Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1926/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1602/16 w sprawie ze skargi Z.P. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 1602/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę Z.P. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2016 r. nr [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wnioskiem z dnia 25 maja 2016 r. Z.P. zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów o ponowne rozpatrzenie jego wniosku o przyznanie emerytury specjalnej. We wniosku wskazał, że zaistniały nowe okoliczności, albowiem otrzymał nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, którym zaliczono go do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego na okres do dnia 31 marca 2019 r. Podał także, że 17 marca 2016 r. otrzymał legitymację członka Polskiego Związku [...]. Opisał również swoją sytuację zdrowotną i materialną. Zaznaczył także, że posiada szczególne zasługi w dziedzinie artystycznej: malarstwie i muzyce.

Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r. nr [...]Prezes Rady Ministrów, powołując się na art. 61a § 1 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszy Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748., z późn. zm.).

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzją ostateczną z dnia 30 maja 2014 r. o sygn. [...]Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia 31 marca 2014 r. odmawiającą przyznania Z.P. emerytury specjalnej z uwagi na to, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r. oddalił skargę Z.P. na tę decyzję. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2015 r. oddalił skargę kasacyjną Z.P. od powyższego wyroku.

Organ wyjaśnił, że Z.P. ubiegał się wówczas o przyznanie świadczenia specjalnego z uwagi na stan zdrowia i brak środków finansowych na samodzielne utrzymanie się. Otrzymał bowiem decyzję odmowną ZUS w zakresie prawa do renty socjalnej. Z.P. legitymował się wtedy orzeczeniem ustalającym umiarkowany stopień niepełnosprawności, wydanym okresowo - do 29 lutego 2016 r. Podnosił wówczas, że opieka i wszelka pomoc materialna spoczywa na jego rodzicach.

Prezes Rady Ministrów stwierdził, że wskazywane obecnie przez Z.P. nowe dowody, tj. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz wstąpienie do Polskiego Związku [...], nie wypełniają celu ustanowienia uprawnienia Prezesa Rady Ministrów do przyznawania świadczeń specjalnych, a tym samym nie są istotne w sprawie o świadczenie przyznawane na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ podniósł także, że Z.P. w swoim wniosku wskazał okoliczności będące już przedmiotem rozważań przy wydaniu decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 maja 2014 r.

Dodatkowo wyjaśnił, że art. 61a § 1 K.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego między innymi w sytuacji, gdy kierowane do organu żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. W ocenie organu taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Od postanowienia tego Z.P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Prezes Rady Ministrów, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, postanowieniem z 20 lipca 2016 r. utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie z dnia 8 czerwca 2016 r.

W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację zawartą w postanowieniu z dnia 8 czerwca 2016 r. Dodatkowo podniósł, że okoliczności wskazywane przez Z.P. nie są istotne w sprawie o przyznanie świadczenia specjalnego. Wyjaśnił, że uprawnienie Prezesa Rady Ministrów do przyznawania tzw. świadczeń specjalnych historycznie zostało ukształtowane i oparte na założeniu wyróżniania osób ze względu - co do zasady - na ich szczególne zasługi. Świadczenia specjalne nie stanowią odszkodowania bądź zadośćuczynienia za sugerowane przez wnioskodawców krzywdy oraz nie mają charakteru socjalnego. Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej bądź zdrowotnej mają natomiast możliwość ubiegania się o inne rodzaje świadczeń, w szczególności przewidziane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Prezes Rady Ministrów wskazał, że w myśl art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ wyjaśnił, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mówi ten przepis, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

W ocenie organu pomiędzy sprawą zakończoną decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 maja 2014 r., a aktualnie rozpoznawaną sprawą, zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa oparta na tej samej podstawie prawnej i faktycznej oraz na tożsamych żądaniach wnioskodawcy. Organ podniósł, że złożony przez Z.P. wniosek z 25 maja 2016 r., a następnie z 17 czerwca 2016 r., chociaż przy użyciu innych sformułowań, to jednak wskazuje argumenty wymienione przez niego w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną. Zatem wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w sprawie już wcześniej rozstrzygniętej skutkowałoby rażącym naruszeniem prawa.

