Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1441/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 4 i 5
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. sprawy ze skargi D. Z. i B. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. skargę oddala


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 201 Or. nakazał T. J., D. Z. oraz B. J. rozbiórkę fundamentów o wymiarach 4,50 m x 7,25 m stanowiących rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w [...], gm. [...].

W związku z niewykonaniem przez D. Z., T. J. i B. J. obowiązku wynikającego z powyższej decyzji do podmiotów zobowiązanych zostały skierowane upomnienia, wzywające do wykonania w/w obowiązku a wobec nie wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji organ i instancji organ wszczął postępowanie egzekucyjne wystawiając tytuły wykonawcze, które doręczył.

W dniu [...] marca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] , na podstawie art. 119 § 1 i art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 - tekst jednolity z późniejszymi zmianami) zwanej dalej u.p.e.a. nałożył na D. Z., T. J. i B. J. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku w wysokości 25962,97 zł.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, iż powodem nałożenia grzywny jest niewykonanie przez zobowiązanych obowiązku określonego w decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 201 Or. Wskazał też, że jeżeli obowiązek określony w tytule wykonawczym zostanie wykonany, stosownie do art. 125 w/w ustawy nałożona a nie uiszczona lub nie ściągnięta grzywna w celu przymuszenia na wniosek zobowiązanego podlega umorzeniu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie D. Z. i B. J. zarzucili naruszenie art. 33 pkt 1 i 4 u.p.e.a ust podnosząc, że postanowienie nakłada grzywnę na osoby, które nie są stronami w niniejszej sprawie, a co za tym idzie - nie są zobowiązane do uiszczenia grzywny, albowiem wydaje się być uzasadnione, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę leżało tylko i wyłącznie w interesie samego zainteresowanego rozbudową budynku, T. J., bo to właśnie on wykonał wszelkie prace z tym związane oraz poczynił na ten cel nakłady.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

VII SA/Wa 1441/1 I

Zdaniem organ odwoławczego, grzywnę w celu przymuszenia nałożono w oparciu o art. 121 § 5 u.p.e.a. a jej wysokość została wyliczona zgodnie ze wskazaniami tegoż przepisu.

Odnosząc się do argumentacji skarżących zawartej w zażaleniu podkreślił, że w myśl przepisu art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z powyższym organ II instancji nie mógł na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych dotyczących ostatecznej decyzji PINB w [...] Nr [...] z dnia [...].04.201 Or., znak: [...].

Organ odwoławczy ponownie podkreślił, że jeżeli obowiązek określony w tytule wykonawczym zostanie wykonany, stosownie do art. 125 u.p.e.a. nałożona a nie uiszczona lub nie ściągnięta grzywna w celu przymuszenia na wniosek zobowiązanego podlega umorzeniu.

W skardze na powyższe postanowienie D. Z. i B. J. wnieśli o uchylenie obu postanowień zarzucając im naruszenie:

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do władzy publicznej,

- art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe wskazanie rozstrzygnięcia i adresatów skarżonego postanowienia uniemożliwiające jego wykonanie,

- art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez organy, że obiektywna niemożliwość wykonania obowiązku spełnia przesłankę uchylenia się od jego wykonania,

- art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego nie zmierzającego do bezpośredniego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji,

- art. 119 u.p.e.a. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny celem przymuszenia, w sytuacji, gdy nie jest możliwe osiągnięcie celu, dia którego środek ten zastosowano,

- art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w. zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niepodanie w treści uzasadnienia motywów wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia,

- art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w. zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na nie przeprowadzeniu przez organ postępowania dowodowego w zakresie ustalenia osoby zobowiązanej do wykonania decyzji i wyboru właściwego środka egzekucyjnego,

- art. 9 k.p.a. w zw. z art, 18 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego i obciążenie stron negatywnymi skutkami błędnego poinformowania przez organ o okolicznościach faktycznych i prawnych wydania decyzji podlegającej wykonaniu.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.

Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym skierowanym do podmiotu zobowiązanego do określonego działania na mocy ostatecznego orzeczenia zmierzającym do zrealizowania obowiązku wynikającego tak jak w niniejszej sprawie z ostatecznej decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie podmiotami zobowiązanymi na podstawie prawomocnego orzeczenia nakazującego rozbiórkę fundamentów o wymiarach 4,50 m x 7,25 m stanowiących rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w Samogoszczy, gm. [...] byli D. Z., T. J. i B. J. - współwłaściciele nieruchomości.

Organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym przez zobowiązanych. Określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 pkt 3 u.p.e.a ). Skoro celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, to w ramach kontroli legalności postanowienia o nałożeniu grzywny ,

Sąd jest uprawniony do oceny, czy taki środek jest dopuszczalny, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny.

W tym miejscu podkreślić należy, iż organ egzekucyjny - stosownie do art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W badanej przez Sąd sytuacji organ egzekucyjny był zobowiązany do przystąpienia do czynności egzekucyjnych.

Podkreślić należy, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Sprawa dotycząca oceny legalności decyzji nakładającej obowiązek nie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. Decyzje ostateczne - zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. - mogą być uchylane lub zmieniane tylko w drodze trybów szczególnych w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

A zatem, przedmiotem niniejszej sprawy może być wyłącznie postępowanie egzekucyjne.

Z decyzji ostatecznej, która stanowi w niniejszej sprawie podstawę wystawienia tytułów wykonawczych można wywieść ciążący na skarżących obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. Organ nie dokonywał samodzielnych ustaleń faktycznych, lecz powołał się na zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a), niedopuszczalność badania w postępowaniu egzekucyjnym merytorycznej zasadności egzekwowanego obowiązku a nadto obiektywny charakter niewykonalności obowiązku niepieniężnego w rozumieniu art. 33 pkt 5 u.p.e.a. i stwierdził, iż tego rodzaju charakteru niewykonalności obowiązku skarżąca nie wykazała.

Odnosząc się więc do zarzutów strony skarżącej, w ocenie Sądu, w sytuacji gdy ostateczna decyzja została skierowana do wszystkich właścicieli nieruchomości fakt iż tylko jeden z nich dopuścił się samowoli budowlanej nie może skutkować skierowaniem postępowania egzekucyjnego do tylko do tego podmiotu bowiem zobowiązanymi do wykonania obowiązku w tym przypadku są wszyscy właściciele nieruchomości i względem nich toczy się egzekucja. Zatem Skarżący nie mogą tylko z tego tytułu oczekiwać od organu egzekucyjnego skierowania egzekucji w stosunku do jednej osoby.

Stosownie do przepisu art. 121 § 5 u.p.e.a. wysokość grzywny w celu przymuszenia stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

Środek egzekucyjny w postaci grzywny jest nakładany w celu przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku administracyjnego i w omawianej sprawie jest środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanego. W przypadku wykonania obowiązku, na wniosek zobowiązanego, ściągnięte lub uiszczone grzywny w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części postanowieniem organu egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.