]w [...]

W konsekwencji decyzja jak i tytuł wykonawczy wydany na jej podstawie zawiera niewłaściwe oznaczenia miejsca położenia nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany przeznaczony do rozbiórki, jak i niewłaściwe oznaczenie działki gruntu, a co za tym idzie - dotyczy obowiązku, który nie istnieje.

Zdaniem skarżącej, treść obowiązku musi być ściśle powtórzona za decyzją nakładającą obowiązek lub przepisem prawa, z którego wprost wynika obowiązek.

Wierzyciel nie jest uprawniony do podania w tytule wykonawczym obowiązku zmodyfikowanego w porównaniu z treścią decyzji lub przepisu prawa stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, także wtedy, gdy miałoby to na celu wyjaśnienie wątpliwości dotyczących treści obowiązku. Wątpliwości co do treści decyzji mogą być wyjaśniane jedynie przez ten organ administracji, który wydał decyzję, w trybie określonym w art. 113 § 2 k.p.a.Należy zatem przyjąć, że w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z rozbieżnością, o której mowa w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Niezrozumiałym jest wskazywanie skarżącej jako winnej wskazania błędnego oznaczenia numeru policyjnego nieruchomości na której znajduje się przedmiotowy budynek, gdyż to organ prowadzi postępowanie i w myśl art. 7 kpa obowiązany jest

z urzędu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Jeśli nawet w umowie z [...] r. zawartej pomiędzy skarżącą a E. K. i K. K. mowa jest o nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], to nie zwalnia organu od dokonania prawidłowych ustaleń w sprawie, w tym również właściwego numeru policyjnego nieruchomości, na której stoi budynek tj. ul. [...] w [...].

Wywody Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia nie wyjaśniły zastosowanych odstępstw w zakresie określenia egzekwowanego obowiązku w stosunku do treści tego obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] r. Niewykonalność obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] r. nałożonego na podstawie decyzji z dnia [...] r. polega też na tym, że działka nr [...] której dotyczy decyzja z dnia [...] r., jak również powstała z niej obecnie działka nr [...] nie znajdują się w posiadaniu adresata obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Skarżąca nie ma możliwości podjęcia jakichkolwiek prac na terenie dawnej działki nr [...], z uwagi na to, że działka ta znajduje się w użytkowaniu wieczystym jej córek, a budynki znajdujące się na tej działce są ich własnością.

Organ egzekucyjny nie może prowadzić egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego bez uprzedniego ustalenia czy adresat obowiązku, wskazany w decyzji, jest w stanie obowiązek ten wykonać, w tym znaczeniu, że jest posiadaczem obiektu.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie z dnia 29 stycznia 2009 r. II SA/Lu 219/2008 stwierdzono, że stosowanie środków egzekucyjnych przeciwko skarżącemu, bez wyjaśnienia czy nadal jest on posiadaczem i zarządcą przedmiotowego budynku gospodarczego jest niedopuszczalne.

Wykonanie obecnie przez skarżącą nakazu rozbiórki, wobec braku po jej stronie prawa do dysponowania nieruchomością, wiązałoby się z popełnieniem przez nią deliktu prawa cywilnego, który naraziłby ją na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec córek. W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż o niewykonalności obowiązku można mówić także wtedy, gdy jego realizacja wiązałaby się z dokonaniem czynu niedozwolonego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, co pociągałoby odpowiedzialność odszkodowawczą, bądź też z dokonaniem czynu zabronionego w rozumieniu prawa karnego.