Na powyższe postanowienie Z.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia 8 czerwca 2016 r., a także o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia 31 marca 2014 r. odmówił przyznania Z.P. świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W następstwie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia 30 maja 2014 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1342/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z.P. wniesioną na powyższą decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 857/15, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Z powyższego wynika, iż decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 maja 2014 r. uzyskała przymiot ostateczności i prawomocności. Przepis art. 16 § 1 K.p.a. zawiera ustawową definicję decyzji ostatecznej, jako decyzji, od której nie służy środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Wydanie przez organ ostatecznej decyzji powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie w tzw. trybie podstawowym bez uprzedniego usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Podkreślić należy, że wydanie decyzji w sprawie załatwionej już uprzednio decyzją ostateczną powoduje, że późniejsza decyzja obarczona będzie wadą nieważności, o której mowa art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. (res iudicata). Przepis ten stanowi bowiem, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Dalej Sąd podkreślił, iż okoliczność, czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości porównywanych spraw pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy wyznacza tożsamość podstawy prawnej i faktycznej oraz treści żądania strony.

W ocenie Sądu I instancji, w sprawie skarżącego zaistniała zarówno tożsamość podmiotowa jak i przedmiotowa, a w konsekwencji, należało odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 61a § 1 K.p.a. Sąd zaznaczył przy tym, że sprawa zainicjowana została wnioskiem skarżącego z dnia 25 maja 2016 r. o przyznanie świadczenia specjalnego w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Motywując swe żądanie skarżący powołał się na trudną sytuację zdrowotną i materialną oraz wskazywał, że posiada szczególne zasługi w dziedzinie artystycznej: malarstwie i muzyce. Sąd zauważył, że okoliczności te były powoływane przez skarżącego także we wcześniejszym wniosku z dnia 7 października 2013 r. oraz w toku postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i były już przedmiotem oceny Prezesa Rady Ministrów przy wydawaniu decyzji z dnia 31 marca 2014 r. oraz z dnia 30 maja 2014 r. Stan zdrowia skarżącego, jego sytuacja materialna, wskazywane przez skarżącego zasługi w dziedzinie artystycznej: malarstwie i muzyce, były już zatem przez organ analizowane w kontekście przesłanek do przyznania świadczenia specjalnego.

Zdaniem Sądu I instancji, treść wniosku skarżącego z dnia 25 maja 2016 r., wbrew argumentacji skargi, nie uzasadniała więc zakwalifikowania go przez organ jako wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Sąd zaznaczył przy tym, że skarżący w poprzednio prowadzonym postępowaniu legitymował się już umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, stwierdzonym wówczas orzeczeniem z dnia 15 lutego 2013 r. W obecnie wydanym orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności (z dnia 7 marca 2016 r.) również stwierdza się, że skarżący zaliczony jest do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego, jednakże odmienne są przyczyny niepełnosprawności (pkt II), a także wskazania dotyczące zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej oraz uczestnictwa w terapii zajęciowej.

W ocenie Sądu, różnice między opisanymi wyżej orzeczeniami, jak też fakt uzyskania legitymacji Polskiego Związku Niewidomych, nie stanowią nowych, istotnych okoliczności, które powodowałyby, że stan faktyczny sprawy uległ zmianie. Skarżący w dalszym ciągu jest osobą zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i okoliczność ta była już przedmiotem oceny organu w poprzednio prowadzonym postępowaniu. Zachodzi zatem nie tylko tożsamość podmiotowa, lecz również tożsamość przedmiotowa sprawy w zakresie podstawy prawnej i treści żądania strony.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Z.P., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 k.p.a., polegające na nie rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności zmian jakie nastąpiły w stanie zdrowia skarżącego, który przedstawił nowe istotne dokumenty dotyczące jego stanu zdrowia;

