Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 189/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 par. 1,  art. 7,  art. 120 par. 2
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. F. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia B. F., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. nr [...], zobowiązujące B. F. (jako członka zarządu A. sp. z o.o., któremu Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. W. [...] we W. powierzyła zarząd nieruchomością) do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie 2.000 złotych.

W uzasadnieniu postanowienia DWINB podano, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. nr [...] nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. W. [...] we W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym ww. obiektu poprzez:

1) niezwłoczne wykonanie tymczasowego (do czasu wykonania wymiany pokrycia z dachówki) zabezpieczenia uszkodzonych dachówek dachu stromego budynku przed ich niekontrolowanym upadkiem z dachu budynku - w terminie do dnia 31 grudnia 2012 roku;

2) uzgodnienie z Miejskim Konserwatorem Zabytków, a następnie wykonanie w terminie do dnia 31 sierpnia 2013 roku: zabezpieczenia antykorozyjnego belek stalowych wsporczych płyt balkonów oraz ich szpałdowania, izolacji przeciwwodnych podposadzkowych płyt balkonowych (z ewentualnymi warstwami dociskowymi i ochronnymi), obróbek blacharskich zabezpieczających zewnętrzne krawędzie balkonów, wymiany instalacji odwodnienia balkonów, wymiany uszkodzonych okładzin konstrukcji na dolnych i bocznych powierzchniach płyt balkonów wraz z odtworzeniem elementów sztukaterii płyt balkonowych, wymiany uszkodzonych elementów konstrukcji więźby dachowej wraz z wymianą pokrycia dachu z dachówki, wymiany uszkodzonych obróbek blacharskich i elementów odwodnienia dachu, uzupełnienia tralek balustrady, wzmocnienia mocowania słupków balustrady schodów klatki chodowej, przemurowania spękanych odcinków kominów powyższej połaci dachu wraz z pokryciem ich nowymi czapami żelbetowymi, zabezpieczonymi przeciw wpływom atmosferycznym opadów, wzmocnienia spękanych nadproży okiennych, łukowych w obu elewacjach budynku (poprzez ich podparcie za pomocą profili stalowych lub zszycie pękniętych murów za pomocą prętów stalowych), naprawy spękanych fragmentów ścian zewnętrznych (w obrębie nadproży i ścianek podparapetowych) poprzez wypełnienie szczelin w murze iniektem z mikrozaprawy cementowej, uzupełnienia ubytków tynku na elewacjach;

3) wykonanie, w terminie do dnia 31 października 2013 roku: wymiany uszkodzonych elementów drewnianego stropu nad IV piętrem, wymiany uszkodzonych desek podłogi w pomieszczeniu strychowym, oczyszczenia z rdzy uszkodzonych korozyjnie belek stalowych stropu odcinkowego w piwnicy i zabezpieczenie ich farbą chlorokauczukową, wzmocnienia belek głęboko uszkodzonych stropu odcinkowego w piwnicy, posiadających znaczną rozpiętość, poprzez podparcie ich elementami stalowymi, uzupełnienia ubytków w sklepieniach ceglanych stropu w piwnicy wraz z uzupełnieniem spoin cegieł, oczyszczenia z rdzy instalacji gazowej w budynku i zabezpieczenie jej farbą, montażu tulei ochronnych w miejscach przejścia instalacji gazowej przez mury oraz stropy budynku, przemurowania lub uszczelnienia metodą iniekcji ciśnieniowej spękany fragment ściany kominowej w mieszkaniu nr 5 (w pokoju od strony ulicy), wymiany uszkodzonych elementów deskowania dachu płaskiego, wymiany uszkodzonej podsufitki w pomieszczeniu byłej pralni, wymiany posadzki w piwnicy na betonową, na warstwie hydroizolacji, wymiany nieszczelnych pionów kanalizacji sanitarnej na nowe z rur PVC dn 110, wymiany pionów wodnych na nowe z rur z PE;

4) wykonanie, w terminie do dnia 31 grudnia 2013 roku izolacji przeciwwilgociowych (pionowych i poziomych) ścian piwnic.

W wyniku rozpatrzenia wniosku o zmianę ww. decyzji w zakresie terminu do wykonania obowiązków w niej wskazanych, PINB dla miasta W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zmienił ww. decyzję w zakresie terminu wykonania robót wskazanych w pkt 4 ww. decyzji określając nowy termin do dnia 31 października 2014 r., odmawiając jednocześnie zmiany terminu wykonania obowiązków wskazanych w pkt 2 i 3 ww. decyzji.

Dalej podano, że w dniu 2 lipca 2015 r. PINB dla miasta W. przeprowadził oględziny w trakcie których stwierdzono, że całość obowiązków nałożonych ww. decyzją nie została wykonana. Następnie PINB dla miasta W. wydał w dniu [...] r. upomnienie nr [...], a następnie w dniu [...] r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]5, wszczynając postępowanie egzekucyjne.

W toku postępowania egzekucyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wydał następujące postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia:

1) postanowienie z dnia [...] r. nr [...] zobowiązujące Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. W. [...] we W. do uiszczenia grzywny w kwocie 20.000zł;

2) postanowienie z dnia [...] r. nr [...] zobowiązujące B. J., członka zarządu A. sp. z o.o. któremu ww. wspólnota mieszkaniowa powierzyła zarząd nieruchomością, do uiszczenia grzywny w kwocie 2.000 zł;

3) postanowienie z dnia [...] r. nr [...] zobowiązujące B. F., członka zarządu A. sp. z o.o. któremu ww. wspólnota mieszkaniowa powierzyła zarząd nieruchomością, do uiszczenia grzywny w kwocie 2.000 zł;

4) postanowienie z dnia [...] r. nr [...] zobowiązujące M. D., prezesa zarządu A. sp. z o.o. któremu ww. wspólnota mieszkaniowa powierzyła zarząd nieruchomością, do uiszczenia grzywny w kwocie 2.000 zł.

