Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2670/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2020 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J. D. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J.D. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję z [...] września 2019 r. (nr [...]), którą Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288 ze zm.).

Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych przez organ administracji i przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że J.D. w dniu 19 kwietnia 2017 r. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o wyłączenie stosowania wobec niej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, na podstawie art. 8a tej ustawy, uzasadniając wniosek krótkotrwałością służby przed 30 lipca 1990 r. oraz przebiegiem służby pełnionej w demokratycznej Polsce.

Wnioskodawczyni we wniosku opisała przebieg swojej służby. Podała, że w okresie od [...] sierpnia 1983 r. do [...] stycznia 1989 r. była zatrudniona na stanowisku [...] Wydziału [...]SB KW MO [...], następnie w Wydziale [...] RUSW w [...]. Od 1990 r. do 2004 r. pełniła służbę w KRP w [...] oraz w Komedzie Wojewódzkiej Policji w [...]. Ze służby odeszła w stopniu [...] Policji ze stanowiska [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...].

J.D. podkreśliła, że ze służby w SB odeszła na własną prośbę, co wiązało się z utartą części wynagrodzenia i degradacją ze stanowiska kapitańskiego do stanowiska podporucznikowskiego. Jej bezpośredni przełożony w Wydziale [...] SB KWMO w [...] negatywnie ocenił jej służbę, wskazując w opinii, że "nie uzyskała żadnych konkretnych efektów w swojej pracy, nie zrealizowała planu pozyskań. Skutkiem tego było przeniesienie jej do pracy analitycznej, mimo to nadal zauważam u niej brak ochoty do pracy w wydziale operacyjnym". Skarżąca dodała, że po 1990 r. rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w służbie, przejawiała inicjatywę w działaniu, była dyspozycyjna i wytrwała w działaniu oraz podnosiła kwalifikacje zawodowe podejmując dwukrotnie studia podyplomowe.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżoną decyzją odmówił wyłączenia stosowania wobec J.D. przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył przepis art. 8a ustawy i stwierdził, że zawarte w nim pojęcia: "krótkotrwałość" (służby) i "rzetelność" (wykonywania zadań i obowiązków) są pojęciami nieostrymi. Minister przywołał leksykalne synonimy: "krótkotrwałości" (chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny) oraz "rzetelności" (m. in. gorliwy, niestrudzony, solidny, staranny, sumienny). Zdaniem organu, krótkotrwałość służby należy oceniać przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym (jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa), a dodatkowo proporcjonalnie (w stosunku do całości okresu służby byłego funkcjonariusza). Funkcjonariusz rzetelnie wykonujący zadania i obowiązki to funkcjonariusz, który sumiennie, solidne i dokładne wykonuje obowiązki służbowe. Postawa rzetelnego funkcjonariusza cechuje się wzorowością w działaniu służbowym, przez co należy rozumieć nie tylko podejmowanie i nienaganną realizację obowiązków, ale także wykazywanie inicjatywy w służbie oraz gotowość do realizacji zadań dodatkowych. Narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, należy traktować jako "czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza", przy czym chodzi tu o zagrożenie inne niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia, a więc zagrożenie rzeczywiste i wyjątkowe.

Organ dodał, że uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których krótkotrwałość służby jest niezaprzeczalna a rzetelność służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Odnosząc te ogólne rozważania do rozpatrywanej sprawy, Minister podał, że J.D. pełniła służbę od [...] sierpnia 1983 r. do [...] sierpnia 2004 r., a więc przez 21 lat i 15 dni, z czego, jak wynika z informacji IPN - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 26 kwietnia 2017 r. o przebiegu służby byłego funkcjonariusza, od [...] sierpnia 1983 r. do [...] stycznia 1989 r., a więc przez okres 5 lat, 5 miesięcy i 15 dni, była to służba na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Zdaniem Ministra, służba skarżącej na rzecz totalitarnego państwa nie była krótkotrwała (tymczasowa, doraźna, epizodyczna), zarówno w ujęciu bezwzględnym jak i proporcjonalnym (stanowiła prawie 26% całego okresu służby). Skarżąca przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.

