Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 942/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 3 ust. 1,  art. 28 ust. 1,  art. 11,  art. 9 ust. 2,  art. 10 ust. 1 i 2,  art. 1,  art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi I. i M. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Bobolicach z dnia 30 marca 2011 r., nr V/33/11 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 30 marca 2011 r. Rada Miejska w Bobolicach podjęła uchwałę nr V/33/11 w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Bobolice pod potrzeby budowy farm elektrowni wiatrowych dla obszarów położonych w obrębach ewidencyjnych: Górawino, Trzebień, Drzewiany, Kurowo, Ubiedrze, Cybulino i Gozd, zwaną dalej "studium".

Po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, powyższa uchwała została zaskarżona przez I.G. i M.G., zwanych dalej "skarżącymi". Skarżący zarzucili studium:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 140 K.c., przez zatwierdzenie zaskarżoną uchwałą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Bobolice, które uwzględnia budowę farmy elektrowni wiatrowej, uniemożliwiając skarżącym przeznaczenie gruntów na cele turystyczne i agroturystyczne, a w konsekwencji pozbawiając właścicieli nieruchomości możliwości pobierania z niej pożytków oraz korzystania z niej w takim samym stopniu jak dotychczas,

b) art. 144 K.c., przez uwzględnienie w uchwale planu wybudowania farmy elektrowni wiatrowej, której budowa i funkcjonowanie będzie źródłem ponad przeciętnych immisji dla nieruchomości skarżących,

c) art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2001 r., Nr 62, poz. 627), przez uwzględnienie w uchwale planu wybudowania farmy elektrowni wiatrowej, której budowa i funkcjonowanie nie zapewni należytego stanu akustycznego na terenie farmy i na obszarach sąsiadujących,

d) art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004 r.,

Nr 173, poz. 1807), przez zatwierdzenie zaskarżoną uchwałą studium, które uwzględnia budowę farmy elektrowni wiatrowej ograniczając możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w takim samym zakresie jak przed planowaną inwestycją,

e) art. 20 i art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., przez ograniczenie swobód właścicielskich i gospodarczych spowodowanych przeznaczeniem w studium terenów rolnych pod budowę farmy wiatrowej,

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie:

f) art. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez zatwierdzenie studium, które nie respektuje zasady zrównoważonego rozwoju, zasady ładu przestrzennego oraz walorów krajobrazowych,

g) art. 10 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez nieuwzględnienie w uchwale uwarunkowań wynikających z dotychczasowego przeznaczenia terenu, zagospodarowania terenu, warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o:

- uchylenie w całości zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej Bobolice,

- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W związku powyższą uchwałą skarżący w dniu [...] wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa - organ odmówił uwzględnienia wezwania i uchylenia przedmiotowej uchwały Rady Miejskiej (data doręczenia: [...]).

W ocenie skarżących, zaskarżona uchwała przewiduje możliwość rozwoju energetyki ze źródeł odnawialnych poprzez lokalizację na otwartych obszarach rolnych farmy elektrowni wiatrowej, jednakże nie uwzględnia oddziaływania przedmiotowej inwestycji na sąsiadujące nieruchomości, środowisko oraz inwestycje poczynione przez mieszkańców gminy, związane z działalnością rolniczą i turystyczną.

Z uwagi na to, że postanowienia uchwały studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Bobolice są wiążące przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawarte w nim ustalenia mogą ingerować w prawa skarżących.

Poddając analizie zarzut naruszenia art. 140 K.c. skarżący wskazali, że niniejsze studium obejmuje, między innymi, obręb ewidencyjny Cybulino gdzie skarżący są właścicielami nieruchomości [...], tym samym ich nieruchomość znajduje się w granicach zaskarżonej uchwały. Ustalenia zawarte w zaskarżonej uchwale ingerują w uprawnienia skarżących wynikające z prawa własności, z którymi łączy się możliwość nieskrępowanego korzystania z niej oraz prawo żądania ochrony przed takim wykorzystaniem nieruchomości sąsiednich, które narusza możliwość korzystania z własnej nieruchomości (wyrok WSA w Poznaniu dnia 15.10.2008 r., II SA/Po 443/08 Legalis).

W przedmiotowej sprawie polityka przestrzenna gminy Bobolice ujęta

w sporządzonym studium ingeruje w sposób wykonywania prawa własności skarżących, w konsekwencji naruszając ich interes prawny. Zgodnie z treścią art. 140 K.c. właściciel nieruchomości jest uprawniony do korzystania z niej, pobierania pożytków oraz rozporządzania nią. Ustawowa triada uprawnień skarżących została naruszona wskutek przyjęcia studium, które uwzględnia budowę farmy elektrowni wiatrowej dla obszarów położonych w obrębach ewidencyjnych: Górawino, Drzewiany, Trzebień, Kurowo, Ubiedrze, Cybulino i Gozd.

