Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 503/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 li. c, art .200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2019 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję S. J. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S. G. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S.G. jest decyzja Wojewody [...] [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobe bezrobotną i odmowy prawa do zasiłku.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019r. nr [...] Starosta [...], we wznowionym na podstawie art.145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2098, dalej "k.p.a.") postępowaniu, uchylił decyzję własną z dnia [...] stycznia 2018r. znak: [...], nr: [...] o uznaniu S.G. od dnia [...] stycznia 2018r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] stycznia 2018r. na okres 365 dni w wysokości 997,40 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, natomiast w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku, tj. od dnia 5 kwietnia 2018r. w wysokości 783,20 zł brutto miesięcznie, tj. 120% podstawowej wysokości zasiłku) oraz odmówił uznania S.G. za osobę bezrobotną od dnia 5 stycznia 2018r. i odmówił przyznania prawa do zasiłku od dnia 5 stycznia 2018r.

Organ wyjaśnił, że w ocenianym okresie – od 14 lipca 2014r. wyżej wymieniony pełnił funkcję Prezesa Zarządu A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] Spółka wymagała nadzoru, prowadzenia jej spraw i reprezentowania. Zakres obowiązków wykonywanych w związku z pełnioną funkcją i wymiar czasu prawy poświęcany na realizację tych obowiązków powoduje, że miał ograniczoną gotowość do podjęcia zatrudnienia, co wyłącza możliwość uznania go za osobę bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1265, dalej "ustawa o promocji zatrudnienia").

W odwołaniu od powyższej decyzji S.G. zarzucił wybiórczą ocenę materiału dowodowego oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy skutkujące błędnym przyjęciem, że skarżący nie spełniał warunków do uzyskania statusu bezrobotnego w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji. Zarzucił też sformułowanie uzasadnienia w niepełny sposób, z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i do precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji. Z treści przepisu art. 2 ust.2 ustawy o promocji nie wynika, że w każdym przypadku członkostwo w zarządzie spółki osoby niezatrudnionej w spółce wyklucza możliwość uznania takiej osoby za osobę bezrobotną. Konieczne jest bowiem ustalenie, czy taka osoba jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia (NSA w wyroku z dnia 27.07.2012r. sygn. akt I OSK 141/12). Skarżący z tytułu pełnionej funkcji nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, nie był związany ze spółką umową o pracę ani też umową cywilnoprawną. Funkcję członka zarządu pełniły też inne osoby. Sam fakt powołania na członka zarządu spółki nie może wykluczać gotowości do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ wydający decyzję pominął okoliczność, iż S.G. pozostawał w dyspozycji PUP w [....], gotowy do niezwłocznego podjęcia pracy.

Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 71 ust. 1 ustawy o promocji oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że z ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego wynika, że S.G. zarejestrował się w PUP w [...] w dniu [...] stycznia 201 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, w następstwie czego wydano objętą postępowaniem decyzję. Bezspornym jest, że w dniu rejestracji w PUP w [...] S.G. oświadczył m.in., że jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie.

W dniu 18 grudnia 2018r. pracownicy PUP w [...] wygenerowali wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, zawierające informacje na temat firmy A Sp. z o.o. z siedzibą w [...], która została zarejestrowana w KRS w dniu 19 czerwca 2012r., zaś S.G. pełni funkcję Prezesa Zarządu tej spółki. Zarząd jest aktualnie (od dnia 5 września 2018 r.) jednoosobowy. W dniu 18 grudnia 2018r. S.G. złożył pisemne oświadczenie, znajdujące się w aktach niniejszej sprawy wskazując w nim, że w związku z pełnieniem funkcji prezesa Zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością - nie wykonywał pracy w tej spółce, zaś jego czynności ograniczały się do podpisywania umów o pracę lub świadectw pracy. Czynnościami z funkcjonowaniem spółki zajmowała się Wiceprezes Zarządu G.W. oraz Biuro Rachunkowe. W czasie figurowania w ewidencji PUP w [...], stawiał się do urzędu na każde wezwanie i był gotowy do podjęcia pracy. Nie pobierał wynagrodzenia w spółce, ponieważ nie generowała ona zysku. Wskazał też, że Prezesem Zarządu był od dnia 14 lipca 2014r. i w tym okresie pracował w innych firmach na pełny etat. Ze świadectwa pracy wystawionego w dniu 3 października 2018r. wydanego przez firmę A Sp. z o.o., podpisanego przez G.W. jako Wiceprezesa Zarządu Spółki A Sp z o.o. wynika, że S.G. był zatrudniony na pełny etat na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego w okresie od 20 czerwca 2016r. do 31 grudnia 2017r. Z kolei ze świadectwa pracy wystawionego w dniu 1 grudnia 2018r. przez firmę M.J., M.J. Zakład Usługowo - Handlowy [...] wynika, że skarżący był zatrudniony na pełny etat na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego w okresie od 10 Września 2018r. do 1 grudnia 2018r.

