Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 291/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony rozkaz personalny
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 121e ust. 1 i 2, art. 121 e
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. R. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia prawa do uposażenia uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Policji w S. rozkazem personalnym nr [...]

z dnia [...] wydanym na podstawie art. 121e ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 121e ust. 3,7,13 i 14 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm., zwanej dalej: ustawa o Policji lub u.o.p.), pozbawił st. asp. P. R. prawa do uposażenia za okres od 28 września 2018 r. do 23 października 2018 r., tj. za okres pozostawania na zwolnieniu lekarskim w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem tego zwolnienia.

W uzasadnieniu Komendant Miejski Policji wskazał, że P. R. przedłożył zaświadczenie lekarskie stwierdzające czasową niezdolność do służby za okres od 28 września 2018 r. do 23 października 2018 r. wystawione przez lekarza psychiatrę sporządzone w dniu [...] Na zaświadczeniu lekarskim , w polu "wskazania lekarskie" wpisana została cyfra "2", która oznacza, że "chory może chodzić". Dalej wskazał, że na podstawie udzielonego przez Komendanta Miejskiego Policji w S. pełnomocnictwa, w dniu 8 października 2018 r., przeprowadzono kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez P. R..

W toku kontroli stwierdzono, że wymieniony nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem. Z informacji uzyskanych od sąsiadów zespół przeprowadzający kontrolę dowiedział się, że P. R. przebywa za granicą, na S. . Powyższe ustalenie zostały potwierdzone poprzez sprawdzenie konta na portalu społecznościowym Facebook, gdzie wymieniony, w okresie od 2 do 7 października 2018 r. zamieszczał wpisy i zdjęcia z wyjazdu. P. R. potwierdził wyjazd na S. , zaznaczając jednak, że wyjazd był realizacją zaleceń lekarza psychiatry, który miał mu zalecić pilną potrzebę zmiany otoczenia i środowiska, z uwagi na jego stan zdrowia. W trakcie pobytu wymieniony zaopatrzony był w przepisane lekarstwa. Nadto wskazał, że termin i miejsce wyjazdu były znane jego przełożonym. Do akt postępowania administracyjnego P. R. dołączył kserokopię zaświadczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...]. wystawionego przez lekarza psychiatrę, z którego treści wynika,

że z uwagi na występujące zaburzenia czynności psychicznych i przyjmowane leki wskazana jest zmiana klimatu, przebywanie w miejscach relaksacji, realizacji zainteresowań, dzięki którym istnieje prawdopodobieństwo szybszego powrotu do zdrowia psychicznego.

W dalszej części uzasadnienia, powołując się na przepisy u.o.p. dotyczące kontroli zwolnień lekarskich (art. 121e u.o.p.), Komendant Miejski Policji w S. uzasadnił zakwestionowanie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez P. R.. Wskazał, że celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej sprawności i zdolności do pracy (służby). Okresu zwolnienia lekarskiego nie należy utożsamiać z urlopem, zaś podróż P. R. na zwolnieniu lekarskim stanowiła nadinterpretację zaleceń lekarskich. Czas zwolnienia lekarskiego nie powinien być wykorzystywany identycznie jak urlop. Trudno też zaakceptować zaświadczenie lekarskie, wystawione miesiąc po przeprowadzonej kontroli. Zachowanie funkcjonariusza stanowiło nadużycie wykorzystania zwolnienia lekarskiego, źle odbiło się wśród współpracowników i w społecznym wizerunku policjanta. Ponadto takie zachowanie świadczyło o braku lojalności wobec pracodawcy i współpracowników, obciążonych w tym czasie dodatkowymi obowiązkami służbowymi. Działania strony nie zmierzały do jak najszybszego powrotu do zdrowia i stanowiły nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, co skutkowało pozbawieniem prawa do uposażenia za wskazany w rozkazie okres.

