Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 884/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1 i ust. 2, art. 97 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 14 ust. 8
journal: Dz.U. 2021 poz 741
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant starszy referent Karolina Fogiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia " [...] " nr " [...] " w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta zatwierdził z urzędu podział nieruchomości stanowiącej współwłasność małżonków M. P. i M. P., składającej się m.in. z działki gruntu nr "[...]", położonej w A, w obrębie ewidencyjnym nr "[...]", przy ul. "[...]", dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr "[...]", którą organ podzielił na:

1. działkę nr "[...]" o powierzchni 0,0890 ha,

2. działkę nr "[...]" o powierzchni 0,0114 ha.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że nieruchomość będąca przedmiotem podziału znajduje się na terenie, dla którego obowiązują ustalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy ulicy A w A" zatwierdzonego przez Radę Miasta w dniu "[...]" uchwałą Nr "[...]" (Dz. Urz. Woj. A z dnia "[...]", poz. "[...]").

Geodezyjnego podziału przedmiotowej nieruchomości dokonano w oparciu o powołany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, po liniach rozgraniczających teren o różnym przeznaczeniu, w celu wydzielenia działki gruntu o numerze "[...]" (obr. A), niezbędnej do przeprowadzenia postępowania administracyjnego związanego z jej wywłaszczeniem na rzecz Gminy A na określony w miejscowym planie cel publiczny, tj. drogę publiczną stanowiącą jedyną drogę dojazdową do osiedla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, położonego w przyległej do granic miasta A Gminie A.

Działka gruntu nr "[...]" (obr. A) stanowi pozostałą część dzielonej nieruchomości, zagospodarowaną i obsługiwaną w sposób dotychczasowy.

Wskazano, że postanowieniem z "[...]", w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami została wydana pozytywna opinia w sprawie podziału nieruchomości położonej w A, w obrębie ewidencyjnym nr "[...]" działka gruntu nr "[...]" przy ul. A.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli współwłaściciele dzielonej nieruchomości, tj. M. P. i M. P. (odwołujący, skarżący) zaskarżając ją w zakresie dotyczącym ustalenia granic nowo planowanej działki o numerze "[...]". W ocenie odwołujących się podział dotychczasowej działki nr "[...]" nie uwzględnia uzasadnionego interesu publicznego (tzn. właścicieli dzielonej działki) oraz powoduje znaczne zwiększenie kosztów planowanego podziału. Biegły wydzielając działkę o nr "[...]" pod drogę (zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego), przeprowadził jej granice w ten sposób, że od strony ul. A poprowadził ją w linii prostej, zaś od strony graniczącej z terenem gminy A, tę linię na jej końcu zakrzywił. W ocenie skarżących podział ten nie uwzględnia:

1) posadowienia bramy wjazdowej na działkę odwołujących o numerze "[...]", jaka znajduje się wzdłuż ul. A, a która otwiera się przesuwnie w kierunku nowo projektowanej działki; sposobu otwierania tej bramy nie można "przełożyć" na drugą stronę, bowiem wówczas po jej otwarciu wchodziłaby ona na działkę o numerze "[...]";

2) wzdłuż granicy działki nr "[...]" i nowo projektowanej działki nr "[...]" przebiega płot zbudowany przez odwołujących się, trwale związany z gruntem, konstrukcji stalowo- betonowej; przeprowadzona od strony działki należącej do gminy A granica, nie uwzględnia istniejącego ogrodzenia i w części zakrzywionej na końcu powoduje konieczność rozebrania ogrodzenia i jego ponownej budowy;

3) nasadzeń jakie odwołujący się poczynili na działce, a które w sytuacji wydzielenia działki zgodnie z projektowanym podziałem, będą musiały zostać usunięte.

