Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 536/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 82 ust. 1, art. 85 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 07 sierpnia 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B. – A. R.-K. sprawy ze skarg: Stowarzyszenia "O." w B. i Stowarzyszenia "E. B." w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych w B. - oddala skargi.-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...].05.2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...].02.2011 r. znak [...], który ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych w B.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco.

Pierwszą wydaną w sprawie decyzją było rozstrzygnięcie z dnia [...].06.2010 r. wydane przez Prezydenta Miasta B. i ustalające warunki środowiskowe spalarni. W jego uzasadnieniu wskazano, że postępowanie środowiskowe wszczęto na podstawie wniosku Miasta B. z 30.09.2009 r., do którego dołączono 3 egzemplarze raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, kopię mapy ewidencyjnej i wypis z rejestru gruntów terenu inwestycji. Dokumentację, w tym raport, uzupełniano m.in. na wniosek Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Za strony postępowania, na podstawie art. 28 k.pa., uznano ponad 20 podmiotów – właścicieli nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, których o wszczęciu postępowania oraz możliwości składania uwag i wniosków powiadomiono odrębnym obwieszczeniem, zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z 03.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Spośród wniosków o uznanie za stronę postępowania uwzględniono żądania Stowarzyszeń: "O.", "E. B." i F. Z. jako organizacji społecznych, których cele statutowe są związane z ochroną środowiska. Nie uwzględniono natomiast zawierających identyczne żądanie wniosków M. S., I. M. oraz K. P. – właścicieli nieruchomości położonych w odległości około 1 km od terenu inwestycji. Wskazano, że z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie wynika, by inwestycja oddziaływała na ich nieruchomości. Złożony z tym samym żądaniem wniosek I. G. rozpatrzono w trakcie rozpoznawania uwag i wniosków na I etapie postępowania z udziałem społeczeństwa.

Wskazano, że przedsięwzięcie zawiera trzy instalacje (zestalania i chemicznej stabilizacji popiołów, termicznego unieszkodliwiania odpadów komunalnych oraz waloryzacji żużla), które na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z 03.10.2008 r. oraz § 1 ust. 1 pkt 39, 40 i 73 rozporządzenia Rady Ministrów z 09.11.2004 r. stanowią przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Co prawda wymienione rozporządzenie utraciło moc z dniem 14.11.2010 r., jednak w oparciu o §4 rozporządzenia Rady Ministrów z 09.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) postępowania środowiskowe wszczęte przed dniem jego wejścia w życie należy prowadzić według przepisów dotychczasowych, co uzasadniało zastosowanie w sprawie aktu wykonawczego z 2004 r.

Wyjaśniono, że przedsięwzięcie jest realizowane jako jeden z elementów systemu gospodarki odpadami na podstawie planów takiej gospodarki uchwalonych dla Miasta B. na lata 2004-2012, dla Województwa P. na lata 2009 – 2012 oraz w oparciu o założenia Krajowego Planu Gospodarki Odpadami 2010. W planie wojewódzkim wskazano, że gospodarka odpadami powinna się odbywać na bazie dwóch zakładów – jednego funkcjonującego od 2001 r. w H. oraz drugiego opartego o termiczne przekształcanie odpadów o wydajności 120.000 Mg/rok.

W trakcie postępowania dwukrotnie (02.10.2009 r. i 18.03.2010 r.) obwieszczano o prowadzonym postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej, o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz o możliwości składania uwag i wniosków, w tym drugi raz po uzupełnieniu dokumentacji i raportu zgodnie z wezwaniami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (I i II etap postępowania z udziałem społeczeństwa). Po drugim obwieszczeniu składano RDOŚ dodatkowe wyjaśnienia, jednak uznano, że nie zmieniają one treści raportu, stąd nie dokonywano obwieszczeń po raz trzeci.

W drodze obwieszczenia poinformowano społeczeństwo o pozytywnych uzgodnieniach: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (z 31.05.2010 r.) oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (z 28.05.2010 r.), a również na stronie internetowej zamieszczono informację o wyjaśnieniach złożonych do raportu przez jego autorów oraz o wniosku o nadanie klauzuli wykonalności decyzji środowiskowej i złożonych w trakcie I i II etapu uwagach i wnioskach.

Organ wskazał, że w trakcie postępowania administracyjnego, w tym na I i II etapie udziału społeczeństwa wpłynęło szereg zapytań oraz wniosków i uwag.

Zapytania kierowane przez B. W. i Przewodniczącego Komitetu Obrony przed Lokalizacją Spalarni dotyczyły głównie lokalizacji inwestycji oraz jej wpływu na środowisko, zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B. oraz sprzeczności pomiędzy treścią raportu a treścią "Prognozy oddziaływania na środowisko zintegrowanego planu rozwoju transportu publicznego Miasta B. do roku 2015". Tym podmiotom wyjaśniono, że o lokalizacji inwestycji nie decyduje wynik oceny oddziaływania na środowisko, wymienione Studium nie jest aktem prawa miejscowego, natomiast raport i prognoza, choć obydwa te dokumenty dotyczą miasta B., to jednak przedstawiają stan środowiska oraz problem oddziaływania na nie w różnym ujęciu i stopniu: prognoza w skali całego miasta w odniesieniu do zagadnienia transportu publicznego, a raport w skali całego miasta, ale w odniesieniu do oddziaływania na środowisko tej konkretnej inwestycji.

W trakcie postępowania szereg wniosków, w tym dowodowych, złożyło Stowarzyszenie "E. B.", jednak nie zostały one uwzględnione. Organ argumentował m.in., że postępowanie środowiskowe, w ramach którego sporządza się raport, nie jest prowadzone w oparciu o zapisy ustawy o zamówieniach publicznych (stąd brak jest podstaw do przesłuchiwania podmiotu uczestniczącego w wykonaniu zamówienia na okoliczność spełniania kryteriów Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia), studium wykonalności przedsięwzięcia nie jest dokumentem weryfikowanym w postępowaniu środowiskowym, dlatego nie ma potrzeby wyjaśniać przyczyn częściowej niezgodności jego zapisów z raportem w zakresie dotyczącym optymalnej lokalizacji części przedsięwzięcia – instalacji termicznego przekształcania odpadów. Organ nie znalazł również podstaw do wyłączenia od udziału w sprawie na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. pracowników Departamentu Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej UM w B. oraz do przeprowadzenia postępowania transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla Republiki B. Odnośnie tego ostatniego wniosku wskazano, że przedmiotem analizy oddziaływania spalarni jest obszar położony w odległości mniejszej niż 10, 524 km, zatem nie sięga granicy państwa oddalonej o około 43 km. Wskazano, że emisja pyłu z emitora spalarni nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń średniorocznych na granicy z B. Nie stwierdził również organ zarzucanych przez Stowarzyszenie nieprawidłowości w zakresie informowania społeczeństwa o przebiegu postępowania.

Znaczny fragment uzasadnienia decyzji dotyczy sposobu rozpatrzenia uwag i wniosków zgłoszonych w trakcie I i II etapu postępowania z udziałem społeczeństwa (k. 27 – 96 I etap, k. 96 – 122 II etap). Organ przyjął następującą metodę ich rozpatrzenia: wskazanie podmiotu wnioskującego, wskazanie treści uwagi czy wniosku oraz wyjaśnienie organu, jak również wskazanie, która uwaga poszczególnego podmiotu została uwzględniona, a którą rozpoznano negatywnie.

Organ wskazał również, że w sprawie zgłoszono około 2.200 protestów, które – z uwagi na ich treść - nie zostały zakwalifikowane do rozpatrzenia jako uwagi czy wnioski.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, treść raportu i treść zgłoszonych uwag i wniosków ustalono, że wykluczyć należy wariant zerowy tj. niepodejmowanie realizacji przedsięwzięcia w zakresie gospodarowania odpadami w aglomeracji b. Natomiast za najbardziej korzystny spośród czterech wariantów uznano oznaczony numerem III, polegający na rozbudowie systemu selektywnego zbierania i odzysku odpadów oraz termicznego ich przekształcania bez wstępnego przetwarzania. W decyzji dokonano analizy oddziaływania na środowisko w fazie realizacji przedsięwzięcia oraz w fazie eksploatacji. Odnośnie fazy realizacji wskazano, że głównymi uciążliwościami będzie emisja hałasu oraz emisja gazów i pyłów związana z wykorzystaniem maszyn budowlanych, która nie będzie miała jednak charakteru stałego. Nastąpi również zniszczenie szaty roślinnej, która nie jest przyrodniczo cenna oraz w części zostanie wykorzystana ponownie, a w części dokonane będą nasadzenia. Odnośnie fazy eksploatacji inwestycji wskazano, że nastąpi emisja substancji do powietrza, jednak nie przekroczy ona dopuszczalnych poziomów oraz emisja hałasu, która dla najbliższych zabudowań mieszkalnych i terenów ochrony akustycznej nie przekroczony dopuszczalnych norm. Wytwarzane ścieki będą odprowadzane do miejskiej kanalizacji, a inne zagospodarowywane zgodnie z obowiązującymi normami. Inwestycja nie zakłóci stwierdzonych miejsc lęgowych ptaków i nie będzie kolidowała z innymi miejscami cennymi przyrodniczo.

Uwzględniono również tzw. efekt kumulacji zanieczyszczeń powietrza, jaki powstanie wskutek nałożenia się zanieczyszczeń z przedmiotowej inwestycji, z innych inwestycji miejskich, napływowych spoza miasta i z zagranicy. Nie stwierdzono niebezpieczeństwa przekroczenia dopuszczalnych norm.

Wskazano, że przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie wykazała, aby inwestycja oddziaływała na nie w sposób znaczący. Jest ona bezpieczna dla środowiska, w tym dla zdrowia ludzi.

Organ wskazał, że w postępowaniu umożliwiono stronom zapoznanie się z materiałem dowodowym w trybie art. 10 k.p.a., z której to możliwości skorzystały Stowarzyszenia "O." oraz Stowarzyszenie T. E. "S." wnosząc o odrzucenie wniosku inwestora o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Żądania nie uwzględniono wskazując, że rygor ten nie pozbawia stron korzystania ze swych uprawnień i zaskarżenia rozstrzygnięcia do organu II instancji, natomiast przyczyni się do terminowego przeprowadzenia procesu inwestycyjnego, w tym gwarantuje uniknięcie ryzyka cofnięcia finansowania ze środków unijnych. Stwierdzono, że inne żądania nie wnoszą do sprawy istotnych okoliczności. Nie mogły być natomiast uwzględnione uwagi podmiotu reprezentującego Rodzinne Ogrody Działkowe z uwagi na to, że nie był on stroną postępowania.

Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

O wydaniu powyższej decyzji środowiskowej z [...].06.2010 r. poinformowano strony obwieszczeniem na podstawie z art. 49 k.p.a. oraz art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli: Stowarzyszenie T. E. "S.", Stowarzyszenie F. Z. w B., Stowarzyszenie "O." w B. oraz Stowarzyszenie "E. B." w B.

