Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 678/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 68 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: par. 3 ust. 1 pkt 62
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia 7 czerwca 2010 r. Nr [...]


UZASADNIENIE

W dniu 26 stycznia 2010 r. A. M. złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stawów pstrągowych przy Małej Elektrowni Wodnej w obrębie działek nr [...] położonych w G. Do wniosku załączono Kartę informacyjną przedsięwzięcia, mapę terenu oraz wypis i wyrys z planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego projektem a także kopie archiwalnych zdjęć planowanego przedsięwzięcia i projekt budowlany wraz z operatem wodnoprawnym.

Wójt Gminy na podstawie art. 63 ust. 1 i 4 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) oraz art. 123 k.p.a., postanowieniem z dnia 7 czerwca 2010 r. nr [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla tego przedsięwzięcia. W postanowieniu określono, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, powinien uwzględniać: charakterystykę przyrodniczą terenu w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia z uwzględnieniem: typów siedlisk przyrodniczych, siedlisk gatunków oraz gatunków roślin i zwierząt objętych ochroną na mocy przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), charakterystyki hydrochemicznej wody S. i parametrów wody rzecznej powyżej planowanej hodowli z przewidywanymi parametrami wody poniżej inwestycji, występowanie siedlisk przyrodniczych, gatunków i ich siedlisk, chronionych w granicach obszaru Natura 2000 PLH 220023 "O." w zasięgu oddziaływania inwestycji. Raport winien uwzględniać również ocenę wpływu inwestycji na etapie realizacji i eksploatacji na chronione gatunki roślin i zwierząt (na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody) oraz na siedliska i gatunki, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 PLH 220023 "O." a także wskazanie działań minimalizujących negatywne oddziaływanie na obszary chronione i Natura 2000 (z uwzględnieniem: zabezpieczenia przed niekontrolowanym wprowadzeniem do środowiska: zanieczyszczonych wód pohodowlanych, niedostatecznie higienizowanych osadów z pryzmy kompostowej, zabezpieczenia ekosystemów wodnych przed ucieczkami ryb z hodowli).

W uzasadnieniu postanowienia Wójt wskazał, iż zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573 ze zm.) "budowle piętrzące wodę niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 34, lub inne urządzenia mające na celu piętrzenie wody na wysokość nie mniejszą niż 1 m" zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane. Ponadto z § 3 ust. 2 pkt 1 a i b rozporządzenia wynika, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wymagać mogą przedsięwzięcia realizowane na terenie zakładu lub obiektu zaliczonego do przedsięwzięć wymienionych w ust. 1 będące przedsięwzięciami niewymienionymi w ust. 1 lub § 2 ust. 1, jeżeli ich realizacja spowoduje wzrost emisji o nie mniej niż 20% lub wzrost zużycia surowców (w tym wody), materiałów, paliw, energii o nie mniej niż 20 %. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu, planowane przedsięwzięcie, kwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Wójt Gminy wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w celu zasięgnięcia opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia przeprowadzenia oceny o ewentualne określenie zakresu raportu.

Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził brak podstawy prawnej do zajęcia stanowiska w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, postanowieniem znak [...] z dnia 26 kwietnia 2010 r. wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, iż inwestycja położona jest poza obszarami europejskiej sieci Natura 2000 oraz poza pozostałymi obszarami objętymi ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie. Najbliżej położonymi obszarami Natura 2000 są: ok. 3,2 km na północ - PLH 220001 Bagna Izbickie, ok. 4,7 km na południowy - zachód - PLH 220036 Dolina Łupawy, ok. 4,8 km na północ - PLB 220003 Ostoja Słowińska, ok. 4,8 km na północ - PLB 220023 Ostoja Słowińska, ok. 6,5 km na wschód - PLH 220042 Torfowiska Pobłockie. Inne najbliżej położone obszary objęte prawną ochroną to: ok.3,3 km na południe - Rezerwat Bagna Izbickie, ok. 5,0 km na północ - Słowiński Park Narodowy, ok. 6,5 km na wschód - Rezerwat Torfowisko Pobłockie. RDOŚ podkreślił, iż w analizowanym systemie stawów rybnych, w których prowadzić się będzie intensywną hodowlę ryb powstają ścieki technologiczne (wody pohodowlane). Wszelkie awarie oraz inne problemy technologiczne mogą prowadzić do niekontrolowanego wprowadzania do środowiska niebezpiecznego ładunku zanieczyszczeń mogącego poważnie zagrozić ekosystemom w otaczających inwestycję obszarach chronionych i obszarach Natura 2000. Systemy wód powierzchniowych znajdujące się w granicach obszarów chronionych stanowią typowy, połączony ze sobą układ hydrologiczny. Punktowe zanieczyszczenie jednego z ich elementów wiązać się może z migracją zanieczyszczeń do wód przyległych. Analizując założenia planowanej inwestycji, RDOŚ stwierdził, iż brak jest pewności o braku pośredniego oddziaływania przedsięwzięcia na ekosystemy pobliskich wód powierzchniowych. Odprowadzenie oczyszczonych ścieków do rzeki S. i P, wpadająca do jeziora Ł., wiąże się z doprowadzeniem do pobliskich systemów wodnych dodatkowego ładunku biogenów. W następstwie wiązać się to może ze wzrostem troili wód, zmianą warunków środowiskowych w ekosystemie oraz wpłynąć może na pogorszenie się warunków siedliskowych gatunków wodnych. Reasumując organ ten wskazał, iż przedsięwzięcie może w sposób znaczący wpłynąć na obszary Natura 2000 i pozostałe obszary objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody, tym samym niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.

