Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 643/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. n7, art. 77, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. H. kwotę 557 zł /słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. H. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (określanego dalej jako SKO) z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w sprawie zobowiązania K. i M. H. właścicieli działki nr 1610/1 obr 210 R. – B. do wykonania na własnej posesji rowka biegnącego wzdłuż granicy z działka nr 1611, od budynku garażowego do rowu melioracyjnego B-3, o wymiarach umożliwiających odprowadzenie wód opadowych z terenu działki nr 1611 do rowu melioracyjnego B-3. Określając, że w celu umożliwienia spływu wód opadowych z działki nr 1611 do w.w. rowka, należy usnąć prefabrykowany blok betonowy z murku ogrodzeniowego wykonanego na działce nr 1610/1, pierwszy od strony budynku garażowego.

W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.).

Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że W. K. pismem z dnia [...] maja 2003 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta o uregulowanie stanu wód na gruncie. W jego ocenie nastąpiło podniesienie poziomu terenu na działce sąsiada, co spowodowało, naruszenie stanu wody panującego na gruncie.

W sprawie orzekało SKO, które decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] o odmowie uwzględnienia roszczeń W. K. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie przez podwyższenie terenu przez sąsiadów K. i M. H., właścicieli działki nr 1610 obr 210 i spływ wód opadowych na jego działkę nr 1611 obr 210 i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

SKO kolejną decyzją wydaną w sprawie z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] uchyliło wydaną przez Prezydenta Miasta decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] o umorzeniu postępowania dotyczącego zmiany stosunków wodnych na działce nr 1610 i 1611 w obr. 210 w R. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

SKO kolejną decyzją wydaną w tej sprawie z dnia [...] września 2008 r., nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] o odmowie uwzględnienia roszczeń W. K. w sprawie stanu wody na gruncie na działce nr 1611 obręb 210 w R. spowodowanej podwyższeniem terenu działki nr 1610 obręb 210 w R. przez K. i M. H. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

SKO kolejną decyzją wydaną w tej sprawie z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w sprawie uregulowania stosunków wodnych na działkach ewid. w obr 210 R. o numerach: 1610/1 i 1611.

Następnie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] zobowiązał K. i M. H., właścicieli działki nr 1610/1 obr 210 R.-B. do wykonania na własnej posesji rowka biegnącego wzdłuż granicy z działką nr 1611, od budynku garażowego do rowu melioracyjnego B-3, o wymiarach umożliwiających odprowadzenie wód opadowych z terenu działki nr 1611 do rowu melioracyjnego B-3. W celu umożliwienia spływu wód opadowych z działki nr 1611 do w.w. rowka należy usunąć prefabrykowany blok betonowy z murku ogrodzeniowego wykonanego na działce nr 1610/1, pierwszy od strony budynku garażowego. W uzasadnieniu organ podniósł, że w toku postępowania wydał cztery decyzje w tej sprawie. Ustalił, że działki o obecnych numerach 1610/1, 1610/2 i 1611 zostały wydzielone z działki nr 274.

