Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 132/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2005-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116, art. 121 par.1, art. 122, art. 126, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Spółki i odsetek za zwłokę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego P. B. kwotę 3.028 zł (słownie: trzy tysiące dwadzieścia osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B., po przeprowadzeniu bezskutecznej egzekucji wobec Spółki z o.o. L. z siedzibą w B., zwanej dalej Spółką, postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności P. P. B. - jako członka Zarządu Spółki z o.o. L. za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2003 r. oraz jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za lipiec 2003 r.

Pan P. B. w dniu 10 listopada 2004 r. złożył pismo do Drugiego Urzędu Skarbowego w B., w którym wnosił o przeprowadzenie dowodu z wniosku spółki

z o.o. L. z dnia [...] maja 2003 r. o ogłoszenie upadłości i umorzenie prowadzonego postępowania podatkowego w związku z jego bezprzedmiotowością. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2004 r., pełnomocnik strony wskazywał, że sprawa odpowiedzialności członków Zarządu Spółki była przedmiotem ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy Sąd Gospodarczy w B. XIV Wydział Gospodarczy dla spraw Upadłościowych i Naprawczych, który w postanowieniu z dnia [...] listopada 2003 r. (sygn. akt [...]) stwierdził brak podstaw do orzeczenia wobec P. P. B. zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Pełnomocnik strony podkreślał, że pogląd Sądu podzieliła Prokuratura Rejonowa [...] w B. umarzając śledztwo w sprawie udaremnienia zaspokojenia wierzycieli przez Prezesa Zarządu L. Spółki z o.o.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej Pana P. B. za zaległości podatkowe spółki z o.o. L. z siedzibą w B. z tytułu:

1. podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2003 r.,

2. podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za miesiąc lipiec 2003 r. oraz odsetki za zwłokę od wskazanych zaległości podatkowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu podatkowego I instancji pełnomocnik Pana P. B. zarzucił rażące naruszenie prawa:

1. przepisów materialnego prawa podatkowego art. 116 § l Ordynacji podatkowej,

2. przepisów procesowego prawa podatkowego zawartych w art. 120 Ordynacji podatkowej

w związku z art. 365 § l Kodeksu postępowania cywilnego, art. 121 § l, art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze pełnomocnik odwołującego się wnosił o uchylenie decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. oraz o umorzenie postępowania ze względu na bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu odwołujący się wyjaśniał, że naruszenie prawa wynika z błędnej interpretacji art. 116 Ordynacji podatkowej oraz art. 172 w związku

z art. 5 § l i 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe. Zdaniem strony postępowania, organ podatkowy I instancji odrzucił ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy w B. w zakresie odpowiedzialności członków zarządu spółki, naruszając dyspozycję art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 365 § k.p.c. Wydanie bowiem decyzji, której rozstrzygnięcie przeczy ustaleniom dokonanym przez inny organ państwowy, stanowi naruszenie zasady prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § l Ordynacji podatkowej). Naruszając art. 122, art. 187 § l Ordynacji podatkowej organ zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie merytorycznych ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu, pomimo wskazania przez stronę dowodów świadczących o braku uchybienia terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W dalszej części odwołania wyjaśniono, iż w przedmiotowej sprawie Prezes Zarządu Spółki wykazał okoliczność wyłączającą jego osobistą odpowiedzialność,

a mianowicie wykazał, że w terminie przewidzianym przez Prawo upadłościowe złożył stosowny wniosek o ogłoszenie upadłości. Wynika to wprost z przedstawionego przez niego postanowienia Sądu Rejonowego Sądu Gospodarczego w B. XIV Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych z dnia [...] listopada 2003 r. (sygn. akt [...]). W ocenie odwołującego się, w rozstrzygnięciu tym Sąd stwierdził brak przesłanek do orzeczenia wobec P. P. B. zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, przewidzianego w art. 172 § l Prawa upadłościowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją

nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż kwestią sporną jest, czy wniosek