Na postanowienie skierowane do niej zażalenie wniosła B. F.. Po rozpatrzeniu zażalenia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zażalenie to nie zasługuje na uwzględnienie.

DWINB przytoczył art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdził, że powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, działający jako organ egzekucyjny, po stwierdzeniu niewykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, zastosował grzywnę w celu przymuszenia, stanowiącą jeden z przewidzianych przez ustawodawcę środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej, co było uzasadnione prawnie. Następnie organ stwierdził, że w przypadku postępowania egzekucyjnego, tym, co organ zobligowany jest brać pod uwagę, są efekty działań strony, te bowiem stanowią wymierną podstawę rozliczenia zobowiązanego z wykonania ciążących na nim obowiązków. Dla prowadzonej egzekucji nie ma znaczenia wyrażany przez zobowiązanego zamiar wykonania nałożonego obowiązku.

Następnie DWINB powołując się na art. 120 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyjaśnił, że grzywnę nakłada się na ustawowego przedstawiciela zobowiązanego lub na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek. Tak więc te podmioty powinny być adresatami postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Dopiero wówczas, jeżeli jest to niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku, dodatkowo już tylko organ egzekucyjny może nałożyć taką grzywnę na zobowiązaną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (powołano się na wyroki WSA we Wrocławiu: z dnia 1 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 617/12 i z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 637/14).

Dalej wskazano, że zarząd nieruchomością wspólną położoną we W. przy ul. W. [...] został powierzony spółce A. sp. z o.o. na podstawie uchwały nr 14/2001 w formie aktu notarialnego (rep. A nr [...]). Zgodnie z treścią ww. uchwały zarząd nieruchomością jest sprawowany zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Z chwilą powierzenia zarządu przedmiotową nieruchomością wspólną wskazany wyżej podmiot m. in. kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Zarządca wykonuje czynności zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, a także czynności przekraczające zwykły zarząd przekazane mu uchwałą właścicieli lokali. Przysługuje mu także uprawnienie do występowania na drogę sądową w sprawach wspólnoty w razie braku zgody wymaganej większości właścicieli lokali. Z uwagi na powyższe, osoby uprawnione do składania oświadczeń i reprezentowania ww. spółki jako zarządcy nieruchomości działają także w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej.

Wobec tego B. F., B. J. oraz M. D. - członkinie zarządu A. sp. z o.o. zostały uznane przez organ stopnia powiatowego za osoby odpowiedzialne bezpośrednio za czuwanie nad wykonaniem przez wspólnotę ciążącego na niej obowiązku, ponieważ jako członkinie (zarządu zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców) uprawnione są do samodzielnego składania oświadczeń i ich podpisywania w imieniu ww. spółki reprezentującej wspólnotę mieszkaniową. Wobec tego działają one podobnie jak członek zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, a więc kierują jej sprawami, a tym samym uprawnione są do podejmowania czynności zmierzających do wykonania nakazu. Tak więc bezpośrednio czuwają nad wykonaniem ciążącego na wspólnocie mieszkaniowej obowiązku.

DWINB zaznaczył, że zgodził się ze stanowiskiem organu stopnia powiatowego, co do zasadności nałożenia grzywny w celu przymuszenia na członkinie zarządu A. sp. z o.o.

W ocenie DWINB B. F. jako członkini zarządu ww. spółki jest odpowiedzialna bezpośrednio za czuwanie nad wykonaniem przez wspólnotę mieszkaniową obowiązku, ponieważ z informacji z rejestru przedsiębiorców wynika, że jest uprawniona do samodzielnego składania oświadczeń woli w imieniu spółki. Wobec tego działa jako członek zarządu wspólnoty mieszkaniowej i znaczy to, że kieruje jej sprawami i może podejmować działania zmierzające do wykonania nałożonych na wspólnotę obowiązków

W ocenie DWINB należy uznać, iż przesłanki, jakimi kierował się organ I instancji w odniesieniu do kwoty grzywny, w pełni uzasadniają podjęte rozstrzygniecie zwłaszcza z uwagi na znaczny upływ czasu od momentu wydania egzekwowanej, jak również przez wzgląd na charakter wynikających z egzekwowanej decyzji obowiązków - zaniedbanie ze strony właściciela realizacji ciążącego na nim z mocy prawa obowiązku utrzymywania należącego do niego obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym powoduje degradację obiektu skutkującą stanem zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia, a nawet życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przytoczone postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. wniosła B. F..

