Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 677/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 25 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Robert Talaga Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi [...] w [...] na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] lutego 2021 r . nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Zarząd Województwa utrzymał w mocy w całości decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] z [...] września 2020 r. w sprawie określenia kwoty do zwrotu przez Spółdzielnię [...] w [...] w wysokości [...] zł oraz określenia terminów naliczania odsetek.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano:

- art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1668 ze zm.), dalej: "u.s.w.";

- art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), dalej: "ustawa wdrożeniowa";

- art. 61 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1, art. 207 ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.), dalej: "u.f.p.";

- art. 104, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.";

- art. 54 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.), dalej: "o.p.".

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, co następuje.

Program aktywnej integracji osób z niepełnosprawnością realizowany przez Spółdzielnię [...] dalej: "Projekt", był realizowany w ramach umowy nr [...] z [...] sierpnia 2017 r., dalej: "Umowa", w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020, Osi Priorytetowej 7 Włączenie społeczne, Działania 7.1 Aktywna integracja, Poddziałania 1 A.2 Aktywna integracja-projekty konkursowe, dalej: "[...]RPO 2014+".

Beneficjentowi na realizację Projektu przyznano w Umowie dofinansowanie w wysokości [...] zł, w tym:

- ze środków europejskich w wysokości [...] zł, co stanowiło 85% wydatków kwalifikowalnych Projektu;

- ze środków dotacji celowej w wysokości [...] zł, co stanowiło nie więcej niż 10% wydatków kwalifikowalnych Projektu.

Beneficjent był zobowiązany do wniesienia wkładu własnego w wysokości [...] zł, co stanowić miało nie mniej niż 5% wydatków.

Celem Projektu było wsparcie procesu integracji oraz aktywizacji społecznej i zawodowej 100 osób niepełnosprawnych, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, zamieszkałych na terenie województwa [...], skutkujące podjęciem przez uczestników Projektu zatrudnienia (minimum 22 osoby), staży zawodowych (minimum 50 osób), wolontariatu lub powrotem do edukacji (35 osób).

Okres realizacji Projektu, wskazany we Wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik do Umowy, ustalono następująco: rozpoczęcie realizacji Projektu: [...] czerwca 2017 r., zakończenie - [...] grudnia 2018 r.

W ramach Projektu Wojewódzki Urząd Pracy w [...], dalej: "WUP", przekazał Beneficjentowi dofinansowanie w formie zaliczki w łącznej wysokości [...] zł:

- [...] września 2017 r. Beneficjent otrzymał [...] zł (zaliczka nr [...]);

- [...] lutego 2018 r. Beneficjent otrzymał [...] zł (zaliczka nr [...]).

Beneficjent w ramach realizowanego Projektu złożył osiem wniosków o płatność.

Od 7 do [...] listopada 2019 r. i [...] grudnia 2019 r. WUP przeprowadził kontrolę planową Projektu nr [...]

Do czasu kontroli WUP zatwierdził w Projekcie pięć wniosków o płatność, dalej: "WoP":

- nr [...], za okres od [...] czerwca 2017 r. do [...] czerwca 2017 r.;

- nr [...], za okres od [...] czerwca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r.;

- nr [...], za okres od [...] września 2017 r. do [...] września 2017 r.;

- nr [...], za okres od [...] października 2017 r. do [...] grudnia 2017 r.;

- nr [...], za okres od [...] stycznia 2018 r. do [...] marca 2018 r.

Kontrolą objęto WoP nr [...], [...], [...], które na dzień rozpoczęcia kontroli zostały złożone przez Beneficjenta, ale nie zostały zatwierdzone przez WUP.

Z przeprowadzonych czynności kontrolnych, zespół kontrolujący WUP sporządził Informację pokontrolną, którą przekazał Beneficjentowi pismem z [...] grudnia 2019 r., a w której wskazano następujące istotne i mniej istotne uchybienia, wydatki niekwalifikowalne i nieprawidłowości w Projekcie.

Odnośnie istotnych wskazano, co następuje.

Zrealizowanie projektu niezgodnie z dwoma kryteriami dostępu wskazanymi w Regulaminie konkursu w ramach naboru nr [...]:

Wskaźnik efektywności społeczno - zatrudnieniowej dla uczestników projektu mierzony na zakończenie udziału w projekcie w odniesieniu do osób lub środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym wynosi minimum [...] w tym minimalny poziom efektywności zatrudnieniowej - [...]

W odniesieniu do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, osób z niepełnosprawnością intelektualną, osób z niepełnosprawnościami sprzężonymi minimalny poziom efektywności społeczno - zatrudnieniowej wynosi [...] w tym minimalny poziom efektywności zatrudnieniowej - [...]

Z przedstawionych podczas kontroli dokumentów wynika, że w odniesieniu do osób lub środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym nie został osiągnięty minimalny wskaźnik efektywności społecznej - osiągnięto [...] powinno być [...] oraz minimalny wskaźnik efektywności zatrudnieniowej - osiągnięto [...] powinno być [...]

Projekt zakłada współpracę z właściwymi dla uczestników Powiatowymi Urzędami Pracy przy aktywizacji zawodowej uczestników projektu w zakresie konsultowania grup docelowych oraz instrumentów wsparcia - dotyczy wyłącznie osób bezrobotnych, w tym osób, które zgodnie z mechanizmem profilowania osób bezrobotnych pod kątem oddalenia od rynku pracy oraz gotowości do podjęcia zatrudnienia, należą, do grupy III, tzn. oddalonych od rynku pracy.

Z uwagi na nieprzedstawienie żadnych dokumentów na potwierdzenie współpracy z powiatowymi urzędami pracy, Pracownicy Zespołu Kontrolującego stwierdzili, że kryterium nie zostało spełnione.

Zrealizowanie projektu niezgodnie z dwoma kryteriami premiującymi wskazanym w Regulaminie konkursu w ramach naboru nr [...]:

Grupę docelową projektu stanowią osoby należące do III profilu pomocy w procencie 40% - 60%. We wniosku o dofinansowanie Beneficjent założył zrekrutowanie wśród uczestników projektu 65% osób należących do III profilu pomocy.

W wyniku kontroli ustalono, że w ramach projektu Beneficjent zrekrutował 57 ze założonych 100 osób, tym samym powinien zrekrutować 37 osób posiadających III profil pomocy. Z przedstawionych podczas kontroli dokumentów wynika, że kryterium to zostało osiągnięte jedynie na poziomie 38,60%.

Grupa docelowa składa się z osób i/lub rodzin korzystających z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014 - 2020 (PO PŻ), a zakres wsparcia dla tych osób i/lub rodzin nie powiela działań, które dana osoba i/lub rodzina otrzymała lub otrzymuje z PO PŻ w ramach działań towarzyszących, o których mowa w PO PŻ.

We wniosku o dofinansowanie beneficjent założył zrekrutowanie wśród uczestników projektu 50 osób otrzymujących wsparcie z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa. W wyniku kontroli ustalono, że w ramach projektu Beneficjent zrekrutował 57 z założonych 100 osób, w tym 8 osób korzystających z PO PŻ.

Nieosiągnięcie 2 z 4 skontrolowanych wskaźników produktu założonych we wniosku o dofinansowanie projektu nr [...]:

- Liczba osób i/lub rodzin korzystających z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014 – 2020, dla których zakres wsparcia nie powiela działań, które dana osoba i/lub rodzina otrzymała lub otrzymuje z PO PŻ w ramach działań towarzyszących, o których mowa w PO PŻ - jest 8, powinno być 50;

- Liczba osób z niepełnosprawnościami objętych wsparciem w programie (C) jest 57, powinno być 100.

Nieosiągnięcie 2 z 4 skontrolowanych wskaźników rezultatu założonych we wniosku o dofinansowanie projektu nr [...]:

- w odniesieniu do osób lub środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym nie został osiągnięty minimalny wskaźnik efektywności społecznej - osiągnięto na poziomie 55,32%, powinno być 56,00%;

- w odniesieniu do osób lub środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym nie został osiągnięty minimalny wskaźnik efektywności zatrudnieniowej - osiągnięto na poziomie 12,77%, powinno być 22%.

Zrekrutowanie mniejszej liczby uczestników projektu niż założono we wniosku o dofinansowanie projektu, tj. założono 100 osób, zrekrutowano 57 osób.

Niezłożenie do dnia kontroli korekty wniosku o płatność nr [...] (termin 10 dni roboczych na złożenie korekty był do [...] listopada 2019 r.) i złożenia korekty wniosku o płatność [...] po 4 miesiącach (termin 10 dni roboczych na złożenie korekty był do dnia [...] lipca 2019 r., wniosek złożono [...] listopada 2019 r.)

Nadpłacenie z konta projektu składek ZUS za Pana C. K. za okres od marca do sierpnia 2018 r., które przewyższają wydatki ujęte jako kwalifikowalne we wnioskach o płatność i powinny zostać zapłacone z konta własnego Beneficjenta.

Przechowywanie dokumentacji projektu w sposób, który nie zapewnia dostępności oraz właściwej ścieżki audytu z uwagi na nieprzedstawienie podczas kontroli planowej pełnej dokumentacji związanej ze zrealizowanym projektem.

Uchybienia mniej istotne:

Przekazanie w niezatwierdzonym końcowym wniosku Beneficjenta o płatność nr [...] nieprawidłowych wartości wskaźników produktu:

- Liczba osób i/lub rodzin korzystających z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014 - 2020, dla których zakres wsparcia nie powiela działań, które dana osoba i/lub rodzina otrzymała lub otrzymuje z PO PŻ w ramach działań towarzyszących, o których mowa w PO PŻ - podano 0, powinno być 8;

- Liczba osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności objętych wsparciem w projekcie podano 23, powinno być 25;

- Liczba osób z niepełnosprawnościami objętych wsparciem w programie (C) - podano 62, powinno być 57.

Przekazanie w tabeli Wartość wskaźnika efektywności społeczno-zatrudnieniowej osiągnięta od początku realizacji projektu (narastająco) przesłanej do IP za pośrednictwem [...] [...] kwietnia 2019 r. błędnych danych dotyczących wskaźników rezultatu:

- efektywność społeczną w odniesieniu do osób lub środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym dla 22 osób, natomiast powinien wykazać dla 26 osób,

- efektywność zatrudnieniową w odniesieniu do osób lub środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym dla 21 osób, natomiast powinien wykazać dla 6 osób,

- efektywność społeczną w odniesieniu do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, osób z niepełnosprawnością intelektualną, osób z niepełnosprawnościami sprzężonymi dla 2 osób, natomiast powinien wykazać dla 6 osób,

- efektywność zatrudnieniową w odniesieniu do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, osób z niepełnosprawnością intelektualną, osób z niepełnosprawnościami sprzężonymi dla 7 osób, natomiast powinien wykazać dla 3 osób.

Przekazanie we wnioskach Beneficjenta o płatność nr [...], [...] i [...] danych niezgodnych z dokumentami księgowymi udostępnionymi w trakcie kontroli w zakresie numerów dokumentów, dat wystawienia i zapłaty dokumentów księgowych oraz kwot ogólnych dokumentów: brak opisu dokumentów księgowych, który umożliwiałby ich powiązanie ze zrealizowanym projektem.

Informacja pokontrolna obejmowała również zalecenia pokontrolne wraz z rekomendacją do usunięcia stwierdzonych uchybień/nieprawidłowości.

Ponadto Informacja pokontrolna zawierała pouczenie, zgodnie z którym Beneficjentowi przysługiwało prawo do zgłoszenia zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania.

Pismem z [...] stycznia 2020 r. WUP wezwał Beneficjenta do przekazania informacji na temat sposobu wdrożenia zaleceń, jednocześnie poinformował Beneficjenta, że termin na zgłoszenie zastrzeżeń do ustaleń zawartych w Informacji pokontrolnej minął [...] stycznia 2020 r. i że zatem ustalenia zawarte w Informacji pokontrolnej są ostateczne.

W odpowiedzi z [...] lutego 2020 r. Beneficjent wskazał, że przeprowadził ponowną kontrolę formalną, przeprowadzono wraz ze współpracownikami spółdzielni szczegółową analizę wszystkich dokumentów źródłowych i wezwano dotychczasowych pracowników przy projekcie. Wiele uchybień i nieprawidłowości wywodzi się ze współpracy z firmą [...], która obsługiwała projekt pod względem merytorycznym, po złożeniu wniosku końcowego zakończyła ze spółdzielnią współpracę, zostawiając ją z błędnie zakończonym projektem. Wszystkie opóźnienia ze strony beneficjenta wynikają z faktu, że każda kolejna osoba musiała się wdrożyć od nowa.

Beneficjent złożył w piśmie wyjaśnienia co do stwierdzonych w Informacji pokontrolnej uchybień i wątpliwości dotyczących wskaźników, wskazał m. in. że osiągnięty wskaźnik produktu "Liczba osób i/lub rodzin korzystających z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014 – 2020, dla których zakres wsparcia nie powiela działań, które dana osoba i/lub rodzina otrzymała lub otrzymuje z PO PŻ w ramach działań towarzyszących, o których mowa w PO PŻ" wynosi 9 osób, a nie jak wskazał w Informacji pokontrolnej WUP - 8 osób.

Pismami z [...] lutego 2020 r. WUP przekazał Beneficjentowi Informację o wynikach weryfikacji WoP:

- nr [...] za okres od [...] kwietnia 2018 r. do [...] czerwca 2018 r.;

- nr [...] za okres od [...] lipca 2018 r. do [...] września 2018 r.;

- nr [...] za okres od [...] października 2018 r. do [...] grudnia 2018 r.

W Informacji o wynikach weryfikacji końcowego WoP nr [...] WUP wskazał, że Beneficjent zrekrutował jedynie część grupy docelowej. We wniosku o płatność Beneficjent wskazuje, że zrekrutował 62 uczestników, podczas gdy kontrola wskazała, że zrekrutowano 57 uczestników. Wniosek o dofinansowanie zakładał, że udział w projekcie weźmie 100 osób. Z tego powodu żaden ze wskaźników produktu oraz rezultatu nie został osiągnięty w 100%. W związku z tym nie został zrealizowany cel projektu.

Tym samym nie zrealizowano zobowiązań z § 4 ust. 1 Umowy o dofinansowanie związanych m. in. z realizacją projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz osiągnięciem wskaźników produktu i rezultatu określonych w zaakceptowanym wniosku o dofinansowanie.

