Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 492/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 5, art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i przyznania tego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej G. S. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

W dniu 7 lutego 2020 r. wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w D. wniosek G. S. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem S S.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Burmistrz D. odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ wnioskodawczyni pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, przyznany decyzją Burmistrza D. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] do 31 października 2020 r. Ponadto niepełnosprawność męża wnioskodawczyni nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia ani też w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej przed ukończeniem 25 roku życia.

W dniu 4 maja 2020 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji odwołanie strony od decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r., odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast w dniu 18 maja 2020 r. strona złożyła w OPS wniosek o uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Po wezwaniu organu z dnia 25 maja 2020 r., strona w dniu 8 czerwca 2020 r. podpisała wniosek oraz w dniu 24 czerwca 2020 r. wskazała, że rezygnuje z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem 1 czerwca 2020 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Burmistrz D. uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2019 r., przyznającą stronie specjalny zasiłek opiekuńczy.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane opiekunowi dorosłej osoby niepełnosprawnej, jeżeli niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18. bądź 25. roku życia, jeżeli spełnione są pozostałe przesłanki przyznania tego rodzaju świadczenia. Nie może także stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie fakt, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, ponieważ organ pierwszej instancji powinien poinformować stronę o konieczności złożenia wniosku o uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. SKO uznało również, że organ pierwszej instancji powinien w sposób szczegółowy ustalić zakres opieki sprawowanej przez stronę nad mężem.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Burmistrz D. odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ niepełnosprawność męża wnioskodawczyni nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia ani też w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej przed ukończeniem 25 roku życia.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 138 § 2a, art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Strona zauważyła, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż przed ukończeniem 18 roku życia ani też w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej przed ukończeniem 25 roku życia, kryterium momentu powstania niepełnosprawności jako umożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Poza tym strona zarzuciła, że organ pierwszej instancji całkowicie zignorował wytyczne SKO w zakresie wykładni art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ pierwszej instancji odmawia stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo wiążącej wykładni art. 17 ust. 1b, dokonanej przez Kolegium.

Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało stronie świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 czerwca 2020 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r. w wysokości 1.830 zł miesięcznie oraz od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 maja 2021 r. w wysokości, jaka w tym czasie będzie ustalona. Kolegium stwierdziło, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane opiekunowi dorosłej osoby niepełnosprawnej, jeżeli niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18. bądź 25. roku życia, jeżeli spełnione są pozostałe przesłanki przyznania tego rodzaju świadczenia. W ocenie Kolegium, wnioskodawczyni spełnia przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad mężem, a nie jest istotny wiek powstania niepełnosprawności męża. Z uwagi na chorobę nowotworową męża oraz konieczność zapewnienia mu opieki i higieny aparatu wewnątrz krtani i wsparcia w czynnościach dnia codziennego należy stronie przyznać świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 czerwca 2020 r. zgodnie z jej oświadczeniem o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego. Strona nie złożyła bowiem jednocześnie z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, oświadczenia o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ nie mógł samodzielnie decydować, które świadczenie strona chce otrzymać, czy jedno z nich czy dwa równocześnie, albowiem świadczenia rodzinne przyznawane są wyłącznie na wniosek strony, a nie z urzędu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 lutego 2020 r., zarzucając naruszenie:

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w związku z art. 27 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a także brak przyznania świadczenia, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uznania, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 lutego 2020 r., a nie jak błędnie przyjęto od dnia 1 czerwca 2020 r. oraz nieprawidłowe uznanie, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, począwszy od dnia 1 czerwca 2020 r. winno skutkować pozbawieniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie do 1 lutego 2020 r. do 31 maja 2020 r. w wysokości różnicy pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a specjalnym zasiłkiem opiekuńczym.

Skarżąca wskazała, że wniosek o uchylenie decyzji w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego został rozpatrzony dopiero na skutek zobowiązania SKO, zawartego w decyzji z dnia [...] maja 2020 r. Organ pierwszej instancji nie poinformował strony, że jedyną przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowi pobieranie przez stronę specjalnego zasiłku opiekuńczego. Strona wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne, co nastąpiło dopiero po informacji z SKO, zawartej w decyzji z dnia [...] maja 2020 r. Skoro zatem strona dokonała wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 3 ustawy, to nie może zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku, wyłącznie na skutek nieprawidłowych działań organu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia w części.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne skarżącej w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem, przy czym zagadnieniem spornym nie jest już przysługiwanie skarżącej prawa do tego świadczenia, lecz ustalenie daty początkowej, od której świadczenie winno być przyznane, z uwagi na zbieg tego świadczenia ze specjalnym zasiłkiem opiekuńczym, który był skarżącej uprzednio przyznany.