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1) przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, iż skarżąca uchyla się od obowiązku nałożonego na nią decyzją PINB dla miasta W., podczas gdy zobowiązana podejmie istotne kroki, zmierzające bezpośrednio do wykonania nakazanych obowiązków, w następstwie których zrealizowano już znaczną część spośród nich, o łącznej wartości sięgającej 200.000 zł;

2) przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., polegające na zaniechaniu dokonania istotnych czynności dowodowych w sprawie oraz naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny oraz wprost sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się przyjęciem, że M. D., B. F. i B. J., jako członkinie zarządu A. sp. z o.o., są osobami odpowiedzialnymi za bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem obowiązków nałożonych decyzją PINB dla miasta W., podczas gdy brak jest środków dowodowych uprawniających do przypisania przedmiotowego obowiązku którejkolwiek z wymienionych powyżej osób, a w konsekwencji - naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 120 § 2 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie objawiające się nałożeniem grzywny w celu przymuszenia na wspólnotę mieszkaniową, podczas gdy zastosowanie tego środka egzekucyjnego względem jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej winno nastąpić jednocześnie z nałożeniem analogicznej grzywny na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek, zaś w realiach niniejszej sprawy - pomimo formalnego nałożenia grzywien na członkinie zarządu spółki - w rzeczywistości grzywny nie nałożono na jej adresata w rozumieniu art. 120 § 2 u.p.e.a.;

3) przepisów postępowania, a to art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie uciążliwego dla zobowiązanej środka egzekucyjnego, który nie prowadzi do wykonania nałożonych obowiązków;

4) przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, podczas gdy w realiach niniejszej działanie takie jest bezprzedmiotowe ze względu na brak konieczności przymuszenia zobowiązanej do wykonania przedmiotowego obowiązku, w szczególności uwzględniając fakt wykonywania przez wspólnotę nakazanych robót remontowych, co stanowi z kolei naruszenie zasady niezbędności w postępowaniu administracyjnym.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podano, że już samo zastosowanie środków egzekucyjnych było nieuprawnione, a to wobec niezrealizowania się przesłanki "uchylania od wykonania obowiązku" z art. 6 u.p.e.a. Obowiązek nałożony decyzją PINB dla miasta W. nie był przez zobowiązaną w żaden sposób kwestionowany. Co więcej, wspólnota podjęła istotne kroki zmierzające do jego wykonania. W krótkim czasie po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia nakładającego na wspólnotę obowiązek przeprowadzenia prac, to jest już w dniu 24 stycznia 2013 r., doszło do zwołania zebrania, w toku którego zainicjowano powzięcie uchwały nr 1/2013 w przedmiocie opracowania dokumentacji projektowo-kosztorysowej zgodnie z zakresem określonym w przedmiotowej decyzji, a nadto właściciele lokali podjęli decyzję co do wykonawcy prac. Po otrzymaniu w końcu lipca 2013 r. rzeczonej dokumentacji, już 1 października 2013 r. przyjęto uchwałę nr 10/2013 dotyczącą przeprowadzenia remontu balkonów i tarasów w elewacjach frontowych, remont częściowy elewacji frontowych, remont konstrukcji drewnianych i pokrycia dachu oraz remont kominów, a w końcu wzmocnienie balustrady na klatce schodowej o łącznej wartości 128.460,56 zł. Tego samego dnia powzięto uchwałę nr 11/2013 w przedmiocie remontu stropu nad piwnicami, remontu instalacji gazowej, remontu spękanej ściany kominowej w lokalu nr 5, wymiany posadzki w piwnicy na nową, naprawy posadzki na strychy, wymiany pionów kanalizacji sanitarnej i pionów wodnych o szacunkowych kosztach 57.253,10 zł. W końcu, również 1 października 2013 r. wspólnota uchwałą nr 12/2013 zdecydowała się na wykonanie wtórnych izolacji przeciwwilgociowych na ścianach piwnic od strony podwórza, uzupełnienie tynków na cokołach elewacji podwórzowej za kwotę 12.905,37 zł. Po dokonaniu wymienionych prac, 13 marca 2015 r. zobowiązana podjęła uchwałę nr 5/2015 dotyczącą przeprowadzenia II i III etapu prac, stosownie do obowiązku nałożonego przez PINB dla miasta W., o wartości 43.516,45 zł.

Uwzględniając przywołaną powyżej chronologię czynności podejmowanych przez wspólnotę, nieuprawnione jest zdaniem skarżącej uznanie, jakoby w niniejszej sprawie doszło do uchylenia się zobowiązanej od realizacji nałożonych obowiązków, a dopiero wówczas - zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ uprawniony jest do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Wykładania gramatyczna art. 6 § 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że skoro mowa w nim o "uchylaniu się zobowiązanego", to realizacja dyspozycji tego unormowania następuje w sytuacji, gdy już po nałożeniu danych obowiązków podmiot nie podejmuje kroków zmierzających do ich wykonania. Tymczasem, w niniejszym przypadku wspólnota podjęła szereg niezbędnych czynności zmierzających do wykonania prac, a przede wszystkim wykonała obowiązki w istotnym zakresie oraz podjęła uchwałę w przedmiocie wykonania pozostałych prac wymaganych przedmiotowymi decyzjami.

Zdaniem skarżącej naruszenie przepisów postępowania przez organ doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, objawiające się uznaniem przez organy obu instancji, że M. D., B. F. i B. J. są osobami bezpośrednio odpowiedzialnymi za wykonanie przez wspólnotę nałożoną nań obowiązków, podczas gdy zebrany materiał dowodowy sprawy nie tylko nie dawał podstaw do poczynienia takich ustaleń, ale wręcz tego rodzaju stanowisko wykluczał. Skarżąca wskazuje na naruszenie przepisów postępowania dwojakiego rodzaju: po pierwsze w zakresie zaniechania przeprowadzenia istotnych czynności dowodowych w sprawie i poprzestaniu na przeprowadzeniu dowodu z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców dla A. sp. z o.o.; po drugie zebrany materiał dowodowy został oceniony dowolnie, a wnioski poczynione przez organ są nierzadko wprost z nim sprzeczne.

