Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 646/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 4 i ust. 4a
journal: Dz.U. 2015 poz 149
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z [...] września 2015 r. nr [...] Starosta P. (zwany dalej: Starosta), na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 4 i ust. 4a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 z późn. zm., zwanej dalej: ustawa) oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; zwanej dalej: Kpa) orzekł o utracie przez A. W. (zwaną dalej: Strona, Skarżąca) statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2015 r.

W uzasadnieniu wskazano, że z posiadanych dokumentów wynika, iż Strona nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy (zwanym dalej: PUP) w wyznaczonym terminie tj. [...] września 2015 r. W dniu [...] września 2015 r. złożyła pisemne wyjaśnienie, podając jako przyczynę niestawienia się "przeoczenie daty".

Organ I instancji podkreślił, że obowiązkiem osoby bezrobotnej jest zgłaszanie się do PUP w wyznaczonych terminach. O powyższym została Skarżąca pouczona w dniu [...] sierpnia 2015 r., co potwierdziła podpisem pod "Informacją dla osób bezrobotnych zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w P.". Ponadto w dniu rejestracji otrzymała kartę rejestracyjną, która zawiera powyższe pouczenie – część C pkt 23 lit. a.

W ocenie organu I instancji, podana przez Skarżącą przyczyna niestawiennictwa w PUP nie może zostać uznana za uzasadnioną. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie co najmniej 120 dni od dnia niestawienia się w PUP – w wyniku ponownej rejestracji.

Opisanej decyzji Starosty nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca – wnosząc o jej uchylenie – podniosła, że decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej otrzymała w tym samym czasie, co decyzję o uznaniu za osobę bezrobotną. Stwierdziła, że nie rozumie, dlaczego termin wizyty kontrolnej wyznacza się na 7 dni od daty zgłoszenia, skoro PUP ma miesiąc na załatwienie formalności, a wiadomym jest, że w ciągu tych 7 dni kandydat na bezrobotnego i tak musi się zgłosić w celu uzupełnienia dokumentacji, i że wówczas nawet jeszcze nie wiadomo, czy nabędzie on status osoby bezrobotnej. Skarżąca podkreśliła, że na uzupełnienie brakujących dokumentów miała 7 dni i terminu dotrzymała, można więc uznać, że warunku dopełniła i stawiła się w PUP.

Decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] Wojewoda (zwany dalej: Wojewoda), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.

W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że Skarżąca zarejestrowała się ponownie w PUP w P. w dniu [...] sierpnia 2015 r. W dniu rejestracji bezrobotna potwierdziła własnoręcznymi podpisami w części C karty rejestracyjnej oraz na druku informacji dla osób bezrobotnych zapoznanie się z prawami i obowiązkami osoby bezrobotnej zarejestrowanej w PUP oraz z konsekwencjami ich nieprzestrzegania. W aktach przekazanych Wojewodzie znajdują się m.in.: oświadczenie bezrobotnej z [...] sierpnia 2015 r. o dostarczeniu brakującej dokumentacji w ciągu 7 dni, karta wizyt bezrobotnego z adnotacją o terminie obowiązkowej wizyty w dniu [...] września 2015 r. ze wskazaniem celu wizyty (ustalenie profilu pomocy), z którym bezrobotna zapoznała się osobiście, co potwierdziła własnoręcznym podpisem, oraz pismo z [...] sierpnia 2015 r. o terminie obowiązkowej wizyty wyznaczonej na dzień [...] września 2015 r. W tym piśmie ponownie pouczono Skarżącą o obowiązku stawiennictwa w wyznaczonym dniu oraz o konsekwencjach niedopełnienia tego obowiązku. Brakujące dokumenty, niezbędne do ustalenia uprawnień zasiłkowych, zostały dostarczone do organu zatrudnienia w dniach [...]-[...] września 2015 r., wobec czego decyzją z [...] września 2015 r. nr [...] orzeczono o uznaniu A. W. za osobę bezrobotną z dniem [...] sierpnia 2015 r. oraz o przyznaniu jej prawa do zasiłku od [...] sierpnia 2015 r. Skarżąca nie stawiła się w PUP w dniu [...] września 2015 r. W dniu [...] września 2015 r. nadesłała pismo z prośbą o ustalenie nowej daty wizyty z powodu wcześniejszego przeoczenia obowiązkowego terminu. Skarżąca wskazała, iż wynikało to również z jej przeświadczenia, że najpierw otrzyma decyzję o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej.