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej u.ś.r.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W niniejszej sprawie zasadnie Kolegium uznało, że art. 17 ust. 1b u.ś.r należy odczytywać łącznie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, zgodnie z którym w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w aktualnym stanie prawnym, ukształtowanym po wydaniu wskazanego wyroku sądu konstytucyjnego, moment powstania niepełnosprawności nie ma już wpływu na realizację uprawnienia wnioskodawczyni do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

Nie budziło zatem wątpliwości organu odwoławczego, że skarżąca spełnia pozytywne przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Jest ona bowiem osobą zobowiązaną do alimentacji swojego męża, legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki, której sprawowanie wymagało od skarżącej zaprzestania wszelkiej aktywności zawodowej.

Przedmiotem sporu pozostaje natomiast ocena kwestii istnienia przesłanki negatywnej, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. i co się z tym wiąże, daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika bowiem z tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłku dla opiekunów (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2092 ze zm.).

Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 27 ust. 5 pkt 2 i 3 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Natomiast stosownie do art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji naruszył zasadę informowania stron, wyrażoną w art. 9 k.p.a. Organ, mając wiedzę o przyznaniu stronie specjalnego zasiłku opiekuńczego do 31 października 2020 r. decyzją Burmistrza D. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] nie poinformował strony o prawie wyboru świadczenia korzystniejszego na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 i pkt 3 u.ś.r. Natomiast decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] organ odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując że wnioskodawczyni pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, przyznany decyzją Burmistrza D. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...]

Po otrzymaniu powyższej informacji w decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r., strona w dniu 18 maja 2020 r. złożyła wniosek o uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Natomiast po otrzymaniu wezwania organu z dnia 25 maja 2020 r., strona w dniu 8 czerwca 2020 r. podpisała wniosek oraz w dniu 24 czerwca 2020 r. wskazała, że rezygnuje z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem 1 czerwca 2020 r. (data 18 maja 2020 r. została przekreślona).

Tak więc strona, po otrzymaniu powyższych informacji od organu, mając świadomość występującego zbiegu uprawnień, jednoznacznie dokonała wyboru świadczenia dla niej korzystniejszego – świadczenia pielęgnacyjnego i zwróciła się o uchylenie funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji przyznającej jej specjalny zasiłek opiekuńczy. Żądanie skarżącej, wyrażone we wniosku z dnia 18 maja 2020 r. jest jasne i zrozumiałe, ponieważ skarżąca dokonała wyboru świadczenia korzystniejszego i wniosła o uchylenie decyzji przyznającej jej specjalny zasiłek opiekuńczy, licząc na przyznanie świadczenia korzystniejszego. Skarżąca nie zamierzała więc pobierać jednocześnie dwóch świadczeń.

Natomiast organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2019 r., przyznającą stronie specjalny zasiłek opiekuńczy i ponownie decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ niepełnosprawność męża wnioskodawczyni nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia ani też w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej przed ukończeniem 25 roku życia. Z pewnością intencją skarżącej, wyrażoną we wniosku z dnia 18 maja 2020 r. nie była rezygnacja z przyznanego jej specjalnego zasiłku opiekuńczego w sytuacji odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ pierwszej instancji, pozbawiając stronę wszelkich przysługujących jej świadczeń naruszył również zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu, również przyjęte przez organ odwoławczy stanowisko w zakresie daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie uwzględniało w sposób prawidłowy okoliczności sprawy.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ukształtowanym na tle przepisów dotyczących zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych, przyjmuje się, że aby zagwarantować stronie wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., nie można wymagać od niej uprzedniej rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Trudno się dziwić, że strona nie chce zrezygnować z otrzymywanego świadczenia przed uzyskaniem pewności, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia korzystniejszego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1676/18, z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1175/18 i z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 235/18 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 985/18 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu).

