Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 227/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w Ż. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania: 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] w Ż. kwotę 18367 zł (osiemnaście tysięcy trzysta sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2011 r., nr [...], Marszałek Województwa [...] uznał wstępnie Spółdzielczą Grupę Producentów Owoców "S." w Ż. za Grupę producentów owoców i warzyw, ze względu na grupę produktów: "owoce" oraz zatwierdził plan dochodzenia do uznania Spółdzielczej Grupy Producentów Owoców "S." w Ż. - organizacji owoców i warzyw.

Wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw Spółdzielcza Grupa Producentów Owoców "S." (dalej: "Grupa", "Strona", "Skarżąca") złożyła w dniu [...] września 2013 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] czerwca 2013 r. (pierwsze półrocze drugiego roku realizacji).

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w R. (dalej: "Dyrektor Oddziału") kilkakrotnie wzywał Grupę do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz składania dodatkowych wyjaśnień. Na pisma organu Strona udzielała stosownych odpowiedzi.

W dniach 14 i 18 lutego 2014 r. Strona zapoznała się z materiałami i dowodami zgromadzonymi w sprawie i złożyła zmianę do wniosku o przyznanie pomocy finansowej.

W wyniku rozpoznania wniosku, w dniu [...] lutego 2014 r. Dyrektor Oddziału wydał decyzję, nr [...], przyznającą pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] czerwca 2013 r., w wysokości [...] zł.

Na skutek ponownego rozpoznania sprawy, w związku z wniesionym przez Grupę odwołaniem, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR") decyzją dnia z [...] czerwca 2014 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Pismem z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Oddziału wystosował do Grupy wezwanie do złożenia wyjaśnień, w odpowiedzi na które Grupa złożyła stosowne dokumenty.

Pismem z dnia [...] października 2014 r. Dyrektor Oddziału wystąpił do Urzędu Kontroli Skarbowej w R. o przeprowadzenie kontroli dokumentacji wystawionej przez "a.b.w. budownictwo, usługi A. W." i zweryfikowanie, czy zakres kontroli i koszt usług Inżyniera Kontraktu związanych z zarządzaniem procesu realizacji inwestycji budowlanych jest uzasadniony i nie przekracza wartości rynkowej, tym samym, czy zasadnym jest dofinansowanie całej kwoty kosztów usług związanych z realizacją inwestycji budowlanych, poniesionych przez Grupę.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wskazał, iż przekazane przez [...] Oddział Regionalny ARiMR dokumenty są przedmiotem analizy, z uwagi jednak na tajemnicę skarbową Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. nie może poinformować o sposobie wykorzystania tych informacji.

Postanowieniem, nr [...], z dnia [...] marca 2015 r. Dyrektor Oddziału powołał biegłego z zakresu wyceny nieruchomości, który w dniu [...] kwietnia 2015 r. przeprowadził oględziny zakupionej przez Grupę nieruchomości.

W dniu [...] maja 2014 r. biegły dostarczył operat szacunkowy, nr [...], dotyczący nieruchomości, tj. działki nr [...] położonej w obrębie [...], gmina Ż. o łącznej powierzchni [...] ha, z wyłączeniem powierzchni gruntów położonych pod budynkami: budynek socjalno-magazynowy z komorami chłodniczymi i wiatą magazynową, budynek sortowni z komorami chłodniczymi magazynowania owoców z kontrolowaną atmosferą ULO.

Następnie, w dniu [...] maja 2015 r., Dyrektor Oddziału wystosował do Grupy wezwanie, w odpowiedzi na które Grupa w dniu 1 czerwca 2015 r. złożyła stosowne dokumenty.

Po rozpatrzeniu całości zgromadzonego materiału w sprawie, Dyrektor Oddziału wydał decyzję, nr [...], z dnia [...] lipca 2015 r., na mocy której:

- przyznał pomoc finansową w wysokości [...] zł za I półrocze drugiego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, w tym:

- pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości [...] zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi [...] zł,

- pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł oraz nałożenia kary finansowej w wysokości [...] zł.

