Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 510/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. sprawy ze skarg K. S. i K. L. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2013r. znak [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1568, ze zm. – dalej jako "ustawa") oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – dalej: kpa), po rozpatrzeniu odwołania K. L. od decyzji [...] Konserwatora Zabytków nr [...], z dnia [...] lutego 2012 r., nakazującej K. L. doprowadzić zabytek - strefę ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny" do jak najlepszego stanu poprzez rozbiórkę zabudowy tarasu w budynku przy ul. [...] w [...], w terminie sześciu miesięcy od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że [...] Konserwator Zabytków decyzją Nr [...], z dnia [...] stycznia 2011 r., l.dz. [...], nakazał K. L. doprowadzić zabytek - strefę ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny" do jak najlepszego stanu poprzez rozbiórkę zabudowy tarasu w budynku przy ul. [...] w [...], w terminie sześciu miesięcy od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania K. L., decyzją z dnia [...] września 2011 r., l.dz. [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że ingerencja w wygląd zewnętrzny budynku, która nie jest zgodna z przyjętą praktyką konserwatorską, będzie wpływać ujemnie na całą historyczną substancję danego układu urbanistycznego, powodując trwały uszczerbek dla jego walorów zabytkowych. Takim działaniem w ocenie organu drugiej instancji niewątpliwie będzie wykonanie przebudowa tarasu w budynku przy ul. [...] w [...] poprzez jego oszklenie. Powyższa decyzja została uchylona, ponieważ organ konserwatorski nie zapewnił udziału w postępowaniu wszystkim jego stronom, przez co naruszył zasadę wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a. Właścicielkami nieruchomości przy ul. [...] w [...], położonej na dz. ew. nr [...], są K. L., K. S., a także M. G.. Tymczasem [...] Konserwator Zabytków nie doręczył zaskarżonej decyzji M. G..

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., l.dz. [...], Stołeczny [...] Zabytków nakazał K. L. doprowadzić zabytek - strefę ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny" do jak najlepszego stanu poprzez rozbiórkę zabudowy tarasu w budynku przy ul. [...] w [...], w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że budynek przy ul. [...] zlokalizowany jest w obrębie strefy ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny" wpisanej do rejestru zabytków pod Nr [...] decyzją z dnia [...] września 1980 r. Ponieważ przedmiotowy budynek nie jest indywidualnie wpisany do rejestru zabytków ale znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej, pozwolenia wymagają wszelkie prace prowadzone na zewnątrz budynku i wywierające wpływ na zewnętrzną formę architektoniczną poszczególnych budynków, układ i podziały elewacji, gabaryty a także relacje z zabudową sąsiednią. W ocenie organu wymienione powyżej elementy rzutują na wygląd i odbiór całości historycznej wnętrza architektonicznego i z tego względu wymagają akceptacji konserwatora zabytków.

Organ pierwszej instancji podał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. [...] Konserwator Zabytków nie zezwolił K. L. na zabudowę istniejącego tarasu w formie ogrodu zimowego w budynku przy ul. [...] w [...]. Ponadto inwestycja ta jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu otoczenia ul. [...], uchwalonego dnia [...] października 2002 r. uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...], który nie przewiduje możliwości rozbudowy istniejących budynków w obrębie jednostki terenowej MN 12, gdzie zlokalizowany jest budynek przy ul. [...]. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] również nie wydawał pozwolenia na budowę dla realizacji powyższej inwestycji.

W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 21 września 2010 r. stwierdzono że inwestycja, na którą nie zezwolił organ konserwatorski, została zrealizowana. Zarówno taras jak i schody prowadzące do pomieszczeń znajdujących się pod nim, zostały zabudowane przeszkloną kubaturą o konstrukcji wykonanej z lakierowanych na biało profili metalowych. Strona wniosła do protokołu kontroli wyjaśnienie, że była zmuszona do podjęcia prac w związku z zagrzybieniem tarasu i sąsiadującej z nim ściany budynku oraz złymi warunkami pogodowymi i zbliżającym się okresem zimowym.