W związku z powyższym w ocenie skarżących należałoby z projektowanej działki o numerze "[...]" wydzielić dodatkowy element w kształcie trójkąta, który mógłby posłużyć odwołującym się jako miejsce na przesuwanie bramy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium podniosło, że analiza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego potwierdza argumentację organu I instancji co do przeznaczenia przedmiotowych działek. Przeprowadzenie podziału nieruchomości z urzędu jest niezbędne dla realizacji celów publicznych, tj. wydzielania działki nr "[...]" pod drogę publiczną stanowiącą jedyną drogę dojazdową do osiedla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, położonego w przyległej do granic A Gminie A. W związku z powyższym zachodzą przesłanki wskazane w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podkreślono, że geodezyjnego podziału przedmiotowej nieruchomości dokonano w oparciu o powołany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, po liniach rozgraniczających teren o różnym przeznaczeniu, tym samym brak podstaw prawnych aby z projektowanej działki o numerze "[...]" pod drogę publiczną wydzielać dodatkowy obszar w kształcie trójkąta, który mógłby posłużyć odwołującym się jako miejsce na przesuwanie bramy. Szkody poniesione przez odwołujących się, w związku z przedmiotowym podziałem będą uwzględniane na późniejszym etapie postępowania w trybie art. 131 ustawy (tj. odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości).

Skargę na decyzję Kolegium wywiedli skarżący, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że podział nieruchomości skarżących jest niezbędny do realizacji celów publicznych, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tych przepisów prawa wymaga, aby dokonując takiej oceny, uwzględnić również uwarunkowania planistyczne i przeznaczenie gruntów w sąsiedniej gminie A, które doprowadziłyby do uznania, czy droga, jaka ma być ustanowiona i wyodrębniona z działki skarżących, rzeczywiście posiada swoją kontynuację na terenie gminy sąsiedniej i stąd jest niezbędna do połączenia planowanych ciągów komunikacyjnych, położonych na terenie dwóch gmin, czy może dla działki położonej na terenie Gminy A przewidziany został inny sposób jej połączenia z drogami znajdującymi się na terenie Gminy A.

2. art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wynikające z błędnego uznania, że dokonany z urzędu podział nieruchomości, nie uwzględniający posadowienia bramy wjazdowej znajdującej się na działce nr "[...]", trwale związanego z gruntem ogrodzenia przebiegającego wzdłuż granicy działki nr "[...]" oraz nasadzeń poczynionych przez odwołujących się, cechuje znamię "niezbędności" w rozumieniu przywoływanego przepisu ustawy, podczas gdy przedmiotowy podział zgodnie z projektem wynikającym z zaskarżonej decyzji, nie jest niezbędny do realizacji celu publicznego w rozumieniu wskazanego przepisu, a cel tego przepisu może zostać osiągnięty poprzez przeprowadzenie granicy podziału działki skarżących z uwzględnieniem mniejszego stopnia uciążliwości dla skarżących.

3. art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku szczegółowego rozważenia stanu faktycznego sprawy, braku uwzględnienia interesów skarżących i interesu Gminy A, a także braku rozważenia, czy planowana droga ma swoją kontynuację na obszarze gminy sąsiedniej. W konsekwencji wskazanych naruszeń prawa został dokonany podział działki skarżących z naruszeniem zasady proporcjonalności podejmowanych działań, a w konsekwencji dokonanie podziału nieruchomości należącej do małżonków skarżących w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, tj. bez uwzględnienia istniejącego zagospodarowania nieruchomości ulegającej podziałowi i nieruchomości sąsiednich. Tymczasem prawidłowe przeprowadzenie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia powinno doprowadzić do wyjaśnienia, czy planowana droga jest celowa ze względu na połączenie komunikacyjne z inną gminą, a ewentualnie skłonić organ do wniosku, że osiągnięcie zamierzenia inwestycyjnego jest możliwe i korzystne przy uwzględnieniu podziału zaproponowanego przez M. i M. P..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2021 r., poz. 137).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy

co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w rozumieniu tego przepisu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 ustawy). Z kolei w myśl art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych.

Z powyższych przepisów wynika, że rozstrzygając sprawę dotyczącą zatwierdzenia podziału nieruchomości organ bierze pod uwagę wyłącznie przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenia, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu.

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, a także określenie sposobów jego zagospodarowania.

Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 741) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Oznacza to, że organy gmin oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie.

