Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 686/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 227 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1668
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska–Grońska (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Agnieszka Góra–Błaszczykowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi N. K. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania tytułu naukowego profesora oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] kwietnia 2020 r. dr hab. N. K. (dalej: "skarżąca", "kandydatka") zainicjowała przed Radą Doskonałości Naukowej (dalej: "RDN", "organ") postępowanie w przedmiocie nadania jej tytułu profesora w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki biologiczne.

RDN powołała 5 recenzentów (prof. dr hab. H. K., prof. dr hab. R. W., prof. dr hab. B. B., prof. dr hab. A. C. i prof. dr hab. M. W.), którym zleciła wydanie opinii w zakresie spełnienia przez skarżącą ustawowych wymagań w ramach przedmiotowego postępowania. Powołani recenzenci, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu, wydali opinie pozytywne, szczegółowo uzasadniając sformułowane uwagi i zastrzeżenia.

Następnie wniosek kandydatki został skierowany do Zespołu Nauk Ścisłych i Przyrodniczych (dalej: "Zespół"). W protokole z posiedzenia z [...] października 2020 r. odnotowano, że po zapoznaniu się z ww. wnioskiem oraz materiałem dowodowym, obejmującym wydane recenzje, Zespół odmówił poparcia wniosku o wystąpienie do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie skarżącej tytułu profesora. Wynik głosowania przedstawiał się następująco: za przedstawieniem kandydata – 1 głos, przeciw – 15 głosów, wstrzymujących się – 3 głosy.

[...] października 2020 r. odbyło się posiedzenie Prezydium RDN, na którym -po uprzednim zapoznaniu się z pełną dokumentacją sprawy i wysłuchaniu opinii Zespołu - członkowie Prezydium RDN przystąpili do głosowania w przedmiocie wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie kandydatce tytułu profesora. Jak wynika z protokołu posiedzenia Prezydium RDN z [...] października 2020 r., za przedstawieniem skarżącej opowiedziało się 2 członków, przeciw – 5 członków, 3 członków wstrzymało się od głosowania.

W tym samym dniu, tj. [...] października 2020 r. RDN, na podstawie art. 228 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478 ze zm.; dalej: "p.s.w."), odmówiła wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie kandydatce tytułu profesora w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki biologiczne.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ podał, że skarżąca ukończyła studia magisterskie w 1985 r. na Wydziale Biologii [...] Uniwersytetu Narodowego im. I. F. w L.. Pracę magisterską pt. "Wpływ acetylocholiny na aktywność enzymów trawiennych w trzustce szczurów Wistar" obroniła pod kierunkiem dr M. H.. Po obronie pracy magisterskiej kandydatka została zatrudniona w Pracowni Bioenergetyki i Substancji Biologicznie Czynnych na Wydziale Biologii ww. uczelni na etacie inżyniera naukowego (1985-1991), potem na etacie młodszego współpracownika naukowego (1991-1995), a następnie na etacie współpracownika naukowego (1995-1998). W dniu 3 kwietnia 1996 r. uzyskała stopień naukowy doktora nauk biologicznych w dyscyplinie biologia w specjalności fizjologia człowieka i zwierząt na podstawie rozprawy pt. "Wpływ a-ketoglutaranu sodu na procesy energetyczne gruczołów trawiennych w warunkach ekstremalnego obciążenia organizmu" sporządzonej pod kierunkiem prof. [...]. I. S.. Od lutego 1998 r. do końca sierpnia 1999 r. skarżąca pełniła funkcję Kierownika Pracowni Bioenergetyki i Substancji Biologicznie Czynnych na Wydziale Biologii [...] Uniwersytetu Narodowego im. I. F.. W latach 1999-2002 uczestniczyła w Dziennym Studium Habilitacyjnym (specjalność "Fizjologia człowieka i zwierząt") na ww. uniwersytecie. [...] października 2003 r. skarżąca obroniła przed Radą K. Narodowego Uniwersytetu im. T. S. w K. pracę habilitacyjną pt. "Rola intermediatów cyklu Krebsa w procesach energetycznych i obrony antyoksydacyjnej komórek w warunkach działania ekstremalnych czynników na organizm", wykonaną pod opieką prof. dr hab. W. R.. W 2004 r. kandydatka otrzymała dyplom doktora habilitowanego nauk biologicznych w dyscyplinie biologia i specjalności biochemia, wydany przez Wyższą Komisję Atestacyjną Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego U..