Pismem z 17 lipca 2015 r. Strona odwołała się od tej decyzji. Wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej na:

1. zakupu działki [...] w kwocie [...] zł;

2. zakupu działki [...] w kwocie [...];

3. kwoty wartości gruntu pod budynkami wraz z kupionymi przez Grupę budynkami, które były już przedmiotem rozliczenia we wniosku za I półrocze 2012 r. - dwa budynki (wraz gruntem pod budynkami), tj. przechowalni owoców wraz z zapleczem magazynowym i hali stalowo-magazynowej z 6 chłodniami, w kwocie [...] zł;

4. wartości obciążonego służebnością gruntu położonego na działce [...], w kwocie [...] zł;

5. różnicy pomiędzy kosztem działki nr ew. [...] zgłoszonym we wniosku (akt notarialny), a operatem szacunkowym dla tej działki w kwocie [...] zł;

6. kosztów notarialnych ujętych na fakturze VAT nr [...] z [...] lipca 2012 r. w kwocie [...] zł, oraz kosztów kwalifikowanych inwestycji, dotyczących pozycji ujętych w specyfikacjach do faktur VAT nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. - dotyczącej usług zarządzania inwestycją za okres I i II kwartał 2012 r. oraz nr [...] z [...] grudnia 2012 r. (z uwzględnieniem faktur korygujących nr [...] z [...] stycznia 2013 r. oraz nr [...] z [...] lutego 2013 r.) - dotyczącej usług zarządzania inwestycją za okres III i IV kwartał 2012 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Prezes ARiMR na mocy decyzji z [...] grudnia 2015 r., nr [...]:

- uchylił w zaskarżonej części decyzję organu I instancji w zakresie dotyczącym odmowy przyznania pomocy, dokonania pomniejszenia płatności i dokonania obniżki, na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania;

- przyznał dodatkową pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł (w tym pomoc ze środków UE wynosi [...] zł);

- odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł.

- dokonał obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł.

Prezes ARiMR wskazał, że łączna kwota pomocy finansowej wynosi [...] zł.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał obowiązujące regulacje prawa krajowego oraz unijnego mające zastosowanie w sprawie. Pokreślił, iż środki wypłacane w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw są środkami budżetowymi (z budżetu unijnego jak i krajowego) i jako takie podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (art. 30 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych). W związku z tym ARiMR, jako agencja płatnicza, jest zobowiązana do przestrzegania ww. zasad i ich stosowania w ramach rozpatrywanych przez siebie spraw.

Odnośnie rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów kwalifikowanych inwestycji obejmujących koszt zakupu działki [...] oraz działki [...], Prezes ARiMR stwierdził, iż organ I instancji słusznie odmówił przyznania pomocy, z uwagi na brak udokumentowania, iż faktycznie stanowiły one jeden z niezbędnych elementów inwestycji, bez których Grupa nie mogłaby jej zrealizować, pomimo iż zostały ujęte w planie dochodzenia do uznania.

W odniesieniu do odmowy przyznania pomocy obejmującej kwotę wartości gruntu pod budynkami zakupionymi przez Grupę, które były już przedmiotem rozliczenia we wniosku za I półrocze 2012 r. - dwóch budynków (wraz gruntem pod budynkami), tj. przechowalni owoców wraz z zapleczem magazynowym i hali stalowo-magazynowej z 6 chłodniami, Prezes ARiMR również podzielił stanowisko organu I instancji. Wyjaśnił, że z operatu szacunkowego wyceny nieruchomości gruntowej zabudowanej z dnia [...] czerwca 2012 r. obejmującego nieruchomość zabudowaną budynkiem socjalno-magazynowym z chłodnią oraz budynkiem sortowni i chłodni owoców z komorami gazoszczelnymi, posadowionymi na działce nr [...] o pow. [...] ha wynika, iż nieruchomość z ww. budynkami została wyceniona na kwotę [...] zł, w tym wartość samego gruntu stanowiła [...] zł. Wartość nieruchomości w kwocie [...] zł stanowi wartość budynku socjalno-magazynowego (wraz z gruntem) wyceniona na kwotę [...] zł oraz wartość budynku sortowni (wraz z gruntem) wyceniona na kwotę [...] zł (str. 13 operatu). Z dokumentu tego wynika, iż wycena wartości budynków obejmowała również wartość gruntu, na którym zostały one posadowione, jako składową ich wartości. Budynki te były już przedmiotem rozliczenia we wniosku za I półrocze 2012 r. Ponadto Prezes ARIMR podniósł, iż zgodnie z art. 48 kodeksu cywilnego, do części składowej gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. W związku z tym, z uwagi na przepis art. 48 kodeksu cywilnego, jak i przywołane informacje zawarte w operacie szacunkowym z [...] czerwca 2012 r., organ I instancji zasadnie wystąpił o wyłączenie wartości gruntu znajdującego się pod budynkami z objęcia pomocą finansową. Z ww. operatu szacunkowego jasno wynika, iż wartość budynków była oszacowana z uwzględnieniem wartości gruntu znajdującego się pod budynkami, która to została oszacowana w aneksie z [...] grudnia 2013 r. do operatu szacunkowego z [...] czerwca 2012 r.

