Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 478/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
article: art. 127  ust. 1,  ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
article: art. 128  ust. 1,  ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
article: art. 140  ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
Teza: Żaden przepis ustawy - Prawo wodne nie uzależnia pozowlenia wodnoprawnego od uprzedniego wyrównania szkód właścicielom gruntów przylegających do urządzeń wodnych.

TEZY

Żaden przepis ustawy - Prawo wodne nie uzależnia pozowlenia wodnoprawnego od uprzedniego wyrównania szkód właścicielom gruntów przylegających do urządzeń wodnych.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 25 września 2007r. sprawy ze skarg T. R.o oraz H. T. i J. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] w przedmiocie pozwolenie wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb stawów rybnych oddala skargi.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatowy w [...] decyzją – pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] udzielił dla firmy A Sp z o. o. w I. pozwolenia wodnoprawnego na :

1) piętrzenie rzeki [...] za pomocą istniejącego jazu w km [...] do rzędnej [...] m n.p.m.

2) pobór wody powierzchniowej z rzeki [...] dla potrzeb stawów rybnych o łącznej powierzchni użytkowej [...] ha, zlokalizowanych w miejscowości M. gm. G. w ilości [...] tyś m³ rocznie przy zachowaniu okresowych wielkości poboru wody do napełnienia i uzupełniania strat z tytułu parowania i przesiąków, określonych w ust. 5 pkt III za pomocą ujęcia zlokalizowanego przed jazem, składającego się z żelbetonowego przyczółka brzegowego i [...] rurociągów stalowych Ø[...] mm oraz pompowni o wydajności Q max =[...], w której znajdują się wyszczególnione agregaty pompowe,

3) zrzut wód ze stawów do rzeki [...] w ilości [...] tyś m ³ rocznie w terminach określonych w operacie wodnoprawnym,

4) piętrzenie wód stawu za pomocą mnichów do wskazanych w decyzji rzędnych.

Ustalono termin ważności pozwolenia wodnoprawnego do dnia [...] grudnia 2025 r. oraz nałożono na firmę A Sp. z o.o. następujące obowiązki:

1. prawidłowej konserwacji i eksploatacji urządzeń służących do poboru wody,

2. konserwacji i obsługi jazu gwarantującej jego prawidłowy stan techniczny oraz swobodny przepływ wód rzeki [...],

3. należy zachować nienaruszalny przepływ biologiczny w rzece [...] w wysokości [...],

4. należy zapewnić minimalny przepływ dla funkcjonowania projektowanej w świetle jazu przepławki (po jej wybudowaniu) wynoszący [...] w okresie migracji ryb dwuśrodowiskowych,

5. ustalono pobór i zrzut wody podając ich wartości w poszczególnych miesiącach,

6. prowadzenia pomiarów ilości pobieranej wody na podstawie dziennika pompowań (rejestracji czasu pracy każdej z pomp),

7. utrzymania i konserwacji przepustów wałowych i odpływów od tych przepustów wykonanych na rowach, [...], [...] i [...] w km [...],[...],[...] [...] wału rzeki [...],

8. konserwacji i utrzymania Rowu Opaskowego oraz rowów [...],[...] i [...] w sposób gwarantujący swobodny odpływ wód z terenów przyległych do stawów,

9. wykonania na budowlach znaków wodnych określających poziomy maksymalnego piętrzenia,

10. odprowadzane wody ze stawów nie mogą powodować w tych wodach zmian w naturalnej, charakterystycznej dla nich biocenozie,

11. zawrzeć umowę użytkowania z administratorem cieku w stosunku do gruntów pokrytych wodami, które stanowią własność Skarbu Państwa i niezbędne są uprawnionemu do prowadzenia działalności,

12. w przypadku wystąpienia awarii lub zatrzymania działalności należy niezwłocznie powiadomić organ wydający pozwolenie wodnoprawne,

13. awarie urządzeń niezbędnych do realizacji niniejszego pozwolenia należy usuwać w trybie natychmiastowym zapewniającym bezpieczeństwo ludzi i mienia.

W punkcie [...] decyzji wskazano, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń, a w punkcie [...], że za wszelkie szkody powstałe w związku z wykonywaniem nadanego prawa odpowiada uprawniony.

