Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 320/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę


UZASADNIENIE

A. G. w dniu 02 września 2016 r. wniósł do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. (dalej: "MOPR w P." lub: "ośrodek pomocy społecznej") wniosek o udzielenie pomocy m.in. na uregulowaniu czynszu za miesiąc sierpień 2016 r. w kwocie [...]zł oraz zaległości w czynszu za miesiąc od stycznia 2011 r. do sierpnia 2016 r. Żądanie to potwierdził w tracie wywiadu środowiskowego w dniu 13 lipca 2016 r.

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. znak [...] Kierownik MOPR w P. – F. G. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. odmówił wnioskodawcy udzielenia pomocy finansowej na uregulowanie czynszu za sierpień 2016 r. w kwocie [...]zł oraz zaległości czynszowych za miesiąc lipiec 2016 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania pomocy finansowej na uregulowanie czynszu za sierpień 2016 r. oraz zaległości czynszowych za miesiąc lipiec 2016 r. organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód w miesiącu poprzedzającym złożenia wniosku wynosił [...] zł (świadczenie rentowe z ZUS w kwocie [...]zł oraz zasiłek okresowy w kwocie [...]zł). Dalej organ powołał się na art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 163, ze zm. – dalej: u.p.s.) i stwierdził, że ponieważ dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego, które wynosi aktualnie dla osoby samotnie gospodarującej [...] zł, wobec tego jego wniosek kwalifikuje się do rozpatrzenia na podstawie art. 39 u.p.s. Zdaniem organu strona oczekuje pomocy w całkowitym regulowaniu zobowiązań wynikających z zawartej umowy najmu mieszkania, tymczasem pomoc społeczna nie jest instytucją powołaną do comiesięcznego wspierania jednej osoby w opłacaniu jej zobowiązań, a powołaną do doraźnego wsparcia w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej. Dalej organ zauważył, że wnioskodawca do tej pory nie wykazał, aby podjął jakiekolwiek kroki w celu rozwiązania swojej sytuacji mieszkaniowej, pomimo licznych form pomocy zaproponowanych przez organ pomocy społecznej (złożenie wniosku o zamianę mieszkania, złożenie wniosku o przyznanie lokalu socjalnego). Powołując się na brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.s., organ nie znalazł podstaw do przyznania pomocy na uregulowanie czynszu.

Następnie organ wyjaśnił, że w swoim wniosku strona wniosła także o pomoc finansową na opłacenie zaległości czynszowych od stycznia 2011 r., lecz w związku z wcześniejszym rozpoznaniem przez organy wniosków o udzielenie pomocy na zapłatę czynszu organ przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie objął miesiące sierpień 2016 r. i lipiec 2016 r. Przy tym organ zauważył, że nieprawidłowe jest składanie wniosku dotyczącego udzielenia pomocy finansowej na opłacenie czynszu za sierpień 2016 r. i jednoczesne domaganie się pomocy na uregulowanie zaległości za ten miesiąc. W związku z tym organ wyjaśnił, że w odniesieniu do zaległości czynszowych organ rozpatrzył wniosek tylko w odniesieniu do lipca 2016 r.

Ponadto odnosząc się do wniosku o pomoc finansową na opłacenie zaległości czynszowych od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. organ I instancji powołał się na stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyrażone w podanych przez organ wyrokach w sprawie odmowy udzielenia pomocy finansowej na opłacenie czynszu i zaległości czynszowych przez A. G., podkreślając, że we wszystkich tych sprawach odmownych decyzji skargi zostały oddalone. Organ zaznaczył, iż Sąd wskazywał, że posiadanie przez skarżącego zadłużenia wobec właściciela zajmowanego lokalu nie stanowi przesłanki do przyznania zasiłku celowego określonego w art. 39 u.p.s., albowiem skarżący nie podejmuje działań w celu wykorzystania własnych możliwości poprzez zamianę mieszkania na mniejsze, zaś lakoniczne informowanie podczas wywiadów środowiskowych, że rozpoznaje kolejne miejsca ewentualnego zamieszkania tj. zamiany lokalu nie są odpowiednio przez stronę potwierdzane stosownymi dokumentami. Dalej przytoczono ocenę Sądu, że wynajmowanie przez stronę mieszkania w tej wielkości jest niecelowe i z uwagi na jej ograniczone możliwości materialne prowadzi do narastania zadłużenia związanego z brakiem możliwości wywiązania się na bieżąco z opłat czynszowych. Tym samym udzielenie pomocy na pokrycie zaległości czynszowych byłoby w gruncie rzeczy udzieleniem pomocy wierzycielowi, a więc podmiotowi, do którego nie jest adresowana u.p.s.