W grudniu 2004 r. skarżąca rozpoczęła pracę na etacie profesora nadzwyczajnego w Zakładzie Zoologii i Fizjologii Zwierząt w Instytucie Biologii i Ochrony Środowiska (obecnie Instytut Biologii i Nauk o Ziemi) Akademii [...] w S., gdzie nadal pracuje. Od 1 listopada 2006 r. do 30 września 2016 r. na ww. uczelni kandydatka kierowała Zakładem Fizjologii Zwierząt (przy czym od 1 grudnia 2013 r. pełniła funkcję kierownika Pracowni Fizjologii Zwierząt w ww. Zakładzie), a w latach 2018 - 2019 kierowała Zakładem Fizjologii i Kosmetologii.

RDN odnotowała, że po habilitacji skarżąca zdecydowaną większość prac opublikowała w lokalnych czasopismach ukraińskich, rosyjskich lub polskich, bez wskaźnika cytowań - Impact Factor (dalej: "IF). Wszystkie publikacje w czasopismach z bazy Journal Citation Reports – ranking cytowalności czasopism (dalej: "JCR") w liczbie 33 zostały opublikowane po uzyskaniu habilitacji. Wśród publikacji w czasopismach z JCR, 15 znalazło się w czasopismach o IF>1 (najwyżej IF=3,23 - Environmental Research). Kandydatka jest jedynym autorem w jednej z tych prac, a pierwszym autorem w 14 pracach. We wszystkich publikacjach skarżąca deklaruje udział w tworzeniu koncepcji pracy. Wartość IF plasuje się łącznie na poziomie 29,796 (zgodnie z rokiem publikacji); 47,731 (pięcioletni, zgodnie z rokiem publikacji); a wartość IF po habilitacji to 29,796.

W sumie opublikowano 454 prace kandydatki, tym 256 stanowią artykuły i rozdziały w monografiach, a pozostałe to doniesienia konferencyjne. Liczba cytowań wynosi 114, bez autocytowań (według bazy Web of Science Core Collection); wskaźnik Hirscha: 6. Skarżąca posiada również 1 patent zarejestrowany w U. Urzędzie Patentowym.

RDN zwróciła uwagę na bardzo bogatą współpracę skarżącej z otoczeniem społecznym i gospodarczym m.in. z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska w G., opiekę nad Studenckim Kołem Naukowym, liczne działania popularyzatorskie w ramach festiwali nauki np. Nocy Biologów.

Jako osiągnięcie naukowe kandydatka przedstawiła zbiór 38 oryginalnych publikacji naukowych. Recenzent prof. B. B. wskazuje, że są to prace dotyczące różnorodnych zagadnień, których podstawą jest analiza parametrów fizjologicznych i biochemicznych wybranych organizmów zwierzęcych.

