Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2224/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Piotr Kraczowski, Protokolant Monika Michnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] września 2005 r. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku I.Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2005 r. nr [...], ustalającą z dniem[...]września 2005 r. miejsce pełnienia służby wymienionej Oddział Celny [...] w W., Urząd Celny [...] w W. wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 35 ustawy o Służbie Celnej w związku z art. 104 § 1 kpa.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na obowiązek zmiany warunków pełnienia służby wynikający z zaistnienia przesłanek z art. 35 ustawy o Służbie Celnej, tj. powstania stosunku podległości służbowej między I.Z. kierownikiem zmiany w Oddziale [...] w Urzędzie Celnym "[...]" w W., a jej mężem W.K. zastępcą naczelnika tego Urzędu Celnego.

Zwrócono uwagę, że w przedmiotowej sprawie zmiana warunków służby została poprzedzona dodatkowymi konsultacjami z Ministerstwem Finansów, w wyniku których Dyrektor Departamentu [...] pismem z dnia 27 lipca 2005 r. potwierdził konieczność wyeliminowania zaistniałego stosunku podległości służbowej.

W ocenie organu, w Oddziale Celnym [...] w Urzędzie Celnym [...] w W. do którego przeniesiono I. Z., na podstawie Decyzji nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W .z dnia [...] stycznia 2005 r. zmieniającej decyzję w sprawie czasu służby/pracy w Oddziale Celnym [...] w Urzędzie Celnym [...] w W., wprowadzony został dwuzmianowy system pracy/służby. Podano, że kwestie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych należnych funkcjonariuszom celnym regulowane ustawą o Służbie Celnej nie zostały naruszone.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, I. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

art. 107 § 1 i 3 kpa przez brak wskazania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołania przepisów prawa materialnego oraz, że przywołano błędny, bo zdaniem organu nieistniejący art. 81 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej,

art. 7, 77 kpa przez pominięcie istotnych okoliczności, tj. struktury organizacyjnej Urzędu Celnego [...] w W., i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż zachodzi okoliczność z art. 35 ustawy o Służbie Celnej,

art. 35 ustawy o Służbie Celnej przez bezzasadne przyjęcie, iż zachodzą przeszkody w dalszym zatrudnieniu skarżącej na dotychczasowym stanowisku oraz, że między nią, a jej mężem zachodzi stosunek podległości służbowej,

art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej przez brak wyjaśnienia przesłanek stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności ważnych względów służbowych do przeniesienia skarżącej, jak też brak stanowiska równorzędnego w urzędzie wskazanym jako miejsce pełnienia służby. W ocenie skarżącej o braku równorzędności świadczy pasek wynagrodzenia, w którym wskazuje się stanowisko - inspektor celny, jak też pismo Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W, z dnia [...] października 2005 r., z którego wynika, że w tym Urzędzie brak jest takiego samego lub równorzędnego stanowiska zajmowanego wcześniej przez skarżącą.

W uzasadnieniu skargi powołano się także na obecny zakres obowiązków, który w ocenie skarżącej odbiega od dotychczasowego. Zwrócono uwagę, że w nowym miejscu pełnienia służby nie doszło do powołania skarżącej na stanowisko kierownika zmiany. Jednocześnie podniesiono, że stan zdrowia skarżącej uniemożliwia jej wykonywanie pracy na nowym stanowisku pracy i fakt ten nie został wzięty pod uwagę przez organ przenoszący. Jednocześnie wnosząca skargę zwróciła uwagę, że wiadomym było od wielu lat, że małżonkowie pozostają w służbie w tym samym urzędzie celnym i przełożeni nie dostrzegali w tym niezgodności z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w zaskarżonej decyzji stanowiska. Organ odnosząc się do zarzutów skargi uznał za zasadny zarzut skarżącej, że w podstawie prawnej decyzji ostatecznej poza przepisami procesowymi należało powołać także przepisy prawa materialnego dotyczące rozstrzyganej sprawy. Jednakże w jego ocenie brak ten nie pozbawia zaskarżonej decyzji bytu prawnego. W ocenie organu, również nie miało wpływu na wynik sprawy pomyłkowe oznaczenie w podstawie prawnej wydanej decyzji jednostki redakcyjnej powołanego przepisu art. 81, tj. pkt 2 zamiast ust. 2. Dyrektor Izby Celnej podał, że zaskarżona decyzja o przeniesieniu utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] września 2005 r., zaś pismo z dnia [...]września 2005 r. nr [...]odwołujące skarżącą z zajmowanego stanowiska stanowiło jedynie konsekwencję wydanej decyzji o zmianie miejsca służby skarżącej. Wskazano, że ustalając nowe miejsce pełnienia służby I.Z. pozostawiono ją na stanowisku kierownika zmiany, utrzymano dotychczasowe uposażenie wraz z otrzymywanymi dodatkami służbowymi, a także uwzględniono odległość do miejsca zamieszkania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpatrując skargę I. Z. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby organ podejmujący w badanej sprawie decyzję o jej przeniesieniu, dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego, stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu stron wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków pełnienia tej służby. Istotą służby jest zaś dyspozycyjność funkcjonariuszy i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjnoprawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza.

