Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 201/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 i § 2 pkt 1, pkt 6 lit. c
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2021 poz 2069
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 4 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 marca 2022 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej organ II instancji, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia E. P. (dalej jako skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rykach z dnia 18 stycznia 2022 r., w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że skarżąca pismem datowanym na 17 grudnia 2021 r., które wpłynęło do Wojewody Lubelskiego (organu egzekucyjnego) 3 stycznia 2022 r., wniosła zarzuty do tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 15 czerwca 2021 r. w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym z wniosku organu I instancji na skutek uchylania się skarżącej (zobowiązanej) od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka K. P. (ur. 18 lutego 2018 r.).

Wojewoda Lubelski postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i jednocześnie przekazał organowi I instancji (wierzycielowi) zgłoszone przez stronę zarzuty.

Zarzuty E. P. do tytułu wykonawczego przedstawiały się następująco:

1) niezgodność określenia obowiązku z treścią obowiązku wynikającą z art. 17 ust 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2021 r. poz. 2069 ze zm.), dalej ustawa o zwalczaniu zakażeń;

2) naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.)., dalej ustawa egzekucyjna lub u.p.e.a.;

3) naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej, poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 tej ustawy, tj. niewłaściwe podanie podstawy prawnej obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Rykach (wierzyciel) postanowieniem z dnia 18 stycznia 2022 r., uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione.

Wierzyciel wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych wynika z art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy o zwalczaniu zakażeń. Wystawiony tytuł wykonawczy zawiera treść obowiązku podlegającego egzekucji oraz podstawę prawną obowiązku.

Wierzyciel z powołaniem się na regulacje zawarte w art. 17 ust. 3 ustawy o zwalczaniu zakażeń i art. 33 ustawy egzekucyjnej uzasadniał, że realizowanie obowiązku szczepień oznacza równoczesne egzekwowanie nierozerwalnie związanego ze szczepieniem obowiązku poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu. W treści dołączonej przez zobowiązaną kopii zaświadczenia z 10 marca 2020 r. wystawionego przez specjalistę chorób dzieci M. B. H. brak jest informacji na temat przeciwskazań do szczepienia. W ocenie wierzyciela, zobowiązana nie wykonała w całości bądź w części obowiązku polegającego na zaszczepieniu syna K. P. przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi krztuścowi inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typ b, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu- poliomyelitis, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, odrze, śwince i różyczce. Nie nastąpiło przedawnienie wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ani nie wygasł obowiązek objęty przedmiotowym tytułem wykonawczym. Obligatoryjne wykonanie szczepień ochronnych w stosunku do syna K. w dalszym ciągu istnieje.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem wierzyciela zawartym w postanowieniu z dnia 18 stycznia 2022 r. i w złożonym zażaleniu zarzuciła naruszenie: art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej, poprzez uznanie zarzutów za nieuzasadnione mimo, że tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów gdyż nie została podana pełna i właściwa podstawa prawna obowiązku; art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zobowiązana nie wykonała obowiązku szczepień ochronnych, podczas, gdy z dokumentacji medycznej małoletniego dziecka nie wynika czy, kiedy i jakie przeciwwskazania zostały przez lekarza wykluczone, nie został ułożony indywidualny kalendarz szczepień; art. 18 ustawy egzekucyjnej, art. 124 § 2 w związku z art. 7, art. 8 § 1 i 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej k.p.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności podnoszonych w zarzutach.

Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji zawartej w zażaleniu strony. Za nietrafne uznał zarzuty co do braku właściwej podstawy prawnej. Wyjaśnił, że w tytule wykonawczym wskazano art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zwalczaniu zakażeń. Ponadto tytuł wykonawczy zawiera elementy wskazane w art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej, w tym: oznaczenie wierzyciela; oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2206); wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy zobowiązanego i jego adresu, a także PESEL, NIP lub REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada; treść podlegającego egzekucji obowiązku podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny; wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela; pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby; pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu; datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.