Postanowieniem z [...].08.2010 r. SKO w B. wstrzymało wykonanie decyzji wskazując, że utrata środków unijnych nie jest wystarczającym argumentem na rzecz nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z [...].12.2010 r. SKO w B. uchyliło zaskarżoną decyzję z [...].06.2010 r. do ponownego rozpoznania wskazując, że jej elementy nie są dostosowane do składników decyzji wymaganych ustawą, zbyt ogólnie sformułowano warunki realizacji przedsięwzięcia oraz niewyczerpująco wyjaśniono element postępowania dotyczący transgranicznego oddziaływania inwestycji i konieczności ponownej oceny oddziaływania na środowisko, co było następstwem braków opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w tym zakresie. Pozytywnie oceniło natomiast SKO postępowanie w części dotyczącej oceny oddziaływania na środowisko wskazując na zachowanie i wyczerpanie trybu przewidzianego ustawą oraz zapewnienie we właściwym zakresie udziału społeczeństwa. Jak wskazało SKO, ponowne postępowanie ma dotyczyć wypełnienia braków uzgodnienia z RDOŚ oraz należy w drugiej decyzji poprawnie sformułować jej treść w części rozstrzygającej i argumentacyjnej.

W ponownie prowadzonym postępowaniu wystąpiono po raz kolejny do RDOŚ o uzgodnienie warunków realizacji inwestycji, które to uzgodnienie nastąpiło postanowieniem z [...].12.2010 r. zawierającym uzupełnioną argumentację w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę.

Następnie zastosowano tryb zawiadomienia stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i zgłoszenia wniosków, z której to możliwości skorzystało Stowarzyszenie F. Z. formułując 20 zarzutów, do których organ szczegółowo się ustosunkował (s. 142 – 149 decyzji) oraz A. P., którego stanowisko, w ocenie organu, nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na brak przymiotu strony u tego podmiotu.

W następstwie powyższego decyzją z 07.02.2011 r. Prezydent Miasta B. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych w B. składającego się z instalacji termicznego przekształcania odpadów, waloryzacji żużla, zestalania i chemicznej stabilizacji popiołów i stałych pozostałości z systemu oczyszczania spalin. Inwestycja została zaplanowana w B. przy ul. G. A. na nieruchomościach o numerach geodezyjnych [...] w obrębie 13. Ma stanowić realizację projektu "Zintegrowany system gospodarki odpadami dla aglomeracji b." finansowanego z udziałem środków unijnych z Funduszu Spójności, obsługiwać region zamieszkały przez około 390.000 mieszkańców, w tym miasto B. oraz miasta i gminy: C., C. B., D. D., G., J. K., M., S., W., Z. W decyzji wskazano szczegółowo obiekty i urządzenia niezbędne do funkcjonowania Zakładu oraz podstawowe parametry jego funkcjonowania (część I pkt 1 decyzji). Określono również warunki wykorzystywania terenu w fazie eksploatacji i użytkowania, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony wartości przyrodniczych oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (część I pkt 2), warunki ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji budowlanej (część I pkt 3 decyzji). W punktach 4 i 5 części I decyzji wskazano, że nie nałożono wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych oraz w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko.

W punkcie 1 części II decyzji nałożono obowiązek zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w punkcie 2 nie nałożono obowiązku wykonania kompensacji przyrodniczej.

W części III nie stwierdzono konieczności ustalenia obszaru ograniczonego użytkowania.

W części IV nałożono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem pozwolenia na budowę.

W części V nie nałożono obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem pozwolenia na budowę.

W części VI nałożono obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie emisji substancji i energii z instalacji.

W części VII nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu środowiskowym faktycznie dokonano oceny oddziaływania na środowisko trzech instalacji wchodzących w skład przedsięwzięcia: termicznego przekształcania odpadów, waloryzacji żużla oraz zestalania i chemicznej stabilizacji popiołów i stałych pozostałości z systemu oczyszczania spalin. W wyniku tej ponownej już oceny organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, stwierdzono również konieczność prowadzenia monitoringu oddziaływania inwestycji na środowisko. Nie ustalono wymagań w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych z uwagi na brak podstaw do zaliczenia inwestycji do przedsięwzięć o zwiększonym lub dużym ryzyku takich awarii. Zdaniem organu brak było również podstaw do nakazania utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W pozostałym zakresie organ I instancji skupił się na wypełnieniu zaleceń SKO z decyzji kasatoryjnej z [...].12.2010 r.

Organ uzupełnił argumentację w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania inwestycji oraz przeprowadzenia postępowania w zakresie ponownej oceny oddziaływania na środowisko przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W pierwszej wymienionej kwestii wskazał, że brak jest podstaw do określenia wymagań co do oddziaływania transgranicznego, bowiem ustalono że stężenia zanieczyszczeń w powietrzu nie będą przekraczały 10 % dopuszczalnych poziomów i nie będą przekraczały granic B., a z pewnością nie dotrą do granicy z R. B. Natomiast w zakresie kwestii wykonania ponownej oceny wskazano, że posiadane dane na etapie wydawania decyzji środowiskowej nie pozwoliły w sposób wystarczający ocenić oddziaływania inwestycji na środowisko. Będzie to możliwe w szerszym zakresie dopiero przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza, że możliwe jest wówczas zastosowanie nowszych technologii i znane będą szczegółowe parametry techniczne inwestycji. Te okoliczności nakazują dokonać ponownego przeliczenia przewidywanych oddziaływań. Stąd nałożenie obowiązku ponownej oceny na etapie budowlanym. Uzasadnia ją również wzgląd na ochronę występujących na terenie inwestycji gatunków ptaków objętych Dyrektywą "siedliskową": pary gąsiorka i pary lerki. W tym przedmiocie wskazano, że inwestycja może spowodować zanik siedliska gniazdowania tych gatunków, jednak fakt znajdowania się w bliskiej odległości innych siedlisk tych ptaków oraz zjawisko synatropizacji (gniazdowania na terenie siedzib ludzkich) może również wykluczyć wpływ inwestycji na ten gatunek. Precyzyjna odpowiedź na to pytanie będzie możliwa po ustaleniu szczegółowych parametrów inwestycji, konsultacji z ornitologiem, co nastąpi w ponownej ocenie oddziaływania na środowisko przed wydaniem pozwolenia na budowę. Wówczas możliwe będzie jeszcze zastosowanie dodatkowych rozwiązań proekologicznych, jeśli wyniki oddziaływania okażą się bardziej niekorzystne niż ustalone obecnie.

Odnosząc się do pozostałych zaleceń SKO z decyzji kasatoryjnej wskazano, że nie będzie dochodziło do kumulowania się emisji do powietrza, bowiem sporna inwestycja przyczyni się do ograniczenia emisji z kotłowni komunalnych. Również nie zastosowano, wbrew zaleceniom SKO, przepisu art. 82 ust. 2 pkt 2 ustawy z 03.10.2008 r., bowiem zdaniem organu I instancji dotyczy on inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a do takich przedmiotowa nie należy. Nie stwierdzono obowiązku przeniesienia parametrów szczegółowych inwestycji (pracy instalacji i wielkości emisji) z raportu do decyzji środowiskowej, bowiem ustalenia w tym zakresie powinny się znaleźć w pozwoleniach na emisję do środowiska substancji i energii, których rolę dla analizowanej inwestycji będzie pełniło pozwolenie zintegrowane wydane na podstawie art. 180 prawa ochrony środowiska. Inwestor będzie zobowiązany je uzyskać przed rozpoczęciem eksploatacji instalacji. Natomiast obowiązek monitorowania emisji do powietrza wynika z obowiązujących w Polsce regulacji unijnych, stąd nie ma potrzeby wskazywania na ten obowiązek w decyzji środowiskowej. Wskazano, że raport zawiera analizę w zakresie wpływu inwestycji na stan akustyczny środowiska. Wynika z niej, iż na terenach mieszkaniowych nawet przy funkcjonowaniu inwestycji całą dobę nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych wskaźników.

Realizując zalecenia SKO odnośnie konieczności ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Stowarzyszenia "E. B." wyjaśniono, że:

- wskazanie miejsca do wykonywania pomiarów udziału energii nastąpi na etapie pozwolenia na budowę i w ten sposób zostanie spełniony wymóg rozporządzenia Ministra Środowiska z 02.06.2010 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów komunalnych, które weszło w życie po wydaniu pierwszej decyzji środowiskowej,

- uszczegółowiono i doprecyzowano zapisy decyzji wskazane przez Stowarzyszenie jako niejasne, a dotyczące odprowadzania odpadów stałych i płynnych, funkcjonowania placu sezonowania żużla, zaprojektowania zbiornika na olej niezbędny do startu instalacji, wysokości komina i prędkości wylotu spalin, funkcjonowania punktu przyjęcia i ewidencjonowania odpadów, parametry emitorów i emisji z linii termicznego przekształcania odpadów, sposobu magazynowania i odprowadzania odpadów i ścieków, w tym odpadów niebezpiecznych i przeznaczonych do odzysku lub unieszkodliwienia, projektu nasadzeń, oznakowania miejsc składowania substancji niebezpiecznych, wyposażenia instalacji w system wentylacyjny i filtrowania.

W kwestii nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wskazano, że po uzgodnieniach z przedstawicielem Ministerstwa Środowiska i po uchyleniu poprzedniej decyzji środowiskowej ustalono maksymalny termin przedłożenia nowej decyzji środowiskowej do 15.02.2011 r. Jego dopełnienie spowoduje możliwość wykorzystania dostępnych i zadeklarowanych środków na realizację przedsięwzięcia, a jego niedochowanie – przekształcenie projektu przygotowawczego w dokumentację aplikacyjną i utratę większej części tych środków. Dlatego uznano, że zostały spełnione przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności z art. 108 k.p.a., w tym istnieje zagrożenie ważnego interesu Miasta B. – zwłaszcza że decyzja środowiskowa jest niezbędna do uzyskania decyzji lokalizacyjnej, której brak jest równoznaczny z pozbawienie szansy na uzyskanie dofinansowania. Wskazano, że podjęto również działania realizacyjne odnośnie drugiego elementu systemu gospodarki odpadami w aglomeracji b. – budowy Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych w H. (uzyskano decyzję środowiskową i lokalizacyjną). Zdaniem organu fakt finansowania projektu z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2012 stanowi istotny interes społeczny. Charakter inwestycji pokrywa się nadto z realizacją celu publicznego z art. 6 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc leży również w interesie ogółu mieszkańców, którzy ponoszą ciężary finansowe na cele komunalnej gospodarki odpadami. Wskazano również, że dokumenty dotyczące inwestycji (studium wykonalności, raporty) jednoznacznie wskazują na konieczność głębokiej modyfikacji obecnego systemu gospodarki odpadami, bowiem funkcjonujący w obecnym kształcie w krótkim czasie może przestać spełniać warunki wymagane prawem i skutkować nałożeniem na Miasto B. opłat sankcyjnych.

Odwołania od powyższej decyzji z [...].02.2011 r. złożyły Stowarzyszenie "O." w B., Stowarzyszenie "E. B." w B. oraz Stowarzyszenie F. Z. w B.