o ogłoszenie upadłości z dnia 12 maja 2003 r. (data złożenia w Sądzie - 14 maja 2003 r.) został zgłoszony przez Prezesa Zarządu we właściwym czasie. Odpowiedzialność publicznoprawna członków zarządu unormowana w art. 116 Ordynacji podatkowej, wzorowana jest na rozwiązaniach występujących w prawie handlowym, od dnia l stycznia 2001 r. - w art. 299 Kodeksu spółek handlowych, a do dnia 31 grudnia 2000 r. - w art. 298 Kodeksu handlowego. Zgodnie z art. 298 § 2 k.h. członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że nie zgłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo wreszcie, że pomimo nie zgłoszenia upadłości oraz nie wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości wierzyciel nie poniósł szkody. Przepis art. 116 Ordynacji podatkowej nie definiuje pojęcia "właściwego czasu". W tej sytuacji organ podatkowy

II instancji sięgnął do orzecznictwa sądowego do art. 298 k.h. Powołano się mianowicie na wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 1997 r., sygn. akt II CKN 117/97 (LEX nr 50806), w którym to orzeczeniu Sąd wyjaśniał, że przy określaniu "właściwego czasu" dla wystąpienia o otwarcie postępowania układowego względnie o ogłoszenie upadłości (art. 298 § 2 k.h.) należy uwzględnić funkcje ochronne tych postępowań wobec wierzycieli, nie może to zatem być moment, w którym wniosek o upadłość musi zostać oddalony, bo majątek dłużnika nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego oraz Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2000 r., sygn. akt I ACa 620/00

(opublikowane w: Pr. Gosp. 2002/4/49), gdzie w uzasadnieniu stwierdzono, że: "czas właściwy" do zgłoszenia upadłości, o jakim mowa w art. 298 § 2 k.h., to czas, w jakim zarząd spółki nie będący w stanie zrealizować zobowiązań względem wszystkich jej wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości mogą liczyć na równomierne zaspokojenie. Jeżeli zatem członek zarządu zgłasza wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, to oznacza, że ze swej strony uczynił wszystko, by nie dopuścić do zaspokajania niektórych wierzycieli ze szkodą dla innych. Jeżeli natomiast wniosek zgłoszony jest wtedy, gdy majątek spółki nie wystarcza nawet na koszty postępowania upadłościowego, to nie może być mowy o zaspokojeniu jakichkolwiek wierzycieli. Ogłoszenie upadłości jest wówczas bezcelowe. Natomiast w wyroku z dnia 11 października 2000 r., sygn. akt III CKN 252/00 (LEX nr 51887), Sąd Najwyższy zauważył, że przy określeniu in concreto czasu "właściwego", musi być uwzględniona funkcja przepisu art. 298 k. h., która jest zarazem funkcją postępowania upadłościowego, a która polega na ochronie interesów wierzycieli w szczególności w sytuacji, kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie wszystkich należności zaspokoić w całości. Nie powinien być zatem uznany za "właściwy" czas zgłoszenia, w którym stan majątkowy spółki kwalifikuje ją jako bankruta, niweczyłoby to bowiem cały sens postępowania upadłościowego, pozbawiając wierzycieli jakiejkolwiek ochrony prawnej jej interesów. Ponadto organ odwoławczy wziął pod uwagę, że

z postanowienia Sądu, sygn. akt VIII [...] z dnia [...] września 2003 r., oddalającego wniosek dłużnika Spółki z o.o. L. o ogłoszenie upadłości wynika, iż dłużnik zaprzestał płacenia długów w sposób trwały z końcem I kwartału 2003 r. Z bilansu spółki przedłożonego w trakcie postępowania sądowego ( na dzień 31 lipca 2003 r.) wynika, że jej zobowiązania opiewają na kwotę [...] zł, zaś aktywa na kwotę [...] zł. Sąd stwierdził, że skoro dłużnik nie spłacał przeważającej części swoich długów to należy uznać, iż została spełniona przesłanka z art. l § l i 2 Prawa upadłościowego. Jednakże Sąd podniósł, że obligatoryjnym warunkiem do ogłoszenia upadłości jest posiadanie przez dłużnika majątku wystarczającego, co najmniej na zaspokojenie kosztów postępowania. Na podstawie wyjaśnień dłużnika popartych dokumentami, Sąd ustalił, iż dłużnik nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania. Nie dysponuje on nieruchomościami, a cały majątek ruchomy w postaci przede wszystkim zapasów (meble) i środków trwałych na kwotę [...] zł, jest przedmiotem przewłaszczenia i zastawu rejestrowego na rzecz banków z tytułu zabezpieczenia udzielonych kredytów. Brak jest majątku wolnego od obciążeń rzeczowych i nie występują podmioty zobowiązane majątkowo wobec wnioskodawcy. Spółka z o.o. L. nie była nawet w stanie uiścić zaliczki na obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz wstępne koszty postępowania upadłościowego w kwocie 3.000 zł. Zauważono przy tym, iż z wyjaśnień dłużnika wynika, że Spółka w sposób trwały zaprzestała płacenia długów z końcem I kwartału 2003 r., natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony do Sądu w dniu 14 maja 2003 r.

Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku pełnomocnika z dnia 21 marca 2005 r.

o przeprowadzenie materiału dowodowego z akt sprawy zakończonej postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia 21 listopada 2003 r. (sygn. akt [...]), które dotyczyło braku podstaw do orzeczenia prowadzenia działalności gospodarczej w stosunku do P. P. B. Dyrektor Izby Skarbowej w B. podzielił stanowisko organu podatkowego I instancji zawarte w zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka do zwolnienia z odpowiedzialności podatkowej członka zarządu.

Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. Pan P. B. w dniu 29 kwietnia 2005 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku. W skardze pełnomocnik Pana P. B. zarzucił rażące naruszenie prawa:

- przepisów materialnego prawa podatkowego art. 116 § l Ordynacji podatkowej,

- przepisów procesowego prawa podatkowego zawartych w art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 365 § l Kodeksu postępowania cywilnego, art. 121 § l, art. 122, art. 187 § l, art. 188 i art. 194 ordynacji podatkowej.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] marca 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B.

nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Pana P. B. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe L. Spółki z o.o. z siedzibą w B. w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2003 r., podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika za miesiąc lipiec 2003 r. oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Pana P. B. opisał przebieg postępowania przed Sądem Rejonowym Sądem Gospodarczym

w B. z wniosku Spółki z o.o. L. w sprawie ogłoszenia upadłości, jak też przed organami podatkowymi obu instancji w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności Pana P. B. jako Prezesa Zarządu.

W ocenie skarżącego naruszenie prawa wynika z błędnej interpretacji art. 116 Ordynacji podatkowej oraz art. 172 w związku z art. 5 § l i 2 rozporządzenia Prezydenta RP

z 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe. Organy skarbowe odrzuciły bowiem ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy w B. w zakresie odpowiedzialności cywilnej członków zarządu spółki naruszając dyspozycję art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 365 K.p.c. Skarżący zarzucił, że wydanie decyzji, której rozstrzygnięcie przeczy ustaleniom dokonanym przez inny organ państwowy, stanowi naruszenie zasady prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zawartej w art. 120 § l Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazał na naruszenie art. 122, art. 187 § l i art. 188 Ordynacji podatkowej, gdyż organy podatkowe zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie merytorycznych ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy w sprawie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej członków zarządu, pomimo wykazania przez stronę dowodów świadczących o ziszczeniu się przesłanek wyłączających odpowiedzialność Zarządu Spółki. Ponadto pełnomocnik skarżącego postawił zarzut naruszenia zasady państwa prawnego, określonej w art. 120 Ordynacji podatkowej oraz art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego, zawierającego zasadę powagi rzeczy osądzonej. Zgodnie z art. 365 K.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który ją wydał, lecz również inne sądy

i inne organy państwowe. Na potwierdzenie swego stanowiska Skarżący przytacza wyrok Sądu Najwyższego z 12 lipca 2002 r. (sygn. akt V CKN 1110/00) oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 1999 r. (sygn. akt IV S.A. 2543/98) i z dnia 4 stycznia 2002 r. (sygn. akt I S.A./Ka 2164/00).

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wnosił o jej oddalenie. Organ odwoławczy przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skargę należało uwzględnić.

Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), Sąd uwzględniając skargę między innymi na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które miało istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.