Organ II instancji podkreślił, że o obowiązku stawiennictwa w wyznaczonych terminach i powiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, Skarżąca została pouczona w dniu rejestracji w PUP (27 sierpnia 2015 r.), o czym świadczą jej podpisy na druku karty rejestracyjnej bezrobotnego w części C (oświadczenie bezrobotnego) oraz na druku informacji dla osób bezrobotnych.

Odnosząc się zaś do treści odwołania Wojewoda wyjaśnił, że na osobie bezrobotnej ciąży obowiązek dokładnego zapoznania się z terminem obowiązkowych wizyt w PUP, przestrzegania tych terminów oraz usprawiedliwiania ewentualnej nieobecności zgodnie z pouczeniem. W ocenie organu II instancji wskazane przez Skarżącą okoliczność – "przeoczenie terminu wizyty" – nie może stanowić uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy, świadczy jedynie o jej braku należytej staranności w działaniu. Ponadto Wojewoda wskazał, że rejestracji zainteresowana dokonała w dniu [...] sierpnia 2015 r. i z tym dniem otrzymała status osoby bezrobotnej, o czym świadczy dokumentacja, z jaką zainteresowana zapoznała się w dniu [...] sierpnia 2015 r., w szczególności karta rejestracyjna bezrobotnego. Natomiast data wydania decyzji o przyznaniu statusu była podyktowana faktem umożliwienia bezrobotnej dostarczenia dokumentacji, która miała wpływ na ustalenie prawa do zasiłku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody, A. W. podniosła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, ponieważ wprawdzie podpisała wszystkie informacje wymienione w decyzji, jednak w niniejszej sytuacji należy wziąć pod uwagę jej wiek i stan zdrowia, które powodują, że Skarżąca "czasami ma kłopoty" i "nie potrafi ogarnąć rzeczywistości". Skarżąca wyjaśniła, że w dniu, kiedy miała stawić się w PUP, rzeczywiście przybyła do urzędu dostarczając brakujące dokumenty, ale zapomniała się podpisać.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2016 r. Skarżąca podtrzymała skargę. Ponadto wskazała, że w toku postępowania odwoławczego do organu I instancji złożyła zaświadczenie o tym, iż leczy się psychiatrycznie. Podkreśliła, że choroba ta była przyczyną "przeoczenia" terminu stawiennictwa w urzędzie. Ponadto wyjaśniła, że tego dnia, kiedy miała stawić się w PUP, tj. [...] września 2015 r., faktycznie w nim była, żeby donieść numer konta bankowego. Jednakże osoba wypełniająca druk tej informacji poinformowała ją, że trzeba wpisać datę [...] września 2015 r. dla zachowania terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Będąc [...] września 2015 r. w urzędzie Skarżąca była kierowana z jednego pokoju do drugiego i, jak wyjaśniła, z tego wszystkiego zapomniała, że ma odwiedzić jeszcze trzeci pokój, gdzie miała się stawić dla potwierdzenia obecności.

Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 1013/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu sąd stwierdził, że doszedł do przekonania, że w świetle twierdzeń zawartych w skardze oraz podniesionych przez Skarżącą na rozprawie uprawniony jest wniosek, że – wbrew wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 oraz art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 j.t., zwanej dalej: Kpa) – nie cały materiał dowodowy został zebrany i nie wszystkie okoliczności mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy zostały w dostatecznym stopniu wyjaśnione przez organy. Sąd stwierdził brak w aktach administracyjnych zaświadczenia lekarskiego, o którym wspominała Skarżąca na rozprawie, które, według jej twierdzeń, złożyła w organie I instancji w toku postępowania odwoławczego, a które miało tłumaczyć jej niestawiennictwo na wyznaczonej na [...] września 2015 r. rozmowie z pracownikiem socjalnym w sprawie ustalenia profilu pomocy. W ocenie Sądu, bez względu na to, z jakich przyczyny zaświadczenie to nie znalazło się w aktach sprawy, należało uznać, że nie zostało ono wzięte pod uwagę przez organ przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż sąd administracyjny jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, którymi organ dysponował prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 01.02.2008 r., I OSK 1548/06, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl ). Uchybienie to – dotyczące, zdaniem Sadu, bez wątpienia okoliczności mogącej usprawiedliwiać ww. nieobecność – mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił to zwłaszcza w kontekście dalszych twierdzeń Skarżącej, podniesionych w skardze i podtrzymanych przez nią na rozprawie, że w dniu [...] września 2015 r. była w PUP – uzupełniała bowiem braki wniosku w zakresie numeru konta bankowego – a jedynie "zapomniała podpisać się" na odnośnej liście (karcie wizyt bezrobotnego) we właściwym pokoju tego urzędu.

Sąd zaznaczył również, że twierdzenia Skarżącej co do tego, iż była w PUP ("donosząc" numer konta) w dniu [...] września 2015 r. – a więc w terminie późniejszym niż wskazany w wypełnionym formularzu z tym numerem (k. 16 akt adm. I inst.) dzień [...] września 2015 r. (jej zdaniem antydatowany przez pracownika wypełniającego ów formularz, celem umożliwienia Skarżącej dochowania terminu do uzupełnienia braków wniosku) – znajdują pewne oparcie w okolicznościach i aktach sprawy. W tej mierze sąd wskazał, że:

- wyznaczony Skarżącej 7-dniowy termin do uzupełnienia braków wniosku złożonego w dniu [...] sierpnia 2015 r. upływał z dniem [...] września 2015 r., a więc ewentualne uzupełnienie tych braków dopiero w dniu [...] września 2015 r. byłoby faktycznie dokonane już po terminie;

- znajdujący się w aktach sprawy formularz zawierający informację o numerze konta Skarżącej, opatrzony datą [...] września 2015 r. (k. 16 akt adm. I inst.) zalega w aktach po dokumentach chronologicznie późniejszych: z datą wpływu [...] września 2015 r. (k. 13–15 akt adm. I inst.), co uprawdopodabnia przypuszczenie, że w rzeczywistości został on sporządzony po [...] września 2015 r. (niewykluczone, że właśnie we wskazywanym przez Skarżącą dniu [...] września 2015 r.).

Zdaniem Sądu wszystko to w istotnym stopniu uprawdopodabniało twierdzenia Skarżącej, że stawiła się w PUP w dniu [...] września 2015 r., lecz po uzupełnieniu braków wniosku opuściła urząd (jak twierdzi: w związku ze swym stanem psychicznym) nie potwierdziwszy swej obecności podpisem na karcie wizyt. W tym kontekście treść brakującego w aktach zaświadczenia lekarskiego może dostarczyć wskazówek dla oceny wiarygodności takiego usprawiedliwienia.

Sąd w związku z powyższym sąd nakazał organowi, aby ponownie rozpoznając sprawę wyjaśnił, czy Skarżąca w toku postępowania odwoławczego faktycznie złożyła w organie I instancji zaświadczenie lekarskie (dot. leczenia psychiatrycznego). W przypadku odpowiedzi twierdzącej nakazał, aby organ uzupełnił materiał dowodowy o to zaświadczenie, a następnie przy jego uwzględnieniu raz jeszcze ocenił, czy w świetle uprawdopodobnionej obecności Skarżącej w PUP w P. dnia [...] września 2015 r. w związku z uzupełnianiem braków formalnych wniosku, można zasadnie twierdzić, że Skarżąca "nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie" w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a jeśli tak, to że przyczyna tego niestawiennictwa nie była uzasadniona w rozumieniu ww. przepisu.

