Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 843/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Asesor WSA Irena Wesołowska (sp.) Protokolant – Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. J. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 12 czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 843/03

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 czerwca 2003 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 17 kwietnia 2003 r. określającą skarżącemu J. J. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok w kwocie 740,60 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wywiódł, podzielając w tej kwestii stanowisko organu pierwszej instancji, iż skarżącemu nie przysługiwało prawo do odliczenia od podatku dochodowego wydatków poniesionych na zakup lokalu mieszkalnego położonego w S., albowiem lokal ten nie stanowił lokalu mieszkalnego w nowowybudowanym budynku mieszkalnym, ale powstał w wyniku przebudowy kotłowni na budynek mieszkalny.

Jak podała Izba Skarbowa E. Ł. – na podstawie aktu notarialnego – Repertorium A numer [...] nabyła w dniu 31 grudnia 1999 r. na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej – nieruchomość zabudowaną z budynkiem kotłowni, położoną w S. od Agencji Rozwoju Regionalnego Spółka Akcyjna w S..

Na wniosek inwestora Prezydent Miasta wydał w dniu 27 września 2000 r. decyzję [...], którą zatwierdzony został projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę – obejmujące: przebudowę istniejącego budynku kotłowni na budynek mieszkalny wielorodzinny, zlokalizowany w S.

Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "A" E. Ł. wystawiło w dniu 19 grudnia 2001 r. zaświadczenie o dokonaniu przez p. J. J. całkowitej zapłaty za mieszkanie o pow. 25 m2 według umowy sprzedaży z dnia 25 listopada 1999 r. w kwocie 35.000,00 zł.

Podatnik w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego złożył wyjaśnienia do protokołu, z których wynika, że – cyt. "(...) nie interesował się, czy jest to budowa, czy przebudowa budynku kotłowni na budynek mieszkalny. (...) otrzymał klucze do lokalu mieszkalnego położonego w S. wraz z pozwoleniem od p. Ł. na zamieszkanie w w/w lokalu w październiku 2001 r."

Powyższe pozwalało stwierdzić w ocenie Izby Skarbowej, że budynek mieszkalny , z lokalami mieszkalnymi powstał na bazie istniejącego obiektu o innym przeznaczeniu – dokonano gruntownej przebudowy budynku kotłowni.

Zaś zgodnie z treścią art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90 poz. 413 z późn. zm.) podatek dochodowy od osób, o których mowa w art. 3 ust. 1, obliczony zgodnie z art. 27, zmniejsza się na zasadach określonych w ust. 2-17, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej.

W opinii Izby Skarbowej nie można utożsamiać określeń "budynek przebudowany" z określeniem "budynek nowo wybudowany". Kluczowe znaczenie przy wykładni wyżej cytowanego przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d) – ma użyte przez ustawodawcę określenie "nowo wybudowany", co oznacza: wzniesienie obiektu od podstaw. Natomiast przez przebudowę rozumie się zmianę istniejącego stanu, ulepszenie, poprawienie. Wybudowanie i przebudowanie to dwa różne pojęcia i brak jest podstaw do ich utożsamiania. Możliwość odliczenia od podatku 19% poniesionych wydatków na zakup lokalu lub budynku mieszkalnego podatnik uzyskuje wówczas, gdy nabyte nieruchomości będą wybudowane od podstaw, a nie uzyskane w wyniku przebudowy choćby generalnej już istniejącego budynku.

Izba Skarbowa wskazała także, odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej w kwestii ostatecznego rozstrzygnięcia możliwości odliczenia przez skarżącego poniesionych wydatków ostatecznymi decyzjami Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie zwolnienia z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, iż w sprawie dot. zwolnienia z poboru zaliczek organy podatkowe nie mogą badać istnienia zobowiązania podatkowego w całości lub w części poprzez rozstrzygnięcie o prawie do odliczenia wydatku mieszkaniowego.

W konsekwencji podjęte rozstrzygnięcia nie mają wpływu na określenie zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż wydanie przez organy podatkowe ostatecznych decyzji w przedmiocie zaniechania poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za lata 1999-2001 poprzedzone było coroczną kontrolą złożonych zeznań podatkowych o wysokości dochodu osiągniętego w latach 1999-2001.