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Bobolice uwzględnia budowę elektrowni wiatrowej składającej się z kilkudziesięciu (ponad 30) wiatraków. Elektrownia ma być realizowana na terenach rolnych,

w sąsiedztwie terenów zagospodarowanych (gospodarstwa rolne, turystyczne, agroturystyczne), w tym nieruchomości skarżących, którzy prowadzą agroturystykę

i ekologiczne gospodarstwo rolne, w skład którego wchodzi plantacja maliny i pasieka.

Teren, który jest atrakcyjny turystycznie oraz wysokiej jakości pod względem upraw rolnych, stanie się terenem nie spełniającym oczekiwań turystów, z uwagi na to, że elektrownia będzie powodować ciągły hałas i drgania. Ponadto, zostaną naruszone wrażenia estetyczne - wiatraki są łatwo zauważalne i nie komponują się w otaczający krajobraz. Dlatego też, obecnie nie lokuje się farm wiatrowych na terenach krajobrazowych, terenach wypoczynkowo - rekreacyjnych, gdyż prowadzą do zakłóceń wizualnych i spadku liczby turystów (wysokość wiatraka z łopatą wynosi ok. 150 m). Inwestycja bezpośrednio zlokalizowana przy nieruchomości skarżących oddziałuje na działkę skarżących.

Ze względu na uzależnienie przyszłego planu od zapisów studium i związanie organu planistycznego jego zapisami, interes prawny skarżących w niniejszej sprawie jest oczywisty i wynika z konstytucyjnych i ustawowych przepisów regulujących ochronę prawa własności, których istotą jest ochrona przed niekorzystnym oddziaływaniem nieruchomości sąsiadującej.

Niekorzystne oddziaływanie planowanej inwestycji uniemożliwi pobieranie pożytków z nieruchomości w takim stopniu jak dotychczas oraz uniemożliwi w pełni

z niej korzystanie, gdyż zmiany w studium implikują istotne zmiany dla wszystkich sąsiadujących nieruchomości, w tym nieruchomości skarżących, zmieniając

ich dotychczasowe przeznaczenie.

Wszystko to powoduje, w ocenie skarżących, naruszenie ich uprawnień wynikających z art. 140 K.c. i właśnie na naruszeniu tego przepisu skarżący opierają naruszenie swojego interesu prawnego. To naruszenie, zdaniem skarżących, wynika

z uciążliwości, jakimi skutkuje uchwalenie kwestionowanej zmiany studium,

w szczególności poprzez:

• ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości skarżących

w dotychczasowy sposób jako terenów rolnych oraz turystycznych

i rekreacyjnych,

• oddziaływanie związane z przewidywaną działalnością mechanizmu wiatraków (hałas, drgania, "efekt cienia"), które znacznie pogorszą warunki korzystania

z nieruchomości w zakresie określonym przepisem art. 140 K.c. oraz spowodują duży spadek wartości położonych w okolicy nieruchomości należących do skarżących.

Skarżący wskazali, że w niniejszej sprawie parametry dotyczące elektrowni zostały opracowane na etapie studium, które precyzyjnie ustaliło ilość i rozmieszczenie wiatraków oraz ich skutki działania. Zatem gmina, podejmując uchwałę o budowie elektrowni, niewątpliwie wpłynęła na zakres uprawnień skarżących do korzystania z przedmiotowej nieruchomości w sposób wykraczający poza zakres uprawnień przyznanych przez prawo.

Ponadto, w rozpatrywanej sprawie Rada Miejska w Bobolicach, w ocenie skarżących, nie wykazała, że konieczność ograniczenia prawa własności skarżących przez przeznaczenie terenu nieruchomości sąsiedniej na elektrownię wiatrową jest niezbędne do realizacji innych celów, tj. dla potrzeb społeczności lokalnej, czy potrzeb przyrodniczych.

Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 144 K.c. skarżący podkreślili,

że funkcjonowanie elektrowni wiatrowej będzie negatywnie oddziaływać na ich nieruchomości.

Wskazali, że "nieruchomość sąsiednia to nie tylko nieruchomość granicząca fizycznie z nieruchomością, na której znajduje się źródło zakłóceń, ale każda nieruchomość narażona na szkodliwy wpływ (K. Pietrzykowski, Komentarz do Kodeksu cywilnego). Tym samym, nieruchomość skarżących jest narażona na szkodliwy wpływ, który wynikać będzie z działalności elektrowni wiatrowej, a dokładnie z pracy siłowni wiatrowych, które w konsekwencji będą wywoływać immisje pośrednie o charakterze materialnym i niematerialnym, między innymi, w postaci hałasu i drgań.

W prognozie oddziaływania na środowisko przeprowadzonej w ramach procedury uchwalania studium opisano oddziaływania inwestycji na środowisko. W podsumowaniu prognozy stwierdzono, że emisja hałasu może przyczynić się do negatywnego oddziaływania na człowieka i zanieczyszczać klimat akustyczny, oraz że realizacja inwestycji spowoduje istotną zmianę krajobrazu poprzez wprowadzenie dominanty na tym terenie.

