Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1016/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 37ap ust. 1 pkt 2,  65 ust. 1, 72 ust. 1, ust. 3, ust. 8 pkt 2, , 86 ust. 1 i ust. 2, 96 ust. 1, 101 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 2142
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2017 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [....] marca 2017 r. nr [....] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej GIF) decyzją z [...] marca 2017 r., nr [...] utrzymał w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej: WIF, organ I instancji) z [...] maja 2015 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia z [...] września 2009 r., udzielonego [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: spółka, skarżąca) na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]" położonej w [...], przy [...] (dalej apteka).

Za podstawę prawną decyzji GIF przyjął art. 115 ust. 1 pkt 4 w związku

z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2 i 9,

art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 88 ust. 5 pkt 1, art. 96 ust. 1, art. 103 ust. 1 pkt 2, art. 103 ust. 2 pkt 1 oraz art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 i art. 86a ustawy

z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2016 r. poz. 2142; dalej "Pf.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa.).

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym.

WIF [...] września 2009 r. wydał spółce zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]" położonej w [...], przy [...].

Pismem z [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej

w [...] poinformował WIF o nieprawidłowościach stwierdzonych w trakcie kontroli podmiotu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (poprzednio [...] sp. z o.o.), którego działalność polegała na sprzedaży hurtowej wyrobów farmaceutycznych. W wyniku kontroli, w oparciu o faktury VAT stwierdzono, że ww. hurtownia farmaceutyczna zaopatrywała się w produkty lecznicze u podmiotów nie posiadających zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, w tym m.in. u skarżącej spółki. W piśmie podano numery, daty wystawienia oraz wartości netto i brutto faktur wystawionych przez spółkę na rzecz kontrolowanej hurtowni.

Pismem z [...] czerwca 2014 r. WIF zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia udzielonego jej zezwolenia

na prowadzenie apteki. Ponadto wezwano spółkę do przekazania w terminie 7 dni kopii faktur VAT, wystawionych przez spółkę, dokumentujących sprzedaż, których numery podano w piśmie.

Przy piśmie z [...] lipca 2014 r. spółka zwróciła się z prośbą o wydłużenie

ww. terminu o 14 dni, podając że [...] marca 2014 r. nastąpiły zmiany własnościowe

w spółce oraz zmiany we władzach spółki. WIF przychylił się do prośby spółki (pismo z [...] lipca 2014 r.).

Pismem z [...] sierpnia 2014 r. spółka wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego oświadczając między innymi, że po zmianach własnościowych

i we władzach spółki podejmuje działania niezbędne dla prawidłowego i zgodnego z prawem działania aptek. Według spółki niedozwolona sprzedaż produktów leczniczych była prowadzona z apteki "[...]" w [...], ul. [...], która w marcu 2013 r. została przez spółkę zbyta jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, tj. rok przed zmianami właścicielskimi. Do pisma załączono faktury sprzedaży produktów leczniczych (m.in. Fraxiparine, Fragmin, Clexane, Seretide, Serevent, Symbicort, Oxis Turbuhaler, Singulair, Pulmicort Turbuhaler, Arimidex, Zoladex, Pulmozym, CellCept, Vagifem), z których wynika, że sprzedawcą była [...] sp. z o.o. w [...],

a nabywcą podmiot nieuprawniony – [...] sp. z .o.o. z siedzibą w [...]. Ponadto spółka przesłała faktury sprzedaży produktów leczniczych pomiędzy [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...],[...][...],[...], a [...] sp. z .o.o. z siedzibą w [...].

WIF pismem z [...] sierpnia 2014 r. zwrócił się do [...] Izby Aptekarskiej z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia

na prowadzenie apteki. Ostatecznie [...] grudnia 2014 r. Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] (dalej ORA) podjęło uchwałę zawierającą pozytywną opinię w sprawie cofnięcia przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki.

Pismem z [...] marca 2015 r. WIF poinformował spółkę o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia oraz

o przysługujących jej prawach.

Spółka w piśmie z [...] marca 2015 r., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz akcentując niezakończenie procesu uzgodnień cofnięcia zezwolenia, wskazała w szczególności na bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania "w związku z zaprzestaniem działalności apteki potwierdzonym złożonym wnioskiem o wygaszenie zezwolenia (...) na prowadzenie apteki (...) >[...]<", która to sprawa "jest obecnie na etapie sądowej kontroli (...)". Następnie wyjaśniła (pismo z [...] kwietnia 2015 r.), iż w wyniku omyłki pisarskiej "w piśmie dot. cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie >[...]< wskazane zostały okoliczności odnoszące się do >[...]<, to jest zawisłość postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego w wyniku zaskarżenia postanowienia (...) z dnia [...] października 2014 r.".

