Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 934/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 5, art. 51 ust. 1 pkt. 3, art. 51 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Gminy Kazimierz Biskupi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) nr (...) a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) nr (...), II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ T. Świstak /-/ E. Podrazik /-/ M. Kwiecińska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) lipca 2009 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 51 ust. 5 w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonania robót budowlanych w sposób odbiegający od warunków udzielonego pozwolenia na budowę dotyczącego realizacji sieci wodociągowej, na działce gruntu oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr (...), w miejscowości K., w gminie K., której inwestorem jest gmina K. – nałożył na inwestora obowiązek doprowadzenia obiektu –do stanu poprzedniego, a więc stanu usankcjonowanego prawnie przez decyzję Starosty K. o udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia (...) marca 2001 r., nr (...), uchylonej następnie decyzją Starosty Konińskiego z dnia (...) marca 2009 r., nr (...), w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że w wyniku pisma R. S. z dnia (...) marca 2005 r., uzupełnionego następnie pismem z dnia (...) maja 2005 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie w przedmiocie istotnych odstępstw od warunków udzielonego, przez Starostę K. w dniu (...) marca 2001 r., pozwolenia na budowę sieci wodociągowej w miejscowości K., gmina K. Decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. organ umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na ustanie przyczyn do jego dalszego kontynuowania. Rozstrzygnięcie powyższe zostało następnie uchylone decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2007 r., którym to organ II instancji wskazał na istnienie rozbieżności pomiędzy realizacją sieci uzbrojenia w terenie, a zatwierdzonym projektem budowlanym.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia (...) października 2007 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał inwestora – gminę K., do doprowadzenia trasy przebiegu wodociągu do stanu zgodnego z opracowaną i zatwierdzoną, w pozwoleniu na budowę z dnia (...) marca 2001 r., dokumentacją techniczną. Nakaz powyższy dotyczył odcinka w obrębie działek gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerem: (...) oraz (...) w miejscowości K. pomiędzy węzłem o numerze (...) a węzłem o numerze (...). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że przedmiotowa sieć wodociągowa przebiega przez działkę gruntu oznaczoną numerem ewidencyjnym (...), należącą do R. S., co przesądza iż jest on stroną toczącego się postępowania. Natomiast obowiązek doprowadzenia trasy przebiegu wodociągu do stanu zgodnego z opracowaną i zatwierdzoną dokumentacją techniczną leżał w interesie inwestora z uwagi na fakt, że zatwierdzony w pozwoleniu na budowę projekt budowlany jest zgodny z udzieloną decyzją o warunkach zabudowy i jest uzgodniony z właścicielami terenu, przez który przebiegi sieć jak również z Zespołem Uzgodnień Dokumentacji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania inwestora – gminy K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) listopada 2007 r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia (...) października 2007 r., wskazując, że zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane przedmiotowa zmiana trasy przebiegu wodociągu stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i była dopuszczalna jedynie po uzyskaniu administracyjnej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Ponadto wskazano, że w przedmiotowej sprawie właściwym działaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego winno być wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, a nie art. 51 ust. 1 pkt. 2 powyższej ustawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) grudnia 2007 r. zobowiązał gminę K. do przedłożenia, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Decyzja powyższa została następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2008 r., w uzasadnieniu której podkreślono, że organ I instancji nie miał innej możliwości jak tylko nałożyć obowiązek wynikający z dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane oraz wskazano, że dopiero w dalszej kolejności, w przypadku niewykonania obowiązku sporządzenia i przedłożenia w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, organ I instancji zobowiązany jest wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Starosta K., decyzją z dnia (...) marca 2008 r., nr (...), uchylił, na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane, swoją własną decyzję z dnia (...) marca 2001 r., nr (...), w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi – gminie K., pozwolenia na budowę obejmującego budowę sieci wodociągowej w miejscowości K., gmina K. .

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia (...) kwietnia 2008 r. zatwierdził przedłożony, w dniu (...) kwietnia 2008 r., przez gminę K. projekt budowlany zamienny budowy sieci wodociągowej zlokalizowanej na działce oznaczonej nr (...) w miejscowości K., gmina K. i zobowiązał inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu (sieci wodociągowej).

W wyniku rozpatrzenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołania R. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) kwietnia 2008 r., organ II instancji decyzją z dnia (...) lipca 2008 r., uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nałożony, w ramach art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego powinien dotyczyć całości inwestycji, a nie wyłącznie projektu uzupełniającego w zakresie objętym zmianami. Skarga na powyższe rozstrzygnięcie, wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez inwestora – gminę K., została postanowieniem z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt II SA/Po 867/08, odrzucona z uwagi na nieusunięcie jej braków formalnych.

Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, iż odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, skargi na decyzję Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2008 r. spowodowało jej uprawomocnienie się. Tym samym w wyniku uchylenia, przez organ II instancji ostatniej decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) kwietnia 2008 r., przymiot ostatecznej i prawomocnej decyzji będącej w obrocie prawnym uzyskała decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) grudnia 2007 r. nakładającej na inwestora obowiązek wykonania projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany powstałe w wyniku dotychczas wykonanych robót budowlanych.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) marca 2009 r. wezwał inwestora – gminę K. do przedłożenia, w terminie 7 dni, uzupełnionego projektu budowlanego zamiennego sieci wodociągowej dla całego zamierzenia inwestycyjnego, uwzględniającego zmiany powstałe w wyniku dotychczas wykonanych robót budowlanych. Pismem z dnia (...) kwietnia 2009 r. inwestor poinformował organ iż nie zrealizuje nałożonego obowiązku z uwagi na fakt, że zmieniona trasa przebiegu sieci wodociągowej w obrębie działki gruntu oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr (...) stanowi nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Zdaniem organu w zaistniałej sytuacji, wobec niewykonania przez inwestora obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobligowany był do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, zgodnie z art. 51 ust. 5 powyższej ustawy. W przedmiotowej sprawie winno być to doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, gdyż wydanie innego rozstrzygnięcia byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami sprawiedliwości społecznej i zapisami Konstytucji. Mając powyższe na względzie organ orzekł jak w sentencji decyzji.

Odwołani od powyższej decyzji wniósł w dniu (...) lipca 2009 r. S. S. argumentując, że z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) lipca 2009 r. wynika, że na jego nieruchomości oznaczonej numerem (...), położonej w miejscowości K., ma być dokonane przełożenie odcinka sieci wodociągowej łącznie z hydrantem, na co nie wyraża on zgody. W dalszej kolejności podkreślono, że na wniosek odwołującego w trakcie realizacji budowy sieci wodociągowej inwestora – gmina K. dokonała częściowej zmiany usytuowania hydrantu przeciw pożarowego oraz trasy wodociągu ze środka działki (...) stanowiącej wjazd o szerokości 5.00 metrów na jej obrzeże tj. w kierunku granicy działki nr (...) stanowiącej własność R. S., przy czym odcinek ten nie narusza i nie wkracza na działkę stanowiącą jego własność. Odwołujący wskazał również, że wprowadzone zmiany nie naruszają praw osób trzecich, ponieważ nie wykraczają poza granice jego nieruchomości.

Decyzją z dnia (...) października 2009 r., nr (...), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) lipca 2009 r.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ II instancji przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, iż w związku z niewykonaniem przez inwestora – gminę K., obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia (...) marca 2009 r., polegającego na przedłożeniu projektu zamiennego sieci wodociągowej dla całego zamierzenia inwestycyjnego sieci wodociągowej w miejscowości K., objętego pozwoleniem na budowę z dnia (...) marca 2001 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego gmina K. reprezentowana przez Wójta, wnosząc o jej uchylenie jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) lipca 2009 r. w przedmiocie nałożenia na inwestora – gminę K. obowiązku doprowadzenia obiektu – sieci wodociągowej do stanu poprzedniego. Ponadto gmina wniosła o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2008 r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) kwietnia 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny.

Zaskarżonym decyzjom Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2009 r. i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) lipca 2009 r. zarzucono naruszenie przepisów art. 51 ust. 1 pkt. 3 oraz art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, natomiast decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2008 r. zarzucono naruszenie przepisów art. 51 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie.

W opinii skarżącej istotą powstałego sporu jest odstępstwo od pierwotnie zaprojektowanego przebiegu sieci wodociągowej na odcinku nieruchomości należącej do S. S. Na jego wniosek inwestor dokonał odstąpienia od zaprojektowanej trasy sieci, uwzględniając słuszne obiektywne interesy strony najbardziej zainteresowanej, bowiem zapewniając jak najmniej uciążliwy przebieg trasy. W opinii skarżących odstępstwo powyższe winno zostać zakwalifikowane jako odstępstwo nieistotne, o którym mowa w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. W dalszej kolejności wskazano, że organy administracji, pomimo przedłożenia przez inwestora wymaganego projektu budowlanego zamiennego, zobowiązały go do przywrócenia stanu poprzedniego, co w praktyce będzie oznaczało odcięcie dopływu wody dla części mieszkańców gminy i stanowi w istocie naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane. Ponadto podkreślono, że pomimo kwestionowania przez inwestora w toku postępowania, interesu prawnego R. S., organy administracji nie wypowiedziały się co do powyższej kwestii, uznając iż jest on stroną postępowania. Skarżący wskazał, że R. S. nie jest właścicielem działki nr (...), na której zlokalizowany jest sporny odcinek sieci wodociągowej, co zostało poświadczone postanowieniem Sądu Rejonowego. Tym samym odcinek sieci wodociągowej jest w całości zlokalizowany na działce należącej do S. S., który też posiada interes prawny do bycia stroną toczącego się postępowania. Wskazano również, że decyzja nakładająca na inwestora obowiązek przywrócenia stanu wynikającego z uchylonej decyzji Starosty K. o pozwoleniu na budowę z dnia (...) marca 2001 r. musi zostać uznana za wadliwą.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2009 r. utrzymującego w mocy decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) lipca 2009 r. nakładająca na inwestora – gminę K. obowiązek doprowadzenie obiektu sieci wodociągowej do stanu poprzedniego, a więc stanu wynikającego z uchylonej przez Starostę K. decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia (...) marca 2001 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – organ nadzoru budowlanego nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Jednocześnie o tym, co stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego rozstrzyga a contrario treść art. 36a ust. 5 powyższej ustawy, w świetle którego za nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego należy uznać te wszystkie zmiany projektu, które nie dotyczą charakterystycznych parametrów danej inwestycji, w szczególności jej zakresu, czy cech indywidualizujących daną inwestycję takich jak wysokość, kubatura czy też powierzchnia zabudowy. Za bezsprzeczne uznaje się natomiast, że istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest zmiana lokalizacji inwestycji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 02 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Po 154/08, LEX 505897).

Wydanie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane aktualizuje obowiązek, wydania, na podstawie art. 36a ust. 2 powyższej ustawy, decyzji o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji przedłożenie przez inwestora projektu budowlanego zamiennego powoduje, że niejako wchodzi on w miejsce uchylonego projektu budowlanego i po ewentualnym jego zatwierdzeniu przez organy nadzoru budowlanego, stanowi on podstawę do dalszego prowadzenia robót budowlanych oraz uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowania. Jednocześnie niedopełnienie przez inwestora obowiązkowi nałożonemu przez organ administracji, w ramach dyspozycji określonej w art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, upoważnia organ do zastosowania art. 51 ust. 5 powyższej ustawy, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego, zobowiązany jest do wydania decyzji nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego część, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. A więc niezrealizowanie obowiązku, o którym mowa w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane powoduje brak podstawy prawnej do dalszego realizowania inwestycji, jak również skutkować może obowiązkiem wykonania określonych robót budowlanych, włącznie z nakazem rozbiórki pobudowanego obiektu budowlanego.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie, w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego może być prowadzone zarówno w odniesieniu do robót budowlanych wykonywanych jak i do budowy już zakończonej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 08 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 15/09, dostępny w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało zapoczątkowane wnioskiem R. S., który wskazał, że inwestycja polegająca na budowie sieci wodociągowej w miejscowości K. została dokona z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego, decyzją Starosty K. z dnia (...) stycznia 2001 r., projektu budowlanego. Zdaniem organów administracji publicznej część wykonanej inwestycji przechodzi przez działkę o numerze ewidencyjnym (...), należącą do R. S., została przesunięta w głąb tej działki o około 5 m. (decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) lipca 2007 r., k. 30 akt administracyjnych II instancji). Powyższa zmiana w przebiegu trasy wodociągu winna, zdaniem organów administracji, zostać zakwalifikowana jako istotne odstąpienie od decyzji o pozwoleniu na budowę. W wyniku toczącego się postępowania administracyjnego ostatecznie zobowiązano inwestora – gminę K., do doprowadzenie obiektu sieci wodociągowej do stanu poprzedniego, a więc stanu wynikającego z decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia (...) marca 2001 r. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie powyższe uznać należy za wadliwe.

W opinii Sądu bezspornym jest, zmiana lokalizacji wykonanej sieci wodociągowej, w szczególności zlokalizowanie jej na innej niż pierwotnie przewidziana działka, stanowi istotne odstępstwo o zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że zmiana powyższa dotyczy charakterystycznych parametrów inwestycji, które nie mogą być samowolnie modyfikowane przez inwestora. Stanowisko powyższe koresponduje z powołanym powyżej ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych. Stąd, wobec stwierdzenia, że wykonana inwestycja została zrealizowana z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, organy powinny, zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane wezwać inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót.

