Postanowienie NSA, sygn. akt II SA 1299/84
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1984-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1982 nr 11 poz. 79
law: Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
article: art. 104
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Zespół czynności podejmowanych przez właściwe organy w ramach przepisów zawartych w rozdziale 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 11 poz. 79/ dotyczy procesu planowania przestrzennego - tworzenia planów zagospodarowania przestrzennego jako aktów prawnych powszechnie obowiązujących na danym obszarze, przy czym czynności takie są pozbawione cech indywidualnej sprawy z zakresu administracji państwowej i nie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

TEZY

Zespół czynności podejmowanych przez właściwe organy w ramach przepisów zawartych w rozdziale 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 11 poz. 79/ dotyczy procesu planowania przestrzennego - tworzenia planów zagospodarowania przestrzennego jako aktów prawnych powszechnie obowiązujących na danym obszarze, przy czym czynności takie są pozbawione cech indywidualnej sprawy z zakresu administracji państwowej i nie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 204 par. 1 Kpa skargę Jerzego M. na decyzję Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 3 maja 1984 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności stanowiska Wojewody Sieradzkiego o wyrażeniu zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele letniskowe.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku Jerzego M., Wojewoda Sieradzki - w nawiązaniu do art. 5 ust. 2 pkt 3 i art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 11 poz. 79/ - dnia 17 listopada 1982 r. wyraził zgodę na przeznaczenie 1,32 ha gruntów leśnych, stanowiących własność wnioskodawcy, "na cele wypoczynkowo-letniskowe", przyjmując, że grunty te są "w klasie bonitacyjnej Ls-VI bór suchy".

Po geodezyjnym wydzieleniu z nich 15 działek, Jerzy M. sprzedał 14 działek indywidualnym nabywcom w okresie od dnia 18 lutego do dnia 11 lipca 1982 r.

W toku czynności interwencyjnych, podjętych przez Naczelnika Gminy D., Prokurator Wojewódzki w Sieradzu - dostrzegając w powyższej zgodzie cechy decyzji zezwalającej na zmianę planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej spornych gruntów - wniósł o stwierdzenie jej nieważności przez Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego na podstawie art. 156 par. 1 pkt 1 i 2 Kpa. Zdaniem Prokuratora Wojewódzkiego, grunty te są świeżym lasem sosnowym i dlatego organem właściwym do ewentualnego wyrażenia zgody na zmianę obowiązujących ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego w tej części jest Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy. Ponadto Prokurator zarzucił naruszenie trybu postępowania, brak bowiem było wniosku terenowego organu administracji państwowej i nieodzownych opinii /co najmniej właściwej komisji rady narodowej/.

Minister uwzględnił sprzeciw Prokuratora Wojewódzkiego i stwierdził nieważność omówionej decyzji Wojewody z dnia 17 listopada 1982 r., uzasadniając ją dodatkowo naruszeniem art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności Państwa /Dz.U. nr 48 poz. 283 ze zm./, zabraniającego podziału lasów i gruntów leśnych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jerzy M. wniósł o uchylenie decyzji Ministra jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego podanych w decyzji Wojewody, ponieważ mają one zastosowanie do boru suchego, a taki jest drzewostan w spornej nieruchomości. Zdaniem skarżącego, decyzja Ministra narusza też art. 156 par. 2 Kpa wobec powstania nieodwracalnych skutków prawnych w wyniku sprzedaży nieruchomości podzielonej na działki.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę zamieszczono dodatkowe wywody, wskazujące na dotychczasowy charakter ustaleń planu w części dotyczącej spornych gruntów. zdaniem Ministra, opis zamieszczony na stronie 22 pełnej dokumentacji planu /"zagospodarowanie na cele wypoczynkowo-letniskowe z zachowaniem stanu leśnego terenu - likwidacja dzikich wysypisk śmieci"/ świadczy o przeznaczeniu spornych gruntów na cele ogólnie dostępnej rekreacji, nie zaś pod budownictwo letniskowe. Gdyby było inaczej, w dokumentacji planu musiałaby być zgoda właściwego organu administracji państwowej na inne przeznaczenie gruntów leśnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wszystkie czynności w rozpoznawanej sprawie, poczynając od wniosku Jerzego M. z dnia 2 sierpnia 1982 r., były podejmowane po wejściu w życie analizowanej ustawy z dnia 26 marca 1982 r. Ustawa ta wyróżniła terminologicznie i systemowo poszczególne rodzaje czynności podejmowanych przez właściwe organy w celu ochrony gruntów rolnych i leśnych, przy czym nie wszystkie takie czynności mają charakter spraw indywidualnych z zakresu administracji państwowej. Do takich wyjątków należy na przykład zespół czynności podejmowanych w ramach przepisów zawartych w rozdziale drugim ustawy /ograniczanie przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne/, które dotyczą procesu planowania przestrzennego - tworzenia planów jako aktów prawnych powszechnie obowiązujących na konkretnym obszarze Państwa. zarówno sposób dochodzenia do powyższych uzgodnień, jak i ustalenia planów zagospodarowania przestrzennego - jako pozbawione cech indywidualnej sprawy z zakresu administracji państwowej - nie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Stosownie do art. 13 ust. 1 omawianej ustawy, określenie przez Naczelnika Gminy warunków wyłączenia gruntów rolnych lub leśnych z dotychczasowej produkcji jest uzależnione od uprzedniego przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne w trybie określonym w art. 7 ust. 1 tej ustawy. Tego przeznaczenia dokonuje się jedynie w ramach planów zagospodarowania przestrzennego podstawowych jednostek podziału administracyjnego Państwa, inwestycji centralnych oraz poszukiwań i eksploatacji złóż energetycznych /ropy i gazu/. Są to powiązania między prawną instytucją wyłączenia gruntów z produkcji a trybem przeznaczania gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne, których naruszenie nosi cechy działań bezprawnych i rodzi konsekwencje wymienione między innymi w art. 39 ust. 1 ustawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek skarżącego, ,zgoda Wojewody i decyzja Ministra są czynnościami, których charakter i skutki prawne należy bezwzględnie sklasyfikować w płaszczyźnie regulacji prawnej rozdziału drugiego ustawy, którego problematyka jest wyłączona spod kontroli sądu administracyjnego. wojewoda bowiem - w sposób nie budzący wątpliwości, powołując się na art. 5 ust. 2 pkt 3 i art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy - wyraził swoje stanowisko jako organ uprawniony do wypowiedzenia się co do zmiany obowiązujących ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, zakładając, że chodzi tu o bór suchy.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, uznając się niewłaściwym do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi, na podstawie art. 204 par. 1 Kpa orzekł, jak w sentencji.