Przepisami prawa materialnego, będącymi podstawą do podjęcia rozstrzygnięcia przez organy podatkowe w przedmiotowej sprawie, są unormowania zawarte w art. 116 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005 r., Nr 8, poz. 60). Stosownie do ich treści za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W przywołanych przepisach prawa ustawodawca wskazuje na jedną, pozytywną przesłankę do orzekania o odpowiedzialności członków zarządu spółki, tj. bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz jednocześnie do zaistnienia, na przesłanki egzoneracyjne,

tj. brak zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wniosku o postępowanie układowe, czy też brak winy w zgłoszeniu wniosków w tychże postępowaniach – dające temu podmiotowi możliwość uwolnienia się od tejże odpowiedzialności.

W niniejszej sprawie rozpatrywanej przed Sądem, nie budzi wątpliwości fakt wystąpienia przesłanki pozytywnej do orzekania o odpowiedzialności członka zarządu spółki. Dlatego też nie jest celowe jej bliższe objaśnianie. Natomiast wyjaśnienia wymagają tak zwane przesłanki egzoneracyjne.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż celem wprowadzenia instytucji odpowiedzialności między innymi członków zarządu spółki z o.o., nie jest umożliwienie zaspokojenia wierzyciela, lecz wymuszenie na takich osobach zachowania zgodnego

z obowiązkami ciążącymi na nich w świetle prawa upadłościowego, bądź naprawczego. Dlatego też należy traktować w sposób szeroki przesłanki egzoneracyjne (zob. A. Mariański, Odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe. Podstawy i wyłączenia, Gdańsk 2004, s. 110 i n.). Zasadniczo bowiem odpowiedzialność tzw. osób trzecich (np. członków zarządów spółek) ma charakter subsydiarny (wtórny), w stosunku do podmiotów pierwotnie zobowiązanych.

Analiza omawianych regulacji prawnych jednoznacznie pozwala na stwierdzenie,

iż obowiązkiem wykazania zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wniosku o postępowanie układowe, lub też brak winy w zgłoszeniu wniosków w tychże postępowaniach ( przesłanki egzoneracyjne ), obarczono przede wszystkim członków zarządu spółki. Nie oznacza to jednak, że ustawodawca obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przerzucił wyłącznie na te podmioty. Przyjęcie takiej tezy, kłóciłoby się z obowiązkiem realizacji przez organy podatkowe, jednej

z podstawowych zasad postępowania podatkowego, tj. zasady prawdy obiektywnej (art. 122

i 187 § l Ordynacji podatkowej). Pogląd Sądu w niniejszej sprawie, znajduje swoje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak też

w fachowej literaturze. Na przykład w wyroku z 5 marca 2003 r. NSA podkreślał,

że z brzmienia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za cudze zobowiązania podatkowe członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ciąży na tym podmiocie. Zatem to członek zarządu winien okoliczność tę udowodnić, gdyż z tego faktu zamierza wywieść korzystne dla siebie następstwa. Jednakże takie brzmienie powołanego przepisu nie przekreśla w zupełności stosowania w postępowaniu podatkowym odnoszącym się do kwestii odpowiedzialności podatkowej osób trzecich zasad ogólnych tego postępowania, a tym samym obowiązków organu wynikających z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Oznacza to tym samym, że w przypadku, gdy twierdzenia strony w danej kwestii nie są poparte według organu stosownymi dowodami, to odmówienie wiarygodności takim twierdzeniom, nie powinno nastąpić bez uprzedniego, co najmniej, wezwania strony do ich przedłożenia ( zob. wyrok sygn. akt III S.A. 2490/01, opublikowany w: Monitor Podatkowy, Nr 10, 2003 r., s. 40-41 ). Również w literaturze komentującej powyższe zagadnienia podkreśla się, iż fakt wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej

od odpowiedzialności członka zarządu, nie oznacza przerzucania na osobę trzecią ciężaru wykazania zaistnienia tych przesłanek ( zob. S. Babiarz, w: S. Babiarz, B. Deuter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2005, s. 394 oraz A. Mariański, Odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe. Podstawy i wyłączenia, Gdańsk 2004, s. 112).

