Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 4569/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej P. [...] w W. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] dokonanego w dniu [...] września 2000r. przez "S." Sp. z o.o. z siedzibą w W., procedurą dopuszczenia do obrotu objęto sprowadzone z F. leki o wartości celnej deklarowanej przez importera według wynikającej z faktur ceny transakcyjnej 165.600,00 FRF. Do zgłoszenia dołączono wystawioną przez eksportera, S. [...] S.A. z siedzibą we F., fakturę o nr [...] z dnia [...] .09.2000 roku. Do zgłoszenia dołączona została także Deklaracja Wartości Celnej.

W związku z wynikami kontroli przeprowadzonej przez Regionalny Inspektorat Celny w L. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął w dniu [...] grudnia 2002 roku postępowanie w celu zbadania prawidłowości w/w zgłoszenia celnego, a następnie decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2003 roku uznał je za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej importowanych leków, określając jednocześnie tę wartość z uwzględnieniem kwoty obniżki ceny wg noty kredytowej eksportera z dnia [...] października 2000 roku, oznaczonej numerem [...] . Zgodnie z powołaną notą kredytową świadczona przez eksportera kwota na rzecz Spółki, obniżała cenę transakcyjną fakturowaną pierwotnie według faktur eksportera przedstawionych przy zgłoszeniach celnych we wrześniu 2000 roku, w tym przy zgłoszeniu SAD nr [...] dokonanym w dniu [...] września 2000r.

Dyrektor Izby Celnej - P. [...] w W., orzekając w sprawie w związku z odwołaniem Spółki decyzją z dnia [...] .10.2003 roku o nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w siedzibie importera ujawniono umowę zawartą przez niego w dniu [...] sierpnia 1996 roku ze spółką S. we F. oraz kolejne jej nowelizacje, w tym nowelizację nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 roku, która zaczęła obowiązywać od dnia 01.01.2000r. Na podstawie tej umowy sprzedawca towaru zobowiązał się udzielić Spółce upustu na następujących zasadach. Gdy zakupy dokonane przez Spółkę w danym okresie miesięcznym przekraczały plan zakupów ustalony w Rocznym Planie Zakupów Produktów Gotowych o mniej niż 5 % - stawka upustu wynosiła 25 %, gdy plan zakupów przekroczono o więcej niż 5% , lecz mniej niż 10 % - stawka upustu wynosiła 30 %, natomiast gdy plan zakupów przekroczono o więcej niż 10 % - stawka upustu wynosiła 35%. Warunkiem udzielenia rabatu była oprócz przekroczenia minimalnego planu zakupów w danym miesiącu, terminowa zapłata za zakupione leki. W art. 6 Noweli nr [...] z dnia [...] .04.1998r. ustalono także, że rabat powinien być przyznawany w postaci noty kredytowej wystawionej i zapłaconej przez Eksportera w przeciągu 90 dni po upływie miesiąca, w którym dokonano zakupu towaru. Na podstawie tej umowy importerowi były przyznawane według not kredytowych kwoty obniżki fakturowanych wcześniej cen transakcyjnych. Podnosząc, że nota kredytowa z dnia [...] października 2000 roku, oznaczona numerem [...] na ogólną kwotę 3.508.741,42 FRF dotyczyła towarów importowanych przez Spółkę we wrześniu 2000 roku, w tym towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym, organ odwoławczy uznał, że zgodnie z dyspozycją art. 23 § 9 Kodeksu celnego wartość celną tych towarów wyrażała wynikająca z faktury cena transakcyjna pomniejszona o wynikającą z noty kredytowej kwotę obniżki ceny. Zgromadzone dokumenty potwierdzają więc fakt udzielenia stronie rabatu na zakupiony towar, a także jego wysokość ( 35%). Ponadto z dokumentów księgowych wynika, że zobowiązania firmy S. wobec kontrahenta zagranicznego były pomniejszane o wartość otrzymywanych zniżek, a ostatecznie cena zakupionych leków stanowiła kwotę pomniejszoną o wartość upustów. W konsekwencji zdaniem Dyrektora Izby Celnej, uzasadniona była korekta wartości celnej dokonana przez organ celny pierwszej instancji.

