Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 300/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 61 ust. 1art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 140aa ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: lp. 59
journal: Dz.U. 2012 poz 1061
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg  wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których  mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Marzena Milewska – Karczewska Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "P." Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), nałożył na P. z siedzibą w P. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.

W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że wymierzona kara pieniężna jest sankcją za wykonywanie przewozu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez posiadania zezwolenia kategorii IV. W dniu [...] maja 2014 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości T. zatrzymano bowiem do kontroli 5-osiowy pojazd członowy, składający się z 2-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz 3-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...], pozostający w dyspozycji P. z siedzibą w P. Pojazdem kierował G. K. Kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz materiałów remontowo – budowlanych w workach umieszczonych na paletach. W wyniku ważenia pojazdu stwierdzono nacisk na pojedynczej osi napędowej 10,4 t (po odjęciu błędu w wysokości 2%, zaokrąglonych do 0,1 t w górę), tj. przekroczenie o 0,4 t. Organ zaznaczył, że kierowca nie okazał wymaganego w tym przypadku zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii IV. Przebieg kontroli został utrwalony protokołem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...].

P. z siedzibą w P. powyższą decyzję uczyniła przedmiotem odwołania do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, jakie załączyła. Spółka zarzuciła zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i procesowego, w tym: art. 3 dyrektywy Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. w sprawie określenia maksymalnych wymiarów poszczególnych pojazdów kołowych w ruchu krajowym i ponadgranicznym na obszarze Wspólnoty oraz określenia maksymalnych ciężarów w ruchu ponadgranicznym w związku z art. 140aa ust. 1 w związku z art. 140ab ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego wobec strony i wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, pomimo faktu, że w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania, bowiem zgodnie z ww. dyrektywą, dopuszczalne jest poruszanie się na drodze krajowej nr [...] pojazdem o rzeczywistym nacisku pojedynczej osi napędowej 10,4 t; art. 64 ust. 1 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 64c ust. 1 i ust. 2 oraz art. 140aa tej ustawy, poprzez nałożenie na stronę kary za brak zezwolenia kategorii IV na przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym w sytuacji, gdy zezwolenie kategorii IV może zostać udzielone przewoźnikowi, który przewozi tylko ładunek niepodzielny; art. 7 kpa w związku z art. 77 kpa w związku z art. 80 kpa, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, że doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi napędowej ciągnika siodłowego o 0,4 t w sytuacji, gdy zastosowane wagi nie są przeznaczone do badania nacisków osi powyżej 10.000 kg i nie służą do pomiaru masy całkowitej pojazdu, tymczasem organ dokonał pomiaru, nie biorąc pod uwagę instrukcji producenta wag, a instrukcja ważenia i zalecenia producenta wag nie zostały włączone w poczet materiału dowodowego; art. 107 § 3 kpa w związku z art. 9 i art. 11 kpa, poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów rozstrzygnięcia, wszak w treści decyzji nie zostało wskazane, na jakiej podstawie doszło do korekty wyników ważenia samochodu, z czego wynikają błędy pomiarowe oraz czy procedura ważenia przebiegała prawidłowo.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 64 ust. 1 i 2, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia odwołania.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć, jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach publicznych:

a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej,

b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

c) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 140ab ust. 1 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kara pieniężna za brak zezwolenia kategorii III-VI wynosi 5.000 zł. Organ zaznaczył przy tym, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] listopada 2013 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych CH932530 i CH932543. Wagi w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Zakwalifikowanie stwierdzonego naruszenia jako wykonywanie przejazdu pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii IV zostało stwierdzone w oparciu o wynik ważenia, zgodnie z którym pojedyncza oś napędowa przekraczała dopuszczalny nacisk o 0,4 t. Tym samym został spełniony parametr określony pod lit. "e" lp. 4 załącznika nr 1 do ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym dla zezwolenia kategorii IV (o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t).

