Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 62/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 15 ust. 1a i 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 2094
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 194
law: Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] (dalej: "DIAS"), po rozpoznaniu wniosku Spółki A (dalej: "skarżąca", "spółka"), odmówił zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach w punkcie [...].

W uzasadnieniu decyzji DIAS przytoczył treść przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2094, z późn. zm.), dalej: "u.g.h.", regulujących gry na automatach poza kasynem gry. Wskazał, że warunkiem urządzania gier na automatach w salonach gier na automatach jest zatwierdzenie, w drodze decyzji, lokalizacji takiego salonu gier przez dyrektora izby administracji skarbowej właściwego ze względu na planowaną lokalizację takiego salonu gier (art. 15 ust. 1c u.g.h.). Zaznaczył, że zgodnie

z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 30 marca 2017 r. w sprawie zasad usytuowania na terenie gmin, salonów gier na automatach (Dz. U. z 2017 r.,

poz. 701), dalej: "rozporządzenie z 30 marca 2017 r.", salon gier na automatach może być usytuowany w odległości nie mniejszej niż 100 metrów od znajdujących się w granicach administracyjnych danej gminy lub gminy sąsiedniej: szkół, przedszkoli, placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, placówek zapewniających opiekę

i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania oraz innych placówek edukacyjnych, miejsc kultu religijnego, innych ośrodków gier.

DIAS ustalił, że [...] (dalej: "PDK") położony przy [...], znajduje się w odległości 71 m od proponowanej lokalizacji salonu gier. Odległość zmierzono najkrótszą drogą dojścia wzdłuż ciągów komunikacyjnych, z których mogą korzystać piesi bez naruszenia przepisów powszechnie obowiązujących, od najbliższego ogólnodostępnego wejścia do ww. obiektu do wejścia planowanego salonu gier na automatach. DIAS stwierdził, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 statutu PDK [...] do zakresu działania Domu Kultury należy w szczególności edukacja kulturalna i wychowanie przez sztukę. W PDK prowadzone są zajęcia edukacyjne, m.in. taneczne, muzyczne, teatralne dla dzieci i młodzieży (np. zajęcia kuglarskie i grupa [...]). W budynku znajdują się wyspecjalizowane sale, w tym: muzyczna, baletowa, teatralna, zajęć rekreacyjnych, oświatowa i pracownia plastyczna, w których można prowadzić pozaszkolną działalność i inicjatywy dydaktyczno-kulturalne dla dzieci i młodzieży (zajęcia taneczne, muzyczne, warsztaty, przedstawienia, zabawy, wystawy). W piśmie z 12 lipca 2021 r. placówka ta potwierdziła, że prowadzi działalność edukacyjną i wychowawczą.

DIAS podał, że zgodnie z definicją domu kultury, znajdującą się na stronie internetowej www.ozkultura.pl, dom kultury jest instytucją oświatowo-kulturalną, prowadzącą zróżnicowaną działalność, która zazwyczaj obejmuje: zajęcia kulturalne dla wszystkich

w postaci widowisk teatralnych i filmowych, pokazów działalności artystycznej zawodowej

i amatorskiej, widowisk sportowych, gier i zabaw; organizowanie zespołów samokształceniowych, kół amatorstwa artystycznego czy technicznego, grup sportowo-turystycznych; bibliotekę i czytelnię, niekiedy salę teatralną i kinową; pracownie modelarskie, fotograficzne i filmowe; pomieszczenia wynajmowane różnym instytucjom do celów oświatowo-kulturalnych. Zgodnie zaś z definicją Głównego Urzędu Statystycznego jest to instytucja kultury prowadząca wielokierunkową działalność społeczno-kulturalną, mieszcząca się w odrębnym specjalnie wzniesionym lub adaptowanym budynku z salą widowiskowo-kinową, z odpowiednio przystosowanymi pomieszczeniami i urządzeniami do prowadzenia specjalistycznej działalności kulturalnej.

