Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1100/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. (dalej Prezydent) z [...] grudnia 2011r., którą zezwolono C. B. (dalej skarżący) na zajęcia pasa drogowego oraz określono wysokość opłaty za to zajęcie w kwocie 7.217,52 złotych.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący wnioskiem z grudnia 2011 r. zwrócił się do Urzędu W. Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...] z prośbą o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej - ulic P. i F. (narożnik), w celu umieszczenia części obiektu budowlanego – tj. schodów (2,34 m2) oraz nadwieszenia witryny dobudowanego pomieszczenia użytkowego (7,52 m2), wskazując okres zajęcia od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. W uzasadnieniu skarżący wniósł o wyliczenie opłaty za zajęcie 7,52 m2 w/g stawki 0,40 złotych, wskazanej w pozycji 8, kolumna 4 Załącznika nr 1 do Uchwały Rady m.st. Warszawy z 17 marca 2011 r. nr XII/200/2011 (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2011 r., nr 54, poz. 1774) (dalej jako Załącznik do Uchwały/Uchwała). W załączeniu skarżący przekazał także szkic geodezyjny z uwidocznionymi granicami działki, na której znajduje się ww. obiekt budowlany, z naniesionym nawisem o pow. 7,52 m2 oraz schodami o pow. 2,34 m2, które wg tego szkicu znajdują się poza granicą działki.

Prezydent zezwolił na zajęcie pasa drogowego, w okresie jaki podał skarżący, przy czym ustalając opłatę za nie, przyjął inne stawki, a niżeli wskazane w uzasadnieniu wniosku. Organ orzekł, że opłata za zajęcie wynosi 7.217,52 złotych i stanowi iloczyn zajmowanej powierzchni łącznej 9,86m2 (schody 2,34 m2 oraz część pomieszczenia użytkowego 7,52 m2) x 2 złote x 366 dni. W uzasadnieniu wyjaśniając, że części pomieszczenia użytkowego (7,52 m2) nie można było uznać za nadwieszenie, wskazane w pozycji 8, kolumna 4 Załącznika do Uchwały, odwołał się do wcześniejszej swojej decyzji, dotyczącej tej samej części obiektu budowlanego i podał, że w poprzednim rozstrzygnięciu szczegółowo wyjaśnił dlaczego przyjęcie stawki 0,40 złotych nie było możliwe. Jednocześnie - powołując się na wikipedię uznał, że sporna część budynku w żadnym razie nie może być potraktowana jako witryna czy podcień, bowiem jest ona wykorzystywana jako restauracja i w tej części stoją stoliki dla klientów. Mając powyższe na względzie organ do wyliczenia opłaty za wnioskowane zajęcie pasa drogowego ostatecznie przyjął stawkę wskazaną w pozycji 13, kolumna 4 Załącznika Uchwały – tj. 2 złote za 1 m2 pasa drogowego. Jednocześnie organ ustalił w tej decyzji warunki uiszczenia opłaty (pkt 3), warunki technicznej zajęcia pasa (pkt 4) oraz poinformował o trybie składania kolejnych wniosków (pkt 5) i skutkach nieterminowego ich złożenia (pkt 6).

W złożonym w terminie odwołaniu skarżący zarzucił Prezydentowi błędne przyjęcie stawki za zajęcie pasa drogowego w odniesieniu do 7,52 m2 tj. część pomieszczenia użytkowego – 2 złote za 1 m2 pasa drogowego, zamiast 0,40 złotych. Do odwołania załączono m.in. zdjęcia zewnętrznej części pomieszczenia użytkowego z uwidocznionym nadwieszeniem na wysokości ok. 20 cm nad poziomem chodnika; postanowienie oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. oraz decyzję Burmistrza Gminy W., mające dowodzić, że owa część budynku jest to nadwieszenie z pozycji 8 Załącznika do Uchwały, a nie jak przyjął Prezydent inny obiekt budowlany niewymieniony w poz. 1-124 – pozycja 13. Nadto skarżący zarzucił niewłaściwe ustalanie przez organ pojęć "witryna" i "podcień", bowiem dokonano tego w oparciu o definicję zawarte w wikipedii, a nie w przepisach prawa.