Oceniając zaistnienie przesłanki zastosowania art. 8a ustawy, określonej w ust. 2 tego przepisu, Minister powołał się na pismo Komendanta Głównego Policji z dnia 29 grudnia 2017 r. dotyczące przebiegu służby J.D. w Policji i stwierdził, że w jego ocenie skarżąca po 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywała powierzone zadania i obowiązki, niemiej brak jest dowodów wskazujących na to, że pełniła służbę z narażeniem zdrowia i życia. Organ dodał, że z powołanego pisma wynika, że skarżącej wielokrotnie przyznawano zwiększony dodatek do uposażenia (służbowy, funkcyjny, kontrolerski), wyróżniano odznakami i nagrodami pieniężnymi, awansowano w stopniu służbowym.

W konkluzji organ stwierdził, że w przypadku skarżącej nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, określone w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy i dlatego jej wniosek nie może być uwzględniony.

J.D. w skardze na tę decyzję zarzuciła, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zebrał i nie rozpatrzył należycie materiału dowodowego, nie przesłuchał wnioskowanych przez nią świadków, a więc nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności sprawy i w ten sposób naruszył art. 7, art. 7a, art. 12, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącej, organ naruszył art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, ponieważ nie wskazał "konkretnej jednostki redakcyjnej (...) przepisu, która umożliwiałaby stwierdzenie o jaką konkretnie formę służby na rzecz totalitarnego państwa Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji posądza J.D.".

W konsekwencji Minister błędnie przyjął, że nie ma podstaw do wydania decyzji o wyłączeniu stosowania art. 15c, 22ai art. 24 a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Podniosła m. in., że "nie można pozostać obojętnym" wobec negatywnej opinii, która znajduje się w jej aktach osobowych, wystawionej przez jej bezpośredniego przełożonego - Naczelnika Wydziału [...] WUSW w [...]. Stwierdziła również, że pełniąc służbę w okresie PRL nie podejmowała działań "moralnie nagannych". Przez pierwsze cztery lata (z uwagi na trzyletni okres służby przygotowawczej i odbywane szkolenia) "nie podejmowała praktycznie żadnych czynności operacyjnych", zatem "faktycznie pracowała na rzecz totalitarnego państwa" przez okres niespełna roku. Jak tysiące innych osób była zwykłym, niczym nie wyróżniającym się funkcjonariuszem, któremu "przyszło służyć w innej rzeczywistości".

J.D. dodała, że WSA w wyroku z 19 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 2262/18 stwierdził m. in, że za szczególnie uzasadniony przypadek trzeba traktować także sytuacje, w których służba funkcjonariusza na rzecz totalitarnego państwa została podjęta na krótko przed 12 września 1989 r. Przez "szczególnie uzasadniony przypadek" można rozumieć nie tylko wyjątkowe osiągnięcia, czy wybitne zasługi funkcjonariusza w służbie, ale także przykłady zaangażowania w służbę znajdujące odzwierciedlenie w nagrodach, odznaczeniach, czy też zdarzenia losowe lub wybitne zasługi, które ze służbą związane nie były".

Skarżąca podniosła ponadto, że zaskarżona decyzja została wydana po ponad 2,5 roku od dnia wszczęcia postępowania.

Wskazując na te zarzuty J.D. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o jej uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu (pisemnych oświadczeń J.O. i J.S. na okoliczność jej służby po 1989 r.). W skardze zawarła wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (w oparciu o art. 119 pkt 1, ewentualnie art. 119 pkt 2 p.p.s.a).