Jednocześnie organ zaznaczył, iż recenzenci nie są zgodni w ocenie dorobku skarżącej. I tak prof. H. K. akcentuje rozbieżności w raportowaniu dorobku naukowego, jak również zgłasza szereg uwag krytycznych co do jego struktury i jakości - "(...) po uzyskaniu stopnia dr hab., kandydatka zasadniczo powiększyła swój dorobek naukowo-badawczy. Jednak biorąc pod uwagę wartość sumarycznego współczynnika IF i liczbę prac opublikowanych w czasopismach z listy JCR należy stwierdzić, że kandydatka publikuje głównie w czasopismach o niskiej wartości współczynnika IF. (...) tylko cztery z nich w dziedzinie, w której publikuje kandydatka, zaliczane są do najwyższego kwartylu (Q1), a 5 kolejnych do Q2. Należy także zauważyć rozbieżność w liczbie publikacji w czasopismach z listy JCR podaną w Autoreferacie (27) i wykazie opublikowanych prac (33). Ponadto uważam, że zaliczanie raportów z prowadzonych badań do dorobku naukowo-badawczego jest nieporozumieniem. Przy okazji można zauważyć, że podstawowym źródłem finansowania badań kandydatki, przedstawionych w czasopismach z listy JCR, są głównie środki statutowe uczelni i granty rektora Akademii [...] w S.. Analiza prac opublikowanych w czasopismach JCR i czasopismach spoza tej listy oraz monografii wskazuje na bardzo silne rozdrobnienie dorobku (...). I stąd zapewne tytuły tych prac są do siebie bardzo podobne, niekiedy różnią się tylko badanym gatunkiem lub badaną tkanką. Co więcej, istnieje wysokie podobieństwo tytułów prac publikowanych w języku polskim i angielskim, co wskazuje na podobieństwo zawartości. Zbieżność ta dotyczy także prac publikowanych w języku ukraińskim/rosyjskim. Zastanawia również fakt, że kandydatka w publikowanych pracach wieloautorskich (...) nie znajduje się na pozycji ostatniej, czyli osoby odpowiedzialnej za całość przedstawionych badań. Co więcej w przypadku prac wieloautorskich, często pojawia się niezgodność matematyczna dotycząca procentowego udziału kandydatki, bowiem uwzględnienie pozycji kandydatki w spisie autorów prowadzi do sumy udziałów wszystkich autorów powyżej 100%. (...) Od czasu uzyskania stopnia doktora habilitowanego kandydatka nie była kierownikiem projektu naukowego finansowanego ze źródeł zewnętrznych i przyznawanego w drodze konkursu krajowego lub międzynarodowego".

Prof. R. W. w swojej recenzji przedstawił streszczenie poszczególnych wątków badawczych skarżącej, bez oceny ich wartości naukowej. Podniósł, iż jej osiągnięcia naukowe po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego znacznie przekraczają wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym.

Prof. B. B. stwierdziła, że dorobek naukowy kandydatki świadczy, iż jest ona dojrzałym naukowcem, wysokiej klasy specjalistą w zakresie biologii i ochrony środowiska, ciągle poszerzającym obszary zainteresowań badawczych. W kręgu jej zainteresowań znajdują się badania podstawowe w naukach biologicznych, ale zarazem blisko związane z medycyną i ochroną środowiska. Dorobek kandydatki jest różnorodny, bogaty liczbowo i zawierający w części szczególnie cenne prace z listy JCR, który można uznać za ponadprzeciętny, uzasadniający uzyskanie tytułu profesora nauk biologicznych. Jednocześnie ww. recenzent dostrzegł, iż skarżąca nie była kierownikiem grantu NCN, NCBiR czy innego o porównywalnej randze, ale wielokrotnie jako kierownik składała aplikacje do NCN. Zatem brak jest dużego grantu typowo naukowego, jednak w różny sposób starała się pozyskać finansowanie dla wielu swoich działań zarówno naukowych, organizacyjnych, jak i popularyzatorskich. Niektóre z tych działań zakończyły się pozyskaniem dofinansowania.

Prof. A. C. zaakcentował istotne rozszerzenie zainteresowań badawczych skarżącej po objęciu stanowiska profesora nadzwyczajnego w Instytucie Biologii i Nauk o Ziemi Akademii [...] w S.. Kandydatka kontynuowała szeroko zakrojone badania bioenergetyczne, które zostały wzbogacone m.in. o tematykę stresu oksydacyjnego i jego regulacji, biologii i ochrony środowiska oraz o procesy fizjologiczne i patologiczne w zależności od różnych stadiów rozwojowych człowieka. Również obiekty badań uległy znacznemu poszerzeniu – skarżąca prowadziła w warunkach naturalnych badania ryb, płazów, ptaków, gryzoni i człowieka. Zaowocowało to 14 cyklami tematów badawczych, udokumentowanych wynikami opublikowanymi w serii artykułów naukowych. Zdaniem ww. recenzenta, tak duży rozrzut tematyki badawczej może stać w pewnej sprzeczności z działaniami ukierunkowanymi na pogłębienie wiedzy na temat poszczególnych mechanizmów, skutkującymi publikacjami w czasopismach naukowych o wysokiej punktacji. W autoreferacie kandydatka przestawiła obszerne uzasadnienie poszczególnych doświadczeń w oparciu o adekwatną literaturę naukową, lecz przywoływane prace nie zostały umieszczone w piśmiennictwie.