Biorąc powyższe pod uwagę Wójt Gminy orzekł o obowiązku przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniającej oddziaływania skumulowane wynikające z istnienia przedsięwzięcia wykorzystywania zasobów środowiska oraz emisji do środowiska.

A. M. wniósł zażalenie na postanowienie Wójta Gminy, wskazując, iż do projektowanego przedsięwzięcia mają zastosowanie przepisy § 3 ust. 1 pkt 91 a nie, jak błędnie zastosowano, przepis § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., postanowieniem z dnia 14 lipca 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy.

Kolegium stwierdziło, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z zachowaniem procedury określonej w Dziale V rozdz. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Podstawą do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z opracowaniem raportu była opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, z której wynika, że planowane przedsięwzięcie może wpływać na znajdujące się w pobliżu obszary "Natura 2000" i tylko ta okoliczność stanowiła wystarczającą samodzielną podstawę do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu. Nadto w sprawie istniała podstawa wskazana w treści § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Kolegium wskazało, iż z opisu inwestycji wynika, że teren objęty piętrzeniem dla potrzeb elektrowni wodnej zostanie podzielony na segmenty z wybetonowanym dnem i wymurowanymi z pustaków betonowych ścianami. Nie można w takiej sytuacji mówić, że piętrzenie dla potrzeb elektrowni będzie tożsame z tym, które służyć ma równocześnie stawom pstrągowym.

A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę n powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Skarżący podniósł, iż Kolegium nie zajęło merytorycznego stanowiska w sprawie błędnej kwalifikacji prawnej przedsięwzięcia a wydane postanowienie zostało oparte tylko i wyłącznie na opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, mimo, iż była ona oparta o błędną kwalifikację. W ocenie skarżącego organ odwoławczy niedostatecznie rozpoznał problematykę ogólnie rozumianej gospodarki wodnej a problem piętrzenia wody pozostaje poza wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stawów pstrągowych przy Małej Elektrowni Wodnej w G. W przypadku stawów pstrągowych wielkość produkcji jest jedynym wyznacznikiem jej wpływu na środowisko.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ wskazał, iż zasadniczą przesłanką powodującą konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i opracowania raportu była niewielka odległość planowanej inwestycji od co najmniej czterech obszarów zaliczonych do sieci "Natura 2000". Potencjalne niekorzystne oddziaływanie jakiegokolwiek przedsięwzięcia na obszary "Natura 2000" stanowi w myśl art. 59 ust. 2 i art. 63 ust. 1 ustawy podstawę do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz do nałożenia obowiązku opracowania przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postępowanie prowadzone przez Wójta Gminy oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) – dalej zwana ustawą, zakończone wydaniem postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn. "Budowa stawów pstrągowych przy Małej Elektrowni Wodnej" w G.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji winny w toku postępowania podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z powyższą zasadą skorelowana jest regulacja art. 77 k.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. To czy dana okoliczność została udowodniona, organ winien ocenić na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., w uzasadnieniu decyzji organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł dokonując ustaleń.

