Postanowienie NSA, sygn. akt IV SA 4042/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 2, art. 33
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
article: art. 208 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 maja 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Teza: 1. O przynależności zastrzeżeń wnoszonych do projektu planu do kategorii protestów lub zarzutów decyduje gmina po stwierdzeniu czy ustalenia projektu planu naruszają interes prawny podmiotu wnoszącego te zastrzeżenia.

2. Analiza przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ wskazuje, że w postępowaniu planistycznym chroniony jest interes prawny właścicieli oraz użytkowników wieczystych gruntów. Interes innych osób np. mających ograniczone prawo rzeczowe, czy uprawnienia wynikające ze stosunku zobowiązaniowego, jako pochodne /wtórne/ od uprawnień właściciela gruntu nie podlegają ochronie w postępowaniu planistycznym.

TEZY

1. O przynależności zastrzeżeń wnoszonych do projektu planu do kategorii protestów lub zarzutów decyduje gmina po stwierdzeniu czy ustalenia projektu planu naruszają interes prawny podmiotu wnoszącego te zastrzeżenia.

2. Analiza przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ wskazuje, że w postępowaniu planistycznym chroniony jest interes prawny właścicieli oraz użytkowników wieczystych gruntów. Interes innych osób np. mających ograniczone prawo rzeczowe, czy uprawnienia wynikające ze stosunku zobowiązaniowego, jako pochodne /wtórne/ od uprawnień właściciela gruntu nie podlegają ochronie w postępowaniu planistycznym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Anny M. - S. na uchwałę Rady Gminy W.-W. z dnia 29 sierpnia 2002 r. (...) w przedmiocie protestu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: skargę odrzucić.


UZASADNIENIE

Anna M.-S. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy W.-W. z 29.08.2002 r. nr 856 o odrzuceniu protestu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W.-W. i W.-N., podnosząc zarzuty naruszenia art. 24 ust. 3, art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 208 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca podaje, iż uchwała ta narusza jej interes prawny wynikający z umowy dzierżawy do działki nr 13 w obrębie 1-05-38, na których zlokalizowała pawilon handlowy. Posiada zatem tytuł prawny do gruntu. Podstawą materialnoprawną tego interesu prawnego jest art. 208 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którego wywodzi roszczenie o ustanowieniu na jej rzecz prawa użytkowego wieczystego w trybie bezprzetargowym. Wbrew treści tego przepisu Gmina W.-W. przekazała przedmiotowy teren w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "O. W.", co spowodowało wniesienie przez skarżącą pozwu do Sądu Okręgowego w Warszawie "o zobowiązanie Gminy W.-W. do złożenia oświadczenia woli o ustanowienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego z nieodpłatnym przeniesieniem własności pawilonu."

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Stołecznego W. /następca prawny Gminy W.-W./ wniosła o odrzucenie skargi wskazując, iż skarżąca wniosła pismo wyrażające sprzeciw wobec przeznaczenia terenu działki nr 13 w obrębie 1-05-38 na cele parkingu publicznego. Skarżąca swój interes prawny wywiodła z dzierżawy działki nr 13 oraz roszczenia o zawarcie umowy użytkowania wieczystego tego gruntu. Zdaniem Rady Miasta miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego kształtuje sposób wykonywania, prawa własności i użytkowania wieczystego co oznacza, iż ochroną interesu prawnego lub uprawnienia określonego w art. 24 ustawy dotyczy osób legitymujących się prawem własności lub użytkowania wieczystego. Ochroną tą nie są objęte prawa wynikające ze stosunków zobowiązujących jakim jest dzierżawa nieruchomości. Również uprawnień do wniesienia zarzutu nie daje roszczenie o użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu. Interes prawny osoby wnoszącej zarzut musi wynikać z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośredniego tego podmiotu - wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2002 r. IV SA 2238/01. Rada powoływała się również na tezę wyroku NSA z dnia 29 grudnia 1999 r. IV SA 1501/99, z której wynika, że interes prawny w postępowaniu planistycznym ma niewątpliwie właściciel nieruchomości, co wynika z przepisów kodeksu cywilnego. Roszczenie o ustanowienie określonego prawa nie jest chronione w postępowaniu planistycznym żadnym przepisem prawa materialnego, a więc nie daje podstawy do wniesienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego zasadnie wniesienie przez skarżącą uwagi do projektu planu potraktowano jako protest. Uchwała o odrzuceniu protestu nie podlega zaskarżeniu do Sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepisy art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ przewidują dwa środki kwestionowania ustaleń projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłożonego do publicznego wglądu. Jednym z tych środków jest protest przewidziany w art. 23 ust. 1, który przysługuje każdemu, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu. Uchwała o odrzuceniu bądź uwzględnieniu protestu nie musi spełniać szczególnych wymagań formalnych.

Drugim środkiem jest zarzut, który może wnieść tylko podmiot, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia projektu planu.

Uchwała o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu powinna, zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 ustawy, zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

O przynależności zastrzeżeń wnoszonych do projektu planu do kategorii protestów lub zarzutów decyduje gmina po stwierdzeniu czy ustalenia projektu planu naruszają interes prawny podmiotu wnoszącego te zastrzeżenia. Przez interes prawny należy rozumieć interes chroniony normą prawa materialnego. Przy takim rozumowaniu interesu prawnego podmiotem uprawnionym do wniesienia zarzutu jest właściciel bądź użytkownik wieczysty gruntu objętego projektem planu. Interes prawny tych podmiotów chroniony jest przepisami kodeksu cywilnego w zakresie własności bądź użytkowania wieczystego.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie legitymuje się żadnym tytułem prawnym do gruntu. Swój interes prawny wywodzi jedynie z treści art. 208 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który daje jej roszczenie o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego w trybie bezprzetargowym.Jednak sama skarżąca wskazuje, że przedmiotowa działka została już przekazana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "O. W." i z tego powodu wystąpiła do Sądu Okręgowego w W. z powództwem.

Analiza przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje, że w postępowaniu planistycznym chroniony jest interes prawny właścicieli oraz użytkowników wieczystych gruntów. W postępowaniu tym określa się bowiem przeznaczenie terenu i związane z tym jego zagospodarowanie, określając w ten sposób granice korzystania z prawa własności terenu, a to ma niewątpliwie wpływ na interes prawny jego właściciela. Aby mógł chronić swoje prawa i interesy na tym etapie wprowadzono prawo wnoszenia zarzutów do wyłożonego do publicznego wglądu projektu miejscowego planu.

Przepis art. 33 ustawy wyraźnie określa, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami prawa sposób wykonywania prawa własności.

Z tego też względu to właścicielowi /użytkownikowi wieczystemu/ przysługuje ochrona jego interesu prawnego. Interesy innych osób, np. mających ograniczone prawo rzeczowe, czy uprawnienia wynikające ze stosunku zobowiązaniowego jako pochodne /wtórne/ od uprawnień właściciela gruntu nie podlegają ochronie w postępowaniu planistycznym.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyrażał pogląd, że roszczenie o ustanowienie określonego prawa do nieruchomości gruntowej nie daje interesu prawnego w postępowaniu planistycznymi i nie daje podstaw do wniesienia zarzutu /m.in. wyroki NSA z dnia: 29 grudnia 1999 r. IV SA 1501/99 - nie publ., 25 kwietnia 2002 r. IV SA 2238/01 - Monitor prawniczy 2002 nr 12 str. 532 - omówienie, 19 września 2003 r. IV SA 4126/02 - nie publ./.

Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela to stanowisko.

Mając powyższe na uwadze oraz to, że na uchwałę o odrzuceniu protestu skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.