Na skutek ponownego rozpoznania sprawy Wojewoda w dniu [...] czerwca 2016 r. wydał decyzję nr [...] orzekając o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia pierwszo instancyjnego. Zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. organ zwrócił się do PUP o przesłanie dodatkowej dokumentacji i złożenia pisemnych wyjaśnień. W odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2016 r. uzyskano informacje o tym, iż antydatowanie przez pracownika PUP nie miało miejsca. Przesłano również zaświadczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2015 r., które Strona wniosła do PUP w dniu [...] listopada 2015 r., czyli po wydaniu decyzji przez organ II instancji.

Kolejno organ wywodził, że pragnie podkreślić, iż zgodnie z art. 33 ust. 3 Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2016, poz. 645 j.t., zwanej dalej: ustawa), bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Po wtóre, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy, Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie to następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w punkcie 3, w zależności od liczby niestawiennictw.

Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, że celem przeoczonej przez Skarżącą wizyty w dniu [...] września 2015 r. było ustalenie profilu pomocy, a nie jedynie podpisanie się na liście (karcie wizyt bezrobotnego). Cel i miejsce wizyty zostały jasno i poprawnie przedstawione Stronie. Wojewoda argumentowa, że ustawodawca przy określaniu obowiązków bezrobotnego wskazał, iż istotnym jest stawiennictwo bezrobotnego nie tylko w wyznaczonym terminie, ale i w konkretnym celu. Cel ten był jednoznacznie określony, a skarżąca prawidłowo o nim poinformowana.

Kolejno organ odniósł się do pisma z dnia [...] września 2015 r. (data wpływu do organu [...] września 2015 r.), czyli w okresie 7 dni, w których Zainteresowana miała prawo usprawiedliwienia swojej nieobecności, podnosząc, że skarżąca nie wskazała w nim problemów ze zdrowiem i nie przedłożyła dokumentu, dzięki któremu można by przyjąć, iż niestawiennictwo w dniu [...] września 2015 r. było uzasadnione. Podkreślono, że nie użyła tego argumentu również w odwołaniu do Wojewody z dnia [...] września 2015 r. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ wywodził, że nawet w razie istnienia uzasadnionej przyczyny nie zgłoszenia się do urzędu pracy, organ wydaje decyzję o pozbawieniu danej osoby statusu bezrobotnego, jeżeli wymagane powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa nastąpi po upływie wskazanego terminu. Podkreślono, że w przypadku skarżącej powiadomienie o przyczynie niestawiennictwa, które dotyczy jej stanu zdrowia nastąpiło dopiero po wydaniu decyzji przez organy I i II instancji.

