Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1042/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz 145 § 3 w zw. z art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 89  90
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 122, art. 187 ust. 1 i art. 191
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 1312/18 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 października 2018 r. nr 330000-IAGR.8720.1194.2016.DW w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 3 060 (trzy tysiące sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 9 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej zwany "WSA" lub "Sąd I instancji"), działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 oraz art. 145 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej zwanej "p.p.s.a."), uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej zwanego również "Dyrektorem IAS") z 15 października 2018 r. nr 330000-IAGR.8720.1194.2016.DW oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach z 10 czerwca 2016 r. nr 331000-UAGR-9288- 136/14/AP w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej A. J. (dalej zwanej "Skarżącą") z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry i umorzył postępowanie administracyjne.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w Katowicach przeprowadzili 11 lipca 2014 r. w lokalu [...] w K. przy ul [...] (w obecności Skarżącej – najemcy lokalu prowadzącej w lokalu działalność gospodarczą) czynności kontrolne w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r., poz. 1540; dalej zwanej "u.g.h."). W toku kontroli stwierdzono, że w lokalu znajdowały się włączone i gotowe do gry dwa automaty, które nie posiadały numeru zezwolenia, numeru poświadczenia rejestracji, regulaminów gry. W drodze eksperymentu funkcjonariusze ustalili, że gry oferowane na tych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu u.g.h. – gry mają charakter komercyjny i zawierają element losowości.

W toku czynności kontrolnych funkcjonariusze celni przesłuchali w charakterze świadka Skarżącą, która zeznała, że automaty zostały wstawione do jej lokalu dwa miesiące przed kontrolą na podstawie podnajmu powierzchni właścicielowi automatów. Oświadczyła, że podnajęła powierzchnię lokalu, w którym prowadzi działalność celem podniesienia atrakcyjności pubu.

Postanowieniem z 20 października 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Katowicach (dalej zwany "Naczelnikiem UC") wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej.

Do materiału dowodowego włączono materiały z postępowania karnoskarbowego zawisłego przed Sądem Rejonowym Katowice Wschód, w tym również umowę najmu lokalu z 1 lipca 2014r. oraz protokół przesłuchania Skarżącej.

Przedmiotem umowy był najem 2 m² lokalu, w celu wstawienia urządzeń rozrywkowych. Najemca zobowiązał się do płatności czynszu w wysokości 200 zł brutto miesięcznie – płatne na podstawie FV. Wynajmująca (Skarżąca) na mocy umowy zobowiązała się natomiast do pokrywania kosztów eksploatacji, związanych z używaniem przedmiotu najmu. Ponadto Skarżąca zobowiązała się do informowania Najemcy o wszystkich stwierdzonych usterkach, uszkodzeniach i nieprawidłowościach w działaniu urządzeń oraz natychmiastowym informowaniu o ewentualnym włamaniu do urządzeń. W § 8 umowy natomiast Skarżąca zobowiązała się do zapewnienia warunków umożliwiających realizację prowadzenia ww. działalności oraz zakazu uczestnictwa w grach osób poniżej 18 roku życia.

Decyzją z 10 czerwca 2016 r. Naczelnik UC wymierzył Skarżącej karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie.

Dyrektor IAS wydał 15 października 2018 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.

Skarżąca złożyła do WSA skargę na decyzję Dyrektora IAS.

WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika UC oraz zasądził od organu na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku WSA uznał za zasadny zarzut Skarżącej, że organy wadliwie uznały ją za urządzającą gry na automatach w rozumieniu u.g.h.

Zdaniem WSA, z postanowień umowy, wynika niezbicie, że "celem" i "zgodnym zamiarem stron", było zawarcie klasycznego kontraktu najmu a nie podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony kontraktu. Sąd I instancji uznał także, że komercyjny cel wykorzystywania automatu pozostaje poza sferą Skarżącej, co wyklucza ją z kręgu osób współurządzających gry.