Tymczasem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w uzasadnieniu skarżonego postanowienia poinstruował jedynie I. J., że usunięcie wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych utrudniających wykonanie nakazanego obowiązku - obciąża skarżącą. Nie odniósł się w ogóle do skutku utraty przez nią tytułu do przedmiotowej nieruchomości i w konsekwencji rozbiórki budynku nie będącego jej własnością. Skarżąca podnosi także, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykonał także ciążącego na nim obowiązku zbadania dopuszczalności wszczęcia egzekucji. W niniejszej sprawie w zażaleniu na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia [...]. w sprawie zgłoszonych zarzutów z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej wnosił o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej I. J., K. K. oraz E. K. na okoliczność tego, że I. J. K. nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego do nieruchomości przy ul. [...], działka nr [...] obręb [...], a także nie posiada faktycznych i prawnych możliwości wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak [...]. Organ nie przeprowadził tego dowodu stwierdzając, że kwestia braku tytułu prawnego po stronie I. J. K. jest mu znana, jednakże w pozostałym zakresie, a więc co do braku prawnych i faktycznych możliwości wykonania decyzji wniosek dowodowy strony zignorował i nie rozpoznał, oraz nie przeprowadził żądanego przez stronę dowodu. Organy administracji popadają w sprzeczność, gdyż wcześniej twierdziły, że możliwość wykonania prac wynika rzekomo z zawartej przez zobowiązaną umowy dzierżawy, a obecnie stwierdzają, że posiadają wiedzę z urzędu, że nie ma ona tytułu prawnego do nieruchomości. W sytuacji gdy stwierdza się brak tytułu prawnego, to tym bardziej należy przed wszczęciem egzekucji zbadać czy decyzja jest w ogóle wykonalna, gdyż nie sposób wyobrazić sobie by osoba, która nie dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości, dokonywała na jej terenie jakichkolwiek prac budowlanych (rozbiórkowych) nawet na skutek decyzji uprawnionego organu, gdyż oczywistym jest, że takich prac nie może wykonać. Nie może też wykonać ich organ gdyż nie dysponuje tytułem wykonawczym przeciwko właścicielom nieruchomości.

Skarżąca wskazuje też, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 maja 1999 r. (III SA 1321/98, LEX nr 46239) wypowiedział pogląd, że wprawdzie zgodnie

z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności

i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to jednak zgodnie z art. 33 pkt 1 bądź art. 59 pkt 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny jest obowiązany do zbadania pewnych kwestii wykraczających poza problematykę dopuszczalności egzekucji.

W szczególności organ egzekucyjny jest obowiązany do sprawdzenia, czy obowiązek jeszcze istnieje. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 października 2000r. (III SA 1525/99, LEX nr 47233) stwierdził, że organ egzekucyjny, badając z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie może ograniczyć się do przytoczenia stanowiska wierzyciela w sprawie nieprzedawnienia należności, ale jest zobowiązany do samodzielnego ustalenia, które przepisy prawa wykluczają możliwość stwierdzenia wygaśnięcia należności z powodu przedawnienia.

Oznacza to, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, mając także na uwadze upływ czasu jaki miał miejsce od wydania decyzji z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien podjąć stosowne czynności wyjaśniające, szczególnie mając na uwadze wniosek dowodowy skarżącej, w celu ustalenia czy właściwym adresatem obowiązku objętego tytułem wykonawczym powinna być I. J., bowiem sama umowa dzierżawy z [...] r. niczego w tej sprawie nie przesądza, tym bardziej, że już nie obowiązuje, co zapewne organ uznał za udowodnione potwierdzając, że I. J. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy nakaz rozbiórki.

Ponadto skarżąca podnosi, że do tytułu wykonawczego nie dołączono dowodu doręczenia upomnienia pomimo ciążącego na wierzycielu takiego obowiązku.

Obowiązek dołączenia dowodu doręczenia upomnienia wynika z treści przepisu art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, za wyjątkiem sytuacji, gdy doręczenie upomnienia nie było wymagane, ale wtedy w tytule wykonawczym należy podać podstawę prawną braku tego obowiązku. Podkreślić trzeba, że wystawiając tytuł wykonawczy, wierzyciel, bez względu na to, czy jest jednocześnie organem egzekucyjnym, (którą to okoliczność akcentuje w postępowaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) - winien dokonać jego kontroli z punktu widzenia wymogów art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Potwierdzają to wyroki sądów administracyjnych, w tym m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 7 listopada 2000r. I SA/Ka 1187/99; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 26 lutego 1996 r. SA/Lu 481/95; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2009 r. II SA/Po572/2008, z których wynika, że gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, wystawiony przez niego tytuł musi spełniać warunki z art. 27 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tak więc stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że art. 27

§ 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, jest błędne.

W przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy nie spełnia tego warunku

i w związku z tym mając na uwadze przesłankę określoną w art. 59 § 1 pkt 7 w związku z art. art. 29 § 1 i § 2 oraz art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy powinien był uchylić postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia [...]. umorzyć postępowanie egzekucyjne.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz

art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który – zgodnie zart.145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a. – narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia nie dała podstaw do uznania, iż wydana ono zostało z naruszeniem prawa.