P. R. złożył od ww. rozkazu odwołanie. Wskazał, że leczy się psychiatrycznie od 10 lat i pozostaje pod stałą opieką lekarza psychiatry w Poradni Zdrowia Psychicznego dla Służb Mundurowych w S.. W okresie, który dotyczy rozkazu personalnego rzeczywiście przebywał na S. , jednak inaczej ocenia okoliczności i potrzebę wyjazdu. Wskazał, że w okresie zwolnienia lekarskiego pracownik nie może wykonywać pracy zarobkowej lub wykorzystywać zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem, jednak on wykorzystał zwolnienie lekarskie stosownie do celu w jakim zostało wydane. Podkreślił, że jeżeli pracownik (funkcjonariusz) wyjedzie zgodnie z zaleceniami lekarza i podczas pobytu nie będzie podejmować aktywności, które mogłyby skomplikować jego sytuację zdrowotną to nie można podważać wydanego zwolnienia lekarskiego czy też zakwestionować faktu, że pracownik (funkcjonariusz) został błędnie zakwalifikowany przez lekarza wydającego zaświadczenie jako osoba chora. Każda choroba wymagać też może innego zachowania pacjenta i innego postępowania. W jego przypadku wyjazd za granicę nie stał w sprzeczności z celem zwolnienia, a wręcz wypełniał zalecenia lekarza psychiatry i miał na celu wspomóc prowadzoną terapię i skutkować wcześniejszym powrotem do służby. Organ wydający rozkaz personalny błędnie zatem ustalił fakt nieprawidłowego wykorzystania przez niego zwolnienia lekarskiego, wywodząc ów wniosek o błędnym wykorzystaniu zwolnienia jedynie z faktu przebywania za granicą.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Komendant Wojewódzki Policji w S. (zwany dalej: "Komendant" lub "organ II instancji") rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji, ustalając analogiczny jak wskazany w decyzji Komendanta Miejskiego Policji w S. stan faktyczny, Komendant Wojewódzki Policji w S. również w zakresie oceny prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego podzielił argumentację organu I instancji.

Oceniając prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez P. R. Komendant wskazał, że ujawnione okoliczności nie pozostawiają wątpliwości, że zostało ono wykorzystane w nienależyty sposób. Celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej sprawności i zdolności do pracy (służby), a zatem postępowanie organu prowadzącego postępowanie w trybie

art. 121e u.o.p. powinno być ukierunkowane na wykazanie, że podjęte przez skarżącego zajecie w okresie absencji kolidowało z tym właśnie celem. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1395/15, organ II instancji wskazał, że przy ustaleniu ewentualnej nieprawidłowości w wykorzystaniu zwolnienia nie należy abstrahować od rodzaju schorzenia czy niesprawności jaką stwierdzono u pacjenta i w związku z której istnieniem, udzielono zwolnienia od służby. Każdy przypadek należy badać w sposób indywidualny, nie opierając się na wyłącznie na ogólnych założeniach.

Odnosząc się do zaświadczenia z [...] Komendant wskazał,

że trudno zaakceptować zaświadczenie lekarskie wystawione ponad miesiąc po przeprowadzonej kontroli, które zostało wystawione ex post, celem wzmocnienia przyjętej przez funkcjonariusza linii obrony. Organ II instancji nie zgodził się na utożsamianie

i wykorzystanie czasu zwolnienia lekarskiego w sposób identyczny jak urlopu wypoczynkowego. W jego ocenie nie jest dopuszczalne kształtowanie w odbiorze społecznym i wśród współpracowników wizerunku policjanta, który nadużywa zwolnienia lekarskiego i w jego okresie podróżuje po świecie. Organ odwoławczy powtórzył argumenty zawarte w rozkazie Komendanta Miejskiego Policji w S. odnośnie nielojalności postępowania skarżącego w stosunku do współpracowników. Ponadto wskazał, że zachowanie jego było nadinterpretacją zaleceń lekarskich. Komendant podkreślił, że z doświadczenia życiowego i zasad wiedzy wynika, że lekarze zalecają przy schorzeniach psychicznych oszczędny tryb życia, spokój, odpoczynek w zaciszu domu względnie wyjazd do specjalistycznych placówek leczniczych czy sanatoriów. Wskazał też, że lekarze wystawiający zwolnienia nie określają zaleceń dla pacjentów co – według przypuszczenia organu – dzieje się na prośby i sugestie policjantów – pacjentów.