Zdaniem WSA, Skarżąca nie uczestniczyła aktywnie w procesie urządzania gier hazardowych w zamian za korzyści finansowe. Tym samym WSA uznał, że w rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne zostały przez organ poczynione prawidłowo i nie wymagają uzupełnienia. Zostały one natomiast, zdaniem Sądu I instancji – wadliwie ocenione i w konsekwencji wadliwie zastosowano prawo materialne. Skarżąca została uznana za "współurządzającą gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt i pkt 2 u.g.h. błędnie. Nie mogła zatem być adresatem decyzji, w której wymierzono karę pieniężną stąd Sąd uchylił decyzje organów obu instancji i umorzył postępowanie administracyjne.

Dyrektor IAS zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o: 1) rozpoznanie sprawy na rozprawie, 2) uchylenie zaskarżonego wyroku WSA z 9 kwietnia 2019 r. w całości oraz: - orzeczenie co do istoty, tj. oddalenie skargi (na podstawie art. 188 p.p.s.a.), ewentualnie – przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA (na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.), 3) wydanie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania, w tym zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, polegające na niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że organ naruszył prawo materialne poprzez wadliwe uznanie Skarżącej za urządzającą gry w rozumieniu wskazanej regulacji, w sytuacji gdy:

– Skarżąca zgodnie z postanowieniami zawartej umowy najmu z 1 lipca 2014 r. oraz złożonymi zeznaniami podejmowała aktywne i istotne działania w procesie urządzania gier na automatach poza kasynem gry, zgodne w przyjętą i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnią pojęcia "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a w konsekwencji zasadnym było wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.; Zatem, naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą jego niezastosowaniem, w wyniku przyjęcia, że Skarżąca nie może być uznana za urządzającego gry hazardowe w rozumieniu tej regulacji

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz 145 § 3 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie w wyniku błędnego uznania, że organy uchybiły przepisom postępowania zawartym w art. 122, art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej zwana "O.p.") poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie i wadliwe rozważenie materiału dowodowego w części dotyczącej uznania Skarżącej za podmiot współrządzący nielegalne gry hazardowe, a w konsekwencji naruszyły prawo materialne tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., podczas gdy należało orzec o oddaleniu skargi, z uwagi na fakt, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia powyższych reguł procesowych, a zatem wydając przedmiotowe decyzje organy dokonały właściwej kwalifikacji materialno – prawnej sytuacji Skarżącej uznając ją za podmiot urządzający gry podlegający karze pieniężnej na podstawie art, 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.

2. naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w wyniku uznania, że na skutek uchybienia przez organ wielu zasadom ogólnym postępowania administracyjnego, stan faktyczny sprawy nie został ustalony właściwe, a skoro doszło do naruszeń procesowych, to w konsekwencji także do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 89 – 90 u.g.h., podczas gdy należało orzec o oddaleniu skargi, z uwagi na okoliczność, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia reguł procesowych, a wydając zaskarżoną decyzję organy dokonały właściwej kwalifikacji materialno - prawnej sytuacji Skarżącej uznając ją za podmiot urządzający gry podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 u.g.h.,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187 ust. 1 i art. 191 O.p., polegające na wadliwej ocenie stanu faktycznego i uznaniu za przedwczesne stanowiska organu kwalifikującego Skarżącą jako podmiot podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 u.g.h., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, że Skarżąca niewątpliwie czerpała zyski z urządzanych na spornym automacie gier, co istotnie wpływa na uznanie Skarżącej za urządzającą gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, przy czym na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec tego, że taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z zarzutów skargi kasacyjnej organu, które oparte zostały na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało uchylenie decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., i umorzenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a. Z tego mianowicie powodu, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – niezależnie od zaakceptowania stanowiska organu administracji odnośnie do charakteru gier urządzanych na spornych automatach, możliwości czynienia własnych ustaleń w tym zakresie przez funkcjonariuszy celnych, a także odnośnie do braku, co do zasady, podstaw do odmowy zastosowania w takiej sprawie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych – co wsparte zostało również argumentem z poglądu prawnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GPS 1/16 – zdaniem Sądu I instancji, ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana przez organ administracji, że strona skarżąca była podmiotem urządzającym gry na automatach, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. była wadliwa, co w konsekwencji nie mogło pozostawać bez wpływu na ocenę prawidłowości stosowania tego przepisu prawa. W tym względzie, Sąd I instancji zgodził się ze Skarżącą, że samo zawarcie umowy najmu powierzchni lokalu nie jest wystarczające do uznania, że wynajmująca była współurządzającą gry hazardowe, a to w kontekście braku wskazania na wynikające z wymienionej umowy obowiązki (czynności) wynajmującego, których wykonywanie – z uwagi na treść oraz charakter tychże obowiązków (czynności) – mogłoby jednoznacznie wskazywać na zasadność przypisania stronie cech podmiotu urządzającego gry, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. zwłaszcza, że za takie – według Sądu I instancji – nie sposób było uznać wyłącznie samego udostępnienia lokalu (powierzchni 2 m² ) w celu instalacji w nim urządzeń do gier hazardowych, czy innych obowiązków Skarżącej wynikających z umowy, jak zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej czyli z wykorzystaniem automatów, powiadomienie o nieprawidłowościach w ich funkcjonowaniu, zapewnienie zakazu uczestnictwa w grach osób poniżej 18 lat oraz włączanie automatów do prądu (por. s. 6 – 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W konsekwencji WSA uznał, że ustalenia faktyczne nie wymagają w sprawie uzupełnienia, zostały one natomiast błędnie ocenione w rezultacie wadliwie zastosowano prawo materialne. To powodowało też, zdaniem Sądu, konieczność umorzenia postępowania administracyjnego.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna zasadnie i trafnie podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, a komplementarny charakter jej zarzutów uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie.

