Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 961/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 13, 15, 16; art. 4 ust. 2 , art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1 art. 67, art 68
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...]


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 11 września 2018r. Wojewoda L. po rozpoznaniu wniosku J. F. odmówił przyznania jej świadczenia wychowawczego na dzieci J. F. i K. F. na okres od 1 października 2018r. do 30 września 2019 r. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawczyni pozostaje nieaktywna zawodowo na terenie Polski, jednak jej były mąż wykonuje działalność na terenie [...], co oznacza, że państwem właściwym do wypłaty świadczeń są [...]. Zgodnie bowiem z art. 68 ust. 1 lit. a i 2 rozp. Parlamentu Europejskiego i Rady ( WE ) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego pierwszym krajem do ustalenia uprawnień do świadczeń rodzinnych jest ten kraj, na terenie którego wykonywana jest praca lub praca na własny rachunek oraz mają miejsce zamieszkania pozostali członkowie rodziny. Zgodnie z art. 68 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę Ponieważ strona spełnia przesłanki polskiego ustawodawstwa do otrzymania świadczenia wychowawczego na dzieci: J. F. i K. F. organ postanowił zawiesić uprawnienie do wysokości świadczeń oferowanych przez państwo pierwszeństwa, tj. przez ustawodawstwo [...]. Wysokość przewidziana w niemieckim ustawodawstwie świadczeń rodzinnych porównywanych do świadczenia wychowawczego w roku 2018 to kwota [...]euro (833,27 zł) miesięcznie na pierwsze i drugie dziecko. Organ dokonał przeliczenia kwoty wypłacanych świadczeń zgodnie z art. 90 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 978/2009 oraz decyzją Komisji Europejskiej nr [...] z dnia 15 października 2009 r. dotyczącą daty, która bierze się pod uwagę przy ustalaniu kursu wymiany walut, wg. kursu Europejskiego Banku Centralnego. Z uwagi na fakt, iż kwota świadczeń, które mogłyby przysługiwać na terenie Polski - 500 zł, jest niższa od świadczeń przewidzianych w Niemczech (833,27 zł) to zgodnie z art. 68 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 organ odmówił przyznania świadczenia wychowawczego.

Po rozpoznaniu odwołania J. F. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję Wojewody utrzymało w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r. poz. 1751 ze zm.) prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1, jeżeli zamieszkują na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przez okres w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Pojęcie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oznacza rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1, z późn. zm.), co wynika z art. 2 pkt 15 ww. ustawy. Stosownie do art. 67 rozp. Parlamentu Europejskiego i Rady ( WE ) nr 883/2004 osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Art. 1 lit. i akapit 1 rozporządzenia stanowi, że pojęcie "członek rodziny" oznacza każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego przyznawane są świadczenia. Zgodnie z art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972 oraz z 2017 r. poz. 1428). Organ zaznaczył, że we wskazanym przepisie ustawodawca podał legalną definicję rodziny, na którą składają się odpowiednio min. rodzice dziecka i to niezależnie od tego, czy pozostają w związku małżeńskim. Art. 68 ust. 1 lit a powołanego rozporządzenia szczegółowo określając zasady pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych z różnych tytułów stanowi, że w przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej, niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa: w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 68 ust. 2 rozporządzenia w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Jednakże taki dodatek dyferencyjny nie musi być przewidziany dla dzieci zamieszkujących w innym Państwie Członkowskim, kiedy uprawnienie do przedmiotowego świadczenia wynika wyłącznie z miejsca zamieszkania. W świetle art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 osoby, do których stosuje się to rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. Stosownie zaś do treści art. 11 ust. 3 lit. a rozporządzenia osoba wykonująca w państwie członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego. Zasadą jest zatem podleganie ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. W sprawie nie jest kwestionowane, ze wnioskodawczyni pozostaje bez pracy, wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2015 r. sygn. akt I C [...] na rozwiązane zostało przez rozwód jej małżeństwo z P. F.. Sąd powierzył jej wykonywanie władzy rodzicielskiej na dziećmi: J. i K. F., ograniczając władzę rodzicielską P. F. do prawa informowania się o stanie zdrowia dzieci i ich postępów w nauce oraz osobistych kontaktów w terminach i miejscach ustalonych przez strony. Wobec ojca dzieci orzeczony został obowiązek alimentacyjny względem dzieci oraz J. F.. Z dołączonych do odwołania dokumentów wynika, iż miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę stanowił kwotę [...]zł, a tym samym spełniony został warunek kryterium dochodowego o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci od którego uzależnione jest prawo do świadczenia na pierwsze dziecko. Według organu w stanie faktycznym sprawy spełnione zostały przesłanki ustawodawstwa polskiego, do nabycia prawa do świadczenia wychowawczego wnioskowanego na dzieci. Ponieważ P. F. od 17 października 2014 r. wykonuje działalność zawodową na terenie [...] postanowieniem z dnia 12 marca 2015 r. stwierdzono, że w sprawie J. F. od dnia 17 października 2014 r. mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz [...]. Oznacza to, że stosownie do art. 67 w związku z art. 11 ust. 3 a rozp. nr [...] P. F. uprawniony jest do pobierania świadczenia wychowawczego na dzieci mieszkające w Polsce. Kolegium nie zgodziło się z argumentacją, że P. F. na skutek rozwodu utracił status członka rodziny. Stosownie do art. 1 lit. i akap. 1 i rozporządzenia nr 883/2004, będąc ojcem małoletnich dzieci, co do którego nie orzeczono o pozbawieniu władzy rodzicielskiej, w rozumieniu przytoczonych przepisów jest członkiem rodziny wnioskodawczyni i może być uznany jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo niemieckie, na mocy którego przyznawane są świadczenia na rodzinę. Kolegium zwróciło uwagę, że rozwiązując małżeństwo wnioskodawczym Sąd powierzył jej wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, natomiast ograniczył władzę ojca dzieci do określonych uprawnień i obowiązków, a tym samym zachował w niej ściśle określony udział. Doszło zatem do zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych, do których zaliczyć należy świadczenie wychowawcze, przysługujących zarówno według prawa polskiego jak i prawa niemieckiego. W takiej sytuacji zastosowanie ma reguła pierwszeństwa określona w art. 68 rozporządzenia nr 883/2004. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji trafnie zatem przyjął, że w okolicznościach sprawy krajem właściwym w pierwszej kolejności do wypłaty świadczenia jest kraj właściwy ze względu na miejsce wykonywania pracy przez ich ojca P. F., a więc Niemcy. W związku z tym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie pozostaje fakt, iż jak oświadczył w dniu 20 września 2018 r. P. F. nie pobiera żadnych świadczeń socjalnych na synów. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji rozważył na podstawie art. 68 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 kwestię dodatku dyferencyjnego. W tym celu poprawnie dokonał przeliczenia wysokości przysługującego świadczenia na podstawie przelicznika walut Europejskiego Banku Centralnego, stosownie do przepisu art. 90 rozporządzenia nr 987/2009. Ponieważ z poczynionych ustaleń wynika, że świadczenie przewidziane w Niemczech na dziecko wynosi 825,89 zł i jest wyższe od świadczenia wychowawczego wynoszącego 500 zł oznacza to, że organ prawidłowo uznał, iż stronie nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego w wysokości dodatku dyferencyjnego na dziecko mieszkające w Polsce, gdyż wysokość świadczenia wychowawczego w Polsce jest niższa od kwoty świadczenia rodzinnego przysługującego stronie na dziecko w Niemczech.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego J. F. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie art. 1i) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 z dnia 29.04.2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu, że że P. F. jest członkiem rodziny skarżącej i jej dzieci oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 i art. 75 § 1 kpa polegające na nie wyczerpującym i niedokładnym zebraniu i rozpatrzeniu przez organ administracji publicznej materiału dowodowego w sprawie, niekompletnym rozważeniu przez organ wszystkich okoliczności sprawy i zbadaniu zaistniałego stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z definicją rodziny określoną w art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oznacza ona odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Natomiast w art. 2 pkt 13 ustawa wprowadziła definicję osoby samotnie wychowującej dziecko, która oznacza pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Skarżąca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2018r. (I OSK 390/18) w którym stwierdzono, że w sytuacji rozwiązania małżeństwa wyrokiem sądu i nie orzeczenia opieki naprzemiennej obojga rodziców rozwiedzionych ojciec dzieci nie może zostać uznany za członka rodziny. Zdaniem skarżącej organ I instancji winien wziąć pod uwagę, fakt, iż jest rozwiedziona z P. F., który założył nową rodzinę, nie płaci alimentów na synów pozostających w Polsce i w chwili obecnej toczy się postępowanie o pozbawienie go władzy nad małoletnimi dziećmi tj. J. i K. F.. Nadto zasady współżycia społecznego skłaniają do tego, by otrzymała należne jej świadczenie na dzieci, skoro ich ojciec kategorycznie odmówił złożenia rzeczonego wniosku w kraju gdzie przebywa. W tej sytuacji małoletnie dzieci są pokrzywdzone, względem dzieci których rodzice przebywają oboje w Polsce.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powieliło swoje stanowisko zawarte w decyzji i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stanowisko skarżącej zasługuje na akceptację. Zgodnie z definicją rodziny zawartą w art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( Dz. U z 2017r. poz. 1851 ) oznacza ona małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Rzeczywiście, jak przyjęło Kolegium, w orzecznictwie wskazuje się, że definiując pojęcie rodziny ustawodawca nakazał uwzględniać wyłącznie stan prawny, a nie stan faktyczny, czy przesłankę wspólnego gospodarowania (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2005 r. I OSK 150/05 Lex nr 192108 i 14 listopada 2017 r. I OSK 1155/17 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kolejność użytych w definicji rodziny zwrotów nie jest przypadkowa i formułując ją ustawodawca chciał położyć akcent na pierwszeństwo traktowania małżonków jako rodziny. Jednocześnie jednak w w art. 2 pkt 13 ustawa wprowadziła definicję osoby samotnie wychowującej dziecko oznaczającego pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Nie ulega zatem wątpliwości, że skoro małżeństwo skarżącej zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] kwietnia 2015r. i nie została orzeczona opieka naprzemienna obojga rodziców rozwiedzionych, przebywający na terenie [...] były małżonek nie może zostać uznany za członka jej rodziny. Skarżącą należy zatem uznać za samotnie wychowującą dziecko jako osoba rozwiedziona. Wbrew jednak przekonaniu skarżącej okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy. Wniosek taki wynika z treści art. 16 ust. 1 ustawy, dotyczącego sytuacji, gdy poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przebywa osoba, o której mowa w art. 4 ust.2 lub członek rodziny tej osoby. Chodzi tu zatem nie tylko o członka rodziny, ale także o osoby którym świadczenie wychowawcze przysługuje, a więc matkę, ojca, opiekuna faktycznego dziecka albo opiekuna prawnego dziecka. Jeśli zatem P. F. nie pozostaje już członkiem rodziny skarżącej, to jest ojcem dzieci, który przebywa w [...], co potwierdziła skarżąca we wniosku z 8 sierpnia 2018r. o przyznanie świadczenia W tej sytuacji zgodnie z dyspozycją art. 16 ust. 1 obowiązkiem Wójta Gminy L. K. było przekazanie wniosku wraz z dokumentami Wojewodzie L. po ustaleniu, że ojciec dzieci przebywa w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia. Kwestia ta została wyjaśniona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lipca 2018r. ( I OSK 390/18 opubl. w CBOSA ), powołanego zresztą w skardze, z którego wywiedziono jednak jedynie wniosek o braku podstaw do uznania byłego męża skarżącej za członka jej rodziny. Niemniej zaskarżonej decyzji nie można uznać za prawidłową.