Zdaniem organu II instancji wyjazd zagraniczny, w dodatku eksponowany na portalu społecznościowym, zdecydowanie wykracza poza formułę terapeutyczną i jest zachowaniem niestosownym, również ze względu na skrajność i różnorodność postronnych ocen. Organ wskazał również na względy zachowania dyscypliny służbowej, wskazując, że akceptowanie zachowań takich jak prezentowane przez P. R. mogłoby doprowadzić do anomalii wewnątrz formacji. Komendant powołał przy tym argumenty związane z obowiązkami, wymaganiami i uprawnieniami wynikającymi ze służby w Policji oraz etyką tej formacji. Wskazał przy tym, że policjanci, którzy mają wyjątkowe uprawnienie w postaci możliwości korzystania z długotrwałego zwolnienia lekarskiego powinni podlegać surowszej ocenie i szczególnie mieć na uwadze prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego.

Odnosząc się do wskazania na zwolnieniu lekarskim, że "pacjent może chodzić" organ II instancji wskazał, że taki zapis upoważnia pacjenta do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego np. poruszania się po mieszkaniu, udania się na zabieg, czy wizytę u lekarza. Nie oznacza to jednak, że policjant może w tym czasie podejmować się jakichkolwiek czynności i swobodnie dysponować swoim czasem.

Podsumowując, organ II instancji stwierdził, że P. R. nieprawidłowo wykorzystał zwolnienie lekarskie. Jego zachowanie nie miało na celu szybszego powrotu do zdrowia, stało w sprzeczności z celem zwolnienia i w związku

z tym – stosownie do treści art. 121e ust. 3 u.o.p. – skutkować musiało utratą prawa do uposażenia za wskazany okres. Zdaniem organu II instancji, Komendant Miejski Policji w S. wydał zatem decyzję zgodnie ze stanem faktycznym oraz prawnym.

Skargą z dnia 25 lutego 2019 r. P. R. zaskarżył rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. naruszenie przepisów k.p.a., mających istotny wpływ na wynik postępowania,

a w szczególności:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zwłaszcza: nienależyte wyjaśnienie sprawy, pominięcie istoty i charakteru zwolnienia lekarskiego wystawionego w związku z procesem leczenia Skarżącego oraz okoliczności i przyczyn jego wystawienia i udzielonych zaleceń, potwierdzonych zaświadczeniem lekarza prowadzącego z dnia [...] zaniechanie wyjaśnienia charakteru choroby w celu rzetelnego określenia prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego; zaniechanie przesłuchania lekarza wystawiającego zwolnienie lekarskie, w sytuacji, gdy w ocenie organu wystawione zaświadczenie przez lekarza budziło wątpliwości organu; uznanie, że zaświadczenie z dnia [...] jest przedstawione jedynie w celu obrony Skarżącego, pomimo braku jednoczesnego podważenia merytorycznej treści zawartej w zaświadczeniu dotyczącej udzielonych zaleceń lekarskich; uznanie za niemiarodajne dla oceny prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego zaświadczenia lekarza, wskazującego na zalecenia co do sposobu wykorzystania okresu zwolnienia w związku ze schorzeniem Skarżącego, rozstrzyganie jak w jego przypadku powinno być wykorzystane zwolnienie lekarskie psychiatryczne bez znajomości jego choroby i jej przebiegu oraz dotychczasowego leczenia; poprzez ustalenie warunków wykorzystywania zwolnienia lekarskiego psychiatrycznego niezgodnie z przeznaczeniem z pominięciem indywidulanego przypadku Skarżącego, a jedynie w oparciu

o doświadczenie życiowe organu; zaniechanie potwierdzenia i weryfikacji czy wyjazd był elementem zalecanym w ramach przedmiotowego zwolnienia – co doprowadził do uznania przez organ, że Skarżący nieprawidłowo wykorzystał zwolnienie lekarskie,