Stowarzyszenie ""O." zarzuciło decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nierzetelną analizę raportu, brak obiektywizmu w jego ocenie oraz nieuwzględnienie wszystkich wniosków dowodowych zgłoszonych na etapie udziału społeczeństwa, jak również naruszenie prawa materialnego tj. art. 42 pkt 2, art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 8 5 ust. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z 03.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez nieuwzględnienie wyników postępowania z udziałem społeczeństwa. Jako główny zarzut podniesiono brak odpowiedniego i kompleksowego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który nie jest zgodny z załącznikiem IV Dyrektywy 85/337/EWG w sprawie oceny skutków niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć dla środowiska, nie jest zgodny z art. 66 ustawy z 03.10.2008 r. oraz z krajowymi i wspólnotowymi wytycznymi, zaleceniami i "dobrymi praktykami" w sprawie przeprowadzenia ocen oddziaływania na środowisko. Również zdaniem skarżącego organ bezkrytycznie zaakceptował treść wniosku inwestora oraz tezy przedstawione w raporcie. W odwołaniu na kilkunastu stronach przedstawiono również 14 szczegółowych zarzutów wobec decyzji. Zarzuty przedstawiono również wobec postanowień uzgadniających, wytykając im nieprecyzyjność, wydanie bez pogłębionej analizy rozwiązań przyjętych do oceny. Zauważono, że nierzetelnie przedstawiono przebieg konsultacji społecznych.

W odrębnym piśmie procesowym, również zatytułowanym "Odwołanie", zakwestionowano rozstrzygnięcie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.

Do odwołania załączono opinię mgr inż. K. O. na temat zgodności raportu z przepisami ochrony środowiska.

Stowarzyszenie "E. B." we własnym odwołaniu wskazało, że decyzja rażąco narusza przepisy prawa, stwarza drastyczne zagrożenie finansów samorządu gminnego i fizyczne niebezpieczeństwo dla mieszkańców miasta. Nie służy również interesowi społecznemu. Wniosło o umorzenie postępowania. Stowarzyszenie sformułowało zarzuty błędów formalnych i materialnych decyzji w jedenastu punktach szczegółowo opisanych w odwołaniu. Wniosło również o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Do odwołania załączono uwagi do realizacji inwestycji przedstawione przez: prof. T. C., mgr inż. S. K. oraz dr hab. T. S.

Stowarzyszenie F. Z. zarzuciło decyzji środowiskowej: błędny wybór oleju opałowego, nieprawidłową lokalizację system sortowania odpadów, bezpodstawność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, błędnie ustalony termin końcowy zgłoszenia odwołania, niedostosowanie parametrów inwestycji do obowiązujących norm w zakresie ochrony środowiska, co spowoduje zatruwanie wód w W. i J., wywołanie wydaniem decyzji podwyżki opłat za odbiór odpadów, niezastosowanie pięciostopniowego systemu oczyszczania spalin, niewyznaczenie rozprawy administracyjnej, błędne twierdzenie o produkcji energii przez spalarnię, spowodowanie zwiększenia ruchu samochodowego w wyniku funkcjonowania inwestycji, niewyłączenie Prezydenta Miasta od rozpoznania sprawy, niepowtórzenie konsultacji społecznych, nierzetelność raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nieuwzględnienie zlokalizowania w sąsiedztwie Uzdrowiska S., nieprzeprowadzenie transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko, wpływu inwestycji na obszar Natura 2000 oraz brak odniesień do istniejącego poziomu zanieczyszczenia środowiska (w tym wywołanego emisją hałasu).

Decyzją z [...].05.2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję środowiskową wskazując na bezzasadność zarzutów zawartych w odwołaniach.

Co prawda organ odwoławczy ocenił jako bezpodstawne nadanie decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności, ale jednocześnie wskazał, że pozostaje to bez wpływu na sytuację stron postępowania, bowiem przedmiotowe rozstrzygnięcie nie rodzi nieodwracalnych skutków o charakterze materialnym. Wywiódł natomiast, że prawidłowo inwestycja została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obligatoryjne jest przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenie raportu. Zdaniem organu odwoławczego brak zastrzeżeń w decyzji kasatoryjnej z [...].12.2010 r. do przeprowadzenia procedury udziału społeczeństwa spowodował, że możliwe było odstąpienie od jej powtórzenia przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w I instancji. SKO podkreśliło związany charakter decyzji środowiskowej, która powinna zostać wydana na wniosek inwestora, jeśli spełnia on wymagania przewidziane ustawą oraz zawiera niezbędne załączniki, jak również gdy przedsięwzięcie nie jest sprzeczne z prawem, także prawem miejscowym, nie zostanie wydana odmowa uzgodnienia warunków jego realizacji, gdy nie będzie ono negatywnie oddziaływało na środowisko. Wszystkie warunki wydania decyzji środowiskowej zdaniem Kolegium w sprawie zaistniały. W szczególności wnioskodawca przedłożył wniosek wraz z wymaganymi załącznikami, w tym raportem, które to dokumenty wyczerpują wymagania ustawowe. Dokumentację uzupełniono o poprawioną wersję raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Kolegium pozytywnie oceniło ustalenia pierwszoinstancyjne dotyczące kręgu stron postępowania wskazując, że prawidłowo zastosowano art. 28 k.p.a. i uznano za strony tylko te podmioty, na których nieruchomościach będzie inwestycja realizowana lub na których będzie oddziaływać oraz prawidłowo uznano, że zgłaszające się w postępowaniu organizacje ekologiczne ze względu na ich cele statutowe mogą być stroną postępowania środowiskowego. Zdaniem SKO bez zastrzeżeń należy ocenić sposób zapewnienia społeczeństwu udziału w postępowaniu, bowiem organ dwukrotnie informował o postępowaniu drogą obwieszczenia, w tym drugi raz po złożeniu uzupełnionego raportu, prawidłowo zawiadomił o terminie zgłaszania uwag i wniosków oraz o sposobie ich rozpatrzenia, czyniąc to w sposób uporządkowany i przedstawiając wyczerpującą argumentację własnego stanowiska, które organ odwoławczy w pełni zaakceptował jako zgodną z prawem. W ocenie Kolegium uzyskane ponownie postanowienie uzgadniające z [...].12.2010 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie zawiera uchybień, którym dotknięte było pierwsze postanowienie uzgadniające tego organu. Uzasadniono w nim konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania poprzedzającego uzyskanie pozwolenia na budowę oraz brak konieczności przeprowadzenia postępowania w zakresie transgranicznego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Jako prawidłowe oceniono postanowienie uzgadniające Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...].05.2010 r. Odnośnie przedłożonych przez inwestora dwóch wersji raportu, drugiej będącej uzupełnioną wersją pierwszego, wskazano że dokument ten spełnia wymagania formalne art. 66 ustawy z 03.10.2008 r., zawiera ocenę pod kątem występowania obszarów Natura 2000, ocenę transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz porównanie proponowanej techniki z najlepszymi dostępnymi technikami. Podniesione wobec niego w odwołaniu zarzuty, wsparte stanowiskami naukowców, zmierzają do zakwestionowania realizacji inwestycji, natomiast nie zawierają wskazania naruszenia przepisów prawa. Również nie przedłożono ekspertyz mogących stanowić kontrdowód przeciwko raportowi. Wskazano, że kolejny raport będzie wymagany przed wydaniem pozwolenia na budowę i będzie on bardziej szczegółowy, bowiem etap wydania decyzji środowiskowej nie wymaga takiej szczegółowości zagadnień, jak to poruszono w odwołaniach, jest bardziej etapem ogólnych prognoz i ocen.

Kolegium odrębnie ustosunkowało się do zarzutów zawartych w poszczególnych odwołaniach.

Odnośnie odwołania Stowarzyszenia "O." wskazano, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, bowiem nie naruszono zasad postępowania wyjaśniającego, gdyż szczegółowo analizowano dokumenty przedkładane przez strony, ustosunkowano się do wszystkich uwag i wniosków, w tym także dowodowych odnośnie przesłuchania świadków, a brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej nie ma wpływu na wynik sprawy wobec dwukrotnie umożliwionego udziału społeczeństwa w postępowaniu. Podobnie bezzasadny jest zarzut braku obiektywizmu, zwłaszcza że w postępowaniu wypowiadały się z głosem uzgadniającym również inne organy, w tym Regionalna Komisja ds. Oceny Oddziaływania na Środowisko, których uwagi zostały przez organ pierwszoinstancyjny uwzględnione. W stosunku do poszczególnych zarzutów szczegółowych wskazano, że: poprawnie dokonano w raporcie analiz morfologii i kaloryczności odpadów na podstawie danych ze sporządzonego w 2007 r. "Badania składu morfologicznego odpadów komunalnych na potrzeby przygotowania przedsięwzięcia: Zintegrowany system gospodarki odpadami aglomeracji b."; w sposób wyczerpujący wykazano, że inwestycja nie należy do zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku awarii przemysłowej; w raporcie w sposób wystarczający przeanalizowano cztery dostępne warianty technologiczne uzasadniając wybór najkorzystniejszego i wskazując brak podstaw do odmowy ustalenia warunków środowiskowych; w sposób wyczerpujący i przekonujący uzasadniono wybór technologii waloryzacji żużla oraz zestalania i chemicznej stabilizacji popiołów i stałych pozostałości z systemu oczyszczania spalin; podano wielkości emisji z linii termicznego unieszkodliwiania odpadów dla spornej instalacji oraz ustalono maksymalną normę poziomu stężenia pyłów z wylotów emisyjnych; wskazano, że sposobem wykluczającym trafienie do spalarni odpadów niebezpiecznych będzie selektywna ich zbiórka (która nie jest przedmiotem inwestycji), kontrola rodzaju i ilości przyjmowanych i wytwarzanych odpadów, w tym podano również sposoby usuwania odpadów; właściwym etapem monitorowania zanieczyszczeń jest etap wydawania pozwolenia zintegrowanego; inwestycja spełnia wymagania prawne w zakresie norm emisyjnych; w trakcie eksploatacji nie dojdzie do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, a jedyne naruszenia mogą wystąpić na etapie budowy; brak jest podstaw do stwierdzenia transgranicznego oddziaływania na środowisko (pył PM2.5 mimo możliwości transportowania na odległości 2.500 km nie będzie w trakcie emisji w stężeniu przekraczającym normy); ustaleń w zakresie ochrony przyrody dokonano uzgadniając ten temat z regionalnym organem ochrony środowiska (RDOŚ), a dodatkowe ustalenia będą możliwe na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko w procesie budowlanym; udzielone odpowiedzi organu na zastrzeżenia były sformułowane jasno i precyzyjnie; decyzja środowiskowa nie jest miejscem określania szczegółowych parametrów technologicznych inwestycji i nie określa się w niej elementów, które powinien zawierać projekt budowlany, natomiast w celu zapewnienia na etapie budowlanym właściwych rozwiązań w zakresie ochrony środowiska nałożono obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko; prawidłowo zostały sporządzone postanowienia uzgadniające, które zawierają wszystkie elementy wymagane ustawą. Kolegium nie podzieliło zarzutów dotyczących nieprawidłowego przeprowadzenia etapu z udziałem społeczeństwa, bowiem przeprowadzono cztery wymagane ustawą etapy (art. 33 ust. 2 ustawy z 03.10.2008 r.), przy czym dwukrotnie obwieszczano o możliwości składania uwag i wniosków z uwagi na znaczne uzupełnienie raportu.

