Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 463/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...)stycznia 2006 r. nr (...) w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego, IV. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K.S. M. - Kancelaria Adwokacka ul. (...) ,(...) kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) stanowiącą 22 % VAT, łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, V. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.W. - Kancelaria Adwokacka ul. (...), (...) kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) stanowiącą 22 % VAT, łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.


UZASADNIENIE

VII SA /Wa 463/06

U Z A S A D N I E N I E

W dniu 20 maja 2005 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wyszkowie wpłynął wniosek E. B. współwłaścicielki działki położonej przy ulicy [...] w W. dotyczący zbadania zgodności z przepisami prawa budowlanego budynku garażowego usytuowanego na sąsiedniej działce położonej w W. przy ul. [...] należącej do H. N.

W dniu 9 czerwca 2005 r. inspektorzy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. przeprowadzili oględziny garażu. W wyniku kontroli stwierdzono, że na działce stanowiącej własność H. N. istnieje garaż murowany o wymiarach 3,15 x 9,10 m i wysokości ok. 3,50 m kryty eternitem, dobudowany do budynku mieszkalnego i usytuowany w granicy z działką sąsiednią należącą do S. i E. B.

Podczas wizji, w oparciu o oświadczenie H. N. ustalono, iż przedmiotowy garaż wybudowano w 1984 r. za zgodą sąsiada i od tego czasu jest użytkowany oraz, że inwestorka nie posiada żadnych dokumentów dotyczących budowy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem nałożył na inwestorkę obowiązek dostarczenia inwentaryzacji wraz z ekspertyzą dotyczącą stanu technicznego wybudowanego garażu oraz zaświadczenia Burmistrza Gminy W. o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Po dostarczeniu przez H. N. tych dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał w dniu [...] sierpnia 2005 r. w oparciu o przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz.229 ze zm.) decyzję zatwierdzającą inwentaryzację budynku garażowego .

Od decyzji tej odwołanie złożyła E. B.

Po jego rozpatrzeniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz z urzędu uchylił poprzedzające je postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że skoro budynek został wzniesiony bez pozwolenia na budowę to należy przede wszystkim sprawdzić czy nie zachodzą podstawy do nakazania jego rozbiórki .

Rozpoznając sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. po analizie przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. uznał, iż nie zachodzą one w stosunku do przedmiotowego garażu. Po czym w dniu 12 grudnia 2005 r. na podstawie art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz.229 ze zm.) wydał decyzję nr [...] nakładającą na inwestorkę H. N. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego garażu na działce nr [...] w W.

Od tej decyzji S. B. wniosła odwołanie.

Po rozpatrzeniu odwołania S. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nakładającej na H. N. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie garażu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy uznał, iż zaskarżona decyzja wydana w oparciu o przepis art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. jest prawidłowa. Skoro garaż wybudowany został bez zezwolenia, to organ nadzoru budowlanego dysponował wyłącznie dwoma instrumentami prawnymi: możliwością wydania nakazu przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r , lub legalizacji samowolnej budowy przez wydanie zezwolenia na jej użytkowanie, na podstawie art. 42 tej ustawy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ pierwszej instancji dokonał zgodnie z art. 37 ust 1 Prawa budowlanego z 1974 r. analizy przesłanek mogących skutkować koniecznością nakazania rozbiórki i odniósł je do wybudowanego garażu. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji podjął wszelkie próby, aby zbadać, czy w rozpatrywanej sprawie zastosowanie będzie miał art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. a z materiału dowodowego przedmiotowej sprawy nie wynikało aby zachodziła którakolwiek z przesłanek tam wymienionych, dlatego też nie było podstaw do odmowy legalizacji obiektu.

Teren, na którym wybudowano przedmiotowy garaż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Wyszkowa obowiązującym w latach 1980-85 był terenem mieszkalnictwa jednorodzinnego, a więc garaż znajduje się na obszarze, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod tego typu zabudowę. Z przedłożonej inwentaryzacji oraz ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę uprawnioną wynikało, że przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, nie stwierdzono uszkodzeń elementów konstrukcji budowlanej. W tej sytuacji nie można było przyjąć, że budynek powoduje jakiekolwiek niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia jak i pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Odnosząc się do poruszonego przez skarżącą problemu szamba, organ wskazał, iż przeprowadzona w dniu 28 września 2005 r. kontrola wykazała, że budynek H. N. podłączony jest do kanalizacji miejskiej. W garażu znajduje się kanał bezodpływowy, który ma szczelne dno i ściany. Ścieki z budynku są odprowadzane zgodnie z wymogami do kanału sanitarnego poprzez studzienkę rewizyjną a kanał mieszczący się w garażu jest zawsze suchy, o czym świadczy jego stan w chwili kontroli.

