Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1342/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykładni treści postanowień p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu R. P. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 1 kwietnia 2015 r. R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykładni treści postanowień.

Zarządzeniem z dnia 14 maja 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 złotych. W terminie do uiszczenia wpisu od skargi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata).

Z podanych na urzędowym formularzu informacji wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W rubryce 10 formularza PPF skarżący oświadczył, iż nie uzyskuje żadnych dochodów – jest osobą bezrobotną, a środki na jego utrzymanie pochodzą z zaciągniętych pożyczek oraz z pomocy od znajomych. Podał też, że na skutek braku możliwości spłaty pożyczek został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych.

Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego, skarżący (pismem Sądu z 31 sierpnia 2015 r.) został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:

a) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2014, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,

b) dokumentów potwierdzających wykazany w rubryce 10 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy fakt zadłużenia skarżącego,

c) zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o posiadaniu statusu bezrobotnego (oraz ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych) przez skarżącego,

d) wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku jeśli takie rachunki posiada, a jeżeli nie posiada rachunków bankowych, zobowiązano go do złożenia stosownego oświadczenia).

W odpowiedzi z 23 września 2015 r. na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, dlatego nie może przestawić wyciągów z rachunków bankowych. Nie składał również zeznania podatkowego w związku z brakiem dochodów. Ponadto wskazał, iż "fakt zadłużenia wynika z KRD - zaświadczenie takie jest odpłatne", a on nie dysponuje środkami pieniężnymi.

Postanowieniem z dnia 30 października 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pismem z dnia 17 listopada 2015 r. skarżący złożył w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. Do sprzeciwu skarżący nie dołączył dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z faktu, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel i gromadzić środki finansowe na pokrycie koniecznych kosztów postępowania. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykonał wezwania oraz nie dołączył żadnych dokumentów do złożonego sprzeciwu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia z 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ 318/10). Strona, która pomimo niebudzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji, musi się natomiast liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy uzasadnia odmowne załatwienie wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 650/11). Nienadesłanie wskazanych dokumentów uniemożliwia bowiem dokonanie rzeczywistej i pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.