Odnośnie odwołania Stowarzyszenia "E. B." wskazano, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Zdaniem Kolegium decyzja środowiskowa nie jest miejscem oceny finansowych możliwości realizacji przedsięwzięcia. W kwestii zarzutów szczegółowych wyjaśniono, że część z nich pokrywa się z zarzutami Stowarzyszenia "O.", stąd w tym zakresie odesłano do wyjaśnień już przedstawionych. W pozostałym zakresie wskazano: odnośnie stanowisk wskazanych przez odwołującego się jako eksperckie wyjaśniono, że raport został również sporządzony w sposób profesjonalny i oceniony przez organ ochrony środowiska, stąd podnoszone wobec niego zarzuty powinny mieć charakter ekspertyz, a nie prywatnych opinii; brak podstaw do prowadzenia dodatkowych badań ekologicznych wobec faktu nieemitowania do środowiska zanieczyszczeń oddziałujących bezpośrednio na jakość gruntu i wody gruntowe, zwłaszcza że inwestor będzie miał obowiązek monitorowania wód podziemnych; w obrocie nie funkcjonują dwa rozstrzygnięcia, ale jedno – wydane po decyzji kasatoryjnej SKO; organ I instancji nie miał obowiązku śledzenia prywatnych komentarzy na temat inwestycji zamieszczanych na stronach internetowych. W następnej kolejności Kolegium ustosunkowało się do poszczególnych zarzutów zawartych w załączniku do odwołania, a sporządzonych przez prof. T. C, dr hab. T. S, mgr inż. S. K.

Odnośnie tez prof. T. C. wskazano, że większość z nich zawiera szczegółowe uwagi techniczne do budowy instalacji termicznego unieszkodliwiania odpadów (wtrysk stałego mocznika do komory paleniskowej, zastosowanie filtrów workowych, wykonanie projektu sieci piezometrów), które będą mogły zostać rozpatrzone dopiero na etapie pozwolenia na budowę. Bezpodstawne są zarzuty dotyczące emisji hałasu przez maszyny budowlane, zagwarantowania dopuszczalnego poziomu stężenia pyłu na wylocie spalin, wysokości komina wylotowego, sposobu rejestracji pomiarów emisji substancji do powietrza, kompensacji przyrodniczej i wykonania badań po uruchomieniu instalacji. Rozwiązania w tym zakresie przyjęto zgodnie z obowiązującymi przepisami lub też nie uwzględniono ich z uwagi na to, że nie dotyczą inwestycji (np. warunki kompensacji przyrodniczej, co potwierdziło uzgodnienie RDOŚ).

Odnośnie tez dr hab. inż. T. S. wskazano, że określenie strumienia odpadów kierowanych do instalacji określono na podstawie prognozy z 2007 r.; organ nie miał możliwości modyfikacji zakresu inwestycji, a jedynie ustalał warunki środowiskowe w oparciu o wniosek inwestora, stąd trudno ustosunkować się do zarzutu o konieczności innego zaprojektowania inwestycji (dwie linie technologiczne, zmienność przerobowa instalacji); brak było konieczności oceny sytuacji awaryjnych, skoro instalacji nie zaliczono do zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku awarii; zapewniono możliwość monitorowania emisji substancji do powietrza; brak jest przepisów dotyczących ochrony przed uciążliwością odorową; instalacja nie będzie emitować ścieków przemysłowych; funkcjonowanie podobnej instalacji w Wielkiej Brytanii to wyłącznie sytuacja przykładowa.

Odnośnie tez mgr. inż. S. K. wskazano, że decyzja zawiera wskazanie braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania transgranicznego z B., natomiast Uzdrowisko S. nie zostało uwzględnione w obliczeniach oddziaływania inwestycji na środowisko z uwagi na położenie w odległości przekraczającej 10, 5 km – obowiązującej dla tego typu obliczeń na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z 26.01.2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87).

Kolegium wskazało również, że przedłożona przez Stowarzyszenie "E. B." decyzja środowiskowa dla zakładu termicznego w R. Ś. w zakresie stanu faktycznego nie wykazuje podobieństwa z sytuacją rozpoznawaną.

Odnośnie odwołania Stowarzyszenia F. Z. wskazano, że również nie zasługuje ono na uwzględnienie, a w większości zawiera ono zarzuty, do których Kolegium już się ustosunkowało. Uzupełniająco wskazano jedynie, że do inwestora należy wybór rodzaju paliwa wspomagającego proces spalania; przedstawiono analizę czterech wariantów inwestycji i uzasadniono dokonany wybór; decyzja określa zakazy, ograniczenia oraz dopuszczalny sposób zagospodarowania na obszarze całej strefy; prawidłowo doręczono decyzję przez obwieszczenie zgodnie z art. 49 k.p.a.; do inwestycji nie ma zastosowania art. 73 ustawy z 03.10.2008 r.; proponowany system oczyszczania spalin zapewnia dotrzymanie standardów emisyjnych; instalacja spełnia wymagania najnowszych dostępnych technik i nie będzie negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000.

Skargę na decyzję SKO z [...].05.2011 r. złożyło do sądu administracyjnego Stowarzyszenie "E. B.", Stowarzyszenie "O." oraz Stowarzyszenie F. Z.

Stowarzyszenie "E. B." wnosząc o uchylenie decyzji i zgłaszając wnioski dowodowe: powołania biegłych, rzeczoznawców i ekspertów na okoliczność określenia oddziaływania spalarni na Uzdrowisko S. oraz obszar Natura 2000 i przesłuchania w charakterze świadka inż. S. W. na okoliczność prawidłowości sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i prawidłowości argumentacji zawartej w decyzji środowiskowej odnośnie zamknięcia oddziaływania inwestycji w granicach działki. Zarzuty sformułowano natomiast w 35 punktach, których treść jest następująca:

- nierozważenie przez SKO, czy spełnione zostały warunki nadania decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a., a jedynie wskazanie, że rygor ten nie ma znaczenia dla wykonania decyzji;

- naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a. (w związku z art. 37 pkt 2 ustawy z 03.10.2008 r.) w związku z art. 140 k.p.a. poprzez lakoniczne ustosunkowanie się do zarzutów odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie, bezkrytyczne przyjęcie wyjaśnień inwestora i twierdzeń zawartych w raporcie oraz brak krytycyzmu w ocenie decyzji I instancji. Zdaniem skarżącego pominięto konieczność przeprowadzenia formalnej rozprawy administracyjnej, nie uwzględniono konieczności przeprowadzenia następujących dowodów: opinii Krajowej oraz Regionalnej Komisji Ocen Oddziaływania na Środowisko, koreferatu do raportu, nie uwzględniono wyniku konsultacji społecznych, które wskazały na negatywne nastawienie lokalnego społeczeństwa do inwestycji. Także nie uwzględniono innych wariantów lokalizacji inwestycji, jej oddziaływania na obszar Natura 2000 i oddziaływania transgranicznego oraz na sąsiednie tereny uzdrowiskowe. Nie udzielono dostatecznych informacji o systemach tłumienia hałasu, nie przeprowadzono wyczerpującej analizy toksyczności odpadów.;

- nieuwzględnienia przedstawionych opinii ekspertów, mimo że w poprzedniej decyzji odwoławczej SKO wytknęło stronie brak przedłożenia specjalistycznych analiz stanowiących kontrdowód dla raportu. Obecnie przedłożone zostały pominięte i potraktowane jako stanowiska autorów, mimo że zostały sporządzone przez specjalistów posiadających stosowne kompetencje, poparte tytułami naukowymi, do oceny inwestycji;

- oparcia decyzji na niekompletnym raporcie, którego zgodności z art. 66 i 68 ustawy z 03.10.2008 r., zdaniem skarżącego, SKO nie oceniło. Skarżący wskazał, że bezpodstawne jest argumentowanie, że bardziej szczegółowe rozwiązania powinny się znaleźć w decyzji środowiskowej wydawanej przed pozwoleniem na budowę. Wskazało kilkanaście nieprecyzyjnych, w ocenie skarżącego, zapisów decyzji środowiskowej. Wytknęło również nieprecyzyjność ustaleń zawartych w postanowieniach uzgadniających;

- nieustosunkowania się do wszystkich zgłoszonych uwag i wniosków. Jego zdaniem zapewniono jedynie cząstkowy, a nie pełny udział społeczeństwa w postępowaniu oraz wybiórczo potraktowano złożone skargi i wnioski, bowiem rozpatrzono tylko te wniesione w trakcie wyłożenia raportu do publicznej wiadomości;

- wykluczenia możliwości transgranicznego oddziaływania inwestycji na środowisko w sytuacji przyznania, że pył PM2.5. może przemieszczać się na odległości około 2.500 km. Zdaniem skarżącego brak dolnego progu oddziaływania na środowisko przedmiotowego pyłu oznacza, że zawsze powinien on być potraktowany jako w sposób znacząco szkodliwie oddziałujący na zdrowie ludzi. Dlatego niepoinformowanie strony białoruskiej o inwestycji należy uznać za niezgodne z prawem międzynarodowym, w tym Konwencją w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości sporządzonej w Genewie dnia 13.11.1979 r. (Dz. U. z 1985 r., Nr 60, poz. 311) oraz Konwencją o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym (Dz. U. z 1999 r., Nr 96, poz. 1110).

- nietrafnej lokalizacji spalarni, a w szczególności nieprawidłowej oceny wielkości emisji, który, zdaniem skarżącego, został oparty na nieobowiązujących przepisach prawa oraz nieprzeprowadzonej w sposób prawidłowy ocenie uciążliwości inwestycji;

- nieprzeprowadzenia oceny oddziaływania spalarni na Uzdrowisko S. oraz powtórzono w nim zarzut braku oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Wskazano, że inwestycja znajduję się w odległości około 5 km od strefy C stanowiącej otulinę Uzdrowiska, co wyklucza dopuszczalność lokalizacji inwestycji, której strefa oddziaływania ma wynosić 10,524 km;

- nieuwzględnienia programu ochrony powietrza dla aglomeracji b. oraz wymagań dyrektywy CAFE (nr 2008/50/WE z 21.05.2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy;

- zawarcia w decyzji błędnych ustaleń w zakresie oddziaływania hałasu inwestycji na tereny sąsiednie. Wskazano, że nie odniesiono ocen do wymagań dopuszczalnych dla ptaków z obszaru leśnego oraz dla obszaru otwartego oraz nie wskazano, jaki hałas należy mierzyć w trakcie eksploatacji inwestycji (przemysłowy, drogowy);

- niezakwalifikowania inwestycji do zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia awarii. Zdaniem skarżącego raport nie przedstawia wszystkich potencjalnych sytuacji awaryjnych w spalarni;

- nieodniesienia się w decyzji do kwestii gospodarki odpadami poprocesowymi, którą reguluje rozporządzenie Ministra Środowiska z 13.05.2004 r. w sprawie warunków, w których uznaje się, że odpady nie są niebezpieczne, rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 07.09.2005 r. w sprawie kryteriów oraz procedur dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów danego typu, rozporządzenia Rady Ministrów z 02.01.2007 r. w sprawie wymagań dotyczących zawartości naturalnych izotopów promieniotwórczych;

- braku w uzasadnieniu decyzji środowiskowej oraz raporcie przyjęcia koncepcji budowy spalarni w zakresie spełniania wymagań Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z 19.11.2008 r. w sprawie odpadów, która przewiduje określoną hierarchię postępowania przy unieszkodliwianiu odpadów ;