W związku z tym, w oparciu o § 11 ust. 14 Umowy o dofinansowanie, Instytucja Pośrednicząca podjęła decyzję o rozliczeniu projektu zgodnie z regułą proporcjonalności, a w oparciu o pkt 8.8 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozboju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, dalej: "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności", uznano za niekwalifikowalne wszystkie wydatki związane z jego realizacją.

Pismem z [...] marca 2020 r. WUP przekazał Beneficjentowi skorygowaną z urzędu Informację pokontrolną. Korekta dotyczyła wskaźnika produktu "Liczba osób i/lub rodzin korzystających z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014 – 2020, dla których zakres wsparcia nie powiela działań, które dana osoba i/lub rodzina otrzymała lub otrzymuje z PO PŻ w ramach działań towarzyszących, o których mowa w PO PŻ", który zamiast 8 osób, został skorygowany na 9 osób. W zakresie pozostałych uchybień i nieprawidłowości Informacja pokontrolna nie uległa zmianie. W piśmie przekazującym skorygowaną Informację pokontrolną, WUP odniósł się do wątpliwości Beneficjenta w zakresie pozostałych wskaźników, wykazując, że zostały one wyliczone w sposób prawidłowy, a tym samym nie ulegają zmianie.

Pismem z [...] marca 2020 r. Beneficjent wniósł do WUP prośbę o zmianę terminu wniesienia zastrzeżeń do stwierdzonych w końcowym WoP wydatków niekwalifikowalnych.

Beneficjent pismem z [...] marca 2020 r. wniósł zastrzeżenia do Informacji o wynikach weryfikacji [...] nr [...], [...] nr [...] i [...] nr [...], wnosząc o ponowną weryfikację złożonych [...] i zawartych w nich danych. Beneficjent w piśmie ponowił złożone w piśmie z [...] lutego 2020 r. wyjaśnienia, które w jego opinii nie zostały uwzględnione przez WUP. Ponadto Beneficjent zarzucił WUP brak podstawy do zastosowania reguły proporcjonalności przez uznanie wszystkich wydatków za niekwalifikowalne.

Do zastrzeżeń Beneficjenta WUP ustosunkował się w piśmie z [...] kwietnia 2020 r., którym podtrzymał decyzję o rozliczeniu Projektu zgodnie z regułą proporcjonalności i uznaniu wszystkich wydatków rozliczonych w Projekcie za niekwalifikowalne. WUP wskazał, że wyjaśnienia Beneficjenta nie pozwalają uznać za spełnione kryteriów dostępu i premiujących. Beneficjent sam dostrzegł sporo błędów w złożonych [...]. Nie został zrealizowany cel Projektu, w związku z czym WUP nie zdecydował się na weryfikację wydatków ujętych we wnioskach o płatność nr [...], [...] oraz [...], a za niekwalifikowalne uznał wszystkie wydatki związane z realizacją Projektu.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami WUP [...] maja 2020 r. wystawił Beneficjentowi wezwanie do zwrotu na kwotę [...]zł wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych, które doręczono Beneficjentowi [...] maja 2020 r.

Pismem z [...] czerwca 2020 r. Beneficjent, w związku z zaistnieniem nowych okoliczności, zwrócił się do WUP z prośbą o osobiste spotkanie, celem ich omówienia oraz przedstawienia stanowiska Beneficjenta.

W odpowiedzi z [...] czerwca 2020 r. WUP stwierdził, iż nie widzi zasadności osobistego spotkania z Beneficjentem, stwierdzając, iż żadne nowe okoliczności nie mogą mieć wpływu na procedurę rozliczenia Projektu zgodnie z regułą proporcjonalności.

Beneficjent nie dokonał zwrotu środków wskazanych w wezwaniu do zwrotu z [...] maja 2020 r., stąd organ pismem z [...] lipca 2020 r., doręczonym [...] lipca 2020 r., zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków z uwagi na zastosowanie w ramach Projektu reguły proporcjonalności.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego [...] września 2020 r. Dyrektor WUP wydał decyzję określającą kwotę do zwrotu przez stronę w wysokości [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

W przypadku WRPO 2014+ Zarząd Województwa na mocy art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej pełni rolę IZ WRPO 2014+.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy wdrożeniowej do zadań instytucji zarządzającej należy odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, dalej: "u.f.p." albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz rozpatrywanie odwołań od decyzji wydawanych w pierwszej instancji przez instytucję pośredniczącą albo instytucję wdrażającą.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej Instytucja zarządzająca może powierzyć instytucji pośredniczącej, w drodze porozumienia albo umowy, żądania związane z realizacją krajowego albo regionalnego programu operacyjnego, z zastrzeżeniem ust. 6, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub żądań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b u.f.p.

Zarząd Województwa jako IZ [...]RPO 2014+ powierzył WUP funkcję Instytucji Pośredniczącej dla WRPO 2014+ w zakresie realizacji m.in. Działania 7.1 Aktywna integracja w ramach Osi priorytetowej 7 " Włączenie społeczne".

W rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają art. 184 i art. 207 u.f.p.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, a zatem muszą być także dokonywane zgodnie z procedurami wskazanymi w umowie o dofinansowanie.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. środkami publicznymi są środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) (art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p.) oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2 (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.f.p.).

Stosownie do art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III o.p.

Przepis art. 60 u.f.p. w pkt 6, do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym zalicza należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. W świetle powyższego decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. ma charakter decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Mają zatem do niej zastosowanie wprost przepisy K.p.a.

Organami pierwszej instancji, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 lit b u.f.p., właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są: w stosunku do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. - będący jednostkami sektora finansów publicznych: operatorzy programów, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub instytucje, które podpisały z beneficjentem umowę o dofinansowanie, jeżeli posiadają upoważnienie od instytucji zarządzającej, organu odpowiedzialnego za wdrożenie instrumentu "Łącząc Europę", organu pełniącego funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 u.f.p., a w przypadku instytucji wdrażającej lub instytucji, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie - od tak upoważnionych instytucji pośredniczącej lub operatora programu.

Stosownie do art. 207 ust. 12 pkt 2 u.f.p. od decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 pkt 1 uf.p, wydanej przez instytucję pośredniczącą służy odwołanie do właściwej instytucji zarządzającej.

Organami odwoławczymi, zgodnie z art. 61 ust. 3 pkt 2 u.f.p., są: organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, albo ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, albo ustawy wdrożeniowej, organ odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu "Łącząc Europę", organ pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 u.f.p. - od decyzji wydanej przez operatora programu, instytucję pośredniczącą, instytucję wdrażającą lub instytucję, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, będących jednostkami sektora finansów publicznych.

Mając na względzie powołane powyżej podstawy prawne, w przypadku Osi Priorytetowej 7 Włączenie społeczne, Działania 7.1 Aktywna integracja, Poddziałania 7.1.2 Aktywna integracja - projekty konkursowe w ramach [...]RPO 2014+, właściwy w sprawie wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji był zatem Dyrektor WUP, natomiast w postępowaniu odwoławczym - Zarząd Województwa jako IZ [...]RPO 2014+.

Odwołanie nie znajduje uzasadnienia w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz okoliczności sprawy.

Organ Odwoławczy nie dopatrzył się w postępowaniu Dyrektora WUP błędów w dokonaniu ustalenia stanu faktycznego ani nieprawidłowości powodujących, że wydane przez niego rozstrzygnięcie nie może zostać utrzymane w mocy.

