Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 542/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 2-6
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 6,7 w zw. z art. 15, art. 11 w zw. z art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.121 par 1, art. 122 w zw. z art. 187 par 1,
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit.c , art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 25 stycznia 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r., wydaną przez Burmistrza W. Nr [...], m.in. na podstawie art. 2, 3, 4, 5, 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), dalej zwanej: "u.p.o.l." oraz § 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Zach. z 2015 r. poz. 4415 poz. 5205), ustalającą J. G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie [...] zł.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

J. G. (zwany dalej: "podatnikiem", "stroną", "skarżącym") w informacji dla podatku od nieruchomości na 2004 r. zadeklarował: budynki mieszkalne – o wysokości powyżej [...] m w powierzchni [...] m kw., budynki pozostałe zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego o pow. [...] m kw., w tym [...] m kw. o wysokości do [...] m oraz [...] m kw. pow. [...] m, a także grunty pozostałe o pow. [...] m kw.

Burmistrz W. w decyzji z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie złożonej przez podatnika informacji w sprawie podatku od nieruchomości, zapisów w ewidencji gruntów i budynków oraz uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia [...] r. ustalił podatek od nieruchomości za 2016 r., będącej współwłasnością podatnika i jego małżonki, położonej w S., w kwocie [...] zł, w tym: za budynki mieszkalne o wysokości powyżej [...] m - od powierzchni [...] m kw. w kwocie [...] zł (stawka [...] zł za m kw.); budynki pozostałe pow. [...] m - od powierzchni [...] m kw. w kwocie [...] zł (wg stawki [...] zł), grunty pozostałe - od powierzchni [...] m kw. w kwocie [...] zł (wg stawki [...] zł).

W odwołaniu od powyższej decyzji, podatnik zarzucił, że podatek od działki nr [...] o pow. [...] m kw. został naliczony niezgodnie ze stanem faktycznym, gdyż żadna działalność, uzasadniająca zastosowanie stawki [...] zł za m kw. na nieruchomości należącej do strony nie jest prowadzona, nie jest ona działką rekreacyjną. Sytuację podatkową działki, w ocenie strony wyjaśniają dołączone do odwołania dokumenty związane ze sprzedażą i projektowe sporządzone przez Nadleśnictwo Ł., od którego nieruchomość została nabyta w 2004 r. Do odwołania dołączono także uchwałę organu gminy w sprawie wysokości podatku od nieruchomości z 2012 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz., w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organy podatkowe są związane zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i nie mogą w ramach postępowania podatkowego dokonywać oceny stanu faktycznego wbrew tymże zapisom, o czym przesądza art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), a także ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz., organ podatkowy I instancji ustaleń co do charakteru gruntów podatników dokonał zatem zgodnie z prawem na podstawie danych z ewidencji gruntów, z których wynikało, że podatnik jest współwłaścicielem działki nr [...] o pow. 0,2807 ha, sklasyfikowanej jako teren mieszkaniowy (B ).

Wskazano także na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości.

W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz., skarżący analogicznie jak w odwołaniu, nie zgodził się z opodatkowaniem działki nr [...] o pow. [...] m kw. zgodnie z klasyfikacją z ewidencji gruntów jako "kl. [...]", podwyższoną stawką podatkową, powołując się na dokumenty związane z zakupem przedmiotowej działki od Nadleśnictwa Ł. oraz materiał fotograficzny. Zdaniem skarżącego podatek jest nieprawidłowo naliczany od 2005 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. repezentujący skarżącego pełnomocnik popierając skargę wniósł o jej uwzględnienie, zarzucając że w sprawie doszło do naruszenia przepisów K.p.a., a mianowicie art. 6, 7 w zw. z art. 15 K.p.a. oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. pełnomocnik wniósł jednocześnie o zasądzenie kosztów postepowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] r. ustalająca skarżącemu podatek od nieruchomości położonej w S., za 2016 r. w kwocie [...] zł.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, iż organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania podatkowego, co miało wpływ na wynik sprawy, dlatego skarga okazała się zasadna.

Na wstępie należało zatem wskazać, że zgodnie z przepisami zawartymi w Rozdziale 11 Działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej zwanej: "O.p."), gdyż ta ustawa a nie K.p.a. ma zastosowanie do postępowania podatkowego, organy podatkowe w toku postępowania podatkowego są zobowiązane do prowadzenia postępowania dowodowego. Istotą tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialnoprawnych. Udowodnienie jakiegoś faktu nie ma wyłącznie znaczenia procesowego, ale ma także znaczenie materialnoprawne, gdyż od tego zależy prawidłowe zastosowanie normy prawnej. W ramach dokonywanej oceny zebranego materiału dowodowego organy podatkowe związane są ogólnymi zasadami postępowania podatkowego, w tym w szczególności wynikającymi z przepisów: art. 191 O.p. (zasada swobodnej oceny dowodów), art.121 § 1 O.p. (zasada zaufania) i art. 122 O.p. (zasada prawdy obiektywnej), a oceny dokonane w ramach postępowania nie mogą być dowolne. Podnieść też należało, iż zgodnie z art. 127 O.p. postępowanie przed organami administracji publicznej jest dwuinstancyjne. Oznacza to, iż w przypadku wniesienia środka zaskarżenia organ odwoławczy rozpoznaje sprawę na nowo i to w pełnym zakresie. Organ II instancji jest zatem obowiązany ponownie przeanalizować stan faktyczny i prawny sprawy, a gdy zachodzi taka potrzeba może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla budynków i ich części stanowi powierzchnia użytkowa tego przedmiotu opodatkowania. W myśl art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. za powierzchnię użytkową budynku uważa się powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Z kolei stosownie do art. 4 ust. 2 u.p.o.l. powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od [...] m do [...] m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż [...] m, powierzchnię tę pomija się.