Organ odwoławczy wskazał również szczegółowe unormowania w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, określone przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 753 ze zm.), który to akt również wierzyciel umieścił w tytule wykonawczym z dnia 15 czerwca 2021 r. Organ II instancji wyjaśnił, że jedynie lekarz dysponujący wiedzą medyczną (w określonym stanie faktycznym) jest w stanie ustalić wynikające ze stanu zdrowia i aktualnej wiedzy medycznej przeszkody lub przesłanki, aktualizujące prawny obowiązek wynikający wprost z przepisów ustawy, nie zaś rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych. Lekarz z przychodni [...] w R." poinformował organ I instancji, że dziecko, K. P., nie zostało poddane szczepieniom ochronnym, przesyłając dokument: "Formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych", co oznacza, że lekarz zgłaszający nie stwierdził przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień u dziecka. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym dotyczy całej procedury, tj. badania kwalifikacyjnego oraz samego szczepienia ochronnego. W kontekście zarzutu, że do wykonania szczepienia nie doszło z winy lekarza, ponieważ syn winien mieć sporządzony indywidualny kalendarz szczepień organ odwoławczy wyjaśnił, że z posiadanej dokumentacji nie wynika, jakoby lekarz stwierdził u dziecka, K. P., wystąpienie przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Lekarz nie stwierdził także konieczności ułożenia indywidualnego kalendarza szczepień. Wierzyciel zwracał się do podmiotu leczniczego, do którego zapisane jest dziecko, o udzielenie informacji na temat wykonanych szczepień bądź ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych (pismo z dnia 22 lipca 2020 r.). W odpowiedzi uzyskano informację, że u dziecka brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych. Z przesłanego wraz z zarzutami zaświadczenia wynika, że u dziecka przeciwwskazania takie nie występują. Z dołączonego zaświadczenia lekarskiego z dnia 15 grudnia 2021 r., również nie wynikają żadne przeciwwskazania zdrowotne do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Tym samym zarzut nieuznania wykonania przez stronę obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzuciła organowi II instancji naruszenie:

- przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia tj.: art. 7, art. 77, art. 136 i art. 138 k.p.a. w związku z art. 27 ustawy egzekucyjnej, poprzez nie zbadanie czy tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób prawidłowy, podczas gdy tytuł zawiera istotne uchybienia i nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej, a nadto poprzez dokonanie błędnej interpretacji zarzutów stawianych w zażaleniu;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżąca nie wykonała obowiązku podczas gdy dla małoletniego nie został ułożony indywidualny kalendarz szczepień i nie zostały wykluczone przeciwwskazania do szczepienia;

- art. 7a, 77 i 81a k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;

- art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca argumentowała, że wierzyciel nie odniósł się do niewłaściwego określenia obowiązku, niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zwalczaniu zakażeń, poprzez pominięcie przez wierzyciela powinności stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia oraz brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Skarżąca podkreślała, że nigdy nie kwestionowała obowiązku szczepień, jednakże ograniczenie podstawy prawnej do art. 5 ustawy o zwalczaniu zakażeń uznać należy za niewystarczające. Argumentowała, że w tytule wykonawczym nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji, co jest istotnym uchybieniem oraz że małoletni był wielokrotnie poddawany lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, skarżąca wielokrotnie podkreślała, że chce dziecko poddać szczepieniom. Za każdym razem jednak do szczepienia nie dochodziło z powodu nie wykluczenia przeciwwskazań do szczepień. Skarżąca zarzuciła, że z uzasadnienia skarżonego postanowienia nie wynika w ogóle czy prawidłowość tytułu wykonawczego była przedmiotem badania organu. W ocenie skarżącej obowiązek nie jest wymagalny ani wykonalny. Wprawdzie harmonogram szczepień ochronnych jest ogłaszany corocznie w Komunikacie w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, jednakże konkretyzacja terminu należy każdorazowo do lekarza który przeprowadza lekarskie badanie kwalifikacyjne. Na chwilę wystawienia tytułu małoletni nie miał również ułożonego indywidualnego kalendarza szczepień, co powoduje że nie można mówić o wymagalności obowiązku. W ocenie skarżącej z dokumentacji medycznej małoletniego dziecka w żaden sposób nie można uzyskać informacji jakie przeciwwskazania i do jakiego szczepienia zostały wykluczone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a.".

Na wstępie należy wyjaśnić, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszła w życie nowela –ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 ze zm.). Przed nowelizacją, przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wykluczał możliwość zaskarżenia postanowień wierzyciela, przedmiotem których było stanowisko w zakresie zgłoszonego zarzutu. W aktualnym brzmieniu art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Oznacza to, że obecnie przedmiotem skargi mogą być postanowienia wierzyciela dotyczące zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Rozstrzygnięcie w sprawie zarzutu ma charakter merytoryczny, odnoszący się bezpośrednio do zakresu obowiązków zobowiązanego. Rozstrzygnięcia tego rodzaju nie powinny być zatem podejmowane przez organ egzekucyjny, ponieważ zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 34.).

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w wyniku wystawienia dnia 15 czerwca 2021 r. wobec skarżącej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rykach (wierzyciel) tytułu wykonawczego. W tym miejscu należy wyjaśnić, że z uwagi na wygaśnięcie porozumienia zawartego w dniu 30 grudnia 2020 r. pomiędzy Wojewodą Lubelskim, a Lubelskim Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w Lublinie (obecnie Lubelskim Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym) (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2020 r. poz. 6961), od dnia 1 lipca 2021 r. egzekucję obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym prowadzi Wojewoda Lubelski.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 marca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zarzuty E. P. w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z uchylaniem się przez skarżącą od obowiązku poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie administracyjnej. Podstawy zarzutów wymienione zostały enumeratywnie w art. 33 § 2 u.p.e.a.