W ocenie DIAS, wskazanie w rozporządzeniu obiektów chronionych i minimalnej odległości od tych obiektów, w jakiej mogą być sytuowane salony gier na automatach, zmierza do realizacji celu ustawy, tj. ograniczenia dostępności salonów gier dla osób małoletnich, co ma je chronić przed negatywnymi skutkami hazardu, w tym gier na automatach. Tym samym nie można uznać, że PDK nie stanowi "obiektu wrażliwego", od którego należy zachować przepisową odległość. Zakres podmiotowy placówek edukacyjnych nie może być ograniczany, a nadrzędnym elementem oceny powinna być wykładnia celowościowa przepisów u.g.h. Jednym z głównych celów nowelizacji tej ustawy była ochrona małoletnich przed negatywnymi skutkami hazardu, czemu ma służyć m.in. rozszerzona kontrola nad miejscami lokalizowania salonów do gier na automatach. DIAS zauważył, że ogólna i powszechna dostępność automatów do gier o niskich wygranych, m.in. w lokalach gastronomicznych, handlowych, usługowych, oraz liczne patologie

i nieprawidłowości związane z użytkowaniem tego typu produktów, powodowała zdecydowanie większe ryzyko uzależnienia i niepożądane skutki społeczne. Jak wynika

z uzasadnienia projektu u.g.h., powyższe wywołało pilną potrzebę zwiększenia porządku

i bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony społeczeństwa, zwłaszcza grupy osób niepełnoletnich, przed negatywnymi skutkami hazardu. DIAS wskazał ponadto na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości dotyczące ograniczenia prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu gier hazardowych w związku z koniecznością ochrony konsumenta i porządku społecznego i odwołał się do rezolucji Parlamentu Europejskiego z 10 marca 2009 r. w sprawie uczciwości gier hazardowych nr 2008/2215(1NI).

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu spółka wywiodła, że w wyniku nowelizacji zmieniony został art. 15 ust. 1b u.g.h., zawierający delegację do wydania rozporządzenia wykonawczego w sprawie wymagań dotyczących lokalizacji salonów gier na automatach. Podkreśliła, że do dnia złożenia odwołania nie zostało wprowadzone nowe rozporządzenie, a zgodnie z § 32 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283), rozporządzenie z 30 marca 2017 r. utraciło moc obowiązującą 1 czerwca 2021 r. Wydając powyższą decyzję, błędnie zastosowano więc przepisy rozporządzenia, które utraciło moc. W związku z powyższym nie można mówić o niezachowaniu odległości od tzw. "obiektu wrażliwego" jakim, zdaniem DIAS, jest PDK. Spółka wywiodła ponadto, że dom kultury nie stanowi "obiektu wrażliwego", gdyż aktualnie wymogi takie nie są sprecyzowane

w jakimikolwiek akcie i należy opierać się wyłącznie na brzmieniu przepisów u.g.h., a tym samym przyjąć, że planowany salon gier na automatach może zostać otwarty pod wskazanym adresem.

Decyzją z [...] r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że stosownie do art. 10 ustawy z 30 marca 2021 r.

o zmianie ustawy - Prawo celne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r.

poz. 802), dalej: "ustawa zmieniająca", z dniem 1 czerwca 2021 r. zmianie uległy przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym delegacja ustawowa zawarta w art. 15 ust. 1b u.g.h. Stosownie zaś do art. 18 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawach zatwierdzania lokalizacji salonów gier na automatach, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy ustawy o grach hazardowych

w znowelizowanym brzmieniu. Rozporządzenie z 30 marca 2017 r. przestało obowiązywać z dniem 1 czerwca 2021 r. i zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 10 sierpnia 2021 r. w sprawie wymagań dotyczących planowania lokalizacji salonów gier na automatach na terenie gminy (Dz. U. z 2021 r.

poz. 1506), dalej: "rozporządzenie z 10 sierpnia 2021 r.", które weszło w życie 26 sierpnia 2021 r.

DIAS zaznaczył, że w toku postępowania ustalono, że PDK jest położony w odległości mniejszej niż 100 m od proponowanej lokalizacji salonu gier. Wskazał na cele statutowe tej placówki i podniósł, że w PDK są prowadzone zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży: taneczne, muzyczne, teatralne. W budynku znajdują się również wyspecjalizowane sale do zajęć muzycznych, baletowych, teatralnych, rekreacyjnych, plastycznych czy oświatowych, w których można prowadzić pozaszkolną działalność i inicjatywy dydaktyczno-kulturalne dla dzieci i młodzieży (zajęcia taneczne, muzyczne, warsztaty, przedstawienia, zabawy, wystawy). Podniósł też, że w PDK są organizowane liczne akcje i zajęcia, których uczestnikami są m.in. osoby małoletnie, np.: [...].

Zauważył, że spółka nie kwestionuje prowadzenia przez PDK zajęć kulturalno-oświatowych i edukacyjnych dla dzieci i młodzieży i nie podważa prawidłowości pomiaru odległości planowanej lokalizacji salonu gier od tej placówki. W ocenie DIAS, wprowadzenie ograniczeń w działalności w zakresie gier na automatach przez uniemożliwienie prowadzenia takiej działalności w miejscach powszechnie dostępnych dla osób małoletnich, mieści się w celu nowelizacji u.g.h. z 15 grudnia 2016 r., jakim była ochrona moralności publicznej, w tym ochrona małoletnich przed uzależnieniem od hazardu, a tym samym jego konsekwencjami. DIAS powtórzył ponadto argumentację zawartą w decyzji 23 lipca 2021 r., dotyczącą konieczności zmniejszania szkodliwych społecznie skutków gier na automatach.

Ocenił, że wskazanie w zaskarżonej decyzji ograniczenia związane z odległością od obiektów wymienionych w § 1 pkt 1-3 rozporządzenia z 30 marca 2017 r. nie oznacza, że zaskarżona decyzja jest obarczona nieprawidłowością, która skutkuje koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Stosownie do art. 18 ww. ustawy zmieniającej, rozpatrując odwołanie DIAS obowiązany był zastosować przepisy u.g.h. w brzmieniu znowelizowanym. Zauważył, że zarówno poprzednio, jak i obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia zawierają katalog obiektów, który został sformułowany tak, aby rzeczywiste ograniczenie dostępności gier na automatach realizowane było w stosunku do miejsc pełniących określone funkcje wobec dzieci i młodzieży, czyli grup wymagających szczególnej ochrony przed uzależnieniem. Powołanie nieobowiązującego rozporządzenia jest spójne z zasadą ochrony społeczeństwa przed uzależnieniem w zakresie gier na automatach poza kasynami gier, przyświecającą u.g.h. Z tego względu, mając na uwadze cele u.g.h., DIAS stwierdził, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, co jednak nie oznacza, że organ nie działał na podstawie przepisów prawa.

W złożonej skardze skarżąca powtórzyła, sformułowany w odwołaniu, zarzut, że na dzień wydania decyzji w pierwszej instancji nie obowiązywało rozporządzenie dotyczące lokalizacji salonów gier na automatach. Zarzuciła, że w konsekwencji decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącej, DIAS naruszył również znowelizowany art. 15 ust. 1b u.g.h., który nie wymienia jednostki, do której można byłoby zakwalifikować PDK, a ponadto nie precyzuje odległości, którą powinno się zachować od tzw. "obiektu wrażliwego". Na podstawie znowelizowanej u.h.g. DIAS powinien był więc zatwierdzić planowaną lokalizację. Spółka dodała, że w wyniku nowelizacji zastąpiono ogólne, nieostre

i niezdefiniowane w obowiązujących przepisach pojęcie "innej placówki edukacyjnej" enumeratywnym wyliczeniem jednostek organizacyjnych, od których musi zostać zachowana odległość 100 m. Każda ze znajdujących się w wyliczeniu jednostek jest zdefiniowana w Prawie oświatowym lub w rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy. Podkreśliła, że konsekwencją było wydanie rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r., które

w § 1 pkt 1 lit. a - w odróżnieniu od poprzedniego rozporządzenia - nie zawiera otwartego sformułowania "inna placówka edukacyjna", a tylko do takiej kategorii można byłoby zakwalifikować PDK. Nie można również zakwalifikować PDK jako placówki oświatowo-wychowawczej, gdyż jest nią wyłącznie młodzieżowy dom kultury, który stanowi publiczną placówkę wychowania pozaszkolnego. Skarżąca podniosła, że PDK jest samorządową instytucją kultury, działającą w szczególności na podstawie ustawy z 25 października

1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 13,

poz. 123 z późn. zm.) i ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372, z późn. zm.). Ponadto, nie znajduje się w rejestrze szkół i placówek oświatowych. Działalność kulturalna w rozumieniu ustawy z 25 października 1991 r. polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury. Ponadto, Status PDK określa tę jednostkę jako samorządową instytucją kultury, zaś jako jej główny cel wskazuje pozyskiwanie i przygotowanie społeczeństwa do aktywnego uczestnictwa w kulturze oraz współtworzenia jej wartości. Zatem, nie sposób uznać, że PDK jest obiektem wrażliwym,

o którym mowa w § 1 pkt 1 rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r. wyłącznie ze względu na prowadzenie w nim zajęć kulturalno-oświatowych i aktywne spędzanie czasu wolnego przez osoby małoletnie.