W skardze z 3 listopada 2003 r., wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego " S." Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając rażące naruszenie przepisów:

- art. 23 § l i § 9 Kodeksu celnego poprzez jego błędną wykładnię, nie uwzględniającą treści art. 85 § l Kodeksu celnego, co doprowadziło do przyznania organom celnym uprawnień nie wynikających z ustawy;

- art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, że wartość celna towaru nie jest związana z dniem zgłoszenia celnego;

- art. 83 § 3 Kodeksu celnego i błędne ustalenie, że należności celne przywozowe nie są wymagalne wg wartości celnej towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego;

- art. 65 § 4 Kodeksu celnego poprzez błędne ustalenie, że zgłoszenie celne nie było kompletne;

- art. 65 Kodeksu cywilnego poprzez wadliwą wykładnię postanowień umowy o współpracy łączącej Spółkę z kontrahentem zagranicznym;

-art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuzasadnione ograniczanie zasady wolności gospodarczej;

- art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. art. 120 i art. 121 § l Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o nieistniejące normy prawne, które uprawniałyby organy celne do ustalenia wartości celnej towarów wg stanu z innej chwili niż dzień przyjęcia zgłoszenia celnego, nakazywałyby Spółce informować organy celne o okolicznościach związanych z importem towarów nie mających wpływu na ustalenie należności celnych przywozowych oraz zobowiązywałyby Spółkę do zaniżenia wartości celnej sprowadzanych towarów;

- art. 10 i art. 95 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez przypisanie sobie przez organ celny uprawnień do stanowienia prawa;

- art. 210 §1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie i niepodanie podstawy prawnej dla uprawnień dla organów celnych do ustalenia wartości celnej towarów wg stanu z innej chwili niż dzień przyjęcia zgłoszenia celnego, dla obowiązków Spółki informowania organów celnych o okolicznościach związanych z importem towarów nie mających wpływu na ustalenie należności celnych przywozowych oraz dla obowiązku po stronie Spółki do zaniżenia wartości celnej sprowadzanych towarów;

- art. 29§1, art.68 i 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony z dnia 12 grudnia 1991 roku oraz art. VII 2 a umowy GATT, mające wpływ na wynik postępowania przez ich pominięcie w sprawie;

- nieprawidłowe obliczenie kwoty rabatu poprzez zastosowanie stawki rabatu określonej w umowie pomiędzy skarżącą a jej kontrahentem zagranicznym do kwoty ceny podanej w zgłoszeniu celnym.

Rozwijając w motywach skargi i w późniejszych pismach przygotowawczych zarzuty o charakterze merytorycznym, skarżąca Spółka sformułowała generalną tezę, że deklarowana wartość celna towaru była prawidłowa i odpowiadała rzeczywistej wartości (cenie) transakcyjnej kształtującej się w wysokości wynikającej z faktur eksportera, przedstawionych przy zgłoszeniu celnym, zatem brak było podstaw do jej obniżenia o kwotę premii pieniężnej. Spółka podkreśliła, że poza fakturami stanowiącymi potwierdzenie sprzedaży nie zostały wydane żadne inne dokumenty, ani nie dokonano rozliczeń faktycznych, które mogłyby wpłynąć na zmniejszenie ceny zakupu importowanych leków. W szczególności nie zostały stronie przyznane żadne rabaty lub upusty, lecz jedynie premie pieniężne. Przyznawane w związku z przekroczeniem określonego poziomu zakupów premie pieniężne, nie miały związku tak ekonomicznego jak i prawnego z importem leków, a jedynie stanowiły formę wsparcia działalności skarżącej Spółki na rynku polskim. Odnośnie zarzutu naruszenia powołanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej, Spółka podniosła, iż postępowanie dowodowe, przeprowadzone zostało z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Decyzje obu instancji nie zawierają ustosunkowania się do wszystkich wyjaśnień złożonych przez Spółkę w toku postępowania oraz nie wskazują dowodów, którym organy te dały wiarę i na podstawie których wysnuły wniosek o zaniżeniu wartości celnej importowanych leków.

Nadto w pismach procesowych z dnia 2 lutego 2004 i 4 lutego 2005r. Spółka dodatkowo podniosła zarzut przedawnienia prawa do wydania zaskarżonej decyzji oraz naruszenia art. 201 Ordynacji podatkowej przez odmowę zawieszenia postępowania, pomimo iż rozpatrzenie sprawy było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. wydania opinii doradczej przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO odnośnie wpływu rabatów przyznawanych importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość importowanych towarów. Zarzuciła też, że w wydanej przez siebie decyzji Dyrektor Izby Celnej P. [...] w W. sugerował skarżącej, iż jej działanie miało na celu "obejście prawa", która to konstrukcja tak dalece zdominowała tę decyzję, iż należy uznać, że bez jej zastosowania decyzja ta mogła mieć rozstrzygnięcie różniące się od faktycznie wydanego. Zarzut ten został powtórzony przez Dyrektora Izby Celnej w odpowiedzi na skargę. Rozważenie tej kwestii przez Sąd powinno doprowadzić do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Nadto w piśmie procesowym z dnia 24 stycznia 2005 r. Spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na trwające postępowanie przed Radą Stowarzyszenia ustanowioną przez Układ Europejski pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i Państwami Członkowskimi z jednej strony oraz Polską z drugiej strony w przedmiocie decyzji zakazującej - ze względu na treść odpowiednich przepisów Układu Europejskiego- stosowania wobec firm farmaceutycznych jakichkolwiek sankcji za domniemane naruszenie przepisów o cenach i marżach urzędowych na leki importowane oraz konieczności wystąpienia przez WSA ze stosownym pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. (Dz. U. 153 poz. 1271 z późn. zm.) - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotowa sprawa jako nie rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny przed dniem 1.01.2004r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie należy stwierdzić, że zarzuty podniesione przez Spółkę nie są zasadne.

