Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1407/98
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2000-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 2 pkt 1, art. 29
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Spółka nie podlegała obowiązkowi podatkowemu w zakresie wpłat z zysku.

Obowiązek podatkowy jest obowiązkiem osobistym, który nie może być przenoszony na inny podmiot w drodze umowy cywilnoprawnej.

Wszelkie obowiązki podatkowe, a także związane z nimi uprawnienia wynikać mogą tylko i wyłącznie z ustaw podatkowych i nie mogą być znoszone, zmieniane czy poszerzane umowami cywilnoprawnymi.

Skarżąca nie jest też następcą prawnym zlikwidowanego przedsiębiorstwa.

TEZY

Spółka nie podlegała obowiązkowi podatkowemu w zakresie wpłat z zysku.

Obowiązek podatkowy jest obowiązkiem osobistym, który nie może być przenoszony na inny podmiot w drodze umowy cywilnoprawnej.

Wszelkie obowiązki podatkowe, a także związane z nimi uprawnienia wynikać mogą tylko i wyłącznie z ustaw podatkowych i nie mogą być znoszone, zmieniane czy poszerzane umowami cywilnoprawnymi.

Skarżąca nie jest też następcą prawnym zlikwidowanego przedsiębiorstwa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "B.-P." Sp. z o. o. w P. na decyzję Izby Skarbowej w L. z dnia 21 września 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłat z zysku za 1997 r. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia 23 czerwca 1998 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 września 1998 r. (...) Izba Skarbowa w L., na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania "B.-P." Spółka z o. o. w P. od decyzji Urzędu Skarbowego w P. z dnia 23 czerwca 1998 r. (...) odmawiającej stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłat z zysku za rok 1997 w kwocie 14.551 zł - utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji Izba Skarbowa wskazała, że dnia 23.04.1997 r. Spółka "B.-P." dokonała przekazania na konto Urzędu Skarbowego w P. kwoty 980,70 zł., a następnie w dniu 28.04.1997 r. kwoty 13.570,30 zł. tytułem wpłat z zysku za zlikwidowane przedsiębiorstwo państwowe - (...) Zakłady Przemysłu Bioweterynaryjnego "B.". Były to wpłaty za styczeń i marzec 1997 r.

W dniu 9.04.1998 r. Spółka złożyła wniosek o zwrot dokonanej wpłaty, gdyż była ona jej zdaniem uiszczona nienależnie. Organ I instancji nie znalazł podstaw do uznania ww. wpłat za nienależne.

Spółka w odwołaniu podnosiła, że brak jest następstwa prawnego pomiędzy nią a zlikwidowanym przedsiębiorstwem, zatem nie miała ona obowiązku płacić za nieistniejący podmiot zobowiązania podatkowego, które wykazano później jako nadpłatę.

Izba Skarbowa nie znalazła podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji.

Spółka dokonała wpłat po dniu wykreślenia Zakładów z rejestru przedsiębiorstw państwowych /14.04.1997 r./. Zobowiązanie z tytułu wpłat z zysku powstało przed 14.04.1997 r., mogło więc zostać uiszczone przez zlikwidowane przedsiębiorstwo. W dniu 14.04.1997 r. Spółka z o.o. "B.-P." zawarła z Wojewodą L. działającym w imieniu Skarbu Państwa umowę w formie aktu notarialnego o oddanie mienia Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania. Przejęcie mienia nastąpiło na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 3 oraz art. 39 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./.

Par. 7 ww. umowy stanowi m.in., że przejmujący /Sp. z o.o./ odpowiada za zobowiązania PZPB "B." nie ujawnione przed jego przekazaniem oraz, że Spółka jest odpowiedzialna względem Oddającego za to, że wierzyciele PZPB nie będą żądali od Oddającego spełnienia świadczenia.