W aktach sprawy znajduje się kopia świadectwa pracy wystawionego w dniu 31 marca 2016r. w J. przez pracodawcę B S.A. z siedzibą w J. przy ul. [...] 108. Z jego treści wynika, że S.G. w okresie od 15 czerwca 1989r. do 31 marca 2016r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w firmie B S.A. w [....] na stanowisku m.in. montera konserwatora instalacji energetycznych, po czym stosunek pracy ustał w wyniku jego wypowiedzenia, dokonanego przez pracodawcę. W okresie od 13 marca 2012r. do 12 marca 2015r. skarżący przebywał na urlopie wychowawczym.

W sprawie istotne znaczenie ma przepis art. 33 lit. 4 pkt 1 (niewspomniany przez organ I instancji). Przepis ten nakazuje wprost staroście pozbawić statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym, oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, 1 oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia pozostałe warunki taksatywnie wymienione w kolejnych punktach tego artykułu. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku o prawidłowości stanowiska organu I instancji co do przypisania skarżącemu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. S.G. był w stanie pogodzić wiele aktywności życiowych w tym samym czasie (praca zawodowa, opieka nad małym dzieckiem, funkcja prezesa zarządu spółki prawa handlowego), jak wiele innych osób funkcjonujących na rynku pracy. Nie może to jednak automatycznie oznaczać, że np. po ustaniu zatrudnienia, kiedy to "pozostała" mu do pełnienia jedynie funkcja prezesa zarządu spółki z o.o. - skarżący znowu legitymuje się pełną zdolnością i gotowością do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Samo pełnienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego może być okolicznością zaprzeczającą gotowości owego członka zarządu do podjęcia zatrudnienia. Wzgląd na użyte w czasie teraźniejszym w art. 201 § 1 K.s.h., określającym funkcje zarządu spółki, sformułowanie "prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę" oraz na istotę "prowadzenia" i "reprezentowania" uzasadnia tezę, że czynności te mają charakter permanentny, co uwydatnia twierdzenie, że zarząd jest organem zajmującym się bieżącą (codzienną) działalnością spółki. Zgodnie z art. 204 § 1 tej ustawy, prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. W istocie również - nawet ustanowienie prokury nie zwalnia członka zarządu z reprezentacji i prowadzenia spraw spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W przypadku pełnienia funkcji członka zarządu spółki istotne znaczenie ma nie to, czy takie czynności są wykonywane odpłatnie, lecz to, iż na każdej z osób pełniących omawianą funkcję ciążą określone zadania, które muszą one wykonywać, co do zasady osobiście. Sprawy statusu bezrobotnego osób pełniących funkcję prezesa zarządu spółki kapitałowej były wielokrotnie przedmiotem orzekania przez sądy administracyjne, których pogląd w tym zakresie jest ugruntowany i stanowi wskazówkę dla organów zatrudnienia co do wykładni przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S.G. rep. przez adw. zaskarżając opisaną na wstępie decyzję w całości zarzucił 1) naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności przedmiotowej sprawy co skutkowało błędnym przyjęciem, że skarżący nie spełniał warunków do uzyskania statutu bezrobotnego w myśl art. 2 ust 1 kt 2 ustawy o promocji;

2) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. a art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny i z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy i precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, wniósł o uchylenie zaskarżonego decyzji Wojewody [...] oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W ocenie skarżącego z art. 2 ust. 2 ustawy o promocji nie wynika, że w każdym przypadku członkostwo w zarządzie spółki osoby niezatrudnionej w spółce wyklucza możliwość uznania takiej osoby za osobę bezrobotną. Konieczne jest w każdym wypadku ustalenie czy osoba ta jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Organ nie uzasadnił, które konkretnie zapisy umowy spółki ograniczały dyspozycyjność i gotowość podjęcia zatrudnienia. Nie zbadał żadnego zakresu czynności członków Zarządu Spółki, nie zapoznał się ze strukturą spółki, nie dokonał też analizy umowy spółki, ani obowiązujących w spółce regulaminów. Ponadto przywołana decyzja nie uwzględnia, że S.G. pozostawał w dyspozycji Powiatowego Urzędu Pracy w [...], gotowy do niezwłocznego podjęcia pracy. Co istotne w przedmiotowej sprawie, że skarżący w okresie pełnienia funkcji członka zarządu pracował najpierw w zakładach [...], a następnie był zatrudniony, po wcześniejszym skierowaniu przez Powiatowy Urząd Pracy w [....], w firmie ZHU [...] i A Sp. z o.o. We wszystkich tych firmach skarżący pracował w pełnym wymiarze czasu pracy i nie wpływało to w żaden sposób na pełnienie przez niego funkcji członka zarządu. Skarżący był gotowy, pomimo pełnienia funkcji członka zarządu, do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada zdolność zakwestionowanego rozstrzygnięcia z przepisami obowiązującego prawa – art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. p. 2188 ze zm.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ze względu na naruszenia przepisów procesowych, które to mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Skarżący S.G. zgłosił się w Urzędzie Pracy gminy [...] w dniu 5 stycznia 2018 r. dołączając świadectwo pracy, z którego wynika, że w okresie od 20 czerwca 2016 r. do 31 grudnia 2017 r. był zatrudniony na pełnym etat w [...] w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego. Stosunek pracy ustał z upływem okresu na jaki umowa została zawarta.