Treścią zaskarżonego postanowienia jest oddalenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzutów wobec wszczętego przez ten organ postępowania egzekucyjnego, mającego na celu wykonanie nałożonego na skarżącą decyzją z dnia [...] r. znak [...] obowiązku rozbiórki nielegalnie zbudowanego obiektu budynku socjalno-gospodarczego na działce nr [...] w obrębie [...] w [...],. Podniesione przez skarżącą zarzuty jak i argumenty skargi opierają się na stanowisku, że podział działki nr [...] na dwie odrębne działki nr [...] i [...]zatwierdzony decyzją Burmistrza z dnia [...]r., znak: [...] spowodował, że obowiązek określony w tytule wykonawczym przestał istnieć po wydaniu decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, ponieważ w decyzji jest mowa o budynku socjalno - gospodarczym znajdującym się na działce nr [...], a obecnie działka nr [...] nie istnieje. Oparty na tej podstawie zarzut trafnie uznany został za niezasadny. Stanowisko organu, że podstawę tego zarzutu wskazanego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. może stanowić jedynie przedstawienie dowodów potwierdzających, że obowiązek wygasł z powodu jego wykonania lub innych przyczyn wynikających z czynności prawnych, n.p. - uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku, uznać należy za słuszne. Z tytułu wykonawczego, opartego na obowiązującej decyzji ostatecznej, nakładającej na daną osobę określony obowiązek, wynika domniemanie istnienia obowiązku. To zobowiązany musi wykazać że obowiązek nie istnieje wskutek określonych zdarzeń faktycznych lub prawnych. Uchylenia takiego obowiązku nie powoduje natomiast podział działki, na której znajduje się podlegający egzekwowanemu nakazowi rozbiórki budynek

i spowodowana tym podziałem zmiana numeru działki.

Przyjęte przez stronę skarżącą założenie prowadziłoby w konsekwencji do łatwego obchodzenia wykonania ostatecznych decyzji nakazujących rozbiórkę samowoli budowlanej i godziłoby w zasadę spójności i skuteczności prawa oraz trwałości decyzji administracyjnych i wynikających z nich skutków prawnych. Zgodnie bowiem z art. 16 kpa uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub

w ustawach szczególnych.

Jak wynika z akt administracyjnych podejmowane przez skarżącą działania

w tym kierunku okazały się nieskuteczne, a więc nie spowodowały skutku prawnego

w postaci wygaśnięcia (nieistnienia) obowiązku określonego w decyzji ostatecznej

z dnia [...]r., znak: [...]. Nie zostały też przedłożone przez skarżącą inne dowody wskazujące na nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 pkt 1 u.p.e.a. wobec tego organy obu instancji zasadnie uznały, że powyższy zarzut nie znajduje uzasadnienia w treści tego przepisu. Niezasadne jest też stanowisko skarżącej, dotyczące określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji (art. 33 pkt 3 u.p.e.a.). Nakaz rozbiórki dotyczy bowiem konkretnego obiektu budowlanego. Obowiązkiem organu wystawiającego tytuł wykonawczy jest ścisłe i jednoznaczne określenie tego obowiązku przez wskazanie m.in. usytuowania przedmiotu rozbiórki. W przypadku nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oznaczać to może konieczność zaktualizowania danych określających położenie tego obiektu, jeśli np. nastąpiła zmiana nazwy ulicy, oznaczeń geodezyjnych itp. i bez znaczenia jest ile podziałów nieruchomości zostanie dokonanych i w wyniku tego - zmian numerów działek czy zmian numeracji porządkowej. Ma to istotne znaczenie nie tyle dla samego zobowiązanego do wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, bo w tym przypadku przedmiot obowiązku z reguły nie budzi wątpliwości, ale w szczególności ma istotne znaczenie w przypadku konieczności zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego na wypadek bezskuteczności grzywny w celu przymuszenia, tj. wykonania zastępczego. W związku z tym chybiony jest argument, iż aktualizacja danych, zawartych w decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, powinna nastąpić w trybie art. 113 § 2 kpa. Przepis ten nie ma zastosowania do postępowania egzekucyjnego, które prowadzi organ egzekucyjny w innym już trybie niż postępowanie merytoryczne.

Podnoszony w skardze błąd pisarski w sentencji decyzji z dnia [...]r., znak: [...] dotyczący pierwszego członu nazwiska zobowiązanej został sprostowany postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...] i kwestia ta jest bezprzedmiotowa dla postępowania egzekucyjnego.