Jak stanowi art. 52 ustawy wdrożeniowej umowa o dofinansowanie projektu stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. Umowa jest zatem elementem projektu.

Zgodnie z Umową łączna wartość dofinasowania Projektu wynosiła [...] zł. Strona zobowiązała się do wniesienia wkładu własnego w wysokości [...] zł i pokrycia wszelkich wydatków niekwalifikowalnych w Projekcie.

Zgodnie z Umową:

- Beneficjent był zobowiązany do realizacji Projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie (§ 4 ust. 1 pkt 1 Umowy);

- Beneficjent był zobowiązany do osiągnięcia wskaźników produktu oraz rezultatu określonych we Wniosku o dofinansowanie (§ 4 ust. 1 pkt 2 Umowy);

- "Szczególnym źródłem obowiązków Beneficjenta i Partnerów są Wytyczne. Wytyczne, określając w sposób generalny warunki i sposób prawidłowej realizacji projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 (wytyczne horyzontalne) kształtują w tym zakresie obowiązki Beneficjenta w zakresie prawidłowej realizacji Projektu, a tym samym należytej realizacji Umowy Beneficjent podpisując Umowę zobowiązuje się do realizacji Projektu zgodnie z postanowieniami Wytycznych wskazanych w § 1 pkt 28 U mony (...)" (§ 4 ust. 7 Umowy);

- "Na etapie weryfikacji końcowego wniosku o płatność Instytucja Pośrednicząca [WUP] dokonuje oceny osiągnięcia Założeń merytorycznych określonych we Wniosku [Wniosku o dofinansowanie]. W zależności od stopnia ich osiągnięcia ma zastosowanie "reguła proporcjonalności", zgodnie z wytycznymi w zakresie kwalifikowalności" (§ 11 ust. 14 Umowy).

Do oceny kwalifikowalności wydatków zastosowanie mają Wytyczne w zakresie kwalifikowalności z [...] lipca 2017 r. (wersja obowiązująca od [...] sierpnia 2017 r. do [...] września 2019 r.).

Zgodnie z rozdziałem 8.8 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020:

"2) Na etapie rozliczenia końcowego wniosku o płatność kwalifikowalność wydatków w projekcie oceniana jest w odniesieniu do stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych określonych we wniosku o dofinansowanie projektu, co jest określane jako "reguła proporcjonalności";

3) Założenia merytoryczne projektu, o których mowa w pkt 2, mierzone są poprzez wskaźniki produktu i rezultatu bezpośredniego, określone we wniosku o dofinansowanie;

4) Zgodnie z regułą proporcjonalności, w przypadku nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu właściwa instytucja będąca stroną umowy może uznać wszystkie lub odpowiednią część wydatków dotychczas rozliczonych w ramach projektu za niekwalifikowalne;

8) Właściwa instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie projektu podejmuje decyzję o:

a) odstąpieniu od rozliczenia projektu zgodnie z regułą proporcjonalności w przypadku wystąpienia siły wyższej,

b) obniżeniu wysokości albo odstąpieniu od żądania zwrotu wydatków niekwalifikowalnych z tytułu reguły proporcjonalności, jeśli beneficjent o to wnioskuje i należycie uzasadni przyczyny nieosiągnięcia założeń, w szczególności wykaże swoje starania zmierzające do osiągnięcia założeń projektu".

Zgodnie z art. 65 Rozporządzenia ogólnego kwalifikowalność wydatków ustala się na podstawie przepisów krajowych. Powyższe zrealizowano przez przyjęcie przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego na podstawie art. 5 ustawy wdrożeniowej Wytycznych w zakresie kwalifikowalności i zobowiązanie Beneficjenta w Umowie do ich stosowania.

W związku z tym Wytyczne w zakresie kwalifikowalności stanowią "inne procedury obowiązujące" przy wykorzystaniu środków unijnych, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. to procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu wydatkowanych środków. Mogą to być procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, ale również określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu (wyrok o sygn. akt I GSK 1077/18).

W związku z tym wykorzystanie środków z naruszeniem procedur określonych w Umowie, w tym procedur określonych w Wytycznych do kwalifikowania wypełnia dyspozycję normy określonej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., skutkując obowiązkiem zwrotu przez stronę tych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.

Środki publiczne przeznaczone na realizowanie projektów w ramach programów finansowanych ze środków europejskich mają charakter bezzwrotny i powinny być wykorzystywane zgodnie z prawem. Beneficjent, składając wniosek o dofinansowanie, a następnie podpisując Umowę zaakceptował zapisy dokumentów, na podstawie których wdrażany jest [...]RPO 2014+ i zobowiązał się realizować Projekt zgodnie z ich brzmieniem. Podpisując umowę o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się zatem do jej przestrzegania i postępowania zgodnie z jej literą.

Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 Umowy strona była zobowiązana do realizacji Projektu zgodnie z Wnioskiem o dofinansowanie.

Celem głównym Projektu było "wsparcie procesu integracji i aktywizacji społecznej i zawodowej 100 osób niepełnosprawnych, w tym 60 kobiet, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym zamieszkałych w rozumieniu Kodeksu cywilnego na terenie województwa [...] skutkujące podjęciem stażu zawodowego przez minimum 50 osób, zatrudnienia przez minimum 22 osoby, aktywizacji w formie wolontariatu lub powrotu do edukacji przez 35 osób niepełnosprawnych będących beneficjentami projektu, w terminie do [...] grudnia 2018 r." (Wniosek o dofinansowanie, 3.5.2. Cele i rezultaty projektu - tło i uzasadnienie).

Beneficjent podpisując Umowę zadeklarował osiągnięcie wskaźników stanowiących Planowane efekty rzeczowe (produkty) (Wniosek o dofinansowanie, pkt 4.1) oraz Planowane rezultaty realizacji projektu (Wniosek o dofinansowanie, pkt 4.2), które w sposób ilościowy wyrażają cel realizacji Projektu. Beneficjent we Wniosku o dofinansowanie wskazał również, z jakimi kryteriami dostępu lub premiującymi, ogłoszonymi na etapie konkursu, zgodny będzie Projekt.

Zgodnie z § 11 ust. 14 Umowy WUP na etapie weryfikacji końcowego wniosku o płatność, w oparciu o wyniki kontroli nr [...], formularz monitorowania uczestników Projektu i wyjaśnienia Beneficjenta, dokonał oceny osiągniętych założeń merytorycznych określonych we Wniosku o dofinansowanie, stwierdzając, że Beneficjent:

- nie zrekrutował pełnej grupy docelowej (wsparciem objętych zostało 57 osób);

- nie osiągnął na zakładanym poziomie wskaźników produktu:

Liczba osób i/lub rodzin korzystających z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020, dla których zakres wsparcia nie powiela działań, które dana osoba i/lub rodzina otrzymała lub otrzymuje z PO PŻ w ramach działań towarzyszących, o których mowa w PO PŻ: 18%;

Liczba osób która podpisuje i realizuje kontrakt socjalny lub kontrakt równoważny z kontraktem socjalnym: 57% (57 osób ze 100 osób wartości docelowej);

Liczba osób należących do III profilu pomocy objętych wsparciem w Projekcie: 32%;

