Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 764/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust 1 lit e
journal: Dz.U. 1944 nr 4 poz 17
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 7, art.75, art.76, art.77 par 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009r. sprawy ze skargi J. T., M. T. i A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] znak: [...] ; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. T., M. T. i A. T. solidarnie kwotę 840 (osiemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: SKO [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy J.T., M.T., A. T. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 kpa utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] Nr [...] ustanawiającej użytkowanie wieczyste działki nr 1/1 położonej w K. na rzecz Spółdzielni Pracy Remontowo-Budowlanej w K..

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium podało, iż J.T., M.T., A.T. jako spadkobiercy W.T. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] ustanawiającej użytkowanie wieczyste działki nr 1/1 położonej w K. na rzecz Spółdzielni Pracy Remontowo-Budowlanej w K. podnosząc, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz art. 232 § 1 kc (w brzmieniu z 1965r.). Według wyjaśnień stron, powyższa nieruchomość odpowiadająca aktualnie działce nr 1305/1 położonej w jednostce ewidencyjnej K., powiat k., województwo, obręb 3, w dacie wydania kwestionowanej decyzji nie stanowiła własności państwowej, co zostało potwierdzone ostateczną i prawomocną decyzją Wojewody z dnia [...] znak: [...], w której organ m.inn. uznał, że w dniu 13 września 1944r. grunt ten nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Działka ta nie była bowiem nieruchomością ziemską przeznaczoną na cele reformy rolnej lecz parcelą przeznaczoną pod budownictwo, zgodnie z planem parcelacji obejmującym również tę działkę, zatwierdzonym w dniu 18 stycznia 1935r. w trybie art. 57 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli. Zdaniem stron, okoliczność zadysponowania zaskarżoną decyzją gruntem stanowiącym współwłasność spadkobierców stanowi naruszenie prawa, albowiem brak podstaw do takiego rozporządzenia wynikał z faktu, że grunt ten jako własność prywatna nie stanowił terenu państwowego i w związku z tym nie podlegał działaniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz art. 232 § 1 kc.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: SKO [...] odmówiło stwierdzenia nieważności opisanej decyzji z dnia [...]. wskazując na szczególny charakter instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Organ przytaczając poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych podniósł, że przesłanka rażącego naruszenia prawa musi być oczywista, co ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że taka decyzja nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Zdaniem organu nadzoru, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie można pominąć faktu, że mające w sprawie znaczenie pojęcie "nieruchomości ziemskiej" użyte w art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6.06.1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej zostało zinterpretowane w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990r. (sygn.akt OTK 1990/1/26). W myśl tej uchwały "zakres przedmiotowy art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nie obejmuje tych nieruchomości ziemskich lub ich części, które przed dniem 1 września 1939r. zostały rozparcelowane z przeznaczeniem na działki budowlane po uprzednim zatwierdzeniu projektu parcelacji przez właściwy organ administracji państwowej Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem z datą takiego zatwierdzenia utraciły one charakter nieruchomości ziemskich bez względu na to, kiedy w następstwie parcelacji własność tych działek została prawnie przeniesiona na ich nabywców." W tej sytuacji organ nadzoru stwierdził, iż oczywistość interpretacji powołanego przepisu nie istniała w dacie wydania zaskarżonej decyzji i dopiero w oparciu o powyższą uchwałę można było uznać, że część nieruchomości objętej wnioskiem nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej.

Zmiana interpretacji przepisów dekretu PKWN o reformie rolnej w ocenie organu świadczy o braku oczywistego naruszenia tych przepisów, a skoro tak to nie można naruszenia tego przepisu traktować jako podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Wnioskodawcy wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po jego rozpatrzeniu organ stwierdził, iż nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze powtórzyło argumentację zawartą w poprzedniej własnej decyzji. Przywołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych organ wskazał, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Rozstrzygający dla oceny istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawny z daty wydania decyzji, w związku z tym późniejsza zmiana prawa bądź tym bardziej zmiana jego interpretacji pozostają bez wpływu na taką ocenę.

W świetle uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990r. odnoszącej się do wykładni art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6.06.1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy Kolegium podniosło, że wobec wątpliwości interpretacyjnych wskazanego przepisu brak podstaw do uznania oczywistości naruszenia art. 2 ust. 1 lit. e jak również rażącego naruszenia prawa, pozwalających na stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Reasumując, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z faktu dokonania interpretacji użytego w art. 2 ust. 1 lit. e pojęcia "nieruchomość ziemska" w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19.09.1990r., nie wynika, że doszło do rażącego naruszenia prawa w dacie wydania decyzji Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] ustanawiającej użytkowanie wieczyste działki nr 1/1 położonej w K. na rzecz Spółdzielni Pracy Remontowo-Budowlanej w K..

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] wnieśli J.T., M.T. i A.T. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata P.B.. Skarżący zarzucili rozstrzygnięciu naruszenie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz art. 232 § 1 kc poprzez ustalenie, że nieruchomość nie stanowiąca własności państwowej mogła stanowić przedmiot ustanowienia użytkowania wieczystego, a także naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 158 kpa,

- art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. ,

- art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 232 § 1 kc w brzmieniu z 1965r.,

- art. 8 kpa oraz art. 32 Konstytucji RP,

- zasady równej mocy środków dowodowych,

- art. 7, art. 75, art. 76, art. 77 § 1 i 80 kpa,

- art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu skarżący stwierdzili, że będący podstawą prawną kwestionowanej decyzji przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r.o gospodarce terenami w miastach i osiedlach nie budził wątpliwości interpretacyjnych. W dacie wydania decyzji z dnia [...] zawarta w tym przepisie przesłanka określająca wymóg, by nieruchomość oddawana w użytkowanie wieczyste stanowiła własność Skarbu Państwa nie była spełniona, a okoliczność ta znalazła potwierdzenie w decyzji Wojewody z dnia [...] orzekającej, że w dniu [...] działka nr ew. 1305/1 nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego [...] o przeprowadzeniu reformy rolnej. Za nieuprawnione skarżący uznali więc pominięcie decyzji Wojewody przy ocenie możliwości ustanowienia na tym gruncie użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich. Z tej właśnie autorytatywnej decyzji a nie jak twierdzi Kolegium z późniejszej zmiany przepisu lub jego interpretacji wynika obiektywny brak zaistnienia wymaganych przesłanek do ustanowienia użytkowania wieczystego. Zdaniem autorów skargi, skoro Skarb Państwa nie nabył spornej nieruchomości w dniu 13 września 1944r. to nie została spełniona przesłanka ustawowa do ustanowienia i nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną 1305/1, zaś decyzja Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] odbiegająca w sposób oczywisty od rzeczywistego stanu prawnego w sposób rażący narusza prawo i jest bezwzględnie nieważna.

Skarżący zarzucili rozstrzygnięciu Kolegium sprzeczność z dotychczasowym orzecznictwem zarówno organów administracji publicznej jak i sądów administracyjnych, które w przypadku deklaratoryjnego stwierdzenia braku przesłanek do przejścia własności nieruchomości na Skarb Państwa ex lege na mocy przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej przez właściwy organ i w rezultacie braku wystąpienia skutku w postaci przejścia prawa własności z dotychczasowych właścicieli przyjmowało tę okoliczność za rażące naruszenie prawa tj. przesłankę konieczną i jednocześnie niezbędną do stwierdzenia nieważności decyzji lub ich wydania z naruszeniem prawa. Podnieśli, że zgodnie z orzecznictwem, o tym czy naruszenie prawa jest naruszeniem "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" uznaje się takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, nie ma zaś znaczenia ani oczywistość naruszenia danego przepisu, ani nawet charakter przepisu, który został naruszony. Skarżący podkreślili, że wskazane przez nich naruszenie pociąga za sobą wywłaszczenie osób prywatnych bez podstawy prawnej i odpowiedniego odszkodowania, co nie może znajdować akceptacji w państwie prawa.

Naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i administracji wyrażonej w art. 8 kpa oraz zasady równości obywateli wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP skarżący nadto upatrują w stanowisku Kolegium, które odbiega od innych tego typu rozstrzygnięć wydawanych w podobnych sprawach, o czym świadczą załączone do skargi decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji [...] z dnia [...] a w szczególności decyzja Ministra Infrastruktury [...] z dnia [...] którą organ stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa w odniesieniu do sąsiedniej nieruchomości stanowiącej część nieruchomości, z której powstała działka 1305/1.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna wykazała naruszenia prawa skutkujące koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego .

Rozpatrując sprawę organ nadzoru uznał, że w wyniku wydania przez Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Powiatowej Rady Narodowej w K. decyzji z dnia [...] ustanawiającej użytkowanie wieczyste działki nr 1/1 położonej w K. na rzecz Spółdzielni Pracy Remontowo-Budowlanej w K. nie doszło do rażącego naruszenia prawa, albowiem na gruncie obowiązującej wykładni przepisów dekretu organ miał prawo uznać, że przedmiotowy grunt stanowił teren państwowy będący własnością Skarbu Państwa. Dokonanie interpretacji pojęcia "nieruchomość ziemska" użytego w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej dopiero w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19.09.1990r., pozwalało na stwierdzenie, że oddany w użytkowanie wieczyste grunt (tj. aktualnie działka 1305/1) nie podlegał przejęciu na cele reformy rolnej. To zaś oznacza, że nie można mówić o oczywistym naruszeniu przepisu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz art. 232 § 1 k.c. , a w konsekwencji stanowi o braku podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Z taką argumentacją na gruncie konkretnej sprawy nie sposób się zgodzić.

Dla rozpoznania niniejszej sprawy niezbędne jest ustalenie relacji pomiędzy ustanowieniem użytkowania wieczystego gruntu na podstawie decyzji administracyjnej w oparciu o przepisy ustawy z 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz decyzją wydaną w oparciu o art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN stwierdzającą, że konkretna nieruchomość nie podpadała pod działanie tego dekretu.

Ocena charakteru decyzji oraz skutków prawnych, które wywiera decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 2 ust. 1 lit e dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (zwanego dalej dekretem PKWN) stanowi kluczowe zagadnienie dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

Przy rozważaniu powyższych kwestii Sąd kierował się poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.02.1998r. sygn. akt IV SA 889/96 opubl. Lex nr 45957 z którym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni się zgadza i który w ocenie Sądu pozostaje nadal aktualny. W wyroku tym NSA wskazał, że "w przypadku kiedy mamy do czynienia z obowiązkiem bądź prawem wynikającym wprost z ustawy (z mocy prawa), skutek prawny następuje z datą ustaloną w tej ustawie, natomiast akt administracyjny konkretyzujący przedmiot i skierowany do indywidualnego adresata ma charakter deklaratoryjny. Decyzje deklaratoryjne ustalają jedynie autorytatywnie istnienie i zakres jakiegoś stosunku prawnego, który powstał wcześniej z mocy przepisów prawnych. Skutki prawne w tego typu sytuacjach powstają ex tunc jako skutki wejścia w życie tego przepisu prawnego, a nie ex nunc, jako skutki prawne decyzji deklaratoryjnej. Jest to podstawowa cecha różniąca decyzje deklaratoryjne od decyzji konstytucyjnych, które same określają datę, od której następują skutki prawne. Decyzje deklaratoryjne mogą być wydawane w każdym czasie, jako, że nie kreują nowych stanów prawnych, a tylko stwierdzają ich istnienie".

W kontekście takiego stanowiska uznać należy, że decyzja Wojewody z dnia 30.06.1997r. orzekająca m.inn., że w dniu 13 września 1944r. działka nr 1305/1 położona w K. nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, a w związku z tym czas jej wydania potwierdza jedynie skutki prawne jakie zaistniały z mocy prawa w dniu wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, czyli w dniu 13 września 1944r. Z tą bowiem datą podpadające pod działanie dekretu nieruchomości przechodziły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa.

Stanowisko co do deklaratoryjnego charakteru decyzji Wojewody z dnia [...] prowadzi do stwierdzenia, że Skarb Państwa w dacie wejścia w życie dekretu PKWN tj. w dniu 13.09.1944r. nie nabył własności przedmiotowej nieruchomości.

Nadmienić należy, iż pogląd o deklaratoryjnym charakterze decyzji wydanej na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. – w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej znajduje potwierdzenie m.inn. w wyrokach: Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2000r. sygn.akt IV SA 2582/98, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 1998r. sygn.akt IV SA 889/96, uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006r. sygn.akt I OPS 2/06, a także wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 lipca 2007r. sygn.akt SK 1/2006 (część IV uzasadnienia).

Konsekwencją powyższych rozważań jest uznanie, że ocena prawidłowości decyzji ustanawiającej użytkowanie wieczyste jest zależna od treści decyzji wydanej w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Z tych względów za trafny należy uznać zarzut skarżących dotyczący naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na jego wynik tj. 7, 75, 76, 77 § 1 i 80 kpa poprzez pominięcie przy ocenie możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich decyzji Wojewody z dnia [...] wydanej na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. – w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51) w zw. z art. 2 ust. 1 lit e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 3, poz. 13 z 1945r.-tekst jedn.)

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach stanowiącym podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia kwestionowanej decyzji wieczyste użytkowanie może być ustanowione tylko na terenie państwowym. Podobną regulację zawierał art. 232 kc w brzmieniu na dzień wydania decyzji stanowiąc "grunty stanowiące własność państwową a położone w granicach administracyjnych miast lub osiedli oraz grunty państwowe położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta lub osiedla i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki (tereny państwowe), mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, jak również spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego i innym osobom prawnym określonym w przepisach szczególnych". Przekazywanie terenów państwowych w użytkowanie wieczyste następowało w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej rady narodowej (art. 10 ust. 1 ustawy z 1961r.)

Z analizy powołanych przepisów wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że niezbędną ustawową przesłanką ustanowienia użytkowania wieczystego w drodze decyzji administracyjnej było oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu państwowego czyli gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, gdyż tylko taki grunt mógł stanowić przedmiot użytkowania wieczystego.

W świetle obowiązujących w dacie podjęcia kwestionowanej decyzji regulacji prawnych oraz na podstawie ustalonego stanu faktycznego w sprawie brak było przesłanek do oddania Spółdzielni Pracy Remontowo-Budowlanej w K. przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, którego właścicielem nie był Skarb Państwa prowadzi do oczywistości naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji z dnia [...].

Wyjaśnić bowiem trzeba, że przedmiotem postępowania nadzorczego jest przede wszystkim ocena prawidłowości wydanej decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z obowiązującym prawem materialnym, a nie tylko prawidłowość działania organu wydającego kontrolowaną decyzję. Podnoszona przez organ nadzoru okoliczność, że Powiatowej Radzie Narodowej nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa w dacie wydawania decyzji tj. w dniu [...] skoro dopiero w dniu 19.09.1990r. Trybunał Konstytucyjny dokonał interpretacji pojęcia "nieruchomości ziemskiej" użytego w art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN, nie może przesądzać o prawidłowości tej decyzji. Na uwagę zasługuje stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone już w 1968r. w wyroku z dnia 21 czerwca sygn. akt III CRN 139/68 (publ. OSNCP 1969, nr 5, poz. 93), w którym stwierdzono, że "nabycie użytkowania wieczystego w drodze ustanowienia go przez odpowiedni organ Państwa co do nieruchomości nie będącej własnością państwową nie jest możliwe, choćby nawet nabywca działał będąc w dobrej wierze – w zaufaniu do księgi wieczystej".

Dokonując odmiennej interpretacji art. 12 ust. 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w zw. z art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN, Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ nadzorczy uwzględni podniesione wyżej uwagi. Prowadząc postępowanie ponownie organ powinien również dokonać ustaleń dotyczących aktualnego stanu prawnego działki nr 1305/1, pod kątem nieodwracalnych skutków w rozumieniu art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 2 kpa, które stanowią przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji natomiast uzasadniają stwierdzenie, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.