Stosownie do art. 2 pkt. 15 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy rozumieć rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str.1 , z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1 z późn. zm.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku wspomniane przepisy mają na celu wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw. Kolizja taka może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy dochodzi do przyznania świadczeń w ramach różnych systemów zabezpieczenia społecznego. Obowiązek ustalenia, czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obejmuje zatem sprawdzenie, czy przebywający poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest uprawniony do pobierania świadczenia. Wobec powyższego, dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej należało nie tylko stwierdzić fakt wyjazdu ojca dzieci do innego państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów, ale również ustalić, czy podlegał on ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W wyroku z dnia 17 stycznia 2018r. ( I OSK 972/16 opubl. w CBOSA ) dotyczącym wprawdzie interpretacji art. 23 a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że samo ustalenie, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie jest równoznaczne z tym, że osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie. Użyte w art. 23a ust. 5 i 6 ustawy pojęcie "podleganie ustawodawstwu innego państwa" należy rozumieć w taki sposób, że marszałek województwa ( obecnie wojewoda) w celu ustalenia faktu i okresu podlegania temu ustawodawstwu przez osobę uprawnioną lub członka jej rodziny, musi zbadać sam te okoliczności. W szczególności zaś powinien wyjaśnić, z jakich świadczeń dana osoba może skorzystać lub korzysta w państwie obcym. W praktyce zatem organ powinien wskazać przepis uprawniający obywatela polskiego pracującego na terenie państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, do pobierania świadczenia rodzinnego w tym państwie, albo akt (rozstrzygnięcie, czynność) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie rodzinne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu ( wyrok NSA z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 556/10, dostępny w CBOSA). W konsekwencji, marszałek województwa ( obecnie wojewoda ) nie może ustalić faktu podlegania obcemu ustawodawstwu jedynie na podstawie informacji o podjęciu zatrudnienia, ani nawet ubieganiu się o świadczenia rodzinne przez wnioskodawcę, czy członka rodziny wnioskodawcy w innym państwie. Takie okoliczności pozwalają marszałkowi województwa jedynie na ustalenie, że w danej sytuacji mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W dalszej kolejności organ ten przystępuje do zbadania, które unijne przepisy dotyczące ustawodawstwa mają zastosowanie, zgodnie z ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 11–16 rozporządzenia nr 883/2004 i szczególnymi normami dotyczącymi świadczeń rodzinnych, między innymi na podstawie art. 67-69 tego rozporządzenia. Jest oczywiste, że powyższe uwagi sądu z uwagi na zastosowanie tych samych regulacji prawnych i treść art. 16 ust. 6 i 7 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci mają zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie. Organy ustaliły jedynie, że P. F. przebywa na terenie Niemiec, gdzie prowadzi działalność gospodarczą, co uzasadniało zastosowanie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ nie stwierdził natomiast żadnych innych okoliczności, których ustalenie byłyby zgodne z powołanymi wyżej przepisami, ani też nie wyjaśnił, czy dysponuje informacjami dotyczącymi podlegania przez byłego męża skarżącej ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pracy i uprawnienia do przyznania świadczeń rodzinnych na dzieci, które wraz z matką (rozwiedzioną skarżącą) zamieszkują w Polsce. Samo zatem stwierdzenie przez organ, że w danym okresie przebywał za granicą i wykonywał pracę na własny rachunek w innym państwie członkowskim, bez dokonania uprzednich ustaleń w zakresie podlegania ustawodawstwu, czyli wskazania na przepis, który wyraźnie uprawnia pracownika przybywającego z innego Państwa Członkowskiego jako świadczeniobiorcę, albo wskazania aktu (rozstrzygnięcia, czynności) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie zagraniczne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu, nie jest wystarczającą przesłanką do wydania przez ten organ decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. W świetle powyższego nie jest także wystarczające wskazanie, że wysokość przewidzianych w niemieckim ustawodawstwie świadczeń rodzinnych porównywalnych do świadczenia wychowawczego w roku 2018 to kwota [...]euro miesięcznie na pierwsze i drugie dziecko. Ustalenia te powinny opierać się na współpracy krajowych instytucji państw członkowskich i polegać na wymianie danych niezbędnych do ustalenia praw i obowiązków ubezpieczonych oraz świadczeniobiorców. Wprost stanowi o tym art. 11 ust. 4 ustawy , zgodnie z którym Wojewoda wymienia dane w zakresie świadczenia wychowawczego w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji dotyczących Zabezpieczenia Społecznego, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, za pośrednictwem punktu kontaktowego, o którym mowa w art. 12 ust.2. Jak już wcześniej wskazano do momentu powstania uprawnienia do świadczenia na terenie innego państwa członkowskiego zastosowanie ma bowiem wyłącznie ustawodawstwo polskie (por. wyroki NSA z 21 lipca 2010 r. I OSK 556/10, z dnia 22 listopada 2017 r. I OSK 243/16 i I OSK 245/16 opubl. w CBOSA ).

W konsekwencji należało przyjąć, że wydanie decyzji bez dokonania właściwych ustaleń, o których mowa wyżej, było w przedmiotowej sprawie niewątpliwie przedwczesne.

Z tych względów na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2018r. Poz. 1302 ) należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody L..