Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 424/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 246, 260
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

sygn. akt I SA/Kr 424/17 Kraków, dnia 4 października 2017 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. K. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 stycznia 2017r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 stycznia 2017r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec 2010 r. Skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 6 lipca 2017 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Referendarz ustalił na podstawie oświadczeń i nadesłanych dokumentów, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką K. O. – W. . Miesięczny dochód wnioskodawcy z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 420,18 zł. K. K. nie dysponuje majątkiem nieruchomym, ani oszczędnościami, posiada 99% udziałów w spółce E. Sp. z o.o. o wartości 4.950 zł i 99% udziałów w spółce G. Sp. z o.o. o wartości 4.950 zł. Wnioskodawca podał, że od kilku lat jest skłócony z matką, która odmówiła mu podania jakichkolwiek danych o stanie jej finansów (wyciągów bankowych, przekazów pieniężnych, zeznań podatkowych). Skarżący podniósł, iż został wezwany do uiszczenia wpisów sądowych po 500 zł w 16 zainicjowanych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym postępowaniach, co daje łączną kwotę 8.000 zł płatną w 7 dni. Dodał, że w trakcie postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w O. zostało zgubione jedno odwołanie dotyczące miesiąca sierpnia 2009, w efekcie czego został wydany przez US w O. tytuł egzekucyjny o numerze [...], a w konsekwencji zostały zajęte wszystkie konta bankowe skarżącego oraz jego wynagrodzenie. Wnioskodawca oświadczył jednocześnie, że na swoje potrzeby żywieniowe wydaje całą pensję. Nie gromadzi niestety paragonów związanych z tymi potrzebami. Nie posiada też lokat bankowych oraz nieruchomości. Lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje należy do jego mamy, nie zna jednak numerów księgi wieczystej tej nieruchomości. Skarżący oświadczył, że ma zaciągnięty kredyt bankowy, którego raty nie są regulowane, a do spłaty pozostała kwota ok. 120.000 zł.

Zgodnie z ustaleniami referendarza, K. K. jest zatrudniony w spółce E. Sp. z o.o. w z wynagrodzeniem miesięcznym płaconym gotówką w wysokości 500 zł brutto. Według zeznania PIT-36 w roku podatkowym 2016 wnioskodawca ze stosunku pracy osiągnął dochód 1.060 zł. Saldo rachunku bankowego na dzień 1 czerwca 2017 roku wynosiło -1.550 zł. Przez okres ostatnich trzech miesięcy na rachunku tym nie były dokonywane żadne transakcje poza potrącaniem przez bank opłat za prowadzenie rachunku w wysokości 80 zł miesięcznie. Skarżący przedłożył także kopię wydruku listy blokad uwidocznionych w serwisie internetowym iPKO, na którym uwidoczniona jest data zajęcia egzekucyjnego 7 października 2014 roku i kwota zajęcia 435.873,49 zł. Przeciwko wnioskodawcy zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne o zapłatę należności głównej w wysokości 105.990,87 zł, natomiast przedłożona kopia tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 23 września 2014 roku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego K. [...] potwierdza kwotę dochodzonej należności głównej z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości 165.241 zł. Według zeznań podatkowych CIT-8 za 2016 rok przychody spółek, w których K. K. posiada 99% udziałów kształtowały się następująco: E. Sp. z o.o. w K. 7.341.270 zł przy kosztach jego uzyskania 7.323.292 zł, co dało dochód 17.978 zł, a G. Sp. z o.o. 780.551 zł przy kosztach uzyskania przychodu 776.190 zł, co dało dochód 4.361 zł. Na dzień 12 czerwca 2017 roku skarżący nie figurował w bazach komputerowych jako właściciel lub współwłaściciel pojazdów mechanicznych.