Jak stanowi art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z ustaleń i wskazań wierzyciela, zobowiązana nie dopełniła obowiązku o charakterze niepieniężnym poddania dziecka, K. P., obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca była informowana o konieczności wykonania wskazanego obowiązku za pośrednictwem korespondencji organu I instancji - pismem z dnia: 25 lutego 2020 r. Z uwagi na nieskuteczność skierowanego do skarżącej pisma, wierzyciel wydał w dniu 23 września 2020 r. upomnienie, w którym wezwał stronę do wykonania obowiązku. Następnie wystąpił do organu właściwego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Z treści skargi wynika, że główny zarzut skarżącej oparty został o przesłankę opisaną z art. 33 § 2 pkt 1oraz 6 lit. c u.p.e.a. W opinii skarżącej, obowiązek nie został właściwie określony, a ponadto w kontekście wykonalności, dla małoletniego nie został ułożony indywidualny kalendarz szczepień i nie zostały wykluczone przeciwwskazania do szczepienia.

Powyższe stanowisko skarżącej jest nieprawidłowe. Wbrew twierdzeniom skarżącej, obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu wynika bezpośrednio z mocy przepisów ustawowych. Natomiast w Programie Szczepień Ochronnych ogłaszanym na dany rok przez Głównego Inspektora Sanitarnego zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia, nie można natomiast z niego wywieść dodatkowych norm, niż te wynikające z ustawy i rozporządzenia. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP ustawa i rozporządzenie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zwalczaniu zakażeń, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Artykuł 17 ust. 1 tej ustawy stanowi, że osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi".

W art. 17 ust. 10 ustawy została udzielona delegacja ustawowa ministrowi właściwemu do spraw zdrowia określenia, w drodze rozporządzenia min:

1) wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych;

2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby.

W wykonaniu tej delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Przepis § 5 tego rozporządzenia, który stanowi, że obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanych przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu zakażeń. Okoliczność, że zgodnie z art. 17 ust. 11 tej ustawy konkretyzowanie obowiązku poddania się szczepieniom obowiązkowym następuje Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, nie stanowi złamania konstytucyjnego porządku przepisów powszechnie obowiązujących, skoro podstawą obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest regulacja ustawowa (art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ww. ustawy). Natomiast określenie szczegółowego kalendarza szczepień, obwarowanego względami medycznymi, warunkami epidemiologicznymi, nie należy do materii ustawowej, co uzasadnia pozostawienie w tym przedmiocie regulacji dostosowanych do potrzeb medycznych w formie komunikatu ogłoszonego przez wyspecjalizowany organ administracji publicznej (wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2547/18). Ogłoszenie komunikatu nie ma wpływu na istnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym wynikającego z mocy prawa.

Szczepienie ochronne polega na podaniu szczepionki przeciw chorobie zakaźnej, w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Szczepienie ochronne jest świadczeniem zdrowotnym w rozumieniu art. 5 pkt 40 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych mającym działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działanie medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych, regulujących zasady ich udzielania. Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, wymaganym realizacją w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się nierozerwalnie dwie czynności:

1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz

2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta.

Twierdzenia skarżącej dotyczące przeciwwskazań zdrowotnych syna do poddania się szczepieniu są bezpodstawne. Przede wszystkim brak jest dokumentacji medycznej stwierdzającej istnienie jakichkolwiek przeciwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych u małoletniego K. P.. Skarżąca ustaleń organów w tym zakresie nie podważyła. Miała ona nie tylko możliwość udokumentowania tej okoliczności w przeciągu kilkunastu miesięcy, ale przede wszystkim wykazania tej okoliczności w trakcie lekarskiego badania kwalifikacyjnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń. Poddanie się takiemu badaniu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że lekarz z przychodni: [...] poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rykach, że syn skarżącej nie został poddany szczepieniom ochronnym: WZWB, Tężec, Błonica, Krztusiec, Act-HIB, Odra, Świnka, Różyczka, Polio, Pneumokoki. Przesłany formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych oznacza, że lekarz zgłaszający nie stwierdził przeciwskazań zdrowotnych do wykonania brakujących szczepień u dziecka. Skarżąca nie podważyła, że szczepienia wskazane w treści obowiązku w części B pkt 5 tytułu wykonawczego z dnia 15 czerwca 2021 r., nr [...] są tożsame ze szczepieniami, które zobowiązany był wykonać syn skarżącej oraz upływu terminu ich wykonania. Także z zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym wydanego w dniu 10 marca 2020 r., dołączonego przez samą skarżącą wynika, że lekarz stwierdził brak przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego - zaznaczone jest pole: "stwierdzono brak przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciw:", przez co rozumieć należy brak przeciwskazań do wykonania któregokolwiek z brakujących szczepień. Również w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 22 lipca 2020 r. informacji podmiotu leczniczego, do którego zapisane jest dziecko, oświadczono o braku u dziecka przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych (pismo z dnia 10 września 2020 r.). Zaś zaświadczenie lekarskie z dnia 15 grudnia 2021 r. ujawnia jedynie, że lekarz wydający zaświadczenie stwierdził u dziecka przeziębienie. Nie wynika zaś by lekarz stwierdził istnienie jakichkolwiek przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych ani też konieczność ułożenia indywidualnego kalendarza szczepień. Tym samym nie jest dowolne stanowisko organów, że w posiadanej dokumentacji znajdują się informacje od lekarza o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień, jak również, że lekarz określił, które szczepienia są wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania.