W odniesieniu do odmowy przyznania pomocy do kosztów wartości obciążonego służebnością gruntu położonego na działce [...], Prezes ARiMR nie podzielił stanowiska organu I instancji. Podkreślił, że w operacie szacunkowym wyceny nieruchomości gruntowej zabudowanej z [...] czerwca 2012 r. przy szacowaniu wartości rynkowej działki [...], rzeczoznawca na podstawie [...] ustalił, iż na nieruchomości ciąży nieodpłatna służebność gruntowa, polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działkę [...] na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działki nr [...] i [...]. Zatem, przy dokonywaniu wyceny nieruchomości obciążenie to zostało uwzględnione. Analogicznie, obciążenie służebnością działki nr [...] zostało uwzględnione w operacie szacunkowym wyceny nieruchomości gruntowej z [...] grudnia 2013 r. dotyczącego szacowania wartości samego gruntu dla działki [...].

Prezes ARiMR stwierdził, iż nie doszło do naruszenia przepisów § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, albowiem Grupa jest właścicielem i posiadaczem gruntu, na którym jest realizowana inwestycja, a na nieruchomości gruntowej ciąży nieodpłatna służebność gruntowa, która nie zmienia tytułu własności i posiadania. Obciążenie to wpływa na wartość samego gruntu, które zostało uwzględnione, jako jeden z czynników wpływających na wartość nieruchomości już na etapie jej wyceny. Stąd nie znajduje uzasadnienia ponowne pomniejszanie wartości gruntu działki nr [...] o wycenioną aneksem z [...] stycznia 2014 r. do operatu szacunkowego z [...] czerwca 2012 r., wartości gruntu stanowiącą części działki (zgodnie z oznaczeniami dotyczącymi służebności) obciążonej ww. służebnością gruntową.

Odnosząc się do kwestii różnicy pomiędzy kosztem działki nr ew. [...] zgłoszonym we wniosku (akt notarialny), a operatem szacunkowym dla tej działki, Prezes ARiMR wyjaśnił, że z aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z [...] czerwca 2012 r. wynika, iż Grupa zakupiła działkę nr [...] o powierzchni [...] ha za kwotę [...] zł i taki koszt wskazała we wniosku o przyznanie pomocy. Z dostarczonego przez Grupę w dniu [...] stycznia 2013 r. operatu szacunkowego wyceny nieruchomości gruntowej z [...] grudnia 2013 r. wynika, że wartość rynkowa nieruchomości, tj. działki [...] została określona na kwotę [...] zł.

Zgodnie z § 5 ust 1 i ust 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 czerwca 2009 r., w przypadku zakupu przez Grupę gruntu, budynku, budowli, używanego narzędzia, używanej maszyny, używanego urządzenia lub używanego samochodu ciężarowego, pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji jest przyznawania wyłącznie do wysokości stanowiącej wartość rynkową inwestycji. Z kolei wartość rynkowa inwestycji jest określana na podstawie dokumentu wystawionego przez uprawnionego rzeczoznawcę. Z wykonanego na ww. okoliczność operatu szacunkowego nr [...] z [...] maja 2015 r. wynika, iż cena została oszacowana na dzień [...] czerwca 2012 r. i wynosi [...] zł. Kwota ta przekracza o [...] zł kwotę zakupu przez Grupę działki nr [...] wynikająca z aktu notarialnego i przedstawioną do refundacji, co stanowi 0,24% kwoty ceny zakupionej przez Grupę działki.