- niezgodności raportu z następującymi aktami prawnymi: załącznikiem IV dyrektywy 85/337/EWG w sprawie oceny skutków niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć dla środowiska, art. 66 ustawy z 03.10.2008 r., z krajowymi i wspólnotowymi wytycznymi, zaleceniami i "dobrymi praktykami" w sprawie przeprowadzenia ocen oddziaływania na środowisko, z art. 9 ust. 2 rozporządzenia 1083/2006 WE ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności, z art. 154.I) Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych. Zdaniem skarżącego niekompletność raportu w świetle powyższych regulacji wynika z faktu niedokładnego uwzględnienia nie tylko wpływu bezpośredniego inwestycji na środowisko, ale również wpływu pośredniego;

- niekompletności raportu w zakresie wskazania działań minimalizujących negatywne oddziaływania inwestycji na środowisko;

- błędnego ustalenia w raporcie wielkości emisji spalin. Wskazano, że obliczono emisję na podstawie wielkości z innych instalacji nie uwzględniając, że instalacje podane jako podobne mają szereg dodatkowych rozwiązań dotyczących oczyszczania spalin;

- konkretnych uchybień nazwanych przez skarżącego uchybieniami merytorycznymi, które sformułował w 45 punktach, spośród których: punkty 1 – 6, 8 odnoszą się do przyjęcia rozwiązań oderwanych od składu morfologicznego odpadów, które mają być dostarczane do spalarni, punkt 7 dotyczy błędnego wyboru wariantu III inwestycji, opartego na prowizorycznej analizie wariantów technologicznych i technicznych systemu zagospodarowania odpadów, punkty 9, 14, 15, 16, 17 dotyczą przyjęcia zbyt optymistycznego, zdaniem strony, wariantu możliwości gospodarczego wykorzystania odpadów paleniskowych oraz niezagwarantowania właściwej gospodarki odpadami poprocesowymi i ich monitorowania, punkt 10 dotyczy nieprzewidzenia rozwiązań dla sytuacji awaryjnych, punkt 11 dotyczy nieskoordynowania budowy spalarni z innymi inwestycjami gospodarki odpadowej na terenie województwa podlaskiego, punkty 12 i 13 dotyczą niewskazania w raporcie kosztu unieszkodliwiania odpadów i prognozy ilości odpadów trafiających do unieszkodliwiania, punkt 18 dotyczy niedostosowania wielkości produkcji ciepła do istniejącego zapotrzebowania, punkt 19 dotyczy nieprzewidzenia w spalarni dwóch niezależnych linii termicznego przekształcania odpadów, co mogłoby lepiej dostosować inwestycję do wielkości zapotrzebowania, punkt 20 zawiera propozycję zmodyfikowania technologii oczyszczania spalin, punkty 21, 22 i 23 dotyczą monitoringu spalin - skarżący wskazuje, że nie przewidziano udostępniania wyników monitoringu on-line, systemu sprawdzania zgodności spalin dowożonych z poddanymi procesowi utylizacji, systemu monitorowania emisji dioksyn i furanów, metali ciężkich i rtęci lotnej, czego wymaga dyrektywa IPPC 2008/1/EU, punkt 24 dotyczy nieprzewidzenia wystąpienia emisji odorów z placu przyjęcia, punkt 25 dotyczy braku wyliczenia odcieku z systemu mokrego odprowadzania żużla, punkt 26 dotyczy niekompatybilności treści załącznika 8.1 z charakterem spornej instalacji, punkty 27 – 32 dotyczą zastrzeżeń skarżącego do konkretnych rozwiązań technologicznych instalacji, punkt 33 dotyczy niewskazania parametrów procesu spalania ani parametrów pracy instalacji, które należy monitorować, punkt 34 dotyczy rozwiązań, które zdaniem skarżącego zbyt późno sygnalizują przekroczenia dopuszczalnych norm emisji, punkt 35 dotyczy niewskazania miejsc poboru próbek do analizy wpływu na ludzi zagrożenia polichlorowanymi trwałymi związkami organicznymi, punkt 36 dotyczy błędnego wskazania w decyzji braku podstaw do nałożenia obowiązku kompensacji przyrodniczej w sytuacji nieokreślenia braku przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu dla ptaków, punkt 37 – 45 zawierają uwagi i zastrzeżenia skarżącego do zawartych w decyzji konkretnych twierdzeń organu, który wydał decyzję środowiskową, w szczególności zakwestionowano w nich sposób ustalenia stężeń emisji do powietrza, nieuwzględnienie zagrożenia ozonem, nieuwzględnienie emisji amoniaku, systemu monitorowania emisji rtęci, zafałszowania parametrów wariantów realizacji inwestycji. Skarżący oświadczył, że szczegółowo powyższe kwestie zostały omówione w załączonych do odwołaniach opiniach eksperckich, które należy traktować jak załącznik do skargi;

- błędnego przypisania skarżącemu akceptacji treści pierwszej decyzji środowiskowej, co ma wynikać z niepoparcia skargi na kasatoryjną decyzję SKO;

- nieprzyznania członkowi Stowarzyszenia – K. P. statusu strony w postępowaniu;

- arbitralnego, zdaniem skarżącego, określenia stron postępowania oraz wybiórczego traktowania stron (jego zdaniem jednym doręczano decyzję, innym tylko obwieszczano);

- braku wyjaśnienia w zaskarżonej decyzji w jaki sposób i na podstawie jakich obliczeń ustalono, że oddziaływanie inwestycji ograniczy się wyłącznie do granic działki inwestora;

- braku przewidzenia w decyzji skutecznego systemu kontroli nad odpadami niebezpiecznymi;

- nieprzeprowadzenia przed wydaniem decyzji badań geologicznych terenu inwestycji;

- niezabezpieczenia wód gruntowych przed szkodliwym wpływem inwestycji;

- braku wszechstronnego rozważenia przyjętych w decyzji metod waloryzacji i wykorzystania żużla.

W skardze Stowarzyszenia "O." wskazano, że bezpodstawne jest rozstrzygnięcie SKO o bezzasadności odwołania oraz ocena tego organu, że przeprowadzone postępowanie środowiskowe nie narusza prawa. Stowarzyszenie nie zgodziło się również z nadaniem decyzji środowiskowej pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności. Zarzuciło SKO nieustosunkowanie się do złożonego przez niego odwołania.

W odpowiedzi na powyższe skargi SKO wniosło o ich oddalenie oraz podtrzymało w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie wyznaczonej do rozpatrzenia skarg Sąd zarządził połączenie sprawy ze skargi Stowarzyszenia "O." w B. o sygnaturze II SA/Bk 536/11 ze sprawą ze skargi Stowarzyszenia "E. B." o sygnaturze IISA/Bk 537/11 celem jednoczesnego rozpoznania i łącznego wyrokowania albowiem mogły być objęte jedną skargą (art. 111 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w związku z czym zarządzono zakreślenie w Repertorium SA sprawy IISA/Bk 537/11 i kontynuowanie jednego postępowania dla obu skarg pod sygnaturą akt sprawy wcześniej zarejestrowanej tj. IISA/Bk 536/11.

Skargę na decyzję SKO z [...].05.2011 r. złożyło również Stowarzyszenie F. Z. w B. Skarga tego stowarzyszenia zarejestrowana pod sygnaturą akt IISA/Bk 538/11 została – z racji powiązania wspólnymi aktami administracyjnymi - formalnie połączona do rozpoznania ze skargami II SA/Bk 536/11 i IISA/Bk537/, ale wyłączona do odrębnego rozstrzygnięcia z przyczyn formalnych (art. 111 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Na rozprawie wyznaczonej dla rozpatrzenia skarg, Prokurator Prokuratury Okręgowej w B. A. R. – K. zgłosiła przystąpienie Prokuratora Okręgowego w B. do udziału w postępowaniach ze skargi Stowarzyszenia "O." w B. (sygn. IISA/Bk 536/11) oraz ze skargi Stowarzyszenia ""E. B."" (sygn. pierwotna IISA/Bk 537/11). Prokurator po wysłuchaniu stanowisk obecnych na rozprawie stron postępowania, wniósł o oddalenie skarg, wyrażając ocenę, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny decyzji wskazać należy przyczyny, dla których sąd nie uwzględnił wniosków o odroczenie rozprawy. Pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia "E. B." w piśmie z 6.08.2012r. wnosił o odroczenie rozprawy z uwagi na nieczytelność odpisu zażalenia Stowarzyszenia F. Z. na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12.01.2012r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że nieczytelność odpisu zażalenia uniemożliwia mu odniesienie się do jego treści, co nie pozostaje bez wpływu na możność obrony własnych praw w postępowaniu. Sąd nie uwzględnił powyższego wniosku z uwagi na stwierdzenie, że postępowanie zażaleniowe wywołane opisanym wyżej zażaleniem zostało prawomocnie zakończone albowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12.07.2012r. wydanym po rozpoznaniu powyższego zażalenia, orzekł o umorzeniu postępowania zażaleniowego (k. 491 akt o sygn. IISA/Bk 537/11). Bezprzedmiotowa zatem stała się potrzeba zajmowania przez inne, niż żalący się, strony postępowania stanowiska wobec treści zażalenia.

Pełnomocnik Stowarzyszenia F. Z. w B., ustanowiony z urzędu i reprezentujący to stowarzyszenie jako uczestnika postępowania w sprawach o sygn. IISA/Bk 536/11 i IISA/Bk 537/11 wnosił o odroczenie rozprawy z uwagi na brak kontaktu z mocodawcą i nieczytelność pism procesowych mocodawcy wnoszonych do sądu. Wniosek ten poparł obecny na sali rozpraw Prezes Stowarzyszenia F. Z. w B. R. K., stwierdzając, że dopiero kilka dni przed rozprawą odebrał zawiadomienie o ustanowieniu osoby pełnomocnika i nie zdążył się z nim skontaktować. Prokurator oraz pełnomocnicy organu i uczestnika postępowania Miasta B. oponowali odroczeniu rozprawy. Sąd nie uwzględnił wniosku stwierdzając, że pełnomocnik z urzędu ustanowiony został uczestnikowi postępowania Stowarzyszeniu F. Z. postanowieniami sądu z 5.07.2012r., (k. 195 akt II SA/Bk 536/11), personalnie wyznaczony został przez Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. w każdej ze spraw w dniu 9.07.2012r., o czym władze korporacji zawiadomiły sąd w piśmie nadanym 10.07.2012r. z wpływem do sądu w dniu 11.07.2012r., natomiast w dniu 18.07.2012r. wyznaczony pełnomocnik przystąpił do czynności związanych z reprezentowaniem strony (k. 271 akt IISA/Bk 536/11 i k. 477 akt o sygn. IISA/Bk 537/11). Zważywszy na to, że w świetle art. 243 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa oraz na zawartą w piśmie z dnia 9.07.2012r. informację Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych, że wyznaczony pełnomocnik niezwłocznie podejmie czynności w sprawie oraz mając na uwadze fakt, że między datą wyznaczenia pełnomocnika a datą rozprawy był okres 4 tygodni, Sąd uznał, że pełnomocnik miał wystarczającą ilość czasu do przygotowania się do reprezentowania interesów uczestnika postępowania.

