Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1460/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 272 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A w K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za usługi wodne 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 6917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (zwany dalej w skrócie: "Dyrektorem Regionalnym") działając na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268, dalej: "Prawo wodne") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu reklamacji od informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne nr [...] G., określił Miejskim Wodociągom i Kanalizacji Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: skarżąca) za okres IV kwartału 2018 roku opłatę zmienną w wysokości 56267 złotych za pobór wód podziemnych.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 25 lipca 2019 roku Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w G. (dalej: "PGWWP Zarząd Zlewni w G.") na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ustaliło, w formie informacji kwartalnej skarżącej Spółce za okres IV kwartału 2018 roku opłatę zmienną: w wysokości 56 267 złotych za pobór wód podziemnych. W informacji wskazano, że opłata została naliczona zgodnie z art. 272 ust. 1 Prawa Wodnego jako suma:

iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (0,115 zł. za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (1) i ilości pobranych wód podziemnych (228 672 m3), przy czym wysokość jednostkowej stawki opłaty określono na podstawie w § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502, dalej jako: "Rozporządzenie"), oraz

iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do picia (0,068 zł. za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (1) i ilości pobranych wód podziemnych (440 731 m3), przy czym wysokość jednostkowej stawki opłaty określono na podstawie w § 5 ust. 1 pkt 40 Rozporządzenia.

Jednocześnie PGWWP Zarząd Zlewni w G. w informacji tej wskazało, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Wody Polskie") w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji.

Na powyższą informację skarżąca Spółka złożyła reklamację. Nie zgodziła się z ustaloną w informacji wysokością opłaty za pobór wód podziemnych. Zarzuciła sprzeczność tej opłaty z "Oświadczeniem podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych". W przesłanym przez skarżącą oświadczeniu całkowita ilość pobranych wód zaliczona została na cel określony w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502, dalej jako: "Rozporządzenie") tj. cel polegający na realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Ponadto informacja ustalająca wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych stoi w sprzeczności z protokołem kontroli nr [...] przeprowadzonej w dniach 8-9 maja 2019 roku przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. Skarżąca podniosła, iż kontrolujący stwierdzili jednoznacznie, że w IV kwartale 2018 roku występował wyłączenie jeden rodzaj poboru wody w studniach głębinowych w wielkości 669 403 m3. Ponadto kontrolujący potwierdzili w protokole kontroli zgodność z oświadczeniem złożonym do PGWWP za IV kwartał 2018 roku. Według skarżącej opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych, a jednostkowe stawki opłat uzależnione są od celów, dla których te wody pobiera. Obowiązujące przepisy nie uzależniają opłat za usługi wodne od sposobu dystrybucji lub sprzedaży wody poszczególnym podmiotom, a tym bardziej od charakteru tych podmiotów. Nawet jeśli kontrolujący potraktowali sprzedaż wody jako jej pobór, to w protokole kontroli podano aż sześć celów dystrybucji wody, które nie odzwierciedlają celów wskazanych w ustawie Prawo wodne oraz rozporządzeniu w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Skarżąca wskazała także, że ustalona przez PGWWP Zarząd Zlewni w G. informacja jest niezgodna z decyzją zatwierdzającą taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (nr [...]) z dnia [...] roku wydaną przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Skarżąca zwróciła również uwagę na fakt, iż wystawiona informacja jest odmienna od dotychczasowego sposobu ustalania opłaty zmiennej przez PGWWP zastosowanej w I kwartale 2018 roku.

Reklamacja skarżącej Spółki nie odniosła jednak skutku, gdyż zaskarżoną decyzją Dyrektor Regionalny określił skarżącej za okres IV kwartału 2018 opłatę zmienną w wysokości 56 276 zł. za pobór wód podziemnych tj. opłatę w wysokości tożsamej z wysokością wskazaną w informacji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Regionalny podniósł, że przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne (a więc i skarżąca Spółka) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę zaopatrują nie tylko mieszkańców, lecz również podmioty publiczne oraz podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Wysokość opłaty zmiennej zależy nie tylko od ilości pobranych wód lecz również od celu poboru i związanego z tym zróżnicowania stawek opłat za pobór wód. Zgodnie z pismem PGWWP Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 16 listopada 2018 roku preferencyjna stawka jednostkowa obejmuje wyłącznie pobór wód dokonywany przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne do celów zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, tj. wodę przeznaczoną do picia, przygotowywania żywności lub innych celów domowych. Natomiast zaopatrzenie w wodę podmiotów publicznych oraz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą nie odpowiada celowi poboru wód określonemu w § 5 ust. 1 pkt. 40 Rozporządzenia, jako że nie podlega na dostarczaniu ludności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, mimo że dokonywany jest przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne i to w ramach realizacji zadań własnych gminy. Dostarczanie przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne wody podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, jak to wyżej zostało wskazane, odpowiada zakresowi, regulacji z § 5 ust. 1 pkt. 27 Rozporządzenia, który określa maksymalne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.

