Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1573/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 89; art. 24; art. 93;
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 10;
journal: Dz.U. 1993 nr 26 poz 117
law: Ustawa.z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości - tekst jednolity
article: art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 3; art. 84
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 52 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 79 poz 737
law: Konwencja o udzielaniu patentów europejskich (Konwencja o patencie europejskim), sporządzona w Monachium dnia 5 października 1973 r.,  zmieniona aktem zmieniającym artykuł 63 Konwencji z dnia 17 grudnia 1991 r. oraz decyzjami Rady Administracyjnej Europejskiej Organizacji  Patentowej z dnia 21 grudnia 1978 r., 13 grudnia 1994 r., 20 października 1995 r., 5 grudnia 1996 r. oraz 10 grudnia 1998 r., wraz z Protokołami  stanowiącymi jej integralną część.
article: par 32 ust. 1 pkt 1;
journal: Dz.U. 2001 nr 102 poz 1119
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów  użytkowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2014 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w T., Japonia na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu nr [...] pt. "[...]" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej S. z siedzibą w T., Japonia kwotę 1 617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją dnia [...] grudnia 2012 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy RP) unieważnił w całości patent nr PL [...] na wynalazek pt.: "Sposób i urządzenie dekodujące obraz filmowy", udzielony na rzecz S. z siedzibą w T. (J.) (dalej uprawniony, skarżąca). Jako podstawę skarżonej decyzji wskazano art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (j.t. Dz. U. z 1993 r. nr 26 poz. 117 ze zm.), dalej u o.w. w zw. z art. 315 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119 poz. 1117 ze zm.), dalej p.w.p.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] lutego 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej wnioskodawca, uczestnik postępowania) o unieważnienie w całości ww. patentu, objętego zastrzeżeniami patentowymi nr 1-10. Jako podstawę swojego żądania wskazał naruszenie art. 10, art. 12 ust. 4 i art. 26 ust. 1 u.o.w. stwierdzając, że: rozwiązania w kategorii sposobu i urządzenia według zastrzeżeń nr 1-10 nie są rozwiązaniami o charakterze technicznym (art. 10 u.o.w.); rozwiązania w kategorii sposobu i urządzenia według zastrzeżeń nr 1-5, 6 i 7 stanowią program do maszyn cyfrowych (art. 12 ust. 4 u.o.w.) oraz że rozwiązania w kategorii urządzeń według zastrzeżeń nr 7-10 nie zostały wystarczająco ujawnione (art. 26 ust. 1 u.o.w.).

Zarzucając brak technicznego charakteru wnioskodawca stwierdził, że sposób przetwarzania (dekodowania) danych stanowiących obraz filmowy, obejmuje jedynie kroki transformacyjno-obliczeniowe, takie jak np.: "dekodowanie klatek obrazu", "formowanie serii klatek zdekodowanych", "poddawanie dekodowaniu serii klatek" czy "generowanie kodu początku", a sam obraz filmowy stanowi, jego zdaniem jedynie twór niematerialny w postaci danych (informacji) cyfrowych, na przykład w formacie zgodnym z MPEG, zapisanych na cyfrowym nośniku danych lub przesyłanych sygnałem transmisyjnym. Zdaniem wnioskodawcy ponieważ takie kroki algorytmu przetwarzania danych mogłyby być wykonywane w komputerze za pomocą odpowiednich instrukcji przetwarzania danych, sposób według spornego patentu, jest jedynie abstrakcyjnym sposobem postępowania z danymi liczbowymi zgodnie z określonym algorytmem działania.

Nadto wnioskodawca stwierdził, że rozwiązania w kategorii urządzenia zaopatrzone w sterownik czasu rozpoczęcia procesu, wyświetlacz ze środkami generującymi sygnał synchronizacji obszarów i w środki generujące kod początku, nie determinują żadnych cech technicznych urządzenia, ani żadnej struktury układowej, zarówno wewnątrz struktury układowej jak i między układowej. Natomiast przełącznik umożliwiający przesłanie do dekodera ciągu bitów, reprezentującego grupę obrazów, jest niczym innym jak zmienną logiczną programu komputerowego, weryfikowaną w celu wykonania programowych instrukcji dekodowania cyfrowych danych obrazu filmowego.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego programu komputerowego wnioskodawca stwierdził, że rozwiązania w kategorii sposobu i urządzenia, dotyczą jedynie oprogramowania, które może być zainstalowane na typowym komputerze.

W odniesieniu do zarzutu braku wystarczającego ujawnienia wnioskodawca stwierdził, że skoro rozwiązanie może być zrealizowane za pomocą innych niż typowy komputer środków technicznych, to środki te nie zostały ujawnione, ani w opisie spornego patentu, ani w zastrzeżeniach patentowych.

Co do interesu prawnego wnioskodawca wskazał, iż jego źródłem jest prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, wynikające z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem ze względu na charakter prowadzonej działalności, korzystanie z prawa do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje, w przypadku wnioskodawcy, tłoczenie płyt DVD. Wnioskodawca wyjaśnił, że dnia [...] sierpnia 2011 r., uprawniony z patentu skierował do niego ostateczne przedsądowe wezwanie do zaniechania naruszeń patentów, a dnia [...] września 2011r. złożył w Sądzie Okręgowym w [...] pozew, w którym domaga się od niego zakazania prowadzenia działalności gospodarczej, obejmującej produkowanie płyt DVD ROM/Video/Audio oraz wycofania należących do wnioskodawcy produktów. Wnioskodawca wskazał, że uprawniony motywuje pozew naruszaniem przez niego należących do powoda patentów, w tym ww. patentu. W świetle tych okoliczności, wnioskodawca uznał, iż uprawiony zamierza ograniczyć prawo do prowadzenia działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę. Zaś na przeszkodzie prowadzenia działalności wytwórczej stoi egzekwowanie praw wynikających w związku z art. 63 ust. 1 ustawy p.w.p., art. 285 ustawy p.w.p. oraz art. 287 ust. 1 ustawy p.w.p.

W odpowiedzi uprawniony wniósł o oddalenie wniosku. Nie zgodził się z twierdzeniami wnioskodawcy odnośnie istnienia interesu prawnego. Uprawiony wskazał, iż zgodnie ze sprawozdaniem z działalności gospodarczej wnioskodawcy za rok 2009 - złożonym we właściwym sądzie powszechnym, nie prowadzi on działalności gospodarczej, a jego obrót zrealizowany w danym roku został określony na poziomie 0 złotych. W związku z powyższym uznał, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, legitymującego do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie spornego patentu, na podstawie art. 89 w zw. z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 1 lipca 2004r. o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej.