[...] Konserwator Zabytków nie znalazł uzasadnienia dla ponowienia wizji lokalnej nieruchomości, a także nie znalazł uzasadnienia dla przeprowadzenia specjalnej wizji lokalnej strefy ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny". Organ pierwszej instancji wskazał, że [...] Konserwator Zabytków systematycznie prowadzi kontrole przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. W związku z tym, wydanie K. L. nakazu na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie narusza zasady równości wszystkich wobec prawa, wynikającej z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ pierwszej instancji wskazał jednocześnie, że załączona przez K. L. do akt sprawy opinia techniczna n/t ujemnych skutków zabudowy tarasu zrealizowanej w [...] przy ul. [...] została sporządzona w styczniu 2011 r., a więc po zakończeniu inwestycji i nie zawiera dokumentów obrazujących stan zawilgocenia nieruchomości przed podjęciem spornej inwestycji. W opinii organu konserwatorskiego zabudowa tarasu w formie ogrodu zimowego nie jest jedyną skuteczną metodą zabezpieczającą wadliwie wykonany taras przed penetracją wód opadowych, możliwe jest zastosowanie innych skutecznych rozwiązań, które jednocześnie nie naruszałyby walorów zabytkowych chronionego obszaru.

Z uwagi na zakres wykonanych prac organ na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy wydał decyzję zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu poprzez nakazanie rozbiórki zabudowy tarasy w określonym terminie.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K. L.. W uzasadnieniu złożonego odwołania zarzuciła naruszenie przez [...] Konserwatora Zabytków przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez mylne przyjęcie, że budynek przy ul. [...] w [...] jest objęty ochroną konserwatorską. Odwołująca zarzuciła również, że organ konserwatorski nie wydał decyzji nakazującej wykonanie prac remontowych mających na celu zabezpieczenie budynku przed dalszym zniszczeniem i dewastacją na skutek wadliwego wykonania uprzednich prac budowlanych i przez to negatywnego oddziaływania warunków atmosferycznych, a polegających na zabudowie tarasu, która to zabudowa zapobiega niszczeniu budynku.

Ponadto odwołująca podniosła, że organ naruszył zasadę równego traktowania, bowiem w bezpośrednim sąsiedztwie spornego budynku jak i w strefie ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny" znajduje się wiele budynków w stosunku do których dokonano szereg dalej idących niż to zrobiła odwołująca przeróbek i te przebudowane budynki nie są przedmiotem zainteresowania organu konserwatorskiego. Odwołująca podała również, że swoim działaniem zapobiegła dalszej dewastacji tego budynku, zaś organ pominął przy wydaniu zaskarżonej decyzji opinii budowlanej wskazującej na okoliczność, że wykonanie przez odwołującą prac remontowych było jedynym słusznym i skutecznym działaniem zapobiegającym dalszemu niszczeniu budynku.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zabytkiem podlegającym ochronie niniejszą decyzją jest historyczny układ urbanistyczny i zespół budowlany, w granicach w niej określonych. W ocenie organu odwoławczego historyczny układ urbanistyczny, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt lit. b ustawy, jest zabytkiem nieruchomym, który podlega ochronie i opiece, bez względu na stan zachowania. Zatem, układ urbanistyczny może zostać objęty formą ochrony zabytków przewidzianą w art. 7 ustawy, w tym może zostać wpisany do rejestru zabytków. W takim przypadku ochronie konserwatorskiej podlegają nie tylko istniejące relacje przestrzeni pomiędzy zabudową i zielenią, linia zabudowy, historyczne podziały własnościowe, a także wygląd zewnętrzny poszczególnych budynków, determinujący ogólny wygląd i kształt zespołu budowlanego. Dlatego też, pomimo, że budynki znajdujące się na terenie takiego układu i zespołu budowlanego, nie są objęte indywidualnym wpisem do rejestru zabytków, są objęte ochroną konserwatorską jako zasadniczy element tworzący historyczny układ urbanistyczny. W związku z powyższym w ocenie organu podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru - w tym przypadku całego układu urbanistycznego i zespołu budowlanego - wymaga uzyskania pozwolenia organu konserwatorskiego.

W ocenie organu odwoławczego okoliczność, że przedmiotowe prace zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, uzasadnia wydanie zaskarżonej decyzji, zgodnie z treścią art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organ podał, że K. L. nie podniosła w swoim odwołaniu żadnych nowych okoliczności, w porównaniu do odwołania od decyzji [...] Konserwatora Zabytków Nr [...], z dnia [...] stycznia 2011 r., natomiast organ pierwszej instancji, zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego wyrażonymi w decyzji z dnia [...] września 2012 r., l. dz. [...] zapewnił udział w postępowaniu wszystkim jego stronom (co było jedynym powodem uchylenia w/w decyzji konserwatora), a także w sposób prawidłowy i wyczerpujący uzasadnił swoją decyzję.

Skargi na powyższą decyzję złożyły K. S. oraz K. L..