Inwestycja farmy wiatrowej na terenach rolnych wiąże się z koniecznością korzystania z tej nieruchomości ponad przeciętną miarę, a skutki te będą odczuwalne

w obrębie nieruchomości skarżących. Zdaniem skarżących, dopuszczalne zakłócenia są wyznaczane przez obiektywne kryterium społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości sąsiednich, czyli przede wszystkim sposób używania nieruchomości oraz stosunki miejscowe.

Tym samym, biorąc pod uwagę przeznaczenie gruntów w obrębie planowanej inwestycji, które głównie przeznaczone są dla celów agroturystycznych oraz rolniczych, a w znacznej większości pozostałe grunty mają charakter przyrodniczy i krajobrazowy, zmiana studium poprzez wyznaczenie granic elektrowni wiatrowej, skutki jej budowy i funkcjonowania doprowadzą do korzystania z tej nieruchomości ponad przeciętną miarę, prowadząc do powstania immisji na terenie skarżących. W niniejszej sprawie oprócz immisji materialnych, pojawią się również immisje niematerialne, gdyż monotonność dźwięku i jego długotrwałość oddziałuje na psychikę właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Dodatkowo praca wirnika elektrowni wiatrowej powoduje efekt świetlny - efekt stroboskopowy, który negatywnie wpływa na poczucie komfortu człowieka, a ze względu na rozmiar inwestycji powstaną zakłócenia wizualne i tym samym zaburzą poczucie estetyki właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Planowana inwestycja będzie składać się z kilkudziesięciu wiatraków poruszających się z różną mocą. Hałas generowany przez elektrownię będzie zakłócał dotychczasowe korzystanie z nieruchomości. Odległość planowanej inwestycji od zagospodarowanych nieruchomości nie jest wystarczająca, aby uniknąć

w przyszłości immisji spowodowanych przez planowaną inwestycję.

Odległość ta powinna wynikać z przeprowadzonych przez ekspertów analiz, które pozwolą ustalić granicę terenu, na którym nie będą przekroczone właściwe standardy akustyczne, określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). W opracowaniu studium brak takiej analizy, pomimo że został wyrysowany teren przeznaczony pod budowę elektrowni.

Wobec powyższego, realizacja zmiany studium w postaci budowy elektrowni wiatrowej spowoduje naruszenie art. 144 K.c. oraz art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska, które określają obowiązek zapewnienia jak najlepszego stanu akustycznego środowiska.

W następnej kolejności, analizując zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy

o swobodzie działalności gospodarczej skarżący wskazali, że ustalenia podjęte

w studium bezpośrednio wpływają na sposób wykonania praw przysługujących skarżących do nieruchomości objętych tymi ustaleniami. Wprowadzając zmianę studium, Rada Miejska w Bobolicach, w ocenie skarżących, naruszyła dyspozycję art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz konstytucyjną zasadę swobody działalności gospodarczej.

Skarżący prowadzą wieloletnią działalność gospodarczą - agroturystykę

i ekologiczne gospodarstwo rolne, w skład którego wchodzi plantacja maliny i pasieka. Działalność ta graniczy ze strefą objętą zmianą studium (granicę stanowi szerokość drogi Cybulino - Kurowo), funkcjonuje zgodnie z przepisami prawa i stanowi podstawowe źródło ich utrzymania. Budowa elektrowni wiatrowej spowoduje ograniczenia możności prowadzenia agroturystyki oraz hodowli pszczół (wskutek realizacji planowanej inwestycji tor pszczół ulegnie zmianie).

Tym samym, inwestycja naruszy interes prawny skarżących, przez naruszenie ich uprawnienia, jakim jest swobodne i nieskrępowane prowadzenie działalności gospodarczej w takim samym zakresie jak dotychczas.

Zdaniem skarżących, studium determinuje sytuację właściciela nieruchomości

w zakresie jej inwestycyjnego zagospodarowania i sposobu gospodarczego korzystania z nieruchomości, tym samym bezpośrednio wpływa na prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżących.

Elektrownia wiatrowa negatywnie wpływa na krajobraz oraz środowisko. Dotychczas rejony znane z unikalnych krajobrazów, lasów obfitujących w zwierzynę przyciągały turystów. Elektrownia wiatrowa spowoduje, że krajobraz ulegnie negatywnej zmianie, co w konsekwencji wpłynie na zmniejszenie atrakcyjności terenów sąsiadujących z nią i wpłynie na zmniejszenie liczby turystów oraz doprowadzi do ograniczenia działalności gospodarczej skarżących. Według skarżących, wszelkie ograniczenia zasady swobody działalności gospodarczej są dopuszczalne tylko ze względu na ważny interes publiczny, a i te ograniczenia mają tylko charakter wyjątku, w niniejszej zaś sprawie inwestycja nie spełnia przesłanek, która uzasadniałyby zmianę studium, powodując ograniczenie ich dotychczasowej działalności gospodarcze.