Przed podziałem działka nr 274 była wykorzystywana rolniczo. Zgodnie z oświadczeniem W. K., właściciel uprawiający działkę wykonał przez jej środek rowek (równolegle do ul. [...]), którym to odprowadzał wody opadowe do rowu melioracyjnego B-3. Po podziale działki nr 274, teren działki nr 1610 został podniesiony o około 20-25 cm oraz wybudowano dwa budynki mieszkalne i budynek gospodarczy (garażowy). Następnie działka 1610 uległa dalszemu podziałowi na działki o nr 1610/1 i 1610/2. Teren na obu działkach jest wyrównany i wcześniej istniejący rowek został zasypany. Prezydent powołał się na treść art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo wodne, jako podstawę wydania tej decyzji. Stwierdził, że zmiana stanu wody nastąpiła przez podniesienie terenu i tym samym nastąpiło zlikwidowanie rowka biegnącego przez działkę 1610, obecnie 1610/1. Po podziale działki ornej nr 274 właściciele działki 1610 zagospodarowując działkę podnieśli i wyrównali teren. Podał, że K. H. na rozprawie administracyjnej w dniu [...] sierpnia 2009 r. przedstawiła mapkę - plan zagospodarowania terenu działki nr 1610, na której nie uwidoczniono rowu. Jednak niewielkie wodnice, zbierające wody opadowe z małej powierzchni, nie są przedstawione na mapach. Ukształtowanie terenu działki nr 1611 świadczy, że woda opadowa spływa z działki nr 1611 w okolice garażu położonego na działce nr 1610/1. Według oświadczenia W. K. przed podziałem u działki nr 274 odpływ wód odbywał się rowkiem wykonanym w poprzek działki i na części jej północnej granicy tj. na obecnej działce nr 1610/1, odwadniał całą powierzchnie działki nr 274. Organ naprowadził, że ukształtowanie ternu działki nr 1611 wskazuje, że mogła istnieć niegdyś wodnica o przebiegu takim jak oświadczył to W. K. W związku z tym stwierdził, że szkody powstały w wyniku zatrzymania odpływu wód z działki nr 1611, nie zaś wskutek zalewania wodami z działki nr 1610/1 lub 1610/2. Wody opadowe z budynków zlokalizowanych na działkach nr 1610/1 i 1610/2, a także z wybrukowanej drogi dojazdowej odprowadzone są systemem kanalizacji deszczowej do rowu melioracyjngo B-3. Natomiast wody opadowe ze "składowiska rzeczy" z uwagi na bardzo małą ilość nie spowodują zalewnia działki nr 1611. Reasumując Prezydent stwierdził, że w niniejszej sprawie przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe z uwagi na to, że działka została całkowicie zagospodarowania. W związku z tym nakazano właścicielom działki nr 1610/1 wykonanie rowka na swojej działce na innej trasie tj. wzdłuż działki nr 1611, na długości od budynku garażu do rowu melioracyjnego B-3, który będzie umożliwiał spływ wód opadowych z działki nr 1611 do rowu melioracyjnego B-3. Rów ten zastąpi wodnicę istniejącą na działce nr 274. Aby umożliwić właścicielowi działki nr 1611 odprowadzanie wód opadowych do rowu nakazano usnąć prefabrykowany blok betonowy z murku wykonanego na działce nr 1610/1.

Odwołanie od tej decyzji złożyli K. i M. H., działając przez pełnomocnika radcę prawnego A. M. - wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W ich ocenie rozpoznanie sprawy nastąpiło bardzo powierzchownie, w zasadzie opierając się jedynie na oświadczeniach wnioskodawcy, które nie są niczym poparte. Fakt istnienia rowu odwadniającego przez działkę 1610/1 nie został u w żaden sposób wykazany. Nadto nie została wykazana szkoda na działce wnioskodawcy. Dodatkowo podnieśli, że organ nie wykazł żadnego związku przyczynowego między podniesieniem poziomu gruntu sąsiedniego, a występowaniem wody na działce nr 1611, a co dopiero występowania zalewania działki sąsiedniej. Organ ograniczył się do przeprowadzen oględzin, który to dowód nie jest wystarczający do wyjaśnienia, czy podwyższenie terenu było przyczyną powstania zastoju wód opadowych. W końcowej części odwołania odwołujący wyrazili stanowisko, że dotychczasowe postępowanie nie potwierdziło zarzutów wnioskodawcy co do zmiany stosunków wodnych na działce nr 1611, dlatego w ich ocenie postępowanie winno być umorzone. Obecne zaś postępowanie stanowi odzwierciedlenie stosunków sąsiedzkich, a nie temu powinno służyć. Z tych względów wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

SKO decyzję z dnia [...] marca 2010 r., opisaną na wstępie, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w ramach prowadzanego przez organ I instancji postępowania dokonano wielokrotnych oględzin terenu, zgromadzono "obszerny materiał dowody w celu ustalenia okoliczności faktycznych sprawy. Kolegium przychyliło się do stanowiska organu I instancji, że w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie stanu wód na gruncie poprzez zmianę kierunku odpływu wód opadowych. Prezydent Miasta wykazał związek przyczynowo - skutkowy między dokonaną zmianą i szkodą na gruncie sąsiednim Wskazując rozwiązanie najmniej uciążliwe dla działki nr 1610/11 tj. wykonanie rowka biegnącego wzdłuż granicy z działką nr 1611, od budynku garażowego do rowu melioracyjnego B-3 o wymiarach umożliwiających odprowadzanie wód opadowych z terenu działki nr 1611 do rowu melioracyjnego B-3. Takie rozwiązanie według Kolegium stanowi rozwiązanie pozwalające na odtworzenie stosunków wodnych panujących między działkami nr 1610/1 i 1611, stąd uznał je za rozsądne, poprawne i zasługujące na utrzymanie w obrocie prawnym.

