Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3162/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 197 ust. 1 pkt 1, art. 195 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2094
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi V.B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 197 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017r., poz. 2206 ze zm.) oraz w zw. z art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 107) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania S. B. przedstawiciela ustawowego obywatelki [...] - małoletniej V. B. (Strona, Skarżąca), ur. [...] października 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia małoletniej cudzoziemce zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

S. B. działający jako przedstawiciel ustawowy małoletniej V. B. obywatelki [...] w dniu [...] kwietnia 2017 r. złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na posiadanie polskiego pochodzenia. Cudzoziemiec w celu potwierdzenia posiadania przez córkę polskiego pochodzenia dołączył do akt sprawy: własny akt urodzenia, akt urodzenia małoletniej, akt zawarcia związku małżeńskiego przez jego rodziców, duplikat aktu zawarcia przez niego związku małżeńskiego, odpis skrócony aktu urodzenia jego matki, jak i odpis skrócony aktu urodzenia jego dziadka i babki ze strony matki, akt zgonu jego dziadka ze strony matki, akt zgonu jego kuzynki ze strony matki, zaświadczenie archiwalne wydane w dniu [...] czerwca 2016r. przez Archiwum Państwowe dla obwodu., w którym stwierdzono, że jego rodzina w roku 1945 została przesiedlona do obwodu [...], w związku z Ugodą z dnia [...].09.1944 r. między [...] i Polską z miejscowości [...] ,poświadczenie obywatelstwa jego dziadka i babci.

Pismem z dnia [...] maja 2017r. organ I instancji wezwał przedstawiciela ustawowego małoletniej cudzoziemki do dostarczenia do akt sprawy oryginału pierwotnie wydanych dokumentów potwierdzających posiadanie polskiego pochodzenia (narodowości) oraz dokumentów potwierdzających pokrewieństwo z osobami, na których cudzoziemiec się powołuje wraz z ich tłumaczeniem na język polski dokonanym przez polskiego tłumacza przysięgłego. Jednocześnie ww. organ poinformował przedstawiciela ustawowego małoletniej cudzoziemki o zmianie przepisów dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie przedstawiciel ustawowy małoletniej cudzoziemki podniósł iż, w jego ocenie w przedmiotowej sprawie zastosowanie muszą mieć art. 5 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o repatriacji, w wersji obowiązującej do dnia 1 maja 2017 r., według której zachowany pozostaje art. 5 ust. 2 cytowanej ustawy, w związku z powyższym wywody i kierowane do niego polecenia przedstawione w piśmie organu I instancji z dnia [...] maja 2017r. są nieuzasadnione, albowiem na gruncie dyspozycji art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji wystarczającym jest wykazanie obywatelstwa polskiego wskazanych tamże wstępnych.

W kolejnym piśmie przedstawiciel ustawowy małoletniej cudzoziemki poinformował m.in., iż dokumentami potwierdzającymi polskie pochodzenie jego córki są akty stanu cywilnego jego bliskich krewnych (tj. matki i dziadków ze strony matki) oraz potwierdzenie obywatelstwa jego dziadków ze strony matki, tj. W. M. i J. M. oraz że zamieszkuje w Polsce jego rodzina, tj. wujek, J. M., ur. 1929 r. oraz jego dzieci, tj. M., J., A., I. i A., które posiadają swoje dzieci.

Organ I instancji stwierdził, iż załączone dokumenty nie zawierały adnotacji o polskiej narodowości rodziców, dziadków lub dwojga pradziadków małoletniej cudzoziemki.

W związku z powyższym uznał, że przedstawiciel ustawowy małoletniej cudzoziemki nie wykazał, że jest ona osobą polskiego pochodzenia.

Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy stwierdził, że dokumenty przedstawione przez przedstawiciela ustawowego małoletniej cudzoziemki nie zawierają zapisów o polskiej narodowości wstępnych cudzoziemca. Ze źródłowych aktów stanu cywilnego wynika [...] narodowość. Natomiast dołączone przez niego dokumenty dotyczące jego dziadków (tj. poświadczenie obywatelstwa J. M. wydane przez Wojewodę [...] w dniu [...] marca 2017r. oraz poświadczenie obywatelstwa W. (B.) M. wydane przez Wojewodę [...] w dniu [...] marca 2017r.) potwierdzają posiadanie przez jego przodków jedynie polskiego obywatelstwa. Ponadto zaświadczenie archiwalne z dnia [...] czerwca 2016r. potwierdza, iż przodkowie cudzoziemki zostali przesiedleni na terytorium obecnej [...] w związku z [...] narodowością.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż w dniu [...] maja 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia [...] kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 858), która m.in. uchyliła art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji oraz zmieniła brzmienie art. 195 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w ten sposób, że w zakresie ustalania polskiego pochodzenia odsyła on wyłącznie do art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji. W konsekwencji okoliczność posiadania w przeszłości obywatelstwa polskiego lub też okoliczność posiadania wstępnych (co najmniej jednego z rodziców, co najmniej jednego z dziadków lub co najmniej dwojga pradziadków), którzy w przeszłości posiadaliby obywatelstwo polskie, przestała mieć znaczenie dla udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Wciąż znaczenie w tym postępowaniu może zaś mieć okoliczność posiadania wstępnych (co najmniej jednego z rodziców, co najmniej jednego z dziadków lub co najmniej dwojga pradziadków), którzy byli narodowości polskiej. Niezmiennie dla udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach należy wykazać związek z polskością.

W związku z powyższym, organ odwoławczy podzielił argumentacje organu I instancji, iż cudzoziemka nie udokumentowała, iż co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej.

Z uwagi na fakt, iż cudzoziemka nie spełniła pierwszej (z dwóch) przesłanki do udzielenia jej zezwolenia na pobyt stały określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji, organ odstąpił od zbadania posiadania przez nią związków z polskością, gdyż jedynie łączne spełnienie obydwu przesłanek określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o repatriacji umożliwia udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył przedstawiciel ustawowy małoletniej – S. B.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, wskutek błędnego uznania, iż skarżący nie spełnia pierwszej z dwóch obligatoryjnej przesłanki, od której zależy udzielenie zezwolenia na pobyt stały, tj. nie wykazał polskiej narodowości przodków, w związku z czym organ zaniechał badania związków skarżącego z polskością;

- art. 8 K.p.a. zasady ochrony praw nabytych, zasady bezpieczeństwa prawnego, zasady tempus regit factum oraz zasady nieretroakcii poprzez błędne uznanie, iż skoro spośród przepisów przejściowych ustawy nowelizującej brak jest takich przepisów, które do trwających postępowań w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nakazywałyby stosować przepisy tej ustawy oraz ustawy o repatriacji w brzmieniu dotychczasowym, oraz, że art. 10 ustawy nowelizującej ustawę o repatriacji odsyłając do przepisów dotychczasowych, ma jedynie zastosowanie w przypadku postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy o repatriacji nie zaś ustawy o cudzoziemcach, to ocena przesłanek skarżącego do uzyskania zezwolenia na pobyt stały powinna być dokonana z uwzględnieniem nowego brzmienia przepisów, w sytuacji gdy brak jest podstaw do odstępowania od koncepcji związania zasadą tempus regit factum, zgodnie z którą stany faktyczne, powstałe lub zrealizowane w okresie formalnego obowiązywania norm dotychczasowego prawa, powinny podlegać co do zasady jego dalszej ocenie normatywnej, chyba że prawodawca wskaże dostatecznie przekonywujące argumenty, które uzasadniają wprowadzenie natychmiastowego lub wstecznego działania nowego prawa.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w treści przepisów przejściowych ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw brak jest takich przepisów, które do trwających już postępowań w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust 1 pkt 3 przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw nakazywałyby stosować przepisy tej ustawy oraz ustawy o repatriacji w brzmieniu dotychczasowym, w sytuacji gdy przepis art. 195 ust 1 pkt 3 w powiązaniu z ust 2 art. 195 ustawy o cudzoziemcach odwołuje się wprost w swej treści do stosowania do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3 art. 195 przywołanej powyżej ustawy art. 5 ust 1 ustawy o repatriacji z 2000 r., a zatem dotyczące tego przepisu normy zawarte w treści ustawy zmieniającej ustawę o repatriacji oraz niektórych innych ustaw z dnia 7 kwietnia 2017 r. stanowią przepisy szczególne do art. 195 ust 1 ustawy o cudzoziemcach, w tym i art. 10 przywołanej ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r.;