Na rozprawie w dniu 09.02.2005 r. Sąd uznał, iż wnioski skarżącej o zawieszenie postępowania z przyczyn wskazanych w piśmie z 24 stycznia 2005 r. nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ w sprawie nie występuje zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznawaną sprawą, którego to zagadnienia Sąd nie byłby władny samodzielnie rozstrzygnąć, a nadto z uwagi na okoliczność, iż prowadzone przed Radą Stowarzyszenia postępowanie w przedmiocie decyzji zakazującej stosowania wobec firm farmaceutycznych sankcji za domniemane naruszenie przepisów o cenach i marżach farmaceutyków nie pozostaje w bezpośrednim związku z przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu sądowym, w którym rozstrzygany jest problem ustalenia obiektywnej wartości celnej towaru sprowadzonego przed dniem 1 maja 2004 r. i w zakresie objętym decyzjami wydanymi przed tą datą.

Odnosząc się do zarzutu wadliwego ustalenia wartości celnej towaru z naruszeniem art. 23, 83 i 85 Kodeksu celnego należy wskazać, iż zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towarów jest - stosownie do treści art. 23 § 1 Kodeksu celnego - wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. W świetle art. 23 § 9 Kodeksu celnego, ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar jest całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej być dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży towarów kupującemu, albo płatności dokonane lub mające być dokonane przez kupującego osobie trzeciej, celem spełnienia zobowiązań sprzedawcy. Płatność ta może zostać dokonana w formie przelewu pieniężnego lub za pomocą innych form zapłaty, bezpośrednio lub pośrednio. Ustalenia wartości celnej i kwoty wynikającej z długu celnego dokonuje się na podstawie wniosku o dokonanie zgłoszenia celnego i dokumentów przedstawionych przez zgłaszającego. Zgłoszenie celne powinno być podpisane przez zgłaszającego i zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany (art. 64 § 1 Kodeksu celnego). Zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego, do zgłoszenia celnego zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany.

Ustawodawca wprowadził jednocześnie - na podstawie art. 83 § l Kodeksu celnego - możliwość tzw. kontroli postimportowej zgłoszenia celnego. Na podstawie tego przepisu organ celny może w szczególności - zgodnie z jego § 2 - kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Stosownie do art. 83 § 3 Kodeksu celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. W niniejszej sprawie, w wyniku przeprowadzonej kontroli, ujawniono m.in. umowę o współpracę (wraz z późniejszymi aneksami) z dnia [...] sierpnia 1996 roku, zawartą przez skarżącą ( jej poprzednika prawnego) z S. (reprezentującą także jej Spółki Afiliowane) oraz noty kredytowe, zarejestrowane w księgowości skarżącej Spółki, wcześniej nieznane organowi celnemu. Konsekwencją zaś zawarcia tej umowy (oraz aneksów) i wprowadzenia jej do obrotu gospodarczego powinno być przedstawienie ich do wiadomości organowi celnemu. Spółka aż do czasu kontroli nie ujawniła również faktu wystawienia noty kredytowej mającej związek z przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Wykazana w tej nocie kwota świadczona przez eksportera na rzecz Spółki, obniżała cenę transakcyjną fakturowaną pierwotnie według przedstawionych przy zgłoszeniu celnym faktur eksportera. Okoliczność ta uzasadniała wszczęcie postępowania w sprawie prawidłowości zgłoszeń celnych. Co prawda należy się zgodzić ze skarżącą Spółką, iż art. 65 § 4 Kodeksu celnego nie ustanawia po jej stronie obowiązku, lecz uprawnienie do złożenia wniosku o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe, to jednak jeśli uwzględnić okoliczność, że w pkt 10 deklaracji wartości celnej, Spółka zobowiązała się do przedłożenia wymaganych dodatkowych informacji i dokumentów służących ustaleniu wartości celnej przywiezionych towarów, powinna była ten obowiązek spełnić. Jest to stanowisko mające oparcie w poglądzie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku GSK 261/04 z dnia 17 czerwca 2004 roku. W wyroku z dnia 13 lipca 2004 roku w sprawie GSK 295/04 NSA poszedł dalej, stwierdziwszy, że co prawda, użyte w art. 65 § 4 Kodeksu celnego sformułowanie -na wniosek strony" -nie oznacza - jak twierdzi skarżąca spółka - iż jest to tylko uprawnienie strony, jeśli zaistnieją ku temu stosowne podstawy, lecz oznacza, że jeśli strona we własnym zakresie czyli bez ingerencji organu celnego stwierdzi, że zachodzi potrzeba dokonania stosownej korekty danych zawartych w przyjętym już zgłoszeniu celnym, to powinna wystąpić do organu celnego ze stosownym wnioskiem, ponieważ w takiej sytuacji jedynie w drodze decyzji organu celnego może nastąpić zmiana tych danych, o ile organ rozpoznający wniosek będzie miał ku temu podstawy".

