Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1240/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

U z a s a d n i e n i e:

W dniu [...] marca 2021 r. skarżąca - M. K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną córką M. K., ur. [...].02.1987 r.

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] maja 2021 nr [...] r., znak: [...] orzekł odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji oparł o następujące ustalenia i rozważania:

W myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111), zwanej dalej: "u.ś.r.", świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Analiza akt sprawy wykazała, iż spełnione zostały wszystkie ustawowe warunki określone w art. 17 ust. 1-1b u.ś.r., natomiast jedyna negatywną przesłanką ww. sprawie było posiadanie przez skarżącą prawa do emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.). Mając na uwadze powyższe, w dniu 16.10.2020r. zostało wystosowane do skarżącej wezwanie, następnie w dniu 17.11.2020r. wezwanie ostateczne w celu dostarczenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wstrzymaniu wypłaty emerytury z uwagi na zawieszenie prawa do świadczenia emerytalnego. Przedłożenie niniejszego dokumentu wyeliminowałoby negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., co skutkowałoby wydaniem decyzji przyznającej dla strony prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca nie dostarczyła we wskazanym terminie wymaganych dokumentów, wobec powyższego pozostawiono wniosek bez rozpoznania.

W dniu 08.03.2021r. skarżąca ponownie złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dołączając do niego pismo z dnia 24.02.2021 r. zatytułowane jako "pismo przewodnie do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego", w którym zaznacza, iż ma świadomość, że przedstawienie decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury, skutkowałoby przyznaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przedmiotowym pismem oświadczyła jednoznacznie, iż nie zawiesi prawa do świadczenia emerytalnego i wnosi o przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego w kwocie odpowiadającej różnicy pomiędzy uzyskiwaną emeryturą a wysokością świadczenia.

Na podstawie analizy wniosku oraz zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że:

1) skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną córką M. K. (pokrewieństwo pierwszego stopniał od urodzenia (dowód: oświadczenie z dnia 04.03.2021r.),

2) skarżąca zamieszkuje wspólnie z córką,

3) w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny skarżąca nie podejmuje zatrudnienia od 28.12.1993 r. (dowód: oświadczenie z dnia 04.03.2021 r. oraz wydruk danych pozyskanych z Centralnego Systemu Informatycznego Zabezpieczenia Społecznego),

4) M. K. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] z dnia [...].03.2003 r. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na stałe. Z omawianego orzeczenia wynika, iż niepełnosprawność istnieje od urodzenia,

5) skarżąca posiada ustalone prawo do emerytury (dowód: pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].10.2020r. oraz decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przeliczeniu emerytury z dnia 20.02.20I8r.).

W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 ustawy.

Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 53 ze zm., dalej u.e.r.f.u.s.), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 u.e.r.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw.

Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit, a ustawy.

Osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty.

Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s ). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury (wyrok NSA w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2020 r. IV SA/Po 824/19, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r. II SA/Rz 1265/19, wyrok WSA w Poznaniu z 4 marca 2020 r. II SA/Po 909/19, wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r. 1 OSK 2375/19, wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. I OSK254/20, wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2020 r. I OSK 650/20).

Zawiadomieniem z dnia 22.04.2021 r. poinformowano skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszenia ewentualnych żądań. Ww. pismem pouczono również, iż może przedłożyć dodatkowe dowody celem wyeliminowania przesłanki negatywnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a cyt. ustawy tj. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wstrzymaniu wypłaty emerytury z uwagi na zawieszenie prawa do świadczenia emerytalnego.

Do dnia wydania niniejszej decyzji nie przedstawiono żadnych nowych dowodów w sprawie. Mając na uwadze powyższe brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Zaistniała negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W złożonym odwołaniu od podjętej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji:

1) obrazę prawa materialnego art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., poprzez jego błędną wykładnie, a w konsekwencji również jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną od dzieciństwa córką z tego powodu, że ma ona ustalone prawo do emerytury, mimo iż przepis ten w zakresie, w którym różnicuje sytuację strony z sytuacją osób otrzymujących takie świadczenie (znaczna dysproporcja w wysokości uzyskiwanych świadczeń) został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją;

2) naruszenie Konstytucji zasady równości (art. 32 Konstytucji RP) oraz zasady niedyskryminacji (art. 18 Konstytucji RP) poprzez dokonywanie przez organ takiej wykładni art. 17 ust. 5 lit.a, u.ś.r., która pozbawia stronę w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo tego, że przysługujące stronie prawo do emerytury opiewa na wartość niższą niż świadczenie pielęgnacyjne;