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja narusza prawo i z tego powodu skarga J.D. zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W świetle art. 8a ust. 1 ustawy, decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, ma charakter wyjątkowy i zarazem uznaniowy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące, niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu, powinno z niego wynikać, ze wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyrok NSA z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 491/09, wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 2006/10)

Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 podkreślił, że ze względu na konstytucyjną ochronę wolności i praw jednostki możliwość korzystania przez organ z uznania administracyjnego w takich sprawach jak rozpatrywana, podlega szczególnym ograniczeniom. Kierując się konstytucyjnymi dyrektywami poszanowania wolności i sprawiedliwości (z Preambuły Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że Konstytucja obejmuje prawa podstawowe wobec państwa oparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości, a wśród nich prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 i 2), realizacji dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2).

Obowiązkiem organu jest - po przeprowadzeniu postępowania w sprawie i stwierdzeniu, że w stosunku do określonej osoby nie zaistniała ustawowa przesłanka wyłączenia zastosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, wykazanie kryteriów przyjętego rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza kryteriów, którymi organ kierował się odmawiając wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Kryteriów wyboru konsekwencji dostarczają również zasady ogólne k.p.a., w tym zwłaszcza zasada wyważania interesów: indywidualnego i publicznego, wyrażona w art. 7 k.p.a. Rozstrzygnięcie podejmowane w granicach uznania nie może być rozstrzygnięciem dowolnym, którego argumentacja sprowadzałaby się do stwierdzenia, że skoro organ "może, to nie musi". W konsekwencji sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym polega na zbadaniu, czy organ administracji dokonał prawidłowej wykładni stosowanej normy prawnej, czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zgodnie z celem danej ustawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie nie tylko tego czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, lecz również tego czy w granicach upoważnienia ustawowego zrealizował swoje kompetencje uznaniowe w sposób odpowiadający standardom demokratycznego państwa prawnego, w tym czy realizując te kompetencje respektował konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe obywateli do zaopatrzenia społecznego w wysokości określonej w oparciu o materialnoprawne zasady, tj. czy rozstrzygnięcie nie ma charakteru arbitralnego, bądź dowolnego.

Należy przypomnieć, że organ oparł zaskarżoną decyzje na stwierdzeniu, że ponad pięcioletnia służba skarżącej na rzecz totalitarnego państwa nie była krótkotrwała (nie została spełniona przesłanka wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a o której mowa w pkt 1 ust. 1 art. 8a) oraz (w końcowej części decyzji), że nie została spełniona przesłanka, o której mowa w pkt 2 tego przepisu, a w konsekwencji w sprawie nie mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem".

Zdaniem Sądu, organ nie podał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przekonywujących motywów tego rozstrzygnięcia.

W przepisie art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ustawodawca zdefiniował służbę na rzecz totalitarnego państwa według kryterium miejsca pełnienia służby - instytucji czy formacji i jednostki organizacyjnej, w której służba jest pełniona, nie zaś według stanowiska albo treści obowiązków i czynności tam wykonywanych. Wynika z tego, że w świetle art. 13b ust. 1 ustawy dla uznania, że mamy do czynienia ze służbą na rzecz totalitarnego państwa, nie ma żadnego znaczenia (jest obojętne), na czym polegała służba w jednostkach i formacjach tam wymienionych. Niemniej jednak te okoliczności powinny podlegać ocenie w kontekście zaistnienia w sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Zdaniem Sądu, o szczególnie uzasadnionym przypadku mogą świadczyć pewne wyjątkowe czy szczególne okoliczności związane z przesłankami zastosowania art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. A zatem nie tylko wybitne osiągnięcia w służbie, ale także np. okoliczności związane z samą służbą przed 31 lipca 1990 r., a więc np. krótki okres służby przed tą datą czy nawet rodzaj wykonywanych zadań albo treść czynności służbowych mogących mieć mniej lub bardziej bezpośredni związek z działaniami charakterystycznymi dla państwa totalitarnego (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 2344/18). Organ nie odniósł się w ogóle do okoliczności związanych z przejściem (na jej wniosek) ze służby w SB [...] do Wydziału [...] RUSW w [...], w szczególności do opinii jej przełożonego, z której w istocie wynika, że jest nieprzydatna do tej służby, nie ma bowiem motywacji do wykonywania czynności operacyjnych i nie ma w tym zakresie dostatecznych wyników. Zdaniem Sądu organ powinien zatem odnieść się do tego wątku dotyczącego przebiegu służby skarżącej i ocenić go z punktu widzenia ustawowych przesłanek określonych w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy.