W odniesieniu do zarzutu braku charakteru technicznego uprawnionego wskazał, że sposób według spornego patentu nie obejmuje jedynie kroków transformacyjno-obliczeniowych oraz samego algorytmu przetwarzania danych. Charakter techniczny zastrzeżonego wynalazku przejawia się bowiem przede wszystkim w jego technicznym oddziaływaniu na materię oraz tym, że zastosowanie tego sposobu rozwiązuje problem techniczny i powoduje techniczny efekt. Techniczne oddziaływanie na materię według spornego patentu przejawia się, zdaniem uprawionego, tym, że przedmiot patentu dotyczy rozbudowy standardowego urządzenia dekodującego zgodnie z MPEG-2. Celem tego rozwiązania jest zapobieganie występowaniu opóźnienia spowodowanego niedopasowaniem polaryzacji półobrazów do odpowiadających im faz wyświetlania charakterystycznych dla analogowych urządzeń wyświetlających w trybie z przeplotem. Nie jest to zatem działanie abstrakcyjne i wymaga działań konstrukcyjnych. Uprawniony podniósł, że wynalazek będący przedmiotem spornego patentu nie dotyczy obróbki informacji. Forma informacji nie ulega bowiem zmianie. Wynalazek ten dotyczy układu sterującego dekoderem w celu jego synchronizacji z urządzeniem wyświetlającym, a nie dotyczy procedur traktowania strumieni danych informacyjnych.

Zdaniem uprawnionego - wbrew twierdzeniem wnioskodawcy, sposób według spornego patentu nie jest tylko modyfikacją znanego sposobu obróbki danych. Jest to nowa modyfikacja całego procesu dekodowania (w powiązaniu z kodowaniem), celem uzyskania lepszego efektu technicznego, tj. większego stopnia kompresji obrazu, przy jednoczesnym zmniejszeniu przestrzeni na dysku, czy taśmie wymaganej dla zapisania obrazu czy zmniejszenia pasma przepustowego w czasie transmisji.

Zdaniem uprawionego wynalazek - wbrew twierdzeniem wnioskodawcy, wyszczególnia środki techniczne do realizacji spornego rozwiązania. Generowanie kodu jest indykacją wykrycia zmiany stanu przez związany z generatorem (środek techniczny) detektor (również środek techniczny) i przypisanie temu zdarzeniu kodu. Z zastrzeżeń patentowych wprost wynika istnienie środków technicznych, przy pomocy których sposób według zastrzeżeń 1 i 6 jest realizowany. W zastrzeżeniach patentowych niezależnych i zależnych w spornym patencie nie ma algorytmu, lecz opis sposobu działania urządzenia, które włącza lub wyłącza proces dekodowania, w zależności od sygnału synchronizacji, który pochodzi od urządzenia wyświetlającego.

Uprawniony ze spornego patentu podkreślił, że przełącznik postrzegany przez wnioskodawcę jako zmienna programowa, posiada funkcjonalność zmiany stanu, a komórka pamięci jej nie posiada. W związku z tym nieuprawnionym jest stosowanie terminologii związanej z inżynierią programowania w odniesieniu do działania układu elektronicznego kombinacyjnego bądź sekwencyjnego.

Reasumując uprawniony stwierdził, że rozwiązania objęte spornym patentem zarówno w kategorii sposobu, jak i w kategorii urządzenia, zwłaszcza w technice cyfrowej z jaką mamy do czynienia w analizowanym przypadku, mogą być opisane przy użyciu pojęć abstrakcyjnych, ale ich charakter - z uwagi na to, że są wykonywane przez urządzenie - zawsze mają charakter całkowicie materialny.

Postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. organ oddalił wszystkie wnioski dowodowe uprawnionego o przesłuchanie świadków i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy przywołał art. 89 ust. 1 p.w.p. i art. 255 ust. 1 pkt. 1 p.w.p.

Rozważając kwestię istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego do zakwestionowania ww. patentu powołał się na złożony przez S. pozew do Sądu Okręgowego w [...] dnia [...] września 2011 r., mocą którego uprawniony domaga się zakazania wnioskodawcy jako pozwanemu prowadzenia działalności gospodarczej obejmującej produkowanie płyt DVD ROM/Video/Audio oraz wycofania należących do pozwanego produktów.

W świetle tych faktów Urząd Patentowy RP uznał, że zagwarantowana konstytucyjnie w art. 20 Konstytucji RP wolność prowadzenia działalności gospodarczej, potwierdzona w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, po. 1178 ze zm.), a obecnie w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004r o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) stwarza uprawnienie dla wnioskodawcy do wystąpienia na drogę postępowania spornego z żądaniem unieważnienia spornego patentu. Nadto organ przywołał orzeczenia sadów administracyjnych, tj. sygn. akt VI SA/Wa 985/05 oraz sygn. akt II GSK 1078/04 i podzielił poglądy tam zawarte, że interes prawny wnioskodawców wynikał z przepisów o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej (art. 20 Konstytucji RP i art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo o działalności gospodarczej. Wobec tego organ uznał, że w aspekcie istniejącego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego wnioskodawca posiada interes prawny i kwalifikacji tej nie zmieniają argumenty uprawionego, w szczególności przywołane przez niego okoliczności, mające świadczyć o nie prowadzeniu przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w okresie [...] maj 2009 r.- [...] grudnia 2009 r.

Przechodząc do samego patentu organ wskazał, że wynalazek pt.: "Sposób i urządzenie dekodujące obraz filmy", został zgłoszony w Urzędzie Patentowym RP dnia [...] sierpnia 1996 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy o wynalazczości z dnia [...] października 1972 r., a zatem przepisy tej ustawy stanowią podstawę prawną dla oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania spornego patentu.

Organ wskazał, że przy ocenie ustawowych warunków wymaganych do uzyskania spornego patentu wziął pod uwagę zastrzeżenia patentowe w zakresie, z którego wynika, że zastrzeżenie patentowe powinno obejmować zespół cech niezbędnych dla określenia istoty wynalazku w danej kategorii.

Następnie organ wyjaśnił, że przedmiot spornego patentu obejmuje dwa rozwiązania w kategorii sposobu określone zastrzeżeniami patentowymi niezależnymi nr 1 i nr 6 oraz dwa rozwiązania w kategorii urządzenia określone zastrzeżeniami patentowymi niezależnymi nr 7 i nr 9.