Odnosząc się do istoty spornej w sprawie kwestii trzeba przede wszystkim podkreślić, że nie ma podstaw, aby podważać zasadność wniosków organu administracji publicznej formułowanych na podstawie oceny dowodu w postaci umowy najmu powierzchni lokalu zawartej rzez stronę, jako wynajmującego, z J. Z. działającym pod firmą [...]. Podkreślając, że na jej podstawie doszło do zainstalowania oraz udostępniania gier na automatach poza kasynem gry, nie sposób jest wywodzić, że tego rodzaju okoliczność nie mogła być zasadnie uznana za prawnie istotną z punktu widzenia formułowanych na jej podstawie ocen odnośnie do uznania strony skarżącej za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Znajduje to swoje uzasadnienie w argumencie, że w świetle poglądu prawnego wyrażonego w przywołanej uchwale II GPS 1/16, z punktu widzenia oceny realizacji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – na gruncie którego to przepisu penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach (nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od których spełnienia w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach) – podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. W konsekwencji, na gruncie regulacji prawnej zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 u.g.h., w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że określona nią sankcja administracyjna może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie, co wynika z kolei z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś, jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu, jako element wspólnego przedsięwzięcia. Przy ocenie, czy podmiot nie powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego (zob. np.: wyroki NSA z: 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2736/16; 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5233/16; treść tych, jak i dalej wskazywanych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W ich świetle zaś – jak wynika to z powyżej przedstawionych okoliczności – za uzasadniony należało uznać wniosek organu administracji, że strona skarżąca występowała w roli podmiotu udostępniającego miejsce, w którym wymienione automaty mogły być użytkowane i w konsekwencji z jej też udziałem udostępniane do gier, co w świetle przedstawionego powyżej rozumienia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest pozbawione prawnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie.

W korespondencji do tego właśnie argumentu nie sposób jest nie ustrzec się i tego wniosku, że wymieniona umowa najmu powierzchni lokalu – którą Sąd I instancji uznał za niewystarczającą, stwierdzając tym samym, że poczynione ustalenia faktyczne przeprowadzone w sprawie, nie potwierdzają, że Skarżąca aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania gier hazardowych – gdy chodzi o jej "cel" oraz zgodny "zamiar stron", nie mogła (i nie mogłaby być) oceniona również inaczej, niż tylko, jako podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały jej strony, a mianowicie lokalu użytkowego oraz automatów do gier, które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie na nich gier w sposób dostępny dla ogółu, a więc ich "urządzanie", w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 21 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 71/16). Tym samym, nie sposób jest więc twierdzić, jak uczynił to Sąd I instancji (por. s. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że udostępnienie powierzchni lokalu świadczy, że celem umowy i "zgodnym zamiarem stron" było zawarcie klasycznego kontraktu najmu, i nie mogło być traktowane, jako urządzanie gier hazardowych w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Z tym rozumowaniem nie można się zgodzić. Jakkolwiek sama ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie Naczelny Sąd Administracyjny w orzecznictwie przyjmuje, że "urządzanie gier hazardowych na automatach" to ogół czynności i działań umożliwiających takie gry hazardowe, a w szczególności: udostępnienie potencjalnym graczom automatów do gier, zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającej ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze (por. np wyroki NSA z: 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 132/18; 19 lipca 2018 r., sygn. akt II GSK 4707/16).