Liczba osób objętych Indywidualnym Planem Działania (IPD) lub dokumentem równoważnym: 57% (57 osób ze 100 osób wartości docelowej);

Liczba osób z niepełnosprawnościami objętych wsparciem w programie 57% (57 osób ze 100 osób wartości docelowej);

Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych wsparciem w programie: 57% (57 osób ze 100 osób wartości docelowej);

Liczba osób, która uzyskała dokument potwierdzający zdobycie umiejętności/kompetencji/kwalifikacji: 0%;

- nie osiągnął na zakładanym poziomie wskaźników rezultatu;

- nie osiągnął następujących kryteriów:

- dostępu: Wskaźnik efektywności społeczno-zatrudnieniowej dla uczestników projektu mierzony na zakończenie udziału w projekcie w odniesieniu do osób lub środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym wynosi minimum 56%, w tym minimalny poziom efektywności zatrudnieniowej - 22%. W odniesieniu do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, osób z niepełnosprawnością intelektualną, osób z niepełnosprawnościami sprężonymi minimalny podiom efektywności społeczno - zatrudnieniowej wynosi 46%, w tym minimalny podiom efektywności zatrudnieniowej - 12%. W odniesieniu do osób lub środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym nie został osiągnięty minimalny wskaźnik efektywności społecznej - osiągnięto na poziomie 55,32%, powinno być 56%, minimalny wskaźnik efektywności zatrudnieniowej osiągnięto na poziomie 12,77%, powinno być 22%;

- dostępu: Projekt zakłada współpracę z właściwymi dla Beneficjentów Powiatowymi Urzędami Pracy przy aktywizacji zawodowej uczestników projektu w zakresie konsultowania grup docelowych oraz instrumentów wsparcia. Dotyczy osób bezrobotnych, w tym osób, które zgodnie z mechanizmem profilowania osób bezrobotnych pod kątem oddalenia od rynku pracy oraz gotowości do podjęcia zatrudnienia, należą do grupy III - tzw. oddalonych od rynku pracy. Beneficjent nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie współpracy z Powiatowymi Urzędami Pracy;

- premiujące: grupę docelową projektu stanowią osoby należące do III profilu pomocy w procencie 40% - 60%. Kryterium zostało osiągnięte na poziomie 38,60%;

- premiujące: grupa docelowa składa się z osób i/lub rodzin korzystających z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014 - 2020 (PO PŻ), a zakres wsparcia dla tych osób i/lub rodzin nie powiela działań, które dana osoba i/lub rodzina otrzymała lub otrzymuje z PO PŻ w ramach działań towarzyszących, o których mowa w PO PŻ. Beneficjent zrekrutował 57 z założonych 100 osób, w tym 9 osób korzystających z PO PŻ.

Beneficjent nie osiągnął celu Projektu, jak również wskaźników służących do pomiaru jego realizacji.

Beneficjent nie osiągnął również kryteriów dostępu i kryteriów premiujących wyboru Projektu.

Beneficjent nie zrealizował zatem zobowiązań sformułowanych w § 4 ust. 1 Umowy (realizacji Projektu zgodnie z Wnioskiem o dofinansowanie oraz osiągnięciu wskaźników produktu i rezultatu określonych we Wniosku o dofinansowania).

W związku z powyższym, na podstawie § 11 ust. 14 Umowy, w oparciu o pkt 8.8 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, WUP słusznie podjął decyzję o rozliczeniu Projektu zgodnie z regułą proporcjonalności, za niekwalifikowalne uznając wszystkie wydatki przedstawione przez Beneficjenta we WoP.

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut, że organ dokonał ustaleń w zakresie stanu faktycznego w sposób nieprawidłowy, bez odniesienia się do twierdzeń i argumentacji Strony.

Pismem [...]UP z [...] grudnia 2019 r. przekazał Beneficjentowi Informację pokontrolną, w której poinformowano go o ustaleniach zespołu kontrolującego, w tym o uchybieniach polegających na nieosiągnięciu wskaźników osiągnięć oraz zrealizowaniu Projektu niezgodnie z zadeklarowanymi kryteriami.

W pouczeniu w Informacji pokontrolnej Beneficjenta poinformowano o prawie do zgłoszenia zastrzeżeń w terminie 14 dni kalendarzowych od otrzymania Informacji pokontrolnej. W związku z niewniesieniem przez Beneficjenta zastrzeżeń do treści Informacji pokontrolnej WUP zatwierdził [...] nr [...], [...] nr [...] i [...] nr [...]

Beneficjent na Informację pokontrolną odpowiedział dopiero pismem z [...] lutego 2020 r., tj. po terminie wskazanym w Informacji pokontrolnej. W piśmie Beneficjent wskazał na istniejące, w jego opinii, rozbieżności w zakresie skontrolowanych danych. WUP odniósł się do powyższych zastrzeżeń pismem z [...] marca 2020 r., którym skorygował Informację pokontrolną w zakresie uczestników Projektu korzystających z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014 - 2020 (PO PŻ), w pozostałym zakresie pozostawiając Informację pokontrolną bez zmian.

W piśmie z [...] lutego 2020 r. Beneficjent sam wskazał, że w Projekcie wystąpiło wiele uchybień i nieprawidłowości wywodzących się ze współpracy z firmą zewnętrzną, której Beneficjent powierzył obsługę Projektu pod względem merytorycznym, a która po złożeniu końcowego WoP zakończyła współpracę z Beneficjentem, pozostawiając po sobie zaległości. Ciężar udzielenia wsparcia uczestnikom Projektu w sposób określony we Wniosku o dofinansowanie w całości spoczywał jednak na Beneficjencie i to on odpowiada za nienależytą realizację założeń, których spełnienia podjął się podpisując Umowę.

W piśmie z [...] marca 2020 r. Beneficjent wskazał, że objęcie wsparciem mniejszej liczby osób wynika przede wszystkim z faktu realizacji projektu i o podobnym charakterze przez inne instytucje. Niemniej jednak, Beneficjent - jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą - ponosi ryzyko prowadzenia Projektu i nie może w tym zakresie przerzucać odpowiedzialności za brak realizacji celu Projektu na WUP lub inne podmioty.

Beneficjent w piśmie z [...] lutego 2020 r., jak i w późniejszej korespondencji, wskazywał na własne, wyższe wyliczenia dotyczące osiągniętych w Projekcie wskaźników oraz deklarowanych kryteriów. Beneficjent jednak, podpisując Umowę, zobowiązał się do realizacji Projektu na określonych zasadach, a sposób i metodologia pomiaru poszczególnych wskaźników była mu znana już na etapie konkursowym. Wniosek o dofinansowanie zawierał wykaz dokumentów, które Beneficjent jest zobowiązany przedstawić w celu potwierdzenia uzyskania na zakładanym poziomie wskaźników. Beneficjent wskazując na inny, od stwierdzonego przez WUP, poziom osiągniętych wskaźników na żadnym etapie nie wykazał jakichkolwiek dokumentów na poparcie swoich wyliczeń.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut nieuprawnionego uznania przez WUP całości wydatków za niekwalifikowalne, bez uwzględnienia ich wysokości od stopnia zrealizowania celu Projektu, który - zdaniem strony - został w pewnym zakresie zrealizowany.