- art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w jego sprawie całokształtu materiału dowodowego i uznanie okoliczności korzystania ze zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem za udowodnioną, nie posiadając wiadomości specjalnych w zakresie przebiegu leczenia Skarżącego i zaleceń lekarskich pozwalających czy stwarzających możliwość powrotu do zdrowia jak i dalszego jego niepogarszania,

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa prawa, w wyniku zaniechania wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i uwzględnienia wyłącznie jednego interesu tj. interesu służby, nie ustosunkowując się do zgłaszanych przez Skarżącego twierdzeń i skupiając się wyłącznie na ogólnych tezach dotyczących zasad korzystania ze zwolnienia lekarskiego, nie uwzględniając w ogóle indywidualnej sytuacji Skarżącego, pomimo, że taki obowiązek wynika także z tez orzeczeń przytaczanych przez organ; wewnętrznej sprzeczności decyzji w zakresie oceny zachowań jakie uznawane są przez organ za wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z przeznaczeniem, wydawanie decyzji w oparciu o bliżej nieokreślone doświadczenie życiowe organu i przypuszczenia,

- art. 84 § 4 k.p.a. poprzez rozstrzyganie o zasadach na jakich Skarżący może i powinien korzystać ze zwolnienia lekarskiego bez znajomości jego choroby, w oparciu wyłącznie o doświadczenie życiowe organu w sytuacji, gdy weryfikacja prawidłowości zwolnienia psychiatrycznego w sprawie Skarżącego wymagała wiadomości specjalnych z zakresu medycyny, których organ nie posiada i tym samym poprzez zaniechanie zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii w sprawie zasadności i zakresu stosowania czynności leczniczych w postaci zmiany miejsca pobytu,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do całokształtu merytorycznych zarzutów podniesionych w odwołaniu od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w S.,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

a mianowicie: art. 121e ust. 3,7,10,13 u.o.p. poprzez uznanie, że Skarżący wykorzystał zwolnienie lekarskie w sposób nieprawidłowy, niezgodny z jego celem:

- podczas, gdy w wystawionym zwolnieniu lekarskim nie był zawarty zakaz wyjazdu, a w zaświadczeniu od lekarze, który to zwolnienie wystawił i który leczył Skarżącego, zostały dodatkowo potwierdzone zalecenia jakie Skarżący otrzymał w związku z zaawansowaniem procesu leczenia w postaci zmiany miejsca pobytu celem poprawy zdrowia psychicznego,

- pomimo, że Skarżący nie podjął żadnych działań, które w okresie zwolnienia lekarskiego miałyby na celu spowodowanie lub mogły spowodować pogorszenie jego stanu zdrowia,

- dowolne uznawanie przez organ jakie zachowania uznaj za naruszające korzystanie ze zwolnienia lekarskiego.

W oparciu o ww. zarzuty Skarżący, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zdanej dalej: p.p.s.a.), wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Wojewódzkiego Komendanta Policji w S. oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Miejskiego Komendanta Policji w S.. W oparciu o art. 200 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych, w tym w szczególności zwrotu opłaty od skargi.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął uprzednio podniesioną argumentację zawartą przytoczonych wyżej zarzutach oraz w odwołaniu od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w S.. Podkreślił, że wykorzystał zwolnienie zgodnie z przeznaczeniem, postąpił wedle zaleceń prowadzącego proces jego leczenia lekarza psychiatry, zmienił otoczenie, aby oderwać się od czynników stresogennych, brał leki, o wyjeździe powiadomił swoich przełożonych, a sam wyjazd sprzyjał jego leczeniu.