I tak, przedmiot spornego patentu zdefiniowany w zastrzeżeniach patentowych nr 1-6 dotyczy sposobu dekodowania obrazu filmowego, w którym dekoduje się klatki obrazu filmowego do postaci grup obrazów, które to klatki składają się z wielu obszarów o różnym ustawieniu.

Zdaniem Urzędu Patentowego aby ustalić czego faktycznie dotyczy sporny patent i jaki problem rozwiązano w wyniku stosowania rozwiązań zastrzeżonych spornym patentem, należy wyjaśnić kwestie dotyczące samego obrazu, tj. przede wszystkim ustalić sposób jego powstania. W telewizorach z lampą kineskopową obraz powstaje w wyniku pobudzania luminoforu wiązką elektronową. Wiązkę elektronową wytwarza działo elektronowe. Wyemitowane elektrony, zostają przyspieszane i nakierowane na ekran pokryty luminoforem. Odpowiednio skonstruowany system cewek odchylania pionowego i poziomego kieruje strumień elektronów na wybrany punkt ekranu powodując jego świecenie. Wyświetlenie pełnego obrazu wymaga przemiatania wiązki elektronów po ekranie w układzie od lewej strony ekranu do prawej i od góry do dołu, w sposób tworzący linie. Z uwagi na bezwładność luminoforu, którym pokryty jest ekran oraz czas na przesunięcie plamki, wyświetlanie pełnych obrazów skutkowało ich migotaniem, co było uciążliwe dla widza.

W celu rozwiązania problemu migotania obrazu zaproponowano inny sposób wyświetlania obrazu, nazwany przeplotem. Organ wyjaśnił, że technika przeplotu to technika wyświetlania obrazu polegająca na wybieraniu międzyliniowym, tzn. obraz przeznaczony do wyświetlenia jest dzielony na dwa półobrazy, zwane w spornym patencie obszarami. Półobraz górny (obszar górny) zawiera linie nieparzyste, natomiast półobraz dolny (obszar dolny) zawiera linie parzyste. W świetle tego w systemach telewizji analogowej wysyła się dwukrotnie większą liczbę półobrazów niż obrazów przeznaczonych do wyświetlenia. Półobrazy te są wyświetlane naprzemiennie, co oznacza, że w ciągu jednego przebiegu plamki na ekranie prezentowane są linie parzyste lub linie nieparzyste. Półobrazy zwane w spornym patencie obszarami są traktowane przez standard MPEG2 jako osobne klatki, które powinny zostać kolejno zakodowane.

Organ zaznaczył, że proponowana w patencie eliminacja zbędnych obszarów ma na celu zmniejszenie ilości transmitowanych danych w procesie kodowania. Aby zidentyfikować zbędnie powtórzone obszary w klatkach o trzech obszarach w standardzie MPEG2 używa się innego znacznika, jakim jest znacznik powtórzenia pierwszego obszaru RFF. Dalej organ opisał cały proces zbędnego powtarzana obszarów w obrębie klatki. Na etapie kodowania usuwa się zbędnie powtórzone obszary. Oczywistym jest, że w procesie dekodowania, usunięte zbędnie powtarzające się obszary, muszą zostać przywrócone w celu odtworzenia oryginalnego obrazu filmowego. Górne i dolne obszary klatek stwarzają jednak problemy na etapie dekodowania obrazu. Synchronizacja procesu dekodowania jest ustalona przez sygnał synchronizacji, który składa się na przemian z sygnału wskazującego na obszar górny i sygnału wskazującego na obszar dolny. W przypadku niedopasowania poszczególnych obszarów na granicy dwóch grup obrazów sygnał synchronizacji nie będzie wskazywał prawidłowo na ustawiony obszar. Problem ten można rozwiązać przez opóźnienie wyświetlania o jeden cykl, to jednak spowoduje przepełnienie bufora odbierającego dane obrazowe. W wyniku tego powstaje przerwa miedzy grupami obrazów, co ma niekorzystny wpływ na efektywność dekodera.

Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że sposób dekodowania określony w zastrzeżeniach nr 1-6 spornego patentu, łącznie w kategorii sposobu według spornego patentu właśnie rozwiązuje ten problem. W wyniku zastosowania odpowiedniego kodowania klatek obrazu nie dopuszcza się do powstawania przerw pomiędzy wieloma grupami obrazów. Tak przesłane do dekodera zakodowane dane obrazowe muszą być odkodowane w celu ich wyświetlenia. Korzystnym jest, że ustawienia pierwszego i ostatniego obszaru transmituje się do dekodera w obszarze danych użytkownika. Po otrzymaniu danych układ wyznaczający początek wyświetlania odczytuje z danych użytkownika zapisanych w nagłówku kodu początku grupy obrazów informacje o ustawieniu obszarów. W przypadku, gdy grupa obrazów rozpoczyna się klatką z obszarem górnym sterownik wybiera z sygnału synchronizacji cykl górnego obszaru jako moment rozpoczęcia wyświetlania.

Następnie w decyzji znajduje się dokładny opis poszczególnych zastrzeżeń patentowych począwszy od zastrzeżenia nr 1 do zastrzeżenia nr 10 .Zdaniem organu zarówno zastrzeżenie patentowe nr 1, jak i zastrzeżenie patentowe nr 6, zawierają ciąg czynności takich, jak generowanie kodu początku, czy sterowanie momentem rozpoczęcia procesu dekodowania. Żadne z powyższych zastrzeżeń nie podaje jednak ciągu czynności technicznych rozumianych jako oddziaływanie na materię. Nie jest bowiem określone przez ciąg czynności, w jaki techniczny sposób generuje się kod początku, czy w jaki techniczny sposób odbywa się sterowanie momentem rozpoczęcia procesu dekodowania.

Przeprowadzona ocena zastrzeżeń doprowadziła Urząd Patentowy do wniosku, że zarówno zastrzeżenie nr 7, jak i zastrzeżenie nr 9, wymieniają elementy do realizacji sposobu dekodowania takie, jak środki generujące kod początku, środki dekodujące czy sterownik. Jednak żadne z tych elementów nie stanowią środków technicznych. W opisie patentowym nie podano bowiem żadnej konstrukcji technicznej bądź struktury układowej zastrzeżonych elementów urządzenia, a jedynie określono ich funkcjonalność.

Reasumując - rozpatrując charakter techniczny rozwiązania w kategorii sposobu według spornego patentu, Urząd Patentowy RP uznał, że rozwiązania określone zastrzeżeniami patentowymi nr 1-6 nie są rozwiązaniami o charakterze technicznym bowiem nie podają ciągu czynności technicznych, ani żadnych środków technicznych do realizacji tych czynności.