Nieczytelność pism Stowarzyszenia F. Z. nie jest okolicznością uzasadniającą odroczenie rozprawy. Brak przejrzystości pism procesowych stowarzyszenia istniał od początku i nie był traktowany ani przez organy administracji, ani przez sąd, jako przeszkoda dla ich czynności i nie powinien stanowić przeszkody dla czynności procesowych pełnomocników stron postępowania. Podkreślić należy, że na nieczytelność pism Stowarzyszenia F. Z., pozostali skarżący zaczęli się uskarżać dopiero w momencie przystąpienia przez sąd do rozpoznania sprawy na rozprawie, a to mogło być odebrane jako celowe działanie zmierzające do przedłużenia postępowania sądowego.

Punktem wyjścia dla merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji musi być charakterystyka przedmiotu rozstrzygnięcia organów administracji i wskazanie roli decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w ogólnym procesie realizacji inwestycji według wymogów prawa polskiego. Jest to konieczne zważywszy, że w powszechnym odczuciu tzw. decyzję środowiskową zrównuje się ze zgodą na realizację zamierzenia inwestycyjnego. Tymczasem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - jak pełna nazwa decyzji wskazuje - nie stanowi jeszcze zgody na realizację zamierzenia inwestycyjnego, a określa jedynie uwarunkowania środowiskowe, których uwzględnienie jest konieczne, aby zgoda na realizację przedsięwzięcia mogła nastąpić.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w polskim systemie prawnym stanowi jeden z wielu etapów postępowania realizacyjnego. Wymagania stawiane przez ustawodawcę, zmierzające do zapobieżenia zanieczyszczeniom środowiska przez działające instalacje, ujęte są bowiem w logicznym ciągu działań podejmowanych przez różne organy, na różnych etapach realizacji i funkcjonowania przedsięwzięcia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu w wyroku z dnia 23.11.2010r. w sprawie II OSK 1848/10 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), wspomniany ciąg działań obejmuje po pierwsze, ocenę uwarunkowań wiążących się z określoną lokalizacją projektowanej inwestycji, która to ocena wynika z aktualnego stanu środowiska na danym terenie i oceną zakresu i kierunków oddziaływania instalacji na ten stan. Po drugie, określeniem wymagań, jakie przyszła instalacja powinna spełniać po jej oddaniu do użytkowania, zapewniających należyte wykonywanie obowiązków związanych z ochroną środowiska. Po trzecie, zbadaniem, czy wybudowania instalacja spełnia ustawowe wymagania w tym zakresie. Po czwarte, wiążącym określeniem zakresu dopuszczalnych emisji i ewentualnie innych oddziaływań na środowisko. W tych czterech etapach w odniesieniu do instalacji uciążliwych dla środowiska są wymagane różne decyzje administracyjne, w prawem określony sposób ze sobą powiązane: decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzja o pozwoleniu na budowę, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, decyzje związane z określeniem dopuszczalnych oddziaływań na środowisko funkcjonującej instalacji (w szczególności pozwolenia emisyjne, decyzje związane z wytwarzaniem odpadów i gospodarowaniem nimi, pozwolenie wodnoprawne na pobór wody, ewentualnie decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu).

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia dotyczy pierwszego ze wskazanych etapów. Ocena legalności takiej decyzji nie może pomijać roli, jaką pełni ona w całym opisanym wyżej procesie inwestycyjnym, gdyż tylko takie podejście pozwala na właściwe skontrolowanie, czy decyzja odpowiada przepisom, które określają wymogi decyzji środowiskowej, przy czym, co zdecydowanie także należy zaakcentować, przepisy prawa wymogi dla decyzji środowiskowej i procedurę podejmowania takiej decyzji, określiły w sposób niepozwalający właściwym organom decyzyjnym na swobodę oceny wniosku inwestora w ramach "luźnego" procedowania.

Wydawanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia reguluje ustawa z dnia 3.10.2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227 ze zm,), zwanej dalej ustawą o dostępie do informacji o środowisku lub ustawą. W treść ustawy w pełni zostały implementowane przepisy Dyrektywy Rady 85/337/EWG z 27.06.1985r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, zmienionej Dyrektywą Rady 97/11/WE i Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE. W świetle ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla przedsięwzięć mogących, jak niniejsze, znacząco oddziaływać na środowisko (w sprawie niniejszej kwalifikacja przedsięwzięcia nie stanowiła przedmiotu sporu i była prawidłowa w świetle obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania Rozporządzenia Rady Ministrów z 9.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko – Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Przez ocenę oddziaływania na środowisko według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

- weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko

- uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień

- zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu

W myśl art. 62 ust. 1 ustawy, w ramach oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy, jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania na środowisko, przed wydaniem decyzji właściwy organ uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ właściwy do jej wydania, zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy). Z mocy art. 80 ust. 1 ustawy, jeżeli była przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli taki plan został uchwalony. Elementy decyzji wymienia art. 82 ust. 1 ustawy, a wymogi uzasadnienia takiej decyzji art. 85 ust. 2 ustawy

Postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 ustawy), a właściwym organem do wydania decyzji jest, w odniesieniu do spraw niezastrzeżonych do kompetencji regionalnego dyrektora ochrony środowiska, Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, starosty, czy dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, wójt, burmistrz, prezydent miasta i to nawet wtedy, gdy przedsięwzięcie jest realizowane przez daną gminę (art. 75 ust. 1 pkt 4 i 75 ust. 3 ustawy). W przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, wnioskodawca do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej dołącza raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy), co z woli ustawodawcy sytuuje raport jako dokument prywatny powstający poza postępowaniem.

W tym miejscu w nawiązaniu do wskazanego wyżej ustawowego zastrzeżenia kompetencji decyzyjnej wójta, burmistrza, czy prezydenta miasta dla decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanych na wniosek tej samej gminy, którą tenże wójt, burmistrz, czy prezydent miasta reprezentuje oraz w kontekście złożonego przez Stowarzyszenie "E. B." wniosku o wystąpienie przez sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o konstytucyjność takiej regulacji, sąd wyraża następujące stanowisko;

Przypisanie przez ustawodawcę w ustawie o dostępie do informacji o środowisku temu samemu organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji z uprawnieniem do złożenia wniosku w imieniu gminy, będącej wnioskodawcą, przy znanych sądowi przypadkach zarówno ustawowego wyłączenia dopuszczalności łączenia statusu strony z pozycją organu (vide art. 142 i art. 124 ust. 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami), jak i ustawowego przyzwolenia dla zbiegu uprawnień do złożenia wniosku z kompetencją do podjęcia decyzji (vide: regulacja ustawy z 10.03.2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w odniesieniu do kompetencji prezydentów miast, pełniących w miastach na prawach powiatu funkcje starostów, do załatwiania wniosków prezydentów miast, jako zarządców dróg gminnych, o wydanie decyzji o ustaleniu zasad realizacji inwestycji drogowej), jest zdaniem sądu świadomym zabiegiem prawodawcy. Ustawodawca przypadków decydowania przez wójta, burmistrza, czy prezydenta miasta o wniosku gminy, będącym wyrazem realizacji zadań własnych gminy, służących zaspokajaniu zbiorowych potrzeb lokalnej społeczności, nie postrzega w kategoriach konfliktu interesów. Gospodarka odpadami komunalnymi jest zaś obowiązkowym zadaniem własnym gminy (vide: art. 16 "a" ustawy o odpadach, obowiązujący w dacie orzekania przez organy administracji, od 1.01.2012r. przepisy ustawy z 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 1.07.2011r. – Dz.U. z 2011r, Nr 152, poz. 897 i art. 7 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Zauważyć należy przy tym, że uzasadnienie dla przedstawienia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu musi być wyrazem wątpliwości sądu, a nie strony skarżącej. Skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego. Przepisy art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 3 ustawy z dnia 1.08.1997r. o Trybunale Konstytucyjnym, przyznają sądowi orzekającemu kompetencję, a ta sama przez się nie nakłada na sąd obowiązku. Przy braku stosownej normy nakazu, o wykonaniu kompetencji decyduje ocena samego podmiotu kompetencji. Tylko realne wątpliwości prawne dotyczące wykładni konkretnego przepisu prawa, stanowiącego podstawę prawną wyroku, mogą być przedmiotem pytania prawnego sądu orzekającego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (vide: teza wyroku WSA w Białymstoku z 17.06.2010r. sygn. IISA/Bk 282/10, dostępnego w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie skład orzekający nie dostrzegł realnych wątpliwości, co do konstytucyjności przepisów wskazanych we wniosku.

Z treści ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika także, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia można odmówić jedynie w razie:

- niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy)

- odmowy uzgodnienia warunków realizacji przez organ uzgadniający (art. 77 ust. 1 ustawy), co wynika z wiążącego charakteru uzgodnienia.

- braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy)

- gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy)

- jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy).

- jeżeli z przeprowadzonego postępowania wynikać będzie niemożliwe do zlikwidowania czy zminimalizowania do poziomu dopuszczalnych emisji, negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko

Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nie może abstrahować od wynikających z ustawy o dostępie do informacji o środowisku ścisłych ram działania organu właściwego dla wydania decyzji. Pamiętać także należy o tym, że sąd administracyjny będąc wyłącznie sądem kasacyjnym (tj. niemogącym zreformować zaskarżonej decyzji) nie może dokonywać własnych ustaleń stanu faktycznego (nota bene w tym przypadku ustaleń wymagających wiedzy specjalistycznej), gdyż kontroluje tylko, czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez właściwe organy I i II instancji. W sytuacji stwierdzenia przez Sąd braku naruszeń procedury podejmowania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, mogących przy tym mieć wpływ na wynik sprawy oraz niedopatrzenia się naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja nie może być przez sąd wyeliminowana.

Kontrola zaskarżonej decyzji w opisanych wyżej uwarunkowaniach prawnych sądowej kontroli legalności aktów administracyjnych, zarówno poprzez pryzmat zarzutów skarg obu stowarzyszeń (Stowarzyszenia "O." i Stowarzyszenia "E. B.") jak i niezależnie od tych zarzutów (sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi), nie pozwala na jej uchylenie, albowiem dostrzeżone przez sąd uchybienia nie mogły lub nie miały wpływu na wynik sprawy.

Uchybieniem organu I instancji było nieznajdujące uzasadnienia prawnego opatrzenie decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności, która to okoliczność pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, rozumiany jako pozytywne dla wnioskodawcy określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Dla sądowej kontroli kwestii nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie jest przy tym konieczne rozważanie słuszności argumentacji strony skarżącej, skoncentrowanej wokół naruszenia przesłanek nadawania rygoru określonych w art. 108 kpa, albowiem sam charakter decyzji sprzeciwiał się nadawaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Rygor natychmiastowej wykonalności służy bowiem wykonaniu decyzji, a przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego rozumie się spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem w nim zawartym. Wykonanie aktu administracji dotyczy więc, co do zasady, aktów nakładających na adresata określony obowiązek, bądź przyznających mu określone uprawnienie, a decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ma charakter opiniodawczy, jest wydawana w postępowaniu stanowiącym etap poprzedzający albo decyzję o warunkach zabudowy (lokalizacji inwestycji celu publicznego) albo pozwolenie na budowę. Decyzja środowiskowa nie zezwala bezpośrednio na realizację inwestycji tylko określa uwarunkowania środowiskowe przedsięwzięcia. Stąd zbyteczne jest nadawanie takiej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wadliwe jednak nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji, jeżeli samo rozstrzygnięcie jest prawidłowe oraz prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające poprzedzające rozstrzygnięcie.

Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skarżących, kwestionujących zarówno trafność akceptacji wskazanej przez wnioskodawcę lokalizacji spalarni odpadów komunalnych, jak i wybór metody unieszkodliwiania odpadów, nie można pominąć tego, że Polska jest krajem Unii Europejskiej, która termiczne unieszkodliwianie odpadów rekomenduje jako jeden z dopuszczalnych i właściwych sposobów utylizacji odpadów. Podstawowym aktem prawnym regulującym problemy gospodarki odpadami jest ustawa z 27.04.2001r. o odpadach (tekst jednolity – Dz. U. z 2007r. Nr 39, poz. 251 ze zm.), w której zagadnienia dotyczące termicznego przekształcania odpadów zawarte zostały w rozdziale VI w artykułach 44 – 49. Brzmienie ustawy o odpadach pozostaje w zgodzie z obowiązującymi dyrektywami Unii Europejskiej: Dyrektywą 2000/76/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 4.12.2000r. w sprawie spalania odpadów, Dyrektywą 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19.11.2008r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy, Dyrektywą 99/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26.04.1999r. w sprawie składowania odpadów. Z art. 5.2 Dyrektywy 99/31/WE oraz obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji przepisu art. 16 "a" ust. 4 ustawy o odpadach (od 1.01.2012r. regulację opisanej materii przeniesiono odo ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z mocy ustawy zmieniającej z 1.07.2011r. – Dz. U. z 2011r. Nr 152, poz.897) wynika obowiązek państw członkowskich sukcesywnego zmniejszania ilości odpadów komunalnych kierowanych na składowiska. Do dnia 31.12.2013r. ilość odpadów komunalnych kierowanych na składowiska wynosić ma nie więcej niż 50 % wagowo całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji w stosunku do masy odpadów wytworzonych w 1995r. Aby sprostać zobowiązaniom dotyczącym redukcji składowanych odpadów ulegających biodegradacji (niewywiązanie się z których sankcjonowane będzie dotkliwymi karami), a w konsekwencji dostosować krajowy system gospodarki odpadami komunalnymi do standardów obowiązujących w Unii Europejskiej, Miasto B. podjęło się przebudowy systemu gospodarki odpadami. W systemie tym instalacje termicznego przekształcania odpadów są jednym ze sprawdzonych i rekomendowanych przez Unię sposobów unieszkodliwiania odpadów. W takim stanie prawnym, opowiadanie się za wariantem tzw. zerowym tj. niepodejmowaniem realizacji przedsięwzięcia, pozostawałoby w sprzeczności z ustawodawstwem unijnym.

Analiza akt administracyjnych pozwala sądowi stwierdzić, że kontrolowane przez sąd postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko zakładu termicznego unieszkodliwiania odpadów w B. było przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko a treść podjętej decyzji jest zgodna materialnoprawnymi przepisami (unijnymi i krajowymi) regulującymi kwestie środowiskowych wymagań dla tego typu zakładów termicznego przekształcania odpadów.

Wnioskodawca do wniosku z 30.09.2009r. dołączył wymagane ustawą o dostępie do informacji o środowisku dokumenty: 3 egzemplarze raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, kopię mapy ewidencyjnej i wypis z rejestru gruntów terenu inwestycji. Raport na wniosek organu uzgadniającego został uzupełniony. Uzupełniony raport został przedstawiony do uzgodnienia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska i do zaopiniowania Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B. Oba te organy wydały pozytywne postanowienia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...].05.2010r. uzgodnił przedsięwzięcie a Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...].05.2010r. pozytywnie zaopiniował jego realizację. Podkreślić należy, że na etapie uzgadniania raport był na wniosek organu uzgadniającego podany ocenie Regionalnej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko. Po decyzji kasacyjnej SKO wydanej [...].12.2010r. doszło do kolejnego poddania raportu uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska ze szczególnym uwzględnieniem zaleconego przez kolegium wyjaśnienia kwestii transgranicznego oddziaływania inwestycji oraz poszerzenia argumentacji w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o pozwolenie na budowę. Dwukrotnie wykładano raport do publicznego wglądu (od 2.10.2009r. do 30.10.2009r. i od 18.03.2010r do 9.04.2010r.) umożliwiając społeczeństwu składanie uwag i wniosków. W postępowaniu zapewniono udział organizacjom ekologicznym zainteresowanym procedurą z uwagi na cele statutowe. We właściwy sposób zakreślono krąg stron postępowania ograniczając go do podmiotów posiadających tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Bez naruszenia ustawy o dostępie do informacji o środowisku powiadomień dokonywano stosując procedurę z art. 49 kpa (liczba stron postępowania przekroczyła 20).

Przedłożony uzupełniony raport trafnie, zdaniem sądu, został oceniony jako pełny i rzetelny. Ocena przez sąd tego dokumentu poprzez pryzmat kryterium legalności, dotyczy kwestii, czy raport jest wyczerpujący i spójny, czy spełnia ustawowe wymagania, co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy o dostępie do informacji o środowisku. Autorzy przedmiotowego raportu (raport jest autorstwa 9 osób) powołali się na unijną i krajową regulację prawną dotyczącą kwestii proceduralnych i materialnoprawnych rządzących sporządzeniem dokumentacji niezbędnej dla zbadania i określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację instalacji termicznego przekształcania odpadów. Wśród aktów prawnych przywołanych w raporcie nie pominięto żadnej regulacji bezpośrednio dotyczącej spalarni odpadów. Wskazano w raporcie, że szczegółowe parametry prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów zostały podane w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21.03.2002r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcenia odpadów (Dz. U. z 2002r. Nr 337, poz.339 ze zm). Emisji zanieczyszczeń do powietrza z procesu termicznego przekształcenia odpadów dotyczy Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20.12.2005r w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. z 2005r. Nr 260, poz.2181.) oraz Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 17.12.2008r. w sprawie dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu (Dz. U z 2009, Nr 5, poz.31) oraz Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3.03.2008r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U z 2008r, Nr 47, poz.281). Natomiast kwestię zrzutu ścieków z systemów oczyszczania gazów odlotowych instalacji termicznego przekształcania odpadów reguluje Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24.07.2006r. w sprawie warunków, jaki należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006r. Nr 137, poz.984 ze zm). Kwestii zaś oddziaływania akustycznego dotyczy Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14.06.2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. 2007r. Nr 120, poz. 826) oraz Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 21.12.2005r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska (Dz. U. z 2005r. Nr 263, poz. 2202 ze zm)

Zauważyć należy, że treść wszystkich rozporządzeń stosowanych przy badaniu środowiskowych uwarunkowań instalacji termicznego przekształcania odpadów, pozostaje w zgodzie z Dyrektywą UE 2000/76/EC w sprawie spalania odpadów. Podstawowym celem tej dyrektywy jest zapobieganie lub ograniczanie, w największym możliwym w praktyce stopniu, negatywnych skutków dla środowiska przez spalarnie odpadów, stąd dyrektywa wprowadza wymóg takiego zaprojektowania, wyposażenia, zbudowania i eksploatowania zakładów spalających odpady, aby zapobiec emisjom zanieczyszczeń do środowiska.

Zawarty w raporcie zakres analizy oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w poszczególnych fazach jego realizacji, jest bardzo szeroki i uwzględnia aspekty technologiczne, prawne, organizacyjne i logistyczne inwestycji. Raport ocenia przedsięwzięcie pod względem zgodności z wymaganiami przepisów krajowych i unijnych oraz dokonuje oceny zgodności z planami gospodarki odpadami w programie operacyjnym Infrastruktura I Środowisko. Dokonuje porównania czterech wariantów lokalizacji zakładu. Zawiera analizę porównawczą dwóch głównych metod unieszkodliwiania odpadów tj. mechaniczno – biologiczne przetwarzanie odpadów i termiczne przekształcanie odpadów z odzyskiem energii, przy czym dla każdej z metod analizuje różne technologie. W efekcie analizy wyprowadza wniosek o wiodącej dla planowanego w B. Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych, technologii termicznego przekształcania odpadów zmieszanych w palenisku rusztowym połączonej z systemem oczyszczania spalin, waloryzacją żużla i unieszkodliwianiem popiołów oraz z odzyskiem energii poprzez produkcję energii elektrycznej i cieplnej. Ocena oddziaływania na środowisko uznanej za wiodącą technologii obejmuje oddziaływanie emisji gazowych, pyłowych, ciekłych oraz hałasu w fazie realizacji przedsięwzięcia i w fazie eksploatacji. Raport opisuje zakres przewidywanych działań zapobiegawczych, ograniczających lub kompensujących negatywne oddziaływanie na środowisko w poszczególnych fazach (realizacji i eksploatacji). Raport ocenia skutki dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia. Opisuje też system monitoringu planowanego przedsięwzięcia w zakresie parametrów oraz emisji zanieczyszczeń do powietrza, wód, gleby, hałasu oraz gospodarki wytworzonymi odpadami wtórnymi. Raport zawiera porównanie zastosowanej technologii z najlepszymi dostępnymi technikami (BAT)

W treści raportu wykazano, że wariant lokalizacyjny i technologiczny termicznego przekształcania odpadów popierany przez wnioskodawcę, jest najbardziej korzystny. Pozwoli na redukcję ilości odpadów ulegających biodegradacji kierowanych na składowisko odpadów oraz uzyskanie najmniejszej ilości odpadów poprocesowych składowanych, wygeneruje największą ilość energii możliwej do sprzedaży do sieci, co wpłynie znacząco na koszt przyjęcia odpadów do zakładu, gwarantuje spełnienie wszystkich wymaganych prawem polskim i wspólnotowym przepisów prawa dotyczących gospodarki odpadami, jest najbardziej racjonalny ze względu na specyfikę aglomeracji oraz najkorzystniejszy dla czynników środowiskowych i ekonomicznych. Lokalizacja spalarni przy ulicy A. nastąpiłaby na terenie stanowiącym własność Miasta B., w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy produkcyjno – handlowo – usługowej, a dopiero w dalszej kolejności mieszkalnej. Najbliższa zabudowa mieszkalna znajduje się w odległości około 700 metrów. W pobliżu miejsca lokalizacji przebiega droga krajowa nr 8 stanowiącą ulicę miejską i drogę tranzytową. Lokalizacja nie jest zagrożona ryzykiem zalania na skutek powodzi, a teren stanowi warstwę nieprzepuszczalnych glin zwałowych i nie jest objęty prawną formą ochrony przyrody. Lasy występujące w sąsiedztwie miejsca lokalizacji przedsięwzięcia nie są objęte ochroną i nie występują na nich pomniki przyrody. Najbliższe obszary Natura 2000, objęte Dyrektywą "siedliskową" i Dyrektywą "ptasią" oddalone są od miejsca lokalizacji o 5,5 km (Ostoja i Puszcza K.). Przedstawiona w raporcie, uzgodniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i pozytywnie zaopiniowana przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego analiza oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia w fazie realizacji przedsięwzięcia i w fazie eksploatacji, nie wykazała niebezpieczeństwa przekroczenia dopuszczalnych poziomów i norm emisją hałasu, gazów i pyłów.