W tych okolicznościach [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny

w [...] (WIF) [...] maja 2015 r. wydał decyzję cofającą zezwolenie

na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]", wydane [...] września

2009 r. na rzecz spółki. Decyzję wydano na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 i art. 99 ust. 2, w związku z art. 101 pkt 4, art. 103 ust. 2 pkt 1 oraz w związku z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 5, 8, 9, art. 87 ust. 2

pkt 1 i art. 96 ust. 1 Pf. oraz 104 § 1 i § 2 i art. 107 § 1 Kpa..

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I podał w szczególności, że wobec spółki prowadzone było w 2011 r. postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia

na prowadzenie apteki o nazwie "[...]", z uwagi na prowadzenie sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej w okresie od [...] września

do [...] grudnia 2010 r. i od [...] stycznia do [...] lutego 2011 r., zakończone decyzją

z [...] września 2011 r. "w której między innymi, nakazał przedsiębiorcy zaprzestania prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych". Mimo tego, jak wskazał WIF, spółka nie zaniechała prowadzenia sprzedaży leków

do podmiotów nieuprawnionych "i w dalszym ciągu zbywała produkty lecznicze

do hurtowni farmaceutycznej, co potwierdzają faktury VAT wystawione (...) w okresie od [...] maja 2011 r. do [...] grudnia 2011 r.", zatem nie wykonała decyzji z [...] września 2011 r., zaś zgodnie z art. 103 ust. 2 Pf. organ może cofnąć zezwolenie

na prowadzenie apteki, jeżeli nie usunięto w ustalonym terminie wskazanych uchybień. W ocenie WIF, działania spółki polegające na dostarczaniu produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego oznaczają, że przedsiębiorca utracił rękojmię należytego prowadzenia apteki, co obliguje organ do cofnięcia zezwolenia.

Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie

i umorzenie postępowania w I instancji, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na wstępie nadmieniła,

że zamknęła aptekę wnosząc do WIF o wygaszenie zezwolenia, a w przedmiocie tego wygaszenia toczy się sprawa VI SA/Wa 4363/14.

Powyższej decyzji spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 104 ust. 2 w związku z art. 104 ust. 1 pkt 2 Pf., poprzez wydanie decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki mimo wcześniejszego jego wygaśnięcia, które nastąpiło, mimo że faktu tego WIF nie stwierdził w drodze decyzji;

- art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. w wyniku dokonania ponownej oceny prawidłowości prowadzenia obrotu produktami leczniczymi w zakresie objętym już wcześniej wydaną decyzją WIF;

- art. 37ap ust. 1 pkt 3 i art. 103 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 120 ust. 1 pkt 2 Pf., poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących rękojmi

na prowadzenie apteki;

- art. 6 Kpa. w związku z art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf., poprzez nadużycie wynikającego

z niego upoważnienia i wydanie decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki niezależnie od wynikającego z przepisów trybu stwierdzania uchybień w zakresie obrotu produktami leczniczymi;

- art. 7 Kpa., poprzez cofnięcie zezwolenia, to jest zastosowanie najbardziej dotkliwej możliwej sankcji wobec spółki w sytuacji, w której sankcja ta była nieproporcjonalna wobec skali stwierdzonych naruszeń.

Uzasadniając sformułowane wyżej zarzuty spółka wskazała między innymi

na bezprzedmiotowość cofnięcia zezwolenia, gdyż przed doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie z dnia [...] czerwca 2014 r., wysłała do WIF wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia z uwagi

na zaprzestanie działalności.

Ponadto w toku postępowania WIF zwrócił się do ORA o wydanie opinii

i pomimo niezakończenia postępowania wpadkowego wydał decyzję w sprawie cofnięcia zezwolenia, czym naruszył art. 77, art. 80, art. 106 Kpa. W ocenie spółki, organ był zobligowany do zebrania w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, a w przedmiotowej sprawie brak jest prawomocnej uchwały samorządu aptekarskiego.

GIF decyzją z [...] sierpnia 2015 r. uchylił w całości decyzję WIF z [...] maja 2015 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia z [...] września 2009 r., udzielonego spółce na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "Jasna" i jednocześnie cofnął zezwolenie na prowadzenie tej apteki.

GIF podzielił stanowisko WIF w zakresie stwierdzonego nielegalnego obrotu produktami leczniczymi przez spółkę, jednakże z uwagi na brak uwzględnienia normy z art. 104 ust. 1 pkt 2 Pf. uchylił przedmiotową decyzję i orzekł co do istoty sprawy. Według GIF, który podał też, że pismem z [...] lipca 2015 r. strona poinformowała go, iż w świetle wyroku Sądu z 17 czerwca 2015 r. w ww. sprawie VI SA/Wa 4363/14 zezwolenie na prowadzenie "przedmiotowej apteki wygasło z dniem zakończenia działalności i nie może zostać cofnięte", z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż strona dostarczała produkty lecznicze, w tym leki wydawane na receptę (Rx) do nieuprawnionego podmiotu – [...] sp. z o.o. Wśród leków sprzedawanych przez spółkę były takie, których okresowo brakowało na rynku, co stwarzało sytuacje, w których pacjenci nie mogli się w nie zaopatrzyć. Ponadto spółka dokonywała sprzedaży produktów leczniczych pomimo wydania [...] września 2011 r. przez WIF decyzji nakazującej zaprzestania prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych

i asortymentu wymienionego w art. 72 ust. 5 Pf. Proceder nielegalnego obrotu produktami leczniczymi potwierdza przekazane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] pismo z [...] czerwca 2014 r. z którego wynika, że spółka nie zastosowała się do ww. zakazu i dokonywała sprzedaży produktów leczniczych

do podmiotu nieuprawnionego po dniu wydania decyzji.

W uzasadnieniu GIF powołał się na treść art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 3, art. 72 ust. 1, art. 74 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2 - 5 i 8,

art. 72 ust. 5, art. 96 ust. 1, art. 37ap ust. 1 pkt 2, art. 101 pkt 4, art. 103 ust. 2 pkt 1, art. 103 ust. 1, art. 86a Pf. oraz § 10 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki (Dz.U. Nr 187, poz. 1565). Organ odwoławczy wyjaśnił, że rękojmię należytego prowadzenia apteki "musi dawać również przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej i podjął działalność gospodarczą w tym zakresie". Postępowanie przedsiębiorcy naruszające przepisy regulujące prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej świadczy o tym, że przedsiębiorca ten nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Utrata rękojmi oznacza, że przedsiębiorca przestał spełniać jeden z warunków określonych przepisami prawa wymaganych

do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu na prowadzenie apteki.

Zdaniem GIF, w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka uzasadniająca cofnięcie zezwolenia określona w art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf. Działanie spółki organ ocenił negatywnie z uwagi na sprzedaż produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego, negatywne skutki społeczne pozbawienia pacjentów dostępu

do produktów leczniczych oraz niewykonanie przez spółkę decyzji WIF z [...] września 2011 r.

Odnośnie do wynikającego z odwołania wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki GIF podał, że do wygaśnięcia zezwolenia dochodzi z mocy prawa w wyniku rezygnacji przez podmiot prowadzący aptekę

z prowadzenia tej apteki. Wobec powyższego organ I instancji powinien stwierdzić wygaśnięcie tego zezwolenia zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2 Pf. Jednakże na dzień wydania decyzji przez organ II instancji uległ zmianie stan prawny, ponieważ ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 788) dodano do przepisu art. 104 p.f. ust. 2a i 2b. Zgodnie z art. 104 ust. 2a w przypadku rezygnacji z prowadzonej działalności gospodarczej, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie podlega wygaśnięciu do czasu zakończenia postępowań kontrolnych lub administracyjnych. Jeżeli natomiast w wyniku zakończonego postępowania kontrolnego lub administracyjnego zachodzą przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, wojewódzki inspektor farmaceutyczny cofa zezwolenie; wygaśnięcia nie stwierdza się (art. 104 ust. 2b). Uwzględniając powyższe zmiany prawne oraz niezakończenie postępowania odwoławczego GIF ustalił brak podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia. Według GIF zaniechanie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia przez WIF stanowiło naruszenie obowiązujących przepisów w postępowaniu w I instancji, zaś w postępowaniu odwoławczym – w wyniku zaistniałych zmian – brak stwierdzenia (wygaśnięcia zezwolenia) nie może nastąpić z uwagi na niezakończenie postępowania administracyjnego.

W opinii GIF, utrata rękojmi na prowadzenie apteki, nawet gdy nastąpiła

w związku z dokonanymi przez przedsiębiorcę działaniami prowadzonymi

na podstawie zezwolenia wydanego do prowadzenia innej apteki niż tej, której dotyczy postępowanie administracyjne, powoduje utratę rękojmi wobec wszystkich zezwoleń, które posiada dany przedsiębiorca. Z pojęcia rękojmi wynika, że podmiot musi ją posiadać wobec całego zakresu swojej działalności, a nie tylko wobec jakiegoś wycinka, fragmentu działalności. Bez znaczenia jest przy tym fakt nabycia spółki przez nowych właścicieli, ponieważ nowy właściciel odpowiada za wszystkie działania, które dokonywane były w ramach posiadanego zezwolenia przez poprzedniego właściciela.

Spółka zaskarżyła powyższą decyzję GIF do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.

