Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 447/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art 124, art. 187, art. 188, art. 190, art. 191, art. 192
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 6, art. 6c, art. 6h
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 listopada do 31 grudnia 2021 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

T. S. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżący") w piśmie z dnia 3 stycznia 2022 r. zwrócił się do Wójta Gminy W. (dalej: "Organ I instancji")

z wnioskiem o udzielenie pomocy w sprawie umorzenia "opłat za nieczystości" w całości za miesiąc listopad i grudzień 2021 r. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada żadnych środków finansowych w związku z tym, że oczekuje na proces w sprawie ubezwłasnowolnienia całkowitego, tj. procesu prowadzonego z urzędu przez Prokuraturę Okręgową w K. w stosunku do jego wuja J. S., którym się opiekuje. Dalej wyjaśnił, że jego wuj jest jego krewnym 3-go stopnia, dlatego też nie uzyskał z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej świadczenia pielęgnacyjnego. Tylko na drodze procesu sądowego Wnioskodawca może otrzymać wynagrodzenie po wydaniu wyroku o ubezwłasnowolnieniu i ustanowieniu go opiekunem prawnym, a taki proces trwa kilka miesięcy. Następnie wskazał, że po otrzymaniu wynagrodzenia będzie mógł opłacać tzw. media, a aktualnie jest to niemożliwe.

Strona poinformowała ponadto, że Wojewódzkie Sądy Administracyjne

w Warszawie i w Szczecinie podają, że T. S. należy się szacunek, gdyż (jak jest wiadome tym sądom) po przeprowadzonych ustaleniach – z poświęceniem podjął trud i obowiązek opieki nad niepełnosprawnymi rodzicami, powstańcem warszawskim oraz wujem. Taki stan rzeczy zasługuje na najwyższy szacunek, a oddanie jest godne powszechnego społecznego uznania. Do pisma Wnioskodawca załączył: kserokopię pisma Prokuratury Okręgowej w K. z dnia 9 grudnia 2021 r. dotyczącą wpływu wniosku o ubezwłasnowolnienie całkowite, kserokopię orzeczenia ZUS J. S., kserokopię orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o niepełnosprawności J. S..

Organ I instancji decyzją z dnia 1 lutego 2022 r. znak [...] odmówił Wnioskodawcy udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległej opłaty

za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...]zł za okres od 1 listopada do 31 grudnia 2021 roku. W uzasadnieniu decyzji wskazał na treść art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p.") i wyjaśnił że decyzja o rozłożeniu na raty zaległości podejmowana jest na zasadzie uznania administracyjnego. O tym czy w danej sytuacji zaistniał ważny interes podatnika lub interes publiczny rozstrzyga organ podatkowy.

W dalszej kolejności Organ I instancji wskazał, że w dniu 10 stycznia 2022 r. do Strony zostało wystosowane pismo (odebrane w dniu 11 stycznia 2022 r.) wzywające

do dostarczenia niezbędnych dokumentów pozwalających ocenić jej obecną sytuację życiową. Wnioskodawca nie złożył odpowiednich dokumentów w wyznaczonym terminie.

Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, bazując na danych będących w jego posiadaniu oraz z powodu braku pozostałych dokumentów wymaganych od Wnioskodawcy, wskazał, że nie było możliwe jednoznaczne ustalenie kondycji finansowej i stanu majątkowego Strony oraz osób z nią zamieszkujących. Wobec powyższego nie widział podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku w sprawie umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, że przesłanki dotyczące ważnego interesu podatnika jak i interesu publicznego nie zostały spełnione.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "Kolegium", "Organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania Strony, decyzją z dnia 25 maja 2022 r. znak [...], utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji z dnia 1 lutego 2022 r. W uzasadnieniu decyzji po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ II instancji wskazał, że materialnoprawną podstawą podjęcia zaskarżonej decyzji był przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Organ wyjaśnił, że kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się

z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa i które to w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów. Wskazał również, że podjęcie decyzji w omawianym trybie należy wyłącznie do kompetencji organu podatkowego I instancji. Kolegium nie miało w takiej sprawie kompetencji merytorycznych, tzn. nie wolno mu było rozstrzygać czy udzielić ulgę, czy też nie. Kolegium jako Organ odwoławczy ma jedynie za zadanie ustalić, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, głównie pod względem formalnym. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie po zapoznaniu się z materiałami postępowania stwierdził, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji zasługiwało na aprobatę.