Omawiając zarzut nieprzeprowadzenia koniecznych dowodów wskazano, że art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy obowiązki wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, co należy rozumieć jako nakaz przeprowadzenia niezbędnych czynności, umożliwiających kompleksowe ustalenie stanu faktycznego. Przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 358/12, w którym nadano ww. obowiązkom organów wymiar praktyczny wyjaśniając, że dla określenia osoby, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem egzekwowanego obowiązku przez wspólnotę, konieczne jest sięgniecie do dokumentów wspólnoty w postaci stosownych uchwał lub umów, i dokonanie ich analizy pod kątem wymogu art. 120 § 2 u.p.e.a. i ustalenia osoby bezpośrednio odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku zobowiązanego (wspólnoty). Tymczasem analizując materiał dowodowy niniejszej sprawy okazuje się, że właściwie wszelkie wnioski w przedmiocie obowiązku, o którym mowa w art. 120 § 2 u.p.e.a. organ wyprowadził z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców dla A. sp. z o.o. Co więcej, zdaje się, że jest to wręcz jedyny dowód na ustalenie przedmiotowych okoliczności, podczas gdy taki dokument nie może stanowić podstaw do poczynienia ustaleń faktycznych w tym zakresie, gdyż - nawet potencjalnie – nie może być on źródłem tego rodzaju obowiązku. W niniejszej sprawie zaniechanie przeprowadzenia czynności dowodowych jest o tyle istotne, że A. sp. z o.o. jest zarządcą przeszło 720 wspólnot mieszkaniowych, zatem poszczególne obowiązki względem wspólnot rozkładane są na zatrudnionych pracowników. Powyższe prowadzić winno do uznania, że organ nie udźwignął ciężaru dowodu nań spoczywającym, a zarazem stanowi - w przekonaniu skarżącej - samodzielną przesłankę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się następnie do zarzutu błędnej oceny materiału dowodowego wskazano, że nieprawidłowość uznania członkiń zarządu A. sp. z o.o. za adresatki grzywny w celu przymuszenia unormowanej w art. 120 § 2 u.p.e.a. wynika również z analizy dokumentów oraz aktów prawnych kształtujących obowiązki zarządcy względem wspólnoty mieszkaniowej. W tym zakresie wyjaśniono, że wobec powzięcia uchwały nr 14/2001 dotyczącej powierzenia ww. spółce zarządu nieruchomością wspólną przy ul. W. [...] we W. zastosowanie w przedmiotowej sprawie znajduje przepis z art. 18 ust. 3 ustawy o własności lokali. Tym samym, dla ustalenia rzeczywistego zakresu zobowiązania spółki względem wspólnoty konieczne będzie odwołanie się do poszczególnych przepisów rozdziału 4 ustawy, w tym art. 22 ustawy. Uwzględniając obszerność obowiązków nałożonych decyzją PINB dla miasta W., których to tylko dotychczasowy koszt zrealizowania sięga kwoty 200.000 zł, nie powinno być wątpliwości, że ich przeprowadzenie stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd wspólnotą. Skoro zatem dla podjęcia przez zarządcę czynności w przedmiocie realizacji obowiązków nałożonych przez PINB konieczne było podjęcie odpowiedniej uchwały wspólnoty mieszkaniowej w tym zakresie, brak przedmiotowej uchwały wyłącza możliwość przypisania odpowiedzialności spółki za takie działania wspólnoty. W konsekwencji również wadliwe było zastosowanie przepisu z art. 120 § 2 u.p.e.a. w stosunku do poszczególnych członkiń zarządu ww. spółki.

Jednak zdaniem skarżącej rażącym błędem było to, że organ uznał, że skoro skarżąca uprawniona jest do samodzielnego składania oświadczeń w imieniu spółki reprezentującej wspólnotę mieszkaniową, to działa ona podobnie jak członek zarządu wspólnoty, a więc kieruje jej sprawami i tym samym uprawniona jest do podejmowania czynności zmierzających do wykonania nakazu, czyli bezpośrednio czuwa nad wykonaniem ciążącego na niej obowiązku.

Po pierwsze, wbrew przedstawionemu zapatrywaniu uprawnienie do podejmowania czynności zmierzających do wykonania nakazu nie jest przesłanką do nałożenia grzywny w celu przymuszenia, jak explicite bowiem wynika z art. 120 § 2 u.p.e.a. jest nią obowiązek czuwania nad wykonaniem konkretnego zobowiązania.

Po wtóre, o ile w przypadku nałożenia obowiązków na dana wspólnotę przez organ, członek zarządu tejże wspólnoty rzeczywiście mógłby być poczytywany jako zobowiązany do zapewnienia jego wykonania, to uwzględniając fakt, że A. sp. z o.o. jest zarządcą przeszło 720 wspólnot mieszkaniowych, doprawdy trudno oczekiwać, że na członku zarządu tak dużego przedsiębiorstwa ciąży bezpośredni obowiązek zapewnienia wykonania zobowiązania nałożonego na którąś ze wspólnot. Strona nie twierdzi, że taka sytuacja jest nawet potencjalnie niemożliwa, natomiast zebrany w sprawie materiał dowodowy w żaden sposób nie daje podstaw do takich twierdzeń.

W przekonaniu skarżącej to właśnie w tych dwóch elementach, tj. błędnym utożsamianiu potencjalnego uprawnienia do działania, z konkretnym obowiązkiem, o którym mowa w art. 120 § 2 u.p.e.a., jak również pominięciu konieczności wykazania przesłanki bezpośredniości, w sposób najbardziej jaskrawy uwidacznia się wadliwość stanowiska organów obu instancji.

Niezależnie od opisanego powyżej naruszenia prawa materialnego, strona skarżąca zarzuciła również obrazę przepisów postępowania, które w konsekwencji poprowadziły do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, objawiające się uznaniem przez organy obu instancji, że skarżąca, jest osobą bezpośrednio odpowiedzialną za wykonanie przez wspólnotę mieszkaniową nałożonych na nią obowiązków, podczas gdy zebrany materiał dowodowy sprawy nie tylko nie dawał podstaw do poczynienia takich ustaleń, ale wręcz tego rodzaju stanowisko wykluczał. Według skarżącej doszło do naruszenia przepisów postępowania dwojakiego rodzaju: po pierwsze w zakresie zaniechania przeprowadzenia istotnych czynności dowodowych w sprawie i poprzestaniu na przeprowadzeniu dowodu z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców dla spółki, a po drugie - w przekonaniu strony - zebrany materiał dowodowy został oceniony dowolnie, a wnioski poczynione przez organ są nierzadko wprost z nim sprzeczne.

Analizując materiał dowodowy niniejszej sprawy okazuje się, że właściwie wszelkie wnioski w przedmiocie obowiązku, o którym mowa w art. 120 § 2 u.p.e.a. organ wyprowadził z informacji odpowiadającej odpisowi i aktualnemu z rejestru przedsiębiorców dla A. sp. z o.o. Co więcej, zdaje się, że jest wręcz jedyny dowód na ustalenie przedmiotowych okoliczności, podczas gdy taki dokument nie może stanowić podstaw do poczynienia ustaleń faktycznych w tym zakresie, gdyż nawet potencjalnie, nie może być on źródłem tego rodzaju obowiązku. W niniejszej sprawie zaniechanie przeprowadzenia czynności dowodowych jest o tyle istotne, że A. sp. z o.o. jest zarządcą przeszło 720 wspólnot mieszkaniowych, zatem poszczególne obowiązki względem wspólnot rozkładane są na zatrudnionych pracowników. Powyższe prowadzić winno do uznania, że organ nie udźwignął ciężaru dowodu nań spoczywającego, a zarazem stanowi - w przekonaniu skarżącej - samodzielną przesłankę do uchylenia zaskarżonego postanowienia

Dalej skarżąca wskazała, że uwzględniając obszerność obowiązków nałożonych decyzją PINB dla miasta W., których to tylko dotychczasowy koszt zrealizowania sięga kwoty 200.000zł, nie powinno być wątpliwości, że ich przeprowadzenie stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd wspólnotą. Skoro zatem dla podjęcia przez zarządcę czynności w przedmiocie realizacji obowiązków nałożonych przez PINB konieczne było podjęcie odpowiedniej uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w tym zakresie, brak przedmiotowej uchwały wyłącza możliwość przypisania odpowiedzialności Spółki za takie działania Wspólnoty. W konsekwencji również wadliwe było zastosowanie przepisu z art. 120 § 2 u.p.e.a. w stosunku do poszczególnych członkiń zarządu A. sp. z o.o., w tym skarżącej.

W końcu wskazano, że również naruszenia przepisów postępowania doszukuje się skarżąca w bezrefleksyjnym niemal uznaniu, że skoro A. sp. z o.o. przyjął na siebie obowiązek sprawowania zarządu nieruchomością wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. W., to członkinie zarządu spółki, niejako automatycznie stają się osobami bezpośrednio odpowiedzialnymi za wykonanie obowiązków nakładanych przez PINB w rozumieniu przepisu, którego obrazę podnosi Strona. Choć organy obu instancji nie wyartykułowały wprost takiego stanowiska, to w istocie do takiego toku rozumowania sprowadza się przedstawiona argumentacja. Jakkolwiek trafnie wskazano, że w związku z zawartą umową zarządca wykonuje czynności zwykłego zarządu zaś czynności przekraczające zwykły zarząd w zakresie przekazanym uchwałą właścicieli lokali, czy też prawidłowo organ doszukuje się powinności spółki w kierowaniu działalnością Wspólnoty w sposób umożliwiający wykonanie nałożonych przez PINB obowiązków i mobilizowaniu jej członków w tych czynnościach, to nieuprawnione jest uznanie jakoby powyższe czyniło osoby wchodzące w skład zarządu A. sp. z o.o. adresatami grzywny w celu przymuszenia z art. 120 § 2 u.p.e.a. Takiej konstatacji nie uzasadnia nawet uprawnienie zarządcy z art. 24 ustawy o własności lokali, stanowiące podstawę do żądania rozstrzygnięcia przez sąd sprawy, co do której nie ma zgody wspólnoty mieszkaniowej. Wszak obowiązki nakładane przez PINB nie dotyczą przyjęcia uchwały w danym przedmiocie, lecz przeprowadzenia konkretnych, nierzadko obszernych, a więc i kosztownych remontów. Tymczasem podzielając zapatrywanie przedstawione przez organ, już samo nałożenie obowiązków przez PINB naraża zarządcę (czy też jego pracowników) na ponoszenie istotnych nakładów finansowych nawet w sytuacji, gdy wszystkie obowiązki wobec wspólnoty, zarówno ustawowe, jak i umowne, realizuje z należytą starannością, lecz z przyczyn obiektywnych i od zarządcy niezależnych, wymogów PINB nie uda się zrealizować.