Według Dyrektora Regionalnego przyporządkowanie ilości pobranych wód podziemnych (przedstawionych w protokole kontroli) na poszczególne cele nastąpiło na podstawie Rozporządzenia oraz wytycznych Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. W konsekwencji ilość wody podziemnej pobranej na potrzeby gospodarstw domowych tj. 440 731 m3 zaliczona została do celu określonego w § 5 ust. 1 pkt 40 Rozporządzenia i zastosowano wobec niej stawkę preferencyjną wynoszącą 0.068 zł. za 1 m3. Natomiast ilość pobranych wód podziemnych dostarczonych do pozostałych odbiorców (podmioty gospodarcze, podmioty publiczne, zużycie własne, gminy ościenne), a także ilość wód stanowiących różnicę pomiędzy wodą pobraną z ujęć a wodą sprzedaną tj. łącznie 228 672 m3 zostały zaliczone do celu określonego w § 5 ust. 1 pkt 27 Rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne tj. do poboru, uzdatniania i dostarczania wody.

Ponadto zdaniem Dyrektora Regionalnego wbrew stanowisku skarżącej w protokole kontroli kontrolujący stwierdzili, że "pobór wody ogółem na studniach głębinowych wynosi 669 403 m3 - co jest zgodne z oświadczeniem złożonym do PGWWP za IV kwartał 2018 roku". Oznacza to, że kontrolujący stwierdzili jedynie zgodność ilości pobranej wody podziemnej przez skarżącą Spółkę w IV kwartale 2018r. Nie dotyczyło to natomiast zgodność przyjętego przez skarżącą w oświadczeniu celu poboru.

Dyrektor Regionalny zauważył także, że w oświadczeniu skarżącej Spółki całkowita ilość pobranych wód podziemnych tj. 669.403 m3 zaliczona została do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, podczas gdy w piśmie reklamacyjnym Skarżąca na ten cel zalicza wyłącznie 654.787 m3. Pozostałą ilość pobranych wód tj, wykorzystywaną do płukania filtrów zalicza do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (12 144 m3) oraz do celów odprowadzania i oczyszczania ścieków (2 472 m3). Rozbieżność tę Dyrektor Regionalny poczytał jako nieujawnienie prawdziwych informacji mających wpływ na obowiązki określone w Prawie Wodnym.

Ponadto zdaniem Dyrektora Regionalnego przepisy Prawa wodnego i rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek nie uwzględniają powiązania pomiędzy decyzją taryfową określającą grupy taryfowe, a stawkami opłat dla bezpośrednich odbiorców, wynikającymi z przepisów regulujących zasady ustalania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków zawarte w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2018 roku poz. 1152). Decyzja taryfowa określa grupy taryfowe, których zadaniem jest odzwierciedlenie ilościowego ujęcia pobranej przez podmiot wody. Natomiast rozporządzenie w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, wymaga przedstawienia pobranej wody według celu jej przeznaczenia, a więc odbiorcy finalnego.

Dyrektor Regionalny wyjaśnił również, że odmienne podejście w sposobie ustalania opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w l-III kwartałach 2018 roku, wynika z faktu, iż wytyczne Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej zostały przekazane do stosowania pismem z dnia 16 listopada 2018 roku tj. podczas trwania IV kwartału 2018 roku.

Skarżąca Spółka nie zgodziła z powyższą decyzją. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 16 pkt 70, art. 272 ust. 2, art. 274 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne oraz § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych opłat za usługi wodne poprzez ich niewłaściwą interpretację polegającą na uznaniu, że z punktu widzenia powyższych przepisów przy ustalaniu wysokości opłaty za pobór wód podziemnych istotny jest faktyczny sposób zużycia wody przed odbiorcę końcowego, podczas gdy prawidłowa interpretacja tych przepisów nie pozwala na takie założenie, albowiem istotnym jest jedynie pierwotne przeznaczenie wody ustalone zakresem działania skarżącej i jej rola opisana w przepisach ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, które to naruszenie miało wpływ na ustalenie wysokości takiej opłaty, a co za tym idzie istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to:

art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów postępowania, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy w zakresie rzeczywistego celu poboru wody przez skarżącego, polegające na ustaleniu, że 669 403 m3 wody skarżący pobrał w celu, uzdatniania i dostarczania wody, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego nie pozwala na takie założenie, albowiem całość pobieranej przez skarżącego wody przeznaczana jest dla realizacji zadań własnych, gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi;

art. 7a § 1 i art. 81a § 1 k.p.a, poprzez ich niezastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości w zakresie mających w sprawie zastosowanie przepisów, jak i stanu faktycznego, na niekorzyść skarżącego, a to w sytuacji, w której brak było przesłanek opisanych w § 2 w/w przepisów,

art. 8 § 2 k.p.a, poprzez zastosowanie odmiennej od stosowanej dotychczas praktyki rozpoznawania podobnych spraw, polegające na zmianie zasad ustalania opłat w przypadku podmiotów wykonujących zadania własne gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.