Podobnie rozpatrując charakter techniczny rozwiązania w kategorii urządzenia według spornego patentu organ wyodrębnił poszczególne istotne elementy urządzenia obejmujące m.in. sterownik, środki generujące, środki dekodujące, przełącznik i uznał, że rozwiązania określone zastrzeżeniami patentowymi nr 7-10 nie są rozwiązaniami o charakterze technicznym. Żaden z przykładów realizacji dostępnych w opisie nie określa bowiem w sposób jednoznaczny budowy poszczególnych elementów urządzenia ani ich struktury układowej, a jedynie podaje ich funkcjonowanie.

Urząd Patentowy RP wskazał, że przedmiot zgłoszenia określony zastrzeżeniami nr 1-10 spornego patentu, nie stanowi wkładu do stanu wiedzy w dziedzinie techniki. W przypadku braku technicznego wkładu, przedmiot zgłoszenia nie stanowi rozwiązania o charakterze technicznym. W przypadku rozwiązań wspomaganych programem do maszyn cyfrowych, patentowalnymi są wyłącznie rozwiązania o charakterze technicznym czyli rozwiązania, które zawierają cechy techniczne i nietechniczne, przy czym cechy nietechniczne wynikające z oddziaływania programu do maszyn cyfrowych na sprzęt muszą skutkować dalszym efektem technicznym, co oznacza, że przy całościowej ocenie techniczności rozwiązania powinien być podany przynajmniej jeden techniczny przykład realizacji. Organ wyjaśnił przy tym, że nie oznacza to, że usiłuje on ograniczyć zakres ochrony uprawnionego do pojedynczego przykładu realizacji. Ograniczenie zakresu żądanej ochrony do pojedynczego przykładu realizacji byłoby krzywdzące dla uprawnionego, gdyż sposób takiego dekodowania obrazu można by przeprowadzić na wiele różnych sposobów i przy użyciu wielu różnych środków technicznych, ale nie znaczy to, że uprawniony może podawać w opisie wynalazku jedynie pomysł na realizację takiego sposobu dekodowania. Ponadto wskazał, iż nie wystarczy by techniczny był problem, czy tylko efekt (skutek) rozwiązania. Innowacja, która nie wnosi wkładu technicznego do stanu techniki nie stanowi rozwiązania o charakterze technicznym w sensie prawa patentowego. Nie wystarczy bowiem umownie określić ustawienia organizacyjnego obszarów na granicy dwóch grup obrazów czy określić momentu wygenerowania kodu początku, ale niezbędne jest również wskazanie ciągu czynności technicznych i środków technicznych do realizacji tych czynności, które umożliwiają taki sposób dekodowania, a których uprawniony w opisie patentowym nie przedstawił. Postępowania wskazane w zastrzeżeniach patentowych nr 1-6 oraz określenia przedstawione w zastrzeżeniach patentowych nr 7-10 nie są więc podstawą do uznania przedmiotowego rozwiązania za rozwiązanie o charakterze technicznym. W świetle powyższego organ uznał, że wymienione wyżej etapy działania są jedynie organizacyjnym sposobem postępowania z danymi obrazowymi reprezentującymi poszczególne obszary klatek zgodnie z określonym algorytmem działania, skutkującym niedopuszczeniem do opóźnienia o długości jednego cyklu w odczytywaniu grup obrazów, spowodowanym przez niedopasowanie.

Wobec powyższego Urząd Patentowy RP stanął na stanowisku, że rozwiązania w kategorii sposobu określone zastrzeżeniami patentowymi nr 1-6 spornego patentu oraz rozwiązania w kategorii urządzenia określone zastrzeżeniami patentowymi nr 7-10 spornego patentu nie są rozwiązaniami o charakterze technicznym w rozumieniu stanowiącego podstawę prawną wniosku o unieważnienie spornego patentu art. 10 ustawy o wynalazczości, a zatem sporny patent należało unieważnić w całości.

Zarzut z art. 12 ust. 4 u.o.w. organ oddalił, gdyż stwierdził, że zastrzeżenia spornego patentu nie podają w sposób jednoznaczny programu do maszyn cyfrowych jako takiego. Oddalił również zarzut z art. 26 ust. 1 u.o.w. gdyż uznał, że opis spornego patentu obejmujący skrót, opis, zastrzeżenia patentowe i rysunki ujawnia w sposób jasny i wystarczający istotę przedmiotowego patentu.

Organ oddalił także wnioski dowodowe złożone przez uprawnionego twierdząc, że dowody te z uwagi na oczywistość kwestii materialnych, dotyczących spornego patentu w aspekcie zarzutów postawionych przez wnioskodawcę, nie są niezbędne do wyjaśnienia istoty przedmiotowej sprawy oraz prawdy obiektywnej. Odnośnie oddalenia dowodu z opinii biegłego wskazano, iż w składzie organu zasiadali eksperci, znawcy techniki, z której pochodzi dane rozwiązanie, posiadający udokumentowaną wiedzę i doświadczenie, legitymujące do dokonania profesjonalnej oceny zagadnienia stanowiącego przedmiot sporu. Wyjaśniono przy tym, że wszędzie tam - w technice, w przepisach prawa - gdzie ustawodawca operuje pojęciem "rozwiązanie o charakterze technicznym" (obecnie w ustawie p.w.p. "wynalazek"), kwestię tę pozostawia do rozstrzygnięcia właściwemu organowi. Tym organem w przypadku udzielania praw wyłącznych jest Urząd Patentowy RP, rozpatrujący sprawy bezpośrednio przy udziale ekspertów, znawców dziedziny techniki, z której pochodzi wynalazek. Dopuszczenie więc opinii biegłego w istocie pozbawiałoby ten organ jego ustawowych uprawnień w przedmiocie rozstrzygania sporów o udzielenie praw wyłącznych w oparciu o przesłanki, których ocena wymaga specjalistycznej wiedzy, nie tylko technicznej lecz również prawa ochrony własności przemysłowej, którą posiadają eksperci rozpatrujący merytorycznie zgłoszone rozwiązania.