Przedstawione rozumienie "urządzania" potwierdza również definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić – urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" (por. https://sjp.pwn.pl/sjp/urzadzic;2533410.html.)

"Urządzanie", to wedle słownikowego rozumienia tego zwrotu również – a trzeba to podkreślić – "stwarzanie komuś odpowiednich warunków".

W świetle rozumienia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., w tym zwłaszcza desygnatów zwrotu "urządzania gier na automatach", czy też "urządzania gier hazardowych", którym na gruncie tego przepisu operuje ustawodawca, trzeba więc przyjąć, że istota jego rdzenia znaczeniowego wyraża się w tworzeniu (współtworzeniu, uczestniczeniu w tworzeniu) warunków do urządzania gier hazardowych na automatach. Tym samym, jeżeli "urządzanie", to "stwarzanie odpowiednich warunków", to w rozpatrywanej sprawie wprost i bezpośrednio odnieść to należy do tworzenia warunków do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a to poprzez udostępnienie miejsca ich urządzania i tym samym udostępniania samych gier na automatach poza kasynem gry, co w okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy miało tę konsekwencję, że – jak powyżej już to podkreślono – wyraziło się w podjęciu wspólnie realizowanego przedsięwzięcia polegającego na połączeniu składników majątkowych, a mianowicie lokalu użytkowego oraz automatów do gier, które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie na nich gier w sposób dostępny dla ogółu, a więc ich "urządzanie", w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

W okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy polegało to na tym, że strona skarżąca udostępniając J. Z. prowadzącemu działalność pod firmą [...] (na podstawie zawartej 1 lipca 2014 r. umowy najmu) część lokalu, w którym prowadziła własną działalność gospodarczą, a to w celu ulokowania i zainstalowania w nim automatów do gier hazardowych, udostępniała tym samym oraz w tenże właśnie sposób te automaty grającym, i taki też był – jak zasadnie należałoby przyjąć – cel podejmowanego przez nią działania, (motywowany chęcią zwiększenia atrakcyjności oferty dla klientów lokalu - § 2 umowy oraz oświadczenie Skarżącej) a to zważywszy również na to, że z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, należący do Skarżącej lokal był lokalem ogólnodostępnym. Za nie bez znaczenia z punktu widzenia zasadności przedstawionych wniosków trzeba uznać także i to, że postanowienia wymienionej umowy dowodzą, iż strona zobowiązała się do sprawowania faktycznej pieczy nad zainstalowanym w lokalu automatem do gier (§7, § 8 umowy), oraz pokrywania kosztów eksploatacji związane z przedmiotem najmu (§ 4 ust. 3 umowy).

W świetle przedstawionych argumentów, wbrew stanowisku wyrażonemu w kontrolowanym wyroku, nie sposób było więc upatrywać wadliwości zaskarżonej decyzji w braku prawidłowości oceny poczynionych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji także w nieprawidłowym zastosowaniu przez organ administracji publicznej przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Ustalenia faktyczne przeprowadzone w rozpatrywanej sprawie oraz ich ocena prawna były bowiem wolne od deficytów i wad przypisanych im przez Sąd I instancji.

Stwierdzając w związku z powyższym, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii, korzystając na podstawie art. 188 p.p.s.a. z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle przedstawionych argumentów skarga ta nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. . w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a, w zw. z § 2 pkt 5, w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.