Mając na uwadze powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za właściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Skargę na powyższą decyzję złożyła S. B. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji . W skardze podnosiła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez wątpliwe nieustalenie daty wybudowania przedmiotowego garażu. Zdaniem skarżącej w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) . Jednak w związku z tym, że lokalizacja garażu narusza warunki techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002 r. ,Nr 75 , poz. 690 ze zm. ) legalizacja tego obiektu jest wykluczona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenie co do właściwego zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. albowiem ustawę tą należałoby zastosować bez względu na to czy garaż wybudowano w roku 1970 czy 1984 .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego.

Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa nakładają na organy orzekające obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiał dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w celu załatwienia sprawy.

Pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stworzyło przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na jej wynik.

Odnosząc to do przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż przy ocenie przesłanek mających na celu ustalenie, czy nie zachodzą podstawy do wydania nakazu przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. zaistniały istotne braki. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż usytuowanie obiektu budowlanego w bezpośredniej granicy z sąsiadem jest sytuacją tylko wyjątkowo dopuszczoną przez przepisy.

Dlatego obowiązkiem organu było odniesienie się również do kwestii lokalizacji przedmiotowego garażu . Fakt, iż jest on w odpowiednim stanie technicznym oraz, że nie potwierdziły się zarzuty sąsiadów co do umieszczenia w nim szamba mającego negatywnie oddziaływać na działkę sióstr B. nie jest jedyną okolicznością wymagającą rozważenia w aspekcie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Przepis ten stanowił bowiem, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli obiekt budowlany :

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Organy w ogóle nie analizowały zgodności usytuowania garażu w granicy w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62),

Natomiast zrealizowanie obiektu budowlanego w sposób naruszający warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki w stopniu wskazującym na możliwość niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, mogłoby uzasadniać nakazanie przymusowej rozbiórki tego obiektu na podstawie art. 37 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego (Dz.U. z 1974 r., nr 38, poz.229 ze zm.)

Jednocześnie podkreślić trzeba, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane może być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy.

W tym miejscu należy wskazać, iż ustalenia organu co do daty wybudowania przedmiotowego garażu były pobieżne. Określenie tej daty ma zasadnicze znaczenie w sprawie, gdyż decyduje o możliwości zastosowania odpowiednich przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Oświadczenie H. D. w tym względzie, zamieszczone w protokole oględzin obiektu rodzi poważne wątpliwości co do tego czy składająca je zrozumiała treść postawionego jej pytania. Poza tym ujawnione rozbieżności oświadczeń stron co do daty powstania garażu ( 14 lat różnicy ), nie powinny pozostać bez próby wyjaśnienia tego przez organ. W kontekście daty powstania garażu i jego lokalizacji podnieść należy także, iż dopuszczenie się samowoli budowlanej w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane nie powodowało automatyzmu w orzekaniu nakazu rozbiórki.

Do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nie było wystarczające wykazanie, że obiekt został usytuowany z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ale konieczne było także wykazanie, iż naruszenie tych warunków powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia. ( porównaj wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie 2004.10.14 SA/Rz 753/03 ONSAiWSA 2005/4/84 ).

Tym niemniej przy ustaleniach poczynionych przez organ co do daty wybudowania garażu konieczne było sprawdzenie czy istotnie przedmiotowy obiekt został zlokalizowany niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca

1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i jakie rodzi to skutki względem nieruchomości sąsiedniej. Na taką niezgodność i negatywne skutki lokalizacji powoływała się strona skarżąca w skardze i na rozprawie, natomiast organ mimo usytuowania garażu w granicy kwestii tej w ogóle nie analizował i nie oceniał .

Z przyczyn wyżej wskazanych Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) uchylił tylko zaskarżoną decyzję uznając, iż postępowanie dowodowe nie wymaga uzupełnienia w znacznej części. Na podstawie art. 152 wyżej wskazanej ustawy Sąd orzekł jak w pkt. II wyroku , natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 250 tej ustawy .