S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzuca naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 256 § 1 p.w.p. przez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że wnioskodawca – uczestnik postępowania legitymuje się interesem prawnym w unieważnieniu spornego patentu;

2. art. 10 u.o.w. w zw. z art. 315 § 3 p.w.p. przez niewłaściwe jego zastosowanie i przyjęcie, że zgłoszony wynalazek nie spełnia kryterium charakteru technicznego, co doprowadziło do unieważnienia spornego patentu w całości, podczas gdy wynalazek posiada charakter techniczny;

3. art. 10 u.o.w. w zw. z art. 315 § 3 p.w.p. przez jego niewłaściwą wykładnię tj. nieuwzględnienie przez organ w zakresie pojęcia "charakter techniczny rozwiązania" doktryny i orzecznictwa sądowego państw europejskich, która wiąże jednoznacznie rozwiązanie problemu technicznego przy pomocy wynalazku z istnieniem wkładu w stan techniki, a obecność wkładu technicznego z charakterem technicznym wynalazku, co w efekcie doprowadziło do unieważnienia spornego patentu w całości;

4. art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 27 załącznika 1C do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu - Porozumienie w sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej, dalej TRIPS oraz art. 1 ust. 3 Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej z dnia 20 marca 1883 r., dalej Konwencja Paryska, polegające na:

a. niezastosowaniu ww. przepisów do interpretacji pojęcia "charakteru technicznego rozwiązania" z art. 10 u.o.w., a w konsekwencji dokonanie zawężającej wykładni tego pojęcia, co w efekcie doprowadziło do unieważnienia spornego patentu;

b. zastosowaniu do interpretacji pojęcia "charakteru technicznego rozwiązania" z art. 10 u.o.w. § 32 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych, dalej rozporządzenie oraz § 34 ust. 1 pkt 1 Zarządzeniu Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993 r. w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych, dalej zarządzenie, podczas gdy przepisy te nie miały w sprawie zastosowania, co w efekcie doprowadziło do unieważnienia spornego patentu w kategorii sposób;

e. art. 89 ust. 1 p.w.p., 6 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 10 u.o.w. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie, tj. poprzez dokonanie odmiennej oceny przesłanek patentowalności wynalazku w stosunku do oceny dokonanej w postępowaniu rejestrowym, podczas gdy w okresie od dat zgłoszenia wynalazku do daty wydania zaskarżonej decyzji nie uległy zmianie zarówno ustawowe warunki do uzyskania patentu, jak i podstawy faktyczne stanowiące podstawę oceny przez organ zgłoszenia patentowego z dnia 23 sierpnia 1996 r., co w efekcie doprowadziło do unieważnienia spornego patentu.

2. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 oraz art. 86 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, jak również przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez:

a. zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego przez nią dowodu z opinii niezależnego eksperta/ekspertów z dziedziny elektroniki cyfrowej na okoliczność posiadania przez wynalazek, którego dotyczy sporny patent, charakteru technicznego, w szczególności na okoliczność, iż sposób zastrzeżony patentem obejmuje sekwencję czynności technicznych w sensie oddziaływania na materię, prowadzących do osiągnięcia celu określonego w tytule wynalazku;

b. zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego przez nią dowodu z zeznań świadka, inż. M. S., pracownika Urzędu Patentowego RP, na okoliczność posiadania przez wynalazek, którego dotyczy sporny patent, charakteru technicznego, w szczególności na okoliczność powodów, jakimi kierował się Urząd Patentowy RP, uznając w trakcie postępowania dotyczącego zgłoszenia przedmiotowego wynalazku, iż posiada on charakter techniczny;

c. zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego przez nią dowodu z przesłuchania wnioskodawcy - za wnioskodawcę I. P., na okoliczność faktycznego prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, pomimo sprzecznych stanowisk stron postępowania spornego zarówno co do samego faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawcę w dacie złożenia wniosku o unieważnienie patentu i wydania zaskarżonej decyzji, jak również jej zakresu, a więc faktów, które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - tj. ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy w unieważnieniu spornego patentu;

d. zaniechanie przesłuchania jej po wyczerpaniu materiału dowodowego lub z powodu braku dostatecznych dowodów, pomimo iż w sprawie pozostawały niewyjaśnione fakty, które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - w szczególności w zakresie ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy w unieważnieniu spornego patentu;

e. dowolny i arbitralny wybór najbliższego stanu nauki w zakresie ustalenia wkładu w stan techniki, jaki ma zastosowanie sposobu według zastrzeżeń patentowych nr 1-6, bez odniesienia się do argumentacji i dowodów przedstawionych przez nią, a w szczególności ograniczenie się w tym zakresie jedynie do własnych twierdzeń organu, niepopartych żadnym dowodem, jak również informacją o stanie wiedzy w dziedzinie techniki w odniesieniu do którego organ badał techniczny charakter wynalazku;

f. wydanie niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia przy braku jakichkolwiek dowodów ze strony wnioskodawcy, oddaleniu wszystkich jej wniosków dowodowych i w konsekwencji w oparciu jedynie o opis patentowy - czyli dokument urzędowy, stwierdzający, iż po przeprowadzeniu postępowania rejestrowego organ stwierdził spełnienie przesłanek patentowalności w odniesieniu do wynalazku objętego spornym patentem.

2. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym - poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, w szczególności poprzez:

a. brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do istotnych dla sprawy twierdzeń skarżącej i faktów wynikających ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów (informacji znanych z treści cytowanych dokumentów), w tym przede wszystkim faktu udzielenia przez Europejski Urząd Patentowy na jej rzecz patentu europejskiego nr [...] (Encoding and decoding moving pictures) na rozwiązanie techniczne tożsame z rozwiązaniem będącym przedmiotem unieważnionego patentu, mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

b. brak wyjaśnienia, co organ rozumie na gruncie art. 10 u.o.w. przez pojęcie "charakter techniczny wynalazku" czy "wkład w stan wiedzy w dziedzinie techniki";

c. niewyjaśnienie dlaczego organ przyjął, że metoda badania wynalazku prezentowana przez organ jest prawidłowa i w jaki sposób stosowanie tej metody wynika z treści art. 10 u.o.w., będącego podstawą unieważnienia patentu;

d. brak wskazania w sentencji decyzji obowiązującego w dacie jej wydania § 32 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (tożsamego z § 34 ust. 1 pkt 1 zarządzenia, obowiązującego w okresie obowiązywania ustawy o wynalazczości), podczas gdy przepis ten stanowił - jak wynika z uzasadnienia - podstawę decyzji;

e. brak przytoczenia treści przepisów, na których oparte zostało rozstrzygnięcie lub które organ powołał w uzasadnieniu;

f. brak korelacji pomiędzy podstawami prawnymi decyzji zawartymi w sentencji i omówionymi w jej uzasadnieniu;