W konsekwencji decyzja Izby Skarbowej określająca zobowiązanie podatkowe w wysokości innej niż zadeklarowana jest, w ocenie skarżącego wynikiem pomyłki i winna zostać uchylona ponieważ trudno zgodzić się ze stanowiskiem zajętym przez organy podatkowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy ulga podatkowa z tytułu nabycia lokalu mieszkalnego w nowowybudowanym budynku, określona w przepisie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przysługuje również w razie poniesienia wydatków na zakup lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym, który wcześniej służył celom niemieszkalnym.

Z ustaleń faktycznych sprawy wynika bowiem bezspornie, że skarżący nabył lokal mieszkalny w budynku kotłowni, który został zaadoptowany na potrzeby mieszkaniowe przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "A" E. Ł., w ramach prowadzonej przez nie działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięciem podobnej kwestii zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 sierpnia 2004 r. sygn. FSK 372/04 (publ. ONSAiWSA 2005/1/17). NSA w przywołanym wyroku zajął stanowisko, które skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela, że ulga z tytułu zakupu lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje w wypadku poniesienia wydatków na zakup lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym, który wcześniej służył celom niemieszkalnym.

Do wywiedzenia takiej tezy prowadzi wykładnia przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie, z którym zmniejsza się podatek dochodowy jeżeli podatnik w roku podatkowym poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej.

Kwestią najistotniejszą w ramach tego przepisu jest wykładnia wyrażenia "nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku" (dalej określanego jako "nowo wybudowany budynek mieszkalny"). Okoliczność bowiem, że lokal mieszkalny został nabyty od przedsiębiorcy wykonującego działalność gospodarczą, jest w sprawie poza sporem. Pojęcie "nowo wybudowany" albo wybudowany na nowo budynek oznacza: niedawno, dopiero co, świeżo, taki, który zajął miejsce poprzedniego, następujący po poprzednim, wzniesiony, zbudowany, pobudowany, a nie przebudowany, adaptowany czy zmodernizowany (Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1992, t. II, s. 397, t. III, s. 784). Chodzić więc musi o obiekt wzniesiony od podstaw, a nie budynek uzyskany w wyniku przebudowy – bez względu na jej zakres (wyrok NSA z dnia 7 lutego 1996 roku sygn. akt III SA 225/95, ONSA 1996, z. 4, poz. 192; wyrok NSA z dnia 24 czerwca 1997 roku sygn. akt I SA/Wr 1751/96, ONSA 1998, z. 2, poz. 64; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA/Wr 1009/98, nie publ.). Prezentowana w powyższych wyrokach linia orzecznictwa wyraźnie podkreśla, że "wybudowanie i przebudowanie to dwa różne pojęcia o różnej treści. Skoro ustawodawca powiązał ulgę budowlaną tylko z pierwszym z nich, niedopuszczalne jest rozciągnięcie jej zakresu na inną sytuację faktyczną". Oceniając łącznie słowa "nowo" i "wybudowany" oraz wychodząc z założenia racjonalnego działania ustawodawcy, należy stwierdzić, że podstawę do odliczenia wydatków na zakup lokalu lub budynku podatnik uzyskuje wówczas, gdy nabyte nieruchomości będą wybudowane od podstaw, a nie w wyniku przebudowy, choćby generalnej, istniejącego budynku.

Konkludując stwierdzić należy, że organy podatkowe trafnie wywiodły, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do ulgi podatkowej, albowiem zakupił on lokal mieszkalny w budynku przebudowanym z budynku kotłowni, a nie w budynku nowo wybudowanym. Skarżący nie spełnił zatem warunków wymienionych w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Końcowo zauważyć należy, iż dokonanej przez Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji nie może zmienić podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż kwestia możliwości odliczenia spornych wydatków została rozstrzygnięta ostatecznymi decyzjami Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek.

Jak bowiem trafnie wywiodła Izba Skarbowa decyzje wydane w przedmiocie zwolnienia z obowiązku poboru zaliczek nie rozstrzygają kwestii istnienia zobowiązania podatkowego poprzez rozstrzygnięcie o prawie dokonania odliczeń.

Zgodnie bowiem z art. 22 § 2 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), organ podatkowy, na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że pobrane zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, co oznacza, że w postępowaniu dot. zwolnienia nie może być rozstrzygana sprawa związana z prawem do dokonania odliczeń od podatku.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie stwierdzając niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skargę oddalił.

MK