Ze względu na podniesione zarzuty skarżąca Spółka domaga się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadniając zgłoszone zarzuty skarżąca Spółka zaakcentowała, że działa w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [....] o udzieleniu zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Zezwolenie określa wyłączny zakres działalności przedsiębiorstwa w zakresie sfery wodnokanalizacyjnej i tylko na potrzeby zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odbioru ścieków. Skarżąca Spółka jest przedsiębiorstwem sektorowym działającym w powyższym zakresie, nie prowadzi żadnej działalności komercyjnej. Podstawę prawną funkcjonowania tak ukształtowanego podmiotu stanowią przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, która określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym działalności przedsiębiorstw wodociągom-kanalizacyjnych. Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. W konsekwencji wyłącznym zakresem działania, a więc i celem poboru, jest realizacja zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, zgodnie z celem powołania skarżącej Spółki i jej działalności.

Skarżąca podniosła także, że w takim samym stanie faktycznym i prawnym. organ wydając poprzednie decyzje w zakresie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych ustalił, iż w I kwartale 2018 r Spółka pobierała wodę jedynie do celu realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi i w konsekwencji wydał decyzję ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za I kwartał 2018r., przyjmując jedynie stawkę jednostkową określoną w § 5 ust 1 pkt 40 Rozporządzenia. Skarżąca podkreśliła przy tym, że w okresie od I kwartału 2018r do końca IV kwartału 2018r nie nastąpiła żadna zmiana okoliczności, ani stanu prawnego, ani sposobu poboru wód przez Spółkę, która mogłaby wpłynąć na zmianę podejścia organu do sposobu naliczenia opłaty zmiennej za pobór wód.

Ponadto w odniesieniu do II kwartał 2019 organ powraca do praktyki zgodnej z oczekiwaniami skarżącej kwalifikując pobraną wodę jako użytą do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności, przyjmując stawkę jednostkową określoną w § 5 ust 1 pkt 40 Rozporządzenia oraz wskazane przez skarżącą ilości wody użyte w procesie poboru, uzdatniania i dostarczania wody w związku z koniecznością płukania filtrów lub do celów odprowadzania i oczyszczania ścieków - § 5 ust 1 pkt 27, 28 Rozporządzenia.

Według skarżącej Spółki prawidłowa opłata zmienna za usługi wodne powinna zostać obliczona w następujący sposób:

dla 654 787 m3 powinna zostać zastosowana jednostkowa stawka określona w §5 ust. 1 pkt 40 Rozporządzenia ponieważ jest to ilość wody, która została pobrana do celu realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi;

dla 12 144 m3 powinna zostać zastosowana jednostkowa stawka określona w § 5 ust. 1 pkt 27 Rozporządzenia, ponieważ wg wskazań posiadanych urządzeń pomiarowych jest to ilość wody, która została przez Spółkę zużyta w procesie poboru, uzdatniania i dostarczania wody w związku z koniecznością płukania filtrów i jest to woda, która nie trafiła do systemu sieci wodociągowych;

dla 2 472 m3 powinna zostać zastosowana jednostkowa stawka określona w § 5 ust. 1 pkt 28 Rozporządzenia, ponieważ wg wskazań posiadanych urządzeń pomiarowych jest to ilość wody, która została przez Skarżącą zużyta na potrzeby oczyszczalni ścieków eksploatowanej przez Skarżącą do celów odprowadzania i oczyszczania ścieków.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalny wniósł o jej oddalenie przedstawiając argumentację w istocie zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzone w powyższym zakresie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniem uzasadniającym jej uchylenie, a podniesione w tym zakresie zarzuty skargi należało uznać za uzasadnione.

Podstawę materialną prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 z poźn. zm). Jak wynika z art. 268 ust.1 pkt 1 tej ustawy za pobór wód podziemnych uiszcza się opłaty. Zgodnie z art. 272 ust. 1 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3, natomiast zgodnie z art. 272 ust. 2 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi ustała się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w metrach sześciennych. Wysokość jednostkowych stawek opłat została określona w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502 z późn. zm.), zwanym jak dotychczas "Rozporządzeniem". Zostało ono wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 277 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 lit. b-d Prawa wodnego.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy określając wysokość opłaty zmiennej Dyrektor Regionalny prawidłowo zastosował jednostkowe stawki określone powyższym Rozporządzeniem. Według zaskarżonej decyzji w odniesieniu do 228 672 m3 pobranych przez skarżącą Spółkę wód organ zastosował stawkę określoną w § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a Rozporządzenia tj. stawkę dla wód podziemnych pobieranych "do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody". Stawka ta wynosi 0,115 zł. za 1 m3 pobranych wód podziemnych i jest wyższa od wynoszącej 0,068 zł. za 1 m3 stawki w § 5 ust. 1 pkt 40, dotyczącej wód podziemnych pobranych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, którą organ zastosował w odniesieniu do 440 731 m3 pobranych przez skarżącą Spółkę wód.