3. art. 6 oraz art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania rzetelnej oceny charakteru technicznego wynalazku, w szczególności w konfrontacji ze stanowiskiem wyrażanym w tym zakresie przez nią i w konsekwencji zaniechanie wyjaśnienia wątpliwości, jakie wystąpiły w przedmiotowej sprawie w tym zakresie, oraz poprzez faktyczne zaniechanie rozpoznania istoty zarzutów podnoszonych przez nią w odpowiedzi na wniosek o unieważnienie spornego patentu oraz dalszych pismach procesowych, a w następstwie unieważnienie spornego patentu w całości;

4. art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w ten sposób, iż nie zostały wyjaśnione jej wszystkie przesłanki, którymi organ kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez:

a. brak jakiegokolwiek wyjaśnienia zmiany stanowiska organu co do charakteru technicznego wynalazku pomiędzy datą udzielenia patentu, a datą wydania decyzji;

b. brak wyjaśnienia w odniesieniu do jakiego najbliższego stanu wiedzy w dziedziny techniki organ dokonywał oceny wkładu, jaki wynalazek wnosi w stan wiedzy w dziedzinie techniki;

c. brak jakiegokolwiek wyjaśnienia, czym organ kieruje się, stojąc na odmiennym stanowisku niż doktryna europejska i międzynarodowa w zakresie wykładni pojęcia "technicznego charakteru rozwiązania";

d. niewyjaśnienie sposobu w jaki organ przyjął, iż interes prawny wnioskodawcy w unieważnieniu patentu był aktualny, konkretny i realny w dacie złożenia wniosku o unieważnienie patentu, w trakcie trwania postępowania spornego przed organem, jak również na dzień wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności brak jakiegokolwiek wyjaśnienia czy interes ten może się pojawić w toku postępowania albo też odpaść w toku postępowania;

5. art. 89 ust. 1 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie w zakresie ciężaru dowodu, tj. naruszenie zasad kontradyktoryjności postępowania spornego oraz przerzucenie przez organ ciężaru dowodu na nią;

6. art. 2551 ust. 6 p.w.p. oraz z art. 2551 ust. 5 p.w.p. w zw. z art. 2551 ust. 3 pkt 5 p.w.p. poprzez zaniechanie zbadania czy wniosek o unieważnienie patentu spełnia wymagania formalne oraz zaniechanie wezwania wnioskodawcy do wskazania środków dowodowych, co skutkowało naruszeniem zasady kontradyktoryjności postępowania spornego określonej w art. 89 ust. 1 p.w.p.;

7. art. 61(a) § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia badania interesu prawnego wnioskodawcy po wszczęciu postępowania i zajęcie stanowiska w tym zakresie dopiero w zaskarżonej decyzji;

8. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania w całości, w sytuacji gdy z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawcy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Urzędu Patentowego RP oraz zasądzenie na jej kosztów postępowania wg norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skarżąca omówiła poszczególne zarzuty skargi powołując orzecznictwo sądów polskich i unijnych.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W replice do odpowiedzi na skargę strona skarżąca ponownie powtórzyła swoje argumenty w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. p.p.s.a.- Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga jest zasadna aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie należy przywołać treść art. 89 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym patent może być unieważniony (w całości lub w części) na wniosek każdej osoby, która w tym unieważnieniu ma interes prawny jeżeli wykaże, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

Z powołanego przepisu wynika, iż w pierwszej kolejności badaniu w postępowaniu spornym podlega kwestia spełnienia przesłanki interesu prawnego stanowiącego o legitymacji do złożenia wniosku w powyższym przedmiocie. Tak też uczynił Urząd Patentowy RP w rozpoznawanej sprawie poddając ocenie wskazane we wniosku, jako uzasadnienie tej legitymacji, okoliczności i trafnie uznał, iż stan faktyczny, jak i prawny mający zastosowanie w tej sprawie wskazuje na to, iż wnioskodawca legitymuje się interesem prawnym.

W swoich ustaleniach i ocenie Urząd słusznie skoncentrował się na treści pism skarżącego oraz późniejszych jego działaniach w tym złożeniu pozwu o zobowiązanie wnioskodawcy do wyjawienia informacji i ostatecznym przedsądowym wezwaniu do zaniechania naruszeń spornego patentu. Strona przypisuje wadliwość powyższemu stanowisku organu, podnosi w szczególności, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku, jak i po jego złożeniu nie podejmowała żadnych kroków prawnych zmierzających do ochrony praw wynikających z patentu w stosunku do wnioskodawcy. Skarżąca nie podważa przy tym uwzględnionych w powyższej ocenie okoliczności faktycznych (poza tymi, dotyczącymi prowadzenia działalności gospodarczej). Prezentuje jedynie odmienną ich ocenę uznając, iż korespondencja prowadzona miedzy stronami od czerwca 2009 r. miała służyć jedynie ustaleniu, czy wnioskodawca w swojej działalności korzysta ze sposobów zapisu danych ujawnionych w patencie. Takiej oceny Sąd jednak nie podziela, bo przeczą jej w szczególności działania podejmowane przez stronę, a nawet zawarte w uzasadnieniu twierdzenia, w których skarżąca przyznaje, że "nie podejmowała żadnych kroków prawnych poza próbą ugodowego rozwiązania zaistniałego sporu". Na szczególną uwagę, tak, jak przyjął Urząd Patentowy, zasługuje pismo skarżącej z lipca 2009 r., w którym zawarte jest skierowane do wnioskodawcy żądanie zawarcia umowy licencyjnej, co w istocie sprowadza się do żądania zaprzestania produkcji bez uprzedniego zawarcia licencji. Wprawdzie, jak twierdzi strona korespondencja była prowadzona przez 18 miesięcy (od VI 2009 r.) ale skarżąca nie wycofała się z przedstawionego w piśmie stanowiska uznając, że sporny patent jest naruszany przez wnioskodawcę, tylko prowadzone były dalsze rozmowy, a strona sama przyznała, iż w tej kwestii zaistniał między nią a wnioskodawcą spór. Nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia, iż rozmowy miały charakter kurtuazyjny niewiążący się z kwestią ew. stosowania patentu w stopniu, który wyłączałby sytuację poczucia zagrożenia ze strony wnioskodawcy co do ograniczenia jej działalności gospodarczej. Skoro zatem treść ww. pisma (które w skardze strona pomija) nie pozostawia wątpliwości, iż skarżąca uznaje, że wnioskodawca wykorzystuje w swej działalności technologię chronioną patentem i nie zmienił w późniejszych rozmowach i korespondencji stanowiska oczekując na ugodowe rozwiązanie sporu to, zdaniem Sądu, wnioskodawcy przysługiwała ochrona przed ograniczeniem jego wolności gospodarczej w postaci wniosku o unieważnienie patentu. Taki stan rzeczy wskazuje bowiem na interes prawny w tym żądaniu. Podkreślić przy tym należy, iż wsparciem powyższego stanowiska jest okoliczność późniejszego złożenia w Sądzie Okręgowym w [...] [...] Wydział Gospodarczy pozwu o wyjawienie informacji i wezwania przedsądowego do zaniechania naruszeń i pozwu o zaniechanie naruszeń. W ocenie Sadu istotnym jest, że pozew został złożony, co także już w toku przedmiotowego postępowania wzmacnia stanowisko co do istnienia po stronie wnioskodawcy, interesu prawnego w unieważnieniu.