3) obrazę prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 lit.a u.ś.r poprzez bezpodstawne narzucenie stronie konieczności dokonania wyboru korzystniejszego świadczenia (z punktu widzenia tylko jego wysokości) i uzależnienie wydania pozytywnej dla strony decyzji co do świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia przez stronę decyzji organu rentowego o zawieszeniu przysługującego jej prawa do emerytury, podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisu prowadzić winna do wniosku, że w aktualnym brzmieniu pozbawia on stronę przysługującego jej z mocy art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury, co z kolei powinno skutkować możliwością otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy nim a otrzymywaną emeryturą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1, ust. 1 b w związku z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a u.ś.r., art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 202lr., poz. 735), zwanej dalej: "kpa", utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy po przytoczeniu dotychczasowego stanu faktycznego sprawy, zgodnego z ustaleniami i merytorycznym stanowiskiem organu I instancji, podjął zasadniczo następujące rozważania:

Uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna dokonać wyboru jednego z tych świadczeń i zrezygnować z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie -emerytury. W tym przypadku swój wybór może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub rencisty. Przy czym ustawodawca nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale zawieszenie tego prawa i wstrzymanie jej wypłaty skutkuje odpadnięciem negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., tj. posiadania prawa do emerytury, które w tym wypadku wiązane być musi nie tylko z samym prawem, ale i z realizacją tego prawa w postaci wypłaty emerytury.

Organ I instancji przy pierwszym wniosku tj. z dnia 17 wrzenia 2020 r. (co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia) jak i przy wniosku z dnia 08 marca 2021 r. wzywał w pismach z dnia 19 marca 2021 r. (zał. nr 25) i z dnia 22 kwietnia 2021 r. (zał. nr 33) stronę o konieczności przedłożenia decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury z uwagi na zawieszenie prawa do świadczenia emerytalnego, celem wyeliminowania negatywnej przesłanki, która uniemożliwia przyznanie jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Strona warunku tego nie dotrzymała. Natomiast w piśmie z dnia 16 kwietnia 2021 r. jej pełnomocnik przedstawił uzupełnioną str. 4 wniosku ponadto dodał, iż skarżąca podtrzymuje swoje stanowisko, które zawarła w piśmie przewodnim do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując, iż domaga się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie odpowiadającej różnicy pomiędzy uzyskiwaną przez nią emeryturą a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego - zał. nr 32 akta sprawy.

W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Z art. 17 ust 1 pkt 5 lit. a u.ś.r., w sposób jednoznaczny wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, a skarżąca dokonała wyboru pobierania tego właśnie świadczenia.

Organ pierwszej instancji dopełnił obowiązku informowania strony wynikającego z art. 9 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ, zgodnie z art. 79a k.p.a., informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań wskazał również na przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W skardze złożonej do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozważenie przez Sąd konieczności uchylenia również w całości - poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a następnie przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1/ obrazę prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji również jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym od dzieciństwa synem z tego powodu, że ma ona ustalone prawo do emerytury, mimo iż przepis ten w zakresie, w którym różnicuje sytuację strony z sytuacją osób otrzymujących takie świadczenie (znaczna dysproporcja w wysokości uzyskiwanych świadczeń) został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją;

2/ obrazę prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie Konstytucyjnej zasady równości (art. 32 Konstytucji RP) oraz zasady niedyskryminacji (art. 18 Konstytucji RP) poprzez dokonywanie przez organ takiej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, u.ś.r., która pozbawia stronę w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo tego, że przysługujące stronie prawo do emerytury opiewa na wartość niższą niż świadczenie pielęgnacyjne;

3/ obrazę prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, u.ś.r., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie za wiążącą - tej linii orzeczniczej, która nakazuje stronie dokonania wyboru korzystniejszego świadczenia (z punktu widzenia tylko jego wysokości) i uzależnienie wydania pozytywnej dla strony decyzji co do świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia przez stronę decyzji organu rentowego o zawieszeniu przysługującego jej prawa do emerytury, podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisu prowadzić winna do wniosku, że w aktualnym brzmieniu pozbawia on stronę przysługującego jej z mocy art. 17 ust. 1 - Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury (a nie w całości), co z kolei powinno skutkować możliwością otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy nim a otrzymywaną emeryturą;

4/ obrazę prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy - tj. art. 27 ust. 5 – u.ś.r., oraz art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 17 ust. 3 u.ś.r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie (na zasadzie analogii), podczas gdy żaden z tych przepisów nie odnosi się do zbiegu świadczeń - emerytalnego oraz świadczenia pielęgnacyjnego, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego wykluczenia możliwości równoczesnego pobierania obu ww. świadczeń.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Skarga okazała się niezasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Poza sporem było, że spełnione zostały wszystkie ustawowe warunki określone w art. 17 ust. 1-1b u.ś.r., do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, jako matce sprawującej pieczę nad swą niepełnosprawną córką, co uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Natomiast jedyną negatywną przesłanką ww. sprawie było posiadanie przez skarżącej prawa do emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.).

Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone orzecznictwie, na którym oparły się organy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty.

W konsekwencji zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 32 Konstytucji R.P. oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., rozumianego, jako ustanawiającego generalną przeszkodę do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego dla osób mających ustalone prawo do emerytury jest niezasadny, albowiem Sąd nie stanął na takim stanowisku, choć trzeba odnotować nurt orzeczniczy, który wyklucza możliwość przyznania dochodzonego przez stronę świadczenia w takich warunkach. W wyrokach reprezentujących tą linię orzeczniczą (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1334/20, , z 20 kwietnia 2017 r., I OSK 3269/15, z 10 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 134/18, z 30 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1334/20) wskazuje się, iż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wprost wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób wymienionych w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. w sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. W takim przypadku nie jest możliwe uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przepisy u.ś.r. nie umożliwiają przy tym miarkowania, czy też uwzględniania szczególnej sytuacji finansowej bądź rodzinnej wnioskodawcy, zakładając, że w każdym przypadku nie jest możliwy zbieg świadczeń emerytalnego i świadczenia pielęgnacyjnego.

W niniejszej sprawie Sąd stanął jednak na stanowisku możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji przysługiwania prawa do emerytury, lecz jak już to wskazano w sytuacji zawieszenia do niej prawa.

Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s ). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury (wyrok NSA w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2020 r. IV SA/Po 824/19, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r. II SA/Rz 1265/19, wyrok WSA w Poznaniu z 4 marca 2020 r. II SA/Po 909/19, wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r. 1 OSK 2375/19, wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. I OSK254/20, wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2020 r. I OSK 650/20).

W konsekwencji przed rozstrzygnięciem sprawy, organy zobowiązane były stosując zasadę informowania stron (art. 9 kpa), po pierwsze, poinformować skarżącą o konieczności dokonania ww. wyboru świadczenia korzystniejszego, a w przypadku wskazania świadczenia pielęgnacyjnego, zobowiązane były poinformować o konieczności złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury i wykazania tej okoliczności, a po drugie obowiązkiem organów było poinformowanie strony, że spełnia ona wszystkie inne warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, poza zawieszeniem prawa do emerytury. W ocenie Sądu obowiązek ten został w sprawie dopełniony. Organ I instancji czynił za dość powyższym wymogom wezwaniami z dnia 19.03.2021 r. (k.25 akt administracyjnych organu I instancji) oraz z 22.04.2021 r. (k. 33 ww. akt). Ponadto w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano wyraźnie, że przedłożenie dokumentu stwierdzającego zawieszenie prawa do emerytury, wyeliminowałoby negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., co skutkowałoby wydaniem decyzji przyznającej skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro więc skarżąca do czasu wydania decyzji drugoinstancyjnej, podtrzymywała konsekwentnie swoje stanowisko wyrażone już zresztą we wniosku o świadczenie z 24.02.2021 r., że nie zawiesi prawa do emerytury, lecz domaga się świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie odpowiadającej różnicy pomiędzy uzyskiwaną emeryturą a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego (k. 13 ww. akt), organ odwoławczy w sposób prawidłowy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Stwierdzić należy, że nie są zasadne pozostałe zarzuty skargi, wskazujące na możliwość wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego pomniejszonego o kwotę wypłaconej emerytury. Byłoby to bowiem sprzeczne z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r. Przepis ten jednoznacznie określa kwotowo wysokość świadczenia pielęgnacyjnego i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania, np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe. W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną (tak art. 27 ust. 5 u.ś.r. czy art. 95 ust. 1 u.e.r.f.u.s). Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 u.e.r.f.u.s) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.

W świetle powyższego, zaszły przesłanki do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.