K. H. - reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego A. M. wniosła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie domagając się jej uchylenia, jak też decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem prezentowanym przez organ odwoławczy, powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu, że organy orzekające w tej sprawie rozpoznały sprawę w sposób powierzchnowny, blędnie ustalając stan faktyczny, tj., że na gruncie nastąpiła zmiana stanu wody wywołując szkodę na gruntach sąsiednich, a także, że zmiany mają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Skarżąca nie zgodziała się z ustaleniami organu, że na grunatach sąsiednich wystąpiły szkody spowodowane zmianą sposobu odprowadzania wód opadowych. Zarzuciła, że organ nie wykazał odpowiednich dowodów na istnienie na działce należącej do skarżącej wodnicy. Zdaniem skarżącej W. K. nie udowodnił szkody powstałej na swoim gruncie, tj. szkodliwego stagnowania wody w zagłębienia terenu. Działka nr 1611 ma możliwość odprowadzenia wód opadowych po swoim terenie bezpośrednio do rowu, zaś działka 1610/1, będzie musiała być w części zajęta pod rów bez uzasadnienia prawnego i faktycznego. Nałożony obowiązek w decyzji objętej skargą narusza art. 29 ustawy Prawo wodne. Organ nie wyjaśnił dlaczego nałożył na właścicieli obowiązek wykonania rowka po działce 1610/1 w celu odprowadzenia wód z działki nr 1611, skoro z oznaczeń mapy wynika, że teren wzdłuż granicy działek jest położony wyżej, nie ustalił także, czy będzie możliwe odprowadzenie wody tym rowkiem, a wody opadowe z działki mogą być odprowadzane wprost do rowu bez konieczności odprowadzania jej przez działkę sąsiednią.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i również powołało się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 134, poz. 1270 ze zm.) sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według zaś art. 135 powyższej ustawy Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogo ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 cyt. ustawy).

Dokonując kontroli w omawianym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja pierwszoinstancyjna w obrocie prawnym nie mogą pozostać.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r.. Nr 239, poz. 2019 ze zm.).

Przepis art. 29 tej ustawy, powołany przez organy obu instancji, stanowi:

“1.Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wplywają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom."

Przepis ten zawiera w swej treści zakazy skierowane do właściciela nieruchomości, dotyczące zmian stanu wody na gruncie i odprowadzania wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1), określa jego obowiązki w przypadku spowodowania zmian stanu wody (ust. 2) oraz upoważnia wójta (burmistrza lub prezydneta miasta) do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w przypadku, gdy spowodowane przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie (ust. 3).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca K. H. kwestionuje legalność decyzji nakazującej jej i M. H., będącym właścicielami działki nr 1610/1 obr. 210 R. – B., wykonanie na własnej posesji rowka wzdłuż granicy z działką nr 1611 (własności W. K.), od budynku garażowego do rowu melioracyjnego B-3, o wymiarach umożliwiających odprowadzenie wód opadowych z terenu działki nr 1611 do rowu melioracyjnego B-3, przy czym w celu umożliwienia spływu wód z działki nr 1611 do w/w rowka należy usunąć prefabrykowany blok betonowy murka ogrodzeniowego na działce nr 1610/1, pierwszy od strony budynku garażowego.

Z treści przepisu art. 29 ust. 3 cyt. wyżej wynika, że przesłankami wydania nakazów w tym trybie jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie, a pomiędzy zmianą stanu wody i szkodą istnieje związek przyczynowo-skutkowy.

Wydanie tej decyzji wymaga więc przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, zmierzającego do ustalenia, czy spełnione zostały powyższe przesłanki łącznie. Nakaz wydany w trybie art. 29 ust. 3 powinien zostać tak sformułowany, by odpowiadał wymogom przepisów prawa, w tym też innych niż Prawo wodne gałęzi, które przy jego realizacji mogą wchodzić w grę (np. Prawo budowlane). Musi być on bowiem wykonalny, w tym także w postępowaniu egzekucyjnym przy zastosowaniu przewidzianych w tym postępowaniu środków (grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze), a przy tym też wykluczone musi być niebezpieczeństwo spowodowania szkody innym podmiotom poprzez wykonanie takiego nakazu.

