Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 773/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 233
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 68, 76.
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 1, 73, 92, 93, 95
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2007 r. sprawy ze skargi "A" K. Z. F. S. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stawek opłat pobieranych przez organy celne I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone rozstrzygnięcia nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej rzecz skarżącej "A" K. Z. F. S. A. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] wymierzył "A" K. Z. F. S.A. opłatę manipulacyjną w wysokości 120 zł. za wykonanie czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego w miejscu innym niż urząd celny. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art.93 ust.2 ustawy z dnia 19.03.2004 r. Prawo celne w związku z §4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podniósł, że w dniu [...] przeprowadzono czynności przewidziane w przepisach prawa celnego w miejscu innym niż urząd celny tj. w miejscu uznanym do stosowania procedury uproszczonej, które wykonywał jeden funkcjonariusz celny w godzinach od 8.00 do 11.15 tego samego dnia. Dlatego zasadne było pobranie opłaty.

Na powyższe postanowienie, "A" K. Z. F. S.A. złożyła zażalenie wnosząc o jego uchylenie w całości i zarzucając naruszenie art. 217 §1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędną interpretację przepisów art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo celne oraz §4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004r. w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne.

W szczególności skarżąca zarzuciła, że zgodnie z art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo celne opłata jest wymierzana za czynności wykonywane na wniosek osoby zainteresowanej a skarżąca takiego wniosku nie składała. Działania organu celnego nastąpiły z jego inicjatywy i nie można uznać, że takim wnioskiem jest pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej. Zdaniem skarżącej, ustawodawca wyraźnie nazwał zachowania, które mogą opłatę manipulacyjną statuować, więc organ niezasadnie zastosował interpretację rozszerzającą przepisu, co jest niedopuszczalne.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej rodzaju rozstrzygnięcia, podstawy prawnej oraz środków jego zaskarżenia, zaś w części dotyczącej wymiaru opłaty manipulacyjnej utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał przepisy art. 207, 210 §1 i §4, 233 §1 pkt 2 lit a ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust.1, 93 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo celne oraz §4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w dniu [...] skarżąca dokonała zgłoszenia do procedury wywozu w procedurze uproszczonej towaru w postaci leków, które zarejestrowano pod numerem [...].

Z uwagi na podjętą decyzję o przeprowadzeniu kontroli celnej, towar został zatrzymany w miejscu uznanym. Czynności kontroli celnej zostały przeprowadzone w dniu [...] w miejscu innym niż urząd celny i zaskarżonym postanowieniem organ celny wymierzył opłatę manipulacyjną, która została uiszczona.

Organ odwoławczy wskazał, że art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo celne zobowiązuje organy celne do pobierania opłat stanowiących dochody budżetu państwa, za wykonywanie na wniosek osoby zainteresowanej czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego w miejscu innym niż urząd celny lub poza czasem pracy urzędu celnego. Z tego przepisu wynika, iż pobór opłaty warunkują dwie przesłanki: wniosek osoby zainteresowanej, czynność ma być wykonana w miejscu innym niż urząd celny lub poza godzinami jego pracy.

Przesłanka druga będzie spełniona zawsze, gdy czynność będzie podejmowana w miejscu zlokalizowanym pod innym adresem niż adres urzędu lub, kiedy upłynęły godziny jego pracy.

W odniesieniu do pierwszej przesłanki zdaniem organu odwoławczego mogą się pojawić trudności interpretacyjne, gdyż nie wszystkie czynności wykonywane przez organ celny w innym miejscu niż urząd, poprzedza pisemny wniosek zainteresowanego. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku procedury uproszczonej.

Istotą procedury uproszczonej w formie wpisania towarów do rejestrów prowadzonych przez osobę upoważnioną jest to, iż upoważniony podmiot uzyskuje zgodę na dokonywanie czynności poza urzędem, związanych z objęciem towaru procedurą celną, w konkretnym pozwoleniu na stosowanie procedury uproszczonej.

Przedstawiając zgłoszenie celne (lub powiadomienie w procedurze uproszczonej) upoważniony podmiot powołując się na konkretne pozwolenie i stosując tryb postępowania w nim określony faktycznie wnosi, aby objęcie towaru procedurą celną oraz ewentualna kontrola nastąpiła w miejscu określonym tą decyzją, w którym przedstawia towar. Powyższy mechanizm jest taki sam zarówno dla procedury uproszczonej, jednorazowego uznania miejsca, jak też dla każdej innej sytuacji, kiedy w zgłoszeniu celnym podmiot wnioskuje o objęcie procedurą celną towaru przedstawianego w innym miejscu niż urząd celny.