I. Klara S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2012 r. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 pkt 13, art. 36 ust. 1 pkt 11 oraz art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W ocenie skarżącej K. S. organ nie wyjaśnił z czego wynika przyjmowana przez organy ochrona budynku położonego przy ul. [...] w [...] i arbitralnie przyjął, że ochroną tą jest objęty zarówno historyczny układ urbanistyczny jak i zespół budowlany "Żoliborza Historycznego", podczas gdy z rejestru zabytków wynika, że "Żoliborz Historyczny" chroniony może być wyłącznie jako historyczny zespół urbanistyczny. Skarżąca zarzuciła, że organ nie wyjaśnił dlaczego prace przy budynku zostały zakwestionowane jako sprzeczne z obowiązującymi zasadami ochrony konserwatorskiej. Nadto organ uznał, że samo wybudowanie tarasu stanowiło samowolę budowlaną, gdy tymczasem poprzedni właściciel budynku uzyskał zgodę na zbudowanie ram dla późniejszej szklanej konstrukcji.

Zdaniem skarżącej K. S. położnie budynku w obrębie historycznego układu urbanistycznego nie oznacza konieczności uzyskiwania pozwolenia konserwatora zabytków w trybie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy oraz uniemożliwia nałożenie sankcji przewidzianej w art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy.

II. Skarżąca K. L. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...] Konserwatora Zabytków oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej organ naruszył przepisy art. 3 pkt 12, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 11 oraz art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez błędne uznanie, że objęcie ochroną układu urbanistycznego oznacza samo przez się, że ochrona ta rozciąga się na poszczególne obiekty tego układu.

Nadto w ocenie skarżącej K. L. organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie wyjaśnił, z czego miałaby wynikać ochrona budynku położonego przy ul. [...] w [...]. W konsekwencji arbitralnie przyjęto, że ochroną jest objęty zarówno historyczny układ urbanistyczny, jak i zespół budowlany "[...] Historycznego", podczas gdy z rejestru zabytków wynika, że "[...] Historyczny" chroniony może być wyłącznie jako historyczny zespół urbanistyczny. Organ administracji nie wyjaśnił również, dlaczego prace wykonane przy budynku przy ul. [...] w [...] zostały zakwestionowane jako sprzeczne z obowiązującymi zasadami ochrony konserwatorskiej. Zdaniem skarżącej K. L. zaskarżona decyzja w ogóle nie odnosi się do tej kwestii, choć w odwołaniu z dnia [...] marca 2012 r. zawarta została obszerna argumentacja w tym zakresie.

Organ administracji błędnie w ocenie skarżącej uznał, że objęcie ochroną układu urbanistycznego oznacza samo przez się, że ochrona ta rozciąga się na poszczególne obiekty tego układu i w konsekwencji błędne przypisał skarżącej, jako właścicielce nieruchomości niewpisanej do rejestru zabytków, obowiązków i sankcji takich samych, jak podmiotowi odpowiedzialnemu za zachowanie oraz właściwą pieczę nad zabytkiem.

Skarżąca K. L. wskazała ponadto, że organ naruszył w postępowaniu art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem nie zastosował tego przepisu do oceny sytuacji prawnej skarżącej w kontekście sytuacji prawnej właścicieli innych budynków objętych ewentualną ochroną na podstawie tej samej przesłanki tj. położenia w obszarze "[...] Historycznego". Odmawiając przeprowadzenia oględzin otoczenia ul. [...], położonego w obszarze "Żoliborza Historycznego" oraz nie ustosunkowując się w tym zakresie do zarzutów odwołania, organ naruszył art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Ponadto w ocenie skarżącej organ administracji naruszył art. 10 § 1 i art. 28 k.p.a., albowiem nie zapewnił udziału w postępowaniu właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością przy ul. [...] w [...].

W odpowiedziach na skargi Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. sąd połączył sprawy ze skarg K. S. i K. L. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Nadto pełnomocnik skarżącej K. L. okazała wydruki komputerowe obrazujące mapy "[...] Historycznego" na poparcie twierdzeń o możliwych wątpliwościach, co do objęcia zakresem "Żoliborza Historycznego" spornej nieruchomości. Z kolei pełnomocnik organu radca prawny P. Ż. stwierdził, że w jego przekonaniu brak jest podstawy prawnej do składania do akt administracyjnych spraw z zakresu ochrony konserwatorskiej kopii decyzji o wpisie do rejestru zabytków (vide protokół z rozprawy z dnia 6 września 2013 r. – k. 36 akt sądowych).

W związku z powyższym sąd, działając na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 2 p.p.s.a. zobowiązał pełnomocnika organu do złożenia kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem decyzji Konserwatora Zabytków [...] z dnia [...] września 1980 r. l.dz. [...] wraz z załącznikami w terminie 3 dni roboczych pod rygorem wymierzenia grzywny, o której mowa w art. 112 p.p.s.a (vide protokół z rozprawy z dnia 6 września 2013 r. – k. 37 akt sądowych).

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy piśmie z dnia 20 września 2013 r. nadesłał żądane dokumenty, z których wynika, że ul. [...] w [...] jest objęta historycznym układem urbanistycznym "[...] Historyczny".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargi nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu stawiane zarzuty nie podważyły prawidłowych ustaleń i dokonanej oceny prawnej zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wbrew zarzutom skarg przeprowadzone postępowanie nie naruszyło zasad wskazanych przez skarżące, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że budynek przy ulicy [...] w [...] znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny". Wpis do rejestru zabytków strefy konserwatorskiej "[...] Historyczny" (układ ulic i zabudowa) został dokonany decyzją z dnia 30 września 1980r., w okresie obowiązywania ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. Nr 10, poz. 48). Z samej nazwy strefy ochrony konserwatorskiej "Żoliborz Historyczny" wynika, że dotyczy ona "układu ulic zabudowy", jednak z uzasadnienia decyzji, jako powody jej utworzenia podano "wartości zabytkowe i historyczne; poszczególne kolonie i osiedla [...] stanowiące jednolite, zamknięte całości dają obraz osiągnięć polskiej architektury awangardowej lat międzywojennych XX w." Tak określony cel ochrony, to jest zachowanie osiągnięć architektonicznych nakazuje przyjąć, że strefa ochrony konserwatorskiej "[...] Historyczny", w świetle przepisów ustawy o ochronie zabytków, obejmuje dwie formy ochrony, zarówno historyczny układ urbanistyczny, jak i historyczny zespół budowlany.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. Przez zabytek wpisany do rejestru należy przy tym rozumieć także figurujący w rejestrze układ urbanistyczny, park czy zespół budowlany. Tym samym wymóg uzyskania zezwolenia konserwatora zabytków będzie odnosił się także do prowadzenia robót budowlanych przy obiekcie, który nie posiada co prawda samoistnej wartości zabytkowej, ale znajduje się na obszarze figurującym w rejestrze zabytków jako całość.

Nie jest trafne stanowisko skarżących, że wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego nie powoduje objęcia ochroną elementów tworzących ten układ, a także, że do objęcia ochroną poszczególnych elementów konieczne jest ich indywidualne wpisanie do rejestru zabytków.

Stosownie do regulacji art. 3 pkt 1 przez zabytek rozumie się nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową; w myśl pkt 2 zabytkiem nieruchomym może być zespół nieruchomości. W myśl zaś w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 3 pkt 12 omawianej ustawy zabytkiem nieruchomym może być układ urbanistyczny jako przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg. Wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego jest wpisem obszarowym, a nie indywidualnym, co nie oznacza, że obiekty znajdujące się na takim obszarze nie podlegają ochronie zabytków. Wprost przeciwnie, wpis obszarowy oznacza, że ochronie prawnej podlegają wszystkie znajdujące się na tym obszarze obiekty. Inny natomiast jest tylko zakres ochrony takich obiektów, niż obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków. W przypadku wpisu obszarowego ochronie podlegają zewnętrzne cechy obiektów (tworzące substancję zabytkową). W przypadku wpisu indywidualnego ochrona jest szersza, gdyż obejmuje również wnętrze obiektu, co oznacza, że zezwoleń konserwatora zabytków wymagają również prace budowlane prowadzone wewnątrz budynku wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2012 r. sygn. II OSK 427/12).

Wobec powyższego należy stwierdzić, że wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego, w których skład wchodził budynek przy ul. [...] oznaczało, że również ten budynek jest objęty ochroną wynikającą z wpisu do rejestru zabytków w zakresie ochrony układu urbanistycznego.

Z niewadliwych ustaleń organu wynika, że skarżąca K. L. przy budynku [...] dokonała robót budowlanych, które wpłynęły na naruszenie substancji budynku lub zmianę wyglądu. Pracami tymi była zabudowa tarasu oraz schodów prowadzących do pomieszczeń znajdujących się pod nim, szklaną kubaturą o konstrukcji wykonanej z lakierowanych na biało profil metalowych. Do budynku tego miały zastosowanie przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami co oznacza, że konieczne było uzyskanie pozwolenia konserwatora zabytków na prowadzenie prac budowlanych przy zabytku, bowiem wszelkie prace mające wpływ na wygląd obiektu winny być wykonywane po uzyskaniu zgody organu konserwatorskiego. Obowiązek ten wynika z art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Skarżąca zgody na wykonanie wymienionych prac konserwatora zabytków nie posiadała i przedmiotowe prace zostały wykonane samowolnie.

Nadto wskazać należy, o tym, iż zabudowa tarasu przy ul. [...] będzie miała wpływ na wygląd tego budynku oraz wpłynie na naruszenie substancji lub zmianę wyglądu historycznego układu urbanistycznego orzekł [...] Konserwator Zabytków decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r., w której nie zezwolił K. L. na zabudowę tarasu. Pomimo to skarżąca mając świadomość działania wbrew obowiązującym przepisom prawa, przeprowadziła inwestycję. Skoro skarżąca wykonała roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia konserwatora zabytków, organ zasadnie wydał decyzję nakazującą skarżącej doprowadzenie zabytku do jak najlepszego stanu, na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Podkreślenia wymaga, że art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy zobowiązuje organ do wydania określonej decyzji po spełnieniu określonych przesłanek a ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organowi żadnej możliwości odstąpienia od wydania decyzji nakazowej, której celem jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem.

Zauważyć należy, że skarżąca K. L. bezzasadnie powołuje się na decyzję z dnia [...] lipca 1996 r. nr [...], którą rzekomo poprzedni właściciel nieruchomości uzyskał zgodę na zbudowanie ram dla późniejszej szklanej konstrukcji wykonanej przez skarżącą. Z decyzji tej bowiem wynika, że udzielono zgody na dobudowę garażu do budynku mieszkalnego na posesji przy ul. [...] w [...], a nie na budowę oszklonego tarasu. Ponadto twierdzenie skarżącej K. L., że zabudowa tarasu była jedynym sposobem na uniknięcie zniszczenia budynku z uwagi na przenikanie wód opadowych, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem przedmiotem niniejszego postępowania jest nakazanie doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu w związku z wykonaniem robót budowlanych bez pozwolenia. Okoliczność wskazana przez skarżącą mogłaby być argumentem w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia przez konserwatora zabytków na wykonanie robót budowlanych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP, którego skarżące upatrywały w nierównym traktowaniu właścicieli budynków znajdujących się na obszarze "Żoliborza Historycznego", nie sposób uznać, że doszło do naruszenia zasady równości zapisanej w art. 32 Konstytucji RP. Zasada ta formułuje bowiem nakaz jednakowego traktowania podmiotów i sytuacji podobnych (identycznych). Z zasady tej można zatem wyprowadzić założenie różnego traktowania podmiotów i sytuacji, które nie mają podobnego (identycznego) charakteru. Tym samym kwestią podstawową jest zawsze ustalenie, czy to podobieństwo podmiotów lub sytuacji prawnej zachodzi. Takich ustaleń nie sposób dokonać tylko w oparciu o dokumentację fotograficzną złożoną przez skarżącą, bez ustalenia, czy sytuacja prawna właścicieli innych budynków, jest identyczna z sytuacją prawna skarżącej.

Zaznaczyć także należy, że szereg argumentów powoływanych przez skarżące w skargach do Sądu mogły być prezentowane w postępowaniu przed organem w sprawie udzielenia zgody na zabudowę istniejącego tarasu w formie ogrodu zimowego w budynku przy ul. [...] w [...], które zakończyło się decyzją odmowną Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. To właśnie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wyrażenia zgody na realizację robót budowlanych można skutecznie podnosić zarzuty dotyczące wpływu planowanych prac na zachowanie substancji zabytkowej będącej przedmiotem ochrony prowadzonej przez powołane do tego organy. Zupełnie inaczej należy natomiast ocenić sytuację, gdy strona, pomimo braku zezwolenia lub (jak w tym przypadku) uzyskania negatywnego stanowiska organu nie odwołuje się od tej decyzji w toku instancji, lecz przystępuje do realizacji robót budowlanych w warunkach oczywistej samowoli budowlanej, także w rozumieniu art. 45 ust. 1 ustawy.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, ze organy prawidłowo zastosowały się do reguł dowodowych wyrażonych w art. 7 i 77 § 1 kpa i przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w stopniu wystarczającym do wydania decyzji w oparciu o podstawę materialnoprawną z art. 45 ust. 1 ustawy. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dostrzegł również takiego naruszenia zasady czynnego udziału strony, określonej w art. 10 § 1 kpa, aby mogło to wpłynąć na uznanie zaskarżonej decyzji za wadliwą w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa.

Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.