Beneficjent nie spełnił obowiązków wynikających z Umowy, nie osiągnął celu głównego, natomiast wskaźniki produktu i rezultatu realizacji Projektu osiągnął na poziomach niższych niż zadeklarowane. Wszystko to stanowiło podstawę rozliczenia Projektu zgodnie z regułą proporcjonalności przez zastosowanie § 11 ust. 14 Umowy w oparciu o pkt 8.8 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.

Ani przedmiot Projektu ani sposób jego realizacji i termin rozpoczęcia oraz zakończenia realizacji Projektu nie został Beneficjentowi narzucony. Beneficjent, działając jako profesjonalista, sam określił cele i rezultaty, które zamierzał osiągnąć w wyniku realizacji Projektu.

Beneficjent we Wniosku o dofinansowanie wskazał również, że posiada kilkuletnie doświadczenie aktywizacji osób niepełnosprawnych, a zatrudnieni w firmie pracownicy posiadają rozmaite kontakty w różnych środowiskach związanych z osobami niepełnosprawnymi, a także, że przed złożeniem Wniosku o dofinansowanie przygotował diagnozę środowiskową zapotrzebowania na efektywne formy integracji i aktywizacji osób niepełnosprawnych.

Problemy związane ze zrekrutowaniem odpowiedniej ilości uczestników Projektu były zatem możliwe do przewidzenia przez Beneficjenta już na etapie przygotowywania ostatecznej wersji Wniosku o dofinansowanie, czyli na etapie weryfikacji ustalonych założeń merytorycznych Projektu. Problemy mogły i powinny zostać zidentyfikowane oraz uwzględnione w analizie ryzyka niezrealizowania celów Projektu. Nie należały one bowiem do elementów nadzwyczajnych, nie dających się przewidzieć z wyprzedzeniem. Beneficjent winien był dokonać rzetelnej oceny swoich możliwości wykonania założeń Projektu na etapie konkursowym.

Beneficjent we Wniosku o dofinansowanie wskazał ponadto, z jakimi kryteriami premiującymi, których ostatecznie nie spełnił, będzie zgodny Projekt, przy czym zadeklarowanie we Wniosku o dofinansowanie spełnienia kryteriów premiujących nie jest obowiązkowe, ale może wpłynąć na podwyższenie oceny danego wniosku o dofinansowanie, a w rezultacie na przyznanie dofinansowania. Deklarowanie na etapie konkursowym osiągnięcia ambitnego celu, który został dokładnie sprecyzowany, a miary jego osiągnięcia zostały czytelnie opisane, a podczas oceny realizacji Projektu, wskazywanie natomiast tego celu jako niemożliwego do osiągnięcia, bez zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych, jest niedopuszczalne. Beneficjent nie może oczekiwać odmiennej oceny Projektu po jego zakończeniu, aniżeli na etapie składania Wniosku o dofinansowanie.

Beneficjent założył w Projekcie trudną grupę docelową, co nie zmienia faktu, że wciąż są to założenia samego Beneficjenta, który zdecydował się realizować Projekt w takim kształcie.

Po analizie przyczyn braku pełnej realizacji wartości docelowych wskaźników brak przesłanek do obniżenia wysokości albo odstąpienia od żądania zwrotu wydatków niekwalifikowalnych z tytułu zastosowania reguły proporcjonalności.

Strona, wnosząc o odstąpienie od zastosowania reguły proporcjonalności winna była należycie uzasadnić przyczyny nieosiągnięcia założeń, a w szczególności wykazać swoje starania zmierzające do osiągnięcia założeń Projektu.

Podjęte przez Beneficjenta działania rekrutacyjne uczestników Projektu były niewystarczające. Beneficjent we Wniosku o dofinansowanie planował realizację Projektu na terenie całego województwa [...] natomiast ograniczył udzielenie wsparcia do osób zamieszkujących głównie na terenie miasta [...] i powiatu [...].

Strona nie wskazała również żadnych zasadnych okoliczności nadzwyczajnych, które uniemożliwiłyby jej osiągnięcie celu Projektu, stąd nie można mówić o niezasadności zastosowania przez WUP zasady proporcjonalności.

Strona nie wykazała też wystąpienia siły wyższej, o której mowa w pkt 8 podrozdziału 8.8 Wytycznych, która spowodowałaby osiągnięcie w Projekcie niższych wartości od założonych, co mogłoby być podstawą od odstąpienia od rozliczenia Projektu według reguły proporcjonalności.

WUP podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody poddano analizie i ocenie, dowody zostały także ocenione we wzajemnej łączności. Organ wyjaśnił też stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy.

O jakimkolwiek częściowym zrealizowaniu celu, na który Strona otrzymała dofinansowanie, nie może być mowy, gdyż zgodnie z Umową Beneficjent zobowiązał się do zrealizowania celu Projektu we wskazanym w Umowie terminie, w pełnym zakresie i określonym harmonogramie. Prawidłowo więc zastosowano regułę proporcjonalności i zobowiązano stronę do zwrotu całej otrzymanej kwoty wraz z odsetkami, gdyż w Projekcie doszło do naruszenia procedur. Strona naruszyła szereg postanowień Umowy. Naruszając Wytyczne w zakresie kwalifikowalności strona naruszyła też postanowienia Umowy. Naruszenie Umowy i Wytycznych w zakresie kwalifikowalności stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i jest podstawą żądania zwrotu dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Zgodnie z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia ogólnego nieprawidłowość oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI [europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych], które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii przez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem. Wykazane wyżej naruszenia stanowią nieprawidłowości.

Kwota określona do zwrotu na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. winna odpowiadać wartości nieprawidłowości. Beneficjent na postawie złożonych i zatwierdzonych wniosków o płatność, otrzymał dofinansowanie w formie dwóch zaliczek, w łącznej wysokości [...] zł, w tym:

- [...] zł - zaliczka wypłacona [...] września 2017 r. po zatwierdzeniu wniosku o płatność nr [...];

- [...] zł - zaliczka wypłacona [...] lutego 2018 r. po zatwierdzeniu wniosku o płatność nr [...]

Biorąc pod uwagę kwotę wykorzystanych środków w Projekcie, pozostały niewykorzystane środki w wysokości [...] zł, obliczone w następujący sposób: [...] zł - [...] zł - [...] zł (kwota wydatków zatwierdzonych we WoP - kwota wydatków z dofinansowania uznanych za niekwalifikowalne - kwota otrzymanych środków).

Beneficjent, zgodnie z Umową, zobowiązany był zwrócić oszczędności w ciągu 30 dni kalendarzowych od zakończenia realizacji Projektu, tj. do [...] stycznia 2019 r.

Beneficjent [...] lutego 2019 r. dokonał wpłaty w wysokości [...] zł, która została zaliczona przez WUP:

- w kwocie [...]zł na kwotę wydatków nierozliczonych w Projekcie (oszczędności),

- w kwocie [...]zł na poczet odsetek wynikających w dokonania wpłaty po terminie, liczonych od dnia wypłaty, tj. od [...] lutego 2018 r. do dnia dokonania zwrotu, tj. [...] lutego 2019 r.,

- w kwocie [...]zł na poczet wydatków uznanych za niekwalifikowalne.

Beneficjent nie zrealizował Projektu, wobec za niekwalifikowalne uznano wszystkie wydatki wykazane w WoP.

Tym samym Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu kwoty [...]zł ([...] zł - [...] zł - [...] zł) wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.