Podnosząc zarzut naruszenia art. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym skarżący wskazali, że gmina Bobolice jest bogata w zasoby naturalne - lasy, jeziora, unikatowe rośliny. Dotychczasowy jej rozwój społeczno - gospodarczy ukierunkowany był na wykorzystanie lokalnych zasobów naturalnych z ekologicznym rolnictwem i ciekawą ofertą turystyczną. Kierunek ten był zgodny z ogólnymi zasadami gospodarki przestrzennej gminy.

Celem polityki przestrzennej gminy jest kontynuowanie jej zgodnie

z dotychczasowym ładem przestrzennym i zrównoważonym rozwojem gminy. Uchwalone studium całkowicie odbiega od panującego w gminie Bobolice ładu przestrzennego, tym samym narusza zasadę określoną w art. 1 ust. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Budowa kilkudziesięciu wiatraków w obrębie terenów przyrodniczych będzie stanowić dominantę na terenach przyrodniczych gminy - rezerwatów przyrody, obszaru Natura 2000, parków krajobrazowych, zespołów przyrodniczo - krajobrazowych oraz innych użytków ekologicznych. Organ nie uwzględnił wszystkich warunków wynikających z art. 10 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten wskazuje warunki, które muszą być przy sporządzaniu studium wzięte pod uwagę. Ustawa określa minimalny, ale obligatoryjny, zakres merytoryczny studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

W niniejszej sprawie organ nie wziął pod uwagę dotychczasowego ładu przestrzennego gminy i wymogów jego ochrony oraz warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia. Obszar lokalizacji farmy wiatrowej obfituje

w większości w użytki zielone, stanowiska chronionych gatunków zwierząt, pomniki przyrody, chronione gatunki zwierząt, trasy przelotu nietoperzy. Organ wskazał na te unikatowe elementy przyrody w studium, jednakże w całkowitym oderwaniu od wnikliwej analizy skutków budowy i funkcjonowania farmy wiatrowej.

W ocenie skarżących, uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego stanowią zbiór czynników obiektywnych, kształtujący politykę przestrzenną gminy, czyli zjawisk istniejących w przestrzeni, procesów przyrodniczych i rynkowych oraz obowiązujących na obszarze ustaleń wynikających z obowiązującego prawa.

W niniejszej sprawie wymogi dotyczące zakresu studium, zostały w zaskarżonej uchwale całkowicie pominięte kosztem uprawnień skarżących i innych właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Naruszenie chronionego interesu prawnego skarżących jest aktualne i powstało

z chwilą uchwalenia studium, a ponadto naruszenie to jest realne, bezpośrednio pozbawia i ogranicza przysługujące skarżącym prawa.

Tym samym, po stronie skarżących istnieje czynna legitymacja skargowa

w kontekście przepisów art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Bobolic wniósł o oddalenie skargi. Przystępując do oceny zasadności skargi organ stwierdził, że uchwalone studium nie jest aktem prawa miejscowego, lecz stanowi wewnętrzny akt kreacji polityki przestrzennej w gminie. Przyznał, że ustalenia studium w bezpośredni sposób determinują istotną część normatywnych skutków planu miejscowego wobec wykonywania prawa własności nieruchomości, przez co pośrednio oddziałuje na wykonywanie prawa własności. Biorąc pod uwagę powyższe Burmistrz stwierdził, iż skarżący byli uprawnieni do wniesienia skargi na uchwałę.

Zdaniem organu, w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że o istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego, dający prawo wydania rozstrzygnięcia w danej sprawie. Interes prawny jest więc kategorią prawnomaterialną, obejmuje uprawnienia i obowiązki oparte na prawie. Zaskarżeniu w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym podlega więc uchwała organu gminy niezgodna z prawem i jednocześnie godząca w sferę prawną skarżącego, tj. wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne. O powodzeniu skargi przesądza zatem wykazanie naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Przyjmuje się, że ten interes ten powinien być bezpośredni i realny.

W ocenie organu, uprawnienia do wniesienia skargi nie można więc wywieść

z ogólnych przepisów różnych ustaw lub z zasad Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co niweczy zarzuty skarżących wymienione w punkcie 1 skargi. Przepis art.101 ustawy o samorządzie gminnym nie przyznaje bowiem legitymacji do wniesienia skargi podmiotom, których interesy prawne lub uprawnienia są dopiero zagrożone naruszeniem w wyniku wejścia w życie postanowień aktu prawa miejscowego. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi być w dacie wniesienia skargi, a nie przyszłości.

Burmistrz stwierdził dalej, że skarżący kwestionują zapisy zaskarżonej uchwały co do terenów, na których ma być zlokalizowana farma elektrowni wiatrowych, wskazując na liczne uciążliwości. Wskazują na naruszenie zasady ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju poprzez przemieszanie terenów o różnych przeznaczeniach, zasady wykorzystywania walorów ekonomicznych poprzez brak spójności funkcjonalnej terenów czy też zasady określonej w art.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wprowadzenie zmiany całkowicie odbiegającej od panującego w gminie Bobolice ładu przestrzennego.