Kolejno organ argumentował, że na podstawie zebranego uzupełniająco, na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, materiału dowodowego stwierdzić należy, iż zaświadczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2015 r. nie wskazuje jednoznacznie braku zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w dniu [...] września 2015 r. ani, co zdaniem organu najistotniejsze dla sprawy, nie zostało przedstawione w organie zatrudnienia ani w dniu rejestracji, tj. w dniu [...] sierpnia 2015 r., ani w ciągu 7 dni od dnia niestawiennictwa skarżącej w PUP w dniu [...] września 2015 r. w celu ustalenia profilu pomocy. Zdaniem Wojewody organ zatrudnienia słusznie zatem przyjął, co Strona potwierdziła w dniu rejestracji, iż jest ona osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Podkreślono, że istotnymi cechami charakteryzującymi pojęcie prawne "bezrobotnego" jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. W konsekwencji za prawidłowe uznano stanowisko zawarte w decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2015 r. o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2015 r. Końcowo pouczono skarżącą, że odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie co najmniej 120 dni od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy w wyniku ponownej rejestracji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wskazała, iż jednym z powodów wydania negatywnej dla decyzji organu odwoławczego był fakt, iż przedstawione zaświadczenie lekarskie nie wskazuje jednoznacznie braku zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia. Skarżąca podniosła, że zaświadczenie, jakie przedłożyła organowi było wystawione przez leczącego skarżącą lekarza psychiatrę i nie miało wskazywać braku zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, a jedynie wskazać, iż skarżąca leczy się psychiatrycznie i w konsekwencji występują u niej pewne zaburzenia. Zdaniem skarżącej, jeśli zaświadczenie było mało czytelne, to Wojewoda mógł wystąpić o szerszy opis choroby. Skarżąca wskazała także, że to, iż zaświadczenie zostało dostarczone w późniejszym terminie nie jest jej winą, a wynika z faktu, iż trudno jest dostać się na wizytę do specjalisty. W przypadku zaś skarżącej trudności te potęgował fakt, iż wraz z utrata statusu bezrobotnego, skarżąca utraciła prawo do opieki lekarskiej. Skarżąca podkreśliła, że PUP posiada w swojej dokumentacji informacje, że skarżąca leczyła się psychiatrycznie i z tego powodu była na rencie w latach 1994 – 2000. Od maja 2012 do listopada 2012 była na zasiłku chorobowym, zaś przez następny rok na świadczeniu rehabilitacyjnym. Zaświadczenie takiej treści znajduje się w dokumentach PUP, gdyż było potrzebne do ustalenia praw do zasiłku dla bezrobotnych, który skarżąca pobierała do [...] kwietnia 2014 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Sąd miał też przede wszystkim na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie zapadł już uprzednio prawomocny wyrok sądu administracyjnego – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 1013/15 (zwany dalej: wyrok WSA), uchylający decyzję organu II instancji. W związku z tym zarówno organ odwoławczy rozpoznający ponownie sprawę, jak i Sąd w obecnym składzie, pozostają związani oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w tym wyroku WSA – zgodnie z dyspozycją art. 153 Ppsa. W rozumieniu tego przepisu przez "ocenę prawną" należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" stanowią z reguły konsekwencję tak rozumianej oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych, i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (por.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, uw. 1 i 2 do art. 153; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, art. 153, Nb 1–3).

W świetle przywołanego art. 153 Ppsa Sąd w obecnym składzie, z jednej strony, nie był władny poddawać ponownej analizie kwestii rozstrzygniętych już we wspomnianym wyroku WSA, a z drugiej – był zobligowany, w pierwszej kolejności, skontrolować zastosowanie się przez organy wydające rozstrzygnięcia w postępowaniu toczącym się po wyroku sądowym do ocen i wytycznych w tym wyroku zawartych.

W tym miejscu przypomnieć należy, że w rzeczonym wyroku WSA Sąd stwierdził, że nie cały materiał dowodowy został zebrany i nie wszystkie okoliczności mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy zostały w dostatecznym stopniu wyjaśnione przez organy. Sąd stwierdził brak w aktach administracyjnych zaświadczenia lekarskiego, o którym wspominała Skarżąca na rozprawie, które, według jej twierdzeń, złożyła w organie I instancji w toku postępowania odwoławczego, a które miało tłumaczyć jej niestawiennictwo na wyznaczonej na [...] września 2015 r. rozmowie z pracownikiem socjalnym w sprawie ustalenia profilu pomocy.

Sąd stwierdził także, że treść brakującego w aktach zaświadczenia lekarskiego może dostarczyć wskazówek dla oceny wiarygodności usprawiedliwienia skarżącej, twierdzącej, że stawiła się w PUP w dniu [...] września 2015 r., lecz po uzupełnieniu braków wniosku opuściła urząd (jak twierdzi: w związku ze swym stanem psychicznym) nie potwierdziwszy swej obecności podpisem na karcie wizyt. Sąd w związku z powyższym sąd nakazał organowi, aby ponownie rozpoznając sprawę wyjaśnił, czy Skarżąca w toku postępowania odwoławczego faktycznie złożyła w organie I instancji zaświadczenie lekarskie (dot. leczenia psychiatrycznego). W przypadku odpowiedzi twierdzącej nakazał, aby organ uzupełnił materiał dowodowy o to zaświadczenie, a następnie przy jego uwzględnieniu raz jeszcze ocenił, czy w świetle uprawdopodobnionej obecności Skarżącej w PUP w P. dnia [...] września 2015 r. w związku z uzupełnianiem braków formalnych wniosku, można zasadnie twierdzić, że Skarżąca "nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie" w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a jeśli tak, to czy przyczyna tego niestawiennictwa była uzasadniona w rozumieniu ww. przepisu.