Referendarz stwierdził, że K. K. nie wypełnił obowiązku przedłożenia wszystkich dokumentów źródłowych pozwalających na przeprowadzenie analizy jego możliwości płatniczych. Ocenił nadto, że skarżący będąc jedynym udziałowcem spółki z o.o., w granicach niezagrażających płynności finansowej spółki, ma możliwość dowolnego kształtowania składników oraz wysokości swojego wynagrodzenia. Przytoczone wyżej dane finansowe, w ocenie orzekającego, świadczą, iż spółka E. Sp. z o.o. w K. posiada środki, które zgodnie z prawem mogłaby przeznaczyć na wyższe wynagrodzenie lub premię skarżącego, zaś zawarcie ze spółką takiej umowy, nie będzie stanowiło działania na szkodę spółki. Nadto skarżący nie wykazał, że nie posiada obecnie lub nie jest zdolny wygospodarować środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych. Oceny tej nie zmienia fakt, że rachunek bankowy K. K. wykazuje debet, ani to że przeciwko skarżącemu toczą się postępowania egzekucyjne. Podnoszone kwestie nie uzasadniają przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem wykazane możliwości pozyskania środków finansowych umożliwiają stronie poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla własnego utrzymania, w tym zagrożenia płynności prowadzonej działalności gospodarczej.

We wniesionym w terminie sprzeciwie K. K. podniósł, że udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, zawarte w formularzu. Stanu finansów matki podać nie może, ponieważ jest z nią skonfliktowany. W odniesieniu do ustaleń referendarza, dotyczących spółek skarżący zaznaczył, że uzyskane dochody zostały przeznaczone na ich działalność i obecnie spółki te nie dysponują nadwyżkami finansowymi. Skarżący wskazał też, że obecna sprawa dotyczy spółki A. sp. z o.o., zatem ewentualne środki niezbędne na prowadzenie postępowania sądowego musiałyby pochodzić z tej spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.

W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konsekwencją nie zrealizowania takiego wezwania jest oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości również co do tego, że inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o trudnej sytuacji materialnej, np. związanej z ponoszeniem nadzwyczajnych kosztów utrzymania, czy leczenia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości- wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości sądu w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy, ponieważ rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W takiej sytuacji uznać trzeba, iż zainteresowana nie wykazała- w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a.- że nie stać jej na poniesienie wydatków, niezbędnych w postępowaniu sądowym. Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012r., sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689), a niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012r., sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012r., sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748).

W niniejszej sprawie skarżący był wzywany o nadesłanie szeregu informacji i dokumentów. Wezwania tego w znacznej mierze nie zrealizował. Zarzuty sprzeciwu odnosiły się do możliwości pozyskania informacji i dokumentów od matki skarżącego. Jednak należy zauważyć, że nawet pomijając tę część wezwania, K. K. nie podał również i tych danych, co do których nie istniały podobne przeszkody. Pomimo wyraźnego wezwania nie przesłał bowiem rachunków i faktur za ostatni okres rozliczeniowy potwierdzających wysokość wydatków związanych z jego koniecznym utrzymaniem (m. in. opłaty za czynsz, prąd, gaz, wodę), a także oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenia, podatki, telefon. We wniosku skarżący oświadczył, że wydaje całą pensję na swoje potrzeby żywieniowe, nie wspominając przy tym z jakich środków reguluje pozostałe koszty związane z utrzymaniem, opłaceniem mieszkania, czy mediów. Przedstawił wyłącznie wyciągi bankowe z kont osobistych, mimo że wezwanie z dnia 22 maja 2017 r. w sposób wyraźny wskazywało na obowiązek przedłożenia również wyciągów z kont firmowych.

Nie przedstawiając wszystkich dokumentów i danych skarżący uniemożliwił najpierw referendarzowi, a następnie Sądowi dokonanie rzetelnej analizy jego stanu finansowego. Słusznie zatem referendarz uznał, że przesłanki przyznania prawa pomocy nie zostały wykazane, a zatem postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych jest prawidłowe i należało utrzymać je w mocy.

Odnosząc się do zasygnalizowanej w sprzeciwie kwestii tego, czy spółka A. sp. z o.o. powinna pokryć koszty sądowe trzeba zauważyć, że o przyznaniu prawa pomocy (w tym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) decydują okoliczności, związane z sytuacją majątkową i zarobkową osoby, która się o taką pomoc ubiega. Sam skarżący wskazuje, że obecnie ze spółką A. nie ma żadnych związków. Nadto fakt, że zaskarżona decyzja dotyczy odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe tej spółki nie może zmienić tego, że to K. K. – jako skarżący – ma co do zasady obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, wywołanych wniesieniem skargi (art. 220 § 1 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 260 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.