W związku z tym Prezes ARiMR stwierdził, iż nie ma podstaw do przyjęcia ceny wynikającej z operatu szacunkowego wyceny nieruchomości gruntowej z [...] grudnia 2013 r., albowiem wartość nieruchomości w tym operacie została oszacowana na ten dzień. Przedstawiona do refundacji przez Grupę kwota [...] zł jest ceną rynkową działki nr [...] i powinna podlegać refundacji w ramach złożonego wniosku o przyznanie pomocy.

Różnica pomiędzy kwotą wynikającą z operatu szacunkowego i stanowiącą jej wartość rynkową a rzeczywistym kosztem poniesionym przez grupę wynosi [...] zł i kwota ta została ujęta do przyznania pomocy finansowej.

Odnosząc się do uznania za niekwalifikowane poniesionych przez Grupę opłat notarialnych związanych z zakupem ziemi pod realizowane inwestycje, Prezes ARiMR wskazał, iż zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia wykonawczego, pkt 12 Wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, opłaty notarialne są kosztem kwalifikowanym związanym z przygotowaniem i realizacją inwestycji, o których mowa w pkt 1-7 ww. załącznika. Faktura nr [...] z [...] lipca 2012 r. dotyczy opłaty notarialnej związanej z zakupem gruntu, a zgodnie z ww. rozporządzeniem wykonawczym i pkt 8 Wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji, rozliczyć można zakup gruntu przeznaczonego pod budowę lub rozbudowę budynków i budowli oraz zagospodarowanie terenu w zakresie, o którym mowa w pkt 7. Jak wynika z powyższego, z uwagi na nieodesłanie przez ustawodawcę w pkt. 12 ww. Wykazu do punku 8 ww. Wykazu, jednoznacznie wskazuje, iż brak jest możliwości rozliczenia poniesionych kosztów opłat notarialnych związanych z zakupem gruntu. W związku z tym nie można było uwzględnić kosztów poniesionej opłaty notarialnej za zakup gruntu jako kosztu kwalifikowanego, ujętych na fakturze VAT nr [...] z [...] lipca 2012 r. w kwocie [...] zł.

W dalszej części uzasadnienia Prezes ARiMR zajął stanowisko w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów kwalifikowanych inwestycji, w sposób obszerny je argumentując.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż stosownie do art. 116 ust. 1, w związku z art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 543/2011, w przypadku, gdy wnioskowana kwota pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU, przekracza kwotę należną, ustalona w trakcie kontroli, o więcej niż 3%, kwotę faktycznie należną beneficjentowi obniża się o stwierdzone zawyżenie. Kwota obniżenia równa jest różnicy pomiędzy wnioskowaną kwotą pomocy finansowej, a kwotą faktycznie należną grupie producentów. Jednak jeżeli organizacja producentów lub grupa producentów może wykazać, że nie jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowanej kwoty nie stosuje się żadnej kary.

W ocenie Prezesa ARiMR w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające odstąpienie w całości od zastosowania obniżek od płatności należnej. Z dokumentacji sprawy, dotyczącej zgłoszonych do refundacji kosztów poniesionych przez Grupę w ramach złożonego wniosku o przyznanie pomocy nie wynika, iż wszelkie odzwierciedlone w niej działania Strony nie były zamierzone i nie wynikały ze świadomego działania.

Prezes ARiMR podkreślił, że działania realizowane przez Stronę nie wynikały z działań innych podmiotów, na które Strona nie miała żadnego wpływu lub dokonywane były poza wiedzą Strony, a ich wynik był od niej niezależny. Wręcz przeciwnie, dokumentacja wskazuje na w pełni świadome działania Strony w celu osiągnięcia zamierzonych skutków, a przedstawienie takich a nie innych kosztów do refundacji było zamierzone, co potwierdza również treść odwołania. Powyższe upoważnia do utrzymania zastosowanej obniżki wynikającej z przywołanych powyżej przepisów art. 116 ust. 1, w związku art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011.

