Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2199/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4, art. 13ha ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 470
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
article: zał. nr 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2011 nr 80 poz 433
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej
article: art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ", "GITD") decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm., dalej "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 890), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm., dalej: "u.t.d."), utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2020 r. nr [...] o nałożeniu na M. W. (dalej: "Strona", "Skarżący") kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł, za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że 19 października 2019 r. o godzinie 13:08:36 urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...] zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...].

Organ wyjaśnił, że na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p., jednakże stwierdzono brak środków na koncie "pre-pay" podczas dokonywanego przejazdu po drodze krajowej, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów samochodowego przekracza 3,5 tony, a właścicielem pojazdu samochodowego w chwili stwierdzenia naruszenia była Strona.

GITD wyjaśnił, że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu 20 października 2019 r., został wyszczególniony w zał. 1 pkt 2 lit. b - [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...], do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Pismem z [...] lutego 2020 r. organ zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Strona złożyła wyjaśnienia, że nie została powiadomiona o stanie salda, pojazdem jeździ sporadycznie, nie w celach zarobkowych.

GITD wyjaśnił dalej, że uzupełnił materiał dowodowy w sprawie o pismo informacyjne z Biura Krajowego Systemu Poboru Opłat Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z [...] marca 2020 r. nr [...], na podstawie którego organ ustalił, że użytkownik pojazdu o nr rej. [...] nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia pokładowego viabox ani funkcjonowaniem Elektronicznego Systemy Poboru Opłat (dalej "ESPO"), nie dokonywał wymiany ani zwrotu urządzenia viabox. Organ ustalił także, że w ww. dniu nie odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu ESPO oraz w funkcjonowaniu ww. urządzenia kontrolnego infrastruktury przydrożnej. Dodatkowo, wskazano, że użytkownik doładował umowę przed ww. naruszeniem 6 października 2017 r. o godzinie 17:12:04 kwotą 120 zł, a po stwierdzonym naruszeniu, 3 marca 2020 r. o godzinie 13:48:50 kwotą 120 zł. Ponadto, użytkownik korzystał z konta w trybie przedpłaconym i otrzymywał ostrzeżenia o niskim stanie konta od 13 października 2017 r. za pośrednictwem urządzenia viabox zainstalowanego w pojeździe. Do pisma został dołączony szczegółowy wykaz opłat należnych i pobranych zarejestrowanych na koncie użytkownika w żądanym okresie z uwzględnieniem sekcji płatnych, z oznaczeniem dokładnej daty i godziny zarejestrowanych transakcji oraz wykonanych doładowań umowy użytkownika.

Organ wyjaśnił, że z załączonego wykazu wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o nr rej. [...] 19 października 2019 r. o godzinie 13:08:36 po drodze krajowej nr [...][...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...] nie została uiszczona. Saldo na koncie użytkownika wynosiło 0 zł. Dostępne środki zostały wyczerpane 30 sierpnia 2019 r.

Organ ponadto, na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. nr [...] z [...] maja 2020 r. dotyczącego oznakowania drogi krajowej nr [...] na odcinku [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...] stwierdził, że na wskazanym odcinku nie stwierdzono uchybień w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34, oznaczających pobór opłaty elektronicznej.

GITD dokładnie opisał przebieg postępowania w obu instancji oraz przytoczył przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

Po ponownym przeanalizowaniu sprawy GITD doszedł ponownie do wniosku, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu samochodowego o nr rej. [...] w dniu 19 października 2019 r. o godzinie 13:08:36 nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Organ powtórzył ustalenie poczynione w postępowaniu w I instancji i nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Pismem z 3 września 2020 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] sierpnia 2020 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz decyzji I instancji, a także o zasądzenie od GITD na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 189f § 1 K.p.a., polegające na ustaleniu, że waga zaniedbania obsługującego system ViaToll była znikoma a naruszenie nie było znikome, podczas gdy Skarżący nie został skutecznie zawiadomiony przez operatora o braku środków,

2) błąd w ustaleniach faktycznych i nie wzięcie pod uwagę przez organ faktu iż przedmiotowy pojazd jest samochodem wojskowym i nie słychać w nim sygnału o kończącym się stanie salda co stanowi naruszenie z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.,

3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego, przede wszystkim zignorowanie przedłożenia przykładowego wydruku ViaToll z zaznaczeniem, że nie ma tam wydruku salda, tj. wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie oceny zgodności z przepisami prawa opinii biegłego sporządzonej w formie operatu szacunkowego.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Wychodząc od analizy regulacji prawnej, należy wskazać, że obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...)". Według art. 13ha ust. 1 u.d.p., "Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6", to jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13ha ust. 3 u.d.p., jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 tej ustawy wynika, że powyższa opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 u.d.p., "Za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach." Zgodnie z art. 13k ust. 4 u.d.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji "Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 2a-2d. wymierza się właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu albo korzystającemu z drogi, który nie jest właścicielem, posiadaczem albo użytkownikiem pojazdu."