W rozpatrywanej sprawie nie można zarzucić stronie skarżącej bierności w próbach wykazywania zaistnienia wyżej opisanych przesłanek egzoneracyjnych, ewentualnie uwalniających ją od odpowiedzialności podatkowej. Już bowiem na etapie postępowania przed organem podatkowym I instancji, pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 25 listopada 2004 r. wskazywał na materiał dowodowy (przesłuchanie świadków, członków organów spółki L., przeprowadzenie rozprawy) zgromadzony aktach sprawy zakończonej postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2003 r. (sygn. akt [...]), w którym stwierdzono braku podstaw do orzeczenia prowadzenia działalności gospodarczej w stosunku do Pana P. B. Zdaniem skarżącego to właśnie rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w B., potwierdzało iż wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie. Natomiast w postępowaniu przed organem podatkowym II instancji, pełnomocnik skarżącego w piśmie podatnika z dnia 21 marca 2005 r. w oparciu o art. 188 Ordynacji podatkowej, złożył już formalny wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy zakończonej postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2003 r. (sygn. akt [...]).

W ocenie Sądu, organy podatkowe rozstrzygające przedmiotową sprawę w kontekście składanych przez skarżącego sugestii i wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy zakończonej postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2003 r., naruszyły zasady ogóle postępowania podatkowego. W szczególności zasadę prawdy obiektywnej

(art. 122 i 187 § l Ordynacji podatkowej), zasadę obowiązku wzbudzania zaufania do organów podatkowych (121 § l Ordynacji podatkowej) oraz zasadę pisemności (126 Ordynacji podatkowej). Sąd pragnie podkreślić, iż każdy podatnik ma zagwarantowane konstytucyjne prawo do obrony swoich interesów, co oznacza również możliwość domagania się włączenia w poczet dowodów dokumentów, zwłaszcza takich, które pochodzą od legalnie działającej w Rzeczpospolitej Polskiej, władzy sądowniczej. Jednocześnie należy zwrócić uwagę organom podatkowym na mogące budzić wątpliwość samo rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2003 r. (sygn. akt [...]), gdzie Sąd postanawia: " stwierdzić brak podstaw do orzeczenia wobec P. B. zakazu prowadzenia działalności ..." Zwrot bowiem "brak podstaw do orzeczenia", w sytuacji braku uzasadnienia tegoż postanowienia, może być co najmniej dwojako interpretowany. Zapis ten powinien być zinterpretowany zwłaszcza mając na uwadze treść art. 377 nowych przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego ( Dz. U. z 2003 r., Nr 60, poz. 535 ) , które weszły

w życie od 1 października 2003 r., czyli tuż przed orzeczeniem Sądu Rejonowego

w B. Tym bardziej istniała uzasadniona potrzeba do sięgnięcia do materiałów dowodowych zgromadzonych w aktach omawianej sprawy, prowadzonej przed Sądem Rejonowym w B. Nie można bowiem przy rozstrzyganiu o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki, stwierdzać a priori nie przydatności materiałów dowodowych (w szczególności protokoły z przesłuchania świadków, członków organów spółki, przeprowadzenie rozprawy) zgromadzonych w aktach sądowych sprawy, dotyczącej zakazu prowadzenia działalności, w przypadku gdy nie przeprowadzono z nich dowodu (brak przedmiotu oceny). Szczególnie w takiej sytuacji strona postępowania podatkowego, powinna mieć prawo do uwzględnienia jej wniosków dowodowych, zwłaszcza zmierzających do wykazywania zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, uwalniających ją od odpowiedzialności podatkowej.

Ponadto Sąd zwraca uwagę, iż organ odwoławczy w ogóle nie rozpatrzył formalnie wniosku skarżącego z dnia 21 marca 2005 r., złożonego jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W tym zakresie nie wydano bowiem i nie doręczono stronie na piśmie stosownego postanowienia, co uchybia zasadzie pisemności (126 Ordynacji podatkowej). Zgodnie

z art. 216 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Zdaniem Sądu opisany wyżej wniosek był na tyle istotny w tejże sprawie, że powinien być rozpatrzony nawet po upływie terminu do wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego.

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nastąpiło naruszenie unormowań procesowego prawa podatkowego, zawartych w art. 121 § l, art. 122, art. 126,

art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" przywoływanej wyżej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.

Orzeczenie o niepodleganiu wykonaniu uchylonego aktu Sąd oparł o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o kosztach postępowania orzekł stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 2 i 4 tejże ustawy.