Należy zatem podzielić w całej rozciągłości pogląd reprezentowany w podanych powyżej orzeczeniach sądów administracyjnych, że to na organie spoczywał główny ciężar znalezienia takiego rozwiązania procesowego, który gwarantowałby skarżącej realizację jej żądania nie tylko w zakresie ustalenia samego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale również przyznania go na taki okres, jaki wynikał z momentu złożenia stosownego wniosku. Cytowane już orzecznictwo sądowe jako przykład takiego rozwiązania podaje m.in. jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w ramach jednej, dwuaspektowej decyzji.

Istniała zatem w tym zakresie możliwość takiego ukształtowania sytuacji prawnej strony, która pozwalałaby na uzyskanie przez nią uprawnienia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego już od momentu złożenia przez nią wniosku, a której organ odwoławczy nie wykorzystał. Wprawdzie zamiana zasiłków niosłaby za sobą konieczność rozliczenia obu świadczeń ustalonych za ten sam okres, z których jedno już zostało wypłacone, lecz organ pomocy społecznej mógłby tego dokonać poprzez wzajemną kompensatę świadczeń i wypłacenie skarżącej różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w Opolu z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 302/18, w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 158/19, we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 360/19).

Powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie nie mogą być zaniechania w zakresie obowiązku udzielania informacji stronie oraz sposób procedowania organu. Należy zauważyć, że organ pierwszej instancji wstępnie rozpatrywał wniosek skarżącej już w dniu 25 lutego 2020 r., informując skarżącą o zamiarze wydania decyzji odmownej z uwagi na datę powstania niepełnosprawności u męża. Organ przedłużył też termin rozpoznania sprawy do 7 kwietnia 2020 r. A już wówczas skarżąca mogła uzyskać decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku w sytuacji dopełnienia obowiązków informacyjnych przez organ. Natomiast organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu daty powstania niepełnosprawności męża skarżącej, pomimo odmiennego orzecznictwa samorządowych kolegiów odwoławczych i sądów administracyjnych. Nieprawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla skarżącej i pozbawiać ją przysługującego jej świadczenia od dnia złożenia wniosku.

W efekcie skarżąca została pozbawiona należnego jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres czterech miesięcy od lutego do maja 2020 r., czego nie można zaakceptować z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa i pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.).

Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wypłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wniosek o przyznanie korzystniejszego świadczenia pielęgnacyjnego został złożony przez skarżącą do organu pierwszej instancji w dniu 7 lutego 2020 r. Dlatego też, stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego winno być przyznane skarżącej od dnia złożenia wniosku, czyli od dnia 7 lutego 2020 r.

Należało więc przyjąć, że pominięcie okoliczności dokonania przez skarżącą wyboru korzystniejszego świadczenia z jednoznacznym zrzeczeniem się przez nią prawa do dalszego pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i zaniechań proceduralnych organu pierwszej instancji, stanowiło o naruszeniu przez organy przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Uniemożliwiło to tym samym zastosowanie regulacji art. 24 ust. 2 u.ś.r. i przyznanie stronie świadczenia począwszy od lutego 2020 r., tj. od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o jego ustalenie. Kolegium w sposób nieuprawniony przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres krótszy, aniżeli wynikało to z daty złożenia przez nią wniosku.

Należy też wskazać na sprzeczne daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez SKO w zaskarżonej decyzji. Mianowicie SKO przyznało świadczenie skarżącej zarówno od 1 czerwca 2020 r. (tiret pierwsze rozstrzygnięcia) i od 1 stycznia 2020 r. (tiret drugie rozstrzygnięcia).

Zakwestionowana decyzja narusza zatem art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. i art. 24 ust. 2 u.ś.r. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też decyzję Kolegium należało uchylić w części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c). Decyzję uchylono w zakresie dotyczącym określenia początkowego terminu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wskazania co do dalszych czynności sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i przyjęcia, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje od miesiąca złożenia wniosku. Organ wyda rozstrzygnięcie na podstawie właściwie zastosowanych przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 27 ust. 5 u.ś.r. Organ winien jednocześnie uwzględnić konieczną w niniejszej sprawie kompensatę świadczeń za okres od momentu złożenia wniosku do momentu faktycznej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego.