Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2038/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 723/16 w sprawie ze skargi T. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 723/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, oddalił skargę T. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności wniosku.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku T. Ś. z dnia 3 grudnia 2009 r., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z garażami o powierzchni zabudowy pojedynczego budynku mieszkalnego maks. 230,0 m kw., budowy dwóch zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, budowy dwóch zjazdów indywidualnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z urzędu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdziło nieważności ww. decyzji.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył T. Ś.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł T. Ś.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 639/15, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., uznając, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn odmiennych, aniżeli podniesione przez skarżącego. Sąd wskazał, że uwadze zarówno organów administracji, jak i skarżącego umknęła kwestia, która powinna była zostać wyjaśniona w pierwszej kolejności, czy mianowicie skarżący w świetle dokonanych ustaleń faktycznych był w ogóle legitymowany do posiadania statusu strony w kontrolowanym postępowaniu nieważnościowym, a tym samym do skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy, pomimo posiadanej już wiedzy, iż skarżący decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717, ze zm.) przeniósł swe uprawnienia uzyskane decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. na rzecz E. O. w zakresie obejmującym działki o nr ewid. [...] [powinno być: "[...]"], powstałe na podstawie decyzji podziałowej znak: [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. (zwanej też "Decyzją Podziałową") wydanej dla działki nr [...] położonej w miejscowości S., obręb N., gmina O., w ogóle nie ocenił, czy w świetle powyższego skarżący jest uprawniony do udziału w niniejszym postępowaniu nieważnościowym, czy też nie. W ocenie Sądu fakt ten ma bardzo istotne znaczenie, gdyż istotą przeniesienia uprawnień przysługujących danemu podmiotowi jest to, że podmiot przenoszący traci owe uprawnienia, a podmiot przyjmujący nabywa uprawnienie. Sąd wskazał, że organ odwoławczy przed ponownym dokonaniem oceny kwestii uprawnienia skarżącego do udziału w niniejszym postępowaniu powinien w trybie art.136 k.p.a. ustalić, czy decyzją Burmistrza z dnia [...] stycznia 2011 r. przeniesiono decyzję o warunkach zabudowy w całości na rzecz E. O.. Z ww. decyzji przenoszącej wynika bowiem, że przenosi ona uprawnienia w zakresie obejmującym działki o nr ewid. [...] [powinno być: "[...]"] powstałe na podstawie Decyzji Podziałowej wydanej dla działki nr [...]. Tymczasem z kontrolowanej decyzji o warunkach zabudowy wynika jedynie, że dotyczy ona części działki nr [...], bez dokładniejszego uściślenia. Obydwa zapisy w ww. decyzjach nie są tożsame. Jeżeli skarżący przeniósł swe uprawnienia w całości na E. O., to utracił interes prawny do udziału w niniejszej sprawie, gdyż nie ma już żadnych uprawnień wynikających z kontrolowanej decyzji o warunkach zabudowy. Jeżeli zaś przeniósł na E. O. jedynie część przysługujących mu uprawnień wynikających z tej decyzji, to należy ustalić, czy skarżący pozostałej części uprawnień nie przeniósł na jeszcze inny podmiot. Zasadniczą kwestią, jest ustalenie przez organ odwoławczy, czy skarżącemu nadal przysługują jakiekolwiek uprawnienia z tytułu kontrolowanej decyzji o warunkach zabudowy. W razie ich braku, nie ma on bowiem interesu prawnego uprawniającego go do udziału w kontrolowanym postępowaniu nieważnościowym. W końcowej części uzasadnienia wyroku Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany jest do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w tym wyroku, a w szczególności do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego mającego na celu określenie, czy skarżący jest podmiotem posiadającym status strony niniejszego postępowania. W razie przyjęcia, iż posiada taki status, ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy winien ocenić, czy prawidłowy jest ustalony przez organ I instancji krąg stron postępowania, w oparciu o zakres oddziaływania inwestycji. Sąd wytknął, że z akt pierwszej instancji nie wynika, w jaki sposób organ I instancji ustalił krąg stron postępowania. Dopiero więc po uzupełnieniu akt sprawy o prawidłową dokumentację możliwe będzie określenie terenu, którego wniosek dotyczy i obszaru, na który inwestycja będzie oddziaływać, co ma niewątpliwie znaczenie dla prawidłowego ustalenia stron postępowania.

Rozpoznawszy raz jeszcze, na skutek ww. wyroku sprawę z wniosku T. Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 i art. 28 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu organ II instancji zreferowawszy dotychczasowy przebieg postępowania oraz przywoławszy treść art. 153 p.p.s.a. wskazał, że Sąd w ww. wyroku dał wytyczne odnośnie do prowadzonego postępowania. W pierwszej kolejności organ miał przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu określenie, czy skarżący jest podmiotem posiadającym status strony w postępowaniu nieważnościowym, a tym samym czy jest legitymowany do skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z wyroku tego wynikało też, że istotą przeniesienia uprawnień przysługujących danemu podmiotowi jest to, iż podmiot przenoszący traci owe uprawnienia, a podmiot przyjmujący nabywa uprawnienie. Tym samym podmiot, który nabył określone prawa na podstawie danej decyzji, po ich przeniesieniu traci je na rzecz podmiotu nabywającego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyjaśniło, że ustaliło, iż skarżący decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. przeniósł wszystkie swoje uprawnienia uzyskane decyzją o warunkach zabudowy na rzecz E. O. w zakresie obejmującym działki nr [...] i [...], powstałe na podstawie Decyzji Podziałowej wydanej dla działki nr [...]. W tych okolicznościach stwierdziło, że skarżący nie posiada statusu strony w postępowaniu nieważnościowym, a tym samym nie jest legitymowany do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro przeniósł on swe uprawnienia wynikające z decyzji o warunkach zabudowy w całości na rzecz E. O., to utracił interes prawny do udziału w niniejszej sprawie. Nie ma już bowiem żadnych uprawnień wynikających z tej decyzji. Ponieważ zaś do postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy znajdują zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, to tym samym na podstawie art. 134 k.p.a., wobec braku przymiotu strony T. Ś. w postępowaniu nieważnościowym, należało stwierdzić niedopuszczalność przedmiotowego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył T. Ś., zarzucając naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 28 k.p.a., art. 153 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skarżący ocenił, że gdyby organ faktycznie podjął się uzupełnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie, byłby zobligowany uznać, iż skarżącemu przysługuje przymiot strony. Wskazał, że organ w zakresie wykonania nałożonego przez Sąd zobowiązania powinien był chociażby zweryfikować dokumenty znajdujące się w innych prowadzonych przez siebie sprawach, których stroną jest skarżący, a które dotyczą działki nr [...] w S. Nadto zarzucił, że organ nie dokonał tak prostej czynności, jak zobowiązanie skarżącego do przedstawienia wyjaśnień oraz dokumentów uzasadniających posiadanie statusu strony w rzeczonej sprawie. Tymczasem, pomimo przeniesienia ww. uprawnień z decyzji o warunkach zabudowy pozostaje on w dalszym ciągu współwłaścicielem nieruchomości położonej w miejscowości S., obręb N., gm. O., działka nr [...], która bezpośrednio przylega do działek nr [...] oraz [...], stanowiących obecnie własność E. O.. Z tego względu przysługuje jemu przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 723/16, oddalił skargę T. Ś. na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie kluczowe znaczenie ma okoliczność, że w sprawie tej zapadł już uprzednio prawomocny wyrok sądu administracyjnego z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 639/15, który z uwagi na przepis 153 p.p.s.a. ma moc wiążącą. Dodał, że wobec tego z jednej strony, nie jest władny poddawać ponownej analizie kwestii rozstrzygniętych już we wcześniejszym wyroku zapadłym w tej sprawie, a z drugiej jest zobligowany w pierwszej kolejności zbadać zastosowanie się przez organ przy wydaniu kontrolowanego postanowienia do ocen i wytycznych w tym wyroku zawartych.

Sąd wojewódzki podniósł, że organ w pierwszej kolejności był zobligowany wyjaśnić, czy skarżący jest podmiotem posiadającym status strony w postępowaniu nieważnościowym, a tym samym czy jest on legitymowany do skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustalenia w tym zakresie warunkowały bowiem niewątpliwie dalszy tok czynności w tej sprawie. Mianowicie, w razie negatywnej odpowiedzi na to pytanie organ odwoławczy powinien zastosować art. 134 k.p.a. Natomiast w razie przyjęcia, że skarżącemu jednak przysługiwała legitymacja do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ odwoławczy winien ocenić, czy organ I instancji w świetle ustalonego stanu faktycznego prawidłowo określił krąg stron postępowania, w oparciu o zakres oddziaływania inwestycji. W kontekście zarzutów skargi Sąd I instancji podkreślił, że sformułowany przez WSA nakaz zbadania przez organ zakresu oddziaływania inwestycji dotyczył wyłącznie sytuacji, gdyby okazało się, że skarżący legitymuje się jednak interesem prawnym do udziału w kontrolowanym postępowaniu. Nadto, zauważył, że jednocześnie WSA sprecyzował, że organ odwoławczy, w celu dokonania oceny kwestii uprawnienia skarżącego do udziału w tym postępowaniu, powinien w trybie art.136 k.p.a. ustalić, czy decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. przeniesiono uprawnienia z decyzji o warunkach zabudowy na rzecz E.O. w całości.

Czyniąc zadość temu wskazaniu, organ wyjaśnił, że tak w istocie było (zob. pismo Burmistrza [...] z [...].05.2016 r. znak: [...] – k. 56 akt adm.), a ustalenie to nie jest przez skarżącego kwestionowane.

Sąd wojewódzki stwierdził, że fakt ten ma zaś bardzo istotne znaczenie, gdyż zgodnie z wiążącym w tej sprawie poglądem prawnym wyrażonym przez WSA w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 639/15, istotą przeniesienia uprawnień przysługujących danemu podmiotowi jest to, że podmiot przenoszący traci owe uprawnienia, a podmiot przyjmujący nabywa je. Wobec poczynionych przez organ ustaleń zaktualizowała się także stanowcza ocena prawna sformułowana przez WSA w ww. wyroku, w myśl której jeżeli skarżący przeniósł swe uprawnienia w całości na E. O., to utracił interes prawny do udziału w niniejszej sprawie, gdyż nie ma już żadnych uprawnień wynikających z kontrolowanej decyzji o warunkach zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że w świetle tych jednoznacznych wskazań i ocen zawartych w wiążącym w tej sprawie prawomocnym wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Po 639/15, które, co istotne, nie zostały przez skarżącego zakwestionowane we właściwym czasie w drodze skargi kasacyjnej, podnoszone przez skarżącego na obecnym etapie postępowania zarzuty i twierdzenia, jakoby przysługiwał jemu przymiot strony z uwagi na bezpośrednie graniczenie należącej do niego nieruchomości (działki nr [...]) ze stanowiącymi teren projektowanej inwestycji działkami nr [...] i [...], przychodzi ocenić jako co najmniej spóźnione i już z tego względu nie mogące odnieść zamierzonego skutku. WSA uprzednio przesądził już bowiem, że skarżącemu będzie przysługiwał przymiot strony w kontrolowanym postępowaniu nieważnościowym jedynie w sytuacji, gdyby okazało się, że decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nie doprowadziła do przeniesienia całości uprawnień wynikający z decyzji o warunkach zabudowy na E. O., lecz że część z tych uprawnień pozostała przy skarżącym. Tymczasem, jak wynika z niewadliwych i niekwestionowanych także przez samego skarżącego, ustaleń organu, skarżący przeniósł całość swych uprawnień na rzecz E. O.. Tym samym, zgodnie z oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA, utracił on interes prawny do udziału w niniejszej sprawie. A w konsekwencji, jak trafnie skonstatowano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie był też legitymowany do złożenia przedmiotowego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. To z kolei musiało skutkować stwierdzeniem niedopuszczalności tego wniosku, na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył T. Ś. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez nieustalenie okoliczności faktycznych sprawy w sposób całkowity, rzetelny i wyczerpujący, a także uznanie, że zgłoszone wnioski dowodowe oraz twierdzenia zostały przedstawione na zbyt późnym etapie postępowania, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu,