Zdaniem organu odwoławczego opłatę manipulacyjną pobiera się nie tylko w przypadkach, gdzie wniosek strony jest konkretny, tzn. każdorazowo złożony w formie pisemnej. Odprawa celna towaru w procedurze uproszczonej różni się od odprawy celnej towaru dokonanej w formie standardowej.

Zgodnie z art. 76 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zgłoszenia uproszczone stanowią jeden niepodzielny akt ze zgłoszeniami uproszczonymi, określonymi w punktach a), b) lub c) ustępu 1. Nabierają one mocy prawnej z dniem przyjęcia zgłoszenia uproszczonego. W przypadkach określonych w punkcie c) ustępu 1 (zgłoszenie towarów do danej procedury zostaje dokonane poprzez wpisanie towarów do rejestrów), wpisanie do rejestrów ma tę samą moc prawną, co przyjęcie zgłoszenia zgodnie z artykułem 62. Procedura uproszczona poprzez wpis towarów do rejestru pozwala na umieszczenie towarów pod procedurą celną w miejscu uznanym przez organ celny. W takim przypadku zgłaszający zwolniony jest z obowiązku przedstawiania towarów w urzędzie celnym.

Zasadą jest, iż objęcie towaru procedurą celną z zastosowaniem procedury uproszczonej jest możliwe po uprzednim powiadomieniu urzędu kontrolnego procedury uproszczonej i wyrażeniu zgody przez ten urząd. Tylko w niektórych przypadkach, ale po uprzednim uzyskaniu zgody organu celnego w pozwoleniu na stosowanie procedury uproszczonej, upoważniony podmiot może zostać z tego obowiązku zwolniony.

Dokonujący powiadomienia w procedurze uproszczonej musi być przygotowany, iż organ celny w odpowiedzi może:

- wyrazić zgodę na podjęcie dalszych czynności związanych ze stosowaniem procedury uproszczonej lub

- rozstrzygnąć o zatrzymaniu towarów w miejscu, w którym dokonywane są czynności wynikające ze stosowania procedury uproszczonej do chwili przeprowadzenia kontroli celnej.

W przedmiotowej sprawie nie można, zatem uznać zarzutu, iż skarżąca nie składała wniosku o dokonanie czynności w miejscu innym niż urząd celny, a organ dokonał czynności z własnej inicjatywy, gdyż czynności kontroli celnej przeprowadzone w dniu [...]. nie zostały przeprowadzone z urzędu, ale wynikły z faktu dokonania przez skarżącą zgłoszenia towaru do procedury wywozu w procedurze uproszczonej w dniu [...].

W ocenie organu odwoławczego, opłata manipulacyjna za wykonanie czynności kontroli celnej w procedurze uproszczonej poza urzędem celnym, w przedmiotowej sprawie powinna zostać wymierzona, więc w tej części utrzymano w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, natomiast z uwagi na jego błędną formę, podstawę prawną oraz środki zaskarżenia, w tej części uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie i na nowo rozstrzygnięto sprawę, co do istoty.

Organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji, gdy ustawodawca nie określił wyraźnie, w jakiej formie prawnej sprawa powinna być załatwiona jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, oraz jeżeli w sprawie wymagane jest jednostronne rozstrzygnięcie organu o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnego stosunku administracyjnoprawnego, oznacza to, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do treści art. 207 Ordynacji podatkowej, zasadą jest, iż organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, która rozstrzyga sprawę, co do jej istoty, albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji, co oznacza, iż decyzja albo kształtuje sytuację materialnoprawną strony postępowania, albo kończy postępowanie przez rozstrzygnięcie, które wywołuje skutki procesowe powodujące zakończenie sprawy. Postanowienia, zaś dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba, że przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa stanowią inaczej.