Spółka stwierdziła, że zgodnie z art. 127 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.), organ odwoławczy zobowiązany był do zbadania, czy zgodnie z nowym stanem prawnym dany podmiot nadal jest zaliczany do placówek, które trzeba wziąć pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach. Uchybiając temu obowiązkowi, DIAS rażąco naruszył prawo.

Spółka zauważyła, że uzasadniając swoje stanowisko DIAS powoływał się przede wszystkim na wykładnię celowością przepisów u.g.h., przyjmując, że celem tej ustawy jest zmniejszenie negatywnych skutków społeczno-ekonomicznych, zapewnienie najwyższego możliwego poziomu ochrony obywateli przed szkodliwymi skutkami hazardu związanymi

z grą na automatach do gier, w tym ochrona małoletnich przed uzależnieniem od hazardu. Zdaniem skarżącej, wykładnia celowościowa art. 15 ust. 1b u.g.h. i § 1 rozporządzenia powinna prowadzić do wniosku, że ograniczenia usytuowania salonów gier na automatach mają na celu zminimalizowanie negatywnych skutków społeczno-ekonomicznych hazardu przez uniemożliwienie prowadzenia salonu gier na automatach w odległości mniejszej niż 100 m od "obiektów wrażliwych". W niniejszej sprawie w odległości tej nie znajduje się żaden obiekt wrażliwy, o którym mowa w rozporządzeniu z 10 sierpnia 2021 r., a zatem cel tego ograniczenia zostanie zachowany.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, jako wydanej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku – o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Spółka wniosła też o przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. DIAS wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrolowane postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem spółki z 14 czerwca 2021 r. o zatwierdzenie lokalizacji salonu gier na automatach w punkcie przy

[...]. Warunkiem urządzania gier na automatach w salonach gier na automatach jest zatwierdzenie w drodze decyzji planowanej lokalizacji salonu gier na automatach przez dyrektora izby administracji skarbowej właściwego ze względu na planowaną lokalizację salonu gier na automatach (art. 15 ust. 1c ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych; Dz. U. z 2021 r. poz. 815, dalej: "u.g.h.").

Wymagania dotyczące planowania lokalizacji salonów gier na automatach na terenie gminy, w szczególności minimalna odległość salonów gier na automatach od tzw. "obiektów wrażliwych", zostały określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 15 ust. 1b u.g.h. Zauważyć należy, że z dniem 1 czerwca 2021 r. przepis ten został zmieniony przez art. 10 pkt 2 lit. b ustawy z 30 marca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 802). Stosownie zaś do § 32 ust. 1 rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r.

poz. 283), jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu. Zatem, przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów

z 30 marca 2017 r. w sprawie zasad usytuowania na terenie gmin salonów gier na automatach (Dz. U. z 2017 r. poz. 701) dalej: "rozporządzenie z 30 marca 2017 r.", utraciły moc obowiązującą 1 czerwca 2021 r. i nie obowiązywały w dacie wydawania decyzji

w pierwszej instancji. W dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy obowiązywało zaś rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 10 sierpnia 2021 r.

w sprawie wymagań dotyczących planowania lokalizacji salonów gier na automatach na terenie gminy (Dz. U. z 2021 r. poz. 1506), dalej: "rozporządzenie z 10 sierpnia 2021 r.".

Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r. salon gier na automatach może być usytuowany w odległości nie mniejszej niż 100 metrów od szkół, przedszkoli, placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania.

DIAS ocenił, że PDK należy uznać za obiekt wymieniony w cytowanym przepisie. Stanowiska tego nie można podzielić. Należy zauważyć, że placówki, które zostały enumeratywnie wyliczone w § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r., są placówkami systemu oświaty, które są wymienione w art. 2 pkt 1, 2, 3, 7 i 8 ustawy

z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.). Dom kultury, stosownie do art. 2 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu

i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 194 z późn. zm.), jest natomiast jedną z form organizacyjnych działalności kulturalnej. Działalność kulturalna polega zaś na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury (art. 1 ust. 1 ww. ustawy). System oświaty zapewnia zaś m.in. realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju (art. 1 pkt 1), wychowanie rozumiane jako wspieranie dziecka w rozwoju ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki problemów dzieci i młodzieży (art. 1 pkt 3); możliwość pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną, niedostosowaną społecznie i zagrożoną niedostosowaniem społecznym, zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz predyspozycjami (art. 1 pkt 6). Niewątpliwie, działalność kulturalna może być zbieżna z celami sytemu oświaty, np. w zakresie kształtowania u uczniów postaw prospołecznych, w tym przez możliwość udziału

w działaniach z zakresu wolontariatu, sprzyjających aktywnemu uczestnictwu uczniów

w życiu społecznym (art. 1 pkt 12 Prawa oświatowego); upowszechniania wśród dzieci

i młodzieży wiedzy i umiejętności niezbędnych do aktywnego uczestnictwa w kulturze

i sztuce narodowej i światowej (art. 1 pkt 13 Prawa oświatowego); upowszechniania wśród dzieci i młodzieży wiedzy o zasadach zrównoważonego rozwoju oraz kształtowanie postaw sprzyjających jego wdrażaniu w skali lokalnej, krajowej i globalnej (art. 1 pkt 15); upowszechniania wśród dzieci i młodzieży wiedzy o zasadach racjonalnego odżywiania oraz przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (art. 1 pkt 15a Prawa oświatowego); kształtowania aktywności społecznej i umiejętności spędzania czasu wolnego (art. 1 pkt 20 Prawa oświatowego) czy upowszechniania wśród dzieci i młodzieży wiedzy

o bezpieczeństwie oraz kształtowanie właściwych postaw wobec zagrożeń, w tym związanych z korzystaniem z technologii informacyjno-komunikacyjnych, i sytuacji nadzwyczajnych (art. 1 pkt 21 Prawa oświatowego) i kształtowania u uczniów umiejętności sprawnego posługiwania się technologiami informacyjno-komunikacyjnymi (art. 1 pkt 22 Prawa oświatowego). Powyższe nie oznacza jednak, że dom kultury, który organizuje dla dzieci i młodzieży takie zajęcia powinien być uznany za placówkę wymienioną w § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r.

Zasadnie skarżąca wskazała, że dom kultury mógłby zostać zaliczony do "innych placówek edukacyjnych", które uwzględniał § 1 pkt 1 rozporządzenia z 30 marca 2017 r. Podkreślić jednak należy, że § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r. nie zawiera takich podmiotów.

DIAS dokonał więc rozszerzającej wykładni celowościowej § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r., sprzecznej z literalnym brzmieniem tego przepisu. Jednoznaczna treść omawianego przepisu nie daje bowiem podstaw do rozszerzenia katalogu placówek "wrażliwych", zawartego w tym przepisie o dom kultury. Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że w procesie wykładni prawa nie wolno ignorować wykładni celowościowej, gdyż może się zdarzyć, że sens przepisu okaże się wątpliwy, gdy skonfrontujemy go z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to istotne, jeśli zważy się chociażby na to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest to, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n.. L. Morawski, op. cit., Toruń 2010, s. 74-83, a także wyroki WSA w Warszawie z: 17 lipca 2020 r., II SA/Wa 2715/19 i 21 lipca 2020 r., II SA/Wa 2169/19 oraz powołane tam orzecznictwo). Względy celowościowe zostały jednak w przedmiotowej sprawie wadliwie wykorzystane przez DIAS i doprowadziły do rezultatu, który jest sprzeczny z wykładnią literalną tego przepisu.

Podkreślić należy, co wynika z uzasadnienia do "Rządowego projektu ustawy

o zmianie ustawy - Prawo celne oraz niektórych innych ustaw" z 8 grudnia 2020 r. (druk nr 833), że "uchylenie w art. 15 w ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych ma na celu usunięcie barier w lokowaniu legalnych salonów do gier na automatach. Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że usunięcie tego przepisu przyczyni się także do ograniczenia szarej strefy, która najczęściej wykorzystuje najbardziej atrakcyjne miejsca do urządzania nielegalnych gier hazardowych. Ww. przepis wprowadzony był w 2017 r. w celu ograniczenia lokowania legalnych salonów gier na automatach u podmiotów, które wynajmowały swoje lokale na cele działalności nielegalnej. Od wejścia w życie nowelizacji ustawy o grach hazardowych znacząco ograniczono liczbę nielegalnych punktów gier na automatach, wzrosła też świadomość społeczeństwa w tym zakresie. Część graczy przeniosła się do legalnego segmentu rynku i chciałaby mieć możliwość gry u legalnego operatora w atrakcyjnych lokalizacjach. Skoro zaś osiągnięto już znaczące efekty w postaci ograniczenia szarej strefy w grach hazardowych na automatach i przekierowano graczy do legalnego segmentu rynku, odpadła konieczność utrzymywania zakazu lokalizowania salonów gier na automatach w lokalach mieszczących się pod adresem, pod którym w ciągu ostatnich 5 lat stwierdzono nielegalne urządzanie gier na automatach. Usunięcie ww. przepisu spowoduje dalsze ograniczenie szarej strefy