Wobec tego z dniem 5 stycznia 2018 r. został uznany za osobę bezrobotną i przyznano mu zasiłek dla bezrobotnych.

W związku z pozyskaniem przez Urząd Pracy informacji z Krajowego Rejestru Sądowego o tym, że skarżący jest wspólnikiem spółki [...] i członkiem jej zarządu od lipca 2014 r. a od 14 sierpnia 2014 r. pełni również funkcję Prezesa Zarządu tej spółki.

Wobec tego organ wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przyjmując iż nie spełniał podstawowej przesłanki do uzyskania statusu bezrobotnego tj. "pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia".

Następnie organ uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. o uznaniu go za osobę bezrobotną i odmówił przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż podstawowym warunkiem, który musi być spełniony jest art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a mianowicie "bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit.i, j, l (...), które bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie przez okres co najmniej 6 m-cy (...) zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy".

Z informacji uzyskanej przez urząd pracy wynika, iż skarżący prezesem spółki A od 14 lipca 2014 r. i w tym okresie pracował na pełny etat w spółce "[...]" w przeważającym zakresie w charakterze montera w pełnym wymiarze czasu pracy. Potwierdza ten fakt wystawione świadectwo pracy. Zauważyć należy również, że w tym czasie gdy był zatrudniony w spółce "[...]" w okresie od 13 marca 2012 r. do 12 marca 2015 r. przebywał na urlopie wychowawczym na syna K. Z wypisu KRS wynika, iż w okresie od 15 lutego 2016 r. do 4 września 2018 r. w skład Zarządu Spółki [...] wchodziła G.W.

Z wyjaśnień skarżącego wynika, iż w spółce do jego obowiązków należało podpisywanie świadectw pracy i umów o pracę.

Z wystawionego świadectwa pracy wynika, iż w okresie od 20 czerwca 2016 r. do 31 grudnia 2017 r. skarżący był zatrudniony na pełny etat w [...] w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego.

Orzecznictwo sądów administracyjnych, które podziela skład orzekający w sprawie zgodnie przyjmuje, że "pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek do uzyskania statusu bezrobotnego" – wyroku NSA z dnia 1 marca 2017 r. I OSK 3283/15. W przedmiotowej sprawie wobec przedłożenia przez skarżącego świadectw pracy, z których wynika iż będąc członkiem zarządu spółki a następnie jej prezesem pracował on na pełny etat w różnym charakterze, a mianowicie po zakończeniu urlopu wychowawczego od 13 marca 2015 r. do 31 marca 2016 r. w charakterze montera w spółce "[...]" a w następnych okresach w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego w spółce [...] Prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego wymaga wyjaśnienie sprawy z wykorzystaniem wszystkich niezbędnych środków dowodowych wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Nie do przyjęcia przez Sąd orzekający w sprawie jest stanowisko organu, iż z samego faktu, że skarżący jest członkiem zarządu spółki oraz jej prezesem wynika fakt, że nie spełnia podstawowej przesłanki do uznania go za bezrobotnego a mianowicie gotowość do podjęcia zatrudnienia.

Wątpliwości organu winny wynikać z faktu, że skarżący od 2014 roku jest członkiem zarządu tej spółki lecz w tym czasie wykazuje aktywność zawodową, co potwierdzają przedkładane świadectwa pracy.

Być może jest to spółka, w której prace członka zarządu lub jej prezesa sprowadza się do niewielu w niej obowiązków.

To należało wyjaśnić aby uznać, iż brak jest przesłanek do uznania skarżącego za osobę bezrobotną.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu.

Wobec tego zarzuty skarżącego w pełni są zasadne.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia Sąd uwzględnił skargę.