W dalszej części uzasadnienia Organ odwoławczy, powołując się na pogląd reprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stwierdził, że nawet ustalenie istnienia przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., nie wiąże organu podatkowego, to znaczy, że organ podatkowy nie musi podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Może (w ramach swego uznania) zdecydować o odmowie przyznania ulgi, nawet wówczas, gdy istnieje "ważny interes podatnika", czy też "interes publiczny". Mając na uwadze treść art. 122 i 187 O.p. Kolegium, zauważyło, że w sprawach dotyczących ulg podatkowych, w których przedmiotem jest umorzenie zaległości podatkowych, a zatem stanowiących odstępstwo od obowiązku poniesienia ciężaru publicznego, podatnik powinien dołożyć wszelkich starań, by wykazać zasadność zgłoszonego żądania. Także w tej kwestii organ na poparcie swojego stanowisko przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych. Zdaniem organu w przeciwieństwie do wszystkich innych spraw podatkowych, w postępowaniu o udzielenie ulgi podatkowej ciężar dowodowy spoczywa na podatniku. To on, domagając się uprzywilejowanego potraktowania w odniesieniu

do innych podatników, musi przed organem podatkowym udowodnić, że w danym momencie dotknęła go nieprzewidziana ciężka sytuacja finansowa i nie może zapłacić podatku.

Organ odwoławczy wskazał, że Wnioskodawca, pomimo wskazania

mu w wezwaniu z dnia 10 stycznia 2022 r. szczegółowo katalogu okoliczności

i dokumentów, które mogłyby doprowadzić do pozytywnego rozstrzygnięcia jego wniosku, nie odpowiedział na to wezwanie, które odebrał osobiście. Organ był więc

w stanie ustalić jedynie z posiadanych danych, że Skarżący nie posiadał zaległości

w urzędzie gminy w opłatach: podatku od nieruchomości, za wodę, czynsz

lub użytkowanie wieczyste, a w 2021 r. otrzymał jednorazowo świadczenie z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, tj. dodatek specjalny w wysokości [...] zł. Kolegium wskazało, że Organ I instancji słusznie uznał, że brak było podstaw

do przyjęcia, iż Strona znalazła się nagle w tak złej i wyjątkowej sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby zastosowanie wobec niej ulgi podatkowej. Organ nie był w stanie uznać, czy Skarżący był w trudnej sytuacji finansowej oraz czy wystąpiły w jego życiu zdarzenia, które zagroziły jego egzystencji, a już zwłaszcza, gdyby zapłacił należną opłatę

za gospodarowanie odpadami komunalnymi w niewielkiej de facto wysokości.

Stąd też w ocenie Kolegium Organ I instancji doszedł do poprawnych konkluzji,

iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki opisane w art. 67a O.p., czyli ważny interes podatnika lub interes publiczny. Organ dodał, że umorzenie zaległości podatkowej, w tym dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami, jest instytucją

o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku.

Na koniec Organ odwoławczy wskazał, że podnoszone przez Wnioskodawcę argumenty dotyczące ewentualnego ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

w związku z opieką nad wujem, po jego ubezwłasnowolnieniu, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Dotychczasowe wnioski Strony o przyznanie dwukrotnie specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad wujem zakończyły się decyzjami o odmowie przyznania tych świadczeń, które to decyzje poddane zostały kontroli WSA w Szczecinie w wyrokach o sygn. akt II SA/Sz 354/21,

II SA/Sz 355/21 i II SA/Sz 356/21, w których Sąd oddalił skargi Wnioskodawcy. Wyroki

te są prawomocne.

Reasumując, Organ odwoławczy stwierdził, że Strona nie spełniła żadnej przesłanki z art. 67a O.p., pozwalającej na udzielenie najdalej idącej ulgi podatkowej. Obowiązek podatkowy Wnioskodawca winien spełniać własnymi siłami, bez przerzucania go na całą społeczność gminną, na rzecz której tworzony jest budżet gminy.