W odpowiedzi na Skargę Komendant Wojewódzki Policji w S. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu obu zaskarżonych decyzji, a nadto powołał się na orzeczenia Sądu Apelacyjnego

w Katowicach (sygn. akt II AUa 3189/01), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1687/16) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OSK 409/17).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Przedmiot kontroli przedmiotowego postępowania sądowego stanowił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S., którym pozbawiono Skarżącego uposażenia za okres od 28 września 2018 r. do 23 października 2018 r., tj. za okres pozostawania na zwolnieniu lekarskim w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem tego zwolnienia.

W ocenie Sądu, mimo prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, trafnego przywołania przepisów stanowiących podstawę kontroli, prawidłowej ich wykładni oraz powołania się na orzecznictwo, wydając zakwestionowane skargą rozkazy personalne organy obu instancji naruszyły przepis art. 121e ustawy o Policji, błędnie uznając, że na gruncie ustalonego stanu faktycznego wystąpiły przesłanki uzasadniające zakwestionowanie prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego.

Stosownie do treści art. 121e ust. 1, 3, 7, 10 i 13 ustawy o Policji, prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie policjanta, o którym mowa w art. 121c ust. 1 pkt 3, może podlegać kontroli (ust. 1). Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia (ust. 3). Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy policjant w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej (ust. 7). W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że policjant wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (ust. 10). Na podstawie ustaleń zawartych w protokole przełożony stwierdza utratę prawa do uposażenia za okres, o którym mowa w ust. 3 lub 4. Przepis stosuje się odpowiednio w przypadku zawiadomienia przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w wyniku przeprowadzenia przez tę komisję kontroli

o nieprawidłowościach w wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego (ust. 13).

Jak trafnie wskazały organy obu instancji (powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1395/15) przy ustaleniu ewentualnej nieprawidłowości w wykorzystaniu zwolnienia nie należy abstrahować od rodzaju schorzenia czy niesprawności jaką stwierdzono u pacjenta i w związku z której istnieniem, udzielono zwolnienia od służby. Każdy przypadek należy badać w sposób indywidualny, nie opierając się na wyłącznie na ogólnych założeniach. Mimo powołania się na ww. orzeczenie, organy obu instancji nie wyjaśniły dostatecznie i przekonująco, że w przedmiotowej sprawie, w konkretnym przypadku P. R., zachowanie wymienionego stanowiło nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. Mimo obszernych uzasadnień obu rozkazów personalnych próżno szukać w nich konkretnych argumentów wyjaśniających dlaczego w sytuacji Skarżącego wyjazd za granicę stanowił nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego tj. stał w sprzeczności z zaleceniami lekarza i celem zwolnienia lekarskiego. Brak wykazania ww. faktu jest tym bardziej widoczny, jeśli wziąć pod uwagę treść zarówno zwolnienia lekarskiego z [...] jak i zaświadczenia z [...] przedłożonego przez Skarżącego do akt postępowania.

Organy obu instancji w uzasadnieniach rozkazów personalnych skupiły się głównie na krytyce samego faktu wyjazdu powołując się na abstrakcyjne oceny, że osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim nie powinna podejmować się zagranicznych podróży, gdyż jest to sprzeczne z celem zwolnienia, nie sprzyja szybkiemu powrotowi do zdrowia, jest negatywnie odbierane w społeczeństwie i stanowi przejaw nielojalnej postawy wobec współpracowników i przełożonych. Jednocześnie organy obu instancji nie wyjaśniły dlaczego w indywidualnym przypadku P. R. wyjazd zagraniczny stał w sprzeczności z celem zwolnienia i dlaczego wnioskują, że nie sprzyjał on rekonwalescencji, i nie mógł skutkować szybszym powrotem do zdrowia (a tym samym do służby) wymienionego. W ocenie Sądu – który podziela argumenty zawarte

w uzasadnieniu cytowanego również przez organy obu instancji wyroku WSA

w W. – dokonując oceny prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego, nie sposób abstrahować od natury schorzenia tj. powodu wydania zwolnienia lekarskiego. Oczywiste jest przecież, że innego leczenia wymagać będzie leczenie złamanej nogi czy bólu pleców, a innego leczenie problemów natury psychicznej.

Nie sposób zatem wskazać, że w każdym przypadku najbardziej adekwatnym zachowaniem na zwolnieniu lekarskim będzie leczenie w warunkach domowych, względnie wyjazd do specjalistycznego zakładu leczniczego czy sanatorium. Biorąc pod uwagę różnoraką naturę schorzeń stanowiących podstawę wydania zwolnienia lekarskiego oraz indywidualne cechy, i potrzeby konkretnej osoby, zarówno sam sposób leczenia, jak i prawidłowość zachowania danej osoby w trakcie zwolnienia lekarskiego powinny być oceniane indywidualnie. Nie sposób przy tym pominąć zaleceń lekarza, który siłą rzeczy ma najlepszą wiedzę zarówno odnośnie problemów dolegających pacjentowi, jak i co do sposobów leczenia owych problemów, znajdujących odzwierciedlenie wydanych przez lekarza zaleceniach.

W aktach postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie znalazły się dwa zaświadczenia lekarskie:

- pierwsze, z dnia [...] na druku ZUS ZLA (k. 9 akt organu pierwszej instancji), które w rubryce wskazania lekarskie zawiera cyfrę "2", oznaczającą, że pacjent może chodzić,

- drugie, z dnia [...] (k. 13 akt organu pierwszej instancji), które zawiera wniosek: "z uwagi na występujące zaburzenia psychiczne i przyjmowane leki anksjolityczne wskazana jest zmiana klimatu, przebywanie w miejscach realizacji relaksacji, zainteresowań, dzięki którym, istnieje prawdopodobieństwo szybkiego powrotu do zdrowia psychicznego".

Co istotne, oba zaświadczenia zostały wydane przez tego samego lekarza psychiatrę, zatrudnionego w Poradni Zdrowia Psychicznego dla Służb Mundurowych

w S.. Z ww. zaświadczeń wynika jednoznacznie, że po pierwsze leczenie schorzenia P. R. nie wymagało leżenia (pacjent "mógł chodzić"), po drugie zaś, ze lekarz zalecił wymienionemu zmianę klimatu i relaks, co miało wpłynąć na szybszy powrót do zdrowia. Organy obu instancji nie wskazały, jak wyjazd za granicę miał stać w sprzeczności z realizacją ww. zaleceń lekarskich. Argumentacja organów skupiała się na wykazaniu, że zalecenie "pacjent może chodzić" oznacza, że pacjent może podejmować się jedynie zwykłych czynności życia codziennego np. poruszania się po mieszkaniu, udania się na zabieg, czy wizytę u lekarza. Co do drugiego zaświadczenia, organy akcentowały fakt, że zostało wydane po wszczęciu kontroli celem wzmocnienia linii obrony Skarżącego, oraz opierały się na własnym przekonaniu, że lekarze wystawiający zwolnienia nie określają zaleceń dla pacjentów co – według przypuszczenia organu – dzieje się na prośby i sugestie policjantów – pacjentów. Wyżej wskazane argumenty nie są przekonujące.

Należy podkreślić, że w zaświadczeniu lekarskim na druku ZUS ZLA, lekarz wypisujący zwolnienie może alternatywnie wpisać wskazanie: albo "pacjent powinien leżeć", albo "pacjent może chodzić". Ww. wskazuje raczej na stan zdrowotny pacjenta – nie stanowi sprecyzowanych zaleceń jakich czynności może podejmować się pacjent w trakcie zwolnienia. O ile zaznaczenie na zaświadczeniu, że "pacjent powinien leżeć" sugerować może taki stan pacjenta, który uniemożliwia mu podejmowanie aktywności wymagających chodzenia, o tyle wskazanie "pacjent może chodzić" nie determinuje jakich dokładnie czynności może podejmować się pacjent. Oczywiste jest przy tym, że pacjent nie powinien podejmować się czynności, które nie sprzyjają leczeniu, utrudniają powrót do zdrowia i przedłużają czas rekonwalescencji. Nie sposób ocenić takich czynności abstrakcyjnie, bez odwołania się do charakteru schorzenia. Tymczasem organ, właśnie abstrakcyjnie, bez odwołania się do charakteru choroby Skarżącego, zdeterminował, że wskazanie lekarskie na zaświadczeniu P. R., dopuszczało wymienionego jedynie do podejmowania się zwykłych czynności życia codziennego, takich jak chodzenie na niezbędne zakupy czy wizyty u lekarza. Argumentacja organu w powyższym zakresie nie została w żaden sposób skonkretyzowana i umotywowana w stosunku do indywidualnej sytuacji Skarżącego. W szczególności organy nie wykazały, jak podejmowanie się przez Skarżącego innych czynności niż zwykłe czynności życia codziennego stoją w sprzeczność z celem jego leczenia, utrudniając i przedłużając je.

Odnosząc się do argumentacji poddającej w wątpliwość treść i okoliczności wydania zaświadczenia z [...] należy wskazać, że stanowisko organu nie zostało udowodnione i przekonująco uzasadnione w realiach przedmiotowej sprawy. Twierdzenia zawarte w zaskarżonych rozkazach stanowią jedynie przypuszczenie

i ocenę organu, nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Odnośnie pierwszego z argumentów (wydania drugiego z zaświadczeń ex post), należy wskazać, że mimo jego wydania po wszczęciu kontroli, nie można pomijać faktu, że zostało ono wydane przez tego samego lekarza, co zwolnienie lekarskie z [...] Trudno czynić Skarżącemu zarzuty, że takowego zaświadczenia nie uzyskał wcześniej, gdyż trudno wymagać od niego przewidywania planowanej kontroli i zbierania materiałów dowodowych na poczet przyszłego, potencjalnego postępowania administracyjnego. Nie można zatem ani jemu, ani lekarzowi wystawiającemu zwolnienie lekarskie czynić zarzutu poprzestania na zaleceniach ustnych i niewydania zaleceń pisemnych przed kontrolą. Odnośnie opinii organu dot. generalnego procederu wystawiania zaświadczeń na prośbę policjantów – pacjentów, w ocenie Sądu, nie sposób oprzeć się wrażeniu,

że argumentacja organów prowadzi de facto do kwestionowania zasadności wydania zaświadczeń lekarskich jako takich, nie zaś do kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego w tym konkretnym przypadku, w kontekście jego treści – a to właśnie ta okoliczność powinna być badana w trybie przewidzianym w art. 121e ustawy o Policji. Sąd ma oczywiście świadomość występowania przypadków zbyt łatwego wystawiania zwolnień lekarskich, jednak jest to problem systemowy, wykraczający poza postępowanie kontrolne z art. 121e u.o.p., w którym bada się nie prawidłowość wystawienia zaświadczenia, a prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego.

Podkreślić należy, że mimo wyrażonych w uzasadnieniu obu decyzji wątpliwości, co do prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i mimo swoich sugestii, co do prawidłowości wypełnienia zaleceń lekarskich organy obu instancji poprzestały na dokonaniu generalnych ocen zachowania P. R.. Organy nie poczyniły ustaleń i nie ustosunkowały się do natury choroby Skarżącego, zaleconych sposobów leczenia czy wpływu jego zachowania na proces rehabilitacji. Organy poprzestały jedynie na swoich ocenach wyjazdu Skarżącego, nie odnoszących się jednak dogłębnie i indywidualnie do najistotniejszej kwestii – dlaczego ustaliły, że wyjazd zagraniczny P. R. stał w sprzeczności z celem jego leczenia i nie sprzyjał procesowi rehabilitacji, a tym samym stanowił nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego.