W ocenie Sądu, zarówno Wójt Gminy jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, orzekając w przedmiotowej sprawie, nie wywiązali się z tak określonych obowiązków, w szczególności nie wyjaśnili oni w sposób wyczerpujący i precyzyjny istotnych okoliczności sprawy, a dokonana przez organ II instancji ocena prawna w zakresie związanym z wpływem inwestycji na obszar Natura 2000 jest wadliwa.

Art. 59 ustawy stanowi, że

1. Przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

2. Realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:

1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony;

2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1.

Natomiast z art. 71 ust. 2 ustawy wynika, iż uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Na podstawie delegacji zawartej w art. 60 ustawy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573 ze zm.) – zwane dalej rozporządzeniem.

Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydanie postanowienia uwarunkowane jest stwierdzeniem, iż planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zostały wyszczególnione w § 3 rozporządzenia.

W § 3 ust. 1 pkt. 91 rozporządzenia wskazano, iż chów lub hodowla ryb w stawach typu karpiowego, jeżeli produkcja przekracza 4 tony ryb z 1 ha powierzchni użytkowej stawu oraz chów lub hodowla w stawach typu pstrągowego, jeżeli produkcja przekroczy 1 tonę ryb przy poborze 1 l wody na sekundę w miejscu ujęcia wody.

Natomiast w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia wskazano, iż do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane zalicza się budowle piętrzące wodę niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 34, lub inne urządzenia mające na celu piętrzenie wody na wysokość nie mniejszą niż 1 m".

Z załączonej do wniosku Karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, iż przy realizacji inwestycji polegającej na budowie stawów pstrągowych nie przewiduje się zwiększenia piętrzenia. Jedynym elementem oddziaływania inwestycji na środowisko będą wody poprodukcyjne, które nie wpłyną na zmianę klasy czystości S., a wzrost wartości stężeń substancji chemicznych będzie znacznie niszy od dopuszczalnych. Wnioskodawca określił, iż planowane przedsięwzięcie nie wymaga sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko, gdyż nie można zaliczyć go do przedsięwzięć określonych w § 3 ust. 1 pkt. 91 rozporządzenia. W planowanym przedsięwzięciu, jak wskazał wnioskodawca, stosunek produkcji ryb do ilości pobranej wody przy średnim poborze wyniesie 40 ton na 217 l wody co oznacza, ze z 1 l/s wody pobranej na stawy rybne można wyhodować w ciągu roku 184 kg ryby towarowej. Planowana hodowla ryb nie będzie przekraczać norm zużycia wody na jednostkę produkcji (1 l wody na 1000 kg wyhodowanej ryby) i oddziaływanie obiektu będzie nieznaczne. W takiej sytuacji brak byłoby w istocie podstaw do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na brak przesłanki przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Organy obu instancji w wydanych postanowieniach wskazały, iż planowane przedsięwzięcie zaliczyć należy do przedsięwzięć o jakich mowa w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia, który dotyczy budowli piętrzących wodę niewymienionych w § 2 ust. 1 pkt 34, lub innych urządzeń mających na celu piętrzenie wody na wysokość nie mniejszą niż 1 m". Z treści postanowienia Wójta Gminy nie wynika dlaczego planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane jako określone w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia, ani dlaczego nie przyjęto odmiennej oceny przedsięwzięcia w tym zakresie przedstawionej we wniosku. Organ II instancji wskazał, iż z opisu inwestycji wynika, iż teren objęty piętrzeniem dla potrzeb elektrowni wodnej zostanie podzielony na segmenty z wybetonowanym dnem i wymurowanymi z pustaków betonowych ścianami i nie można w takiej sytuacji mówić, że piętrzenie dla potrzeb elektrowni będzie tożsame z tym, które służyć ma równocześnie stawom pstrągowym. Wskazane okoliczności wymagają szczegółowego wyjaśnienia. W sytuacji, gdy wnioskodawca kwestionował istnienie przesłanki § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia, organ winien szczegółowo wyjaśnić tę kwestię w oparciu o dokonane ustalenia faktyczne. Natomiast z treści zaskarżonego postanowienia oraz z akt administracyjnych sprawy nie wynika aby zostało przeprowadzone w niniejszej sprawie jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające, aby organ poczynił ustalenia w tym zakresie. W szczególności organ winien ustalić czy w związku z realizacją inwestycji dojdzie do zwiększenia wysokości piętrzenia, w jaki zakresie i w jakim segmencie realizowanej inwestycji, czy też w związku z realizacją inwestycji dojdzie do powstania nowych budowli lub urządzeń piętrzących wodę, jaki konkretnie element bądź elementy inwestycji stanowić będą elementy piętrzące wodę oraz jaka będzie wysokość piętrzenia. Dopiero ustalenie tych okoliczności pozwoli na ocenę czy inwestycja stanowi przedsięwzięcie o jakim jest mowa w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia.

