Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 19/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust 2 pkt 1, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 3a
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska (sprawozdawca), Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [ ... ] r. Nr SKO [ ... ] w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [ ... ] r. nr SKO [ ... ] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. , powołując się na przepis art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1, art. 11a ust. 1 pkt 2 i ust. 3, a także art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992), po rozpatrzeniu odwołania G. L. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta W. przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Edukacji i Spraw Społecznych z dnia [ ... ] r. nr [ ... ] w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko O. M. T. w kwocie [ ... ] zł miesięcznie na okres od [ ... ] r. do [ ... ] r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie [ ... ] zł miesięcznie na okres od [ ... ] r. do [ ... ] r. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie [ ... ] zł (wypłata jednorazowa we wrześniu 2006r.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podało, że wskazaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji przyznał G. L. prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko O. M. T. , urodzonego [ ... ] r., w kwocie [ ... ] zł miesięcznie na okres od [ ... ] r. do dnia [ ... ] r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie [ ... ] zł miesięcznie na okres od [ ... ] r. do [ ... ] r. i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie [ ... ] zł (wypłata jednorazowa we wrześniu 2006r.)

G. L. złożyła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że decyzja organu pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka jest krzywdząca z uwagi na to, że w obecnym okresie zasiłkowym organ pierwszej instancji przyznał ten dodatek w wysokości [ ... ] zł miesięcznie w miejsce kwoty [ ... ] zł, w której to wysokości dodatek ten przysługiwał stronie w poprzednim okresie zasiłkowym. Nadto dodała, że jej dochód za rok 2006r. w porównaniu z rokiem 2005r. nie uległ zmianie.

Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy ustalił, że G. L. ma syna O. T. urodzonego [ ... ] r., którego wychowuje samotnie. Ojciec dziecka nie żyje. Odwołująca się jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. od dnia [ ... ] 4r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na podstawie zaświadczenia Urzędu Skarbowego w W. z dnia [ ... ] r. ustalił, że nie wpłynęło zeznanie podatkowe strony za rok 2005. W dniu [ ... ] r. G. L. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania syna O. T. i dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Z zaświadczenia z dnia [ ... ] r. wynika, że O. T. był uczniem klasy [...] Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Integracyjnymi im. P. Ś.. w W.

Organ odwoławczy zważył, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka. Ustawa ta w art. 5 stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00zł (ust.1), w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł (ust. 2). W myśl art. 6 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2, do ukończenia przez dziecko:

1) 18 roku życia lub

2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo

3) 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Na podstawie art. 8 pkt 3a powołanej wyżej ustawy do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Stosownie do treści art. 3 pkt 17a ustawy ilekroć mowa jest w tej ustawie o osobie samotnej oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobą pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobą rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. W myśl art. 11a ust. 1 ustawy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:

1) drugi z rodziców dziecka nie żyje;

2) ojciec dziecka jest nieznany.

Według ust. 3 tego przepisu dodatek, o którym mowa w ust. 1 przysługuje w wysokości 170,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340,00 zł na wszystkie dzieci.

Mając na względzie powyższe organ odwoławczy uznał, że G. L. spełnia przesłanki do przyznania zasiłku rodzinnego na syna O. T. oraz do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, a także do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Świadczenia te zostały stronie przyznane decyzją organu pierwszej instancji.

Organ wskazał, że art. 11a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który przewidywał, że w przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2, kwotę dodatku zwiększa się o 50,00 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 100,00 zł na wszystkie dzieci, utracił moc z dniem 31 sierpnia 2006r. Ustawodawca w ust. 7 art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych postanowił bowiem, że przepis ust. 5 obowiązuje do dnia 31 sierpnia 2006r., co oznacza, że w obecnym okresie zasiłkowym nie ma już możliwości podwyższenia dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w związku z uzyskiwaniem dochodu nie przekraczającego kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2. Także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiącego podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903), które weszło w życie z dniem 1 września 2006r. nie spowodowało wzrostu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka O. T. na nowy okres zasiłkowy, tj. od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...] zł miesięcznie. Uznając decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową organ odwoławczy utrzymał ją w mocy.