Z kolei prof. M. W., uwzględniając niezwykłą umiejętność skarżącej w zakresie nawiązywania i podtrzymywania współpracy krajowej i międzynarodowej, a także jej szerokie zainteresowania naukowe, stwierdził, że w świetle danych naukometrycznych jej całkowity dorobek publikacyjny można uznać za przeciętny.

RDN podniosła, iż żaden z recenzentów nie określił dorobku naukowego kandydatki (bądź jego części) jako wybitne osiągnięcie naukowe. Przeciwnie, w tym zakresie recenzenci wnosili uwagi i zastrzeżenia. Pomimo tego, wszystkie recenzje kończą się wyrażeniem poparcia dla wniosku skarżącej, chociaż w przypadku prof. H. K. nie jest to poparcie jednoznaczne.

Po analizie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym recenzji, organ uznał, że dorobku naukowego kandydatki z pewnością nie można nazwać wybitnym. Jest on raczej przeciętny. Uwagę zwracają sprzeczności w dokumentacji, rozdrobnienie dorobku, niska ranga prac opublikowanych po habilitacji oraz słaba rozpoznawalność wyników badań skarżącej w międzynarodowym środowisku naukowym, wyrażona w niskich wskaźnikach naukometrycznych. Jako "uderzającą" RDN określiła okoliczność, iż kandydatka nigdy nie kierowała żadnym projektem naukowym, finansowanym w ramach konkursów krajowych lub międzynarodowych. Na tej podstawie organ uznał, że osiągnięcia naukowe skarżącej, jej dorobek w zakresie kierowania i uczestnictwa w zespołach badawczych oraz współpracy krajowej i międzynarodowej nie spełniają warunków określonych w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.s.w.

W konkluzji RDN przyjęła, iż kandydatka nie spełnia przesłanek określonych w art. 227 ust. 1 p.s.w., a niespełnienie którejkolwiek z nich eliminuje możliwość wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej o nadanie tytułu profesora.

Powyższą decyzję skarżąca uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Kandydatka zarzuciła organowi:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) naruszenie art. 7 w związku z art. 77 w związku z art. 80 w związku z art. 107 § 3 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a.") poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a szczególności pominięcie znaczących fragmentów dokumentu stanowiącego element materiału dowodowego pt. "Wykaz opublikowanych prac naukowych lub twórczych prac zawodowych, aktywności naukowej, współpracy z otoczeniem społecznym i gospodarczym, osiągnięciach dydaktycznych i popularyzatorskich oraz w zakresie organizacji nauki", a w konsekwencji nieustalenie, że skarżąca uczestniczyła w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych, odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, oraz prowadziła badania naukowe lub prace rozwojowe w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych,

b) naruszenie art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, a szczególności następujących dokumentów stanowiących element zebranego materiału dowodowego: "Oceny osiągnięć naukowych i organizacyjnych dr hab. N. K. do celów przeprowadzenia postępowania o nadanie tytułu profesora w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki biologiczne prowadzonego przez Radę Doskonałości Naukowej" z [...] września 2020 r. (autor: prof. dr hab. R. W.); "Opinia dotycząca wniosku o nadanie dr hab. N. K. tytułu profesora w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki biologiczne" (autor: prof. dr hab. H. K.); "Ocena dorobku naukowego, działalności dydaktycznej i organizacyjnej dr hab. N. K. w związku z wnioskiem o nadanie Jej tytułu profesora nauk biologicznych" (autor: prof. dr hab. A. C.); "Ocena dorobku naukowego, dydaktycznego, popularyzatorskiego i organizacyjnego Pani dr hab. N. K. w związku z postępowaniem w sprawie nadania jej tytułu profesora w dziedzinie Nauki ścisłe i przyrodnicze w dyscyplinie Nauki biologiczne" (autor: prof. dr hab. M. R. W.); "Opinia o całokształcie dorobku dr hab. N. K. w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki biologiczne" (autor: prof. dr hab. B. B.) - a w konsekwencji pominięcie okoliczności, iż recenzenci jednogłośnie uznali, że: skarżącą cechują wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne; skarżąca uczestniczyła w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych lub prowadziła badania naukowe lub prace rozwojowe w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) naruszenie art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.s.w. poprzez błędną wykładnię zawężającą polegającą na przyjęciu, iż wybitne osiągnięcie naukowe krajowe lub zagraniczne, stanowić mogą wyłącznie:

- osiągnięcia o charakterze nierozdrobnionym i osiągnięcia naukowe charakteryzujące się dużą rozpoznawalnością w międzynarodowym środowisku naukowym (przesłanka pozytywna),

- osiągnięcia naukowe, których nie cechuje - jak to określa organ - "niska ranga prac", podczas gdy art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.s.w. nie wprowadza takich kryteriów, zatem kryteria te mają charakter pozaustawowy;

b) naruszenie art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.s.w. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

- w ww. przepisie ustawodawca przewidział koniunkcję, podczas gdy literalna wykładnia i posłużenie się spójnikiem "lub" jednoznacznie przesądza, iż formy aktywności wymienione w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.s.w. nie muszą być zrealizowane przez wnioskodawcę łącznie,

- w ww. przepisie ustawodawca wymaga: kierownictwa w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych, podczas gdy z treści literalnego brzmienia powołanej regulacji wynika, iż wystarczające jest samo uczestnictwo w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła poszczególne zarzuty, wymieniając między innymi aktywności, w których brała udział, obejmujące prace zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych i zagranicznych, granty Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w G., granty naukowe dla młodych naukowców, projekty realizowane ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność statutową i tzw. badania własne, projekty realizowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, dołączając jednocześnie informacje o odbytych stażach w instytucjach naukowych lub artystycznych, w tym zagranicznych, z podaniem miejsca, terminu, czasu trwania stażu i jego charakteru, prowadzenie badań naukowych lub prac rozwojowych w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych.

W odpowiedzi na skargę RDN wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja RDN z [...] października 2020 r. nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie podkreślić należy, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, stanowiących podstawę decyzji RDN. Sąd nie ocenia również, czy osoba ubiegająca się o nadanie jej tytułu profesora posiada znaczny dorobek naukowy oraz wybitne osiągnięcia naukowe (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest także upoważniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania nie doszło do naruszenia norm postępowania, określonych przepisami p.s.w. i statutu RDN, a także przepisów k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Należy mieć również na uwadze brzmienie art. 228 ust. 9 p.s.w., który stanowi, że w postępowaniach w sprawie nadania tytułu profesora, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Zasady postępowania przed RDN powodują niejednokrotnie ograniczenia dla uprawnień strony, które to uprawnienia w procedurze administracyjnej są standardem. Z uwagi na fakt, iż w przedmiotowym postępowaniu przepisy k.p.a. stosuje się jedynie odpowiednio, a nie wprost, przenoszenie poglądów wyrażonych w orzecznictwie poświęconym respektowaniu praw strony w ogólnym postępowaniu administracyjnym – w przypadku postępowania przed RDN – musi następować w sposób ostrożny i wyważony.

Zgodnie z art. 228 ust. 1 p.s.w., postępowanie w sprawie nadania tytułu profesora, wszczyna się na wniosek kandydata, który powinien zawierać uzasadnienie wskazujące na spełnienie wymagań wynikających z art. 227 p.s.w. W myśl art. 228 ust. 3 p.s.w. organ powołuje pięciu recenzentów, którym zleca wydanie opinii w zakresie spełnienia wymagań, o których mowa w art. 227 p.s.w. Według 228 ust. 4 i ust. 5 p.s.w., recenzenci wydają opinię w terminie 3 miesięcy od dnia zlecenia jej wydania, a następnie RDN, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania opinii, w drodze decyzji administracyjnej: występuje do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie wnioskodawcy tytułu profesora albo odmawia takiego wystąpienia.