Określona w decyzji kwota do zwrotu, tj. [...] zł wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych odpowiada wartości nieprawidłowości z uwzględnieniem Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.

Określona kwota do zwrotu w związku z naruszeniem przez stronę procedur (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.) jest prawidłowa, gdyż odpowiada wartości nieprawidłowości.

Zachodzą przesłanki aktualizujące obowiązek zwrotu środków określone w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Doszło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., bowiem Projekt nie był realizowany zgodnie z Umową, stanowiącą źródło praw i obowiązków w trakcie realizacji Projektu.

Wobec braku zwrotu środków w odpowiedzi na pisemne wezwanie WUP, po bezskutecznym upływie terminu 14 dni od dnia doręczenia Beneficjentowi wezwania do zwrotu środków, Organ zgodnie z art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p., zobowiązany był wydać decyzję administracyjną określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków (analogiczne postanowienia wynikają z zapisów Umowy). W świetle powyższego Organ, na skutek spełnienia przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., a więc wykorzystania przez Beneficjenta środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p, w połączeniu z brakiem zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisemnego wezwania przez WUP, zobowiązany był do wydania decyzji określającej kwotę do zwrotu.

Zgodnie z art. 54 § 1 pkt 3 o.p. za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3 o.p. (załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy), do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 o.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się.

Organ odwoławczy otrzymał odwołanie [...] października 2020 r.

Nie stosuje się jednakże powyższego przepisu, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu (art. 54 § 2 o.p.).

Z uwagi na ogłoszony na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego i stan epidemii celem zapobiegania rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, prowadzenie wobec Beneficjenta w tym okresie niniejszego postępowania administracyjnego było utrudnione. Wobec powyższego nie znajduje zastosowania art. 54 § 1 pkt 3 o.p. dotyczący wyłączenia naliczania odsetek, albowiem opóźnienie w wydaniu decyzji powstało z przyczyn niezależnych od organu odwoławczego.

Strona wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania:

1. art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte i niewystarczające wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy, a także prowadzenie postępowania w sposób kierunkowy, nie zachowujący zasady bezstronności i równego traktowania, w tym niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej prowadzenie wbrew słusznemu interesowi skarżącej oraz pominięcia w uzasadnieniu decyzji dowodów świadczących na korzyść skarżącej;

2. art. 9 K.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p. przez brak udzielania jakichkolwiek wyjaśnień i wskazówek w związku z podjętym postępowaniem, zwłaszcza na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji;

3. art. 75 § 1 w zw. z art. 77 i art. 78 K.p.a. przez ich nienależyte zastosowanie i nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów w sprawie, w tym wskazanych w wyjaśnieniach skarżącej podczas kontroli i zastrzeżeń podnoszonych w trakcie postępowania, co skutkowało ustaleniem błędnego stanu faktycznego sprawy i ustalenie nieprawidłowej kwoty do zwrotu przez skarżącą;

4. art. 80 K.p.a. przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegającej na niewystarczającym wyjaśnieniu sprawy i nieprzeprowadzeniu dowodów i nierozpoznaniu zgłoszonych zastrzeżeń i wyjaśnień strony w toku postępowania, co skutkowało ustaleniem błędnego stanu faktycznego sprawy i ustalenie nieprawidłowej kwoty do zwrotu;

II. przepisów prawa materialnego:

1. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, a tym samym błędne uznanie, że skarżąca naruszyła postanowienia umowy o dofinansowanie poprzez niezrealizowanie celów określonych w § 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie;

2. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, a tym samym zastosowanie w sposób nieprawidłowy reguły proporcjonalności wynikającej z § 11 ust. 14 umowy o dofinansowanie w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do tak formalistycznego zastosowania tej reguły.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej zakresie, a ewentualnie - o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Sąd podziela zasadność rozstrzygnięcia i jego motywy. W związku z ich przytoczeniem powtarzanie ich byłoby zbędne.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji jest art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Przepis ten przewiduje, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Art. 184 u.f.p., do którego cytowany przepis odsyła, w ust. 1 stanowi z kolei, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. (w tym środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej – przyp. tut. Sądu), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych naruszenie procedur, o którym mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p., to także realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie. Zatem to umowa o dofinansowanie opracowana w ramach systemu realizacji programu operacyjnego, zawarta pomiędzy organem a beneficjentem, oraz wytyczne, do których stosowania zobowiązał się beneficjent, są dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I GSK 1607/18). W orzecznictwie tym przyjmuje się, że dokumenty tworzące system realizacji programu operacyjnego (umowa o dofinansowanie, wytyczne, komunikaty, opracowane przez instytucje zarządzające) stanowią wprawdzie specyficzne, ale prawne uregulowania i przyznaje się im walor źródła prawa. Projekty realizowane są przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. Na przykład w wyroku z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2004/13 (CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podstawą prawną decyzji o zwrocie dofinansowania jest art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., to jest wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Procedury te mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący i odstępstwo od niego stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p.

Zdaniem Sądu wypełnienie hipotezy art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. w realiach kontrolowanej sprawy nie budzi wątpliwości, skarżąca bowiem – jak wykazała IZ WRPO – realizowała projekt niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz z § 4 ust. 7 umowy skarżący był zobowiązany do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, był zobowiązany do osiągnięcia wskaźników produktu oraz rezultatu określonych we wniosku o dofinansowanie i był zobowiązany do realizacji projektu zgodnie z postanowieniami wytycznych w zakresie kwalifikowalności z [...] lipca 2017r. (wersja obowiązująca od [...] sierpnia 2017 do [...] września 2019r., czego nie uczynił a co zostało szczegółowo opisane we wstępnej części niniejszego uzasadnienia.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.

Zarzuty skargi mają niezwykle ogólny charakter. Generalnie, skarżący zarzuca nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego wynikające z nieprzeprowadzenia wszystkich dowodów w sprawie, a także brak szczegółowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Podnosząc te zarzuty skarżący szerzej i konkretniej ich nie uzasadnia uważając jednocześnie, że organ winien działać zgodnie z jego słusznym interesem.

Co więcej, skarżący w zasadzie nie neguje ustaleń dokonanych w zaskarżonej decyzji, a jedynie wskazuje na brak swej winy w niezrealizowaniu Projektu i zastosowanie wobec niego zasady proporcjonalności.

W ocenie Sądu ustalenia faktyczne organu są prawidłowe i zasadnie stanowiły podstawę do zastosowania przepisów skutkujących orzeczeniem obowiązku zwrotu określonej w zaskarżonej decyzji kwoty. Uzasadnienie decyzji jest bardzo szczegółowe.

W ocenie Sądu organ ten wyczerpująco zbadał wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, przeprowadzając dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując jednocześnie wszechstronnej oceny zebranego tak materiału dowodowego, który legł u podstaw zaskarżonej decyzji. Innymi słowy IZ [...]RPO dopełniła wszelkich wymogów z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Dodatkowo podkreślić trzeba, że skuteczność wykazania, że organ naruszył zasadę z art. 80 K.p.a. wymaga wskazania, iż uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, bowiem jedynie to może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest zaś wystarczające samo subiektywne przekonanie strony skarżącej o innej niż przyjął organ wadze (doniosłości) poszczególnych środków dowodowych i ich odmiennej ocenie niż ocena organu. Zarzut dowolnego działania organu można by postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Zauważyć natomiast należy, że IZ [...]RPO dokonując ustaleń faktycznych w kontrolowanej sprawie, a także w dalszej kolejności ich subsumcji pod znajdujące zastosowanie normy prawa materialnego, oparła się na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dała wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w tym – wbrew twierdzeniom skarżącej – wzięła pod uwagę prezentowane przez nią zarówno po kontroli na miejscu, jak i na różnych etapach postępowania stanowisko.