Kolejny zarzut, odwołujący się do niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 pkt 5 u.p.e.a.), oparty jest na stanowisku, że działka nr [...]której dotyczy decyzja z dnia [...] r., jak również powstała z niej obecna działka nr [...] nie znajdują się w posiadaniu adresata obowiązku określonego w tytule wykonawczym, zatem nie ma on możliwości podjęcia jakichkolwiek prac na terenie tej działki z uwagi na brak tytułu prawnego do tej nieruchomości, która znajduje się w użytkowaniu wieczystym córek, a budynki znajdujące się na tej działce są ich własnością. Powyższe stanowisko również trafnie zostało uznane przez organ

za bezzasadne. Nie są to bowiem niezależne od zobowiązanej trwałe przyczyny niewykonalności obowiązku, wskazane w art. 33 pkt 5 ustawy egzekucyjnej. Istnieją bowiem możliwości faktyczne jego wykonania. Zasadne jest zatem stanowisko organu egzekucyjnego, iż to skarżąca, która działała w warunkach samowoli budowlanej i jest adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę, powinna rozwiązać wszystkie problemy związane z wykonaniem określonego w tej decyzji obowiązku.

Także zarzut, oparty na art. 33 pkt 10 u.p.e.a., dotyczący niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej a w szczególności: nieprawidłowego oznaczenia w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej oraz zarzut niedołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia (art. 27 § 3) nie zasługiwał na uwzględnienie. W tytule wykonawczym z dnia [...]r., nr [...] treść podlegającego egzekucji obowiązku (część D poz. 25), została powtórzona za decyzją stanowiąca podstawę prawną obowiązku - którą również wskazano (część D poz. 24), ponadto wskazano akt prawny, na podstawie którego wspomniana decyzja została wydana (część D poz. 23). Trafne jest też stanowisko organu, iż dyspozycja art. 27 § 3 u.p.e.a. dotyczy obowiązku wierzyciela względem organu egzekucyjnego, nie zaś względem zobowiązanego.

Zgodnie bowiem z art. 26 § 4 u.p.e.a. jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego, zaś wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Nie ma zatem podstaw w świetle art. 26 § 4 i § 5 pkt 1 oraz art. 32 u.p.e.a.,

aby organ egzekucyjny, przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, załączał do niego dowód doręczenia upomnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia

18 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 66/10), Również we wzorze tytułu wykonawczego, w tym przypadku |TYT-3| nie przewidziano miejsca na wpisanie podstawy prawnej braku obowiązku doręczenia upomnienia, wskazuje się natomiast datę doręczenia upomnienia w części E w poz. 29.

Jak wynika z akt sprawy skarżącej zostało przesłane upomnienie wzywające do wykonania nałożonego w decyzji z dnia [...]. obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku w dniu [...]., o czym świadczy zwrotne poświadczenie jego odbioru w aktach sprawy.

Upływ czasu między doręczeniem powyższego upomnienia, a wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie czyni powyższego doręczenia upomnienia niebyłym. Zatem warunki wszczęcia egzekucji, wskazane w art. 15 § 1 u.p.e.a. zostały spełnione.

Podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie okoliczności wskazane w art. 33 u.p.e.a. Organ egzekucyjny na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Jeżeli zarzuty są uzasadnione – postanawia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji słusznie uznały zarzuty wniesione przez zobowiązaną, za bezzasadne i stanowisko swe w tym zakresie trafnie uzasadniły. Brak zatem było przesłanek przemawiających za umorzeniem postępowania egzekucyjnego, czego domagała się skarżąca.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że podjęte przez skarżącą działania, mające na celu uchylenie się od wykonania nałożonego ostateczną decyzją administracyjną obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego przez nią obiektu budowlanego, oparte na przedstawionych wyżej zarzutach, nie mogą być skuteczne. Całkowicie chybiony jest argument, iż wykonanie przez skarżącą obowiązku stanowiłoby czyn zabroniony, z uwagi na to, że zobowiązana nie posiada żadnego tytułu prawnego wobec przedmiotowego obiektu, który jest własnością jej córek.

Tytuł prawny skarżącej do wykonania nakazanego jej obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego wynika z będącej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej. Należy też zaznaczyć, że nielegalna budowa nie mogła stać się podlegającą ochronie prawnej własnością córek skarżącej, będących użytkownikami wieczystymi działki na której samowola budowlana została popełniona. Do skarżącej, jako zobowiązanej oraz przymuszanej do realizacji obowiązku nałożoną grzywną, należy znalezienie możliwości faktycznych i prawnych wykonania obowiązku.

W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny uprawniony będzie do zastosowania drugiego z przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środków egzekucyjnych, tj. wykonania zastępczego.

Należało zatem uznać, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.