- art. 5 ustawy o repatriacji z 2000 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, iż cudzoziemiec powołując się jedynie na posiadanie obywatelstwa polskiego przez swoich przodków, nie potwierdził przynależności do Narodu Polskiego, jak również nie wykazał posiadania narodowości polskiej, w sytuacji gdy skarżący zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy o repatriacji zadeklarował nie tylko polską narodowość wnosząc o wydanie zezwolenia na pobyt stały w oparciu o posiadanie obywatelstwa polskiego przez jego przodków, ale i w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości spełnił łącznie wskazane w tym przepisie ustawy dwa warunki tj. udowodnił posiadanie polskiego pochodzenia (narodowości) oraz wykazał swój związek z polskością poprzez utrzymywanie stałych kontaktów z najbliższą dla skarżącego rodziną mieszkającą w Polsce oraz poprzez przedłożenie dokumentu w postaci pisma z dnia [...] maja 2017 r. potwierdzającego uczestnictwo odwołującego w działalności Organizacji Charytatywnej - Fundacji [...] na rzecz rozpowszechniania i wznowienia dorobku i spuścizny polskiej kultury, tradycji i obyczajów, właściwych Polskiemu Narodowi na terenie miasta [...] (były S.) dla tego obwodu i innych obwodów zachodniego regionu [...] (obwód [...] i [...]),

- art. 10 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw poprzez błędne uznanie, iż:

· przepis ten odsyłając w swej treści do przepisów dotychczasowych ma jedynie zastosowanie w przypadku postępowań prowadzonych na podstawie przepisów o repatriacji, nie zaś przepisów ustawy o cudzoziemcach, podczas gdy przepis ten odnosi się do wszystkich postępowań wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw, mających swe zastosowanie przed dniem wejścia w życie w/w ustawy;

· w związku z wejściem w życie z dniem 1 maja 2017 r. ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw, przestała mieć znaczenie dla udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach okoliczność posiadania wstępnych (co najmniej jednego z rodziców, co najmniej jednego z dziadków lub co najmniej dwojga pradziadków), którzy w przeszłości posiadaliby obywatelstwo polskie,

- art. 197 ust 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 195 ust 1 tej ustawy, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału wprost wynika, iż po stronie skarżącego zachodzą wszystkie przesłanki do udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane kryteria stwierdzić należy, iż skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.

W ocenie Sądu w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty, wbrew zarzutom skargi, nie można uznać, aby co najmniej jedno z rodziców Strony, co najmniej jedno z jej dziadków lub co najmniej dwoje z pradziadków było narodowości polskiej.

Bezpośrednią podstawą ubiegania się przez skarżącą o zezwolenie na pobyt stały był art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z tym przepisem, zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli jest osobą o polskim pochodzeniu i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. W myśl zaś art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji), do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepisy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji. Zgodnie z powołanym przepisem ustawy o repatriacji, za osobę polskiego pochodzenia, w rozumieniu niniejszej ustawy, uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki: 1) co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej; 2) wykaże ona swój związek z polskością. Wykładnia gramatyczna art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji wskazuje, że dla stwierdzenia, że wnioskodawca posiada polskie pochodzenie, niezbędne jest łączne spełnienie trzech przesłanek: (i) zadeklarowanie przez niego narodowości polskiej, (ii) wykazanie, że co najmniej 1 z rodziców lub dziadków lub dwoje pradziadków było narodowości polskiej, (iii) wykazanie swojego związku z polskością (por. np. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., II OSK 546/15, CBOSA).

