Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3215/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.73 ust 1 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Sławomir Antoniuk Protokolant: st. asystent sędziego Dorota Kozub - Marciniak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2740/13 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2740/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W.B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości zajętej pod drogę.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa z mocy prawa własności nieruchomości położonej w obrębie K., gmina D., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0162 ha i nr [...] o pow. 0,0117 ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], zajętej pod drogę publiczną krajową nr [...].

Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania W.B., decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, iż nadesłane akta sprawy nie zawierały dokumentów potwierdzających wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

Od tej decyzji odwołanie wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.

Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] , uchylił decyzję z dnia [...] marca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, iż organ wojewódzki nie wyjaśnił w sposób należyty kwestii zajętości gruntu pod drogę, prawa własności nieruchomości oraz władztwa publicznoprawnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa własności części nieruchomości położonej w gminie D., obręb K., zajętej pod drogę krajową nr [...] , oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...].

Od decyzji tej odwołanie wniósł W.B.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Wskazując na przesłanki wynikające z ww. przepisu stwierdził, że z księgi wieczystej KW Nr [...] wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] (z której wydzielona została działka nr [...] ) i działka nr [...] (z której wydzielona została działka nr [...] ), stanowiła własność W.B. Jednocześnie organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną tj. drogę krajową nr [...] na podstawie uchwały Nr [...] Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. (M.P. Nr 3, poz. 16) o przebiegu L. - S. - L. (W.), a obecnie zajęta jest pod drogę krajową nr [...] zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu przepisów dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, małopolskim, mazowieckim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim (Dz. Nr 59, poz. 371). Działki oznaczone obecnie nr [...] i nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowały się w granicy pasa drogowego (parking). Również właściciel działek potwierdza, iż działki te zostały urządzone pod parking. W ocenie organu przestrzenny zasięg działania ww. art. 73 ust. 1 ww. ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych) jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę działki, odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. W ramach tych niewątpliwie mieści się również parking. Ponadto z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nad przedmiotową nieruchomością sprawowane było władztwo publicznoprawne. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ podniósł, iż do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Ponadto ustawa o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. zakłada, że podmioty publiczne jako właściciele wykonują obowiązki nałożone przez prawo względem dróg publicznych. Wykonywanie ich w okresie, gdy drogi nie były ich własnością było więc faktycznym korzystaniem z nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, tak jakby stanowiły własność państwową. Ustawodawca w przepisie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie wprowadził bowiem żadnych kwalifikacji odnośnie spełnienia przesłanki sprawowania władztwa publicznego.

Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W.B.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Zaskarżonym obecnie wyrokiem Sąd I instancji skargę oddalił. Wskazał, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, stwierdzając wypełnienie dyspozycji przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. na dzień wskazany w tym przepisie tj. 31 grudnia 1998 r. Poza sporem pozostaje okoliczność, że przedmiotowe działki znajdowały się w granicy pasa drogowego, bowiem przeznaczone były na parking. Okoliczność tę potwierdza kopia mapy regulacji stanu prawnego z dnia 28 czerwca 2008 r. wykonana w trybie przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., która została wpisana do ewidencji zasobu powiatowego w dniu 26 czerwca 2008 r. nr ew. [...], mapa sytuacyjno-wysokościowa do celów projektowych sporządzona przez uprawnionego geodetę będąca uzupełnieniem kopii mapy zasadniczej oraz opinia uprawnionego geodety E. R. Nie uszło uwadze Ministra, że sam skarżący potwierdził urządzenie przedmiotowych działek pod parking. Z kolei z definicji pasa drogowego wynika (art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), że są to również urządzenia techniczne stanowiące zorganizowana całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. W związku z powyższym Sąd I instancji zauważył, że organy dopełniły obowiązku wynikającego z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. zebrania i zgromadzenia dowodów mających znaczenie prawne dla przedmiotowej sprawy i poczynienia na ich podstawie niezbędnych ustaleń faktycznych. O tym jakie ustalenia faktyczne są konieczne dla załatwienia danej sprawy decyduje nie subiektywne przekonanie strony ale prawidłowo wyłożone przepisy mające zastosowanie w takiej sprawie. Mapy przywołane jako dowód w przedmiotowej sprawie stanowią dowód urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokumenty te posiadają szczególną moc dowodową i korzystają z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Omawiane mapy przedstawiają granice przedmiotowych działek, położonych w całości w pasie drogowym - zajętych pod drogę publiczną.

W ocenie Sądu I instancji, nie sposób nie podzielić również stanowiska organu o pozostawaniu przedmiotowych nieruchomości we władaniu publiczno-prawnym. Dowodami potwierdzającymi te okoliczności są: oświadczenie kierownika GDKiAR w L - P. C. z dnia 21 lipca 2008 r., oznakowanie drogi nr [...] , projekt techniczny utwardzenia poboczy na drodze [...] L.-L. Należy przy tym zaznaczyć, że skarżący wobec treści aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia [...] marca 1994 r., do którego stawał jako kupujący miał świadomość celu podziału działki o numerze [...] i przeznaczenia jej części (odpowiadającej przedmiotowi niniejszej sprawy) pod parking.

Dodatkowo Sąd wyjaśnił, że termin określony w art. 73 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest terminem prawa materialnego, którego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. Termin taki nie podlega przywróceniu, a zatem nie ma znaczenia z jakich przyczyn osoba uprawniona nie złożyła wniosku o odszkodowanie w stosownym czasie (patrz orzeczenie TK z dnia 15 września 2009 r.).