Należy również podkreślić, że zarówno pierwsze zaświadczenie lekarskie wskazujące, że pacjent w czasie choroby może chodzić, jak i drugie zaświadczenie, sugerujące potrzebę zmiany klimatu i relaksu, zostały wydane przez lekarza psychiatrę z Poradni Zdrowia Psychicznego dla Służb Mundurowych. Zalecenia wydane w obu zaświadczeniach zostały więc wskazane przez specjalistę, mającego do czynienia z podobnymi przypadkami w trakcie codziennej praktyki lekarskiej. Podważanie zaleceń wydanych w owych zaświadczeniach, poprzez odwoływanie się do abstrakcyjnych ocen (vide: powoływanie się na wynikające z doświadczenia życiowego przekonanie odnośnie wystawiania odpowiednich zaświadczeń na prośbę policjantów – pacjentów), bez skonfrontowania tych ocen ze stanowiskiem lekarza odnośnie sytuacji konkretnego pacjenta czy też bez uzyskania innej opinii specjalisty z dziedziny psychiatrii, jawi się jako nieuprawnione i niepoparte merytorycznymi argumentami. Stanowisko organów jest wynikiem ich przekonań i bliżej nieskonkretyzowanego "doświadczenia życiowego", nie zostało zaś oparte na fachowych, merytorycznych argumentach, odnoszących się do realiów indywidualnej sytuacji zdrowotnej Skarżącego.

Odnosząc się na zakończenie do argumentów organów obu instancji odwołujących się do nielojalności zachowania Skarżącego w stosunku do współpracowników i przełożonych czy nieetycznego charakteru jego zachowania, Sąd zauważa, że nie są to argumenty przesądzające o prawidłowym czy nieprawidłowym wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego, a mogłyby co najwyżej stanowić konsekwencję (ocenę) uznania, że Skarżący nieprawidłowo wykorzystał zwolnienie lekarskie. Prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego powinna być oceniana w kontekście treści tego zwolnienia, zaleceń lekarskich i stanu zdrowia pacjenta, nie zaś z punktu widzenia potencjalnych przeświadczenia postronnych obserwatorów, współpracowników czy przełożonych. Sąd ma przy tym na uwadze i nie kwestionuje, że weryfikacja prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich jest działaniem uprawnionym, zrozumiałym i ze wszech miar pożądanym. Wykorzystywanie takich zwolnień powinno być kontrolowane, jednakże kontrola powinna odnosić się do konkretnej sytuacji danej osoby, która nie powinna być "karana" za nadużywanie zwolnień lekarskich przez niektórych pracowników. Wyniki takowej kontroli powinny być przekonująco i wyczerpująco uzasadnione w odniesieniu do konkretnego zachowania, określonej osoby, w indywidualnej jej sytuacji.

Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. , uznał, że wydając kwestionowane skargą rozkazy personalne, organy obu instancji naruszyły przepis art. 121e ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie, w sytuacji w której ustalony stan faktyczny nie dawał podstaw do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki pozwalające na jego zastosowanie (tj. nie wykazano nieprawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez P. R., która mogłaby skutkować pozbawieniem wymienionego prawa do uposażenia).

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobligowane będą do zbadania wszelkich okoliczności niezbędnych do oceny prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego, a także rozważą zasadność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, mając na uwadze powyższe rozważania Sądu. Następnie, w zależności od ustaleń, podejmą właściwe decyzje, w których ustosunkują się do prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez P. R., biorąc pod uwagę udowodnione okoliczności, ocenione w odniesieniu do indywidualnej sytuacji Skarżącego.

Z wyżej wskazanych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] nr [...].