Sąd w składzie niniejszym podkreśla, że przepis art. 153 Ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 Ppsa oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 Ppsa oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 Ppsa w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez Sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej - art. 174 pkt 1 Ppsa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, LEX nr 1487724).

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu administracyjnego, ciążący na organie administracji oraz Sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. W doktrynie przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Jak jednak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 września 2010 r. (sygn. akt I OSK 920/10, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) ocena prawna, o której tu mowa, jest wiążąca tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Oznacza to, że traci ona moc wiążącą jedynie: 1) w razie zmiany ustawy, 2) w wypadku zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy, 3) po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie, a także 4) z uwagi na późniejsze podjęcie przez skład poszerzony NSA uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego – uchwała składu 7 sędziów NSA z 30 czerwca 2008 r., I FPS 1/08 (ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 75).

Na tle powyższych rozważań Sąd stwierdza, że nie zaistniały ww. przesłanki do odstąpienia od wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku WSA, zaś organ zastosował się pełni do wytycznych zawartych w tym wyroku. Zgodnie bowiem z zaleceniami organ uzupełnił postępowanie dowodowe, na skutek czego w aktach sprawy znalazły się w szczególności pismo Dyrektora PUP z dnia [...] czerwca 2016 r. do którego załączono dostarczone dnia [...] listopada 2015r. przez stronę zaświadczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2015 r. wraz z pismem skarżącej oraz wyjaśnienia pracowników PUP dotyczące nieprzekazania zaświadczenia do organu II instancji i dotyczące antydatowania złożenia dokumentów w Urzędzie. Wskazano, że ze złożonych w sprawie wyjaśnień i dokumentów wynika, iż skarżąca dostarczyła zaświadczenie lekarskie już po wydaniu decyzji przez organ II instancji (zaświadczenie i pismo dostarczono [...] listopada 2015r., a decyzja została wydana [...] listopada 2015 r.). W tej sytuacji pracownik PUP nie przekazał ww. dokumentów organowi odwoławczemu. Podkreślono, że antydatowanie dokumentów dostarczonych przez skarżącą nie miało miejsca (załączona notatka służbowa).

Z zaświadczenia lekarskiego dostarczonego przez skarżącą, z dnia [...] listopada 2015 r. wynika, że "Pacjentka leczona psychiatrycznie od 2009 r., z rozpoznaniem [...]"

W świetle zgromadzonego prawidłowo w sprawie materiału dowodowego, zdaniem Sądu, należało podzielić stanowisko zajęte przez organ w zaskarżonej decyzji.

Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy powiatowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych i poszukujących pracy oraz prowadzą rejestr tych osób. Rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień. Bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego w szczególności bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Przy czym pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy na okres 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa.

Na tle powyższych rozważań wskazać należy, że rację ma organ wskazując, iż cel wizyty, na która nie stawiła się skarżącą w dniu [...] września 2015 r. był jasny i prawidłowo zakomunikowany skarżącej. Było nim ustalenie profilu pomocy, co w sposób oczywisty wymagało czynnego udziału strony nie zaś tylko podpisania się na liście obecności, czego zresztą i tak skarżącą nie uczyniła. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie po raz pierwszy korzystała ze świadczeń związanych z bezrobociem, a zatem można domniemywać, iż procedury obowiązujące w urzędzie są jej znane. Skarżąca była informowana o swoich obowiązkach, jako osoby ubiegającej się o status osoby bezrobotnej i będącej już bezrobotną. Niestawiennictwo skarżącej w wyznaczonym terminie w PUP samo w sobie nie musiało skutkować pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej, albowiem strona miała możliwość usprawiedliwienia swojej nieobecności, co uczyniła dnia [...] września 2015 r. – pismem z dnia [...] września 2015 r. w przewidzianym prawem terminie.