W piśmie z dnia 13 czerwca 2022 r. Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wniósł o przydzielenie mu pełnomocnika

z urzędu do przedmiotowej sprawy, aby go reprezentował i sporządził profesjonalnie skargę w tej sprawie oraz wniósł o zwolnienie go w całości od ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych - albowiem Skarżący nie posiada żadnych dochodów i nie stać

go na pełnomocnika z wyboru. Skarżący wskazał, że przydzielony mu pełnomocnik z urzędu w sposób profesjonalny sporządzi skargę i przedstawi wszystkie dowody niezbędne do tej sprawy dla Sądu.

Ponadto, Skarżący powiadomił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 780/21, w uzasadnieniu wyroku podał, że Sądowi wiadome jest, że Skarżący z poświęceniem podjął trud i obowiązek opieki nad niepełnosprawnymi rodzicami i powstańcem warszawskim (już nie żyjącymi), a obecnie opiekuje się wujem i zasługuje na najwyższy szacunek, a jego oddanie jest godne powszechnego społecznego uznania.

W odpowiedzi na skargę z dnia 14 lipca 2022 r. Organ odwoławczy wniósł

o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko zaprezentowane

w uzasadnieniu decyzji.

Na wniosek Strony przyznano jej pełnomocnika z urzędu. W piśmie z dnia 31 października 2022 r. radca prawny L. B. zgłosił swój udział w postępowaniu jako pełnomocnik Skarżącego z urzędu i wniósł o uwzględnienie skargi, rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym oraz o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu, przy czym oświadczył, że nie zostało ono uiszczone ani w całości, ani też w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, dalej: "p.u.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli Sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Wskazać należy, że z art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U z 2019 r. poz. 2010 ze zm., dalej: "u.c.p.g.") wynika, iż gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z kolei, zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Obowiązek uiszczenia opłaty wynika z faktu samego zamieszkiwania na określonej nieruchomości i nie wyłącza go indywidualne zagospodarowanie surowców wtórnych przez zobowiązanego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. akt: K 17/12) nie dopatrzył się sprzeczności z Konstytucją przepisów u.c.p.g., które stanowią podstawę prawną nałożenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stwierdził, że opłata ta ma charakter daniny publicznej, a więc jest świadczeniem pieniężnym ustalanym jednostronnie, przymusowym, stanowiącym dochód publiczny i podlegającym egzekucji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt: II FSK 2080/16).

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów w badanej sprawie stanowił art. 67a § 1 pkt 3 o.p. stosownie do którego, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W przytoczonej regulacji przewidziane zostały dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może

w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową: "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny".

Na wstępie zaznaczenia wymaga, że organy miały kompetencje do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co zresztą nie podlega sporowi. Na podstawie art. 6 ust. 12 u.c.p.g. do opłat za gospodarowanie odpadami stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. W dziale tym mieści się przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Zgodnie z art. 67a § 1 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika,

z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Decyzje w przedmiocie ulg w spłacie zaległości podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA 7 lutego 2001 r., sygn. akt: I SA/Gd 1507/00, wyrok NSA z 15 lipca 2008 r., sygn. akt: II FSK 660/07, wyrok NSA z 16 lipca 2013 r., sygn. akt: II FSK 2148/11).

W postępowaniu w przedmiocie ulgi podatkowej wyróżnia się dwa etapy.

W pierwszym organ powinien ocenić, czy w danej sprawie zaszła choćby jedna z dwóch wskazanych przesłanek ulgi. W razie stwierdzenia, że żadna z nich nie zaszła, powinien odmówić zastosowania ulgi. Decyzja w tym zakresie, tj. ustalenia materialnoprawnej przesłanki zastosowania ulgi nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Oznacza to, że organ nie może udzielić ulgi w spłacie, jeżeli nie wystąpiła żadna z przesłanek

z art. 67a § 1 O.p. (ważny interes podatnika/strony, interes publiczny). Postępowanie wchodzi w drugi etap jedynie wtedy, gdy organ uzna istnienie przesłanki z art. 67a O.p. Etap ten służy wykazaniu, dlaczego w tej sprawie, pomimo istnienia przesłanek, ulga nie zostaje przyznana. Tylko ten drugi etap cechuje się uznaniowością, co jednak nie oznacza dowolności. Art. 67a § 1 O.p. nie określa kryteriów wyboru opcji decyzji (udzielenie lub odmowa udzielenia ulgi w spłacie zaległości). Użyte w tym przepisie pojęcie "może" oznacza tyle, że to organ samodzielnie dokonuje wyboru ustalonego alternatywnego rozwiązania co nie oznacza, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością. Wymaga jednak podkreślenia, że umorzenie zaległości podatkowych

(także z tytułu opłat) jest instytucją nadzwyczajną, skoro zasadą jest płacenie takich należności, nie zaś zwalnianie z tego obowiązku.