Organ wyjaśnił ponadto, że wskazanie w złożonym wniosku o przyznanie pomocy finansowej niekwalifikowanych kosztów, pomimo działania w zaufaniu do specjalistów, z którymi Grupa zapewniła sobie współpracę w ramach inwestycji budowlanych, w pełni obciąża Grupę. To Strona dokonała wyboru specjalistów związanych z realizacją inwestycji. Jeżeli zatem konsekwencją działalności ww. specjalistów w ramach umów zawartych z Grupą jest deklaracja zawyżonych kosztów realizacji inwestycji, to nikt inny, tylko Strona ponosi winę w ich wyborze, zaś względem organów administracji, którym przedłożone zostały niekwalifikowane koszty, również nikt inny tylko Grupa ponosi odpowiedzialność.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2016 r., uzupełnionej pismem procesowym z dnia 9 maja 2016 r., Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającej przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł oraz dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł. Skarżonej decyzji zarzuciła:

I. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:

- § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r., nr 98, poz. 822) w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, w związku z załącznikiem do wskazanego Rozporządzenia "Wykaz kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania" - poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie jako kwalifikowanych kosztów inwestycji wskazanych w wniosku Strony o przyznanie pomocy,

- art. 117 ust. 3 Rozporządzenia Komisji Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz UE L.2012.297.9) - poprzez bezpodstawne zastosowanie sankcji wobec Strony.

II. Naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:

art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a.") - poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia okoliczności sprawy i uwzględnienia słusznego interesu strony; przez brak rozpoznania istoty sprawy- organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu,

art. 6, art. 8 i art. 16 k.p.a. - poprzez ich nie zastosowanie.

Wskazane zarzuty Skarżąca rozwinęła w motywach skargi, w sposób obszerny je argumentując.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zarzuty skargi sprecyzowane w piśmie pełnomocnika Skarżącej z dnia 9 maja 2016 r. – w części za zasadne.

Na obecnym etapie postępowania między Stronami sporne pozostały koszty:

1. zakupu działek [...] i [...] – łącznie [...] zł.;

2. wartości gruntu pod budynkami przechowalni owoców z zapleczem magazynowym i hali stalowo –magazynowej, które to budynki zdaniem Strony rozliczone zostały we wniosku z I półrocza 2012 r. – [...] zł.;

3. notarialne ujęte na fakturze VAT nr [...] z [...] lipca 2012 r. – [...] zł.

4. koszty związane z realizacją inwestycji, takie jak:

- ustanowienia inspektorów nadzoru we wszystkich branżach występujących w obiekcie ze wskazaniem inspektora koordynatora – [...] zł.;

- przekazanie do realizacji zatwierdzonej dokumentacji budowlanej i wykonawczej – [...] zł.;

- ustalenia zakresu robót na rok 2012 i lata następne – [...] zł.;

- odbiorów końcowych z przygotowaną dokumentacją odbiorowa i listą wad i usterek – [...] zł.;

- nadzoru nad wykonywaniem obowiązków przez uczestników projektu – [...] zł.;

- uczestnictwa przy testowaniu poszczególnych systemów instalacyjnych i dotyczących usług zarządzania inwestycją za okres I i II kwartału 2012 r.;

- wstrzymania robót budowlanych – [...] zł;

- merytorycznej kontroli zadań – [...] zł.

Sąd podzielił stanowisko Skarżącej w następujących kwestiach:

- Odnośnie kosztów zakupu działek o nr: [...] i [...] Sąd podkreśla, iż w zatwierdzonym Planie dochodzenia do uznania zostały one wskazane jako niezbędne do realizacji inwestycji. W ocenie Sądu Skarżący wykazał, iż ich zakup był dla prowadzonej inwestycji konieczny. Wszystkie zakupione przez Stronę działki tworzą zwarty obszar, na którym zgodnie z przepisami realizowana jest inwestycja. Wymaga ona ustanowienia powierzchni biologicznie czynnej i zachowania należytych proporcji pomiędzy terenem zabudowanym i terenem zielonym. Realizacji tego celu służą sporne działki. Nie można uznać za racjonalne stanowiska organu, iż decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. o warunkach zabudowy, zmieniona decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nie możne być uwzględniana przy ocenie zasadności nabycia działek o nr: [...] i [...], ponieważ została wydana na wniosek Strony.

Termin "realizacja inwestycji" jest pojęciem szerszym niż "budowa obiektów na podstawie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę", dlatego też teren niezbędny dla zapewnienia prawidłowej realizacji tych przedsięwzięć nie jest powierzchniowo tożsamy, co organ bezpodstawnie kwestionuje.