Okoliczności podnoszone przez skarżącą w tym piśmie, jako usprawiedliwiające jej nieobecność, nie wiązały się jednak z jej złym stanem zdrowia, ale wskazywały na przeoczenie terminu wizyty.

Zawiadomienie o przyczynie niestawiennictwa z powodów zdrowotnych nastąpiło dopiero po wydaniu decyzji przez organy obu instancji, a nade wszystko po upływie 7-dniowego terminu, jaki przewiduje ustawa na powiadomienie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa (art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy).

Po wtóre wskazać należy, że z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2015 r. nie wynika, żeby skarżąca nie była zdolna, albo gotowa do podjęcia zatrudnienia w dniu [...] września 2015 r. Nie wskazuje również żadnej bezpośredniej przyczyny jej niedyspozycji w dniu, w którym skarżąca była w PUP. Wskazuje jedynie ogólnie, że skarżąca od roku 2009 leczy się psychiatrycznie. Zaświadczenie to nie zostało przedstawione w organie zatrudnienia w ciągu 7 dni od dnia niestawiennictwa skarżącej w PUP (we szczególności w dniu [...] września 2015 r.) w celu ustalenia profilu pomocy. Informacja taka nie została przedłożona organowi również w dniu rejestracji skarżącej w PUP. Stąd organ słusznie mógł domniemywać, że skarżąca jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Należy zgodzić się z organem, że istotnymi cechami charakteryzującymi pojęcie prawne "bezrobotnego" jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia.

W tym miejscu wskazać należy, że na mocy przywołanych na wstępie przepisów, Sąd kontroluje sprawę wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem, nie zaś zasad współżycia społecznego. Z tego względu Sąd nie może, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, uwzględnić argumentacji strony dotyczącej stanu psychicznego skarżącej, wpływającego na jej percepcję. Sąd stoi na stanowisku, że stan zdrowia skarżącej może mieć znaczenie z punktu widzenia przysługujących jej świadczeń. Jeżeli nie pozwala on na należyte (tj. bez szkody dla samej skarżącej) prowadzenie jej spraw, w szczególności dotrzymywanie ustawowych terminów do dokonaniach jakichś czynności (jak w niniejszej sprawie – stawienie się określonego dnia w PUP), wówczas skarżąca powinna szukać ochrony w innych instytucjach prawnych, ubiegając się przykładowo o rentę z tytułu niezdolności do pracy, czy tez inne świadczenia. Rozumiejąc zatem, iż skarżąca może znajdować się w trudnej sytuacji, Sąd stwierdza, że winna ona rozważyć, czy jest w gotowości do podjęcia zatrudnienia i z PUP ma współpracować w celu podjęcia pracy, czy też w związku ze swoim stanem zdrowia potrzebuje innego rodzaju świadczeń, aniżeli oferują urzędy pracy.

Odnosząc się do zarzutu skargi, iż organ nie zażądał bardziej szczegółowego zaświadczenia lekarskiego, Sąd wskazuje, że usprawiedliwienie przyczyny niestawiennictwa w PUP, leży w gestii osoby, która uchybiła terminowi. Organ odniósł się do kwestii zaświadczenia lekarskiego i dowód ten ocenił w sprawie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Nie jest rzeczą organu tak długo poszukiwać dowodów w sprawie, aż przyczyna niestawiennictwa strony będzie uzasadniona. To strona winna wykazać, że owa zasadność istnieje. Z zaświadczenia lekarskiego przedłożonego przez skarżącą bezpośrednio nie wynika, że strona nie mogła z uzasadnionych względów stawić się w PUP, w wyznaczonym celu, w wyznaczonym dniu. Wynika jedynie fakt, iż skarżąca leczy się psychiatrycznie.

Reasumując uznać należy, że organ II instancji zastosował się do ocen i wytycznych zawartych w wyroku WSA. Decyzja podjęta na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy jest zgodna z prawem.

W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.

MZ