Zdaniem organu odwoławczego, powstałe naruszenie, tj. wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jest okolicznością, na którą strona miała wpływ, bowiem przy wykonywaniu przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem. Tym samym organ I instancji prawidłowo zakwalifikował zaistniały stan faktyczny i nałożył karę w wysokości 5.000 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest odpowiedzialnością niezależną od odpowiedzialności innych podmiotów (nadawcy, załadowcy, spedytora ładunku), wszak rolą podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jeżeli pojazd przekracza po załadunku określone normy, to przewoźnik powinien wystąpić o stosowne zezwolenie lub rozważyć zmianę sposobu przewozu ładunku.

Organ II instancji, odnosząc się do zarzutu strony w zakresie dopuszczalności pomiaru osi powyżej 10.000 kg, wskazał, że do pomiaru zastosowano dwie wagi typu SAW 10C, co wyklucza możliwość przekroczenia przyjętego limitu. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. o sygn. akt II GSK 2280/11 zaznaczył, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. Nr 4, poz. 23), wagi nieautomatyczne typu SAW 10C umożliwiają określenie zarówno dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również służą do pomiaru nacisku osi. Organ wskazał także, że ze świadectwa legalizacji ww. wag wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG, wdrożonej do systemu prawa polskiego ww. rozporządzeniem w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności. Stosownie do § 2 pkt 2 tego rozporządzenia, jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych, służących do określania masy będącej podstawą obliczania kar lub podobnych typów opłat. Zatem wagami zastosowanymi podczas kontroli organ I instancji mógł się posłużyć. Także instrukcja obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi (pkt. 2.5 instrukcji). Organ odwoławczy wyjaśnił też, że w załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) określono błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. Stosownie do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia, błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia. Uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2%. Organ zaznaczył, że włączanie w poczet materiału dowodowego instrukcji wag i zaleceń producenta nie jest obligatoryjne, ponieważ kierowca pojazdu jest zapoznawany z procedurą ważenia przed dokonaniem ważenia i potwierdza to stosowna adnotacja w protokole kontroli. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi więc możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przewóz od odpowiedzialności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego P. z siedzibą w P. wniosła o jej uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania oraz o zwrócenie się do Komisji Europejskiej Dyrekcji Generalnej ds. Mobilności i Transportu z zapytaniem, na jakim etapie znajduje się postępowanie pod numerem [...], o którym mowa w piśmie Komisji Europejskiej z dnia [...] grudnia 2013 r. i po otrzymaniu odpowiedzi przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z ww. dokumentów. Spółka postawiła zarówno zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, a to: art. 32 kpa w związku z art. 40 § 2 kpa w związku z art. 109 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), poprzez ich niezastosowanie, co spowodowało, że skarżąca została pominięta przez organ II instancji w toku rozpoznawania sprawy, bowiem zaskarżona decyzja nie została doręczona pełnomocnikowi skarżącej, co z kolei świadczy o pozbawieniu strony możliwości obrony jej praw; art. 3 dyrektywy Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. w sprawie określenia maksymalnych wymiarów poszczególnych pojazdów kołowych w ruchu krajowym i ponadgranicznym na obszarze Wspólnoty oraz określenia maksymalnych ciężarów w ruchu ponadgranicznym w związku z art. 140aa ust. 1 w związku z art. 140ab ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną, pomimo że w sprawie brak było przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania administracyjnego, albowiem zgodnie z ww. dyrektywą, dopuszczalne jest poruszanie