Sąd wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2636/15, uchylił decyzję GIF z [...] sierpnia 2015 r., wskazując, że do uchylenia doszło z innych zasadniczo przyczyn niż te, które zostały sformułowane przez skarżącą spółkę

w skardze w formie zarzutów pod adresem podjętego rozstrzygnięcia. Nie ustalono

w tej decyzji w sposób jednoznaczny i niewątpliwy wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznoprawnego sprawy, co uniemożliwia pełną kontrolę sądowoadministracyjną decyzji i ocenę legalności działania organu odwoławczego, który zaakceptował decyzję pierwszoinstancyjną w sprawie posługując się uzasadnieniem, które nie jest wyczerpujące i zawiera sprzeczności.

Sąd wskazał w szczególności, że sprawa niniejsza – zgodnie z przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia – dotyczy cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "Jasna", podczas gdy w ww. sprawie VI SA/Wa 4363/14 Sąd rozpatrywał skargę skarżącej spółki na postanowienie organu odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia

na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" motywowane toczącym się postępowaniem w przedmiocie cofnięcia tego zezwolenia. Oznacza to w konsekwencji, jak podał Sąd, że zaskarżoną decyzją organ cofnął skarżącej spółce zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]" posługując się okolicznościami związanymi z działalnością apteki "[...]". Wymienił przy tym w zaskarżonej decyzji wszystkie możliwe podstawy cofnięcia tego zezwolenia – wynikające z ustawy Prawo farmaceutyczne, jednak w świetle odnotowanego tu faktu posłużenia się apteką "[...]" dla cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki "[...]", żadnej z tych podstaw nie przełożył na okoliczności stanu faktycznego, który jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie/jest dla niej relewantny.

Sąd stanął na stanowisku, że wszystkie uwagi poczynione przez GIF w swojej istocie dotyczą innej sprawy, to jest wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki "[...]", a organ posługuje się nimi w sprawie cofnięcia zezwolenia

na prowadzenie apteki "[...]", co stanowi o źle ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy, a zasadniczo o jego braku, skoro organ cofnął skarżącej spółce zezwolenie na prowadzenie apteki "[...]", a de facto nie rozważył przesłanek cofnięcia odnoszących się do tej akurat apteki, gdyż nawiązywał w tym względzie

do ww. sprawy VI SA/Wa 4363/14 dotyczącej wygaśnięcia zezwolenia

na prowadzenie apteki "[...]". Tym samym uwagi i ustalenia zaskarżonej decyzji, jak stwierdził Sąd, nie przekładają się na okoliczności stanu faktycznego dotyczącego apteki "[...]", tylko dotyczą apteki "[...]", która nie była przedmiotem procedowania organu w niniejszej sprawie.

Dodatkowo Sąd zauważył, że istniejące w art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz.U. z 2014 r. poz. 1429 ze zm.) uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii

w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni stwarza jedynie generalną kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w przepisach ww. ustawy Prawo farmaceutyczne lub

w innych regulacjach. Jednakże w obowiązującym stanie prawnym brak jest takich materialnoprawnych podstaw zobowiązujących organ Inspekcji Farmaceutycznej

do współdziałania z organem samorządu aptekarskiego na podstawie art. 106 § 1 Kpa. Nie przewidują takiego trybu zarówno art. 37ap ust. 1 pkt 2, art. 99 ust. 2 ani

art. 103 ust. 1 pkt 2 Pf., statuujące zasady wydawania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, ani też inne przepisy tej ustawy oraz innych regulacji. Oznacza to, jak podał Sąd, że WIF nie miał prawnego obowiązku uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji cofającej skarżącej spółce zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej (por. co do tego stanowiska wyrok tut. Sądu z 16 lutego 2016 r. w sprawie VI SA/Wa 2627/15).

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na skutek wspomnianego wyżej wyroku Sądu, GIF decyzją z [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję WIF cofającą zezwolenie na prowadzenie apteki.

Jak wskazał GIF, z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że spółka prowadząc aptekę "[...]", dokonywała sprzedaży produktów leczniczych, w tym leków o kategorii dostępności na receptę, do hurtowni farmaceutycznej prowadzonej przez [...] sp. z o.o. W uzyskanych fakturach wskazano jako wystawiającego spółkę. GIF podkreślił, że produkty lecznicze wymienione na fakturach sprzedaży posiadają kategorię dostępności Rx, co oznacza, iż powinny zostać wydane z apteki na podstawie recepty lekarskiej. Fakt ten świadczy o tym, że prowadząca aptekę spółka nie zachowywała elementarnych zasad wydawania leków z apteki, tym bardziej, że produkty lecznicze wydawane bez recepty w większości podlegały refundacji. GIF podkreślił, że spółka dokonywała sprzedaży produktów leczniczych pomimo wydania przez WIF decyzji z [...] września 2011 r. nakazującej zaprzestania prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych

i asortymentu wymienionego w art. 72 ust. 5 Pf. Jak wskazał GIF, nielegalny obrót produktami leczniczymi do podmiotów nieuprawnionych potwierdzają faktury, które zostały przekazane przez spółkę w prowadzonym postępowaniu. GIF, podzielając stanowisko zajęte w przez WIF w zakresie stwierdzonego nielegalnego obrotu produktami leczniczymi, wskazał, że materiał dowodowy uzasadnia cofnięcie zezwolenia wydanego dla spółki na prowadzenie apteki ogólnodostępnej położonej

w [...], przy [...].

GIF przytaczając treść przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji wskazał, że spółka nie posiada zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej co powoduje, że nie mogła prowadzić działalności gospodarczej

w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi. Podkreślił, że w aptece ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność polegającą na dokonywaniu sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej.

GIF wskazał, że inspektor wojewódzki odmawia udzielenia zezwolenia

na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Uznał, że działania spółki należy ocenić negatywnie nie tylko w świetle możliwości cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki

w przypadku sprzedaży produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego, lecz także ze względu na negatywne skutki społeczne, które przejawiają się

w pozbawieniu dostępu do produktów leczniczych przez pacjentów. Zdaniem GIF, skoro spółka wykonywała bez zezwolenia działalność w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej, to utraciła rękojmię, o której mowa w art. 101 pkt 4 Pf.

Zdaniem GIF, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasady ne bis

in idem, gdyż organ przy rozstrzygnięciu przedmiotu sprawy, z ostrożności procesowej, wziął pod uwagę faktury sprzedaży wystawione przez spółkę po dniu

22 września 2011 r., tj. po dniu, kiedy decyzja stała się ostateczna.

Jak wyjaśnił GIF, żaden z przepisów postępowania administracyjnego lub ustawy – Prawo farmaceutyczne nie stanowi, iż w pierwszej kolejności organ powinien stosować przepisy mniej restrykcyjne, zaś w sytuacji braku poprawy

ze strony podmiotu posiadającego zezwolenie, powinien skorzystać z możliwości cofnięcia takiego zezwolenia. Podkreślił, że organ ma prawo samodzielnie decydować o tym, jaki przepis prawny jego zdaniem odzwierciedla stan faktyczny sprawy i wówczas zastosować przepis regulujący daną sytuację. Nadmienił, że zakres stwierdzonych podczas kontroli uchybień spowodował utratę rękojmi przez przedsiębiorcę prowadzącego aptekę ogólnodostępną, zaś konsekwencją utraty rękojmi jest cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki. Ponadto tryb z art. 120 ust.1 pkt 2 Pf. organ I instancji zastosował wobec przedsiębiorcy, wydając w dniu [...] września 2011 r. decyzję nakazującą zaprzestanie prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego. Zatem, jak wskazał GIF,

w omawianej sytuacji nie było możliwe zastosowanie innego przepisu niż wskazanego w podstawie zaskarżonej decyzji.

Nadto GIF wskazał, że uzyskanie opinii innego organu jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji wyłącznie, gdy przepis prawa nakazuje organowi

jej uzyskanie. Ustawa – Prawo farmaceutyczne nie nakłada na wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego obowiązku uzyskania opinii izby aptekarskiej

w przypadku cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Ponadto art. 106 § 1 Kpa. również nie nakłada takiego obowiązku. Powyższe prowadzi do wniosku, jak stwierdził GIF, że organ I instancji nie mógł dopuścić się naruszenia art. 106 § 1 i 5 Kpa., gdyż żaden przepis prawa nie uzależnia cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki od zajęcia stanowiska przez inny organ.

W skardze na wskazaną na wstępie decyzję GIF, spółka sformułowała zarzuty naruszenia następujących przepisów, a mianowicie:

- art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak zastosowania się przez GIF do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2636/15 i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w kierunku nakazanym przez Sąd, w szczególności w zakresie okoliczności odnoszących się do stanu faktycznego związanego z prowadzeniem apteki "Jasna", a nie żadnej innej;

- art. 7, art. 8 i art. 77 Kpa., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności twierdzeń spółki odnoszących się do okoliczności sprzedaży wskazanych produktów hurtowni farmaceutycznej przez aptekę o nazwie "[...]", która była prowadzona przez spółkę w [...], przy ulicy [...] i została zbyta w roku 2013, podczas gdy ma to kluczowe znaczenie dla rozpatrzenia zakresu rękojmi jaką daje przedsiębiorca na prowadzenie wskazanej apteki;

- art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 72 ust. 3 w związku z art. 86a a contrario Prawa farmaceutycznego, poprzez uznanie, że sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę do hurtowni farmaceutycznej, w dacie sprzed nowelizacji Prawa farmaceutycznego dokonanej ustawą z dnia 19 grudnia 2014 r., było sprzedażą hurtową powodującą, że przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu,

a tym samym

- rażące naruszenie art. 8 Kpa., poprzez dokonywanie przez organ administracji rozszerzającej interpretacji szeregu przepisów Prawa farmaceutycznego w celu osiągnięcia z góry założonego efektu – potwierdzenia zasadności wydania decyzji

w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej,

w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację towarzyszącą sformułowanym wyżej zarzutom. Stwierdziła w szczególności, że GIF skupił się

na rozważaniach prawnych dotyczących rękojmi należytego prowadzenia apteki, nie wyjaśniając, czy miała miejsce jakakolwiek sprzedaż przez aptekę "[...]" na rzecz hurtowni farmaceutycznej.

W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.), obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Ustawa - Prawo farmaceutyczne przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy. W myśl art. 68 ust. 1 ww. ustawy, obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1. W art. 72 ust. 3 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne zdefiniowano "obrót hurtowy" jako wszelkie działania polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w Państwie Członkowskim Unii Europejskiej lub Państwie Członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności.

Obrót hurtowy produktami leczniczymi ma miejsce m.in. wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne. Z kolei art. 72 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych. Zgodnie z art. 74 ust. 1 tej ustawy, podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego.

W aptece ogólnodostępnej nie może być zatem prowadzona działalność polegająca na dokonywaniu sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych. W świetle art. 68 ust. 1 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne, obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art, 71 ust. 1. Obrót hurtowy produktami leczniczymi natomiast ma miejsce m.in. wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie z art. 87 ust. 2 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne, apteki ogólnodostępne przeznaczone są do zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8, oraz wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2 przedmiotowej ustawy. Ponadto, przepis art. 96 ust. 1 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne stanowi wprost, że produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych: 1) na podstawie recepty, 2) bez recepty, 3) na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca nie posiadał zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, a zatem nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi.

Z akt sprawy wynika, że strona - [...] Spółka z o.o., posiadająca zezwolenia na prowadzenie 7 aptek ogólnodostępnych, dostarczała produkty lecznicze podmiotowi prowadzącemu hurtownię farmaceutyczną, a zatem prowadziła obrót hurtowy. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy-Prawo farmaceutyczne, obrót hurtowy, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, a zgodnie z art. 74 ust. 1 ww. ustawy, podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego.

Z materiału dowodowego niniejszego postępowania wynika, że strona, pomimo toczącego się uprzednio postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki o nazwie "[...]", nie zaniechała prowadzenia sprzedaży leków do podmiotów nieuprawnionych i w dalszym ciągu zbywała produkty lecznicze do hurtowni farmaceutycznej, co potwierdzają faktury VAT, dokumentujące sprzedaż produktów leczniczych, wystawione przez stronę na rzecz [...] Spółki z o.o., w okresie od [...] maja 2011r. do [...] grudnia 2011r. Zdaniem Sądu , skarżąca była świadoma (co najmniej od maja 2011lr., tj. od przeprowadzonej w dniach [...] i [...] maja 2011r. kontroli apteki "[...]" w [...]), że tego rodzaju działania naruszają przepisy ustawy-Prawo farmaceutyczne, jednak nie wycofała się z prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych.

Jak wykazała analiza kserokopii 27 faktur VAT wystawionych przez stronę na rzecz podmiotu [...] Spółki z o.o. - prowadzącego hurtownię farmaceutyczną, [...] Spółka z o.o. dokonała w okresie od [...] maja 2011r. do [...] grudnia 2011r. sprzedaży produktów leczniczych o wartości 1 043 480,90 złotych. W powyższych fakturach wskazano jako wystawiającego: "[...] Sp. z o. o. Al. [...][...][...]". Jedynie w dwóch fakturach o wartości łącznej 39 341,41 złotych z dnia [...] i [...] grudnia 2011r. jako wystawiającego wskazano: "[...] Sp. z o.o. Al. [...][...][...][...] ul. [...][...][...]".

Sprzedaż powyższa dotyczyła między innymi, leków przeciwzakrzepowych (Fraxiparine, Fragmin, Clexane), insulin, leków przeciwastmatycznych (Seretide, Serevent, Symbicort, Oxis Turbuhaler, Singulair, Pulmicort Turbuhaler), leków stosowanych w onkologii (Arimidex, Zoladex,) mukowiscydozie (Pulmozym), w zapobieganiu odrzucania przeszczepów (CellCept), w ginekologii (Vagifem). Powyższych leków brakowało okresowo na rynku, co stwarzało sytuacje, w których pacjenci nie mogli zaopatrzyć się w ww. leki. Braki ww. leków i trudności w zaopatrzeniu zgłaszali zarówno pacjenci jak i apteki. Ww. leki niejednokrotnie stanowią leki ratujące życie i zdrowie pacjentów i najczęściej występują w tzw. "odwróconym 'i łańcuchu dostaw."

Reasumując [...] Spółka z o.o., posiadająca zezwolenia na prowadzenie 7 aptek ogólnodostępnych, dostarczała produkty lecznicze podmiotowi prowadzącemu hurtownię farmaceutyczną, a zatem prowadziła obrót hurtowy. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy-Prawo farmaceutyczne, obrót hurtowy, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, a zgodnie z art. 74 ust. 1 ww. ustawy, podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego.

Powołane w motywach decyzji okoliczności i wystawione faktury w sposób jednoznaczny potwierdzają zarzuty i twierdzenia organów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia przyjęcie, że [...] Spółka z o.o., nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Ustalono bowiem, że prowadząc apteki [...] Spółka z o.o dokonywała - wbrew przepisom ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne - obrotu hurtowego produktami leczniczymi, w tym wydawanych z przepisu lekarza - Rp, a ich sprzedaż dokonywana była do [...] Spółki z o.o. - prowadzącego hurtownię farmaceutyczną, co jest niezgodne z ww. przepisami. Należy podkreślić, że produkty lecznicze o określonej kategorii dostępności, wydawane z przepisu lekarza - Rp, mogą być wydawane z apteki wyłącznie na podstawie recepty lub zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych.

Prowadzenie obrotu hurtowego produktami leczniczymi przez podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną jest niedopuszczalne. Prowadzenie obrotu produktami leczniczymi poprzez sprzedawanie tych produktów przez podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną do podmiotu prowadzącego inne apteki ogólnodostępne stanowi naruszenie wymagań ustawowych, dotyczących obrotu produktami leczniczymi. Prowadzenie obrotu hurtowego produktami leczniczymi, z wyjątkami przewidzianymi w art. 72 ust. 8 pkt 2 przedmiotowej ustawy, zostało zastrzeżone wyłącznie dla hurtowni farmaceutycznych, składów celnych i konsygnacyjnych produktów leczniczych. Skoro skarżąca nie posiadał zezwolenia na prowadzenie obrotu hurtowego produktami leczniczymi, to zgodnie z prawem - takiej działalności nie mógła prowadzić. Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca, prowadząc apteki ogólnodostępne, dostarczała produkty lecznicze do hurtowni, co oznacza, że w niniejszej sprawie zaistniał tzw. odwrócony łańcuch dystrybucji.

Na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne, organ wydający zezwolenie cofa je w przypadku, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Również przepis art. 103 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne wskazuje, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny cofa zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jeżeli apteka naruszyła przepis art. 86a. W myśl art. 86a ww. ustawy, zakazane jest zbywanie produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną lub punkt apteczny hurtowni farmaceutycznej, innej aptece ogólnodostępnej lub innemu punktowi aptecznemu.

Jednym z warunków udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki jest - w myśl art. 101 pkt 4 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne - dawanie rękojmi należytego prowadzenia apteki. Oczywistym jest, że rękojmia należytego prowadzenia apteki musi istnieć przez cały czas prowadzenia działalności objętej zezwoleniem. Konieczność posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki badana jest nie tylko na etapie wydawania zezwolenia na otwarcie nowej apteki. Przedsiębiorca posiadający już zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej musi spełniać tę przesłankę przez cały okres posiadania zezwolenia, a obowiązki nałożone na niego ww. ustawą - Prawo farmaceutyczne i zezwoleniem wyznaczają granice, w jakich może poruszać się prowadząc reglamentowaną działalność, a przekroczenie tych granic powoduje utratę rękojmi.

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "rękojmi należytego prowadzenia apteki". W tym zakresie należy więc skorzystać z dorobku doktryny i orzecznictwa odnoszącego się do rękojmi należytego wykonywania zawodu, tym bardziej, że Naczelny Sąd Administracyjny kilkakrotnie stwierdzał, iż orzecznictwo dotyczące poszczególnych zawodów, w których wymagana jest rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu, znajduje zastosowanie ogólnie do pojęcia "rękojmi", z uwzględnieniem cech szczególnych danego zawodu, przy czym chodzi nie tylko o wiedzę i wysokie kwalifikacje, ale o sumienność i rzetelność (M. Kulesza, Opinia prawna odnośnie do rękojmi należytego prowadzenia apteki, Biuletyn Informacyjny, Okręgowa Izba Aptekarska w Warszawie, luty 2004 r., s. 27; por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1999 r. o sygn. akt II SA 879/99, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl"). W orzecznictwie wskazuje się, że przez pojęcie "rękojmi należytego wykonywania zawodu" należy rozumieć całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących danego zawodu, składających się na jego ogólny wizerunek, a odnoszonych do osoby zaufania publicznego" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1999 r. o sygn. akt II SA 879/99, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl"). Na wizerunek ten składają się takie cechy charakteru, jak: szlachetność, prawość, uczciwość, sumienność i bezstronność łącznie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2001 r. o sygn. akt II SA 959/00, publ http://orzeczenia.nsa.gov.pl"). Ponadto, zaznacza się, że rękojmia należytego wykonywania zawodu ściśle wiąże się z nieskazitelnym charakterem osoby, a w tym przypadku istotne są takie przymioty osobiste, jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Na rękojmię składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie. Pojęcie "rękojmi" to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego będzie wykonywany prawidłowo. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r. o sygn. akt VI SA/Wa 499/06; z dnia 12 lutego 2007 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2084/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl"). Przesłanki rękojmi nie należy przy tym utożsamiać z wymaganiem odnoszącym się do kwalifikacji zawodowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2001 r. o sygn. akt II SA 959/00, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl"). Z drugiej strony jednak nie można przyjąć, że rękojmia (w ogóle) nie wiąże się z wiedzą praktyczną konieczną do wykonywania zawodu. Brak odpowiednich umiejętności czy też dostatecznej praktyki może bowiem mieć wpływ na poziom świadczonych usług, a przez to nie stanowić gwarancji należytego wykonywania zawodu.

Utrata przymiotu dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej powoduje określone sankcje, jakie ustawodawca wprowadza w celu eliminowania sytuacji stwarzających zagrożenie dla obrotu produktami leczniczymi, mianowicie cofniecie zezwolenia. W ocenie Sadu nie naruszenia to art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zwłaszcza w kontekście zasady proporcjonalności. Przepis art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zasada proporcjonalności) stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Reglamentowanie sfery obrotu produktami leczniczymi niewątpliwie podyktowane jest troską ustawodawcy o zdrowie i życie obywateli, toteż ograniczenia, jakie zostały wprowadzone w ramach tego obrotu, mają służyć wypełnianiu jego założeń. Wynika to wprost z treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Nie można wobec tego przyjąć, że w przypadku utraty przez przedsiębiorcę przymiotu dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, cofnięcie zezwolenia na jej prowadzenie narusza zasadę proporcjonalności. Rękojmia nie jest powiązana z apteką tylko z osobą, więc utrata rękojmi obejmuje jej utratę w stosunku do wszystkich prowadzonych aptek.

W rozpoznawanej sprawie orzekające w niej organy Inspekcji Farmaceutycznej zasadnie uznały, że skarżąca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki( gdyż wbrew uzyskanemu zezwoleniu prowadzi sprzedaż produktów leczniczych do hurtowni) i tym samym przestała spełniać jeden z warunków wymaganych do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu na prowadzenie apteki. Wystąpiła zatem przesłanka uzasadniająca cofnięcie zezwolenia, określona w art 37ap ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne. Należy zgodzić się z organem, że wnioski dowodowe nie miały znaczenia dla oceny, czy skarżący spełnia wymogi do wykonywania działalności objętej zezwoleniem w zakresie dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki. W niniejszej sprawie oceny tej okoliczności dokonano bowiem na podstawie dowodów w postaci faktur potwierdzających sprzedaż przez skarżącego produktów leczniczych innemu podmiotowi prowadzącemu apteki ogólnodostępne. Na ocenę dokonaną w tym przedmiocie przez organ nie miały zatem wpływu takie okoliczności, jak: brak produktów leczniczych na rynku, limity hurtowni farmaceutycznych na sprzedaż produktów leczniczych do aptek, czy prawidłowość sprzedaży produktów leczniczych z aptek dla klientów indywidualnych. W tych okolicznościach, zgodnie z art. 37ap ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne, skarżący przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu, tracąc rękojmię należytego prowadzenia apteki, co skutkowało wydaniem decyzji cofającej skarżącej zezwolenie na prowadzenie apteki pn. "[...]", położonej w [...] przy Al. [...].

Na zakończenie jeszcze raz należy podkreślić ,że w ocenie Sądu sprzedaż do hurtowni farmaceutycznej dokonana chociaż w jednej aptece bezsprzecznie pozwala stwierdzić ,że przedsiębiorca nie daje rękojmi należytego prowadzenia również pozostałych aptek. Podkreślenia wymaga również fakt ,że rękojmia należytego prowadzenia apteki odnosi się do przedsiębiorcy i jest jego przymiotem osobistym w żadnym razie nie odnosi się do apteki.

Sąd nie znalazł podstaw, by zakwestionować czynności organów Inspekcji Farmaceutycznej podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. Podejmując rozstrzygnięcie, organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i ww. ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, nie została więc naruszona zasada praworządności, określona w art. 6 kpa. Nie można też organom zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 kpa). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 kpa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ nadzoru farmaceutycznego argumentacja jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji.

Tym samym Sąd uznał, że poczynione przez organy Inspekcji Farmaceutycznej ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organów, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.