Na gruncie niniejszej sprawy wystarczającą podstawą wydania decyzji odmownej była okoliczność, że przedstawiciel ustawowy skarżącej we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały zadeklarował narodowość [...] małoletniej (Część A pkt 13 formularza wniosku). To kluczowe dla sprawy oświadczenie wnioskodawcy nie zostało nigdy sprostowane przez jej przedstawiciela. Taka deklaracja skarżącego co do narodowości nie może zresztą dziwić, jeżeli uwzględni się – powołane dokumenty dotyczące posiadania narodowości [...] ojca i matki skarżącej, mające zresztą potwierdzenie w zebranych dokumentach (zob. np. akt urodzenia ojca skarżącej - 21, akt małżeństwa dziadków skarżącej (rodziców ojca) – k. 17).

Dodatkowo na narodowość [...] wskazuje fakt przesiedlenia rodziny skarżącej na tereny obecnej [...] (obwód [...]) na podstawie umowy między Polskim [...] a [...] z dnia [...] września 1944 r. dotyczącej ewakuacji obywateli polskich z terytorium [...] i ludności [...] z terytorium Polski oraz protokołu uzupełniającego do powyższej umowy podpisanego w dniu 14 grudnia 1945 r. przedłużającego termin przesiedlenia do dnia 15 czerwca 1946 r. Tzw. "umowy [...] " przewidywały przeprowadzenie ewakuacji obywateli polskich narodowości [...] i [...] z terytoriów [...] oraz [...],[...], [...] oraz [...] mieszkających na terytorium Polski, przy czym ewakuacja miała formalnie rzecz biorąc charakter dobrowolny. Układy te przewidywały bowiem tzw. prawo opcji. Zgodnie z ust. 3 art. 1 umów [...] "ewakuacja jest dobrowolna i dlatego przymus nie może być stosowany, ani bezpośrednio, ani pośrednio" (status prawny układów [...] oraz ich treść jest szczegółowo analizowana m. in. w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 19 grudnia 2002 r., K 33/02, OTK-A 2002/7/97).

Dane z aktów stanu cywilnego oraz deklaracja pełnomocnika skarżącej, w powiazaniu z faktem repatriacji na [...], w wystarczającym stopniu dowodzą faktu posiadania przez wstępnych skarżącej narodowości [...], a nie polskiej. Przypomnieć przy tym należy, że to na wnioskodawcy w sprawie o wydanie zezwolenia na pobyt stały spoczywa co do zasady ciężar wykazania okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.

Z akt sprawy nie wynika, aby orzekające organy dopuściły się naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a w szczególności, aby organy te nie przeprowadziły dowodów wnioskowanych przez stronę. W sprawie nie wykazano zatem, że co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków wnioskodawcy było narodowości polskiej. Dołączone do akt sprawy dokumenty dotyczące pradziadków skarżącej – poświadczenia obywatelstwa – J. M. i W. (B.) M. wydane przez Wojewodę [...] w dniu [...] marca 2017 r. – potwierdzają posiadanie przez przodków skarżącej polskiego obywatelstwa, a nie narodowości polskiej.

Należy wskazać, że błędnym jest stanowisko na gruncie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji, by utożsamiać pojęcia obywatelstwa i narodowości.

Po pierwsze, wykładnia taka jest sprzeczna z brzmieniem tego przepisu ("co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej").

Po drugie, rozróżnienie tych kategorii było obecne w ustawie o repatriacji (zob. art. 5 ust. 2 tej ustawy obowiązujący do 30 kwietnia 2017 r.). Przepis ten przewidywał, że alternatywnie wobec polskiej narodowości przodków (verba legis: "za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również") można było wykazać, że posiadali oni obywatelstwo polskie.

Po trzecie, ustawa o repatriacji w art. 10b ust. 3 pkt 1 lit. i i j rozróżnia obywatelstwo i narodowość. Nie sposób zatem przyjąć, że w tym samym akcie prawnym pojęcia te w art. 5 ust. 1 mają być utożsamiane.