Istnienia ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności, nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o potrzebie umorzenia należności. Przyjmuje się, że przez ważny interes wnioskodawcy należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Umorzenie należności uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które zobowiązany nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. O istnieniu ważnego interesu świadczy m.in. utrata możliwości zarobkowania lub utrata majątku. Zawsze więc, w każdej sprawie, wszczętej na wniosek podatnika w trybie art. 67a O.p., przesłanka ważnego interesu wymaga od organu ustalenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpiłyby w wyniku realizacji zobowiązania przez zobowiązanego. Ważnym jest podkreślenie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek zgromadzenia i zaprezentowania organowi, do którego zwraca się

z wnioskiem o umorzenie zaległości, wszelkich danych jakie on sam uznaje za niezbędne dla wykazania swej sytuacji oraz zaprezentowania danych i dokumentów, o jakie zwróci się w tym postępowaniu organ podatkowy.

Przesłankę "interesu publicznego" charakteryzuje natomiast pogląd wyrażony

w wyroku NSA z 12 lutego 2003 r., sygn. akt: III SA 1838/01, w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp.". Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia gminy, a w rezultacie jej mieszkańców, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Z reguły interes publiczny przemawia za tym, aby ulgi nie udzielać. Unika się w ten sposób obniżenia potencjalnych wpływów - w tym przypadku z opłat za gospodarowanie odpadami - jak i nie wprowadza się różnic w traktowaniu poszczególnych zobowiązanych, w szczególności zaś nie premiuje się tych osób, które zaniechały regulowania opłaty (por. wyrok NSA z 27 lutego 2013 r., sygn. akt: II FSK 1351/11).

Przesłanka "interesu publicznego" w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. powinna być jednak oceniania wielopłaszczyznowo, tj. nie tylko z punktu widzenia interesu fiskalnego, ale także z uwzględnieniem następstw odmowy udzielenia ulgi zarówno

w sferze życia społecznego, jak i indywidualnego (por. wyroki NSA z 10 lutego 2016 r., sygn. akt: II FSK 3139/13 oraz z 3 lipca 2017 r., sygn. akt: I FSK 1026/06).

W orzecznictwie sądowym, dotyczącym art. 67a § 1 pkt 3 O.p. wielokrotnie zwracano już uwagę, że przesłanka "interesu publicznego" nie powinna być rozważana tylko od strony dochodowej budżetu państwa/samorządu jako zapewnienie wpływów, ale również od strony wydatków związanych z koniecznością uruchomienia środków z pomocy społecznej dla osoby, której sytuacja ekonomiczna na skutek wykonania zobowiązania uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie tego rodzaju środków (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2007r., sygn. akt: I FSK 477/06).

W zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że Strona nie posiadała dotąd zaległości w opłatach dla gminy, zaś z pomocy społecznej korzystała sporadycznie.

Z uwagi na brak przedłożenia dokumentów, organ nie był w stanie stwierdzić, że była ona w trudnej sytuacji finansowej, czy wystąpiły w jej życiu zdarzenia, które zagroziłyby jej egzystencji, a już zwłaszcza, gdyby zapłaciła należną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w niewielkiej wysokości.