2) art. 61a § k.p.a. poprzez jego zastosowanie i na podstawie tegoż odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia specjalnego, podczas gdy skarżący przedstawił nowe dokumenty medyczne, które wymagały dogłębnej analizy w zestawieniu z całą dokumentacją medyczną skarżącego - gdyż tylko taka ocena umożliwia wskazanie, że brak jest przesłanek do wszczęcia postępowania, natomiast analiza dokumentacji medycznej nastąpiła dopiero na etapie wydawania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie czym uniemożliwiono skarżącemu podjęcie merytorycznej polemiki ze stanowiskiem organu dotyczącym oceny nowej dokumentacji medycznej, w tym uniemożliwiono złożenie dalszych wniosków dowodowych w celu wykazania, iż dokumenty nowo złożone mają istotny wpływ na ocenę sytuacji skarżącego oraz jego stanu zdrowia;

3) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku wyjaśnienia dlaczego Sąd nie uznał stanu zdrowia skarżącego jako szczególnie uzasadniającego przyznanie mu świadczenia w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z o emeryturach i rentach z FUS.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zasądzenie na rzecz pełnomocnicka skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości, ani w części.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołane w skardze kasacyjnej podstawy kasacyjne nie mogły doprowadzić do uwzględnienia tego środka zaskarżenia.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Powołany przepis przewiduje zatem dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Druga natomiast występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło rozstrzygnięcie. Należy przy tym zauważyć, że aby organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61a § 1 k.p.a., wystarczające jest ziszczenie się choćby jednego z wyżej przedstawionych warunków.

Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi zatem podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). Tak przyjmuje się zarówno w literaturze przedmiotu (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Warszawa 2011, teza 6 do art. 61a), jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1385/11). Podkreślić przy tym należy, że decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 895/81, publ. ONSA nr 1, poz. 47). Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną, możliwe jest tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (por. M. Jaśkowska [w:], M. Jaśkowska, B. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz; Kraków 2005, s. 968).

Przyjąć zatem należy, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie organ odmawiając wszczęcia postępowania powołał się na przesłankę wystąpienia "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających zainicjowanie postępowania administracyjnego, wskazując, że toczyło się już uprzednio postępowanie wszczęte na skutek wniosku Z.P. i w sprawie została wydana decyzja z dnia 30 maja 2014 r. o sygn. [...], którą Prezes Rady Ministrów utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia 31 marca 2014 r. odmawiającą przyznania Z.P. emerytury specjalnej z uwagi na to, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość podmiotowo - przedmiotowa sprawy prawomocnie rozstrzygniętej i tej, której wszczęcia domaga się strona. W stanie faktycznym sprawy konsekwencją wszczęcia i prowadzenia kolejnego postępowania w sprawie uprzednio rozstrzygniętej pozostawioną przez sąd administracyjny w obrocie prawnym ostateczną decyzją administracyjną Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 marca 2014 r. odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, byłaby nieważność decyzji wydanej w takim postępowaniu. Ze względu na fakt, że wydanie nowej decyzji w sprawie, bez wzruszenia poprzedniej, aktualizowałoby przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 Kkp.a., zasadnie organ w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Organ prawidłowo zatem wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, powołując się na istnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania określonych w art. 61a § 1 k.p.a. i tym samym nie doszło do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia tego przepisu.

Skoro – jak zostało wykazane wyżej – organ miał prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku skarżącego, to zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 k.p.a., polegające na nie rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, należało uznać za niemające usprawiedliwionych podstaw, ponieważ wskazane przepisy k.p.a. mają zastosowanie dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego. Jeżeli żądanie skarżącego zostało załatwione postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania, to na tym etapie badania podania skarżącego wskazane przepisy nie miały zastosowania, a zatem nie mogły zostać naruszone. Niedopuszczalne jest bowiem prowadzenie postępowania dowodowego i wyjaśniającego w oparciu o art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przy jednoczesnej odmowie jego wszczęcia w oparciu o art. 61a k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2437/13).

W powyższym kontekście niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 r., nr 3, poz. 39). W szczególności uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie można zarzucić, że nie realizuje ono niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Jedynie w sytuacji, gdy np. lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku, pozbawiałoby stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, to wówczas naruszałoby prawo. Tymczasem wszystkie prawem wymagane elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, a wręcz uważa ją za błędną nie oznacza naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 P.p.s.a., na podstawie odrębnego wniosku.