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się W.B. i wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

• mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 1998 r.) i w konsekwencji błędne zastosowanie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w stosunku do działek nr [...] o pow. 0,0162 ha i nr [...] o pow. 0,0117 ha, objętych księgą wieczystą KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w L.;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

• mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zakresie naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. (poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego skutkujące wyciągnięciem błędnych wniosków w szczególności przyjęcia, iż Skarb Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r. władał przedmiotową nieruchomością w sposób wystarczający i wszechstronny),

• mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. (a także art. 141 § 4 P.p.s.a.) poprzez całkowite niewykonanie obowiązku kontroli w zakresie zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 15 w związku z art. 144 k.p.a. (zarzut braku dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w całokształcie wszystkich jej okoliczności faktycznych i prawnych) i w konsekwencji wybiórcze przedstawienie przez Sąd stanu sprawy, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny uzasadnienia.

Mając powyższe na uwadze, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym w szczególności kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. dotyczy sytuacji "zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną", tymczasem nieruchomość skarżącego została zajęta pod parking, który nie jest drogą publiczną w rozumieniu prawa, a jedynie obszarem towarzyszącym drodze. Nastąpiła zatem błędna interpretacja przepisów i ich zastosowanie. Od dróg publicznych należy odróżnić drogi wewnętrzne, tj.: drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg (art. 8 ustawy o drogach publicznych), gdzie przez pas drogowy rozumie się wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych). Przez cały czas skarżący wykonywał na spornej nieruchomości swoje uprawnienia i obowiązki właścicielskie i pozostawał w przekonaniu, że jest jej właścicielem.

Dalej wskazano, że nie można podzielić stanowiska Sądu, że do wykazania władztwa, nie jest konieczne wymienienie w umowie numerów ewidencyjnych działek, skoro działki te znajdują się w granicach drogi publicznej, której to okoliczności skarżący nie kwestionował, przyznając istnienie parkingu. Myli się również Sąd podając, że wystarczającym dowodami są: oświadczenie kierownika GDKiAR w L. z dnia 21 lipca 2008 r., oznakowanie drogi nr [...] , projekt techniczny utwardzenia poboczy na drodze [...] L.-L. Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy ponownie w jej całokształcie, a ograniczył się jedynie do przywołania argumentacji organu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna okazała się jednak pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Za nieuprawniony należy uznać zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sąów administracyjnych w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez całkowite niewykonanie obowiązku kontroli w zakresie zarzutu (przedstawionego w skardze) naruszenia przez organ art. 15 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. Podkreślić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., zobowiązany był rozstrzygnąć w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd niezależnie od zarzutów sformułowanych w skardze zobowiązany był ocenić legalność zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę wszystkie przepisy mające w sprawie zastosowanie. W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd I instancji prawidłowo zrealizował powierzoną mu funkcję kontroli działalności administracji publicznej i granic wyznaczonych art. 134 § 1 P.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi, jakie stawia art. 141 § 4 P.p.s.a. Według powołanego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie, aby było syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za konkretnym rozstrzygnięciem. W tej sprawie uzasadnienie wyroku zaskarżonego skargą kasacyjną spełnia wszystkie wymogi ustawowe. Wyjaśnione zostały bowiem istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawne.

Dalej przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach, to jest w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.

Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem.

Powołany przepis art. 73 ust. 1 ustawy określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek przejścia prawa własności. Są nimi: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie tym gruntem w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego oraz brak tytułu własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego do tej nieruchomości.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że działka nr [...] (z której wydzielona została działka nr [...] ) i działka nr [...] (z której wydzielona została działka nr [...] ), stanowiła własność W.B.

Z kolei zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych.

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., droga lub pas drogowy to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną tj. drogę krajową nr [...] na podstawie uchwały Nr [...] Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. (M.P. Nr 3, poz. 16) o przebiegu L. - S. - L. (W.), a obecnie zajęta jest pod drogę krajową nr [...] zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu przepisów dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, małopolskim, mazowieckim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim (Dz. Nr 59, poz. 371). Działki oznaczone obecnie nr [...] i nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowały się bowiem w granicy pasa drogowego - urządzono na nich parking. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę niniejszą, zajęcie pasa drogowego pod parking następuje na cele związane z gospodarką drogową, potrzebami ruchu drogowego i obsługi uczestników ruchu drogowego. Skoro sporne działki, zajęte pod parking, znajdowały się w granicy pasa drogowego, to przyjąć należało, iż działki te zostały zajęte pod drogę publiczną, zaliczoną do odpowiedniej kategorii (drogę krajową nr [...] ). Nie można zatem uznać, jak chce tego skarżący kasacyjnie, że sporne działki stanowiły drogę wewnętrzną, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi.

Dalej wyjaśnić należy, iż władanie nieruchomością oznacza pozostawienie jej w faktycznym władztwie Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca konstruując w powołanym przepisie art. 73 ust. 1 przesłankę władania nieruchomością, odwołał się do stanów faktycznych, a nie prawnych. Dla spełnienia się przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu Kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem opartym wyłącznie na jakiejkolwiek umowie, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Na takie rozumienie art. 73 wskazuje także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P. 5/99 (OTK ZU 2000/2, poz. 60). Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przyjąć należy za słuszny pogląd Sądu I instancji, iż sporne nieruchomości pozostawały we władaniu publiczno-prawnym. Przy czym Sąd odwoławczy nie kwestionuje, że skarżący wykonywał na spornej nieruchomości swoje uprawnienia i obowiązki właścicielskie, istotne jest jednak to, że owe działki pozostawały jednocześnie we władaniu publiczno-prawnym, co potwierdzają wskazane przez Sąd I instancji dokumenty. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło w sprawie do naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zakresie naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.