Obowiązujące przepisy, a przede wszystkim Ordynacja podatkowa, wskazują zasady dotyczące rozstrzygnięć wydawanych przez organy II instancji. Przepisy te nie dają podstawy do uchylenia rozstrzygnięcia z powodu błędnej jego formy. Zatem ustawodawca uznał, że niewłaściwość w zakresie rodzaju rozstrzygnięcia może być skorygowana w postępowaniu ll-instancyjnym, co też zdecydował organ odwoławczy.

Załatwienie sprawy w formie postanowienia zamiast decyzji nie spowodowało naruszenia uprawnień skarżącej. Błąd organu I instancji dotyczył tylko formy rozstrzygnięcia, a nie jego treści merytorycznej. Dlatego w zakresie formy organ odwoławczy rozstrzygnął w trybie decyzyjnym uchylając wydane rozstrzygnięcie w części dotyczącej jego rodzaju, podstawy prawnej oraz środków zaskarżenia i w tej części rozstrzygając co do istoty.

"A" K. Z. F. S.A. na powyższą decyzję organu odwoławczego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającego rozstrzygnięcia organu I instancji.

W skardze analogicznie jak w odwołaniu zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 93 ust.1 pkt.2 ustawy- Prawo celne oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004r. - w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne.

Skarżąca przyznała, że w dniu [...] przeprowadzono w jej siedzibie czynności przewidziane prawem celnym po zgłoszeniu celnym w procedurze uproszczonej wywozowej dokonanym z zastosowaniem technik elektronicznego przetwarzania danych.

Ponadto podniosła, że posiadała pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej od kwietnia 2003 roku. Do skargi dołączyła kopię aktualnego pozwolenia z dnia [...] 2006 roku nr [...] na stosowanie od dnia [...] 2006 r. procedury uproszczonej w procedurze wywozu w formie wpisania towarów do rejestrów prowadzonych przez osobę posiadającą pozwolenie na stosowanie procedury celnej. W czasie posiadania pozwolenia funkcjonariusze celni dokonywali zatrzymania towaru i czynności celnych na terenie wskazanym w pozwoleniu. Nigdy jednak nie żądano opłat właśnie ze względu na posiadane pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej.

Skarżąca zarzuciła, iż wprowadzenie procedury uproszczonej dla przedsiębiorców ma na celu przyśpieszenie i ułatwienie odprawy celnej, która odbywa się każdorazowo w miejscu wskazanym w pozwoleniu. Podmiot posiadający pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej dokonuje tzw. wpisu do rejestru towarów oraz jest zobowiązany do dokonania powiadomień do urzędu celnego.

Zdaniem skarżącej przepis art. 93 ust.1 pkt 2 ustawy - Prawo celne określa dwie przesłanki, przy pobieraniu opłat, które muszą wystąpić łącznie: wniosek osoby zainteresowanej oraz, że czynność ma być wykonywana w miejscu innym niż urząd celny lub poza godzinami jego pracy. Wniosek musi wyrażać wolę składającego o dokonanie określonych czynności.

W ocenie organu powiadomienie z procedury uproszczonej stanowi wniosek, o którym mowa w art.93 ust.1 pkt 2 Prawa celnego.

Zdaniem skarżącej powiadomienie, które stanowi integralny element procedury uproszczonej nie spełnia podstawowych warunków dokumentu o charakterze wniosku. Taka wola występuje w momencie uzyskania pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej po uzyskaniu którego występuje realizacja wymogów tego pozwolenia.

Nie można utożsamiać władczych działań organów celnych przysługujących im w postępowaniu uproszczonym z wnioskiem o podejmowanie takich działań nawet, jeśli sama procedura uproszczona wynika z wcześniejszej inicjatywy strony. Proces kontroli towarów przez organy celne nie jest obowiązkowy. W procedurze uproszczonej strona samodzielnie w sposób ściśle określony rejestruje towary i zgłasza je służbom celnym a one albo zatrzymują towary celem kontroli albo też nie ingerują w dalszy ich obrót.

Gdyby utożsamiać zgłoszenie towarów z wnioskiem skarżącej to za każdym razem zatrzymanie towarów i ich kontrola byłaby powinnością organów. Natomiast istota procedury uproszczonej polega właśnie na dozwolonej swobodzie organów, co do działania z urzędu przy przeprowadzaniu kontroli zatrzymanych towarów lub też przyjęciu zgłoszenia bez późniejszej reakcji.