- art. 153 p.p.s.a., poprzez uznanie, że w oparciu o przedmiotowy przepis organ poczynił prawidłowe ustalenia w sprawie oraz w należyty sposób wypełnił obowiązek nałożony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 639/15, polegający na tym zbadaniu, czy T. Ś. przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że gdyby organ podjął się wykonania wytycznych w zapadłym wyroku i uzupełnił stan faktyczny w niniejszej sprawie, wówczas byłby zobligowany uznać, że T. Ś. powinien przysługiwać przymiot strony. W zakresie wykonania nałożonego przez Sąd zobowiązania organ powinien był chociażby zweryfikować dokumenty znajdujące się w innych prowadzonych przez siebie sprawach, których stroną jest T. Ś., a które dotyczą działki nr [...] w S. (m.in. sprawa o sygn. akt [...]). Nadto, organ nawet nie dokonał tak prostej czynności, jaką jest zobowiązanie skarżącego do przedstawienia dokumentów uzasadniających posiadanie statusu strony w rzeczonej sprawie. Organ ograniczył się w niniejszej sprawie wyłącznie do zbadania, czy T. Ś. przeniósł w całości uprawnienia wynikające z decyzji ustalającej warunki zabudowy na rzecz E. O.

Wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 4 listopada 2015 r. nie zobowiązał organu wyłącznie do zbadania przeniesienia przez skarżącego praw z decyzji ustalającej warunki zabudowy na rzecz E. O., lecz do ogólnego ustalenia, czy przysługuje mu przymiot strony, o czym świadczy końcowy fragment uzasadnienia wyroku "Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany jest do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku, w tym w szczególności do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, mającego na celu określenie, czy skarżący jest podmiotem posiadającym status strony niniejszego postępowania. W razie przyjęcia, iż posiada taki status ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy winien ocenić, czy prawidłowy jest ustalony przez organ I instancji krąg stron postępowania w oparciu o zakres oddziaływania inwestycji, który jest istotny dla ustalenia stron postępowania. Wskazać należy, że z akt pierwszej instancji nie wynika w jaki sposób organ I instancji ustalił krąg stron postępowania. Brak jakiejkolwiek dokumentacji w aktach sprawy (choćby wypisów z ewidencji gruntów) jak też analizy tej kwestii w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazuje, że wątpliwości w tym zakresie są uzasadnione. Na podstawie przedstawionego materiału dowodowego nie ma bowiem możliwości zweryfikowania, czy ustalenia organu w tym zakresie nie są dowolne, co świadczy o naruszeniu przepisów postępowania powodujących nie wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.)".

Skarżący podkreślił ponadto, że nie kwestionował wyroku z dnia 4 listopada 2015 r., albowiem było ono w całości dla niego korzystne i w żaden sposób nie ograniczało ono zakresu badania uprawnień strony, tak jak błędnie przyjął organ, a następnie Sąd w zaskarżonym wyroku. Dodał nadto, że pomimo przeniesienia uprawnień z decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] stycznia 2010 r., pozostaje w dalszym ciągu współwłaścicielem nieruchomości położonej w miejscowości S., obręb N., gm. O., działka nr [...], która bezpośrednio przylega do działek nr [...] oraz [...], należących obecnie do E. O.. Przywołał przy tym pogląd prezentowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt II OZ 819/14, na okoliczność wykazania, że przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – dalej jako: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy, tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparto o podstawę z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopuścił się naruszenia zarzucanych mu w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a.