Całkowicie niezrozumiałe jest konstatacja organu, że skarżąca nie spełnia przesłanki o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, w sytuacji, gdy w uzasadnieniu decyzji organ powołuje się na dokumenty, z których wynika, że po 1990 r. pełniła służbę rzetelnie, byłą nagradzana i awansowana. Nie ma powodów, zdaniem Sądu, aby kryterium rzetelności rozumieć inaczej niż w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285). Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne, takich jak np. kary dyscyplinarne bądź inne formy dezaprobaty. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest nawet konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Organ pominął milczeniem istotne z punktu widzenia oceny rzetelności pełnienia przez skarżącą służby to, że podnosiła kwalifikacje zawodowe, podejmując dwukrotnie studia podyplomowe i że odeszła ze służby w 2004rr. w stopniu [...] Policji ze stanowiska [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...].

Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. Gdyby bowiem ustawodawca zakładał odniesienie wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy kryterium wyłącznie w stosunku do osób pełniących służbę z narażeniem zdrowia i życia, to co najmniej pominąłby zwrot "w szczególności", ustanawiając warunek sine qua non "narażenia zdrowia i życia" dla przyjęcia spełnienia kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków". Prowadzi to do wniosku, że "narażenie zdrowia i życia" nie jest niezbędne dla stwierdzenia, że funkcjonariusz pełnił służbę rzetelnie (wzorowo). Narażenie zdrowia i życia nie stanowi miary rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, lecz zostało potraktowane jako przykład takiej rzetelności. Organ do tej kwestii również nie odniósł się właściwie.

Wreszcie nie znajduje uzasadnionych podstaw stanowisko organu, zgodnie z którym przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" trzeba postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania, co miałoby oznaczać, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. Jak bowiem wyżej wskazano na tle wykładni art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, spełnienie kryteriów "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" może uprawniać do przyjęcia, że spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków" (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19).

Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8a ustawy.

W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uwzględni wskazania zawarte w wyroku. Organ ponownie ustali istotne w tej sprawie okoliczności faktyczne, a następnie dokona raz jeszcze oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek umożliwiających zastosowanie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Organ musi rozważyć, w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku", okoliczności podniesione przez skarżącą we wniosku o wydanie decyzji, dotyczące jej służby przez 31 lipca 1990 r. oraz w demokratycznej Polsce (w tym otrzymane wyróżnienia i nagrody). Uzasadnienie decyzji powinno być wyczerpujące, tak aby strona nie miała wątpliwości, dlaczego Minister rozstrzygnął w taki a nie winny sposób.

W odniesieniu do wniosku dowodowego zawartego w skardze, Sąd zauważa, że skarżąca nie złożyła dokumentów, z których domagała się przeprowadzenia dowodu. Ponadto wyjaśnia, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym Sąd nie prowadzi, co do zasady, postępowania dowodowego z dokumentów, ponieważ kontroluje legalność decyzji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. Przepis art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, jest przepisem o charakterze wyjątkowym i nie może być "wykorzystywany" do kwestionowania ustaleń przyjętych przez organ i zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (z akt administracyjnych sprawy wynika, że z takim wnioskiem skarżąca wystąpiła w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją i wniosek ten nie został przez organ uwzględniony).

Już tylko na marginesie Sąd wyjaśnia, że podniesiona w skardze kwestia przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania w sprawie nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga na decyzję organu administracji publicznej oraz skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego stanowią niezależne środki ochrony prawnej. Zakres przedmiotowy każdej z nich jest odmienny. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania z urzędu kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego w ramach zawisłej przed nim sprawy ze skargi na decyzję administracyjną.

Z tych wszystkich powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 powołanej ustawy.