Skarżąca podkreśliła, iż przedmiotem jej wniosku, co najwyżej było uzyskanie zezwolenia na stosowanie procedury uproszczonej. Procedura ta wiąże się z obowiązkami (np. prowadzenie rejestrów) i uprawnieniami skarżącej (szybsze postępowanie, kontrole na miejscu). Wydając zezwolenie na stosowanie tej procedury organy celne były uprawnione do przeprowadzania kontroli zatrzymanych towarów, ale w warunkach, które nie wynikały z odrębnego wniosku skarżącej, lecz z charakteru stosowanej procedury. Stąd zdaniem skarżącej zastosowanie przez organy celne przepisów: art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne oraz §4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004r. - w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne, jest błędne.

Ponadto skarżąca zarzuciła, iż prawidłowym formalnie byłoby uchylenie w całości postanowienia organu I instancji a następnie wydanie w tej sprawie decyzji.

Nie jest prawidłowym działaniem organu II instancji takie rozstrzygnięcie, że ulega zmianie forma i podstawa prawna rozstrzygnięcia I instancyjnego a utrzymane w mocy zostaje samo wyrzeczenie organu I instancji. Zgodnie z art.233 §1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzje organu I instancji albo uchyla decyzję w całości lub części. Zaskarżone postanowienie zawierało jedynie jedno rozstrzygnięcie w zakresie obciążenia kwotą 120 zł.

Dlatego niezgodne ze wskazanym przepisem było jednoczesne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia przy jednoczesnym uchyleniu innych elementów tego rozstrzygnięcia w zakresie formy, podstawy prawnej i pouczenia, które z istoty nie miały charakteru rozstrzygnięcia a jedynie stanowiły elementy składowe tego rozstrzygnięcia.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do skargi Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż procedury uproszczone reguluje art. 76 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiający Wspólnotowy Kodeks Celny, jak również przepisy art. 253 – 289 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. wprowadzające przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Uproszczonymi procedurami celnymi w rozumieniu artykułu 76 WKC są:

I. niekompletne zgłoszenie celne,

II. uproszczone zgłoszenie celne,

III. wpisanie towarów do rejestrów.

Stosowanie procedury uproszczonej w III formie jest uzależnione od zatwierdzenia przez organ celny miejsca, w którym wykonywane będą czynności wynikające ze stosowania procedury uproszczonej. Wymogi, które winno spełnić zaproponowane przez wnioskodawcę miejsce, w którym wykonywane będą czynności wynikające ze stosowania procedury uproszczonej określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r. w sprawie miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego (Dz. U. Nr 97 poz. 967 z późn. zmianami). Miejscem, w którym wykonywane będą czynności wynikające ze stosowania procedury uproszczonej może być:

• miejsce uznane w pozwoleniu na stosowanie procedury uproszczonej,

• miejsce uznane lub wyznaczone przez organ celny na podstawie odrębnej decyzji,

• magazyn czasowego składowania,

• skład celny.

W przypadku złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej nie składa się odrębnego wniosku o uznanie miejsca. W myśl § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego uznanie miejsca następuje w pozwoleniu na stosowanie procedury uproszczonej.

Stosownie zaś do §4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r.-w sprawie miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego, zakres czynności przewidzianych przepisami prawa celnego, dokonywanych w miejscu wyznaczonym lub uznanym, nie może przekraczać zakresu czynności przewidzianych przepisami prawa celnego, które w zależności od rodzaju towarów lub procedur celnych, na podstawie art. 17 ustawy - Prawo celne lub na podstawie przepisów odrębnych, mogą być dokonywane w urzędzie celnym sprawującym bezpośredni nadzór nad miejscem wyznaczonym lub uznanym, z zastrzeżeniem §6.

Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy- Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

W myśl art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy- Prawo celne, organ celny pobiera opłaty za wykonywanie na wniosek osoby zainteresowanej czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego w miejscu innym niż urząd celny lub poza czasem pracy urzędu celnego.

Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 93 ust.2 ustawy - Prawo celne, Minister Finansów wydał w dniu 22.04.2004r. rozporządzenie w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne.

Stosownie do § 4 tego rozporządzenia, ustala się stawkę opłaty za czynności

podejmowane w wyniku wykonywania na wniosek osoby zainteresowanej czynności

przewidzianych w przepisach prawa celnego w miejscu innym niż urząd celny lub poza miejscem pracy urzędu celnego w wysokości 30 zł za każdą rozpoczętą godzinę pracy

funkcjonariusza celnego, w tym za czas niezbędny na dojazd oraz za opóźnienia i przerwy w ich wykonywaniu, niezawinione przez funkcjonariusza.

Z art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo celne wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby organ celny pobrał opłatę.

Po pierwsze musi być wniosek osoby zainteresowanej oraz po drugie czynność ma być wykonana w miejscu innym niż urząd celny lub poza godzinami jego pracy.

Druga z przesłanek zostanie spełniona zawsze, gdy czynność będzie podejmowana w miejscu zlokalizowanym pod innym adresem niż adres urzędu celnego lub poza godzinami jego pracy. W niniejszej sprawie ta przesłanka została spełniona, gdyż czynności podjęte przez funkcjonariusza celnego w dniu [...], zostały przeprowadzone poza siedzibą Urzędu Celnego tzn. w miejscu uznanym do stosowania procedury uproszczonej.

Analogicznie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że nie wszystkie czynność wykonywane przez organ celny w innym miejscu niż urząd celny poprzedza pisemny wniosek zainteresowanego. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku procedury uproszczonej, której istotą w formie wpisania towarów do rejestrów prowadzonych przez osobę upoważnioną jest to, iż upoważniony podmiot uzyskuje zgodę na dokonywanie czynności poza urzędem, związanych z objęciem towaru procedurą celną, w konkretnym pozwoleniu na stosowanie procedury uproszczonej (w niniejszej sprawie skarżąca dysponuje pozwoleniem nr [...]).

Przedstawiając zgłoszenie celne (lub powiadomienie w procedurze uproszczonej) upoważniony podmiot powołując się na konkretne pozwolenie i stosując tryb postępowania w nim określony faktycznie wnosi, aby objęcie towaru procedurą celną oraz ewentualna kontrola nastąpiła w miejscu określonym tym pozwoleniem, w którym przedstawia towar. Powyższy mechanizm jest taki sam zarówno dla procedury uproszczonej jednorazowego uznania miejsca, jak też dla każdej innej sytuacji, kiedy w zgłoszeniu celnym podmiot wnioskuje o objęcie procedurą celną towaru przedstawionego w innym miejscu, niż urząd celny.

A zatem opłatę manipulacyjną pobiera się nie tylko w przypadkach, gdzie wniosek strony jest konkretny, tzn. każdorazowo złożony w formie pisemnej. Nie jest, więc zasadny zarzut, iż skarżąca nie składała wniosku o dokonanie czynności, a organ dokonał czynności z własnej inicjatywy, gdyż czynności kontroli celnej nie zostały przeprowadzone z urzędu, lecz wynikały z faktu dokonania przez skarżącą zgłoszenia towaru do procedury wywozu w procedurze uproszczonej. Dlatego opłata manipulacyjna za wykonanie czynności kontroli celnej w procedurze uproszczonej poza urzędem celnym została prawidłowo wymierzona.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy -art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżąca posiada pozwolenia z dnia [...] 2006 r., nr [...] na stosowanie od dnia [...] 2006 r. procedury uproszczonej w procedurze wywozu w formie wpisania towarów do rejestrów prowadzonych przez osobę posiadającą pozwolenie na stosowanie procedury celnej.

Bezspornym również jest, że w dniu [...] skarżąca dokonała zgłoszenia do procedury wywozu w procedurze uproszczonej towaru w postaci leków, które zarejestrowano pod numerem [...]. Z uwagi na podjętą decyzję o przeprowadzeniu kontroli celnej, towar został zatrzymany w miejscu uznanym. Czynności kontroli celnej zostały przeprowadzone przez jednego funkcjonariusza celnego w dniu [...] w godzinach od 8.00 do 11.15.

Bezspornym również jest, że czynności te przewidziane przepisami prawa celnego zostały przeprowadzone w miejscu innym niż urząd celny.

Organ celny I instancji wymierzył za te czynności opłatę manipulacyjną w wysokości 120,00 zł a zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej rodzaju rozstrzygnięcia, podstawy prawnej oraz środków jego zaskarżenia, zaś w części dotyczącej wymiaru opłaty manipulacyjnej utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.