Podstawą materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia był przepis art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, w związku z art. 35 tej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem art. 18 ust. 2 funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości.

Tak więc jedynym warunkiem dopuszczalności jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza celnego określonych w art. 18 tej ustawy jest zaistnienie ważnych względów służbowych.

W rozpatrywanej sprawie organ wykazał istnienie ważnych względów służbowych, gdyż niewątpliwie w sprawie zachodzą przeszkody do pełnienia służby przez skarżącą w Urzędzie Celnym [...]w W., ponieważ w tymże Urzędzie jej mąż W.K. zajmuje stanowisko zastępcy naczelnika ds. dozoru celnego i kontroli celnej, co powoduje powstanie między małżonkami stosunku podległości służbowej, o której mowa w przepisie art. 35 ustawy o Służbie Celnej.

Zgodnie z tym przepisem małżonkowie oraz osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego stopnia nie mogą pełnić służby w urzędzie, jeżeli powstałby między tymi osobami stosunek podległości służbowej.

Zdaniem Sądu podległość, o której mowa w powołanym przepisie zachodzi niezależnie od tego czy skarżąca zajmowała stanowisko w pionie organizacyjnym bezpośrednio podległym jej mężowi (zastępcy naczelnika), czy też w pionie podległym bezpośrednio naczelnikowi urzędu. Zakaz sformułowany w przepisie art. 35 bowiem obejmuje jakąkolwiek podległość służbową między wymienionymi w nim osobami, a więc zarówno mającą charakter bezpośredni, jak i pośredni (por. komentarz Andrzeja Ossowskiego do art. 35 ustawy o Służbie Celnej www.lexpolonica.pl). Wobec tego należy przyjąć, że już sam fakt, że mąż skarżącej zajmuje jedno z trzech kluczowych stanowisk kierowniczych w Urzędzie Celnym [...]w W., stanowi wystarczającą przeszkodę w pełnieniu służby w tymże urzędzie przez jego żonę.

Obowiązek sprawowania kontroli przestrzegania art. 35 ciąży na kierowniku urzędu. W wypadku powstania między funkcjonariuszami celnymi więzi, o jakich mowa w art. 35 powoływanej ustawy jego obowiązkiem jest dokonanie stosownego przeniesienia. Niepodejmowanie działań przez kierownika urzędu wobec zaistnienia stosunku podległości między małżonkami nie ma wpływu na prawidłowość samych ustaleń, co do istnienia takiego stosunku.

Jako nietrafny ocenić należy również zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organ art. 7, 77 kpa, bowiem jak wynika z akt sprawy przeprowadził on postępowanie dowodowe i właściwie ocenił materiał sprawy, jak również przedstawił stronie w uzasadnieniu decyzji zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu tej sprawy. Również pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i Sąd podziela, co do ich oceny, argumentację organu przedstawioną w odpowiedzi na skargę.

Reasumując należy stwierdzić, że dokonane przeniesienie służbowe skarżącej wynikało z ważnych względów służbowych, a zatem zaistniała podstawa do zastosowania przepisu art. 18 ust. 2 powołanej ustawy o Służbie Celnej i wydana decyzja o przeniesieniu skarżącej nie nosi cech dowolności.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Sąd nie uwzględnił złożonego na rozprawie wniosku o zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.