Po czwarte, niezależnie od wykładni językowej i logicznej, również z uzasadnienia projektu nowelizacji obowiązującej od 1 maja 2017 r. nie wynika, aby zamiarem ustawodawcy było zrównanie obywatelstwa z narodowością (zob. uzasadnienie rządowego projektu ustawy – druk sejmowy nr [...]). Poza tym należy wyjaśnić, że nowelizacja dokonana ustawą z 7 kwietnia 2017 r. miała ułatwić procedury repatriacji. Rzecz jednak w tym, że istotą repatriacji jest umożliwienie powrotu do kraju Polakom, którzy przymusowo znaleźli się poza obecnymi granicami kraju, "będąc ofiarami komunistycznego terroru, przemocą zmuszonymi do opuszczenia ziemi przodków, osiedlonymi wbrew własnej woli na najtrudniejszych do zamieszkania obszarach byłego [...]; pozbawionymi możliwości powrotu do Polski, prześladowanymi z powodu swojego pochodzenia oraz przywiązania do wiary, tradycji i umiłowania wolności" (zob. preambuła do ustawy o repatriacji). Celem ustawy o repatriacji nie jest natomiast ochrona osób, które deklarując narodowość [...] skorzystały z możliwości zamieszkania na terenach obecnej [...], jak miało to miejsce w przypadku wstępnych skarżącego.

Po piąte, rozróżnienie między obywatelstwem a narodowością jest przyjmowane w wielu innych aktach prawnych, a przede wszystkim rozróżnienie to należy do podstaw nauki o państwie i prawie. Otóż przez obywatelstwo rozumie się szczególny węzeł prawny łączący państwo z osobą fizyczną (por. np. M. Gęsicki, Mały leksykon prawniczy, Warszawa 1997, s. 148; L. Garlicki, Komentarz do art. 34 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Wydawnictwo Sejmowe 2016, teza 1). Z kolei naród to historycznie wytworzona, trwała wspólnota ludzi, ukształtowana na gruncie wspólnych dziejów historycznych i politycznych, kultury, języka, religii, terytorium i życia gospodarczego, przejawiająca się w świadomości narodowej jej członków (por. np. Leksykon obywatela, pod red. S. Serafina i B. Szmulika, Warszawa 2008, s. 21; P. Winczorek, Nauka o państwie, Warszawa 2011, s. 114; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 września 2015 r., K 28/13, OTK-A 2015/8/120, punkt 2.2.1).

Poza tym Konstytucja RP odróżnia pojęcie obywatelstwa od narodowości, w tym m. in. w art. 35 dotyczącym ochrony obywateli polskich należących do mniejszości narodowych i etnicznych. Reasumując, uchylenie z dniem 1 maja 2017 r. art. 5 ust. 2 o repatriacji oznacza, że ewentualne wykazanie obywatelstwa polskiego określonych wstępnych wnioskodawcy nie jest już alternatywną wobec określonego w art. 5 ust. 1 tej ustawy obowiązku wykazania, że co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3045/17, CBOSA).

Tymczasem pełnomocnik skarżącej dowodu na narodowość polską rzeczonych zstępnych nie przeprowadził, ograniczając się do twierdzenia o obywatelstwie polskim pradziadka i prababci skarżącej. Należy równocześnie podkreślić, że w aktach sprawy znajduje się: akt urodzenia ojca skarżącej i akt zawarcia związku małżeńskiego dziadków skarżącej, z których jednoznacznie wynika posiadanie przez nich narodowości [...]. O takiej narodowości tych osób świadczy również okoliczność, że rodzina skarżącej jako osoby narodowości [...] w 1945 r. przeniosła się z obszaru Polski na terytorium obecnej [...].

Jednocześnie należy wyjaśnić, na co zwrócił także organ odwoławczy - że ustawodawca uchylając z dniem 1 maja 2017 r. art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji oraz dokonując równocześnie odpowiedniej zmiany art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach nie wprowadził – w odniesieniu do spraw o zezwolenie na pobyt stały - przepisów przejściowych, które nakazywałyby do spraw wszczętych i niezakończonych stosować przepisy dotychczasowe. Zatem zastosowanie znalazła w takim przypadku zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, o czym zresztą Szef Urzędu informował skarżącego w toku postępowania. Tym samym dla rozstrzygnięcia nie miało znaczenia, czy pełnomocnik skarżącej w postępowaniu przed organami wykazał, że jej pradziadkowie mieli obywatelstwo polskie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.