Jak wynika też z załącznika nr 1 pkt 2 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, autostrada [...] na odcinku [...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...], została wymieniona jako odcinek drogi krajowej na której pobiera się opłatę elektroniczną.

W niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości ustalenia stanu faktycznego dokonane przez GITD, których nie kwestionuje również Skarżący w zakresie przejazdu spornego samochodu o numerze rejestracyjnym [...], którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony i którego właścicielem jest Skarżący, 19 października 2019 r. o godzinie 13:08:36 płatnym odcinkiem autostrady [...][...] (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł [...]. Nie jest też sporne w sprawie, że przedmiotowy pojazd został wyposażony w urządzenie viabox, jednak w trakcie powyższego przejazdu na koncie użytkownika nie znajdowały się dostępne środki na pokrycie należnej opłaty, w wyniku czego w trakcie przejazdu płatnym odcinkiem drogi, nie została uiszczona należna opłata elektroniczna. Skarżący zasilił konto 6 października 2017 r. o godzinie 17:12:04 kwotą 120 zł, która uległa wyczerpaniu 30 sierpnia 2019 r. a następnie po stwierdzonym naruszeniu, 3 marca 2020 r. o godzinie 13:48:50 kwotą 120 zł. Umowa zawarta ze Skarżącym w trybie przedpłaconym, nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu. Nie stwierdzono również nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu ESPO oraz urządzenia kontrolnego infrastruktury przydrożnej, jak również urządzenia viabox.

Sąd stwierdza, że GITD, prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne niniejszej sprawy w tym przyczynę nieuiszczenia należnej opłaty elektroniczne za przejazd 19 października 2019 r. płatnym odcinkiem autostrady [...] i prawidłowo nałożył na Skarżącego karę pieniężną decyzją z [...] maja 2020 r., utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją. Skarżący dokonał przejazdu płatnym odcinkiem autostrady [...] bez zapewniania niezbędnych środków finansowych na koncie z którego Skarżący zobowiązał się regulować należną opłatę elektroniczną. W konsekwencji Skarżący nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Zupełnie nie do zaakceptowania jest stanowisko Skarżącego, że to organ, a nie Skarżący powinien uwzględnić podnoszoną przez Skarżącego okoliczność występowania hałasu w samochodzie, którym Skarżący poruszał się po płatnym odcinku autostrady [...]. Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej oraz zapewnienia w tym celu środków finansowych ciąży na Skarżącym i to Skarżący zobowiązany jest do dołożenia staranności w wywiązaniu się z tego obowiązku. Jeżeli występujący w pojeździe hałas zagłuszał dźwiękowe sygnały z urządzenia viabox, Skarżący w każdy inny możliwy sposób powinien kontrolować stan swojego konta użytkownika. Jak słusznie wskazał organ, kierowca może sprawdzić poziom środków pieniężnych na koncie użytkownika poprzez naciśnięcie przycisku na urządzeniu, w każdym punkcie Dystrybucji i Punkcie Obsługi Klienta lub za pośrednictwem Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta viaTOLL, a w sytuacji gdy urządzenie nie działa prawidłowo, użytkownik powinien udać się do najbliższego punktu obsługi klienta, zgłosić reklamację i dokonać wymiany urządzenia viabox. W świetle powyższego za nieskuteczną należy również uznać argumentację Skarżącego o wydruku ViaToll z brakiem salda, na które powołuje się Skarżący. Wskazania też wymaga, że Skarżący, aby skontrolować stan swojego konta użytkownika, nie musiał korzystać z mediów elektronicznych oraz z aplikacji telefonicznej, czego jak wskazał w skardze nie robi, mógł bowiem skorzystać z posiadanego w pojeździe urządzenia viabox, którego sprawności nie zakwestionował.

Z powyższych względów należy stwierdzić, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 189f § 1 K.p.a., same bowiem wyjaśnienia Skarżącego zaprzeczają twierdzeniu o znikomej wadze stwierdzonego w niniejszej sprawie naruszenia wskazując, co najmniej na brak staranności po stronie Skarżącego w działaniach związanych z wywiązaniem się przez Skarżącego z ciążącego na nim obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi, w tym przypadku autostrady [...], pojazdem podlegającym tej opłacie.

Z opisanych powyżej względów, za niezasadne należy również uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Zdaniem Sądu, organ działając na podstawie przepisów prawa zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił dokładnie stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organ mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd nie stwierdził naruszenia w niniejszej sprawie ani przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Niniejszy wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), dodanego na podstawie art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) zmieniającej wyżej wymieniona ustawę z dniem 16 maja 2020 r.