Obrazując przedstawiony powyżej tok rozumowania wskazano przykład, gdzie organ budowlany nakłada na daną wspólnotę obowiązek przeprowadzenia obszernego remontu o znacznej wartości i choć zarządcy, pomimo sprzeciwu większości - w trybie z art. 24 u.w.l. - udaje się doprowadzić do przyjęcia uchwały o jego przeprowadzeniu, to sytuacja finansowa poszczególnych członków wspólnoty uniemożliwia realizację tejże uchwały. W takiej sytuacji, podzielając zapatrywanie organu przedstawione w uzasadnieniu postanowienia, zarządca i tak obciążony zostałby grzywną. Uwzględniając powyższe, w przekonaniu skarżącej nieuprawniony jest przedstawiony w zaskarżonym postanowieniu swoisty automatyzm w zakresie nakładania grzywny w celu przymuszenia na członków zarządu spółki w oderwaniu od uwzględnienia realiów danej sprawy, w tym w szczególności realizowanych przez zarządcę czynności, czy stanu finansowego danej wspólnoty mieszkaniowej.

W skardze zaznaczono też, że B. F. została członkiem zarządu ww. spółki dopiero w dniu 1 lipca 2015 r., a więc przeszło 8 miesięcy po upływie wyznaczonego przez organ terminu do wykonania nałożonych na wspólnotę mieszkaniową obowiązków. Organ pominął jednak tę okoliczność, która – co podkreślono – w ogóle wyklucza możliwość kwalifikowania B. F. jako osoby zobowiązanej do wykonania zobowiązania wynikającego z opisanej już decyzji organu powiatowego, a co za tym idzie skarżąca nie powinna być adresatką postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania tegoż obowiązku.

W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 8 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Wyjaśnienie motywów wyroku wymaga wskazania, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.).

Przechodząc dalej należy powiedzieć, że zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli dokonanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w rozpoznawanej sprawie jest zaskarżone postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia.

Podstawą prawną swojego rozstrzygnięcia organ wojewódzki uczynił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz.U. z 2016 r. poz. 23; dalej: k.p.a.), który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dotyczącym zażalenia, z tym że wówczas organ wydaje postanowienie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia (art. 144 k.p.a.). Przywołane przepisy k.p.a., jak i inne przepisy tej ustawy powoływane dalej, mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), który stanowi, że jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uwzględniając powyższe należy zaznaczyć, że zgodnie z poglądem utrwalonym w literaturze prawniczej i orzecznictwie, utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ wyższego stopnia oznacza, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji, ponieważ organ II instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ I instancji. I nie chodzi tu tylko o rezultat co do zgodności z prawem, lecz także ze względu na kryteria celowości i słuszności rozstrzygnięcia. (zob. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP 1997, z. 4, poz. 83; G. Łaszczyca, Komentarz do art. 138 k.p.a., w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I i II, dostępny w LEX online). Zdaniem Sądu kontrolowanemu postanowieniu DWINB nie można zarzucić naruszenia ww. przepisów k.p.a.

Następnie Sąd w składzie rozpoznającym skargę przyjął, że instytucja grzywny w celu przymuszenia jest środkiem stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jako środek przymuszający, ma na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego określonego obowiązku. Dopiero niewykonanie obowiązku przez zobowiązanego może być podstawą do ewentualnego zastosowania wykonania zastępczego.

W badanej sprawie źródłem obowiązku nałożonego na Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. W. [...] we W. jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] nr [...] zmieniona częściowo decyzją tego organu z dnia [...] r. nr [...]. Decyzje te są ostateczne i w myśl art. 130 § 1 i § 2 k.p.a. podlegają wykonaniu. Nie ulega więc wątpliwości, że dopóki istnieje w obrocie prawnym wymieniona decyzja, wynikające z niej obowiązki muszą być wykonane, a w razie bezczynności zobowiązanego wierzyciel obowiązany jest, na mocy art. 6 u.p.e.a., uruchomić środki prawne niezbędne do realizacji określonych obowiązków. Kluczowe przy tym jest, że obowiązek, choć jest w sensie faktycznym i prawnym wykonalny, nie został – obiektywnie – wykonany w całości, mimo podjęcia starań w tym zakresie przez wspólnotę mieszkaniową i jej zarządcę. W tym stanie rzeczy – zdaniem Sądu – organy egzekucyjne w postępowaniu nie naruszyły art. 6 § 1 i art. 7 u.p.e.a.

Następnie należy powiedzieć, że Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne nie naruszają prawa, ponieważ prawidłowo organy zastosowały przepis art. 120 § 2 u.p.e.a. Przepis ten wyraźnie określa, na kogo nakłada się grzywnę w celu przymuszenia, gdy zobowiązanym do wykonania obowiązku jest jednostka organizacyjna taka jak wspólnota mieszkaniowa. Według tego przepisu grzywnę nakłada się na zobowiązanego albo na ustawowego przedstawiciela zobowiązanego lub na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek. Tak więc te podmioty powinny być adresatami postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Zdaniem Sądu prawidłowe było zatem ustalenie podmiotów, do których organ skierował postanowienia o nałożeniu grzywien w celu przymuszenia. Do wspólnoty mieszkaniowej skierowano ww. decyzję PINB i to ona jest zobowiązana do wykonania obowiązków nałożonych tą decyzją. Nadto – jak wynika z akt administracyjnych – członkinie zarządu spółki związanej ze wspólnotą stosunkiem umownym, którego treścią jest sprawowanie zarządu sprawami wspólnoty są osobami, do których należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem obowiązków nałożonych decyzją PINB. Organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę nakładania grzywny, ponieważ do zobowiązanej skierowano najpierw upomnienie (zgodnie z art. 15 u.p.e.a.). Prawidłowo wystawiono tytuł wykonawczy, precyzyjnie określając w nim niewykonane obowiązki (stosownie do art. 27 § 1 u.p.e.a.). Sąd ocenił też, że prawidłowo zawarto w postanowieniu o nałożeniu grzywny wezwania do zapłaty grzywny i do wykonania obowiązków nałożonych decyzją ostateczną (zgodnie z art. 122 § 2 u.p.e.a.). Wobec tego, działaniom organów egzekucyjnych nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia norm proceduralnych.

Nie zasługiwały na akceptację zarzuty skarżącej, że jako członkini zarządu spółki sprawującej zarząd wspólnotą mieszkaniową, która jest zobligowana do wykonania opisanych na wstępie robót budowlanych, nie jest osobą bezpośrednio czuwającą nad realizacją nałożonych obowiązków. Po pierwsze bowiem nałożenie grzywny w celu przymuszenia wyłącznie na jednostkę organizacyjną - wspólnotę mieszkaniową - z pominięciem osoby odpowiedzialnej w tej jednostce za wykonanie egzekwowanego obowiązku, stanowiłoby naruszenie art. 120 § 2 u.p.e.a. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 617/12, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega przy tym wątpliwości, że powierzenie zarządu wspólnotą mieszkaniową profesjonalnemu podmiotowi jakim jest spółka kierowana przez skarżącą oznacza, że organ tejże spółki jakim jest zarząd staje się odpowiedzialny za realizację obowiązków wspólnoty mieszkaniowej, w tym obowiązków publicznoprawnych. Przy czym istotne jest, że w myśl art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.), zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Prawa członka zarządu do reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich (zob. art. 204 cyt. ustawy). Z przepisów tych płynie wniosek, że sam fakt członkostwa w zarządzie spółki oznacza, że członek zarządu spółki ma kompetencję do prowadzenia spraw spółki. Wśród spraw spółki, w której zarządzie zasiada skarżąca, jest sprawowanie zarządu Wspólnotą Mieszkaniową przy ul. W. [...] we W.. Nikt inny też poza spółką spraw tych nie prowadzi, co oznacza, że członkinie zarządu spółki – w tym skarżąca – są bezpośrednio odpowiedzialne za czuwanie nad realizacją nałożonych na ww. wspólnotę obowiązków. Chodzi tu oczywiście o odpowiedzialność w sensie podejmowania decyzji, a nie o to, że konkretnie skarżąca ma dane obowiązki nałożone na wspólnotę wykonywać, bo jest jasne, że do tego celu spółka zatrudnia pracowników. Niemniej to nie pracownicy w sensie prawnym prowadzą sprawy spółki i w konsekwencji to nie pracownicy, ale członkinie zarządu spółki, czuwają nad realizacją obowiązków nałożonych na zarządzaną przez nie wspólnotę mieszkaniową.

W tym zakresie Sąd nie podzielił więc zarzutów strony skarżącej, bowiem organy obu instancji nie naruszyły prawa kierując zaskarżone postanowienie do skarżącej. Można oczywiście zauważyć, że argumentacja zawarta w postanowieniu DWINB sprowadza się do zbudowania analogii między członkiem zarządu wspólnoty mieszkaniowej a członkiem zarządu spółki prawa handlowego. Argumentacja ta jest mało przekonująca, bowiem ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1892) nie pozwala – zdaniem Sądu – na budowanie takich analogii. Czym innym jest bowiem zarząd wspólnoty mieszkaniowej (art. 20 ust. 1 ustawy), a czym innym powierzenie zarządu nieruchomością wspólną osobie prawnej (art. 18 ust. 1 ustawy). Wybór formy zarządu nieruchomością wspólną należy do samej wspólnoty mieszkaniowej i z chwilą powierzenia osobie prawnej zarządu nieruchomością wspólną, członkowie organów tejże osoby prawnej stają się osobami, do których należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek w rozumieniu art. 120 § 2 p.p.s.a.

Odnosząc się do argumentu skarżącej, że została członkiem zarządu ww. spółki dopiero w dniu 1 lipca 2015 r. i nie powinna odpowiadać ani za realizację nałożonych na wspólnotę mieszkaniową nakazów, ani nie powinna być adresatem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, Sąd doszedł do przekonania, że argumentacja tego rodzaju nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze skarżąca jako członek zarządu spółki prowadzi sprawy spółki, a więc działa ze świadomością tego, jakie są zobowiązania i roszczenia spółki, jakie są jej aktywa i pasywa i tak dalej. Skarżąca została członkiem zarządu spółki w chwili, w której była (i jest nadal) w obrocie prawnym decyzja PINB skierowana do wspólnoty mieszkaniowej nakładająca określone obowiązki. Skarżąca wchodząc w skład zarządu spółki wzięła na siebie prowadzenie jej spraw, a więc także weszła w swoisty stosunek prawny odpowiedzialności publicznoprawnej za realizację nałożonych na wspólnotę mieszkaniową obowiązków. Z tych też powodów uprawnione było nałożenie na nią grzywny w celu przymuszenia. Nie jest bowiem na gruncie przepisów u.p.e.a. uzasadniony pogląd, że grzywnę taką można nałożyć wyłącznie na osobę, która fizycznie była adresatem decyzji podlegającej egzekucji. Organ kieruje egzekucję do katalogu osób wskazanych w art. 120 § 2 u.p.e.a., a wśród takich osób – w realiach niniejszej sprawy – znajduje się skarżąca. Przy czym Sąd zgodził się ze skarżącą, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia DWINB pominięto rozważania w zakresie tego, kiedy skarżąca weszła w skład zarządu spółki, jednak naruszenie art.107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. nie miało w tym wypadku wpływu na wynik sprawy.