Wskazano, że pozwolenie obejmuje wyłącznie rozmiar i zakres korzystania z urządzeń określony w pkt [...] decyzji z tym, że zwiększenie ilości pobieranej wody, odprowadzanych wód czy też wysokości piętrzenia wymaga każdorazowo odrębnego zezwolenia.

W uzasadnieniu podniesiono, że Firma A Sp. zo.o. ul. [...],[...] I. zwróciło się z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody powierzchniowej z rzeki [...] dla potrzeb stawów rybnych zlokalizowanych na terenie gruntów wsi M. gm. G., piętrzenie wód rzeki [...] za pomocą jazu w km [...]do rzędnej [...] m n.p.m., piętrzenie wód w stawach za pomocą mnichów oraz na odprowadzanie wód ze stawów do rzeki [...]. Z uwagi na wniesione w sprawie uwagi i zastrzeżenia przez H. i J. T., Urząd Gminy w G. oraz T. R. wraz z [...] osobami, dotyczące podtapiania gruntów w wyniku piętrzenia wody na obiekcie stawowym i kwestii odszkodowań przeprowadzono rozprawę administracyjną. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Starosta [...] udzielił firmie A Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na pobór, piętrzenie i zrzut wody z obiektu stawowego M.. Od tej decyzji zostały wniesione odwołania przez T. R., H. i J. T. oraz [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]. Wojewoda [...] w następstwie wniesionych odwołań decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. uchylił wydane pozwolenie i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie.

Po dostarczeniu przez wnioskodawcę zaktualizowanego operatu wodnoprawnego poinformowano strony o możliwości zapoznania się z treścią operatu. W trakcie wyznaczonego czternastodniowego terminu na zapoznanie się operatem nie wpłynęły żadne uwagi dotyczące prowadzonego postępowania.

Po upływie powyższego terminu wpłynęły uwagi i zastrzeżenia T. R., Samorządu Mieszkańców Wsi P. podpisanie przez Sołtysa Wsi P. – niebędącego stroną w postępowaniu oraz H. i J. T.. Uwagi i zastrzeżenia dotyczyły niekorzystnego wpływu obiektu stawowego w M. na grunty przyległe, uciążliwości spowodowanej przez stosowanie urządzeń odstraszających przed ptactwem, nieprawidłowościami w trakcie budowy i eksploatacji obiektu.

Wskazano na następujące fakty wnikające z zebranego materiału dowodowego:

1) Firma B położony jest na gruntach wsi M. gmina G.. Stawy przylegają bezpośrednio do [...][...] wału przeciwpowodziowego rzeki [...] na odcinku [...] km. Wał ten został wykorzystany jako ogroblowanie stawów od strony rzeki. Firma B wybudowana została w latach [...] przez firmę C w G.. Inwestorem budowy była firma D za pośrednictwem firmy E w G.. [...] Architekt Województwa decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 1979 r. zatwierdził plan realizacyjny firmy B, natomiast decyzją nr [...]z dnia [...] czerwca 1980 r. udzielił pozwolenia na budowę.

2) Z materiałów archiwalnych wynika, że dolina [...] była prawdopodobnie zmeliorowana już w okresie przedwojennym. W końcu lat 50 – tych system melioracyjny doliny odbudowano. Została ona pokryta siecią rowów o rozstawie [...]m. Na rowach zbiorczych zbudowano zastawki do nawodnień podsiąkowych. Dla umożliwienia poboru wody z rzeki [...] wybudowano w km [...] jaz [...]. W końcu lat 70-tych system melioracyjny był zdewastowany, a teren w znacznej części wtórnie zabagniony i zakrzaczony.

3) Pod budowę firmy B wybrano tereny najbardziej zabagnione, zdegradowane, zakrzaczone, a częściowo nawet zalesione użytki zielone. Tylko niewielka część stawów została zlokalizowana na terenie, gdzie w podłożu zalegały grunty mineralne tj. piaski i piaski gliniaste. Znaczne część stawów zlokalizowana została na murszach wytworzonych z torfów niskich i utworach murszowatych oraz madach. Stawy rybne powstały poprzez ogroblowanie terenu.