Spółka z o.o. nie podlegała obowiązkowi podatkowemu w zakresie wpłat z zysku. Dokonując dobrowolnie takiej wpłaty uregulowała zobowiązania z tego tytułu ciążące na Zakładach "B.", czym wypełniła postanowienia par. 7 powołanej umowy. Nie może zatem twierdzić, że przedmiotowe świadczenia były nienależne w rozumieniu art. 72 par. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Ponieważ Spółka nie dokonywała wpłat we własnym imieniu, nie mogło powstać zobowiązanie Urzędu wobec Spółki z tego tytułu, a w konsekwencji nadpłata należna Spółce.

W skardze na ww. decyzję Izby Skarbowej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka z o.o. "B.-P." w P., nie precyzując wniosków, podnosiła, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, a zwłaszcza art. 72 par. 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, w którym za nadpłatę uważa się kwotę nienależnie zapłaconą.

W ocenie skarżącej uiszczone kwoty były nienależnymi wpłatami, ponieważ w deklaracji podatkowej zlikwidowanego Przedsiębiorstwa wykazano nadpłatę z tego tytułu w kwocie 26.790 zł.

Wbrew stanowisku Izby Skarbowej nie było to zobowiązanie Przedsiębiorstwa nieujawnione przed przekazaniem Spółce mienia Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania /par. 7 umowy/.

Spółka nie była zobowiązana do dokonania wpłaty z zysku za PZPB "B." w Puławach zarówno przed datą 14.04.1997 r., jak i po tej dacie. Spółka dokonała wpłat z zysku z własnych środków i we własnym imieniu, nie mogła tego uczynić za nieistniejący podmiot podatkowy w jego imieniu, jak niesłusznie twierdzi Izba Skarbowa.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w L. wnosiła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi zważył, co następuje:

dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem - art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - stwierdzić należało, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ w zw. z art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

Bezsporne jest, iż sporna wpłata dokonana przez skarżącą Spółkę dotyczy wpłaty z zysku zlikwidowanego Przedsiębiorstwa.

Nadpłatą jest, stosownie do art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, który z mocy art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ma zastosowanie w sprawie niniejszej świadczenie podatkowe nadpłacone jak i nienależnie uiszczone.

Świadczenie jest nienależnie uiszczone, gdy podatnik świadczy określoną kwotę pieniężną mimo, że nie jest do tego zobowiązany lub też gdy w chwili dokonania świadczenia istniał wprawdzie tytuł prawy w postaci decyzji podatkowej, lecz został on uchylony.

Zasadnie podnosi Izba Skarbowa, że skarżąca Spółka nie podlegała obowiązkowi podatkowemu w zakresie wpłat z zysku.

Dobrowolnie uregulowała zobowiązania ciążące na Zakładach "B." w P. Wbrew bowiem wywodom Izby Skarbowej, - należność z tytułu wpłat z zysku nie mogła i nie była objęta umową zawartą między stroną skarżąca, a działającym w imieniu Skarbu Państwa Wojewodą L.

Obowiązek podatkowy jest obowiązkiem osobistym, który nie może być przenoszony na inny podmiot w drodze umowy cywilnoprawnej.

Wszelkie obowiązki podatkowe, a także związane z nimi uprawnienia wynikać mogą tylko i wyłącznie z ustaw podatkowych i nie mogą być znoszone, zmieniane czy poszerzane umowami cywilnoprawnymi /art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - por. m.in. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1991 r. SA/Po 1562/91 - POP 1993 nr 4 poz. 63/.

Skarżąca nie jest też następcą prawnym zlikwidowanego przedsiębiorstwa. Umowa o oddanie mienia Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania zawarta została na podstawie art. 39 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./ oraz art. 64 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 118 poz. 561/ i art. 40 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych nie miał do skarżącej zastosowania.

Uiszczenie zatem za zlikwidowane Przedsiębiorstwo należności o charakterze podatkowym nosiło znamiona "nadpłaty" w rozumieniu art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.

Z tych względów i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 29 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.