Podkreślić przy tym należy, iż sprawa o zaniechanie naruszenia jest sprawą odrębną i poza faktem, iż się toczy nie można na podstawie treści pozwu i innych pism składanych w tej sprawie i działań przez strony podejmowanych czynić, jak tego chce skarżąca, ustaleń w przedmiotowej sprawie. Natomiast przedłużające się rozmowy nie niweczą ani istoty zaistniałego sporu ani skutków, jakie wiążą się z treścią ww. pisma, a które stanowią o tym, iż przesłanka interesu prawnego została przez wnioskodawcę spełniona.

W świetle podjętych przez skarżącą powyższych działań podniesiona w skardze kwestia, że obecnie wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej nie jest pozostaje bez wpływu na ocenę wniosku. Bezsporne jest, że wnioskodawca tj. D. Sp. z o.o. figuruje w rejestrze. Działalność gospodarcza spółki obejmuje w szczególności działalność wiążącą się z produkowaniem płyt DVD. Decyzja, czy i w jakim okresie prowadzić działalność jest suwerennym prawem spółki. Zresztą nie można pominąć okoliczności, iż prawomocnym postanowieniem z czerwca 2011 r. Sąd zakazał wprowadzenia płyt do obrotu. Nie było zatem potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność działalności gospodarczej wnioskodawcy a zatem i słuchania stron postępowania.

Odnosząc się do dalszych zarzutów przypomnieć należy, iż art. 89 p.w.p. statuuje instytucję unieważnienia patentu lub prawa ochronnego w sytuacji, gdy wnoszący wykaże, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania ochrony. Celem tej instytucji jest w istocie skorygowanie stanu, w którym podmiot, na którego rzecz prawo zostało udzielone niesłusznie uzyskał monopol w określonym patentem bądź prawem ochronnym zakresie. Z samego tylko faktu, iż ten monopol, w związku z unieważnieniem przestał istnieć nie można wnosić o wadliwości decyzji unieważniającej.

Kwestia, który z ekspertów brał udział w postępowaniu zgłoszeniowym i uznał, iż przesłanki do udzielenia ochrony zachodzą i jakie ma, bądź miał poglądy dotyczące charakteru rozwiązania i czym kierował się uznając, iż rozwiązanie objęte patentem ma charakter techniczny nie ma w przedmiotowej sprawie istotnego znaczenia. O ile wniosek o unieważnienie zostanie złożony to sprawa w tym zakresie podlega badaniu w postępowaniu spornym. Motywy, jakimi kierowano się udzielając ochrony a z koniecznością ich wyjaśnienia skarżąca wiąże w istocie nieuwzględniany przez organ wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań M. S. nie są w tym postępowaniu istotne. Podnieść przy tym należy, iż świadek może być słuchany wyłącznie na okoliczności faktyczne, a strona domagała się przesłuchania M. S. by wskazał jakimi powodami kierował się uznając, iż rozwiązanie objęte w/w patentem ma charakter techniczny. Zasadnie zatem Urząd Patentowy powyższego wniosku nie uwzględnił i wbrew przekonaniu strony, nie można tym uzasadniać zarzutu naruszenia obowiązującej procedury.

Zgodzić się należy ze skarżącą, iż zasada praw nabytych nakazuje by państwo respektowało wydane przez siebie decyzje i uniemożliwia tym samym arbitralną ingerencję w prawa już nabyte. Stąd decyzje mogą być wzruszone tylko w wyjątkowych przypadkach i w ramach określonej przez przepisy procedury. Taka procedura została określona w ustawie Prawo własności przemysłowej, zaś art. 89 p.w.p. przewiduje możliwość unieważnienia prawa wyłącznego określając jednoznacznie jego przesłanki tj. wykazania przez wnioskodawcę, że nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia prawa wyłącznego.

Sąd zauważa, że Urząd Patentowy w postępowaniu spornym (po uprzednim stwierdzeniu interesu prawnego w żądaniu) ma za zadanie przeprowadzić stosowne postępowanie w kierunku ustalenia, czy zachodzą przesłanki do unieważnienia, a nie jaką wykładnią przepisów kierowano się poprzednio udzielając ochrony i czy organ uznaje, iż dotychczasowa wykładnia była błędna i z jakich powodów. W sprawie nie chodzi zatem o to, jaką wykładnię zastosował organ w postępowaniu zgłoszeniowym tylko czy w postępowaniu spornym w sposób prawidłowy rozstrzygnął w sprawie. Mimo, że instytucja art. 89 p.w.p. zakłada, iż może dojść do skorygowania stanu wywołanego udzieleniem prawa wyłącznego, nie można automatycznie przyjmować, jak to czyni skarżąca, iż skoro patentu udzielono to z pewnością wynalazek spełniał ustawowe przesłanki.

Najistotniejszą kwestią w rozpoznawanej sprawie jest natomiast zagadnienie prawidłowości przeprowadzonego postępowania spornego i zgodności z prawem tak procesowym i materialnym wydanego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu Urząd Patentowy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy pomijając kontekst wiążący się z obowiązkiem uwzględnienia regulacji wspólnotowych. Urząd Patentowy uznał, iż rozwiązania określone zastrzeżeniami patentowymi nie są rozwiązaniami o charakterze technicznym w rozumieniu art. 10 powołanej ustawy o wynalazczości i z tego względu patent podlega unieważnieniu w całości. Przedmiot zgłoszenia określony tymi zastrzeżeniami nie stanowi wkładu stanu wiedzy w dziedzinie techniki, a w przypadku braku technicznego wkładu przedmiot zgłoszenia nie stanowi rozwiązania o charakterze technicznym.