Nakaz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powinien być skuteczny i adekwatny, co oznacza odpowiednio, że musi eliminować w całości szkodliwe oddziaływanie zmian stanu wody na gruncie i tylko to oddziaływanie a nie skutki wpływu wód wywołane naturalnym ukształtowaniem terenu (w tym ostatnim przypadku usunięciu negatywnych skutków służy art. 30 ustawy).

Trzeba też podkreślić, że zmiany dokonane na gruncie mogą być różnego rodzaju – może to być zmiana naturalnego ukształtowania terenu [np. nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, wykopanie rowu], wykonanie robót budowlanych [np. wybudowanie murowanego ogrodzenia, wybetonowanie działki], jak również wykonanie innego rodzaju prac powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości. Sam jednakże fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy. Konieczne jest jeszcze ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie.

Mimo czterokrotnego uchylania decyzji pierwszoinstancyjnej postępowanie dowodowe tego organu, w ocenie Sądu, nie doprowadziło do niewątpliwego ustalenia istnienia przesłanek do wydania nakazu z art. 29 ust. 3 ustawy. Organ ten dwukrotnie przeprowadzał rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami terenu ([...].11.2008 r. i [...].08.2009 r.), w jej trakcie strony składały wyjaśnienia (pkt III protokołów z w/w rozpraw), przy czym odbywało się to – jak wynika z protokołów z tych rozpraw z pominięciem pouczeń zawartych w art. 83 § 2 i 3 w zw. z art. 86 K.p.a. Do protokołu z rozprawy w dniu [...] listopada 2008 r. dołączona został mapka, która została opisana przez jedną z osób kierujących rozprawą, tj. naniesiono na niej, zgodnie z legendą, rów melioracyjny B-3, kierunek spływu wód, zagłębienia w ziemi, murek oraz przebieg rowka na działce nr 274 (obecnie podzielonej), co nie zostało podpisane przez strony. W aktach organu I instancji znajduje się także szereg fotografii obrazujących stan na gruncie, jednak brak opisu nie pozwala na określenie, kiedy zostały wykonane. W protokole z rozprawy w dniu [...] sierpnia 2009 r. znajduje się zapis, że skarżąca K. H. przedstawiła plan zagospodarowania działki nr 1610 (obecnie 1610/1 i 1610/2) z 1994 r., na której “nieuwidoczniono rowu", którego to planu brak jest w aktach administracyjnych, mimo że stanowił podstawę ustaleń organu I instancji. Stwierdził on bowiem, że niewielkie wodnice zbierające wody opadowe z małej powierzchni nie są przedstawiane na mapach, co jednak z powodów wyżej wskazanych, pozostaje poza jakąkolwiek kontrolą. Tak przeprowadzone czynności mają zatem wątpliwy walor dowodowy.

Według ustaleń organu I instancji, znajdujących odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2009 r., podniesienie terenu działki nr 1610 i tym samym zlikwidowanie rowka biegnącego przez tę działkę, obecnie nr 1610/1, spowodowało zmianę stanu wody na gruncie. Działki nr 1610/1 i 1610/2 oraz działka nr 1611 powstały z działki 274 (rolniczej), której właściciel wykonał rowek przez jej środek i nim odprowadzane były wody opadowe do rowu melioracyjnego B-3. Działka nr 1610 została zagospodrowana, wybudowane zostały na niej dwa budynki mieszkalne oraz budynek gospodarczy (garażowy), a następnie ulagła podziałowi na działki nr 1610/1 i 1610/2.

O ile podział działki nr 1610 oraz jej zagospodarowanie nie jest kwestionowane przez skarżącą, a także M. H. (współwłaściciela działki nr 1610/1) oraz przez właścicieli działki 1610/2 (J. i G. H.), to nie zgadzają się oni z ustaleniami organu co do zlikwidowania rowka istniejącego jakoby na działce nr 274, a po jej podziale, na działce nr 1610/1.