Kolejnym aspektem rozpatrywanej sprawy jest kwestia wyboru przez organ egzekucyjny środka, który będzie najodpowiedniejszy w danej sytuacji. W myśl u.p.e.a., do środków egzekucji zobowiązań niepieniężnych zalicza się: grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości i opróżnienie lokalu oraz przymus bezpośredni. Organ egzekucyjny dokonując wyboru właściwego środka egzekucyjnego winien kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego, a w szczególności zasadą określoną w art. 7 § 2 u.p.e.a., który stanowi, iż organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Jeżeli zatem organ egzekucyjny ma do wyboru grzywnę w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze, powinien rozważyć, który z tych środków należało zastosować w świetle wskazanej zasady. Brak wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy ustalaniu grzywny oznaczałby całkowitą dowolność w tym zakresie i wyłączałby możliwość dokonania przez sąd administracyjny kontroli legalności postanowienia w tym przedmiocie.

W rozpatrywanej sprawie organy egzekucyjne (choć głównie organ powiatowy) poczyniły w uzasadnieniach postanowień w przedmiocie nałożenia grzywny stosowne rozważania i wykazały zasadność nałożenia grzywny, czym wypełniono wymóg art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. Zdaniem Sądu rozpatrującego skargę grzywna jest w realiach niniejszej sprawy odpowiednia do przymuszenia zobowiązanej wspólnoty mieszkaniowej do wykonania obowiązku i stanowi wystarczającą dolegliwość, by spełnić swoje zadanie, polegające na skutecznym zmobilizowaniu zobowiązanej do zintensyfikowania działań faktycznych i ewentualnie środków prawnych skuteczniejszych niż dotychczas stosowane, które prowadziłyby wykonania obowiązku nałożonego decyzją administracyjną. Również wysokość nałożonej grzywny nie narusza prawa i w kontekście szacowanych przez skarżącą kosztów ogólnych wykonania nałożonych na wspólnotę obowiązków stanowi współmierną dolegliwość dla osoby, na którą ją nałożono.

Trzeba bowiem pamiętać, że grzywna nakładana w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest świadczeniem bezzwrotnym. Jak na to zwrócił uwagę organ I instancji, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte, grzywny podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.), a po drugie na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości (art. 126 u.p.e.a.). Z przepisów tych należy wyprowadzić wniosek, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą pieniężną w ścisłym sensie, a jedynie środkiem zmierzającym do wywarcia presji na zobowiązanego. Szerokie możliwości uniknięcia jej zapłaty lub zwrotu zapłaconej kwoty czynią z tego środka egzekucyjnego mniej uciążliwy od wykonania zastępczego, które to ma charakter bezwzględnie obciążający zobowiązanego. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zarzuty strony skarżącej w tym zakresie nie były zasadne.

Nie można też podzielić zarzutu skarżącej, że organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie ustaleń faktycznych czy też błędną ocenę zebranego materiału dowodowego w sprawie. Na etapie postępowania egzekucyjnego w administracji organ administracji publicznej nie działa już jako organ meriti, ale wyłącznie jako organ powołany do doprowadzenia do wykonania przez stronę określonych obowiązków. Trzeba więc pamiętać, że dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca tytuł egzekucyjny, podlega ona egzekucji, a organ stwierdzając niewykonanie obowiązków w niej zawartych jest zobligowany do podjęcia stosownych działań. Zauważyć jeszcze można, że strona podniosła w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji (i w skardze do Sądu), że część prac została wykonana, co oznacza, że organy miały tego świadomość, co jednak nie mogło mieć wpływu na konkluzję, że obowiązek nałożony decyzją ostateczną nie został wykonany i należy stronę do tego zmobilizować poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia.

Przy czym z treści skargi wynika, że skarżąca nie kwestionuje tego, że obowiązków z ww. decyzji PINB nie wykonała, a jedynie wskazuje, że sukcesywnie zmierza do wykonania nałożonych obowiązków. W niniejszej sprawie jest więc niesporne między stronami, że obowiązek nałożony na wspólnotę jest niewykonany. Skala owego niewykonania nie jest przy tym okolicznością istotną dla stwierdzenia, że organ egzekucyjny winien stronę zmobilizować do wykonania obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia stanowi prawem przewidziany środek, z którego organ skorzystał, nie naruszając przy tym – zdaniem Sądu – prawa.

Nadto trzeba zaznaczyć, że przed tut. Sądem były już rozpoznawane skargi wspólnot mieszkaniowych, których zarządem zajmuje się A. sp. z o.o., oraz członkiń zarządu tej spółki i Sąd rozpoznający skargę w niniejszej sprawie podziela argumentację zawartą w wydanych w ww. sprawach wyrokach (zob. na przykład prawomocne wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 637/14, II SA/Wr 638/14 i II SA/Wr 639/14).

Reasumując poczynione rozważania Sąd doszedł do przekonania, że skargę należało oddalić w całości, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Informacyjnie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokami z dnia 8 czerwca 2016 r. oddalił również skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. W. [...] we W., B. J. i M. D. na postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie wymierzenia grzywien tym osobom (sygn. akt II SA/Wr 187/16, II SA/Wr 188/16 i II SA/Wr 190/16).