Nie ulega wątpliwości, że obmiaru powierzchni użytkowej budynku dokonuje podatnik i wykazuje tę powierzchnię użytkową w informacji o nieruchomościach, którą ma obowiązek złożyć właściwemu organowi podatkowemu (art. 6 ust. 6 u.p.o.l), zaś organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić dane z tej informacji lub przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania.

Z uzasadnienia decyzji Burmistrza wynika, że wysokość podatku od nieruchomości od wymienionych przedmiotów opodatkowania (w tym budynków pozostałych) ustalał na podstawie złożonego wykazu nieruchomości – informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji do wyliczenia podatku przyjął budynki mieszkalne o pow. [...] m kw., budynki pozostałe pow. [...] m o pow. [...] m kw., grunty pozostałe o pow. [...] m kw. Tymczasem w wykazie nieruchomości podatnik pod pozycją 6. dotyczącą budynków pozostałych (w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego) podał, że powierzchnia tych budynków wynosi ogółem [...] m kw., w tym kondygnacje o wysokości od [...] do [...] m to powierzchnia [...] m kw., zaś kondygnacje o wysokości powyżej [...] m to powierzchnia [...] m kw.

W ocenie Sądu, z powyższego wynika, że organ podatkowy I instancji ustalił podstawę opodatkowania budynków w sposób, który nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w obowiązujących przepisach prawa.

Zdaniem Sądu, organ podatkowy niewłaściwie przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, powierzchnię użytkową budynku wskazaną ogółem tj. [...] m kw., nie uwzględniając wyżej wskazanych danych zawartych w wykazie nieruchomości (zgodnie z którym część budynku o pow. [...] m kw. posiadała wysokość od [...] m do [...] m) oraz nakazu zaliczenia do opodatkowania jedynie 50 % powierzchni w przypadku kondygnacji poniżej [...] m.

Organ I instancji nie wskazał skąd wzięły się powyższe wyliczenia i dlaczego są odmienne od powierzchni wskazanych przez podatnika. Z kolei organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji całkowicie pominął kwestię ustalenia podstawy opodatkowania od wykazanych budynków (mieszkalnego i pozostałych), zajmując się wyłącznie zasadnością opodatkowania posiadanych gruntów jako terenów mieszkaniowych, co oznacza zaakceptował takie błędne wskazanie podstawy opodatkowania i wyliczenie podatku. Zdaniem Sądu takie postępowanie organów podatkowych i wydane decyzje są niezgodne z prawem.

Organy podatkowe powinny bowiem przed wydaniem decyzji ustalającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego dążyć do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tak aby zrealizować zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w dyspozycji ww. art. 122 O.p. w związku z art. 187 § 1 O.p. oraz rozpatrzeć całokształt materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy w sposób zgodny również z zasadą zaufania do organów podatkowych, wyrażoną w art. 121 § 1 O.p. W rozpoznawanej sprawie tego zabrakło.

W ocenie Sądu, jakkolwiek nietrafne są zgłoszone na rozprawie zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., to w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wymienionych wyżej przepisów O.p., a także art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 124 O.p., a nadto i art. 127 O.p., gdyż organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy na nowo, uchybiając tym samym istocie administracyjnego toku instancji, która polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy w jej całokształcie oraz uzasadnieniu stanowiska w sposób nienasuwający żadnych wątpliwości, czyli przekonywujący.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy podatkowe powinny zatem, dokonując wnikliwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, wyliczyć w prawidłowej wysokości powierzchnię użytkową budynków (pozostałych) należących do skarżącego, w szczególności uwzględnić wykazaną przez podatnika powierzchnię kondygnacji w wysokości do [...] m. W celu wyjaśnienia tej kwestii należy rozważyć nie tylko dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ale również, jeżeli zajdzie taka potrzeba przeprowadzić dodatkowe, postępowanie dowodowe. Powyższe pozwoli na wyliczenie w prawidłowej wysokości podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości za 2016 r. Prawidłowo dokonane ustalenia faktyczne związane z opodatkowaniem nieruchomości należącej do skarżącego powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Natomiast nie budzą zastrzeżeń Sądu ustalenia organów, dokonane na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach, odnośnie opodatkowania budynku mieszkalnego oraz kwestionowane przez skarżącego opodatkowanie gruntów jak i zastosowane w tym zakresie stawki podatkowe.

Odnośnie opodatkowania gruntów, wskazać należało, że Sąd zaaprobował stanowisko organów podatkowych, że podatek należało wyliczyć odwołując się do danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków i zawartych tam klasyfikacji gruntu, co - jak słusznie zauważył organ odwoławczy - wynika z art. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne oraz utrwalonego orzecznictwa. Należy też wskazać, iż dla opodatkowania gruntów organ prawidłowo zastosował w istocie najniższą stawkę przewidzianą przepisami uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości tj. stawkę [...] zł od 1 m2 powierzchni, wynikającą z § 1 pkt 1 lit. e wskazanej uchwały, przewidzianą dla gruntów pozostałych.

Jednak wobec stwierdzonych nieprawidłowości Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organu pierwszej i drugiej instancji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.