Istotą miejsca uznanego jest uzyskanie przez podmiot zainteresowany korzyści w postaci ułatwienia w dokonywaniu odprawy celnej towarów, a więc świadczenie na jego rzecz usługi ponadstandardowej, za która to usługę zainteresowany obowiązany jest do ponoszenia dodatkowych opłat (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21.03.2006 r., V SA/Wa 2150/05, Lex nr 204445).

Kwestia sporną w sprawie było czy skarżąca za czynności kontroli celnej zobowiązana była do poniesienia tych dodatkowych opłat określonych w wydanym na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w ww. art. 93 ust.2 ustawy - Prawo celne, rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22.04.2004r. w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne (Dz. U z 2004r., nr 87, poz. 832).

Stosownie do § 4 ww. rozporządzenia, ustala się stawkę opłaty za czynności

podejmowane w wyniku wykonywania na wniosek osoby zainteresowanej czynności

przewidzianych w przepisach prawa celnego w miejscu innym niż urząd celny lub poza miejscem pracy urzędu celnego w wysokości 30 zł za każdą rozpoczętą godzinę pracy

funkcjonariusza celnego, w tym za czas niezbędny na dojazd oraz za opóźnienia i przerwy w ich wykonywaniu, niezawinione przez funkcjonariusza.

Zgodnie z treścią art. 93 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19.03.2004 r. - Prawo celne (Dz.U. z 2004 r., nr 68, poz. 622 z p.zm.) - organ celny pobiera opłaty, stanowiące dochody budżetu państwa, za wykonywanie na wniosek osoby zainteresowanej czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego w innym miejscu niż urząd celny lub poza czasem pracy urzędu celnego.

Przepis ten określa, więc przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby organ celny mógł pobrać opłatę:

1. wykonywanie przez organ czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego,

2. wykonywanie tych czynności w miejscu innym niż urząd celny lub poza godzinami jego pracy.

3. wniosek osoby zainteresowanej o wykonanie tych czynności.

Wskazany przepis regulując zasady przywozu towarów na obszar celny Wspólnoty Europejskiej i wywozu towarów z tego obszaru oraz związane z tym prawa i obowiązki osób a także uprawnienia i obowiązki organów celnych (art.1 ustawy Prawo celne), nakłada na podmiot zainteresowany obowiązek świadczenia publicznoprawnego i nie może być interpretowany rozszerzająco a przesłanki nałożenia tego obowiązku muszą wynikać wprost z przepisu ustawy w świetle art.217 ustawy z dnia 2 kwietnia 1977 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483).

W sprawie poddanej kontroli Sądu dwie pierwsze przesłanki zostały spełnione.

Procedury uproszczone reguluje art. 76 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiający Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992r. z późn. zm.), jak również przepisy art. 253 – 289 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. wprowadzające przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz. Urz. UE L 253 z 11. 10.l993r. z późn. zm.).

Uproszczonymi procedurami celnymi w rozumieniu artykułu 76 WKC są:

I. niekompletne zgłoszenie celne,

II. uproszczone zgłoszenie celne,

III. wpisanie towarów do rejestrów.

Przewidziane w art. 68 WKC czynności weryfikacyjne zgłoszeń celnych przez organy celne nie są obligatoryjne natomiast są uprawnieniem organów skoro z przepisu tego wynika, że w celu weryfikacji zgłoszeń przyjętych przez organy celne mogą przeprowadzić kontrolę zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów wraz z uprawnieniem do zażądania od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów oraz rewizję towarów z jednoczesnym ewentualnym pobraniem próbek w celu dokonania ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli.

Nie uprawnia organu celnego do pobrania opłaty na podstawie art. 93 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19.03.2004 r. - Prawo celne sytuacja, w której organ celny podejmuje z własnej inicjatywy czynności weryfikacyjne określone w art.68 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, w trakcie realizacji procedury uproszczonej przez podmiot posiadający pozwolenie na jej stosowanie, uregulowanej w art. 76 tego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r., jak również w art. 253 – 289 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Brak jest, bowiem wówczas wniosku o dokonanie tej konkretnej czynności, od którego przepis art. 93 ust.1 pkt 2 ustawy - Prawo celne uzależnia możliwość pobrania opłaty, pomimo, że było to wykonywanie przez organ czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego a wykonywanie tych czynności nastąpiło w miejscu innym niż urząd celny.