się na drodze krajowej nr [...] pojazdem o rzeczywistym nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika 10,4 t; art. 64 ust. 1 w związku z art. 64c ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 w związku z art. 140aa ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, poprzez nałożenie kary za brak zezwolenia kategorii IV na przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym w sytuacji, gdy takie zezwolenie może zostać udzielone przewoźnikowi, który przewozi tylko ładunek niepodzielny; art. 7 kpa w związku z art. 77 kpa w związku z art. 80 kpa, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. uznanie, że doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi napędowej ciągnika siodłowego o 0,4 t w sytuacji, gdy zastosowano wagi, które nie są przeznaczone do badania nacisków osi powyżej 10.000 kg i nie służą do pomiaru masy całkowitej pojazdu; oparcie ustaleń o dowody nieznajdujące się w aktach sprawy, tj. instrukcji i zaleceń producenta wag, i uznanie, że udostępnienie przedmiotowej dokumentacji nie jest obligatoryjne, co spowodowało, że strona nie miała możliwości obrony swoich praw, albowiem nie jest w stanie ustosunkować się do twierdzeń zawartych w zaskarżonej decyzji; brak ustalenia, w jaki sposób doszło do ważenia pojazdu i czy to ważenie było dokonane zgodnie z zaleceniami producenta wag i ich instrukcji obsługi; pominięcie przez organ przedłożonych przez skarżącą dowodów z dokumentów wskazujących, iż do dnia kontroli nie została implementowana w całości dyrektywa Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. w sprawie określenia maksymalnych wymiarów poszczególnych pojazdów kołowych w ruchu krajowym i ponadgranicznym na obszarze Wspólnoty oraz określenia maksymalnych ciężarów w ruchu ponadgranicznym; art. 107 § 3 kpa w związku z art. 9 i art. 11 kpa, poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów rozstrzygnięcia, tj. na jakiej podstawie prawnej doszło do odjęcia od wyniku ważenia możliwych błędów pomiarowych, jak duży jest błąd pomiarowy w trakcie kontroli, czy procedura ważenia została przeprowadzona zgodnie z instrukcją i zaleceniami producenta wag oraz dlaczego organ II instancji pominął w trakcie wydawania decyzji dowody załączone do odwołania.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Najdalej idącym zarzutem skargi jest zarzut dotyczący pominięcia pełnomocnika skarżącej Spółki w procedurze doręczania zaskarżonej decyzji. Gdyby bowiem zarzut ten został uznany za trafny, należałoby przyjąć, że przedmiotowa decyzja nie została skutecznie doręczona i tym samym nie weszła do obrotu prawnego, zaś wniesiona skarga podlegałaby wówczas odrzuceniu jako niedopuszczalna (przedwczesna). Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, przy doręczaniu decyzji administracyjnych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), a zatem w sprawie nie mogło dojść do naruszenia art. 109 § 1 tej ustawy. Nie można także przyjąć, że organ II instancji uchybił treści art. 32 w związku z art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), bowiem z akt administracyjnych sprawy wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została skierowana do pełnomocnika Spółki na podany przez niego adres: ul. [...], [...] P. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki wynika, że została ona doręczona adresatowi. Przyjąć zatem należy, że zaskarżona decyzja została prawidłowo adresowana i doręczona, natomiast to, kto ją fizycznie pod wskazanym przez pełnomocnika adresem odebrał, jest sprawą wewnętrznego funkcjonowania jego Kancelarii i relacji, jakie łączą pełnomocnika ze Spółką. Zatem zarzuty zawarte w skardze w tym zakresie są nieskuteczne, a ma to tym większe znaczenie, że strona nie została – jak podniesiono w skardze – pozbawiona możliwości obrony swych praw, ponieważ skarga na przedmiotową decyzję została złożona w ustawowym terminie przez Spółkę, zaś o jej wniesieniu pełnomocnik strony wiedział, bowiem to on wykonywał wezwanie Sądu do przedłożenia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, określającego umocowanie Prezesa Zarządu do reprezentowania strony skarżącej na dzień wniesienia skargi.