Rozważając dalej kwestię wartości celnej towaru, przypomnieć należy, iż wg art. 85 § l Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgodnie z tą zasadą, datę zgłoszenia celnego uznaje się za wiążącą dla określenia, jakie przepisy, a zatem jakie stawki celne, należy stosować do zgłaszanego towaru. Ustalenie wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego następuje na podstawie przedstawionego przez zgłaszającego zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów. Za prawidłowe dokonanie zgłoszenia celnego odpowiedzialny jest zgłaszający. On też powinien złożyć odpowiednie dokumenty służące do ustalenia prawidłowej wartości celnej (art. 65 § 2 Kodeksu celnego). Jeżeli już po zgłoszeniu towaru cena wynikająca z faktury ulega zmianie, to importer powinien zawiadomić o tym organ celny (v. wyrok NSA z 5.02.2003r. sygn. akt V SA 1704/02, "Monitor Prawa Celnego" nr 4(92)/2003r.). Zgodnie z utrwalonym i jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zapłacona cena towaru nie jest elementem składowym pojęcia "stan towaru", przez który należy rozumieć jedynie jego jakość, formę, postać, ilość oraz inne właściwości odróżniające go od innych towarów (v. wyrok NSA z 17.03.1994r., SA/Wr 1817/93, "Monitor Podatkowy" 1994/10/304; wyrok NSA z 17.09.1992r., III SA 676/92, "Prawo Gospodarcze" 1993/1/11). Konsekwencją powyższego jest możliwość ustalenia, że wartość celna towaru jest odmienna od przyjętej w dacie odprawy celnej, a także możliwość skorygowania we właściwym trybie należności celnych. Taki też jest cel regulacji związanej ze sprawdzeniem rzetelności i kompletności danych wynikających ze zgłoszenia celnego, która to weryfikacja prowadzić może do uznania zgłoszenia za nieprawidłowe i ponownego określenia kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 4 pkt 2 lit. b Kodeksu celnego). Co więcej podnieść należy, że w obrocie handlowym, w tym także w obrocie międzynarodowym, strony - zgodnie z zasadą wolności kontraktowej - dysponują prawem ułożenia wzajemnych stosunków w sposób dowolny, ograniczony jedynie przepisami prawa. Mają zatem prawo swobodnie ustalić wzajemne prawa i obowiązki w odniesieniu do ceny sprzedawanych oraz kupowanych towarów, co oznacza iż mogą wskazać wiążącą cenę wprost, mogą jednak określić tylko podstawy do jej obliczenia w przyszłości. Wartością celną towarów jest - stosownie do treści art. 23 § 1 Kodeksu celnego - wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. W świetle natomiast art. 23 § 9 Kodeksu celnego, ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar jest całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej być dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży towarów kupującemu, albo płatności dokonane lub mające być dokonane przez kupującego osobie trzeciej, celem spełnienia zobowiązań sprzedawcy. Skoro zatem - jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej przywołanym wyroku (GSK 295/04) - w przepisach tych mowa jest o cenie jako płatności dokonanej lub mającej być dokonaną, to oznacza, iż ustawodawca nie wiąże ustalenia tej ceny z określoną datą, a w szczególności z dniem zgłoszenia celnego. -Powyższe unormowanie nie oznacza jednak, że wartość celna (transakcyjna) musi być ostatecznie ustalana na ten właśnie dzień, bo jak już podnoszono wyżej, cena ta może zostać ostatecznie ukształtowana później w odniesieniu do towaru przedstawionego organowi celnemu w określonym dniu". Zdaniem Sądu przyjęcie poglądu prezentowanego przez skarżącą Spółkę, że określona w fakturze na dzień dokonania zgłoszenia celnego cena towaru będzie wiążąca w przyszłości, oznaczałoby, pogodzenie się - wobec swobody kontraktowej stron - z sytuacją, kiedy to cena rzeczywiście zapłacona na podstawie zmian w umowie przyjętych przez strony, nie miałaby nic wspólnego z wartością celną towaru, gdyż, nie mogłaby być uwzględniona przez organ celny przy jej ustalaniu. Gdyby zaś takiego skutku chcieć uniknąć, przyjęcie tego poglądu przekreślałoby zasadę wolności kontraktowej, bo oznaczałoby niemożność przesunięcia ostatecznego ukształtowania ceny na okres po dokonaniu zgłoszenia celnego.