- Odnosząc się do kosztów notarialnych ujętych na fakturze VAT nr [...] z [...] lipca 2012 r. Sąd przychylił się do stanowiska Skarżącej. Łączna analiza zapisu pkt 12 i pkt 8 załącznika do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r., nr 98, poz. 822) w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania – pt. "Wykaz kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania" prowadzi do interpretacji przyjętej przez Skarżącą. Kwalifikowanymi kosztami inwestycji są koszty związane z zakupem gruntu przeznaczonego pod budowę lub rozbudowę oraz zagospodarowanie terenu w zakresie, o którym mowa w punktach poprzedzających (pkt 8 załącznika) oraz koszty związane z przygotowaniem i realizacją inwestycji, o których mowa w pkt. 1 – 7 załącznika obejmujące opłaty notarialne (pkt 12 lit.b). Na gruncie przywołanej regulacji koszty opłaty notarialnej związanej z zakupem gruntu pod realizowane zgodnie z planem inwestycje winny zostać uznane za kwalifikowane.

- Rozważając zarzut naruszenia art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 - polegający na jego wadliwym zastosowaniu należy wskazać, iż zgodnie z tym przepisem, jeżeli kwota określona na podstawie ust. 2 lit. a) - tzn. kwota kwalifikująca się do wsparcia - przekracza kwotę określoną zgodnie z ust. 2 lit. b) - tzn. kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku - o więcej niż 3 %, nakłada się odpowiednią karę. Kwota kary jest równa różnicy między kwotami obliczonymi w ust. 2 lit. a) i b) – jednakże jeżeli organizacja producentów lub grupa producentów może wykazać, że nie jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowalnej kwoty nie stosuje się żadnej kary.

Sąd podkreśla (takie stanowisko zajmuje NSA przykładowo w wyroku z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. 870/12), iż z treści zdania drugiego przepisu wynika jednoznacznie, że możliwość odstąpienia od stosowania kary zależy od okoliczności faktycznych danej sprawy, wykazanych przez organizację lub grupę producentów.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, należy przyjąć, iż Grupa wykazała, że nie jest odpowiedzialna za włączenie niekwalifikowalnej kwoty do wniosku o przyznanie pomocy finansowej - w ocenie działań Grupy skutkującej nałożeniem kary.

Wydatki uznane przez organ za niekwalifikowane dotyczą kosztów ujętych w zatwierdzonym Planie dochodzenia do uznania. Część z nich Sąd uznał za wskazane we wniosku prawidłowo, co do części konieczne jest ponowne przeanalizowanie sprawy a zatem ich charakter budzi wątpliwości nie pozwalające uznać odpowiedzialności Strony w rozumieniu art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011. Wydatki zasadnie zakwestionowane przez organ zarówno ze względu na ich specyfikę jak i wielkość, na tle całej sprawy, w ocenie Sądu nie mogą spowodować uznania odpowiedzialności Skarżącej z art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego.

Za niewyjaśnioną w sposób dostateczny Sąd uznał kwestię rozliczenia gruntu pod budynkami. Jest oczywiste, że na gruncie prawa cywilnego budynki posadowione na gruncie, z gruntem tym "zrastają się" tworząc jego część składową. Nabywając zabudowaną nieruchomość kupujący staje się właścicielem budynków i gruntu, na którym się one znajdują. Ta zasada prawa cywilnego nie przeczy możliwości oszacowania wartości samych budynków czy też samego gruntu, przy czym fakt, że jest on zabudowany musi mieć wpływ na cenę tej nieruchomości. Kluczowe znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu w tej kwestii mają treści sporządzonych w sprawie operatów szacunkowych, na które powołują się obie Strony, wyciągając z ich zapisów odmienne wnioski.

Sąd, po zapoznaniu się z aktami administracyjnymi sprawy, w tym ze znajdującymi się w nich operatami szacunkowymi, stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji nie została dostatecznie wyjaśniona kwestia zakresu dokonanych wycen oraz sposobu rozliczenia w ramach kosztów kwalifikowanych nieruchomości zabudowanej , nr ew. [...] o powierzchni [...] ha.