i rozszerzy podaż atrakcyjnych lokalizacyjnie miejsc dla spółki wykonującej monopol państwa z korzyścią dla wynajmujących lokale i graczy". Odnośnie do zmiany delegacji określonej w art. 15 ust. 1b projektodawca wyjaśnił, że "podyktowana jest koniecznością dostosowania regulacji do już obowiązującej i występującej w innych aktach prawnych terminologii. Dotychczasowy zakres regulacji nie był wystarczająco precyzyjny, zaś brzmienie przepisu nieostre, które nie pozwalało na dokładne wskazanie miejsc, gdzie spółka wykonująca monopol państwa w zakresie gier na automatach poza kasynem gry może prowadzić swoją działalność. Zmiana usuwa te nieścisłości, umożliwiając dostosowanie terminologii do siatki pojęciowej wynikającej z przepisów Prawa oświatowego. Występujące w ustawie o grach hazardowych pojęcie "placówek edukacyjnych" nie jest zdefiniowane w przepisach prawa. Proponuje się zatem zastąpienie pojęcia "placówek edukacyjnych" szczegółowym wyliczeniem obiektów, od których należy zachować określone w rozporządzeniu odległości, określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910, z późn. zm.). W stosunku do obecnych przepisów zaproponowane wyliczenie ma charakter nieznacznie węższy od obowiązującego, z zachowaniem celu w postaci ochrony społeczeństwa przed uzależnieniem. Dobór zakresu instytucji uwzględnia katalog obiektów występujący

w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 30 marca 2017 r.

w sprawie zasad usytuowania na terenie gmin salonów gier na automatach (Dz. U.

poz. 701). Katalog ten został sformułowany tak, aby rzeczywiste ograniczenie dostępności gier na automatach realizowane było w stosunku do miejsc pełniących określone funkcje względem dzieci i młodzieży, zatem grup wymagających szczególnej ochrony przed szkodliwymi skutkami hazardu. Łatwość uzależnienia jest bowiem szczególnie odczuwalna wśród tej właśnie części społeczeństwa, która jako mniej dojrzała emocjonalnie od dorosłych jest bardziej podatna na pokusy, co powoduje, że szybciej przekształcają się one w uzależnienie. Przyjęte rozwiązanie jest ponadto spójne z innymi środkami ochrony społeczeństwa przed uzależnieniem w zakresie organizowania gier na automatach poza kasynami gier, m.in. w postaci zakazu reklamy i promocji oraz rejestracji gracza przed wejściem do salonu gier na automatach".

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że DIAS błędnie zastosował § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r. W rozpoznawanej sprawie nie można wyłącznie

w drodze wykładni celowościowej, wbrew jednoznacznej treści przepisu i celowi nowelizacji, wywodzić, że skoro PDK są prowadzone zajęcia dla dzieci i młodzieży, w tym takie, które mogą realizować cele zbieżne z celami placówek systemu oświaty, to tę instytucję należy uznać za jedną z placówek "wrażliwych", wymienionych w ww. przepisie. Podkreślić bowiem należy, że celem nowelizacji przepisów regulujących działalność salonów gier na automatach było usunięcie barier w lokowaniu legalnych salonów do gier na automatach, w konsekwencji czego w rozporządzeniu wykonawczym pominięto "inne placówki edukacyjne" z listy tzw. obiektów wrażliwych i zmniejszono odległość takiego salonu od innego ośrodka gier ze 100 m do 50 m. Prawodawca złagodził więc dotychczasowe obostrzenia dotyczące lokalizacji salonów gier na automatach, mając jednocześnie świadomość konieczności szczególnej ochrony dzieci i młodzieży przed szkodliwymi skutkami hazardu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania Sądu i prawidłowo zastosować § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 10 sierpnia 2021 r., zgodnie z literalną wykładnią tego przepisu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie

art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zarówno spółka (w skardze), jak i organ odwoławczy (w odpowiedzi na skargę) złożyli wnioski o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.