W świetle powołanego przepisu wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym niewynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania. W przepisie tym (ani w pozostałych) nie skonstruowano definicji wynalazku ani technicznego sposobu rozumienia charakteru technicznego określając tylko przesłanki zdolności patentowej. Także, co dodatkowo należy podnieść, definicja wynalazku nie została określona w ustawie Prawo własności przemysłowej, której art. 24 pokrywający się w istocie pojęciowo z art. 10 u.o.w., wskazuje również przesłanki zdolności patentowej. Taka też analogiczna regulacja, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z 19 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 85/11 zawarta jest w art. 52.1 Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, zgodnie z którymi patenty europejskie są udzielane na wszelkie wynalazki we wszystkich dziedzinach techniki pod warunkiem, ze są one nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Skoro zatem, jak wskazał NSA w w/w wyroku krajowe przepisy kształtujące przesłanki zdolności patentowej odpowiadają przesłankom określonym w Konwencji, to należy je interpretować w taki sam sposób, a ustalając dyrektywy interpretacyjne, niezbędne jest uwzględnienie miejsca, jakie zajmuje Konwencja w krajowym porządku prawnym, jako ratyfikowana umowa międzynarodowa. NSA podzielił przy tym pogląd, prezentowany w literaturze przedmiotu, iż w państwach związanych Konwencją nie tylko należy dostosować prawo do postanowień Konwencji ale również w maksymalny sposób brać pod uwagę praktykę Europejskiego Urzędu Patentowego jako organu Europejskiej Organizacji Patentowej utworzonej przez Konwencję i korzystając z dorobku praktyki UE dokonywać wykładni art. 10 u.o.w. Data zgłoszenia wynalazku nie stanowi w tym przeszkody. NSA w wielu orzeczeniach sygnalizował taką konieczność np. ww. wyrok, wyrok z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt 1140/11.

Należy przy tym podnieść, iż w 1996 r. Polska przyjęła Porozumienie TRIPS, którego art. 27 ust. 1 jest powtórzeniem art. 52 ust. 1 Konwencji Europejskiej, z którego wynika, iż patent powinien być udzielany na dane rozwiązanie niezależnie od dziedziny techniki w przypadku, gdy zostały spełnione przesłanki nowości, użyteczności i nieoczywistości.

Urząd Patentowy winien zatem, w sytuacji braku definicji wynalazku, jak i pojęcia "charakteru technicznego" dokonać wszechstronnej analizy obowiązujących źródeł prawa, przy uwzględnieniu braku normatywnego zróżnicowania przepisów określających przesłanki zdolności patentowej w ustawie o wynalazczości w odniesieniu do przepisów ustawy o wynalazczości jak i Konwencji. Urząd Patentowy takiej pogłębionej analizy stanu prawnego w powyższym zakresie nie dokonał w istocie nie wyjaśniając, w jaki sposób rozumie pojęcie charakteru technicznego. Całkowicie pominął kontekst regulacji wspólnotowych utożsamiając charakter techniczny wynalazku z wymogiem oddziaływania na materię i w konsekwencji uznając, iż skoro żadne z zastrzeżeń nie powoduje ciągu czynności technicznych rozumianych jako oddziaływanie na materię to rozwiązanie w kategorii sposób nie ma charakteru technicznego. Podkreślić jednak należy, iż taki wymóg nie został w art. 10 u.o.w. zawarty. Taki wymóg wynikał z § 32 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych. Chociaż wprost Urząd Patentowy nie odwołał się do tego przepisu aczkolwiek w istocie dokonał wykładni art. 10 zgodnie z tym przepisem to jednak winien mieć na uwadze, iż powołany przepis wykracza poza delegację zawartą w art. 93 p.w.p. i jako taki nie może stwarzać samoistnej podstawy do stosowania a zawarta w nim regulacja nie może służyć do automatycznego przeniesienia jej na grunt art. 10 powołanej ustawy w oderwaniu od kontekstu tak w/wskazanych zapisów jak i postanowień prawa międzynarodowego oraz orzecznictwa EUP.

Okoliczność, iż w prawie krajowym i wiążącym Polskę prawie międzynarodowym nie ma definicji wynalazku i pojęcia "charakteru technicznego" nie uzasadnia bowiem, jak wskazał NSA w wielu orzeczeniach do wykładni przepisów w sposób autonomiczny z pominięciem praktyki przepisów i wymagań na gruncie prawa międzynarodowego.

Data zgłoszenia, jak i data decyzji udzielającej patentu nie zwalniają z obowiązku rozpoznania sprawy w sposób wnikliwy i wyczerpujący także w powyższym zakresie niezbędnym do dokonania prawidłowej wykładni art. 10 powołanej ustawy. Powyższe uchybienia w tym zakresie, a także wybór najbliższego stanu techniki w zakresie ustalenia wkładu w stan techniki bez odniesienia się pełnego do argumentów skarżącej i w istocie ograniczenie się przez organ jedynie do własnych twierdzeń stanowi o naruszeniu art. 77 § 1 k.p.a. , art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaś konsekwencją wyżej wskazanych uchybień – w zakresie wymaganym do dokonania wykładni co do charakteru technicznego jako jednej z przesłanek art. 10 u.o.w. jest w istocie naruszenie tego przepisu. W związku z zarzutem naruszenia art. 84 k.p.a. podnieść należy, iż stosownie do powołanego przepisu powołanie biegłego może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistnieje potrzeba uzyskania wiadomości specjalistycznych, którymi nie dysponuje ekspert (który również posiada wiadomości specjalistyczne).

Wprawdzie rację ma skarżąca, iż istota sprawy "dotyka wysoce ocennej kwestii charakteru technicznego" ale ta sytuacja nie uzasadnia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność sposobu rozumienia pojęcia technicznego charakteru wynalazku, a jak się wydaje wniosek w tym zakresie do tego zmierzał. W tym względzie właściwy jest wyłącznie Urząd Patentowy. Natomiast dowód z opinii biegłego, o ile okaże się uzasadniony stanem sprawy, może okazać się pomocny dla wyjaśnienia istoty rozwiązania i czynności zastrzeżonych patentem, które następnie miałyby podlegać ocenie z punktu widzenia przyjętej przez organ definicji powyższego pojęcia.

W tym stanie rzeczy Sąd nie wdając się w pozostałe zarzuty skargi orzekł, jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a., w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a.. Zaś o kosztach orzeczono uwzględniając art. 200 p.p.s.a.