Ustalenia organu nie znajdują żadnego wsparcia w materiale zebranym w sprawie. Niewątpliwie dokonane zostały, jak wynika z analizy akt sprawy i lektury uzasadnienia decyzji, wyłącznie na podstawie oświadczeń W. K. i na tej również podstawie na szkicu z mapy terenu dołączonym do protokołu z rozprawy w dniu [...] listopada 2008 r., o którym wcześniej już wspomniano, zaznaczono przebieg rowka przed podziałem działki nr 274, przyjmując jednocześnie, że ukształtowanie terenu działki nr 1611 wskazuje, że “mogła istnieć wodnica o przebiegu takim, jak oświadczył pan K". Doprowadziło to organ do wniosku, iż szkody powstały na skutek zatrzymania odpływu wód z działki nr 1610, nie zaś na skutek zalewania jej wodami z działek nr 1610/1 i 1610/2.

W ocenie Sądu, ustalenia dokonane niewtpliwie przy uwzględnieniu tylko oświadczeń jednej strony postępowania i przy wyraźnym sprzeciwie co do ich zawartości merytorycznej pozostałych stron postępowania, a zarazem przy braku w rzeczywistości jakichkolwiek innych dowodów, np. zeznań świadków, opinii biegłego, potwierdzających dokonanie przez właścicieli działki nr 1610/1 zmiany na gruncie powodującej zmianę stanu wody na gruncie i ze skutkiem w postaci szkody na działce nr 1611, nie zasługują na akceptację. Nadto na okoliczność szkód na w/w działce organy nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego, bo nie jest wystarczające – jak to czyni organ I instancji – poprzestanie na stwierdzeniu, że W. K. udowodnił szkody powstałe na swoim gruncie, tj. stagnowanie wody w zagłębieniach terenu działki nr 1611, zaznaczonymi według jego oświadczeń na szkicu mapy terenu dołączonym do protokołu z rozparwy w dniu [...] sierpnia 2009 r. i na zdjęciach wykonanych w tym dniu oraz złożonych do akt sprawy przez W. K. (nieopisanych).

W tej sytuacji nie można uznać, że sprawa została przez organy obu instancji należycie wyjaśniona i ustalony został stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością (art. 7 K.p.a.). Organ odwoławczy, mimo braków postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji, nie uzupełnił go w sposób umożliwiający prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.. Wskazane więc naruszenie zasad postępowania dowodowego niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o niepełny i nie oceniony należycie materiał dowodowy. Dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do jednoznacznego ustalenia, że w sprawie spelnione są przesłanki wydania nakazu z art. 29 ust. 3 ustawy.

Wydany nakaz, jak trafnie zauważono w skardze, nie został określony co do warunków technicznych, a więc m.in. głębokości, szerokości, odległości od granicy, co może budzić wątpliwości zobowiązanego odnośnie zakresu jego obowiązku, jak również może powodować nieuzasadnione żądania ze strony właściciela działki nr 1611. Nie ulega wątpliwości, że został sformułowany w sposób nieodpowiadający wymogom wcześniej omawianym i w rzeczywistości może też być niewykonalny.

W rezultacie powyższe powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, jako wadliwej, zaś unormowanie cyt. art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obliguje Sąd do eliminacji z obrotu prawnego także decyzji pierwszoinstancyjnej.

Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji powinny dążyć do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zgodnie z regułą z art. 7 K.p.a. i przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób oreślony w art. 75 i nast. K.p.a., uwzględniając przedstawione wyżej uwagi. Przypomnieć też należy, że stosownie do treści art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dla oceny, czy zagospodrowanie działki nr 1610/1 (wybudowanie budynków) i ewentualne podniesienie terenu doprowadziło do zmiany stanu wody konieczne będzie zasięgnięcie opinii biegłego; regułą jest, że w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie powinien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16.09.2009 r., II SA/Rz 99/09, WSA w Lublinie z dnia 17.01.2008 r., II SA/Lu 787/2007). Nie można również wykluczyć konieczności przesłuchania świadków. Dopiero zebranie całego materiału dowodowego pozwoli na jego ocenę w myśl reguł z art. 77 § 1 i 80 K.p.a. i ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, co jest warunkiem prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 ustawy.