W zaskarżonej decyzji Dyrektor Regionalny wyjaśnił, że do wód podziemnych pobieranych "do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody" zaliczył ilość pobranych wód podziemnych, dostarczonych przez skarżącą Spółkę do innych odbiorców niż gospodarstwa domowe tj. jak wskazał, do podmiotów gospodarczych, podmiotów publicznych, gmin ościennych, a także uwzględnił zużycie własne przez Skarżącą. Organ uzasadnił to tym, że wskazane powyżej Rozporządzenie wymaga przedstawienia pobranej wody według celu jej przeznaczenia, a więc według odbiorcy finalnego. W ocenie Sądu ta argumentacja organu nie znajduje uzasadnionych podstaw na gruncie Rozporządzenia. Po pierwsze powołany przez organ przepis § 5 ust. 1 pkt. 27 lit. a Rozporządzenia nie wskazuje odbiorców finalnych lecz operuje konkretnymi celami jakimi są: pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody. Skoro w przepisie § 5 ust. 1 pkt. 27 lit. a Rozporządzenia prawodawca nie posłużył się wprost kryterium podmiotowym, to brak podstaw do tego, aby kierując się wyłącznie tym, komu skarżąca Spółka dostarczała sporną wodę, opłatę zmienną ustalać w oparciu o stawki jednostkowe z tego przepisu. Po drugie na gruncie pozostałych postanowień Rozporządzenia, w których ustalono wysokość poszczególnych jednostkowych stawek opłat brak podstaw do tego, aby o zasadności zastosowania danej stawki rozstrzygać miało kryterium podmiotowe dotyczące odbiorcy finalnego. W poszczególnych przepisach Rozporządzenia prawodawca wskazuje bowiem różnorodne cele poboru wód, przypisując każdemu z nich konkretną stawkę jednostkową, stanowiącą podstawę do wyliczenia wysokości opłaty zmiennej. Zatem to cel poboru wody, a nie jej definitywny odbiorca, któremu wodę dostarczono, czy faktyczny sposób wykorzystania przez tego odbiorcę wody, decyduje o tym, którą ze stawek przewidzianych Rozporządzeniem powinien wybrać organ wyliczając wysokość opłaty zmiennej za pobór wody. Stanowisko Dyrektora Regionalnego utożsamiające cel poboru wody z kategorią podmiotu, któremu skarżąca Spółka ostatecznie dostarczyła wodę nie znajduje więc oparcia w treści Rozporządzenia. Ponadto wydając zaskarżoną decyzję Dyrektor Regionalny nie wziął pod uwagę tego, że wyłącznym zakresem działania skarżącej Spółki, a więc i celem poboru wód, jest realizacja zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że określając skarżącej wysokość opłaty zmiennej organ w sposób nieuprawniony zastosował stawkę jednostkową z § 5 ust. 1 pkt. 27 lit. a Rozporządzenia błędnie przyjmując, że o zastosowaniu tej stawki decyduje jedynie to, że pobrane wody dostarczane są finalnie określonej kategorii podmiotów, przez co wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych została ustalona w sposób niezgodny z art. 272 ust. 1 i 2 Prawa wodnego, a zatem z naruszeniem przepisów prawa materialnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.

Ponadto ustalenie przez organ, że skarżąca Spółka dokonała poboru 228 672 m3 wód do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody świadczy o błędnym ustaleniu stanu faktycznego, a tym samym, o tym że organ dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., przy czym naruszenia ta mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej naruszenia prawa materialnego i procesowego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość wynagrodzenia adwokata reprezentującego Skarżącą Spółkę ustalonego jako stawka minimalna na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) oraz kwotę opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przeprowadzonych dotychczas rozważań Sądu. Rozpoznając ponownie reklamację skarżącej organ uwzględni zawarte w końcowej części skargi wyjaśnienia, wedle których 654 787 m3 wody pobrano do celu realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi; 12 144 m3 wody zostało przez Spółkę zużyte w procesie poboru, uzdatniania i dostarczania wody w związku z koniecznością płukania filtrów i jest to woda, która nie trafiła do systemu sieci wodociągowych; a 2 472 m3 wody zostało przez skarżącą pobrane do celów odprowadzania i oczyszczania ścieków.