4) Ze względu na budowę stawów został wzmocniony [...][...] wał przeciwpowodziowy rzeki [...].[...] granice stawów zostały wyznaczone wzdłuż rowów istniejącego systemu melioracyjnego.

5) Gospodarka wodna stawów oparta jest o pobór wody z rzeki [...]. Stawy zasilane są poprzez stację pomp. Odwodnienie stawów odbywa się grawitacyjnie, rowami do rzeki [...] poprzez zastawki zlokalizowane w [...][...] wale przeciwpowodziowym rzeki [...].

6) Oddziaływanie stawów na grunty przyległe zostało przedstawione w opracowaniu pn. "Ekspertyza w sprawie określenia wpływu stawów firmy B na przyległe grunty za rowem opaskowym oraz ustalenia oddziaływania piętrzenia rzeki [...] jazem [...] na wylot istniejących rowów szczegółowych w zasięgu [...] (data opracowywania [...].).

Ekspertyza ta została wykonana w różnych warunkach pogodowych zarówno przy stawach napełnionych jak i pustych. Z ekspertyzy niniejszej wynika m.in. że na terenach pastwisk i łąk przyległych do rowu opaskowego wykonany był cały system rowów szczegółowych, którego zadaniem było obniżenie zwierciadła wód gruntowych napływających z wysoczyzny morenowej. Stan tych rowów określany został jako katastrofalny – "[...]".

7) Instytut A w F. opracował dokumentację pn. "Wpływ stawów rybnych zlokalizowanych w miejscowości M., gmina G. na ochronę przeciwpowodziową rzeki [...]" (data opracowania [...].). Z opracowania wynika m.in., iż stawy rybne nie wpływają na pogorszenie warunków ochrony przeciwpowodziowej ani wzrost zagrożenia bezpieczeństwa wału przeciwpowodziowego na rzece [...]. Stawy mogą też pełnić rolę zbiornika dla wód gromadzących się na zawalu w okresie powodzi.

Powyższa ekspertyza była podstawą do wydania przez Kierownika [...] w G. decyzji z dnia [...] maja 1997 r. nr [...] stwierdzającej, iż w związku z wykonaniem stawów rybnych firmy B w M. gm. G. przy [...][...] wale przeciwpowodziowym rzeki [...], nie zachodzi konieczność przywrócenia terenu, na którym zostały one wybudowane do stanu poprzedniego.

8) Na terenie obiektu stawowego został utworzony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. obręb hodowlany ryb.

Odnosząc się do stanowisk stron zebranych w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, organ wydający niniejsze pozwolenie zważył, co następuje:

1) firma A Sp. z o. o. uzyskało od [...]Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] – Oddziału Rejonowego w [...] pozytywne uzgodnienie dotyczące poboru wód dla potrzeb stawów.

2) Sprawa wykorzystywania urządzeń odstraszających stosowanych przez firmę A Sp. z o. o. nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Kwestię ochrony przed hałasem regulują przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.) wraz z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r.

w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 178,

poz. 1841), dlatego nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.

3) Wpływ obiektu stawowego w M. na grunty przyległe był szeroko akcentowany w poszczególnych stanowiskach stron w postępowaniu. Organ wydający niniejsze pozwolenie zebrał szeroki materiał dowodowy, w tym materiały archiwalne, stanowiska dotychczasowych użytkowników obiektu oraz stanowiska stron w niniejszym postępowaniu. Bezdyskusyjna wydaje się być sprawa niewypłaconych odszkodowań w momencie wybudowania stawów dla posiadaczy gruntów przyległych, jednakże należy przy tym zaznaczyć, iż firma A Sp. z o.o. wydzierżawiło obiekt stawowy dopiero w roku [...], natomiast obiekt ten został wybudowany w latach [...].

Dla zabezpieczenia terenów przyległych przed niekorzystnym wpływem stawów wykonane zostały następujące rowy opaskowe:

- Rów Opaskowy okalający od [...] i [...] stawy [...]

- górna część rowu [...] oraz [...] i [...] okalające stawy [...]

Na terenach przyległych istniała sieć urządzeń melioracyjnych przeznaczonych do odwodnienia terenu. Wieloletnie zaniedbania i brak konserwacji tych urządzeń nie pozostaje bez wpływu na gospodarkę wodną na tym terenie. Przedstawiają to również pomiary rowów bocznych i wykazane różnice poziomów ich dna i poziomu wody w Rowie Opaskowym. Z wyliczeń wynika, że większość rowów odwadniających tereny przyległe jest zbyt płytka i nie może zapewnić właściwego odwodnienia gruntów. Fakt braku właściwej konserwacji urządzeń melioracyjnych nie był podważony przez strony postępowania.

Zaniedbania na odcinku konserwacji urządzeń melioracyjnych nie dotyczą właściciela stawów. Istniejące rowy opaskowe umożliwiają przejęcie wód z odwodnienia gruntów przyległych.

Należy przy tym wskazać, iż zgodnie z zapisami art. 77 ust. 1 Prawa wodnego utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej – do tej spółki.

Mając na uwadze istniejący układ geologiczny oraz stan urządzeń zaprojektowanych w celu prowadzenia właściwej gospodarki wodnej na tym terenie, nie można określić niekorzystnego wpływu na tereny przyległe do obiektu stawowego w M..

Faktyczne oddziaływanie stawów na tereny przyległe wg autora operatu wodnoprawnego nie występuje lub występuje w ograniczonym zakresie. Potopienia gruntów miały miejsce również przed wybudowaniem obiektu.

Ewentualne roszczenia odszkodowawcze mogą być przedmiotem odrębnego postępowania zgodnie z zapisami art. 185 -188 ustawy Prawo wodne oraz Kodeksu cywilnego.

4) W zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód nie znajdują się żadne formy ochrony przyrody określone przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 z późn. zm.), jak i również obiekt stawowy nie jest objęty programem "NATURA 2000".

5) Uwagi Urzędu Gminy w G. dotyczące eksploatacji jazu oraz funkcjonowania stanowiska pompowego nie wnoszą niczego nowego do sprawy, wskazują wyłącznie na konieczność właściwego gospodarowania wodami. Działalność taka jest następstwem pozwolenia wodnoprawnego określającego zasady korzystania z zasobów wodnych, a ewentualne nieprawidłowości mogą być przedmiotem odrębnego postępowania określonego w art. 162 Prawa wodnego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli H. i J. T., T. R. i Urząd Gminy G. w G..

Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2007 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał na następujące okoliczności:

A) Skarżący w istocie domagają się uzależnienia wydania pozwolenia od uprzedniego uregulowania przez firmę A wadliwych stosunków wodnych, na które ich zdaniem wpływ miało zrealizowane w latach osiemdziesiątych stawów rybnych. Znaczny upływ czasu, brak szeregu dokumentów źródłowych uniemożliwia obecnie dokonanie pełnej analizy przyczyn i skutków zaistniałych nieprawidłowości. Dokumenty archiwalne zawarte w aktach sprawy świadczą jednak, że przed budową stawów oraz podczas ich użytkowania występowały zaniedbania w utrzymaniu urządzeń systemu melioracyjnego, do którego zobowiązani byli właściciele gruntów odnoszących korzyści z tych urządzeń, a następnie również zarządcy stawów. Dochodzenie do wniosków w tej sprawie może również prowadzić do stwierdzenia braku właściwego nadzoru i kontroli w zakresie gospodarki wodnej na stawach i utrzymania tych urządzeń melioracyjnych.

B) Na podstawie opracowanej [...]r. przez [...] . S. K. Ekspertyzy w sprawie określenia wpływu stawów firmy B na przyległe grunty za rowem opaskowym oraz ustalenia oddziaływania piętrzenia rz. [...] i "wyjaśnień uzupełniających do pkt [...]" tego opracowywania można przyjąć, że stawy zlokalizowane zostały na gruntach torfowych o małej przydatności rolniczej będących we wtórnym zabagnieniu po dokonanych próbach zagospodarowania tych pastwisk i łąk z przyległym terenem. Na terenach tych na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych wykonano system rowów i budowli, zastawek oraz upustów pozwalających prowadzić gospodarkę łąkową w systemie zalewowo – odwodnieniowym. Z nieokreślonych przyczyn system odwadniająco – nawadniający w wyniku zaniedbań został ponownie zabagniony. Stan rowów szczegółowych na kompleksie pastwisk i łąk przyległych - katastrofalny – rowy szczegółowe całkowicie zarośnięte – przekreśla to możliwość obniżenia zwierciadła wody gruntowej na tych terenach i sprowadzenia jej do rowu opaskowego. W ekspertyzie stwierdzono, że dla bieżącego rozwiązania tego problemu konieczne jest powołanie spółki wodnej z udziałem w kosztach wszystkich zainteresowanych.

Z zawartej w aktach sprawy notatki służbowej, spisanej w dniu [...] kwietnia 1998 r. przez st. inspektora wojewódzkiego ds. gospodarki rybackiej wynika, że stawy rybne w M. przekazane zostały do eksploatacji w dniu [...] października 1985 r. Inwestorem było firma D. Od [...]r. do [...] r. użytkownikiem była firma F w T., na mocy dzierżawy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa w [...].W notatce stwierdza się, że "w okresie 12 lat funkcjonowania ośrodka nie były tam prowadzone żadne remonty tego obiektu, wobec braku koniecznych okresowych remontów stawy rybne wraz z ich urządzeniami ulegały stopniowej dewastacji." W zakończeniu notatki inspektor poparł wniosek firmy F w T. o przeprowadzenie w latach [...] - [...] remontu kapitalnego z jednoczesnym wyłączeniem obiektu stawowego z produkcji rybackiej.

C) Zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3. Na omawianym terenie nie zostały jednak ustanowione dokumenty, o których mowa w art. 125, a sposób korzystania z wód określony we wniosku nie narusza "wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów." W tej sytuacji organ rozpatrujący wniosek zobowiązany był przeprowadzić postępowanie administracyjne w oparciu o obowiązujące przepisy i odpowiednio sformułować treść pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z przepisami w art. 128 wymienionej ustawy.

D) W zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji określono zakres i warunki szczególnego korzystania z wód oraz obowiązki związane z utrzymaniem i konserwacją Rowu Opaskowego oraz rowów [...],[...] i [...].

Wydając decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji organ odwoławczy wziął również pod uwagę argumenty firmy A. firma A przejęła w dzierżawę obiekt stawowy M. na okres [...] lat na podstawie umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa w dniu [...] maja 2000 r. w stanie jaki pozostawiła po sobie firma F w T.. Doprowadzenie obiektu do użytku wymagało znacznych nakładów. Stosownie do warunków pozwolenia wodnoprawnego firma A jest między innymi zobowiązana do konserwacji i utrzymywania rowu opaskowego oraz rowów [...],[...] i [...] w sposób gwarantujący swobodny odpływ wód z terenów przyległych do stawów. Pozwolenie nie reguluje kwestii związanych z odszkodowaniami z okresu przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego, których zainteresowani nie otrzymali stosownie do innych wniosków, czy też ustaleń dokonanych z firmą F w T.. Mogą być one dochodzone na drodze sądowej.

W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw prawnych do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Brak jest uzasadnionych przesłanek aby uznać, że projektowany sposób korzystania z wody narusza przepisy o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Pozwolenie wodnoprawne zostało sformułowane stosownie do wymagań wskazanych art. 128 Prawa wodnego oraz w sposób umożliwiający egzekwowanie nałożonych obowiązków na użytkowników stawów rybnych.

Skargę na powyższą decyzję złożyli H.i J. T. oraz T. R..

H. i J. T. podnieśli, że piętrzenie wody w stawach powoduje podtapianie terenów przyległych. Dotyczy to [...] działek o nr [...]o obszarze [...] ha i nr [...] o obszarze [...] ha. Na gruntach tych aż do roku 1986 korzystali z tych terenów prowadząc intensywną hodowlę bydła. W 1986 r. stawy rybne zostały napełnione wodą, a przyległe grunty podtopione w wyniku wadliwego działania obiektu. Wydane pozwolenie wodnoprawne określa wysokość piętrzenia wody w stawach pomiędzy [...] - [...] m.n.p.m., co odpowiada wywołaniu w dolnym odcinku rzeki [...] wysokiego stanu powodziowego. Stawy rybne wypełnione są na tym poziomie przez 8 miesięcy w roku. Piętrzenie wody ma katastrofalny wpływ na grunty przyległe, powoduje ich zabagnianie na obszarze [...] ha, a w depresji znajduje się prawie [...] ha gruntów przyległych.