W zaskarżonej decyzji organ zajął stanowisko, iż w operacie szacunkowym z dnia [...] czerwca 2012 r. wartość budynków została oszacowana z uwzględnieniem wartości gruntu znajdującego się pod nimi i te koszty zostały już rozliczone we wniosku za I półrocze 2012 r. Równocześnie organ wskazał, iż wartość samych gruntów oszacowana została w aneksie z grudnia 2013 r.

Operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 2013 r. dotyczący wyceny nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...] określa szacowaną powierzchnię na [...] oraz zaznacza, iż budynki posadowione na tej nieruchomości nie są przedmiotem wyceny.

Jeżeli wartość budynków wraz z gruntem, na którym zostały wybudowane została już rozliczona to albo szacowany w operacie z dnia [...] grudnia 2013 r. grunt winien być pomniejszony o powierzchnię zabudowaną albo cała działka o powierzchni [...] ha powinna być wyceniona jako nieruchomość, której fragment jest zabudowany.

Analiza treści znajdujących się w aktach adm. operatów budzi wątpliwości, które winny być wyjaśnione w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez organ.

Za zasadnie zakwestionowane przez organ Sąd uznał natomiast koszty związane z realizacją inwestycji a w szczególności:

- Ustanowienia inspektorów nadzoru we wszystkich branżach występujących w obiekcie ze wskazaniem inspektora koordynatora – co wynika wprost z art. 27 prawa budowlanego. W zaskarżonej decyzji organ omówił treść umowy z dnia [...] stycznia 2012 r. zawartej pomiędzy Grupą a wykonawcą t.j. Inżynierem Kontraktu i podkreślił, iż postanowienia § 13 tej umowy określające szczegółowe warunki wykonania umowy w pkt 1 określają jedynie sposób wykonania przedmiotu umowy określonego w § 3 jako kompleksowa obsługa w zakresie wielobranżowego nadzoru inwestorskiego przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych wymaganych przez Zamawiającego, poprzez ustanowienie inspektorów nadzoru odpowiednich branż oraz inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika zespołu. Zgodnie z zawartą umową Grupa, jako zamawiający, powinna zapłacić zgodnie z umową z dnia [...] stycznia 2012 r. za czynności wielobranżowego nadzoru inwestycji.

- Sąd zgadza się także ze stanowiskiem organu, iż koszt przygotowania dokumentacji uwzględnia również koszt jej przekazania tak więc wskazywanie związanych z tą czynnością techniczną kosztów jako kwalifikowanych stanowi powielenie kosztów przygotowania dokumentacji.

- Powielaniem kosztów realizacji inwestycji są koszty związane z ich odbiorem, przygotowaniem dokumentacji odbiorowej i wskazaniem wad i usterek.

- Koszty ustalenia zakresu robót na rok 2012 i lata następne uwzględniającego odbiory częściowe i prowadzenie działalności statutowej Strony nie stanowią kosztów kwalifikowanych wskazanych w załączniku do rozporządzenia wykonawczego.

- Koszty nadzoru nad wykonywaniem obowiązków przez uczestników projektu, koszty uczestnictwa przy testowaniu poszczególnych systemów instalacyjnych i dotyczących usług zarządzania inwestycją za okres I i II kwartału 2012 r. oraz koszty merytorycznej kontrola zadań – zasadnie uznane zostały przez organ za niekwalifikowane ponieważ dotyczą obowiązków Inżyniera Kontraktu i zostały objęte wiążącą Skarżącego umową.

- Wstrzymanie robót nie miało miejsca, bowiem przywoływany przez Stronę wpis w dzienniku budowy z dnia [...] lipca 2012 r. jest wyłącznie wskazówka postępowania w pracach prowadzonych przy linii elektroenergetycznej.

Sąd podnosi, iż zarzuty skargi odnoszące się do nieuznanych kosztów związanych z realizacją inwestycji są ogólnikowe i lakoniczne, nie zawierają argumentów mogących stanowić podstawy do zakwestionowania przez Sąd decyzji organu w tym zakresie.

Mając powyższe na względzie Sąd uchylił zaskarżoną decyzje w całości, bowiem uwzględnienie w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez organ stanowiska Sądu spowoduje konieczność ponownego ustalenia kwoty kosztów niekwalifikowanych.

Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oparł się na treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze wagę kwestii rozstrzygniętych na korzyść Skarżącego Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 206 ppsa.