Przechodząc do rozważań natury merytorycznej, należy stwierdzić, że ustawodawca ogranicza ruch pojazdów lub zespołów pojazdów, których naciski osi wraz z ładunkiem są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, wprowadzając w tym względzie konieczność uzyskania zezwolenia. Zgodnie z brzmieniem art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. W świetle art. 2 pkt 35a ww. ustawy, pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Z kolei w myśl art. 140aa ust. 1 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny i brak jest wymaganego zezwolenia, organ ma obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona. Zgodnie z art. 140ab ust. 1 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;

2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;

3) za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.

Ładunek nie może więc powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (art. 61 ust. 1 ww. ustawy), zaś podmiot wykonujący przejazd zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi, niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż z treści art. 61 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, precyzującego, w jaki sposób należy dokonywać załadunku, wynika jednoznacznie, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Największe zniszczenie dróg powodują bowiem pojazdy o niewłaściwym, nierównomiernym rozłożeniu ładunku na poszczególne osie. Decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu są więc naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu. Nawet jeśli masa załadowanego pojazdu nie przekroczy jego dopuszczalnej masy całkowitej, a ładunek będzie niewłaściwie rozmieszczony i zabezpieczony przed przemieszczeniem, to może okazać się, że na jednej z osi zostanie przekroczony dopuszczalny nacisk, co z kolei skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

Zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w zaistniałym stanie faktycznym doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania wymaganego prawem zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Kontrolowanym pojazdem ciężarowym, składającym się z 2-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz 3-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...], wykonywano w dniu [...] maja 2014 r. przewóz drogowy materiałów remontowo – budowlanych i został przekroczony nacisk na pojedynczej osi napędowej o 0,4 t, co wykazało przeprowadzone w trakcie kontroli ważenie pojazdu. Należy podkreślić, że miejsce ważenia w miejscowości T. legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] listopada 2013 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych SAW 10C o nr fabrycznych CH932530 i CH932543. Wagi w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z terminem ważności do dnia 30 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. o sygn. akt II GSK 2280/11 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) zaznaczył, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. Nr 4, poz. 23), wagi nieautomatyczne typu SAW 10C umożliwiają ustalenie zarówno dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również służą do pomiaru nacisku osi. W niniejszej sprawie nie chodzi o przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, lecz o przekroczenie nacisku na oś. Ze świadectwa legalizacji ww. wag wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG, wdrożonej do systemu prawa polskiego ww. rozporządzeniem w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności. Stosownie do § 2 pkt 2 tego rozporządzenia, jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych, służących do określania masy będącej podstawą obliczania kar lub podobnych typów opłat. Zatem wagami zastosowanymi podczas kontroli organ I instancji mógł się posłużyć. Także instrukcja obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi (pkt. 2.5 instrukcji). W załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) określono błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. Stosownie do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia, błędy graniczne dopuszczalnych wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia. Uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2%.

Po drodze krajowej nr [...] mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t, co wynika z lp. 59 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061). Wielkość przekroczonego nacisku (przekroczenie o 0,4 t) wymagała od przewoźnika posiadania zezwolenia kategorii IV na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych. Podczas kontroli kierowca nie okazał wymaganego zezwolenia kategorii IV, co uprawniało organ do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł.

Podkreślić należy, iż odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych norm jest odpowiedzialnością za skutek i ma charakter obiektywny. Odpowiedzialność ta nie jest oparta na zasadzie winy, a zatem sam wynik ważenia, potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych, wystarcza do nałożenia kary pieniężnej. Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu nie podlega uznaniu administracyjnemu, co oznacza, że organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości. Ustawodawca zdecydował bowiem, że sankcje pieniężne będą nakładane stosownie do wymaganego dla danego pojazdu nienormatywnego zezwolenia, a zatem niezależnie od wielkości przekroczenia nacisku na oś pojazdu, sam fakt zaistnienia takiego przekroczenia skutkuje nałożeniem kary, ustalanej odpowiednio dla danej kategorii zezwolenia.

Ustalając wysokość kar pieniężnych, prawodawca ma przede wszystkim na względzie prawidłową eksploatację sieci dróg krajowych, które ulegają największym zniszczeniom na skutek poruszania się po nich pojazdów nadmiernie obciążonych. Wysokie kary pieniężne mają przede wszystkim na celu uświadomienie użytkownikom dróg, że stanowią one dobro o niebywałej wartości tak materialnej, jak i społecznej. Gospodarowanie takim dobrem, a więc także korzystanie z niego, musi odbywać się przy jego pełnym poszanowaniu. Toteż ustawodawca celowo wprowadza reglamentowanie przejazdu pojazdem nienormatywnym po tego rodzaju drogach publicznych, wymagając od użytkowników dróg uzyskania odpowiedniego zezwolenia, którego brak – w przypadku stwierdzonych naruszeń – skutkuje nałożeniem kary pieniężnej, stosownie do wymaganej w danych okolicznościach kategorii zezwolenia.

Jak już zostało zaznaczone, ładunek nie może przekraczać dopuszczalnych norm. Zatem nie tylko na nadawcy, odbiorcy i załadowcy, ale przede wszystkim na przewoźniku spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności, by ładunek nie stwarzał zagrożenia na drodze, oraz by nie przekraczał dopuszczalnych norm. Z art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1173 ze zm.) wynika, że nadawca, odbiorca lub inny podmiot wykonujący czynności ładunkowe jest obowiązany wykonać je w sposób zapewniający przewóz przesyłki towarowej zgodnie z przepisami ruchu drogowego i przepisami o drogach publicznych, a w szczególności niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdów lub przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi.

Zgodnie z treścią art. 64 ust. 2 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. W niniejszej sprawie nie było możliwości nałożenia na stronę kary pieniężnej za brak zezwolenia kategorii I i II, bowiem nie zostały spełnione kryteria rodzaju pojazdu i rodzaju drogi, po której poruszał się kontrolowany pojazd. Przewożony ładunek materiałów remontowo – budowlanych ułożonych na paletach jest ładunkiem podzielnym, więc skarżąca mogła dostosować przewóz do wymagań ustawowych, a biorąc pod uwagę uzyskane wyniki ważenia, przewóz nie mógł być wykonywany bez wymaganego zezwolenia kategorii IV. Skarżąca na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, które wpływałyby na wynik sprawy i zwalniałyby ją z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Jak wynika z protokołu kontroli, kierowca uczestniczył w kontroli i nie zakwestionował wyników ważenia (nie zażądał też powtórnego ważenia), a także podpisał protokół kontroli bez wnoszenia uwag. Protokół jako dokument urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), sporządzony w przepisanej prawem formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny lub nawet niemożliwy do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2005 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1224/04, publ. LEX nr 205475 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1399/10, publ. LEX nr 1137861). W konsekwencji nie można skutecznie podważać ustaleń kontrolnych zawartych w protokole kontroli, skoro dokument ten został przez kierowcę podpisany bez żadnych uwag.

Zakwalifikowanie stwierdzonego naruszenia jako wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV jest prawidłowe. Zgodnie z wynikiem ważenia, pojedyncza oś napędowa przekraczała dopuszczalny nacisk o 0,4 t, a tym samym został spełniony parametr określony pod lit. "e" lp. 4 załącznika nr 1 do ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym dla zezwolenia kategorii IV (o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t).

Sąd nie zgadza się z podniesionym przez skarżącą zarzutem naruszenia w niniejszej sprawie przepisów dyrektywy Rady z dnia 25 lipca 1996 r. nr 96/53/WE, ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. U. L 235 z dnia 17 września 1996 r., str. 59). Należy bowiem zauważyć, że art. 7 tej dyrektywy nie wyklucza możliwości stosowania bardziej rygorystycznych przepisów krajowych na określonych drogach, stanowiąc, że przepisy dyrektywy nie pozostają w sprzeczności z odpowiednimi krajowymi przepisami ograniczającymi ciężar i/lub wymiary pojazdów na określonych drogach lub budowlach inżynierskich – niezależnie od kraju rejestracji lub dopuszczenia do ruchu tych pojazdów. W art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) ustawodawca określił, że po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. W ust. 2 prawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do ustalenia, w drodze rozporządzenia, przy uwzględnieniu potrzeby ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego, wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, a także dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W ust. 3 wskazano, że drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Droga krajowa nr [...], na której doszło do naruszenia dopuszczalnych norm nacisku na oś w niniejszej sprawie, została wymieniona w powołanym już wyżej i wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 ww. ustawy o drogach publicznych rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, jako droga, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Zarówno zatem regulacja krajowa, jak i podjęte w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie, nie naruszają norm przywołanej dyrektywy Rady nr 96/53/WE. Z tego też względu Sąd nie przychylił się do wniosku strony o wystąpienie do Komisji Europejskiej.

W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z uwagi na powyższe, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.