G. L. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu. Podniosła, że nadal przysługuje jej dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie o 50 zł wyższej, to jest w kwocie takiej jak dotychczas. Gdyby wolą ustawodawcy było niewypłacanie od 1 września 2006r. tej kwoty, to przy ostatniej zmianie ustawy "zapis ust. 5 i ust. 7 art. 119" zostałby skreślony, a tak się nie stało. Powołując się na powyższe wniosła o uwzględnienie skargi i przyznanie jej dodatku do zasiłku rodzinnego w kwocie [...] zł miesięcznie od września 2006r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z postanowieniami art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza nakaz działania na podstawie przepisów prawa w dacie rozstrzygania sprawy indywidualnej.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. W związku z tym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo powszechnie obowiązujące.

W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia. W ocenie Sądu organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy i wydały na tej podstawie trafne rozstrzygnięcie. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.

Z prawidłowych i niekwestionowanych w sprawie okoliczności faktycznych poczynionych przez organy administracyjne wynika, że G. L. ma syna O. T. urodzonego [...] r., którego wychowuje samotnie. Ojciec dziecka nie żyje. Skarżąca jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. od dnia [...] 4r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Do Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. nie wpłynęło zeznanie podatkowe skarżącej za rok 2005. W dniu [...] r. G. L. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania syna O. T. i dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Z zaświadczenia z dnia [...] r. ze szkoły, do której uczęszcza O. T. wynika, że jest on uczniem klasy [...] Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Integracyjnymi im. P. Ś. w W. .

Zaskarżoną w sprawie decyzją organ przyznał skarżącej zasiłek rodzinny na syna O. M. T. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] r. do [...] r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie [...] zł miesięcznie na ten sam okres i jednorazowo dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie [...] zł.

Wbrew stanowisku skarżącej, organy administracji obu instancji prawidłowo dokonały wykładni prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 903 ze zm.) stanowiącej - wraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903) - matarialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 owej ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka. Z mocy art. 5 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00zł (ust.1), w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł (ust. 2). W myśl art. 6 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2, do ukończenia przez dziecko: 18 roku życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek ten w przypadku skarżącej wynosi [...] zł miesięcznie.

Prawo do dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego reguluje przepis art. 14 omawianej ustawy, zgodnie którym prawo do tego dodatku przysługuje m.in. matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu. Prawo to przysługuje raz w roku w kwocie 100,00 zł, m.in. w związku z rozpoczęciem roku szkolnego.

Na podstawie art. 8 pkt 3a powołanej wyżej ustawy do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Definicję legalną osoby samotnie wychowującej dziecko zawiera art. 3 pkt 17a ustawy, zgodnie z którą osobą samotnie wychowującą dziecko jest panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. W myśl art. 11a ust. 1 ustawy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:1) drugi z rodziców dziecka nie żyje lub 2) ojciec dziecka jest nieznany. Według ust. 3 tego przepisu dodatek, o którym mowa w ust. 1 przysługuje w wysokości 170,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340,00 zł na wszystkie dzieci.

W związku z zarzutami skargi wskazać należy, że przepis art. 11 a ustawy w ust. 5 przewidywał, że w przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2, kwotę dodatku zwiększa się o 50,00 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 100,00 zł na wszystkie dzieci. Przepis ten utracił moc z dniem 31 sierpnia 2006r. Ustawodawca w ust. 7 art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych postanowił bowiem, że przepis ust. 5 obowiązuje do dnia 31 sierpnia 2006r., co oznacza, jak to trafnie podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że w obecnym okresie zasiłkowym, to jest począwszy od 1 września 2006r. nie ma już możliwości podwyższenia dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w związku z uzyskiwaniem dochodu nie przekraczającego kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2. W ustawie zmieniającej brak jest przepisu przejściowego, który wydłużałby okres obowiązywania przepisu art. 11a ust. 5 ustawy. Na marginesie już tylko zauważyć należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera jednostki redakcyjnej oznaczonej "art. 119". Liczy bowiem 72 artykuły.

W tej sytuacji decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów procedury administracyjnej. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).