Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1834/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Andrzej Wieczorek WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2005 r. sprawy ze skargi K.P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...], Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego K.P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2003r., Nr [...], w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia - utrzymał w mocy w/w decyzję.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] sierpnia 2003 r., podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki typu [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w miejscowości W., na drodze krajowej nr [...] W. – S. – K., stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na II osi pojazdu o [...] kN. Prowadzący pojazd kierowca T.S. odmówił podpisania protokołu z zatrzymania i kontroli pojazdu, nie zgłaszają do jego treści oraz samego sposobu przeprowadzenia kontroli jakichkolwiek pisemnych uwag (vide: Protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r.).

Pismem z dnia [...] sierpnia 2003 r. skarżący został zawiadomiony przez organ o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz pouczony o przysługujących stronie uprawnieniach wynikających z przepisu art. 10 k.p.a.

W dniu [...] sierpnia 2003 r. decyzją nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad – działając na podstawie przepisu art. 13 ust. 2a i 2b, oraz Lp. 5 pkt 1 lit. d tabeli stanowiącej załącznik do ustawy, oraz art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z póź. zm.), oraz § 1-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2002 r. Nr 32, poz. 262), a także na podst. art. 104 § 1 k.p.a. - obciążył skarżącego K.P. karą pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia drogą krajową nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ - powołując się na ustalenia dokonane w toku kontroli z dnia [...] sierpnia 2003 r. - stwierdził, że zachodzą podstawy do ukarania przewoźnika za brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Skarżący K.P. złożył w dniu [...] września 2003 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwane mylnie "odwołaniem"). W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż w dniu [...] sierpnia 2003 r. kierowca przyjął naczepę wraz z załadunkiem wyrobów stalowych od załadowcy niemieckiego. Następnie - według strony - na przejściu granicznym w R. dokonał odprawy celnej, podczas której samochód wraz z załadunkiem został zważony. Zdaniem skarżącego w trakcie pomiaru nie wykazano żadnych przekroczeń nacisku na osie, zaś sam wynik pomiaru był prawidłowy, albowiem w przeciwnym razie skarżący zostałby odnotowany i wezwany do uiszczenia zapłaty za przeciążenie, a następnie zobowiązany do powrotu do załadowcy w Niemczech. Według skarżącego powyższe znajduje uzasadnienie w liście przewozowym (CMR), w którym znajduje się stosowny zapis. W świetle tego – zdaniem strony - wynik ważenia przeprowadzonego ok. [...] km od przejścia granicznego w R. jest rażąco odmienny od dokonanego na przejściu. Według wyjaśnień strony skarżącej kierowca powołując się na pomiar z przejścia granicznego poprosił o powtórzenie ważenia, lecz jego wątpliwości i prośba o ponowne zważenie zostały zlekceważone przez pracowników organu, co w konsekwencji spowodowało odmowę podpisania przez kierowcę protokołu kontroli. Skarżący podniósł, że różnica w pomiarach wagi pomiędzy przejściem granicznym w R. i dokonanym pomiarem w Wólce jest zbyt rażąca, co budzi nieufność i poważne wątpliwości. Zdaniem strony, gdyby chodziło o niewielką różnicę, to można byłoby dopuścić tezę o przesunięciu towaru podczas jazdy pojazdu, lecz w sytuacji [...] t jest to absurdalne założenie. Strona skarżąca podniosła ponadto, że wysokość nałożonej kary pieniężnej jest dotkliwa, a więc w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowości pomiarów - należy dopuszczać możliwość powtórnego ważenia dla potwierdzenia pierwotnego wyniku.

