Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2849/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Jan Zając Sędziowie: NSA Grażyna Jarmasz (spr) WSA Bogusław Wolas Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004r sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółka z o.o. w [...] na decyzję Izby Skarbowej w [...] Ośrodek Zamiejscowy w [...] z dnia 30 października 2002r Nr.[...] w przedmiocie odmowy oprocentowania nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996r -skargę oddala-


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2002r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wpłynęła skarga Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej sp. z o.o. w [...] - następcy prawnego Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w [...] zwanego dalej Przedsiębiorstwem - na decyzję Izby Skarbowej w [...] Ośrodek Zamiejscowy w [...] z dnia 30 października 2002r. numer [...]

Decyzją tą Izba Skarbowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie z [...] 2002r. nr [...] [...] Urzędu Skarbowego w [...], którym odmówiono skarżącej spółce oprocentowania nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 rok.

O stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] zł Przedsiębiorstwo zwróciło się wnioskiem złożonym w dniu [...] 2001 roku jednocześnie składając skorygowane zeznanie ostateczne za 1996 rok CIT-8. Korektę uzasadniono faktem zaliczenia do przychodów roku 1996 odsetek należnych, lecz nie otrzymanych. O wadliwym zwiększeniu przychodu podatnik dowiedział się w związku z prowadzonym postępowaniem kontroli skarbowej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 rok.

Równocześnie wskazano na okoliczność, że korekta podatku dochodowego spowoduje zwiększenie wpłat z zysku za tenże rok, wobec czego wniesiono o pokrycie tą nadpłatą kwoty [...] zł z tytułu wpłat z zysku za 1996 rok oraz zwrot pozostałej kwoty [...] zł.

[...] Urząd Skarbowy ostatecznie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wobec uchylenia przez Izbę Skarbową pierwszego postanowienia z [...] 2001 r., postanowieniem z [...] 2002r. zaliczył część nadpłaty w kwocie [...] zł na poczet zaległości podatkowej w zakresie wpłat z zysku za 1996 rok wraz z odsetkami za zwłokę. Pozostałą kwotę nadpłaty [...] zł zwrócono [...] 2001 r. na konto podatnika.

Wniesione na to postanowienie o sposobie zaliczenia nadpłaty zażalenie z dnia [...] 2002r. nie zostało uwzględnione, a rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymano w mocy. W zażaleniu tym jednocześnie zawarty był wniosek o oprocentowanie nadpłaty rozpatrzony przez organy odrębnie, a będący przedmiotem skargi.

Odmawiając oprocentowania nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 rok organy stwierdziły, iż oprocentowanie nadpłaty powstaje tylko w przypadkach określonych w art. 77 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm./.Skoro wykazaną we wniosku z dnia 23 sierpnia 2001 r. i skorygowanym zeznaniu CIT-8 nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych Urząd Skarbowy - zgodnie z art. 79 § 2b w/w ustawy Ordynacja podatkowa - uznał za prawidłową, a w konsekwencji, po dokonaniu zaliczenia jej części na wpłaty z zysku za 1996 rok, zgodnie z art.76 § l pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa, w ciągu dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku zwrócił na konto skarżącej, to wobec nie naruszenia terminu zwrotu z art.77 § 2 pkt 2 lit. c tej ustawy oprocentowanie nadpłaty skarżącej nie przysługiwało. Stwierdzono także, iż jeśli żądania skarżącej mają na celu pokrycie strat i utraconych korzyści, to wymagają rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu. Zaś zarzuty skarżącej skierowane wobec inspektora kontroli skarbowej prowadzącego postępowanie kontrolne za 1999 rok uznano za nie mogące mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.

We wniesionej skardze sformułowano w odniesieniu do powyższej decyzji Izby Skarbowej, jak i pozostałej odmawiającej oprocentowania nadpłaty za 1998 rok, zarzut nie rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, czy inspektor kontroli skarbowej otrzymując wniosek Przedsiębiorstwa w sprawie rozszerzenia kontroli skarbowej na lata 1996, 1997 i 1998 przyjął wniosek dotyczący kontroli tylko za rok 1997 i wbrew zapisom art. 167 i art. 170 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art.65 ustawy Kpa nie przekazał do rozpatrzenia tegoż wniosku [...] Urzędowi Skarbowemu w [...] Rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego, zdaniem skarżącej spółki, ma istotny wpływ na ustalenie jej żądań, a brak rozstrzygnięcia w tym przedmiocie narusza zasady ogólne postępowania określone w art. 120, art. 121, art. 122 i art. 125 ustawy Ordynacja podatkowa.

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem l stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu, przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga na uwzględnienie nie zasługuje.

W pierwszym rzędzie bowiem podkreślenia wymaga, że zarówno art.21 ustawy uprzednio obowiązującej z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ jak i art. 1 § 2 w/cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, a więc w stanie prawnym sprzed, jak i po 1 stycznia 2004r., sądy administracyjne sprawowały i sprawują kontrolę m.in. decyzji administracyjnych, a więc i podatkowych, pod względem ich legalności tj. zgodności z prawem / Tadeusz Woś "Postępowanie sądowo-administracyjne" Wydawnictwo Prawnicze PWN W-wa 1996 oraz Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska "Postępowanie sądowo-administracyjne" Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis W-wa 2004/.

