Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2399/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Artur Kuś, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.P na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2020r., znak: [...]Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, zwany dalej KG PSP na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 61 a, art. 126 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2020r., poz. 1123 i 1610) i art. 41 a ust. 1a i ust. 3a ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. z 2020r., poz. 797 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Przedsiębiorstwa[...] Sp. z o.o. w S.- utrzymał w mocy postanowienie[...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2020r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...]czerwca 2020r.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej wS., (zwany dalej KP PSP) postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019r. znak [...]wydanym na wniosek Przedsiębiorstwa [...]Sp. z o.o. wS., uzgodnił warunki ochrony przeciwpożarowej zawarte w operacie przeciwpożarowym, wykonanym przez D.S.- rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, dla miejsca wytwarzania odpadów, instalacji do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, instalacji przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, instalacji przetwarzania gruzu oraz instalacji do produkcji paliwa alternatywnego, zlokalizowanych przy ul. [...]wS. Postanowienie to jest ostateczne.

Pismem z dnia [...] maja 2020r. Marszałek Województwa [...]wystąpił do KP PSP w S.o przeprowadzenie kontroli miejsc występowania odpadów wskazanych w ww. operacie.

Po przeprowadzeniu w dniach[...] czerwca 2020r. czynnościach kontrolnych, KP PSP w S. postanowieniem z dnia [...]czerwca 2020r. znak[...], stwierdził brak spełnienia warunków przeciwpożarowych, o których mowa we wskazanym operacie przeciwpożarowym. W postanowieniu tym pouczono stronę, że nie służy na nie zażalenie.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2020r. Przedsiębiorstwo[...] Sp. z o.o. w S.wniosło o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] czerwca 2020r. znak [...].

Po rozpatrzeniu wniosku, [...]Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 61 a § 1 w związku z art. 141 k.p.a. oraz art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...]czerwca 2020r.

W uzasadnieniu Komendant Wojewódzki wskazał, że postanowienie, którego stwierdzenia nieważności żądała strona zostało wydane na podstawie art. 41 a ust. 1a i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach, w następstwie wniosku Marszałkowskiego Województwa [...]z dnia [...]maja 20020r.

Organ wyjaśnił, że od postanowień wydanych na podstawie art. 41 a ust. 3 a ustawy o odpadach nie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 141 §1 k.p.a. zasadą jest, że na wydane w toku postępowania postanowienie przysługuje zażalenie, wówczas, gdy wyraźnie przewiduje to przepis. Zaznaczył, że żaden przepis nie wskazuje na możliwość wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie. Dlatego nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie w administracyjnym toku instancji.

Przedsiębiorstwo [...]Sp. z o.o. w S.wniosło zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie.

Po rozpatrzeniu zażalenia Komendant Główny PSP powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] października 2020r. utrzymał w mocy postanowienie [...]Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2020r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał przepisy art. 42 ust. 4 b pkt 1, art. 42 ust. 4 c, art. 41 a ust. 1a i ust. 2 ustawy o odpadach. Wskazał, że komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, po przeprowadzeniu kontroli na wniosek organu właściwego do wydania ww. pozwolenia lub zezwolenia, wydaje postanowienie w przedmiocie spełnienia wymagań określonych w przepisach dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz w zakresie zgodności z warunkami ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w operacie przeciwpożarowym, o którym mowa w art. 42 ust. 4b pkt 1 ustawy o odpadach, oraz w postanowieniu, o którym mowa w art. 42 ust. 4c ww. ustawy, przy czym na to postanowienie nie służy zażalenie ( art. 41 ust. 3a ustawy o odpadach).

Dalej, organ odwoławczy wyjaśnił, że w przepisach k.p.a. określono tryb stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156-159 k.p.a.). W art. 126 k.p.a. ustawodawca rozszerza zastosowanie części przepisów dotyczących decyzji również na postanowienia, w tym m. in. wskazuje, że ww. przepisy art. 156-159 k.p.a. dotyczące trybu stwierdzenia nieważności decyzji mają zastosowanie tylko do takich postanowień, od których służy zażalenie. Z tego też względu organ odwoławczy podkreślił, że postanowienia, na które nie służy zażalenie, nie mogą zostać poddane kontroli w trybie postępowania nieważnościowego.

Komendant Główny PSP wskazał, że kwestionowane postanowienie KP PSP z dnia [...] czerwca 2020 r. zostało wydane na podstawie art. 41 a ust. 3a ustawy o odpadach i zgodnie z tym przepisem nie służy na nie zażalenie. Tym samym stosownie do art. 126 k.p.a., wykluczona jest możliwość zastosowania przepisów art. 156 -159 k.p.a. dotyczących trybu nieważności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane wyżej postanowienie wniosło Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w S wnosząc o jego uchylenie i unieważnienie postanowienia Powiatowego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] czerwca 2020r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

a) przepisów k.p.a., w szczególności

- art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymywanie w obrocie prawnym niezaskarżalnego postanowienia, mimo, że kwestionowane postanowienie winno być decyzją administracyjną o jakiej mowa w art. 26 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej podlegającą kontroli organów od spraw pożarowych,

- art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. - poprzez nie zbadanie przesłanki nieważności postanowienia Powiatowego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w S.- art. 158 k.p.a. - poprzez brak zakończania postępowania w formie decyzji, a nie postanowienia,

- art. 6 k.p.a. - gdyż organy Państwowej Straży Pożarnej działają w myśl ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a nie w myśl art. 41a ustawy o odpadach,

- art. 7 k.p.a. - poprzez uczynienie Marszałka Województwa organem właściwym do spraw przeciwpożarowych,

- art. 15 k.p.a. - poprzez niepodejmowanie działań nadzorczych nad orzeczeniami organów Państwowej Straży Pożarnej niższej instancji,

- art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe rozpatrzenie materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania

w trybie uproszczonym.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą

w postanowieniach organu I i II instancji. W konsekwencji skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę prawną wydanych w sprawie postanowień stanowił art. 61 a § 1 k.p.a, zgodnie z którym, gdy żądanie (wszczęcia postępowania), o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Przepis ten określa dwie samodzielne i niezależne przesłanki wszczęcia postępowania: przesłanki podmiotowe, gdy podanie zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną oraz przesłanki przedmiotowe, których zaistnienie z innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwia wszczęcie postępowania. Okoliczności " innej uzasadnionej przyczyny" nie zostały skonkretyzowane w k.p.a. Przyjęte jest, że są to okoliczności, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania.