Zdaniem Sądu niezbędne jest w tym miejscu rozważenie, zakresu, jakiemu powinien odpowiadać projekt budowlany zamienny. Mając na względzie, że wraz z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwe organy budowlane zobowiązane są do wydania, na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane, decyzji o uchyleniu zatwierdzonego projektu budowlanego, przedłożony projekt budowlany winien spełniać wymogi projektu budowlanego, na podstawie którego prowadzona była inwestycja. Jednocześnie treść art. 51 ust. 1 pkt. 3 powyższej ustawy wskazuje, że projekt budowlany zamienny, winien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Zdaniem Sądu wykładnia powyższego artykułu wskazuje, że nie ma prawnych przeszkód dla zobowiązania inwestora do przedłożenia projektu zamiennego jedynie co do wykonanej, z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, części inwestycji. Podkreślić bowiem należy, że wykonanie inwestycji, na podstawie ostatecznej decyzji na budowę, konsumuje uprawnienie inwestora do prowadzenia robót budowlanych. Skoro bowiem wykonuje on roboty budowlane w zgodzie z udzielonym mu przez organy administracji publicznej pozwoleniem na budowę, a prowadzone, przez organy nadzoru budowlanego postępowanie nie wykazuje, aby całość inwestycji została wykonana z naruszeniem przepisów ustawy lub też zapisów udzielonego pozwolenia na budowę, brak jest podstaw do żądania od niego kompletnego projektu budowlanego – a więc obejmującego również roboty budowlane już wykonane na podstawie projektu zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę. W takim przypadku organy nadzoru budowlanego są zobowiązane jedynie do wezwania inwestora do przedłożenia projektu zamiennego w części dotyczącej stwierdzonych istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, o ile nie rzutują one na całość inwestycji. Innymi słowy, jeżeli stwierdzone istotne odstępstwa nie mają wpływu na całość zrealizowanej inwestycji, w szczególności, jeżeli nie mają wpływu na stan techniczny całej inwestycji lub też nie zmieniają jej istotnych parametrów w sposób rzutujący na jej ostateczny kształt, za bezzasadne uznać należy żądanie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego całej inwestycji.

Sąd wskazuje, że uchylenie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, nie powoduje sytuacji, w której przedłożony w pierwotnym wniosku o pozwoleniu na budowę, projekt budowlany traci swoją ważność. Podkreślić bowiem należy, że w momencie realizacji przedmiotowej inwestycji, inwestor był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do prowadzenia robót budowlanych w zgodzie z zatwierdzonym projektem. Tym samym przedłożony projekt zamienny powinien jedynie uzupełniać projekt, na podstawie, którego prowadzone były prace. Jeżeli stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczyły jedynie części inwestycji, natomiast pozostała jej część została wykonana w zgodzie z jego postanowieniami, brak jest podstaw do żądania przedłożenia nowego projektu budowlanego obejmującego całość inwestycji. Wskazać w tym miejscu należy, że kontrola całego projektu budowlanego, obejmującego zarówno część wynikającą z pozwolenia na budowę jak i projektu zamiennego, w przypadku jego zatwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego, będzie miała miejsce w ramach postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, co wynika wprost z treści art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

W powyższym świetle Sąd wskazuje, że wezwanie inwestora, przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia (...) marca 2009 r. do przedłożenia, w terminie 7 dni, uzupełnionego projektu budowlanego zamiennego sieci wodociągowej dla całego zamierzenia inwestycyjnego, uwzględniającego zmiany powstałe w wyniku dotychczas wykonanych robót budowlanych uznać należy za zbyt daleko idące. Brak było bowiem podstaw faktycznych – stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie całości inwestycji, które uzasadniałyby konieczność przedłożenia kompletnego projektu budowlanego.

Niezrealizowanie przez inwestora powyższego obowiązku, skutkowało wydaniem, przez organy nadzoru budowlanego, decyzji zobowiązującej inwestora do przywrócenia stanu poprzedniego – wynikającego z uchylonej uprzednio przez Starostę Konińskiego, decyzji o pozwoleniu na budowę z marca 2001 r. W istocie więc nałożony na inwestora obowiązek został sprowadzony do zrealizowania inwestycji, w sposób wynikający z zatwierdzonego projektu budowlanego. Ujawnia się tym samym niekonsekwencja działań organów administracji rozstrzygających niniejszą sprawę – z jednej strony wzywają one inwestora do przedłożenia nowego projektu budowlanego, jednakże w momencie niezrealizowania powyższego obowiązku, nakładają na niego obowiązek wykonania inwestycji zgodnie z przedłożonym już przez niego, i zatwierdzonym decyzją właściwego organu, projektem budowlanym. Tym samym organy zobowiązują inwestora do zrealizowania inwestycji w sposób wynikający z posiadanego już projektu budowlanego, chociaż odmawiają mu mocy, w ramach toczącego się, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, postępowania legalizacyjnego. Co więcej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazali doprowadzenie inwestycji do stanu, wynikającego z uchylonej, a więc nie wywołującej żadnych skutków prawnych, decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane zostały z naruszeniem art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, bowiem organy rozstrzygające sprawę wadliwie przyjęły, że stanem poprzednim, w rozumieniu powyższego artykułu, jest stan prawny wynikający z uchylonej decyzji Starosty K.

Odnosząc się do zaprezentowanych, w treści skargi, zarzutów dotyczących nie wyjaśnienia w toku postępowania administracyjnego kwestii interesu prawnego R. S., Sąd wskazuje, że zasługują one na uwzględnienie. Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że istnieje spór, czy kwestionowana część wodociągu z hydrantem leży na terenie działki nr (...), stanowiącej własność S. S., czy też na terenie działki nr (...) stanowiącej własność R. S. Okoliczność powyższa była już kwestionowana przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) października 2007 r., w którym to gmina wskazała, że zmiana trasy wodociągu nastąpiła na nieruchomości oznaczonej obecnie nr (...) stanowiącej własność S. S. (karta 43 akt administracyjnych II instancji). Do powyższego odwołania dołączono ksero postanowienia Sądu Rejonowego Wydziału I Cywilnego, którym dokonano rozgraniczenia nieruchomości położonej w K. oznaczonej w ewidencji gruntów numerem (...) z nieruchomościami położonymi tamże oznaczonymi w ewidencji gruntów numerami (...) i (...). Organy administracji publicznej pomimo zgłaszania powyższego zarzutu nie odniosły się w toku postępowania do powyższej kwestii. Sąd podkreśla, że jej rozstrzygnięcie ma kluczowe znaczenie dla wykazania, czy R. S. miał interes prawny do bycia stroną toczącego się postępowania, oraz wykazania rzeczywistego przebiegu sieci wodociągowej. Wskazać bowiem należy, że analiza zgromadzonych akt administracyjnych nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie na której konkretnie działce została zlokalizowana zmieniona trasa sieci wodociągowej.

Na marginesie należy wskazać, że skoro w ramach toczącego się postępowania administracyjnego nie ustalono ponad wszelką wątpliwość, na jakiej nieruchomości znajduje się sporny odcinek sieci wodociągowej, brak było podstaw do uznania żądania skarżącego dotyczącego uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia (...) lipca 2008 r., uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) kwietnia 2008 r. w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego. Podkreślić bowiem należy, że zatwierdzenie projektu budowlanego w zakresie dokonanych istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, jest możliwe jedynie w przypadku prawidłowego określenie stwierdzonych nieprawidłowości. Stąd jeżeli w sprawie, jak wyżej wskazano, istnieje nierozstrzygnięty spór, co do przebiegu sieci wodociągowej, w szczególności prawidłowego określenia nieruchomości, na której jest ona zlokalizowania, niemożliwe jest zatwierdzenie przedłożonego projektu zamiennego. Z tego też powodu organy nadzoru budowlanego winny w pierwszej kolejności prawidłowo zakreślić zakres odstępstw, których dopuszczono się przy realizacji przedmiotowej inwestycji.

Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) lipca 2009 r. zostały wydane z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez wadliwe przyjęcie, że projekt budowlany zamienny powinien odnosić się do całej inwestycji jak i art. 51 ust. 5 powyższej ustawy poprzez orzeczenie, że przywrócenie stanu poprzedniego może polegać na przywróceniu stanu faktycznego określonego uchyloną decyzją o pozwoleniu na budowę, a więc z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy. Ponadto organy dopuściły się naruszenia art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, a więc dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...) a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) marca 2009 r. nr (...) (art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji powinny w pierwszej kolejności określić zakres istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, wyjaśnić status R. S. w toczącym się postępowaniu, co wiąże się z koniecznością ustalenia przez jakie działki biegnie odcinek sieci wodociągowej położony niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a następnie rozważyć, jaki powinien być zakres projektu budowlanego zamiennego, który winien przedłożyć inwestor.

O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powyższej ustawy.

/-/ T. Świstak /-/ E. Podrazik /-/ M. Kwiecińska