Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1338/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2005 r. sprawy ze skargi K.U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w I. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] obie w zakresie odmowy przyznania świadczenia, za okres od [...] września 2002 roku do [...] lutego 2003 roku, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K.U. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca mogą być wykonane. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski


UZASADNIENIE

Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. w dniu [...] marca 2003r. wydał decyzję Nr [...], w której działając na podstawie art. 4 ust. 1, art.27 ust. 1 i 2, art. 30, art. 31b ust. 1 i 2, ust. 6, art. 35a oraz art. 43 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (jt. Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) przyznał K.U. zasiłek stały od dnia [...] marca 2003r. do [...] lutego 2004r. i ustalił wysokość tego zasiłku na kwotę 418 zł. miesięcznie.

K.U. odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia, kwestionując rozstrzygnięcie w części dotyczącej początku okresu, za który przyznano świadczenie. Strona wskazała bowiem, że schorzenie syna D., które jest podstawą do uzyskania świadczenia, trwa od urodzenia i do dnia złożenia odwołania nie wydano żadnej decyzji o nie zaliczeniu dziecka do osób niepełnosprawnych. Ponadto strona wskazała, że wniosek o orzeczenie niepełnosprawności syna złożyła [...] czerwca 2002r. a jego rozpatrzenie z powodu zmiany siedziby Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności nastąpiło dopiero w dniu [...] lutego 2003r. Zdaniem K.U. zasadnym była więc wypłata zaległych świadczeń za okres od września 2002r. do lutego 2003r., czyli tak aby zachowana była ciągłość w wypłacaniu świadczeń. Ponadto strona powołała się na okoliczności wskazujące brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. uznało, że K.U. uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania i postanowieniem z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] orzekło o przywróceniu terminu do jego wniesienia i po rozpatrzeniu odwołania wydało decyzję Nr [...], w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że bezspornym jest, iż strona spełnia warunki formalne do przyznania zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podważając tego, iż syn D. jest niepełnosprawny od urodzenia i wniosek o rozpatrzenie sprawy przez organ właściwy do spraw orzeczenia o niepełnosprawności złożony został w czerwcu 2002r., powołując się na dyspozycję art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (jt. Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) stwierdziło, że świadczenie z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca na okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Mając więc na uwadze fakt, że wniosek o przyznanie zasiłku stałego został przez stronę złożony w dniu [...] marca 2003r., organ odwoławczy uznał, iż początek okresu za który można przyznać świadczenie przypada na miesiąc marzec 2003r.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.U. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu, w której powtórzyła argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (jt. Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej powyższe świadczenie przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, w którym złożono wniosek, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia i składki na ubezpieczenie społeczne ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.

Jak wynika z materiału dowodowego, w tym z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2003r. (k. 40 akt) niepełnosprawność D.U. istnieje od urodzenia i powoduje konieczność sprawowania nad nim ciągłej opieki. Okoliczność ta znajduje swe odzwierciedlenie już w decyzji z dnia [...] września 2001r. Nr [...] (k. 8 akt), na mocy której K.U. przyznano zasiłek stały od [...] września 2001 do [...] sierpnia 2002r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. w decyzji tej stwierdził m.in. że jej syn - D.U. -wymaga stałej pielęgnacji i systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym i rehabilitacyjnym. Organ administracyjny powołał się przy tym na postanowienie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...], w którym stwierdzono, że stan zdrowia dziecka powoduje konieczność sprawowania opieki polegającej na stałej, bezpośredniej i osobistej pielęgnacji oraz systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym i rehabilitacyjnym w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o zasiłek stały, na okres jednego roku. Skarżąca w dniu [...] czerwca 2002r., tj. przed upływem okresu wyznaczonego w powołanym wyżej orzeczeniu, zwróciła się z ponownym wnioskiem o zaliczenie jej syna do osób niepełnoprawnych. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności orzeczenie o niepełnosprawności wydał jednak dopiero w dniu [...] lutego 2002r.

Z przedstawionych wyżej dowodów jednoznacznie wynika, że niepełnosprawność występująca u D.U. ma charakter stały, "ciągły", istnieje od urodzenia a jej stopień wymaga stałej pielęgnacji i systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym i rehabilitacyjnym. Ponadto zauważyć należy, że wydanie kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności bez zachowania ciągłości okresu na które je wydano, nastąpiło bez winy skarżącej, która swój wniosek złożyła w terminie umożliwiającym wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności, na okres przypadający bezpośrednio po upływie okresu obowiązywania orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...].

Powyższe zdaniem Sądu powoduje, że okoliczność wydania przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Z. orzeczenia dopiero w dniu [...] lutego 2003r., nie ma znaczenia dla kwestii okresu za który przyznać należałoby skarżącej zasiłek stały. Złożenie przez K.U. wniosku z dnia [...] marca 2003r. o wypłatę zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem traktować należy bowiem jako dorozumiany wniosek o kontynuację wypłaty świadczenia, który nie powoduje wszczęcia postępowania w odrębnej sprawie, a stanowi tylko kontynuację sprawy, w wyniku której została wydana decyzja z dnia [...] września 2001r. Nr [...]przyznająca zasiłek na okres [...] września 2001r. do [...]sierpnia 2002r. Wynika to z całokształtu materiału dowodowego oraz z doświadczenia życiowego, co też potwierdza Skarżąca w odwołaniu decyzji organu pierwszej instancji. W tej sprawie przepis art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej miał bowiem tylko jednorazowe zastosowanie, tj. wtedy kiedy K.U. złożyła pierwszy wniosek o przyznanie jej zasiłku stałego. Taka interpretacja art. 43 ust. 6 w/w ustawy znajduje wyraz w judykaturze NSA np. w wyroku z 20 lipca 2001r. sygn. akt. I SA 2550/00 (LEX nr 53939).

Tymczasem organ pierwszej instancji w wydanej przez siebie decyzji nie odniósł się do okresu przypadającego pomiędzy dniem złożenia wniosku, a zakończeniem wypłaty świadczenia przyznanego na podstawie decyzji z dnia [...] września 2001r. Nr [...]. Poza zakres przedmiotowy tego rozstrzygnięcia wykracza natomiast organ drugiej instancji, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji i jednocześnie wyjaśnił z jakich powodów nie jest możliwe przyznanie zasiłku od miesiąca września 2002r., tak aby zachowana została ciągłość w pobieraniu zasiłku stałego. Organ odwoławczy naruszył tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 §1 ust 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.

/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski

MK