W wyniku rozpatrzenia środka zaskarżenia wniesionego przez skarżącego K.P. decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...], Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2003r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ - powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, a także na ustalenia zawarte w protokole z przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2003 r. kontroli pojazdu, należącego do skarżącego - uznał, iż prawidłowo została ustalona wysokość należnej kary pieniężnej. Organ stwierdził, iż powołane przepisy nie przewidują żadnych odstępstw w przypadku stwierdzenia przekroczenia nacisku na poszczególne osie, czy to z przekroczeniem, czy też bez przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, a także przekroczenia szerokości, długości lub wysokości pojazdu. Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej odnośnie wyników pomiaru dokonanego w R. – organ stwierdził, że nie można zgodzić się z zarzutami skarżącego uznającymi wynik pomiaru dokonanego w dniu kontroli za błędny. Według organu zarówno wagi, jak i miejsce, w którym dokonano w dniu [...] sierpnia 2003 r. pomiar posiadają odpowiednie świadectwa legalizacyjne. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podniósł, że pomiar dokonany na granicy przeprowadzony był w odległości ponad [...] km od miejsca kontroli w miejscowości W., a jak wynika z zapisu dokonanego w liście przewozowym załączonym przez stronę do środka zaskarżenia, przewożony ładunek – wbrew twierdzeniom skarżącego – mógł ulec przemieszczeniu. Świadczy o tym – według organu - zapis w rubryce dokumentu CMR "Zastrzeżenia i uwagi przewoźnika", gdzie napisano, że "załadowcy nie chcieli odpowiednio rozmieścić ładunku, twierdząc że się przesunie". Zdaniem organu podnoszony przez skarżącego fakt nie przekroczenia na granicy masy całkowitej pojazdu jest bez znaczenia, bowiem nie z tego tytułu została nałożona na niego kara.

Skarżący wniósł w dniu [...] września 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2004 r. Strona - wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu – podniosła, iż nie miała wpływu na załadunek i wagę towaru, ponieważ odebrała załadowaną naczepę od przewoźnika niemieckiego. Zdaniem skarżącego należy całkowicie odrzucić tezę o przesunięciu się ładunku, albowiem strona przewoziła pręty stalowe rozmieszczone wzdłuż całej naczepy, które zamocowane były specjalnymi pasami do rampy naczepy. Zdaniem strony prawidłowe zabezpieczenie ładunku, to podstawowy obowiązek kierowcy, a brak tego zabezpieczenia winien być odnotowany w protokole. W ocenie strony fakt posiadania przez wagę świadectwa legalizacji nie oznacza, że przyrząd pomiarowy nie może zawieść. Strona pozostawiła ocenie Sądu kwestię zachowania się pracowników organu, w tym ich odmowę ponownego ważenia kontrolowanego pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, wnosząc o oddalenie skargi, podniósł w uzasadnieniu, iż podtrzymuje w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził ponadto, iż odpowiedzialność, o której mowa w art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych ma charakter obiektywny i nie jest uwarunkowana winą podmiotu wykonującego przejazd po drodze publicznej. Na organie nakładającym karę pieniężną nie ciąży zatem obowiązek wykazania, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych, czy też zawinionych przez przewoźnika. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podniósł, iż kara pieniężna zależna jest od wielkości stwierdzonego przekroczenia nacisku i jako kara administracyjna jest niezależna od winy, czy też zaniedbania właściciela pojazdu lub dokonującego transportu i jest wymierzana wyłącznie w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Pana K.P. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2004 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja twego organu z dnia [...] sierpnia 2003 r. nie naruszają prawa.

Przedmiotowe decyzje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 kpa, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zgodnie z którym za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających dopuszczalne wielkości, bez stosownego zezwolenia określonego odrębnymi przepisami, pobiera się karę pieniężną, której wysokość określa załącznik do ustawy.

Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "pobiera się" oznacza, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu mają charakter decyzji obligatoryjnych i że uprawniony organ, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i ustaleniu, iż wystąpiły okoliczności przewidziane w ustawie (brak zezwolenia i nienormatywność pojazdu), zobowiązany jest wymierzyć karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku do ustawy o drogach publicznych. Z punktu widzenia wymogów ustawy kwestia zawinienia sprawcy naruszenia jest zatem obojętna (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 987/04, nie publik.).

Zgodnie z przepisami cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. pojazd uczestniczący w ruchu powinien odpowiadać warunkom technicznym określonym w tym rozporządzeniu.

Z akt sprawy, w tym przede wszystkim z zebranych w toku postępowania kontrolnego dowodów (vide: Protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r.) wynika jednoznacznie, iż w pojeździe należącym do skarżącego K.P. przekroczony był nacisk na drugiej osi pojazdu. Nacisk ten stanowił [...] kN, a więc stwierdzono przekroczenie nacisku o [...] kN.