Ponadto wskazując, że przedmiotem wniosku A. G. jest zaległość czynszowa za okres od stycznia 2011 r. do lipca 2016 r. stwierdził, że kwestia przyznania pomocy finansowej w uregulowaniu zaległości za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. była przedmiotem uprzednio wydanych decyzji (tu organ wymienił je po dacie i numerze), a jedynie kwestia pomocy w uregulowaniu zaległości czynszowej za miesiąc lipiec 2016 r. nie była przedmiotem rozstrzygnięcia.

Organ wymienił też decyzje, którymi w latach 2011-2014 przyznał wnioskodawcy pomoc finansową na opłacenie czynszu, jednak zaznaczył, że mimo to zainteresowany nie regulował czynszu, w związku z czym powstawała zaległość. Organ zaznaczył także, że nadal w miarę możliwości ośrodka zapewnia stronie środki finansowe na zakup żywności i energii, na uzasadnienie czego wskazał decyzje dotyczące wparcia wnioskodawcy w zakresie zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych w okresie do kwietnia 2016 r. Wyjaśnił również, że organy pomocy społecznej poczyniły starania w celu wsparcia wnioskodawcy w poprawie jego sytuacji mieszkaniowej i finansowej, jednak odmówił on podjęcia współpracy z organem w celu poprawy swojej sytuacji mieszkaniowej; m.in. zwrócono się do właściciela mieszkania Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w celu nakreślenia trudnej sytuacji strony, skierowano skarżącego do pracownika Zespołu ds. Osób Wymagających Wsparcia Zdrowia Psychicznego celem pomocy w sprawach mieszkaniowych i podjęcia współpracy z Biurem Z. M., lecz skarżący odmówił tej współpracy. Ponadto organ wystąpił do nowego zarządcy nieruchomości o zaproponowanie mniejszego mieszkania lub obniżenie czynszu. Zdaniem organu zadłużenie czynszowe nie stanowi uzasadnionej przesłanki do udzielenia wnioskodawcy pomocy finansowej, której jednakże organ udziela skarżącemu w celu zaspokojenia jego innych potrzeb życiowych.

W odwołaniu od decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej A. G. podniósł, że został oszukany przez organ i domagał się dotrzymania uzgodnień z 2010 r., że ośrodek pomocy społecznej będzie opłacał czynsz i rachunki za energię elektryczną, albo wydania decyzji zrywającej tę umowę, a wtedy sprawa byłaby zamknięta.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że celem ustawy o pomocy społecznej jest wsparcie osoby lub rodziny w przezwyciężeniu trudnych sytuacji, o czym mowa w art. 2 u.p.s., zaś nieodłączną cechą procesu pomocy jest aktywne współdziałanie wnioskodawcy i oraz egzekwowanie jego zaangażowania, zgodnie z art. 4 u.p.s.. W ocenie organu rezygnacja z form pomocy zaproponowanych przez pracownika socjalnego (złożenie wniosku o zmianę mieszkania, nawiązanie kontaktu w programie "KLUCZ") jest wyrazem braku współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu jego trudnej sytuacji życiowej. W tym zakresie organ wyjaśnił, że obowiązek ten stanowi następstwo zasady subsydiarności wyrażonej w art. 2 ust. 1 u.p.s., a konstrukcja przedmiotowej zasady wskazuje, że organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepowodzeń życiowych. Dalej Kolegium wskazało, że celem pomocy społecznej nie jest systematyczne, comiesięczne wspieranie osób, które posiadają dochód przekraczający kryterium dochodowe, co ma miejsce w przypadku strony, gdyż pomoc społeczna jest instytucją przeznaczoną do działania doraźnego, a nie do stałego, comiesięcznego wspierania jednej osoby wymagającej pomocy.

Organ odwoławczy powołał się przy tym m.in. na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lipca 2014 r. o sygn. akt II SA/Po 359/14, w który tutejszy Sąd stwierdził, że nieuiszczanie czynszu przez skarżącego nie stanowi nowego problemu, wynikającego z nagłych zdarzeń, lecz jest problemem nierozwiązanym już od paru lat, gdyż zaległości w jego zapłacie sięgają aż stycznia 2011 r. Organ stwierdził, że w tych okolicznościach nie można przyjąć, aby wniosek o spłatę zadłużenia czynszowego umotywowany był zaistnieniem szczególnie uzasadnionego przypadku, a więc wynikał z nadzwyczajnych zdarzeń, których skarżący nie mógł przewidzieć. Organ odwoławczy wskazał także na fakt, że tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. sygn. akt II SA/Po 647/14 oddalił skargę wnioskodawcy na decyzję Kolegium z dnia 29 kwietnia 2014 r. odmawiającą przyznania stronie pomocy finansowej na uregulowanie czynszu za miesiąc grudzień 2013 r., jak również oddalone zostały wyrokami z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1307/14 i 30 września 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1304/14.

W skardze na decyzję Kolegium z dnia 23 lutego 2017 r. A. G., zarzucając tej decyzji niezgodność z prawem, podniósł zarzuty wcześniej przedstawione w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji jest ustawa o pomocy społecznej. Natomiast przedmiotem sprawy jest odmowa przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 u.p.s., na uregulowanie czynszu za mieszkanie skarżącego za miesiąc sierpień 2016 r. w wysokości [...] zł oraz zaległości czynszowych za lipiec 2016 r.

Bezsporną okolicznością jest, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, której dochód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku – maju 2016 r., wynosił [...] zł, a więc nie przekraczał kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., wynoszące aktualnie [...] zł. Kolegium prawidłowo uznało, że skarżący nie spełnia przesłanek uzasadniających przyznanie mu na podstawie art. 39 u.p.s. pomocy finansowej na cele wskazane we wniosku.

Stosownie do treści art. 39 ust. 1 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Dotyczy to w szczególności pokrycia części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 u.p.s.). Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak to wynika z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Decyzja powinna zatem uwzględniać zasady ogólne określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w zakresie meritum rozstrzygnięcia – zasady zawarte w ustawie o pomocy społecznej. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny ogranicza się do zbadania zgodności z prawem tej decyzji. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji i czy organ przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania oraz czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie.

Idąc dalej, wyjaśnić należy, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Pomoc społeczna jest też instytucją polityki społecznej Państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.), przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.).

W ocenie Sądu organom orzekającym w przedmiotowej sprawie nie można zarzucić naruszenia postępowania i dowolności orzekania (art. 7 K.p.a.), jak i naruszenia art. 39 u.p.s. Organy nie zakwestionowały trudnej sytuacji materialnej skarżącego. Wiązała się ona jednak nie z brakiem dochodu po stronie skarżącego, lecz z istniejącym zadłużeniem za opłaty czynszowe i trudnością z bieżącym regulowaniem czynszu.

Zgodzić się należy z organami, że przyznawanie regularnej, pokrywającej koszty opłat czynszowych pomocy z pomocy społecznej, nie przyczyni się do poprawy sytuacji skarżącego. Zarówno analiza akt sprawy, jak i wcześniejszych orzeczeń tutejszego Sądu (okoliczność wiadoma Sądowi z urzędu, czyli objęta urzędową wiedzą notoryjną) wskazuje, że problem nieuiszczania czynszu przez skarżącego, czy też innymi słowy – brak wystarczających środków na pokrycie kosztów wynajmu mieszkania, nie stanowi nowego problemu, lecz jest kwestią nierozwiązaną już od kilku lat, skoro zaległości w zapłacie czynszu sięgają aż stycznia 2011 r. W tych okolicznościach nie można przyjąć, aby wniosek o udzielenie pomocy na zapłatę czynszu w sierpniu 2016 r. i zaległości za lipiec 2016 r. zmierzał do poprawy sytuacji skarżącego w tym zakresie. Tym bardziej, że skarżący od wielu lat nie podejmuje kroków realnie zmierzających do poprawy swojej sytuacji mieszkaniowej i zmiany lokalu na mniejszy, co umożliwiłoby obniżenie czynszu i wystąpienie od dodatek mieszkaniowy. Jak wynika z twierdzeń organu I instancji, a także treści odwołania i skargi, skarżący odmówił również udziału w programie "KLUCZ", w ramach którego ośrodek pomocy społecznej proponował indywidualne wsparcie pracownika socjalnego w rozwiązywaniu różnych spraw życiowych. Ponadto skarżący nie podjął współpracy z pracownikiem zespołu ds. osób wymagających wsparcia zdrowia psychicznego, do której skierował go MOPR celem pomocy w sprawach mieszkaniowych i podjęcia współpracy z Biurem Z. M.. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika też, że w okresie od lutego 2011 r. do lutego 2014 r. organ I instancji kilkanaście razy przyznał skarżącemu specjalny zasiłek celowy na częściowe uregulowanie należności czynszowych, a mimo tego wsparcia sytuacja wnioskodawcy nie uległa poprawie, bowiem nie regulował pozostałej części czynszu, co powiększało jego zadłużenie. W tym wypadku zatem, wobec notorycznego zwiększania zadłużenia czynszowego, trudno uznać zgłoszoną przez wnioskodawcę potrzebę za potrzebę mieszczącą się w zakresie zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, o której mowa w art. 39 u.p.s.