Na marginesie zauważyć należy, że sąd I instancji nie stosował art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. więc nie mógł go naruszyć, podstawą orzeczenia oddalającego skargę był art. 151 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są w zasadzie tożsame z zarzutami, jakie zostały sformułowane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów podzielając stanowisko prawne zawarte w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko.

Ustalenia faktyczne oraz ocena prawna wraz z jej uzasadnieniem nie budzą, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zastrzeżeń, bowiem Sąd Wojewódzki w sposób należyty skontrolował legalność zaskarżonego postanowienia, prawidłowo przyjmując, że organ administracji nie dopuścił się żadnego naruszenia prawa. W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób zatem przyjąć, że organ rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełnił obowiązku przewidzianego w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stronie wnoszącej skargę kasacyjną, mając na uwadze argumentację w niej zawartą, zapewne chodziło o ww. przepis, mimo że nie wskazała jego w sposób jednoznaczny. Zaznaczyć przy tym należy, iż art. 77 k.p.a. składa się z czterech paragrafów, zaś w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że strona wznosząca skargę kasacyjną winna określić podstawę prawną według najmniejszej jednostki redakcyjnej danego przepisu. W przypadku zaskarżenia decyzji nie jest bowiem rolą sądu administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie konkretnego przepisu prawnego stanowiącego podstawę zarzutu, żądania czy rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu II instancji, wszystkie istotne w sprawie okoliczności, w zakresie ustalenia czy T. Ś. przysługuje przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym odnośnie decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z garażami o powierzchni zabudowy pojedynczego budynku mieszkalnego maks. 230,0 m kw., budowy dwóch zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, budowy dwóch zjazdów indywidualnych zostały w sposób należyty wyjaśnione. Ponadto, zauważyć należy, iż kierowanie się zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, dawać przekonanie kontrolującemu o słuszności zaskarżonego aktu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, jak to zasadnie przyjął Sąd Wojewódzki.

Podkreślić należy, a co trafnie zaakcentował również Sąd I instancji, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wyrokiem z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 639/15, Sąd ten uchylił poprzednią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015r., które utrzymało w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2014r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy - Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...]. Powyższy wyrok stał się prawomocny. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ wydał postanowienie z dnia [...] czerwca 20126r., które następnie było przedmiotem skargi rozpoznanej zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 723/16.

Jak stanowi art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 550/11, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., był związany oceną prawną, czyli wykładnią przepisów prawa dokonaną przez ten Sąd w poprzednim wyroku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 693/15.

W przywołanym wyroku Sąd wskazał, że organ w pierwszej kolejności był zobligowany wyjaśnić, czy skarżący jest podmiotem posiadającym status strony w postępowaniu nieważnościowym, a tym samym czy jest on legitymowany do skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W razie negatywnej odpowiedzi na to pytanie organ odwoławczy powinien zastosować art. 134 k.p.a.

Sąd w wyroku z dnia 4 listopada 2015 r. sprecyzował, że organ odwoławczy, w celu dokonania oceny kwestii uprawnienia skarżącego do udziału w tym postępowaniu, powinien w trybie art.136 k.p.a. ustalić, czy decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. przeniesiono uprawnienia z decyzji o warunkach zabudowy na rzecz E. O. w całości.

Organ odwoławczy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnił powyższe wskazania co do dalszego postępowania. Czyniąc zadość temu wskazaniu, SKO w [...] wyjaśniło, że skarżący decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. przeniósł wszystkie swoje uprawnienia uzyskane decyzją o warunkach zabudowy na rzecz E. O. w zakresie obejmującym działki nr [...], powstałe na podstawie Decyzji Podziałowej wydanej dla działki nr [...] i w tych okolicznościach stwierdziło, że skarżący nie posiada statusu strony. Ustalenie to nie jest zresztą przez skarżącego kasacyjnie kwestionowane.

Podkreślić należy, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w prawomocnym wyroku sądu wiąże każdy orzekający w tej samej sprawie sąd administracyjny, zatem również Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej od kolejnego orzeczenia Sądu I instancji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.