Taką przeszkodę, w ramach przyjęcia innej uzasadnionej przyczyny, do odmowy wszczęcia postępowania stanowi również żądanie wszczęcia postępowania nieważnościowego wobec niezaskarżalnego postanowienia wydanego w toku postępowania administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 126 k.p.a., który stanowi odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów odnoszących się do decyzji jak i trybów nadzwyczajnych, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do "postanowień, od których przysługuje zażalenie", oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów art. 145-152 oraz art. 156-159 do – "postanowień, na które przysługuje zażalenie" - oznacza dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawach zakończonych takimi postanowieniami oraz stwierdzenia ich nieważności. Tym samym nie można domagać się wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia na które nie służy zażalenie. Przypomnieć jedynie w tym miejscu należy, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.).

Zatem z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 126 k.p.a. stwierdzenie nieważności może dotyczyć postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Jeżeli zatem akt objęty żądaniem stwierdzenia nieważności nie jest decyzją, ani zaskarżalnym postanowieniem, to nie można wobec niego wszcząć i przeprowadzić postępowania w trybie art. 156 k.p.a. Gdy żądanie wszczęcia takiego postępowania wpłynie do organu, jest on zobowiązany do odmowy jego wszczęcia na podstawie właśnie art. 61a § 1 k.p.a. I z takim przypadkiem mamy do czynienia w tej sprawie.

W konsekwencji, należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego PSP odpowiada prawu. Jak wskazano powyżej nie można domagać się wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia, na które nie służy zażalenie. Tymczasem skarżąca spółka zainicjowała postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S.

z dnia [...] czerwca 2020r. wydanego na podstawie art. 123 § 1 i § 2 k.p.a w związku

z art. 41 a ust. 3 a ustawy o odpadach o braku spełnienia wymagań określonych

w przepisach dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Stosownie do treści ww. przepisu na postanowienie to nie służy zażalenie.

Podkreślić należy, że przepisy ustawy o odpadach szczegółowo precyzują tryb działania komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej w ramach postępowań prowadzonych w sprawach dotyczących zezwoleń na zbieranie odpadów, zezwoleń na przetwarzanie odpadów, czy też pozwoleń na wytwarzanie odpadów uwzględniających zbieranie lub przetwarzanie odpadów, jak

i istotnych zmian tych zezwoleń lub pozwoleń. Organy powyższe postanowienie podjęły zgodnie z procedurą wynikającą z przepisów ww. ustawy.

Wskazać należy, że ustawodawca określił w art. 41a ust. 2 ustawy o odpadach, iż organ właściwy do wydania jednego z ww. pozwoleń lub zezwoleń występuje do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska oraz komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli przekazując kopię dokumentacji niezbędnej do jej przeprowadzenia, w szczególności wniosku, o którym mowa w art. 42 ust. 1 lub 2 ustawy o odpadach, oraz operatu przeciwpożarowego, o którym mowa w art. 42 ust. 4 b pkt 1 tej ustawy, wraz z postanowieniem, o którym mowa w art. 42 ust. 4 c - na które przysługuje zażalenie. Natomiast po przeprowadzeniu kontroli komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej wydaje postanowienie w przedmiocie spełnienia wymagań określonych w przepisach dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz w zakresie zgodności z warunkami ochrony przeciwpożarowej, wskazanych w operacie przeciwpożarowym, o którym mowa w art. 42 ust. 4b pkt 1, oraz w postanowieniu, o którym mowa w art. 42 ust. 4c. Na postanowienie to nie służy zażalenie (art. 41 a ust. 3a ustawy o odpadach).

Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie pismem z dnia 20 maja 2020r. Marszałek Województwa [...]wystąpił do KP PSP w S.o przeprowadzenie kontroli miejsc występowania odpadów wskazanych w operacie przeciwpożarowym. Po przeprowadzeniu kontroli, o której mowa w art. 41a ust. 3 a ustawy o odpadach, działając w tym trybie KP PSP w S.uprawniony był zatem do wydania niezaskarżalnego postanowienia.

Zgodzić się należy z organem, że tryb prowadzenia tego postępowania nie przewiduje wydawania przez organy PSP decyzji w oparciu o art. 26 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej, wymagał natomiast wydania postanowienia, o którym mowa w art. 41 a ust. 3 a ustawy o odpadach.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut podnoszony w skardze, że zamiast postanowienia, którego żądano stwierdzenia nieważności, organ powinien był wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych naruszeń przepisów przeciwpożarowych.

Uwzględniając wskazaną wyżej regulację art. 126 k.p.a. uznać należy, że Komendant Główny PSP prawidłowo ocenił, że nie ma możliwości wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia KP PSP z dnia [...] czerwca 2020r. stwierdzającego brak spełnienia wymagań określonych w przepisach dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Skoro wykluczone jest stwierdzenie nieważności postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, to nie można wszcząć i prowadzić postępowania w tym względzie.

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji nie narusza prawa, a podniesione

w skardze zarzuty są niezasadne.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, na podstawie 151 i art. 119 pkt 3 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.