Wniosek musi wyrażać wolę składającego o dokonanie określonych czynności i nie można utożsamiać władczych działań organów celnych przysługujących im w procedurze uproszczonej z wnioskiem o podejmowanie takich działań nawet, jeśli sama procedura uproszczona wynika z wcześniejszej inicjatywy podmiotu uprawnionego do jej stosowania.

W procedurze uproszczonej strona samodzielnie w sposób ściśle określony rejestruje towary i zgłasza je organom celnym a istota tej procedury polega właśnie na dozwolonej swobodzie organów, co do działania z urzędu przy przeprowadzaniu weryfikacji zgłoszeń lub też przyjęciu zgłoszeń bez późniejszej reakcji. Procedura ta wiąże się z obowiązkami (np. prowadzenie rejestrów) i uprawnieniami skarżącej (szybsze postępowanie, kontrole na miejscu). Wydając pozwolenie na stosowanie tej procedury organy celne były uprawnione do przeprowadzania kontroli zatrzymanych towarów, nawet w warunkach, które nie wynikały z odrębnego wniosku skarżącej, lecz z charakteru stosowanej procedury.

Dlatego zastosowanie przez organy celne w niniejszej sprawie przepisów art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004r. - w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne było błędne.

Za taką interpretacją przepisu art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne przemawia również treść art. 92 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że organ celny pobiera opłaty z tytułu przeprowadzonych badań lub analiz towarów, w przypadku, gdy:

1) badanie lub analiza zostaną przeprowadzone na żądanie osoby;

2) rozpatrzenie wniosku o wydanie wiążącej informacji taryfowej lub wiążącej informacji o pochodzeniu towaru wymaga przeprowadzenia badania lub analizy;

3) osoba będąca do tego zobowiązaną nie podała danych dotyczących rodzaju, wartości, właściwości towaru lub innych informacji niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia i pomimo wezwania nie uzupełniła tych danych w wyznaczonym przez organ celny terminie;

4) podane przez osobę dane dotyczące towarów były nieprawdziwe lub nieprawidłowe.

Analiza treści powyższych przepisów w odniesieniu do niniejszej sprawy wskazuje, że podjęte przez organ celny czynności weryfikacyjne przewidziane przez przepisy prawa celnego w ramach procedury uproszczonej mogły uprawniać do pobrania opłaty od skarżącej na podstawie przesłanek określonych w przepisie art. 92 ust.1 ustawy - Prawo celne, jednakże przesłanki te nie wystąpiły.

Należy również wskazać, że zgodnie z treścią art. 95 ustawy Prawo celne- pozwolenia wydawane na podstawie przepisów prawa celnego nie podlegają opłacie skarbowej oraz innym opłatom o charakterze publicznoprawnym. Dlatego też pobranie opłaty o charakterze publicznoprawnym określonej w art. 93 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo celne za wykonanie przez organ celny czynności przewidzianej w przepisach prawa celnego w ramach konkretnego postępowania celnego, do którego stosowania podmiot został uprawniony stosownym pozwoleniem i o przeprowadzenie której to czynności podmiot uprawniony nie wnioskował byłoby faktycznym i następczym pobraniem opłaty za pozwolenie.

Ponadto podzielając trafność zarzutu skargi, na marginesie należy zauważyć w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, iż prawidłowym formalnie byłoby uchylenie przez organ odwoławczy w całości postanowienia organu I instancji a następnie wydanie w tej sprawie decyzji.

Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy za dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz.60), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Nie jest prawidłowym działaniem organu II instancji takie rozstrzygnięcie, że ulega zmianie forma i podstawa prawna rozstrzygnięcia I instancyjnego a utrzymane w mocy zostaje samo wyrzeczenie organu I instancji. Zgodnie z art.233 §1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzje organu I instancji albo uchyla decyzję w całości lub części. Zaskarżone postanowienie zawierało jedynie jedno rozstrzygnięcie w zakresie obciążenia kwotą 120 zł.

Dlatego niezgodnie ze wskazanym przepisem było utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia przy jednoczesnym uchyleniu innych elementów tego rozstrzygnięcia w zakresie formy, podstawy prawnej i pouczenia, które z istoty nie miały charakteru rozstrzygnięcia a jedynie stanowiły elementy składowe tego rozstrzygnięcia.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.