Podstawowym zagadnieniem przesądzającym o zgodności z prawem decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości jest zatem zgodność podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Nieruchomość będąca przedmiotem podziału znajduje się na terenie, dla którego obowiązują ustalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy ulicy A w A" zatwierdzonego przez Radę Miasta w dniu "[...]" uchwałą Nr "[...]" (Dz. Urz. Woj. z dnia "[...]", poz. "[...]"). Plan miejscowy przewiduje:

- dla działki gruntu o numerze "[...]" - teren zabudowy usługowej (...),

- dla działki gruntu o numerze "[...]" - teren drogi publicznej:

1) przeznaczenie podstawowe: teren komunikacji - droga dojazdowa;

2) dopuszcza się lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (...).

Geodezyjnego podziału nieruchomości dokonano w oparciu o powołany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Bezsporne jest również, że postanowieniem z dnia "[...]", w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, została wydana z upoważnienia Prezydenta pozytywna opinia w sprawie podziału nieruchomości położonej w A, w obrębie ewidencyjnym nr "[...]", działka gruntu nr "[...]" przy ul. A.

Art. 97 ust. 1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. W art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami określone zostały natomiast sytuacje, w których podziału nieruchomości można dokonać z urzędu. W szczególności podział z urzędu może nastąpić, gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych (pkt 1). Cele publiczne w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami określa art. 6 ustawy. Celami publicznymi jest m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, części lotniczych lotnisk oraz służących do kierowania, kontroli, nadzoru i zabezpieczania ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść, a także łączności publicznej i sygnalizacji (art. 6 pkt 1).

W niniejszej sprawie postępowanie wszczęte zostało z urzędu w związku z realizacją celu publicznego. Geodezyjnego podziału przedmiotowej nieruchomości dokonano bowiem w oparciu o powołany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, po liniach rozgraniczających teren o różnym przeznaczeniu, w celu wydzielenia działki gruntu o numerze "[...]" (obr. "[...]"), niezbędnej do przeprowadzenia postępowania administracyjnego związanego z jej wywłaszczeniem na rzecz Gminy A na określony w miejscowym planie cel publiczny, tj. drogę publiczną stanowiącą jedyną drogę dojazdową do osiedla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, położonego w przyległej do granic miasta A Gminie A.

Przepisy art. 97 ust. 3 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie stanowią, że podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest to niezbędne do realizacji celów publicznych oraz jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Całkowicie bezzasadne są zatem zarzuty skarżących dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 ust. 3 pkt 1) ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że podział nieruchomości skarżących jest niezbędny do realizacji celów publicznych.

Nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu, w którym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 2008 r. stwierdzając, że "nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej". W tej sytuacji spełniona została przesłanka wskazana w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami warunkującą możliwość dokonania podziału nieruchomości z urzędu.

W świetle treści art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyznaczającego zakres postępowania w sprawie podziału, nie znajduje uzasadnienie pogląd jakoby organ mógł dysponować uznaniem w zakresie obszaru, który ma zostać wydzielony na cele publiczne. Niezasadne są zatem również zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wynikające z błędnego uznania, że dokonany z urzędu podział nieruchomości, nie uwzględniający posadowienia bramy wjazdowej, ogrodzenia oraz przebiegającego wzdłuż granicy działki nr "[...]" oraz nasadzeń poczynionych przez odwołujących się, cechuje znamię "niezbędności" , podczas gdy przedmiotowy podział zgodnie z projektem wynikającym z zaskarżonej decyzji, nie jest niezbędny do realizacji celu publicznego.

W świetle powyższego uznać należy, że wszczęcie postępowania, jego przeprowadzenie, jak i zakończenie kwestionowanymi rozstrzygnięciami nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie stwierdził przy tym naruszenia przepisów dot. gromadzenia i oceny materiału dowodowego - tj. art. 7 i art. 8 k.p.a.

Reasumując, należy stwierdzić, że skarżona decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające ich uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w decyzjach wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparł się organ wydając swoje rozstrzygnięcie. Uzasadnienia obydwu decyzji są wyczerpujące i wskazują motywy podjętego rozstrzygnięcia. Trudno oczekiwać od organów żeby przeprowadziły postępowanie w szerszym zakresie.

W związku z powyższym, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.