Zasadne są argumenty organu, że to sam skarżący zobowiązał się do realizacji przedmiotowego Projektu na zasadach określonych w Umowie i nie mógł oczekiwać, że założenia te zostaną zmienione w trakcie realizacji projektu bez zaistnienia okoliczności nadzwyczajnych, które miejsca w niniejszej sprawie nie miały. Okres realizacji projektu ustalono na okres od [...] czerwca 2017r. do [...] grudnia 2018r., czyli przed pandemią. Organ w decyzji słusznie stwierdził, że beneficjent założył w projekcie trudną grupę docelową, co nie zmienia faktu, że wciąż są to założenia samego beneficjenta, który zdecydował się realizować projekt w takim kształcie.

Umowa o dofinansowanie jest umową rezultatu ( celu) a nie umową starannego działania, tj. beneficjent otrzymał środki na realizacje konkretnego celu, którym była realizacja projektu na warunkach określonych umową. Cel projektu na zasadach określonych w umowie o dofinansowanie nie został w niniejszej sprawie zrealizowany.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę staje na stanowisku, że nie zrealizowanie minimalnych założeń projektu, jakiego dopuściła się skarżąca, które zostało szczegółowo i wyczerpująco opisane w zaskarżonej decyzji stanowi niewątpliwie naruszenie procedur (umowy i wytycznych). W konsekwencji zaistniała podstawa zwrotu dofinansowania w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Skarżąca dopuściła się bowiem nieprawidłowości. Z pespektywy materialnoprawnej niezwykle istotnym przepisem, wskazującym definicję legalną instytucji "nieprawidłowości" jest art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego. Zgodnie z tym przepisem "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. NSA wskazał, że przez "nieprawidłowość" należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2017 r., II GSK 2575/17).

Procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu wydatkowanych środków. Mogą to być procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, takich jak np. p.z.p., ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu. W pojęciu procedur mieszczą się również zasady postępowania ustanowione w dokumentach programowych dotyczących danego programu operacyjnego (wyrok WSA w Kielcach z 23.01.2020 r., I SA/Ke 428/19, LEX nr 2775286).

W zaskarżonej decyzji wyjaśniono jasno, że to strona dopuściła się nieprawidłowości (poprzez naruszenie wymienionych procedur), o której mowa powyżej. Rolą organu było jedynie wskazanie naruszenia/nieprawidłowości, jakiej dopuściła się skarżąca.

Prawidłowo też podkreślił organ, że samo naruszenie prawa, a w tym przypadku naruszenie konkretnych procedur jest nieprawidłowością. Również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zauważa, że w ocenie TSUE nie trzeba udowadniać wystąpienia konkretnych skutków finansowych (nawet tylko potencjalnych). Organ ma jedynie wykazać w przypadku szkody potencjalnej, że nie można wykluczyć, iż naruszenie miało wpływ na budżet.(...). (vide wyrok TSUE z dnia 6 grudnia 2017r. w sprawie C-408/16, który przywołuje wykładnię nieprawidłowości wprost z wyroku C-406/14). Sąd unijny powtarza zatem (linia orzecznicza jest już jednolita), że naruszenie prawa jest nieprawidłowością, o ile nie można wykluczyć, że uchybienie to miało wpływ na budżet danego funduszu (punkt 61). W niniejszej sprawie jednak szkoda miała charakter konkretny, gdyż skarżący otrzymując kwotę zaliczki winien ją wydatkować i rozliczyć zgodnie z wszystkimi procedurami.

Jak wyżej podano, zgodnie z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia ogólnego nieprawidłowość oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii przez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem.

Skarżący nie osiągnął celu Projektu, gdyż nie zrealizował swych zobowiązań określonych w § 4 ust. 1 Umowy, rekrutując jedynie część grupy docelowej - tylko 57 uczestników zamiast 100 i dopuszczając się innych, wyżej opisanych naruszeń. Nie zrealizowano zatem zobowiązań z § 4 ust. 1 Umowy związanych m. in. z realizacją projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz osiągnięciem wskaźników produktu i rezultatu określonych w zaakceptowanym wniosku o dofinansowanie.

Wskazywanie przez skarżącego osiągnięcia kryterium dostępu w 55,32%, czyli niewiele mniej niż zakładany 56%, nie stanowi podstawy do odstąpienia od zastosowania reguły proporcjonalności. Nie mieści się bowiem we wskazanych w pkt 8.8 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności z 19 lipca 2017r. (wersja obowiązująca od 23 sierpnia 2017r. do 8 września 2019r.) przyczynach uniemożliwiających odstąpienie lub obniżenie wysokości zwrotu. Trudna grupa docelowa przy braku wdrożeniu działań na założonym terenie całego województwa [...] czy nieprawidłowości w działaniu firmy, z której skarżący korzystał nie stanowią siły wyższej ani okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć na etapie przystąpienia do realizacji Projektu. Organ odwoławczy słusznie zwrócił uwagę, że strona wnosząc o odstąpienie od zastosowanej reguły proporcjonalności powinna była należycie uzasadnić przyczyny nieosiągnięcia założeń a w szczególności wykazać swoje starania zmierzające do osiągnięcia założeń projektu, czego nie uczynił. Jak słusznie wskazał organ, skoro skarżący zobowiązał się do zrealizowania Projektu, nie można uwzględnić zrealizowania go w części, jako że Umowa nie przewidziała takiej możliwości realizacji Projektu. Zgodnie z umową beneficjent zobowiązał się do zrealizowania celu projektu we wskazanym w umowie terminie, w pełnym zakresie i określonym harmonogramie. Organ prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko w zakresie uznania wydatków za niekwalifikowane. W związku z tym, w oparciu o § 11 ust. 14 Umowy, Instytucja Pośrednicząca podjęła prawidłową decyzję o rozliczeniu Projektu zgodnie z regułą proporcjonalności, w oparciu o pkt 8.8 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, uznając za niekwalifikowalne wszystkie wydatki związane z realizacją Projektu.

Skoro zatem skarżący nie osiągnął głównego celu Umowy (zrekrutowania 100 osób), a wskaźniki produktu i rezultatu osiągnął na poziomach niższych niż zadeklarowane, organ prawidłowo uznał wydatki z trzech wniosków za niekwalifikowane.

Organ nie naruszył przepisów postępowania, wyjaśniając sprawę wszechstronnie, udzielając skarżącemu stosownych informacji i dając wyraz swemu stanowisku w prawidłowo uzasadnionej decyzji.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Stosownie do art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (m. in. środków Unii Europejskiej), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

W związku z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego nie naruszono też powyższych przepisów prawa materialnego.

Sąd nie neguje podnoszonego przez stronę argumentu związanego z konsekwencjami zwrotu tak dużej kwoty, nie może on jednak stanowić podstawy do zakwestionowania legalności kontrolowanej decyzji.

Uwzględniając powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).