W trakcie prowadzonego postępowania Wójt Gminy zwrócił się na podstawie art. 64 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o wydanie opinii do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektor Ochrony Środowiska, kwalifikując inwestycję jako inwestycję określoną w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, iż brak jest podstaw do zajęcia przez niego stanowiska w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, bowiem z informacji o przedsięwzięciu wynika, iż inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć, o których jest mowa w § 2 i 3 rozporządzenia i zgodnie z art. 59 ustawy przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest dla tej inwestycji wymagane. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, kwalifikując planowane przedsięwzięcie jako określone w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia, wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wskazując, iż przedsięwzięcie może w sposób znaczący wpłynąć na obszary Natura 2000 i pozostałe obszary objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody.

Stanowisko organ II instancji, iż podstawą do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z opracowaniem raportu była opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, z której wynika, że planowane przedsięwzięcie może wpływać na znajdujące się w pobliżu obszary "Natura 2000" i tylko ta okoliczność stanowiła wystarczającą samodzielną podstawę do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu, nie jest prawidłowe. Opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska została wydana przy założeniu, iż inwestycja stanowi przedsięwzięcie określone w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia, dla którego znajduje zastosowanie tryb przewidziany w art. 63 i 64 ustawy. Natomiast ustalenie, iż inwestycja w ogóle nie stanowi przedsięwzięcia wymienionego w § 3 rozporządzenia eliminuje możliwość zastosowania tych przepisów.

Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 w przypadku realizacji przedsięwzięcia innego niż określone w art. 59 ust. 1 ustawy (a więc przedsięwzięcia, które nie jest wymienione w rozporządzeniu) odbywa się bowiem w innym trybie. Dla przedsięwzięć takich nie wydaje się decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. (vide: Marcin Pchałek Michał Behnke Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w prawie polskim i UE, C.H. Beck Warszawa 2009 str. 77)

Z art. 61 ust. 4 ustawy wynika, iż ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, o której mowa w art. 62 ust. 2, przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 97 ust. 1. Ocena wpływu na obszar Natura 2000 przeprowadzana jest takim przypadku w toku postępowania o wydanie decyzji wskazanych w art. 96 ust. 1 ustawy. Źródłem tego obowiązku nie jest ustawa lecz stwierdzenie tego obowiązku z formie postanowienia wydanego na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. (vide: Bartosz Rakoczy Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Komentarz Lexis Nexis Warszawa 2010 str. 167)

Zgodnie z art. 96 ust. 1 i 3 ustawy, zainicjowanie postępowania przewidzianego w art. 97 ustawy następuje w przypadku gdy organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, rozważa przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Jeżeli organ ten uzna, że przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentacji wskazanej w art. 96 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 97 ust. 1, 3 i 4 ustawy po otrzymaniu tych dokumentów, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i nakłada obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i określa zakres tego raportu, przy czym zakres raportu powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Z przepisów powyższych wynika, iż po pierwsze ocena oddziaływania na obszar Natura 2000 przedsięwzięć, innych niż przewidziane w art. 59 ust. 1 ustawy, nie jest przeprowadzana w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a po drugie ogranicza się ona tylko do wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Zatem stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż sama konieczność dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 uzasadniała wydanie postanowienia jest wadliwa, a określenie w postanowieniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 66 ust. 1 i 2 ustawy niezasadne, bowiem raport w takim przypadku powinien ograniczać się do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 r. (art. 97 ust. 4 ustawy).

Możliwość wydania w toku niniejszego postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny przedsięwzięcia na środowisko na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy zaistnieje w niniejszej sprawie jedynie w przypadku ustalenia, iż planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć o jakich jest mowa w § 3 rozporządzenia, w szczególności w § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia.

Zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa materialnego – art. 61 ust. 4 ustawy oraz naruszeniem prawa procesowego - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego toku postępowania.