W ocenie Sądu ważenie pojazdu zostało przeprowadzone prawidłowo i nie budzi istotnych zastrzeżeń, zaś otrzymane wyniki ważenia zostały podane po uwzględnieniu tolerancji 200 kg + 2% dla każdej osi. Również wysokość kary pieniężnej została – według Sądu – ustalona prawidłowo na podstawie załącznika do cyt. ustawy o drogach publicznych.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ administracji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Ponadto Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad - działając zarówno w trybie odwoławczym, jak i pierwszoinstancyjnym - nie dopuścił się obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem organ ten oparł się na materiale prawidłowo zebranym przez kontrolerów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w P. – Rejon w K. (vide: Protokół kontroli z dnia [...] sierpnia 2003 r.), dokonując jego wszechstronnej oceny.

Sąd uznał, iż argumenty użyte przez skarżącego zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również przedstawione w uzasadnieniu skargi wniesionej do sądu administracyjnego, nie mogą być uwzględnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż przyrządy pomiarowe użyte w toku kontroli posiadały legalizację, co stwierdzone zostało w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu, zaś sama kontrola została przeprowadzona prawidłowo, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 29 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz.U. z 2001 r., Nr 63, poz. 636 ze zm.). Ponadto należy uznać, iż stanowisko, na którym dokonana została kontrola przedmiotowego pojazdu, posiadało aktualne świadectwo legalizacji, co zresztą – jak zasadnie zauważył organ – również wynika z protokołu kontroli.

Zdaniem Sądu należy uznać, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa, brak możliwości stwierdzenia nacisku na osi pojazdu w miejscu załadunku towaru, czy też brak wpływu przewoźnika na sposób dokonania załadunku towaru, nie może stanowić okoliczności wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy dokonującego transportu drogowego za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Ponadto organ zasadnie – zdaniem Sądu – uznał również, iż fakt nieprzekroczenia przez stronę dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu również jest bez znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż w przypadku przekroczenia tego parametru organ nałożyłby na stronę dodatkową karę pieniężną, osobno przewidzianą w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Według obowiązującego przepisu art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.) ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Stąd też okoliczność, na którą powołał się skarżący, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie została przekroczona - jest bez znaczenia w niniejszej sprawie.

Należy ponadto – zdaniem Sądu – przyjąć, że organ zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie może mieć znaczenia fakt, iż wyniki pomiaru dokonanego na przejściu granicznym w R. nie wykazały przeciążenia nacisków na osiach pojazdu, albowiem w niniejszej sprawie dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy ważne są jedynie ustalenia organu dokonane w punkcie kontroli pojazdu w miejscowości W..

Ustosunkowując się do zawartego w skardze zarzutu braku możliwości powtórnego skontrolowania nacisków na osi, a tym samym sprawdzenia przez stronę skarżącą prawidłowości dokonanego po raz pierwszy ważenia, Sąd pragnie zauważyć, iż w świetle obowiązujących w dniu kontroli przepisów prawa - brak jest po stronie organu obowiązku przeprowadzenia takiej czynności.

Zdaniem Sądu – pomimo braku podpisu kierowcy - protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2003 r. został zasadnie przyjęty jako podstawa ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji. Protokół ten świadczy też o tym, że strony skarżącej nie pozbawiono możliwości uczestniczenia w ustaleniach faktycznych sprawy. W ocenie Sądu sam brak podpisu protokołu nie może świadczyć o wadliwości przeprowadzonej przez organ czynności.

Każdy przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie transportem drogowym i przewożeniem ładunków po drogach publicznych powinien z należytą starannością, dokładnie i szczegółowo wybierać drogę swego przejazdu w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych użytkowanego przez siebie pojazdu. Zdaniem Sądu nakazy stosownego postępowania muszą być bezwzględnie przestrzegane przez użytkowników dróg publicznych, niezależnie od tego, czy danym pojazdem dokonują oni transportu określoną drogą jedynie kilka kilometrów, jak również bez względu na rodzaj towaru, konstrukcję pojazdu, czy też bez względu na inne uwarunkowania związane z zakresem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Brak jest także jakichkolwiek podstaw prawnych, aby przewoźnik mógł przerzucić odpowiedzialność za przejazd pojazdem z przeciążoną osią lub przekroczeniem innego parametru technicznego pojazdu na podmiot dokonujący załadunku towaru.

Zdaniem Sądu należy w konsekwencji przyjąć, iż skarga Pana K.P. nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.