Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1635/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2005r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1635/04

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1981 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że z zaświadczenia P. w W. z [...] czerwca 1979 roku wynika, iż dla zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], składającej się z działki gruntu o powierzchni [...] arów [...] m² jest prowadzony zbiór dokumentów, w którym jako współwłaściciele do ½ części opisanej wyżej nieruchomości na prawach wspólności małżeńskiej ustawowej wymieni są R.E. i W. małżonkowie L.

Z zaświadczenia P. w [...] z [...] maja 1979 roku wynika, że dla nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], składającej się z zabudowanej działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] arów [...] m² jest prowadzony zbiór dokumentów [...], w którym jako współwłaściciele opisanej wyżej nieruchomości wymienieni są S. i J. małżonkowie N. na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej do1/2 części oraz J. B. jako współwłaściciel do 1/2 części.

Z odpisu księgi wieczystej numer [...] z [...] czerwca 1979 roku wynika, że właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] arów [...] m² jest S.D.

W dniu [...] czerwca 1979 roku S.D., J.B. i S.N. wystąpili do Sądu Powiatowego dla [...] z wnioskiem o rozgraniczenie.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 1981 roku numer [...] Naczelnik Dzielnicy [...] zezwolił na podział nieruchomości objętej treścią księgi wieczystej [...] oznaczonej jako działka numer [...] z nieruchomości hipotecznej "[...]" oraz jako nieruchomość "[...]" działka numer [...], położonych w W. przy ulicy [...] i [...], w sposób przedstawiony na szkicu sytuacyjnym załączonym do decyzji. Nadto, w decyzji organ podał, że działki o numerach [...],[...],[...],[...] i [...] przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową niską, a działka numer [...] podlega dalszemu podziałowi.

Aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1975 roku repertorium [...] M.K. i W.M. małżonkowie K. nabyli własność działki gruntu położonej w W przy ulicy [...], oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] arów [...] m² (dawny numer [...]), dla której to nieruchomości był urządzony zbiór dokumentów numer [...].

W dniu [...] października 2001 roku M.K. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1981 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji [...] sierpnia 1981 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]

Na decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.K. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że posiada interes prawny w tym, aby być stroną postępowania o podział nieruchomości sąsiedniej bowiem w postępowaniu o podział nieruchomości zostały błędnie przyjęte granice, wskutek czego powierzchnia działki skarżącego została uszczuplona, a fragment nieruchomości objęty sporem granicznym nie może być przedmiotem postępowania o podział nieruchomości. Tym samym w ocenie skarżącego posiada on interes prawny w tym, aby wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o podziale nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga, choć z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego, jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.

W szczególności należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art.156 § 2 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art.156 § 1 k.p.a., a to oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Organ nadzoru, w tym postępowaniu działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej ( vide wyrok NSA z 27.10.1995 r. III SA 829/95 niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z 7.03.1996 r. III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258).

Stosownie do treści art.157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Oznacza to, że przed przeprowadzeniem postępowania nadzorczego organ administracji publicznej jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ograniczającego się do zbadania zagadnień formalnych. Na tym etapie postępowania organ bada czy żądanie wszczęcia postępowania nadzorczego pochodzi od podmiotu będącego stroną w sprawie oraz czy osoba występująca z takim żądaniem posiada zdolność do czynności prawnych. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej ustali, że wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności pochodzi od podmiotu nie będącego stroną w sprawie , ma obowiązek wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego-art.157 § 3 k.p.a. Z treści art.28 k.p.a. wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, według którego z wnioskiem o podział nieruchomości może wystąpić tylko osoba, która posiada tytuł własności lub jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości podlegającej podziałowi. Tym samym z osoba nie będąca właścicielem bądź użytkowaniem wieczystym nieruchomości podlegającej podziałowi nie może być stroną postępowania o podział nieruchomości ( vide wyrok Sądu Najwyższego z 25.05.1995 r. III ARN 16/95 OSNAP 1995/21 poz.258, wyrok NSA z 21.10.1999 r. I SA 285/99 niepublikowany, wyrok NSA z 17.08.2000 r. II SA/Gd 2248/98 ONSA 2002/2/69).

Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości akceptuje stanowisko zaprezentowane przez Sąd Najwyższy oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionych wyżej orzeczeniach. Oznacza to, że w ocenie Sądu zasadny jest pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., iż M.K. nie jest stroną postępowania w sprawie o podział nieruchomości, o której mowa w decyzji z [...] sierpnia 1981 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy [...], a tym samym nie może być stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji administracyjnej.

Natomiast poza sporem pozostaje okoliczność, że przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1981 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy [...] posiadają wszyscy właściciele bądź współwłaściciele nieruchomości objętej treścią tej decyzji. Z akt sprawy wynika, że stronami postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją byli S.D., J.B., S.N., R.L. i T.D. Należało więc ustalić kto obecnie posiada tytuł prawno-rzeczowy do nieruchomości objętych decyzją o podziale i doręczyć im decyzję o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1981 roku Naczelnika Dzielnicy [...]. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] lutego 2004 roku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zostały jedynie doręczone skarżącemu oraz małżonkom B. Uchybienie to stanowi tzw. przesłankę wznowieniową, którą Sąd bierze pod uwagę z urzędu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 152, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.