Zdaniem składu orzekającego, raport nie został w postępowaniu administracyjnym skutecznie podważony. U podstaw zarzutów legło negatywne nastawienie do proponowanego sposobu unieszkodliwiania odpadów i preferowanie w jego miejsce pozatermicznych systemów unieszkodliwiania odpadów. Podkreślić jednak należy, że wolą wnioskodawcy było wybudowanie instalacji termicznego przekształcania odpadów a z przeprowadzonej przez organ oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji nie wynikła potrzeba odrzucenia wariantu akceptowanego przez wnioskodawcę. W wariancie wskazanym do realizacji, dopuszczalne stężenia (jednogodzinne i średnioroczne) wszystkich analizowanych substancji emitowanych z instalacji nie zostaną w ogóle przekroczone. Wynikające z unijnych i krajowych przepisów wymagania stawiane tego rodzaju zakładom zapewniają pełne bezpieczeństwo dla środowiska i zdrowia ludzi.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zawiera wszystkie elementy wymagane przepisem art. 82 ust. 1 ustawy 3.10.2008r. Określa rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, określa podstawowe parametry funkcjonowania inwestycji, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, określa wymagania dotyczące ochrony środowiska do uwzględnienia w dokumentacji budowlanej, nakłada obowiązek stałego monitoringu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie emisji substancji i energii z instalacji. W treść decyzji wkomponowane zostały warunki i wymogi wynikające z raportu, postanowienia uzgadniającego i opiniującego przedsięwzięcie. Uzasadnienie decyzji wyjątkowo szeroko informuje o przeprowadzonym postępowaniu z udziałem społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Sposób uzasadnienia decyzji w pełni odpowiada wymogom wynikającym z art. 85 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Zarzuty skarg stanowiące powtórzenie zarzutów odwołań, do których – wbrew stanowiskom skarżących – należycie ustosunkowało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., nie pozwalają na uchylenie decyzji. Organ odwoławczy rozpatrzył ponownie sprawę dokonując szczegółowej merytorycznej analizy zarzutów odwołań, zarzutów przede wszystkim dotykających technicznych aspektów funkcjonowania zakładu. Raport został powtórnie oceniony w postępowaniu odwoławczym poprzez pryzmat argumentów odwołujących się, posiłkujących się opiniami specjalistów z tytułami naukowymi. Organ odwoławczy odpowiadał na merytoryczne zarzuty w nawiązaniu do konkretnych danych wynikających z raportu Powtarzanie przez sąd tej argumentacji jest zbyteczne, gdyż także wiązałoby się z przeniesieniem do treści uzasadnienia wyroku sądu poszczególnych fragmentów raportu. Stąd Sąd, podzielając w pełni merytoryczną ocenę organu odwoławczego, bez jej powtarzania, uznał za wystarczające odniesienie się do aspektów prawnych elementów pominiętych w decyzji środowiskowej, także traktowanych jako wadliwe przez skarżące stowarzyszenia.

Nie było podstaw – jak chcą skarżący - do przeprowadzania postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z ustaleń zamieszczonych w decyzji, uzgodnionych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wynika bowiem, że poziom stężenia uznawanego za zanieczyszczenie transgraniczne, pyłu PM 2.5, będzie niższy od standardu imisyjnego pyłu określonego w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z 21.05.2008r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy w skrócie określanej dyrektywą CAFE, od nazwy programu (Clean Air for Europe – Czyste Powietrze dla Europy). Podkreślić należy, że przedmiotem analizy oddziaływania spalarni objęty był obszar położony w promieniu 10,5 km tj. zakreślony według zasady obowiązującej dla tego typu obliczeń na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z 26.01.2010r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (jako 30 - krotność odległości emitora do punktu występowania najwyższego stężenia zanieczyszczenia), a granica Polski z B. odległa jest od B. o około 43 km. Z raportu wynika przy tym, że stężenia zanieczyszczeń powietrza będą niższe od 10 % wielkości dopuszczalnych i nie będą przekraczały (niższe od dopuszczalnych) nawet granic miasta. Brak było zatem podstaw do określania wymagań w zakresie transgranicznego ograniczania oddziaływania inwestycji i do przeprowadzania postępowania transgranicznego.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu również, co do tego, że brak było podstaw do zaliczenia instalacji do zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku awarii. Kwalifikacja przedsięwzięć do tego typu zakładów odbywa się na podstawie kryteriów określonych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 9.04.2002r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej (Dz. U. z 2002r. Nr 58, poz. 535 ze zm.). Są to ścisłe kryteria normatywne. W świetle ustaleń zawartych w raporcie, których nie podważyli skarżący, substancje niebezpieczne, które będą wykorzystywane w fazie eksploatacji instalacji do procesu uzdatniania wody oraz wykorzystywany do wspomagania procesu spalania olej opałowy, będą magazynowane na terenie zakładu w ilościach niekwalifikujących go zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Nie było również podstaw do nałożenia w decyzji obowiązku utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla zakładu. Takie obszary tworzy się bowiem wyłącznie dla inwestycji enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 135 ust.1 i ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, tj. oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych, kompostowni, trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej, oraz dla innych niż wymienione wyżej instalacji, wprawdzie wymagających pozwolenia zintegrowanego, ale dla których wydane zostało przed 1.10.2001r. pozwolenie na budowę i których użytkowanie rozpoczęło się nie później niż do 30.06.2003r. Wbrew przy tym zarzutom skarżących, planowany zakład termicznego unieszkodliwiania odpadów komunalnych nie może być traktowany jako składowisko odpadów komunalnych. Wedle raportu przyjmowane odpady będą na bieżąco poddawane ciągłemu procesowi termicznego unieszkodliwienia, a z odpadów poprocesowych: żużel będzie waloryzowany, a pozostałe odpady poprocesowe poddawane unieszkodliwieniu poprzez zestalanie i chemiczną stabilizację, po czym jedynie magazynowane na terenie zakładu do momentu ich składowania na przystosowanych do tego składowiskach odpadów poza zakładem.

Wbrew zarzutom skarg, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustosunkowało się do zarzutów odwołań dotyczących oddziaływania zakładu na obszary ochrony uzdrowiskowej Uzdrowiska S., którego strefa ochronna częściowo się znajdzie w obszarze objętym analizą (tj. w promieniu 10,5 km od emitora). Z uzasadnienia kolegium wynika bowiem, że obowiązujące dla obszarów ochrony uzdrowiskowej dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu oraz wartości odniesienia substancji w powietrzu (nieco zaostrzone w stosunku do ogólnych) nie będą przekroczone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nawiązało do znajdującego się w aktach administracyjnych wyliczenia poziomu zanieczyszczeń powietrza mogących oddziaływać na obszary ochrony uzdrowiskowej, dokonanego przy zastosowaniu referencyjnej metodyki modelowania poziomów substancji w powietrzu tj. metody badań określonej normatywnie, zawartej w załączniku Nr 3 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z 26.01.2010r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Strona skarżąca kwestionując ustalenia w tym przedmiocie, nie wykazała, że wyliczenia poziomu emisji zanieczyszczeń względem obszarów ochrony uzdrowiskowej, do których to wyliczeń nawiązało kolegium, zostały dokonane w sposób prowadzący do wadliwości materialnoprawnej decyzji.

Nie nasuwa zastrzeżeń natury prawnej zawarty w decyzji sposób określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację zakładu termicznego unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Stopień szczegółowości określenia uwarunkowań dostosowany został do okoliczności nałożenia w decyzji obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem pozwolenia na budowę. Sporządzony wówczas raport będzie musiał – jak stanowi art. 67 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku - zawierać informacje wymagane w art. 66 ustawy, ale określone ze szczegółowością i dokładnością odpowiednio do posiadanych danych wynikających z projektu budowlanego i innych informacji uzyskanych po wydaniu zaskarżonej decyzji i decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 2 – 9, 11-13 i 15-18"a", jeżeli zostaną dla danego przedsięwzięcia wydane oraz określać stopień i sposób uwzględnienia wymagań dotyczących ochrony środowiska, zawartych w decyzjach wymienionych wyżej, jeżeli będą dla przedsięwzięcia wydane.

Co do zarzutu braku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, stwierdzić należy, że ani w prawie polskim, ani wspólnotowym nie został wprowadzony obowiązek przeprowadzania rozprawy w procedurze udziału społeczeństwa w postępowaniu. Jak stanowi art. 36 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przeprowadzenie rozprawy może zostać zarządzone ale nie musi. Umożliwienie społeczeństwu udziału w postępowaniu następuje bowiem poprzez udostępnienie do publicznego wglądu dokumentacji sprawy i poinformowanie o prawie i terminie składania uwag i wniosków. Akta niniejszego postępowania wskazują, że społeczeństwo i podmioty o statusie stron postępowania aktywnie w nim uczestniczyły. Skarżący nie wykazali, że pominięcie fakultatywnej rozprawy, mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Zdaniem sądu posiłkowanie się przez skarżące stowarzyszenia jednostkowymi opiniami czy ekspertyzami przedstawicieli świata nauki, uwypuklającymi – ich zdaniem - mankamenty raportu, nie mogły być wystarczające do podważenia wiarygodności analiz i obliczeń zawartych w raporcie w sytuacji, gdy ich prawidłowość została pozytywnie zweryfikowana przez organy współdziałające w procedurze wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, odpowiedzialne za bezpieczeństwo zdrowia i życia ludzi oraz stan środowiska. W przypadku przedsięwzięcia, którego realizacja wzbudza negatywne nastawienie części społeczeństwa, a zbadanie zasięgu oddziaływania na środowisko którego to przedsięwzięcia wymaga wiedzy wielokierunkowo specjalistycznej i w stosunku do którego to przedsięwzięcia pojawiają się odmienne zapatrywania poszczególnych specjalistów na niektóre szczegółowe kwestie, związane z funkcjonowaniem przedsięwzięcia, zwłaszcza z szacowaniem emisji zanieczyszczeń, jedynie poprzez kontrraport można byłoby podważyć ustalenia raportu. Jeszcze raz podkreślić należy, że raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest dowodem prywatnym, ale o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika przede wszystkim z kompleksowości spojrzenia na przedsięwzięcie i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Dopuszczenie z urzędu dowodu z kontrraportu nie było obowiązkiem organu zwłaszcza w sytuacji pozytywnego zaopiniowania i uzgodnienia przez organy współdziałające raportu przedstawionego przez inwestora oraz przy braku wątpliwości organu, co do kompletności i merytorycznej poprawności raportu. Nic nie stało na przeszkodzie, by kontraport, będący dokumentem prywatnym, przedłożyły skarżące stowarzyszenia.

Sąd administracyjny w ramach sądowej kontroli legalności aktów organów administracji przeprowadzić może jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do dowodów z dokumentów i jedynie wówczas, gdy przeprowadzenie takich dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia sprawy i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. (vide: art. 106 par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Strona skarżąca wnosząc o przeprowadzenie przez sąd uzupełniającego postępowania dowodowego, nie przedstawiła żadnego dokumentu i nie dysponowała nawet wiedzą, czy dokumenty, których miałby sąd żądać w uwzględnieniu wniosku strony, istnieją. Z tych przyczyn wnioski te nie mogły być uwzględnione. Oczywiście bezzasadny jako ewidentnie wykraczający poza ramy postępowania dowodowego prowadzonego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, był zawarty w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków.

Mając na uwadze powyższe Sąd skargi oddalił (art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.