SKO utrzymując w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta uznało, że dla właściwego zdefiniowania poszczególnych rodzajów obiektów, urządzeń i innych rodzajów zajęcia pasa drogowego, należy odwołać się do art. 40, w tym ust. 9 oraz art. 39 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm.), dalej jako u.d.p. Organ odwoławczy podał, że ratio legis przepisów tak szczegółowo i restrykcyjnie regulujących zasady udzielania zezwoleń na zajęcia pasów drogowych oraz przepisów ustalających znaczące wysokości stawek opłat za te zajęcia jest to, aby po pierwsze do minimum ograniczyć sytuacje zajmowania pasów drogowych przez obiekty "niedrogowe" oraz to, by mobilizować podmioty ubiegające się o zezwolenia na takie zajęcia do tego, by czyniły to w okresach jak najkrótszych, bądź w sposób jak najmniej utrudniający korzystanie z tych pasów przez jego pozostałych użytkowników. Odnosząc się do spornej kwestii SKO uznało, że podanie w pozycji 8 Załącznika do Uchwały "wiatrołapów, świetlików, (...)" oraz "nadwieszeń (np. balkony, loggie, części budynków znajdujące się nad podcieniami" wskazuje, iż intencją uchwałodawcy było zastosowanie preferencyjnych (niższych) stawek na zajęcie pasa drogowego jedynie dla niektórych rodzajów nadwieszeń, a mianowicie takich, które znajdują się na tak znacznej wysokości, że nie uniemożliwiają ruchu drogowego – z reguły ruchu pieszego. Jak ustalił organ – m.in. w oparciu o załączone do sprawy zdjęcia - część nadwieszonego pomieszczenia użytkowego skarżącego znajduje się tuż nad powierzchnią chodnika – ok. 20 cm, wobec czego - zdaniem SKO, Prezydent zasadnie uznał je jako inny obiekt budowlany podany w pozycji 13 Załącznika Uchwały, a nie jako nadwieszenie z pozycji 8 - jak chciał tego skarżący. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przesmyk 20 cm nie nadaje się do wykorzystania przez ruch pieszych, a w konsekwencji skutecznie ogranicza funkcje komunikacyjną chodnika, wobec czego nie można było - w odniesieniu do tego stanu faktycznego, zastosować preferencyjnej (niższej) stawki za zajęcie pasa drogowego.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – w terminie, skardze skarżący wnosząc o uchylenie decyzji SKO, zarzucił naruszenie art. 40 ust. 6 i 8 u.d.p. w zw. z Uchwałą. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko, że w niniejszej sprawie, w odniesieniu do części nadwieszonej budynku winna zostać zastosowana niższa stawka – 0,40 złotych za 1m2 zajęcia pasa drogowego, a nie 2 złote. W ocenie skarżącego w pozycji 8 Załącznika do Uchwały podane balkony, loggie i części budynków znajdujące się nad podcieniami, mają charakter przykładowy, gdyż poprzedzone są zwrotem "np.". Wyjaśnił, że przedmiotowy element budynku jest nadwieszeniem, gdyż nie styka się z gruntem. Uznał również za nieuprawnione, dokonanie przez SKO rozszerzającej interpretacji art. 40 ust. 9 u.d.p., albowiem przepis ten jest skierowany do właściwego organu samorządu terytorialnego i określa kryteria, które ten organ obowiązany jest uwzględnić przy ustalaniu stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Według tych kryteriów - w ocenie skarżącego, można ocenić trafność kalkulacji dokonanej przez właściwy organ, ale nie służą one do rozszerzania znaczenia pojęć użytych w takiej uchwale ponad ich rzeczywistą treść.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi uznając, że argumenty zawarte w skardze nie są tego rodzaju, aby skutkowało to koniecznością zmiany stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie podlega uwzględnieniu.

W niniejszej sprawie skarżący ubiegał się o kolejne zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim części obiektu budowlanego – tj. schodów (2,34 m2) oraz nadwieszenia witryny dobudowanego pomieszczenia użytkowego (7,52 m2), wskazując okres zajęcia od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Jak wynika ze sprawy takie zezwolenia skarżący uzyskał, jednakże nie zgodził się ze sposobem ustalenia kwoty opłaty za to zajęcie. Zdaniem skarżącego w odniesieniu do nadwieszonej witryny dobudowanego pomieszczenia użytkowego o powierzchni 7,52m2 powinna zostać zastosowana stawka opłaty za zajęcie pasa drogowego w wysokości 0,40 złotych za 1m2 zajęcia pasa drogowego, a nie 2 złote, jak przyjął to Prezydent i SKO.

Spór w omawianej sprawie sprowadza się de facto do ustalenia czy nadwieszona części obiektu budowlanego skarżącego, o powierzchni 7,52 m2 jest nadwieszeniem, które wskazane zostało w pozycji 8, czy innym obiektem z pozycji 13 Załącznika do Uchwały, a w konsekwencji, która stawka opłaty za to zajęcie powinna był być zastosowana, czy 0,40 złotych, czy 2 złote za 1m2 zajęcia pasa drogowego.

Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. zabronione jest dokonywanie w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabronione jest lokalizowanie obiektów budowlanych (...) niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Na okoliczność lokalizacji obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego przewidziane jest w art. 40 u.d.p. zezwolenie, które oczywiście wydawane jest pod wieloma obostrzeniami. Wynika to z faktu, że co do zasady pasy dróg przeznaczone są dla ruchu drogowego lub dla ruchu pieszego oraz dla obiektów i urządzeń ściśle związanych z tymi ruchami. Jest to podyktowane oczywiście bezpieczeństwem oraz płynnością zarówno ruchu drogowego, jak i pieszego. Powyższe kwestie w ocenie Sądu są niesporne i na tyle jasne, że nie wymagają dodatkowych wyjaśnień.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym nie związanym z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Jak wynika z akt w obiekcie tym znajduje się restauracja skarżącego, a w nadwieszonej części ustawione są stoliki dla klientów. Wobec tego skarżący właściwie wystąpił o wydanie zezwolenia na jego posadowienie we wskazanym na wstępie pasie drogowym. Niewątpliwie przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się około 20cm nad powierzchnią chodnika, wobec czego można go nazwać nadwieszeniem - jest on nadwieszony nad chodnikiem. Powstaje jednak pytanie, czy to nadwieszenie jest nadwieszeniem, dla którego uchwłodawca przewidział preferencyjne (niższe) stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego.

Sąd zauważa również, że SKO w sposób właściwy odwołało się do ustawy o drogach publicznych dekodując rodzaj obiektu. Skoro pas drogowy, w tym przypadku chodnik ma służyć przede wszystkim dla ruchu pieszego, to wszelkie obiekty umieszczane na tym chodników, które utrudniają bądź ograniczają ten ruch powinny być zakwalifikowane w/g przywołanego Załącznika do Uchwały. Ponieważ nie ma możliwości wymienić w tym akcie wszystkich ewentualnych obiektów i urządzeń, uchwałodawca pogrupował je według pewnych kryteriów, pozostawiając w pozycji 13 "inne obiekty budowlane nie wymienione w poz. 1-124". W pozycji 8 tego Załącznika do Uchwały podał zaś m.in. nadwieszenia, przywołując przykładowo balkony, loggie i części budynków znajdujące się nad podcieniami. To przykładowe podanie nadwieszeń powoduje, że można z nich wywnioskować, o jakim charakterze one powinny być. Zarówno balkony, jaki i loggie oraz części budynków znajdujące się nad podcieniami są to obiekty znajdujące się na dużej wysokości, przez co nie powodują one utrudnienia lub ograniczenia w ruchu pieszych. Wobec tego sporna część obiektu budowlanego skarżącego nie mogła być zakwalifikowana jako nadwieszenie z pozycji 8 Załącznika do Uchwały. Owa część znajduje się bowiem 20 cm nad poziomem chodnika, wobec czego uniemożliwia ona jakiekolwiek wykorzystanie tej części chodnika przez ruch pieszych, przez co go utrudnia i ogranicza – zawęża chodnik. Skoro tak to zarówno Prezydent, jak i SKO nie mogły zakwalifikować tego obiektu inaczej, jak tylko inny obiekt budowlany wskazany w pozycji 13 Załącznika do Uchwały. W konsekwencji tych ustaleń organy obu instancji przyjęły właściwą stawkę opłaty za zajęcie pasa drogowego przez skarżącego, jako 2 złote zarówno dla schodów, jak i dla spornej części budynku.

Reasumując Sąd stwierdza, że organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy. Przede wszystkim właściwie zakwalifikowały sporną część budynku, jako inny obiekt budowlany - a nie jak wnioskował skarżący nadwieszenie, a w konsekwencji ustalając opłatę za zajęcie pasa drogowego przez ten obiekt przyjęły właściwą stawkę tej opłaty. Sąd stwierdza także, że opłata za zajęcie pasa drogowego przez skarżącego został wyliczona w sposób prawidłowy.

W związku z powyższym, zaskarżone decyzje nie naruszają prawa i skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270).