W komunikacie Głównego Inspektora Nadzoru Sanitarnego okres czasu, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne szczepionki jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Jak wskazano obowiązek poddania dziecka szczepieniom wymienionym w tytule wykonawczym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy. Jednocześnie brak jest przepisu, który wyłączałby obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom tylko ze względu na możliwe hipotetyczne powikłania (por. wyrok WSA w Kielcach z 21 lutego 2013 r., sygn. II SA/Ke 7/13). W tych okolicznościach, w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, nie ulega wątpliwości, że syn skarżącej nie był zaszczepiony mimo braku przeciwwskazań do szczepienia stwierdzonych przez lekarza, do czego de facto przyczyniła się matka poprzez polemikę co do treści tak zaświadczenia lekarskiego jak i w końcu kwestionując istnienie obowiązku z tytułu wykonawczego. Obowiązek skarżącej poddania małoletniego szczepieniom ochronnym istnieje i wbrew zarzutom skargi jest wymagalny i na dzień wniesienia skargi, co wynika wprost z jej treści i akt sprawy nie został wykonany. Przywołane powyżej regulacje przewidują obowiązek szczepienia z mocy prawa, a tym samym nie ma podstaw do przyjęcia nieistnienia obowiązku, jak i braku wymagalności obowiązku. Tym samym zarzuty skargi w tym przedmiocie są bezzasadne.

Niewykonanie obowiązku stanowi natomiast podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. Syn skarżącej podlega obowiązkowi szczepień ochronnych przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym z dnia z dnia 15 czerwca 2021 r. Opiekę nad małoletnim synem K. sprawuje m.in. skarżąca będąca jego matką. Na niej więc spoczywa odpowiedzialność wynikająca z art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń, zgodnie z którym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny. Treść tego obowiązku została stwierdzona w tytule wykonawczym z dnia 15 czerwca 2021 r., wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rykach.

Obowiązek został nałożony z mocy prawa, w drodze przepisów powszechnie obowiązujących. Tytuł wykonawczy z dnia 15 czerwca 2021 r. spełnia wymogi z art. 27 u.p.e.a. Należy zauważyć, że wskazany tytuł wykonawczy został wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 176 z późn. zm.). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola w tym także podstawę prawną egzekucji oraz podstawę prawną obowiązku objętego tytułem. Bezpodstawne jest twierdzenie skarżącej, że tytuł wykonawczy z dnia 15 czerwca 2021 r. nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Ponadto skarżąca poza zarzutem niewłaściwej podstawy prawnej obowiązku (w tytule wykonawczym wskazano w podstawie prawnej obowiązku zarówno art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ust. 2, art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu zakażeń, jak i przepisy rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych), nie wskazała innych uchybień tytułu wykonawczego co do wymogów z art. 27 ustawy egzekucyjnej.

Uzupełniająco należy podnieść, że konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie jest sprzeczna z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2 i art. 47 Konstytucji RP. Ustawodawca w art. 68 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) obowiązane jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Tak dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ale zwłaszcza by chronić prawa dziecka, których zabezpieczenie zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (wyrok NSA z dnia 25 maja 202 r. sygn. akt II OSK 3130/19, wyrok NSA z 10 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 1622/18). Ustawa o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi przewiduje obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym. Ustawa ta nie przewiduje uprawnienia pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, lecz odmiennie – statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Oznacza to, że ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. stanowi lex specialis w zakresie możliwości odmowy poddania się szczepieniu ochronnemu w stosunku do ustawy o prawach pacjenta (por. wyroki NSA: z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 338/13 i z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1509/13).

Wbrew zarzutom skarżącej, nie doszło w toku postępowania związanego z wydaniem zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, do naruszenia zasad postępowania opisanych w art. 7a, 77, 80, 81 (art. 81a) i dod. art. 136 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy i ustalić w jakich okolicznościach doszło do niepoddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Materiał dowodowy był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia i stan faktyczny jak i prawny nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W konsekwencji, stanowisko w zaskarżonym postanowieniu jest trafne.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.