W opinii Sądu na tle powyższych rozważań nie jest uzasadniony nie tylko zarzut naruszenia art. 23, 65, 83 i 85, Kodeksu celnego, lecz także zarzut naruszenia art. 65 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje, w umowach zaś należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.

Dla dokonania prawidłowej oceny tego zarzutu a i samego charakteru przyznanych upustów niezbędna jest analiza uregulowań zawartych w umowie z dnia [...] sierpnia 1996 roku pomiędzy Spółką a jej f. kontrahentem, S. - [...] we F. i jej Spółkami Afiliowanymi. Jest poza sporem, że przedmiotowa umowa oraz kolejne jej nowelizacje, łącznie z nowelą z dnia [...] kwietnia 2000 roku ( obowiązującej z woli stron od 1 stycznia 2000r.) znajduje zastosowanie do zgłoszenia celnego z dnia [...] sierpnia 2000 roku, a jej unormowania stanowiły prawną podstawę wzajemnych świadczeń eksportera i importera. Zgodnie z Nowelizacją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 roku i stosownie do art. 3 umowy wyraźnie określono, że strony wspólnie będą tworzyć Roczny Plan Zakupów (RPZ). Art. 2.4 Nowelizacji nr [...] (k-222 akt wspólnych) wyraźnie określał, iż jeśli zrealizowane przez S. [...] Sp. z o.o. skumulowane zakupy Produktów Gotowych od S. [...] na koniec dowolnego miesiąca przekroczą skumulowane zakupy określone w RPZ, to wówczas S. [...] Sp. z o.o. nabędzie prawo do otrzymania upustu wyliczonego na bazie miesięcznej zgodnie z zasadami opisanymi w umowie. Pierwotnie stawki upustu określono na poziomie 15,20 i 25 %. Nowelizacja nr [...] , podpisana [...] kwietnia 2000 roku, począwszy od 1 stycznia 2000 roku określiła natomiast wielkości upustów na 25, 30 i 35 %. Przyznanie upustu uzależniono od stopnia przekroczenia zakupów RPZ oraz od terminowej płatności faktur. Zgodnie z umową upust musiał być przekazany za pomocą noty kredytowej wystawionej i zapłaconej przez eksportera w ciągu 90 dni po stosownym miesiącu zakupów. Eksporter miał prawo do "dyskrecjonalnego" cofnięcia upustu udzielonego na podstawie faktury, która nie została zapłacona w ustalonym czasie. Kontrahent skarżącej Spółki miał także prawo do zawieszenia lub zaprzestania oferowania upustów z tytułu dalszych dostaw. Z treści wystawionej w niniejszej sprawie noty kredytowej ( k 41 akt adm.) wynika, iż eksporter udzielił Spółce upustu ( discount) w wysokości 35% wartości importowanych we wrześniu 2000 roku leków. Takie zapisy umowy prowadzą do wniosku, że udzielany Spółce przez eksportera upust był niewątpliwie upustem cenowym związanym z faktem nabycia przez skarżącą Spółkę leków u eksportera i następnie ich sprzedażą na terenie kraju i to upustem (rabatem) nie mającym charakteru postimportowego. Jego wysokość została z góry ustalona w kontrakcie, a przyznanie przez eksportera po spełnieniu warunku przekroczenia planu sprzedaży i terminowej płatności - obligatoryjne. Eksporter nie miał nawet prawa nie udzielić rabatu (upustu) w przypadku nieterminowej płatności, mógł go dopiero post factum cofnąć. Możność zawieszenia bądź zaprzestania oferowania upustów eksporter zastrzegał wyłącznie na przyszłość - z tytułu dalszych dostaw (art. 2.7ii Nowelizacji nr [...] - k 221 akt wspólnych) - nie mógł zatem odmówić przyznania upustu od już zrealizowanej dostawy. W tej sytuacji przyjęcie przez organy celne, iż upust był elementem kształtującym cenę leków jest prawidłowe, bo w rezultacie obniżał on cenę wykazaną w fakturach sprzedaży. Skarżąca podkreśla, że zadaniem przyznawanych przez eksportera premii pieniężnych było wsparcie importera w działaniach na rzecz zwiększenia sprzedaży towarów na terytorium Polski, czego jednak nie potwierdza umowa z dnia [...] sierpnia 1996 roku, w której brak jest postanowień o udzielaniu skarżącej Spółce przez eksportera wsparcia finansowego mającego na celu promowanie i rozwoju sprzedaży objętych umową wyrobów na terenie Polski. Wręcz przeciwnie, w art. 11 umowy strony postanowiły, że Spółka prowadzi promocję i dystrybucję na swój koszt, a ewentualnego wsparcia może oczekiwać tylko w szkoleniu pracowników sprzedaży w zakresie technik marketingowych i to tylko, gdy jej zagraniczny kontrahent uzna to za stosowne (k. 238 akt wspólnych). W świetle umowy trudno uznać za uzasadnione zarzuty Spółki co do charakteru upustów, skoro w samej umowie jej strony konsekwentnie posługiwały się pojęciem upustu. Nawet nowelizacja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 roku mówiła o zwiększeniu -wolumenu upustów dla zakupów S. [...] Sp. z o.o.(k. 204 akt wspólnych).

W opinii Sądu organy celne prawidłowo przyjęły, że kwota określona w nocie kredytowej z dnia [...] października 2000 roku, oznaczonej numerem [...] odnosiła się do towarów importowanych przez Spółkę w miesiącu m wrześniu 2000 roku, w tym towarów objętych zgłoszeniem celnym wg SAD nr [...] z dnia [...] września 2000 roku oraz obniżała wartość celną zadeklarowaną w tym zgłoszeniu. Zgodnie bowiem z umową wiążącą skarżącą Spółkę z kontrahentem zagranicznym, kontrahent ten udzielał Spółce upustu na określonych zasadach, które wiązały wielkość upustu z wielkością zakupów dokonanych przez Spółkę u kontrahenta, a dokładnie z wielkością przekroczenia ustalonego planu zakupów w danym miesiącu. Jak ustalono zgodnie z tą umową stawka upustu wynosiła 25 %, jeśli zakupy dokonane przez Spółkę w danym okresie miesięcznym przekraczały plan zakupów ustalony w Rocznym Planie Zakupów Produktów Gotowych o 5 %. Odpowiednio upust ten wynosił 30 i 35 % wartości sprzedaży za dany miesiąc, gdy plan zakupów przekroczono o więcej niż 5% , lecz mniej niż 10 % oraz gdy plan zakupów przekroczono o więcej niż 10 %. Takie rozwiązanie pozwala przyjąć bez wątpliwości, że udzielony przez zagranicznego dostawcę notą kredytową z dnia [...] października 2000 roku, oznaczoną numerem [...] upust w kwocie 3.508.741,42 FRF, stanowiący 35% wartości zakupionych we wrześniu towarów uprawniał organy celne do przyjęcia , że wszystkie zakupy za miesiąc wrzesień 2000 roku zostały objęte rabatem w wysokości 35 % i proporcjonalnie należało go zastosować do obniżenia wartości celnej tych towarów w stosunku do cen pierwotnie wynikających z faktur. Jak podniesiono powyżej, strony umowy mogą kształtować jej warunki w różny sposób, a skoro w porozumieniu przewidziano sposób realizacji upustu poprzez noty kredytowe odnoszące się do wielkości zakupów w okresach miesięcznych, to ten sposób musiał być respektowany przez organy celnego.

Tej oceny Sądu nie może zmienić powołanie się przez Spółkę w piśmie procesowym z 4 lutego 2005 r. na decyzje organów skarbowych uznające, że sporne świadczenia były w księgach Spółki traktowane jako "pozostałe przychody operacyjne", ponieważ rozstrzygnięcia te, jako wydane w odrębnym postępowaniu, na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie mogą wiązać Sądu, nie mają bowiem znaczenia dla oceny niniejszej sprawy.

Całkowicie chybiony jest wysunięty przez Spółkę zarzut naruszenia artykułu 68 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony z dnia 12 grudnia 1991 roku. Przepisy obu tych artykułów wobec uznania, że istotnym warunkiem wstępnym integracji gospodarczej Polski ze Wspólnotą jest zbliżanie istniejącego i przyszłego ustawodawstwa Polski do ustawodawstwa istniejącego we Wspólnocie, nakładały Polskę obowiązek podjęcia wszelkich starań w celu zapewnienia zgodności jej przyszłego ustawodawstwa z ustawodawstwem Wspólnoty, jak również określały dziedziny w jakich ma to nastąpić. Artykuł 69 określał je, wymieniając jako jedną z takich dziedzin prawo celne. Jak wiadomo, Polska wypełniła swoje zobowiązania przez przyjęcie najpierw ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny oraz zapewniając ostateczną harmonizację polskiego prawa celnego przez przyjęcie ustawy z dnia 19 marca 2004 roku - Prawo celne. Jak łatwo zauważyć proces harmonizacji prawa obejmował szereg zmian polskiego prawa celnego, tak by zapewnić pełną zgodność regulacji krajowych ze wspólnotowymi na dzień uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej. Nie jest także uzasadnione odwoływanie się przez Spółkę do orzecznictwa ETS, zwłaszcza, że kompetencje do rozstrzygania sporów wynikających z Układu i jego stosowania przyznano Radzie Stowarzyszenia.

Zdaniem Sądu nie znajdują uzasadnienia także podniesione przez Spółkę zarzuty naruszenia art. 2, 7, 8 ust. 2, 10 oraz 95 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W niniejszej sprawie decyzja nie została wydana - jak wykazano powyżej - w oparciu o nieistniejące normy prawne, ani też w sposób nieuzasadniony ograniczała zasadę wolności gospodarczej. Organy celne nie przypisały sobie też nieistniejących uprawnień.

Należy również odnieść się do zarzutu rozwiniętego w piśmie procesowym z dnia 4 lutego 2005 r. tj. zarzutu " obejścia prawa", który to argument zdominował (zdaniem strony) stanowisko organu celnego II instancji powodując w konsekwencji błędne rozstrzygnięcie, czemu dano wyraz w zaskarżonej decyzji. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie jako całkowicie nietrafny. Z treści zaskarżonej decyzji, która w ocenie WSA odnosi się do wszelkich podnoszonych w odwołaniu strony argumentów, nie można w żaden sposób wywieść wniosku, do którego doszła strona, a mianowicie, że generalną przesłanką decyzji było "obejście prawa" przez stronę. W uzasadnieniu decyzji, Dyrektor Izby Celnej -P. [...] , wskazał przede wszystkim na fakt konieczności wszczęcia procedury będącej wynikiem zastosowania kontroli zgłoszenia celnego w trybie art.83 Kcel. i ujawnienia nieznanych wcześniej organom celnym dokumentów, którymi ( a chodzi tu głownie o umowę i aneksy do niej), strona dysponowała na długo przed zgłoszeniem celnym. Dyrektor wskazując na ten fakt i na to, że strona także po otrzymaniu noty kredytowej zawierającej upust, który miał przecież znaczenie dla wartości celnej towarów przedmiotowego zgłoszenia celnego podniósł, że także wówczas strona nie ujawniła tego faktu, co powoduje, że w ocenie Dyrektora," można zaryzykować stwierdzenie, że powyższe działanie zmierzało do obejścia przepisów prawa celnego w celu świadomego zawyżenia wartości celnej towaru i ustalenia jej na poziomie innym niż wynika to z przepisów prawa celnego". Dokonując tego typu stwierdzenia i wskazując na to, że takie było postępowanie strony i przy innych zgłoszeniach, Dyrektor nie wyprowadza jednak z tego tytułu żadnych arbitralnych wniosków. Przede wszystkim Dyrektor w żaden sposób, nie kwestionuje prawdziwości przedstawianych przez stronę dokumentów, a jedynie wskazuje na konsekwencje braku wiedzy przez organy celne o posiadanych przez nią dokumentach i konieczności określonego działania ze strony tych organów po ich ujawnieniu. W ocenie Sądu zacytowane wyżej stwierdzenie, nie stanowiło dla Dyrektora koronnego argumentu, który legł u podstawy wydania kwestionowanej decyzji. Nie traktowała go też tak strona , co jasno wynika z treści skargi. W skardze, strona koncentrując się na analizie zastosowanych przez organy celne przepisów, wykazywała brak co do tego przesłanek - wobec prawidłowości dokonanego jej zdaniem - zgłoszenia celnego. Widać to wyraźnie analizując zarzuty skargi i wywody w niej zawarte a poświęcone możliwości zastosowania przez organ celny art.83 Kcel, jego procesowego charakteru oraz braku obowiązku strony do skorzystania z treści art. 65 § 4 pkt. 2 Kcel. w zakresie weryfikacji zgłoszenia. Stanowisko strony w tym przedmiocie nie wymagało wobec tego konieczności szczegółowego ustosunkowania się do niego w odpowiedzi na skargę. Eksponowanie w tej sytuacji przez stronę przedmiotowego, niczego nie przesądzającego, stwierdzenia organu celnego II instancji, nie może w tych okolicznościach doprowadzić do oczekiwanego przez nią skutku w postaci uchylenia decyzji z tej przyczyny.

Jeszcze jeden zarzut o charakterze merytorycznym, mimo, że nie sformułowano go wyraźnie w samej skardze wymaga ustosunkowania się przez Sąd. Chodzi o podniesiony w piśmie z dnia 4 lutego 2005 roku zarzut, że organy celne w sposób niewłaściwy wyliczyły wielkość otrzymanych w niniejszej sprawie upustów, gdyż zestawienie wyliczeń dokonanych przez organy celne i wielkości wynikających z odpowiednich not "zaprzecza poprawności czynności rachunkowych wykonanych w tym zakresie przez organy celne" należy uznać za ogólnikowy, a także spóźniony. Spółka nie wykazała, że obniżka fakturowanych cen dokonana została z przekroczeniem uzyskanego upustu, trudno zatem było uznać, że podniesione wątpliwości mają charakter istotny.

Podkreślić w tym kontekście należy ponadto, że okoliczności sprawy wskazują, iż skarżąca Spółka od początku nastawiona była na wyeliminowanie premii pieniężnych jako czynnika kształtującego wysokość ceny transakcyjnej, deklarowała wartość celną towaru w wysokości pełnej fakturowanej przez eksportera ceny, nie ujawniając stosowanych w obrocie lekami upustów, obniżających ceny należne za sprowadzane leki, także po ich otrzymaniu po dokonanym wcześniej zgłoszeniu celnym. Spółka konsekwentnie nie występowała po ich otrzymaniu z wnioskiem w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego o stosowną korektę zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej. Po ujawnieniu zaś w wyniku kontroli celnej faktu otrzymywania upustów pieniężnych, skarżąca Spółka obstawała przy wyłączeniu tej należności jako czynnika kształtującego wartość transakcyjną (w konsekwencji zaś -celną), twierdząc, że premie pieniężne nie stanowiły zniżki ceny, lecz formę wsparcia działalności handlowej skarżącej Spółki na rynku polskim. W konsekwencji, ani w toku kontroli celnej, kiedy ujawniono fakt udzielania upustów, ani w toku późniejszego postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją (ani nawet w skardze), skarżąca Spółka nie dokonała i nie przedstawiła udokumentowanych wyliczeń wskazujących ilość i wartość leków, które podlegały upustom.

Błędny jest zarzut naruszenia przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego stanowiącego, że decyzja korygująca zgłoszenie celne w trybie art. 65 § 4 tej ustawy nie może być wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

Decyzja organu celnego pierwszej instancji korygująca zgłoszenie celne z [...] września 2000r. wydana została [...] stycznia 2003 r. i doręczona importerowi 3 lutego 2003 r., a więc z zachowaniem powyższego trzyletniego terminu.

Natomiast decyzja organu odwoławczego z [...] października 2003 r. była wyrazem instancyjnej kontroli legalności decyzji organu pierwszej instancji i utrzymując tę decyzję w mocy nie zawierała rozstrzygnięcia korygującego elementy zgłoszenia celnego ponad korektę organu I instancji. W konsekwencji jej wydanie nie podlegało czasowemu ograniczeniu przewidzianemu w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Chybione są również zarzuty skarżącej o charakterze procesowym.

W myśl art. 145 § l pkt l lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę do uwzględnienia skargi tylko wówczas, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przesłanka ta nie została spełniona w niniejszej sprawie, gdyż problem przedstawiony we wniosku skarżącej o uzyskanie opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej ( pismo w toku postępowania administracyjnego z 2.01.2003r. k 23 - 35 akt admin.) nie stanowił zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej i nie uzasadniał zawieszenia postępowania celnego.

Postanowienia art. III lit d i g Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej przewidują jako funkcje Rady udzielanie zaleceń w celu zapewnienia jednolitości w interpretacji i stosowaniu m.in. Konwencji w sprawie wartości celnej towarów oraz udzielanie z własnej inicjatywy lub na prośbę zainteresowanych Rządów informacji lub porad w sprawach celnych oraz udzielanie zaleceń w tym zakresie. Są to kompetencje Rady ujęte w formie zaleceń, informacji i porad i nie wynika z tych postanowień norma prawna, która cenę takiej kwestii, jak wpływ udzielonej przez eksportera zniżki wartości (ceny) transakcyjnej towaru na wartość celną, rezerwowałaby dla Rady i wyłączała w tym zakresie właściwość krajowych organów celnych.

Dotyczy to również powoływanych przez skarżącą postanowień pkt 2 i 3 zał. II Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994, które określają funkcje Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) i również ujęte w formie możliwości konsultowania zagadnień związanych z ustalaniem wartości celnej oraz dostarczania informacji i wydawania opinii doradczych w tym zakresie.

Również z tych postanowień nie wynika norma prawna, która w zakresie obejmującym rozstrzygnięcie kwestii wpływu na wartość celną rabatów udzielanych importerowi przez eksportera wyłączałaby właściwość krajowych organów celnych i właściwym w tym przedmiocie czyniła Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej.

W konsekwencji stwierdzić należy, że wpływ udzielonych rabatów na wartość celną towaru nie stanowił w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego, rozstrzygnięcie w tym zakresie należało do krajowych organów celnych i nie zachodziła w sprawie obligatoryjna podstawa do zawieszenia postępowania celnego na podstawie art. 201 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. Wydając rozstrzygnięcie, organy celne działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów celnych i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), skargę jako niezasadną należało oddalić.