Po wyłączeniu stawów rybnych z produkcji w 1998 r. sytuacja poprawiła się. W 2000 r. ponownie nowy dzierżawca rozpoczął napełnianie stawu wodą, a sytuacja na terenach przyległych powtórzyła się. Podniesiono, że Starosta preferuje użytkownika stawów rybnych, a nie troszczy się o funkcjonowanie gospodarstw właścicieli przyległych gruntów wyłączonych z produkcji. Obecny dzierżawca nie poczuwa się do odpowiedzialności za wyrządzone szkody, pomimo ich użytkowania bez pozwolenia wodnoprawnego. Starosta przed wydaniem decyzji powinien zobowiązać właściciela lub użytkownika do ich usunięcia, tak aby szkodliwe oddziaływanie piętrzenia wody w stawach zamykało się w granicach nieruchomości wnioskodawcy. Winien to być warunek niezbędny do uzyskania decyzji.

T. R. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] gdyż uważa, że źle zrobiono wydając pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód dla obiektu stawowego, który został wybudowany niezgodnie z prawem i nie posiada pozwolenia wodnoprawnego.

Decyzja zabezpiecza interes jednej strony, tj. firmy A, całkowicie godząc się ze stratami innych. Decyzja ta zalegalizowała bezprawie jakie trwa od 20 lat. Pozwolenie wodnoprawne narusza wymogi środowiska. Wskutek wybudowania i użytkowania stawów zaszły duże zmiany w środowisku wskutek czego musiał zrezygnować z hodowli bydła i zalesić [...] ha łąk, które kupił jako pełnowartościowe. Na poprawę sytuacji nie miało wpływu całe oczyszczanie i odnawianie rowów. Kolejni właściciele nic nie zrobili aby naprawić szkody i zabezpieczyć łąki przed dalszą degradacją.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie.

Wskazał, że argumentem przemawiającym za udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb stawów rybnych, wybudowanych przed 20 laty na terenach o nieuregulowanych stosunkach wodnych jest brak podstaw prawnych do odmowy udzielania pozwolenia wodnoprawnego. Nie da się wynieść, że projektowany sposób korzystania z wody narusza przepisy o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2 lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 w związku z art. 125 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Na omawianym terenie nie zostały ustanowione dokumenty, o których mowa w art. 125, a sposób korzystania z wód określony został we wniosku nie narusza "wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów". Organ I instancji sformułował treść, pozwolenia wodnoprawnego stosownie do art. 128 Prawa wodnego oraz w sposób umożliwiający egzekwowanie nałożonych obowiązków na użytkowniku stawów rybnych.

Podniesiono, że pozwolenie wodnoprawne nie jest jedynym instrumentem służącym zarządzaniu gospodarowaniem wodą. Kilkudziesięcioletnie zaniedbania na odcinku utrzymania urządzeń gospodarki wodnej oraz melioracji wodnych w rejonie stawów są też wynikiem braku skutecznej kontroli. Udzielone pozwolenie umożliwia podejmowanie dalszych działań w celu uregulowania wadliwych stosunków, wodnych na gruntach przyległych stosownie do praw i obowiązków ich właścicieli. Umożliwi także dochodzenie uzasadnionych roszczeń na drodze administracyjnej zgodnie z dyspozycją art. 186 ust. 3 w związku z art. 185 ustawy Prawo wodne. Dotychczas skarżącym przysługiwało prawo dochodzenia roszczeń wyłącznie na drodze powództwa cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tym organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w §1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Zagadnienia materialnoprawne związane z uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego określa ustawa z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.), zwana dalej ustawą.

Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o przepisy art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy, który wskazuje, że pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód, art. 127 ust. 1 i 2 ustawy wskazują, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się w drodze decyzji, na czas określony, na okres nie dłuższy niż 20 lat, art. 128 ust, 1 i 2, 131 ust. 1 art. 140 ust. 1. Ten ostatni przepis wskazuje na właściwość Starosty do wydawania pozwoleń wodnoprawnych. Przepis art. 131 ust. 1 wskazuje, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek. Z kolei art. 128 ust. 1 i 2 wskazuje, jakie elementy powinny być zawarte w pozwoleniu wodnoprawnym.

W ocenie Sądu pozwolenie wodnoprawne zostało wydane zgonie ze wskazanymi przepisami. Ustawowe warunki w jakich odmawia się udzielenia pozwolenia wodnoprawnego określone są w art. 126 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu, wydanie pozwolenia wodnoprawnego odmawia się jeżeli:

1) projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3;

2) projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie

i ekonomicznie uzasadniony.

Są to obligatoryjne przyczyny odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego i nie można w drodze zabiegów pozaprawnych tworzyć innych przyczyn uzasadniających odmowę. Z naciskiem należy podkreślić, że żaden przepis ustawy – prawo wodne nie uzależnia pozwolenia wodnoprawnego od uprzedniego wyrównania szkód właścicielom gruntów przylegających do urządzeń wodnych. Nie można także podzielić poglądu, że pozwolenie wodnoprawne legalizuje bezprawie, jak twierdzi skarżący T. R.. Bezprawie istniało przed wszczęciem postępowania w tej sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego ustanawia stan zgodny z prawem.

Sąd podziela pogląd orzekających w sprawie organów, że w sprawie nie występują negatywne przesłanki wskazujące na konieczność odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego. Jak to wskazuje pkt [...] decyzji organu I instancji, pozwolenie obejmuje wyłącznie zakres i zamiar korzystania z urządzeń określony w punkcie [...] decyzji, innymi słowy dotyczy gospodarowania wodą. Urządzenie piętrzące i stawy zostały wybudowane z latach [...] w czasie, gdy obiekt należał do firmy D i wówczas należało badać zgodność tego obiektu z planami zagospodarowania przestrzennego. Tym samym nie jest trafny argument podnoszony na rozprawie przez J. T. o naruszeniu art. 125 pkt 2 ustawy. Skarżący nie wskazali jakie konkretne wymogi i tym samym przepisy o ochronie środowiska zostały naruszone. Nie jest wystarczające ogólne powoływanie się na ochronę środowiska.

Organ I instancji sformułował treść pozwolenia wodnoprawnego stosownie do treści art. 128 ustawy i w sposób umożliwiający egzekwowanie nałożonych obowiązków na użytkowniku stawów rybnych.

Należy nadmienić, że skarżący nie występowali z roszczeniami odszkodowawczymi. Zgodnie z art. 186 ust. 3 ustawy, na żądanie poszkodowanego organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a jeżeli szkoda nie jest następstwem pozwolenia wodnoprawnego właściwy wojewoda, ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji. Stronie niezadowolonej z ustalonego odszkodowania przysługuje droga sądowa. Dopiero wydanie pozwolenia wodnoprawnego pozwala poszkodowanym, w tym skarżącym, na skorzystanie z możliwości o jakich mowa w art. 186 ust. 3 ustawy. Dotychczas przysługiwało im prawo dochodzenia roszczeń tylko przed sądem cywilnym. Nadto w przypadku naruszenia interesów osób trzecich lub zamiany sposobu użytkowania wód w rejonie wodnym organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie obowiązek:

1) uzyskania ekspertyzy,

2) opracowania lub aktualizowania instrukcji gospodarowania wodą a także, na podstawie tych dokumentów organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne ograniczyć m.in. zakres korzystania z wód.

Takie obowiązki można nałożyć tylko wówczas, gdy zakład posiada pozwolenie wodnoprawne.

Sądowi znana jest treść art. 127 ust. 7 ustawy, który wskazuje, kto może być stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jak również treść ust. 9 tego artykułu, jednakże w tym zakresie związany jest wyrokiem tut. Sądu z 23 listopada 2006 r. sygn. II SA/Bd 839/06.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargi oddalił.