Z akt sprawy bezsprzecznie wynikało, iż pomimo podjętych przez organy podatkowe czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, Skarżący nie przedłożył materiałów dowodowych i pełnych oświadczeń pozwalających na ustalenie w jakiej rzeczywiście sytuacji się znajduje. Powyższe miało istotny wpływ na sposób załatwienia sprawy, bowiem ustalenie faktycznej sytuacji finansowej Skarżącego jest konieczne, celem wykazania czy w danej sprawie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, przemawiające za udzieleniem ulgi w spłacie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia

1 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 881/13, wyrok WSA Kielcach z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 365/16) "w sprawach dotyczących przyznania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, ciężar dowodzenia tego, iż zachodzi ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny obciąża tę stronę, która z tego faktu zamierza wywodzić dla siebie korzystne skutki prawne". To w interesie podatnika leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Prawem organów administracji jest oczekiwanie i żądanie, aby strona ubiegająca się

o ulgę w spłacie udowodniła okoliczności faktyczne, na które się powołuje we wniosku. Tymczasem w ocenianej sprawie, wobec braku dostatecznych dokumentów i niewyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości w/w okoliczności, organy podatkowe trafnie uznały, że nie można było bezsprzecznie stwierdzić jaka jest faktycznie sytuacja finansowo-życiowa Skarżącego. Fakt opieki nad członkami rodziny nie może być wystarczającą przesłanką do udzielenie ulgi.

Powyższe ustalenia były o tyle istotne, iż w przypadku wystąpienia podatnika

z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie, to na podatniku ciąży obowiązek wykazania/udokumentowania wystąpienia w sprawie jego ważnego interesu lub interesu publicznego uzasadniającego udzielenie wnioskowanej ulgi. Rola organów podatkowych sprowadza się zaś do przeprowadzenia postępowania mającego na celu zbadanie (stwierdzenie) zaistnienia przesłanek wskazanych we wniosku, a mających uzasadniać udzielenie ulgi.

W tym stanie faktycznym organy podatkowe obu instancji zasadnie uznały, że Skarżący nie wykazał istnienia jego ważnego interesu i interesu publicznego uzasadniającego udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie. Podkreślić należy również, że przedmiotowa kwota opłaty za gospodarowanie odpadami nie jest znaczna.

Raz jeszcze wskazać trzeba, że z brzmienia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p., wynika wprost, że podatnik, aby uzyskać zamierzony skutek w postaci umorzenia zaległości ma obowiązek uzasadnić wniosek. Powinien zatem wskazać, co w praktyce rodzi problemy, okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają wystąpienie przesłanek do udzielenia ulgi i że znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie takiej ulgi. Oznacza to, że w przypadku postępowania w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę inicjatora postępowania tj. Wnioskodawcy, gdyż tylko on posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. W interesie Skarżącego leżało więc podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach – już na etapie postępowania przed organami.

Zdaniem Sądu, Skarżący nie ujawnił w pełni swojej sytuacji życiowej, na wezwanie organu nie przedłożył stosownych dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację finansową, a nadto trafnie organy obu instancji wykazały iż umorzenie zaległości objętej wnioskiem stałoby w sprzeczności z interesem publicznym. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że odmowa umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi była zasadna.

Dodatkowo Sąd zauważa, że wskazywany przez Skarżącego wyrok WSA

w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2021 r, sygn. II SA/Wa 780/21, zapadły w jego sprawie, co prawda zawiera stwierdzenie Sądu, że "postawa Skarżącego, który z poświęceniem podjął trud i obowiązek opieki nad niepełnosprawnymi rodzicami, powstańcem warszawskim oraz wujem zasługuje na najwyższy szacunek, a jego oddanie jest godne powszechnego społecznego uznania" ale w istocie wyrok ten oddala skargę Strony na decyzję odmawiającą mu przyznania renty specjalnej. Przede wszystkim jednak sformułowanie użyte we wskazanym wyroku, cytowane przez Stronę, nie mogło zastąpić materiału dowodowego niezbędnego do oceny jej sytuacji, którego mimo wezwania organu Strona nie przedłożyła.

Sąd stwierdza, że organy obu instancji przeprowadziły postępowanie

z zachowaniem zasad wynikających z art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 192 O.p. W aktach sprawy znajdują się dokumenty świadczące o podjęciu przez organ podatkowy niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (wystosowanie wezwania do Strony). Organ podatkowy kierując się zasadą prawdy obiektywnej wydał rozstrzygnięcie w oparciu o posiadany materiał dowodowy, który został przez niego oceniony. Świadczy o tym zarówno treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i dokonana ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego

w kontekście przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi.

Reasumując, Sąd w sprawie nie dopatrzył się ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów prawa materialnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.