W tym miejscu podkreślić również należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa zmierzającą do umożliwienia osobom i rodzinom przezwyciężanie sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Celem pomocy społecznej jest wspieranie, a nie wyręczanie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc państwa ma zatem charakter subsydiarny, tj. dopuszcza się interwencję organów państwa tylko w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie ma możliwości samodzielnego przezwyciężania trudności życiowych. Treść tego przepisu powinna być odczytywana przez pryzmat art. 3 ust. 4 u.p.s., który stanowi, że potrzeby osoby i rodziny powinny być zaspokojone, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Świadczenia z pomocy społecznej powinny być zatem dostosowane do konkretnej sytuacji indywidualnego beneficjenta. Określone potrzeby osób i rodzin mogą być jednak zrealizowane tylko wówczas, gdy odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach, także finansowych, pomocy społecznej (patrz wyrok NSA z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1747/12, dostępny w Internecie – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wykazały to organy obu instancji, udzielenie skarżącemu żądanej pomocy nie będzie zgodne z celami pomocy społecznej, bowiem nie poprawi ono faktycznie sytuacji skarżącego, który sam mimo posiadanych możliwości nie podejmuje czynnej współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej w celu poprawy swojego położenia i w ten sposób utrwala właśnie niekorzystną sytuację mieszkaniową.

Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii umowy ustnej zawartej pomiędzy pracownikami MOPR w P. a skarżącym w 2010 r. co do stałego regulowania opłat za czynsz i energię przez ten ośrodek zauważyć należy, że z okoliczności sprawy wynika, iż żaden z pracowników organu nie był uprawniony do zapewnienia skarżącego o możliwości udzielania ciągłej (bezterminowej) pomocy finansowej na opłacenie czynszu, zaś przypadki przyznawania w przeszłości pomocy finansowej na zapłacenie części czynszu wynikały każdorazowo z wydawanych w tym przedmiocie decyzji. Podkreślić tym miejscu należy, że nawet w przypadku przyjęcia za wiarygodne twierdzeń skarżącego, jakoby pracownicy ośrodka składali wobec niego zapewnienia bieżącego regulowania przez tą instytucję należności czynszowych, to okoliczność ta nie miałby jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Ewentualne składanie przez pracowników pomocy społecznej obietnic pozbawionych podstawy prawnej nie mogłoby bowiem skutkować po stronie skarżącego nabyciem podlegającego ochronie prawnej prawa podmiotowego do uzyskiwania środków z pomocy społecznej na określony cel.