Nadal aktualne jest więc orzecznictwo sądowe w tej materii, że uprawnienia sądów administracyjnych sprowadzają się jedynie do kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnej. Natomiast sądy te nie są uprawnione do kontroli zaskarżonych aktów z punktu widzenia np. ich celowości, czy zgodności z zasadami współżycia społecznego / przykładowo wyroki NSA: z 11 maja 1999r. sygn. akt V SA 2163/98, z 14 stycznia 1999r. sygn. akt III SA 4731/97, z 16 kwietnia 1998r. sygn. akt II SA 279/98A

W związku z tak wyznaczonym zakresem działania sądu administracyjnego jest on zobowiązany do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, co do jego zgodności z prawem tak materialnym jak i procesowym, które zawarte jest w odpowiednich, mających zastosowanie w danej sprawie, regulacjach prawnych.

W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia organów podatkowych, z którym skarżąca spółka nie zgodziła się, była kwestia oprocentowania nadpłaty.

Organy oparły swe rozstrzygnięcie na przepisie art.77 § 2 pkt 2 lit. c w/w ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 czerwca 2001 r., który to przepis, w przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, nie przewiduje jej oprocentowania, jeżeli zostały zachowane przez organ określone w tym przepisie terminy, to jest w przypadku rozpatrywanej sprawy zachowanie 2 miesięcznego terminu zwrotu nadpłaty, licząc od dnia złożenia wniosku wraz ze skorygowanym zeznaniem.

Jak stwierdzono w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nadpłatę wynikającą z wniosku złożonego [...] 2001 r. wraz ze skorygowanym zeznaniem CIT-8 za 1996 rok uznano za nie budzącą wątpliwości i prawidłową. Wobec tego - po przerachowaniu części nadpłaty na poczet zaległości z tytułu wpłat z zysku za 1996 rok oraz odsetek za zwłokę - pozostałą część nadpłaty zwrócono na konto skarżącej [...] 2001 r., a więc z zachowaniem określonego wyżej terminu. Faktów tych skarżąca nie kwestionowała.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej stwierdzić i podkreślić należy, że w odniesieniu do podatku dochodowego od osób prawnych techniką ustalania należności podatkowych jest samoobliczanie podatkowe, jako że zobowiązanie podatkowe w tym podatku powstaje z mocy prawa z chwilą zaistnienia warunków w ustawie przewidzianych. A więc co do zasady, to na podatniku spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia podstaw opodatkowania i wyliczenia należności podatkowej.

Dopiero wtedy, gdy zdaniem organu podatnik nie wywiąże się należycie ze swoich obowiązków, co wykaże postępowanie kontrolne, uprawniony organ wyda decyzję określającą wysokość należności.

Wszczęcie zaś postępowania kontrolnego - podatkowego, czy skarbowego - przez uprawnione do tego organy, jest uprawnieniem tych organów. Żadna z ustaw regulujących postępowania kontrolne w omawianym zakresie, ani ustawa Ordynacja podatkowa w Dziale VI w zakresie kontroli podatkowej, ani w/w ustawa o kontroli skarbowej, nie przewidują obowiązku organu podejmowania czynności kontrolnych na wniosek podatnika. Przepis art.282 Ordynacji podatkowej oraz art.12 ustawy o kontroli skarbowej / wg stanu prawnego właściwego dla niniejszej sprawy/ wyraźnie wskazuje na to, że podjęcie tych kontroli następuje z urzędu. Wniosek strony powoduje tylko możliwość rozważenia przez organ zasadności wszczynania kontroli, bądź nie.

Dlatego też w odniesieniu do zarzutów skargi, co do nie rozpatrzenia przez organy podatkowe zagadnienia wstępnego w zakresie nieprawidłowości w postępowaniu inspektora kontroli skarbowej, należy stwierdzić, że zarzuty te nie mogą zostać uznane za zasadne. W związku z tym, co stwierdzono powyżej, organ kontroli skarbowej mógł uznać, iż wniosek Przedsiębiorstwa z [...] 2001 r. o rozszerzenie kontroli skarbowej, prowadzonej co do roku 1999, także na lata 1996, 1997 i 1998, daje w ocenie organu potrzebę przeprowadzenia kontroli tylko co do 1997 roku.

Wbrew twierdzeniom strony, powołującej się na art. 167 i 170 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art.65 Kpa, organ kontroli skarbowej nie był obowiązany do uwzględnienia wniosku strony, a nadto nie miał także obowiązku przekazania tego wniosku urzędowi skarbowemu, jako właściwemu w niniejszej sprawie w zakresie przeprowadzenia kontroli.

Kontrola podatkowa prowadzona przez organy podatkowe / ustawa z 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych /Dz.U. Nr 106, poz. 489 ze zm./, a kontrola skarbowa prowadzona przez organy kontroli skarbowej / w/cyt. ustawa o kontroli skarbowej/ to dwa odrębne postępowania prowadzone przez niezależne od siebie, instytucjonalnie wyodrębnione organy. Wobec tego wnioskowanie o przeprowadzenie kontroli do organu kontroli skarbowej nie rodzi obowiązku po stronie tego organu, w przypadku odmowy, do przekazania Wniosku do organu kontroli podatkowej.

A zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie oprocentowania nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych w żaden sposób nie było uzależnione od kwestii rozszerzenia zakresu kontroli przez inspektora kontroli skarbowej, czy sposobu załatwienia wniosku spółki skierowanego do tego organu kontroli skarbowej.

Innych naruszeń prawa procesowego mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy nie stwierdzono.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.