Farma elektrowni wiatrowych zostanie zlokalizowana na obszarach obecnie otwartych, w dominującej części rolnych, pozbawionych zabudowy, znajdujących się na obrzeżach miejscowości Gozd i Drzewiany.. Ochronę terenów potencjalnego oddziaływania zapewniono przez wprowadzenie zapisu: "Na obszarze zmiany studium nie przewiduje się budowy nowych napowietrznych linii 110 kV. Na rysunku studium wskazano ( potencjalne) obszary lokalizacji farm elektrowni wiatrowych na gruntach rolnych. Granice obszarów podlegają uściśleniu na etapie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Lokalizacja farm elektrowni wiatrowych musi uwzględniać i warunkuje, zgodnie z obowiązującymi przepisami, zakaz lokalizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zabudowy związanej z czasowym lub stałym pobytem dzieci i młodzieży i domów opieki społecznej w strefie oddziaływania wibroakustycznego na poziomie hałasu równym i wyższym niż 45 db". W tej sytuacji lokalizacji farmy elektrowni wiatrowych w dalekim sąsiedztwie terenów mieszkaniowych, nie można poczytać jako naruszające interes prawny skarżących.

W świetle dokonanych ustaleń tracą na znaczeniu te wszystkie zarzuty skargi, które dotyczą naruszenia przepisów procedury planistycznej, jako że mogą one podlegać ocenie dopiero wówczas, kiedy sąd stwierdzi naruszenie interesu prawnego. Ponadto z treści skargi wynika, ze interes prawny skarżących może być naruszony ewentualnie w przyszłości, natomiast nie w dacie podjęcia uchwały.

Zdaniem organu, skarżący upatrują naruszenia swojego interesu w ustaleniach studium dotyczących działek sąsiednich. Naruszenie to ma wynikać z uciążliwości jakie mogą wynikać z dopuszczenia przez studium w przyszłości budowy farm wiatrowych, a w związku z tym nie można przyjąć, że studium narusza interes prawny skarżących, albowiem nie odnosi się w sposób bezpośredni do nieruchomości, której skarżący są właścicielami.

Ustosunkowując się do twierdzeń sformułowanych przez Burmistrza Gminy Bobolice w odpowiedzi na skargę, skarżący podnieśli, że wbrew stanowisku organu, po stronie skarżących istnieje interes prawny i został on naruszony przedmiotową uchwałą.

Wskazali, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna albo ogólna i abstrakcyjna, albo też jednostkowa i konkretna. Ponadto, interes prawny lub uprawnienie nie musi mieć podstawy w przepisach materialnego prawa administracyjnego, może również wynikać ze sfery prawa cywilnego, w tym z prawa własności. W doktrynie również przyjmuje się, że prawne umocowanie interesu prawnego może wynikać bezpośrednio z samej Konstytucji (Uprawnienie do zaskarżenia uchwały rady gminy do sądu administracyjnego, Bartosz Deskiewicz, MOP rok 2008, nr 18, opubL. Legalis).

W związku z powyższym, o posiadaniu przez skarżących interesu prawnego przesądza istnienie normy umieszczonej w ustawach materialnoprawnych, ustawach ustrojowych i ustawach procesowych, na podstawie której to normy organ administracji publicznej może kształtować prawa i obowiązki strony.

Tym samym, twierdzenie organu, jakoby "uprawnienia do wniesienia skargi nie można wywieść z ogólnych przepisów różnych ustaw lub z zasad Konstytucji RP" jest całkowicie bezzasadne, gdyż istotą posiadania interesu prawnego jest istnienie związku między sferą praw i obowiązków skarżących wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą.

W niniejszej sprawie skarżący opierają swój interes prawny na normach prawa materialnego i procesowego określonych w art. 140 K.c., art. 144 K.c., art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska, art. 6 ust 1 ustawy o swobodzie działalności, art. 20 i 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oraz art. 1 i art. 10 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Uprawnienia wynikające z tych norm zostały ograniczone zaskarżoną uchwałą, która kształtuje bezpośrednio prawa i obowiązki skarżących - uchwała ogranicza uprawnionym realizację prawa własności oraz prawa do swobody działalności gospodarczej. Prowadzona działalność gospodarcza przez skarżących w postaci ekologicznego gospodarstwa rolnego oraz agroturystyki nie będzie mogła w dalszym ciągu rozwijać się w takim samym stopniu jak dotychczas.

Skarżący, sąsiadując z granicami terenów zakreślonych w studium mają ograniczone możliwości w dysponowaniu swoją nieruchomością oraz w uzyskiwaniu korzyści z nią związanych.

Organ w swoim stanowisku obszernie powołał się na orzeczenie WSA z Krakowa z dnia 8 grudnia 2010 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 713/10, wskazując, że skarga ma jedynie charakter potencjalny. W przywołanym przez organ wyroku, stan faktyczny dotyczy obszaru złóż dolomitów i dopuszczenia do prowadzenia eksploatacji tego surowca. Ta planowana działalność przemysłowa będzie zlokalizowana na terenach zurbanizowanych, w rejonie planowanej eksploatacji przemysłowej kamienia. Zatem, w granicach terenów predysponowanych dla rozwoju urbanizacji. W miejscowości z rozwiniętym węzłem komunikacyjnym, planowanymi i istniejącymi inwestycjami, w postaci wielkopowierzchniowych obiektów handlowych. Natomiast wskazany przez skarżących stan faktyczny w skardze odnosi się do terenów niezurbanizowanych, głównie terenów zalesionych. Niemal 50% powierzchni gminy zajmują lasy, ponadto w obszarze zaskarżonej uchwały znajdują się obszary Natury 2000, które są pod szczególną ochroną.

Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom organu, nie można zastosować zasady analogii w niniejszej sprawie. Przywołany powyżej stan faktyczny wyroku WSA z Krakowa z dnia 16 czerwca 2008 r., o sygn. akt II SA/Kr 1284/07 nie jest tożsamy ze stanem faktycznym opisanym przez skarżących. W sprawie II SA/Kr 1284/07 kopalnia dolomitów jest zaplanowana na terenach do tego przygotowanych - zurbanizowanych, natomiast w niniejszej sprawie budowa farmy wiatrakowej dotyczy terenów przyrodniczych całkowicie nie dostosowanych do tego typu inwestycji.

Niezależnie od uwag powyższych, co do odmienności stanu faktycznego w tej sprawie i w sprawie II SA/Kr 713/10, skarżący zwrócili uwagę na uniwersalne twierdzenia sądu, mające istotne znaczenie dla niniejszej sprawy. Sąd wskazał,

że postanowienia zawarte w studium w znacznym stopniu determinują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, dlatego też, zgodnie z tezą cytowanego wyroku, wpływ oddziaływania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy na sferę interesów prawnych i uprawnień indywidualnych podmiotów należy rozpatrywać w kontekście charakteru analogicznego wpływu aktu będącego następstwem studium, tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Studium jest uchwałą poprzedzającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatem wyznacza granice, ustala przeznaczenie i funkcje poszczególnych terenów, które mają charakter wiążący zarówno dla organu, jak

i obywateli.

Przywołany przez organ wyrok również podkreśla, że sąd powinien "dokonać indywidualnej oceny wystąpienia naruszenia interesu prawnego skarżącego w sprawie, a nie oceny generalnej w oparciu o charakter studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy".

Zaskarżone studium określa parametry, na podstawie których można określić wpływ planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiadujące, zatem nie istnieje konieczność realizacji tej inwestycji w postaci dokładnego sprecyzowania parametrów konstrukcji wiatraków, czy nawet podjęcia prac budowlanych, gdyż już określenie w studium lokalizacji, wysokości wiatraków oraz ich liczby, pozwoli dokładnie określić: zakłócenia wizualne krajobrazu, zagrożenia klimatu akustycznego poprzez hałas elementów mechanicznych i pracę wirnika, zagrożenia dla przelatujących ptaków, owadów oraz zakłócenia sygnałów radiowych i telewizyjnych.

Zagrożenia te, wynikające z parametrów opisanych w studium, wpływają na nieruchomości sąsiednie, w tym na nieruchomości skarżących, naruszając ich prawo własności.

Wbrew stanowisku Burmistrza, w niniejszej sprawie istnieje związek między uchwałą, a indywidualną sytuacją prawną skarżących. Strona skarżąca była uprawniona do skutecznego wniesienia skargi, gdyż wykazała, że dla obszaru objętego zaskarżoną uchwałą, ustalenia studium nie stanowią kontynuacji wcześniejszego sposobu zagospodarowania tego terenu, natomiast wprowadzają radykalnie odmienną funkcję, wyznaczając przyszłe zagospodarowanie danego terenu, całkowicie odmienne od dotychczasowego (wyrok WSA z Krakowa z dnia 8.12.2010 r., II SA/Kr 713/10, opubl. Legalis).

Ustalenia zawarte w studium wprowadzają nową funkcję zagospodarowania gminy Bobolice, w przyszłości z pokrzywdzeniem mieszkańców, w tym skarżących.

Uchwalony w dniu 1 lipca 2005 r. plan rozwoju lokalnego dla miasta i gminy Bobolice na lata 2005-2013 (uchwała nr XXVIII/308/05) był nastawiony na wykorzystanie lokalnych zasobów naturalnych z ekologicznym rolnictwem i ciekawą ofertą turystyczną, a celami strategicznymi było wszechstronne wspieranie rozwoju gospodarczego w oparciu o istniejący potencjał środowiska i mieszkańców. Podjęta uchwała jest sprzeczna z tym planem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U.

Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Na wstępie należy podkreślić, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwaną dalej "ustawą o samorządzie gminnym", co znacznie ogranicza jej zakres pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skargę w tym trybie do sądu administracyjnego może więc wnieść tylko podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone skarżoną uchwałą gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art.3 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm. ), zwaną dalej " ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym", kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Sprawa mieści się więc w zakresie działania administracji publicznej.

W niniejszej sprawie skarżący powinni wykazać, że zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej w Bobolicach 30 marca 2011 r. został naruszony ich interes prawny lub uprawnienie, przy czym naruszenie to musi mieć charakter konkretny, bezpośredni

i realny, a nie przyszły i niepewny oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi natomiast do wniosku, że wnoszący skargę nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały (wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964).

Jak podkreśla się w orzecznictwie, prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi na uchwałę w przedmiocie studium jest niewielkie. Wynika to z faktu, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, jest aktem wewnętrznie obowiązującym jedynie organy gminy przy realizacji polityki przestrzennej i stanowi tylko jeden z etapów poprzedzających uchwalenie planu miejscowego. Zatem, w zasadzie, jedynie pośrednio może wpływać na prawa i obowiązki podmiotów spoza systemu organów administracji publicznej (wyrok NSA z 3 sierpnia 2007 r., II OSK 614/07). Badając skargę na uchwałę w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy należy więc widzieć różnicę pomiędzy studium i planem miejscowym w zakresie bezpośredniości i realności naruszenia interesu prawnego, co wymaga szczególnej staranności w ocenie naruszenia interesu prawnego strony.

Stwierdzić należy, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym postanowieniami studium, ma miejsce zawsze w sytuacji, kiedy przy uchwalaniu studium zostały naruszone zasady sporządzania studium, istotnie tryb sporządzania lub właściwość organów w tym zakresie (art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Stwierdzić należy, że tryb postępowania odnosi się do określonych ustawą czynności, jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia studium. W pierwszym rzędzie będzie to podjęcie przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmian studium (art.9 ust.1). Kolejny etap określa art.11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ostatni etap to podjęcie uchwały w sprawie zmiany studium. W tym zakresie skarga nie wykazuje aby doszło do naruszenia trybu.

Zasady sporządzania studium dotyczą jego części merytorycznej. W przypadku studium jego zawartość (część tekstowa i graficzna) określa art.9 ust.2, przedmiot określa art.10 ust.1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. Nr 118, poz.1233).

Skarżący jako naruszenie przepisów prawa procesowego wskazali naruszenie

art. 1 (studium nie respektuje zasady zrównoważonego rozwoju, zasady ładu przestrzennego oraz walorów krajobrazowych) oraz art.10 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (studium nie uwzględnia uwarunkowań wynikających z dotychczasowego przeznaczenia terenu, zagospodarowania terenu, warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony zdrowia).

W przepisach art.1 ww. ustawy zostały wskazane dwie kategorie wartości, które

z różną mocą powinny wpływać na zagospodarowanie przestrzenne. Do pierwszej

z nich należy zaliczyć ład przestrzenny i zrównoważony rozwój. Treść tych pojęć należy uznać za dyrektywy interpretacyjne przy realizacji przepisów ustawy oraz przy kontroli aktów planistycznych. Druga kategoria wartości, które wytyczają kierunki planowania i zagospodarowania przestrzennego, została wskazana w art.1 ust.2 ustawy. Obowiązek uwzględniania tych wartości nie oznacza jednak, że są one objęte bezwzględną ochroną, bowiem inne przepisy ustawowe mogą przewidywać dodatkowe ich uwarunkowania lub też stawiać na pierwszym miejscu realizację innych wartości.

Zgodnie z art.10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

w studium uwzględnia się uwarunkowania wynikające w szczególności z:

1) dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu;

2) stanu ładu przestrzennego i wymogów jego ochrony;

3) stanu środowiska, w tym stanu rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości i jakości zasobów wodnych oraz wymogów ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego;

4) stanu dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej;

5) warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia;

6) zagrożenia bezpieczeństwa ludności i jej mienia;

7) potrzeb i możliwości rozwoju gminy;

8) stanu prawnego gruntów;

9) występowania obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych;

10) występowania obszarów naturalnych zagrożeń geologicznych;

11) występowania udokumentowanych złóż kopalin oraz zasobów wód podziemnych;

12) występowania terenów górniczych wyznaczonych na podstawie przepisów odrębnych;

13) stanu systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, w tym stopnia uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej, energetycznej oraz gospodarki odpadami;

14) zadań służących realizacji ponadlokalnych celów publicznych;

15) wymagań dotyczących ochrony przeciwpowodziowej.

W studium określa się w szczególności ( art.10 ust.2):

1) kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów;

2) kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy;

3) obszary oraz zasady ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody, krajobrazu kulturowego i uzdrowisk;

4) obszary i zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej;

5) kierunki rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej;

6) obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym;

7) obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa i ustaleniami programów, o których mowa w art. 48 ust. 1;

8) obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów odrębnych, w tym obszary wymagające przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości, a także obszary rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 400 m2 oraz obszary przestrzeni publicznej;

9) obszary, dla których gmina zamierza sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w tym obszary wymagające zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne;

10) kierunki i zasady kształtowania rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej;

11) obszary szczególnego zagrożenia powodzią oraz obszary osuwania się mas ziemnych;

12) obiekty lub obszary, dla których wyznacza się w złożu kopaliny filar ochronny;

13) obszary pomników zagłady i ich stref ochronnych oraz obowiązujące na nich ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady (Dz. U. Nr 41, poz. 412 oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 984 i Nr 153, poz. 1271);

14) obszary wymagające przekształceń, rehabilitacji lub rekultywacji;

15) granice terenów zamkniętych i ich stref ochronnych;

16) inne obszary problemowe, w zależności od uwarunkowań i potrzeb zagospodarowania występujących w gminie.

Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii

o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych

z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie.

Przedłożone do oceny studium spełnia, w niezbędnym zakresie, wszystkie wymagania ustalone w powyższym przepisie.

Stwierdzić należy, zasada zrównoważonego rozwoju winna zapewnić gminie nie tylko rozwój turystyki i wypoczynku, lecz także powodować, dążenie gminy do wszechstronnego rozwoju, w tym do rozwoju gospodarki i przemysłu, na miarę lokalnych możliwości, a także z uwzględnieniem lokalnych i ponadlokalnych potrzeb. Każda bowiem gmina musi mieć możliwość rozwoju także przez powiększanie strefy zabudowy mieszkaniowej, usługowej czy przemysłowej, z której będą mogli korzystać przyszli mieszkańcy, co wiąże się w jakimś stopniu z dodatkowymi utrudnieniami zmniejszającymi komfort zamieszkiwania w danej strefie, wzrostem hałasu i zanieczyszczeń, ale co stanowi normalną konsekwencję rozwoju cywilizacyjnego.

Zasada uwzględniania w procedurze planistycznej dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu nie ma na celu sprowadzenia postępowania planistycznego jedynie do zachowania istniejącego stanu rzeczy.

W świetle cytowanych powyżej przepisów zarzuty skarżących dotyczące nieuwzględnienia w studium "zasady zrównoważonego rozwoju, zasady ładu przestrzennego oraz walorów krajobrazowych" czy też "uwarunkowań wynikających

z dotychczasowego przeznaczenia terenu, zagospodarowania terenu i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia" nie mogą zostać uznane za naruszenie zasad sporządzania studium. Wynikają one raczej ze złego rozumienia przez skarżących zasad uwzględnianych w procedurze planistycznej.

O nadużyciu władztwa planistycznego przez organy gminy w przypadku studium można mówić w kontekście art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jednak w żadnym z pism skarżący nie wykazali, aby zostały naruszone zasady sporządzania studium, istotnie naruszono tryb sporządzania studium lub właściwość organów w tym zakresie. Sąd nie dopatrzył się również takiego naruszenia z urzędu.

Skarżący naruszenia swojego interesu prawnego upatrują w naruszeniu:

- art.140 i art.144 K.c. [ art.140. W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać

z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa,

w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą; art.144. Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych];

- art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U.

z 2008 r. Nr 25, poz.150 ze zm.) [ Ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez:

1) utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie;

2) zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany ];

- art.6 ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

(Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz.1447 ze zm.) [ art.6.1.Podejmowanie, wykonywanie

i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa ];

- art.20 i 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz.483 ze zm.) [art.20. Społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej, art.21.1. Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. 2. Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem].

Przesłanką skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na

w przedmiocie studium, jak przedstawił sąd na wstępie swoich wywodów, oprócz wezwania do usunięcia naruszenia, jest nie tylko posiadanie interesu prawnego, ale

i jego naruszenie. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa

w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest przy tym norma prawa materialnego, w tym niekoniecznie prawa administracyjnego. Naruszenie tego interesu następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 205/09, sygn. akt II OSK 1981/09 - dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Przechodząc zatem do uzyskania odpowiedzi na zasadnicze pytanie, czy zaskarżonym aktem doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących sprowadzającego się do odebrania lub ograniczenia prawa własności skarżących wynikającego z przepisów prawa, stwierdzić należy, że już samo brzmienie przepisów wskazanych przez skarżących jako naruszających ich interes prawny, pozwala zająć stanowisko, że ustaleniami studium, konkretnie, realnie i bezpośrednio, nie można naruszyć żadnego z nich, tym bardziej, że skarżący są właścicielami działki [...], obręb Cybulino, położonej na obszarze objętym zmianą studium, choć nie przewidzianym pod budowę farmy elektrowni wiatrowej.

Stwierdzenia skarżących, że kwestionowane studium wprowadza ograniczenia prawa własności i konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej, determinuje sytuację właściciela nieruchomości w zakresie jej inwestycyjnego zagospodarowania i sposobu gospodarczego korzystania, obniża wartość nieruchomości - dotyczą ewentualnej sytuacji przyszłej, która może, ale nie musi wystąpić po wybudowaniu farmy elektrowni wiatrowych. Tym samym, sąd uznał,

iż skarżący nie wykazali naruszenia przez studium ich interesu prawnego, a więc nie mają legitymacji do zaskarżenia studium.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie,

na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.