W ocenie Sądu w tych okolicznościach nie można przyjąć, aby wniosek o udzielenie pomocy na zapłatę czynszu w sierpniu 2016 r. i zaległości czynszowych za lipiec 2016 r. zmierzał do poprawy sytuacji skarżącego. Skarżący nie wykazał, że samodzielnie podjął konkretne działania zmierzających do obniżenia wysokości czynszu, zaś proponowaną przez organ pomoc w zakresie uzyskania innego lokalu o niższym czynszu uznał za próbę oszustwa. W tej sytuacji skarżący w istocie chciałby utrzymania dotychczasowej sytuacji mieszkaniowej przy jednoczesnym finansowaniu związanych z tym kosztów przez ośrodek pomocy społecznej. Udzielenie pomocy w tym zakresie prowadziłoby zatem do powstania sytuacji, w której organ wyręczałby skarżącego w niemal wszystkich kosztach związanych z utrzymaniem mieszkania, co jednocześnie stanowiłoby faktycznie udzielanie pomocy właścicielowi lokalu zajmowanego przez skarżącego, a który to podmiot mimo istnienia wieloletnich zaległości czynszowych skarżącego nie podejmuje efektywnych działań zmierzających do usunięcia dłużnika z zajmowanego lokalu, w szczególności poprzez uzyskanie wyroku nakazującego opróżnienie lokalu z jednoczesnym przyznaniem eksmitowanemu prawa do lokalu socjalnego (art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2014 r., poz.150 ze zm.). Zauważyć zaś należy, że w razie przyznania takiego uprawnienia w wyroku eksmisyjnym obowiązek dostarczenia odpowiedniego lokalu ciążyłby na gminie, a jego niezrealizowanie skutkowałoby odpowiedzialnością odszkodowawczą gminy względem właściciela lokalu (art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów ....).

Sąd w tym miejscu podkreśla, nie negując obiektywnie trudnej sytuacji materialnej skarżącego, że trudność sytuacji życiowej, w jakiej się znalazł, wynika z faktu, że zajmuje on lokal mieszkalny, którego wielkość uniemożliwia mu uzyskanie stałej pomocy w utrzymaniu mieszkania w trybie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Okoliczność ta nie może jednak stanowić przesłanki dla przyznania skarżącemu stałej pomocy finansowej na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wynika to z faktu, że skoro prawodawca ustanowił w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), kryteria przyznawania tych dodatków związane z normatywną powierzchnią użytkową lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, to nie można dla faktycznego obejścia tych regulacji – celem przyznania stałej pomocy odpowiadającej funkcjonalnie dodatkowi mieszkaniowemu dla osoby niespełniającej kryteriów otrzymywania takowego dodatku – wykorzystywać przepisów innych ustaw, w tym i ustawy o pomocy społecznej. Inaczej rzecz ujmując, przyznanie skarżącemu pomocy na regulowanie czynszu za dany okres na podstawie art. 39 u.p.s. byłoby dopuszczalne jedynie w szczególnie uzasadnionym, incydentalnym przypadku, nie może zaś służyć stałemu i bezterminowemu wspieraniu go w uiszczanie tego rodzaju opłat.

Jedynie na marginesie powyższych rozważań i celem udzielenia stronie występującej bez profesjonalnego pełnomocnika niezbędnych wskazówek – Sąd uznaje za stosowne wskazanie, że dla rozwiązania trudnej sytuacji życiowej, w której znalazł się skarżący, winien on podjąć efektywne działania zmierzające do pozyskania lokalu mieszkalnego o wielkości umożliwiającej skorzystanie z pomocy przewidzianej w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Działania te nie powinny się ograniczać jedynie do kierowania próśb do właściciela (zarządcy nieruchomości) obecnie zajmowanego lokalu, lecz – wobec uznania za niezadowalające propozycji składanych mu przez organ pomocy społecznej – powinny przybrać bardziej aktywną formę, jak chociażby poprzez złożenie do Prezydenta Miasta Poznania podania o wynajem odpowiedniego lokalu z zasobów komunalnych (mieszkania socjalnego lub komunalnego). Ewentualne uzyskanie od podmiotu reprezentującego jednostkę samorządu terytorialnego informacji co do okresu oczekiwania na udostępnienie lokalu mieszkalnego z zasobów komunalnych mogłoby mieć przy tym wpływ na ocenę charakteru żądania udzielenia pomocy na utrzymanie dotychczas zajmowanego przez skarżącego lokalu do czasu udostępnienia mu lokalu komunalnego o mniejszej powierzchni, niższych kosztach utrzymania i umożliwiającego zarazem otrzymanie dodatku mieszkaniowego.

Mając na uwadze wszystko powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, gdyż organy te w wystarczającym stopniu uzasadniły podstawy uznaniowej odmowy przyznania stronie pomocy na opłacenie bieżącego czynszu za sierpień 2016 r. oraz pokrycie zaległości w opłacie czynszu za lipiec 2016 r.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszało przepisów obowiązującego prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji