Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 603/89
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1989-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Teza: Podejmując prace budowlane na mocy nieprawomocnej lub nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestor działa na własne ryzyko, fakt zaś wykonania części robót budowlanych nie może być przesłanką sanującą wadliwość decyzji o pozwoleniu na budowę.

TEZY

Podejmując prace budowlane na mocy nieprawomocnej lub nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestor działa na własne ryzyko, fakt zaś wykonania części robót budowlanych nie może być przesłanką sanującą wadliwość decyzji o pozwoleniu na budowę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Henryka Ć. na decyzję Architekta Miasta W. z dnia 29 grudnia 1988 r. w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego i pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i warsztatowego i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje Kierownika Wydziału Dzielnicowego, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Architekta Miasta W. kwotę dwa tysiące złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 grudnia 1988 r. nr 1753/88 Architekt Miasta W., rozpoznając odwołanie Henryka Ć., utrzymał w mocy decyzję nr 605/88 Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicowego w W. z dnia 23 czerwca 1988 r. w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego i pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce przy ul. L. nr 11 w W. oraz decyzję nr 927/88 Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicowego w W. z dnia 16 września 1988 r. w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego i pozwolenia na budowę budynku warsztatu na tej samej działce. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ administracji ustalił, że na działce przy ul. L. nr 11 został zrealizowany budynek mieszkalny w stanie surowym na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 23 czerwca 1988 r., a następnie organ I instancji zezwolił inwestorowi na II etap realizacji, to jest budynku warsztatowego, korzystając z pozytywnej opinii komitetu osiedlowego oraz opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego dla Dzielnicy, który nie zaliczył warsztatu do kategorii uciążliwych bez strefy sanitarnej. Zobowiązano jedynie inwestora do wstawienia cegły szklanej w miejscu otworów okiennych w budynku warsztatowym od strony nieruchomości przy ul. L. nr 9. Biorąc pod uwagę te okoliczności, to jest wydanie pozwoleń na budowę wymienionych obiektów oraz stan zaawansowania robót budowlanych, organ administracji stwierdził, iż uchylenie zaskarżonych decyzji nie może nastąpić. Wskazano jednak, że w celu wyeliminowania dalszych skarg organ I instancji zobowiąże inwestora do wykonania dodatkowego zabezpieczenia od strony sąsiada, to jest ogrodzenia do wysokości okien budynku warsztatowego, aby stworzyć w ten sposób ekran od ewentualnych uciążliwości spowodowanych działalnością rzemieślniczą.

W skardze na decyzje ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Henryk Ć. - właściciel nieruchomości sąsiedniej, oznaczonej jako działka przy ul. L. nr 9 - zarzuca, że sporna inwestycja jest realizowana niezgodnie z przepisami, albowiem w ścianie części mieszkalnej budynku od strony granicy z jego nieruchomością znajduje się 6 okien, podczas gdy obiekt ten znajduje się w odległości 2,4 m od granicy. Ponadto skarżący podniósł, iż na tle zebranego materiału dowodowego nie jest jasna kwestia stopnia uciążliwości planowanego zakładu, choć istotnie organ inspekcji sanitarnej stwierdził, że zakład został zaliczony do nieuciążliwych bez strefy ochronnej. Skarga zawiera także zarzut niemożności prawidłowej zabudowy działki skarżącego w wypadku realizacji planowanej inwestycji.

Organ administracji, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. Podał, iż objęty pozwoleniem na budowę budynek warsztatu będzie usytuowany w odległości 3 m od granicy i 11 m od budynku skarżącego, a ściana budynku warsztatu od strony granicy nie będzie miała otworów okiennych, lecz wyłącznie luxfery, będzie zatem ścianą bez żadnych otworów. Budynek mieszkalny natomiast objęty pozwoleniem został zlokalizowany w odległości 2,5 m od granicy; będzie się on znajdował w odległości około 3 m od budynku gospodarczego skarżącego, przy czym ta odległość wzrasta do 6 m, albowiem ściana budynku mieszkalnego inwestora jest ukośna. Wskazano, iż budynek mieszkalny od strony granicy ma mieć okna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Nie można podzielić stanowiska prezentowanego w zaskarżonej decyzji, że fakt częściowego zrealizowania przez inwestora robót budowlanych objętych decyzją organu I instancji stanowi przesłankę uniemożliwiającą uchylenie takiej decyzji. Rzeczą organu odwoławczego jest kontrola zgodności z prawem decyzji o pozwolenie na budowę niezależnie od stopnia wykonania robót budowlanych. Podejmując natomiast prace budowlane na mocy decyzji nieprawomocnej lub nieostatecznej, inwestor działa na własne ryzyko i musi liczyć się z tym, że decyzja taka może się nie ostać. Fakt zaś wykonania części robót budowlanych nie może być przesłanką szanującą wadliwość decyzji o pozwoleniu na budowę.

Trudno podzielić stanowisko organu odwoławczego o zgodności z prawem decyzji nr 927/88 Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicowego z dnia 16 września 1988 r., obejmującej zatwierdzenie planu realizacyjnego i pozwolenie na budowę warsztatu, przy zastosowanym przez organ administracji kryterium nieuciążliwości tego zakładu, skoro w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy sam podaje w wątpliwość ten brak uciążliwości, spowodowanych działalnością rzemieślniczą, organ administracji stopnia podstawowego powinien zobowiązać inwestora do wykonania dodatkowego zabezpieczenia od strony sąsiada, to jest wybudowania ogrodzenia do wysokości okien budynku warsztatowe.

To sformułowanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nasuwa zastrzeżenia co do prawidłowości udzielonego pozwolenia na budowę. Mogłoby wskazać, że choć w postanowieniu Państwowego inspektora Sanitarnego dla Dzielnicy z dnia 31 sierpnia 1988 r. nr VIII/228/88 określono planowany warsztat jako nieuciążliwy i nie wymagający określenia odpowiedniej odległości od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, to jednak organ administracji liczy się z tym, że obiekt ten może być uciążliwy dla nieruchomości sąsiedniej; nasuwa to wątpliwości, czy kwestia dopuszczalności zbliżenia tego budynku na odległość 3 m od granicy z nieruchomością sąsiednia została dostatecznie wyjaśniona.

Nie zostało też w sprawie rozważone, czy taka lokalizacja budynku nie będzie kolidować z zamierzeniami inwestycyjnymi skarżącego.

W tych okolicznościach należy uznać, iż z naruszeniem art.. 77 par. 1 Kpa nie zostały wyjaśnione jednoznacznie okoliczności sprawy odnoszące się do ewentualnej uciążliwości zakładu dla działki sąsiedniej i dopuszczalności jego lokalizacji w odległości 3 m od granicy z nieruchomością sąsiednią. Stwierdzić przy tym należy, iż dokumentacja techniczna, stanowiąca załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę warsztatu, stanowiąca załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę warsztatu, nie rozstrzyga jednoznacznie, czy projekt techniczny inwestycji - poza otworami wypełnionymi luksferami - przewidywał w ścianie budynku od strony granicy otwory okienne. Omawiane uchybienia procesowe, pozostające w ścisłym związku z ostatecznym wynikiem sprawy, powodują konieczność uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji dotyczącej warsztatu. Ponownie rozpoznanie sprawy w tym zakresie będzie wymagało dokładnego wyjaśnienia kwestii ewentualnej uciążliwości projektowanego warsztatu.

Uzasadnione są także zarzuty skargi przeciwko decyzji ostatecznej w zakresie, w jakim dotyczy ona pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego.

Stwierdzić należy, iż z naruszeniem art.. 7 i 77 par. 1 Kpa organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania, kwestionujących umieszczenie okien w ścianie budynku od strony granicy. Zatwierdzona dokumentacja techniczna, stanowiąca integralna część pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, nie daje jasnego poglądu co do odległości tego budynku od granicy z działką sąsiednią, jak również rozmieszczenia w tym budynku od strony granicy otworów okiennych. Jednakże w odpowiedzi na skargę organ administracji potwierdza, iż w ścianie budynku od strony granicy przewidziane są otwory okienne, przy czym odległość budynku od granicy wynosiłaby około 2,5 m. Prowadziłoby to do wniosku, iż objęty decyzją o pozwoleniu na budowę obiekt nie spełnia wymagań określonych w par. 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62 ze zm./. W tych okolicznościach należy uznać, że decyzja o pozwoleniu na budowę domu mieszkalnego została wydana z naruszeniem art.. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./.

Z tych powodów na mocy art.. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa podlegały uchyleniu decyzji organów postępowania orzeczono na podstawie art.. 208 Kpa.