Stosownie do treści art. 227 ust. 1 p.s.w. tytuł profesora może być nadany osobie, która:

1) posiada stopień naukowy doktora habilitowanego oraz:

a) wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne,

b) uczestniczyła w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła badania naukowe lub prace rozwojowe w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych,

2) posiada stopień doktora habilitowanego w zakresie sztuki oraz wybitne osiągnięcia artystyczne

- a także spełnia wymaganie, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 5 (tj. w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie pracowała w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 2141 oraz z 2021 r. poz. 255), nie pełniła w nich służby ani nie współpracowała z tymi organami).

Sąd aprobuje stanowisko organu, który nie uznał dorobku naukowego kandydatki za wybitny. W tym zakresie RDN swoją ocenę uzasadniła stosownymi fragmentami wydanych w sprawie recenzji. Również z protokołu posiedzenia Prezydium RDN z [...] października 2020 r., wynika, że recenzenci nie byli zgodni w ocenie dorobku skarżącej. W zaskarżonej decyzji organ powołał się też na sprzeczności w dokumentacji, rozdrobnienie dorobku oraz niską rangę prac publikowanych po habilitacji. Istotna w sprawie jest także negatywna opinia Zespołu z [...] października 2020 r., w której zarzucono recenzentom brak rzetelnej i dokładnej analizy dorobku kandydatki, a sam Zespół nie znalazł cech wybitności tego dorobku, który w ocenie członków Zespołu ma charakter przyczynkowy.

Natomiast należy zgodzić się ze skarżącą, że przesłanka z art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.s.w. została przedstawiona w sposób alternatywny. Jest ona spełniona, jeżeli wnioskodawca wykaże jedną z poniższych aktywności naukowych/badawczych, która zaistniała po uzyskaniu przez niego stopnia doktora habilitowanego:

- uczestnictwo w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych,

- odbycie staży naukowych w instytucjach naukowych,

- prowadzenie badań naukowych lub prac rozwojowych w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych.

Sam fakt braku pozyskania przez skarżącą, pomimo starań, zewnętrznych źródeł finansowania projektów naukowych (kandydatka wykorzystuje różne programy stypendialne i środki finansowe uczelni) czy też brak kierowania projektem naukowym finansowanym w ramach konkursów krajowych lub międzynarodowych nie może automatycznie prowadzić do wniosku, iż nie została spełniona przesłanka z art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.s.w. Trafnie skarżąca zauważa, iż ww. przepis nie formułuje wymogu kierowania projektem naukowym. Ponadto w dyspozycji omawianego przepisu zawarto alternatywny zapis obejmujący odbycie staży naukowych w instytucjach naukowych, co do spełnienia którego RDN się nie odniosła. Jednakże błędna, zdaniem Sądu, ocena organu w kwestii ww. przesłanki nie ma wpływu na końcowy wynik sprawy wobec braku wybitnych osiągnięć naukowych kandydatki.

Przepisy p.s.w. nie precyzują kiedy osiągnięcie naukowe może być uznane za wybitne, dlatego należy odwołać się do literalnego znaczenia pojęcia "wybitny", czyli "wybijający się ponad przeciętność". Sąd podziela konstatację RDN, że pomimo pozytywnych dla kandydatki w ostatecznym rozrachunku recenzji, w żadnej z nich nie przypisano jej wybitnych osiągnięć naukowych. Prof. H. K. stwierdziła, iż osiągnięcia naukowe skarżącej, szczególnie w okresie po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego, są imponujące, ale w aspekcie ilościowym. Natomiast w kontekście merytorycznym ww. recenzent wytknął dorobkowi kandydatki silne rozdrobnienie, także publikacyjne i związaną z tym powtarzalność badań różnych organizmów bądź ich różnych tkanek, a także brak publikacji z listy JCR w przypadku niektórych osiągnięć naukowych. Prof. M. W. w oparciu o dane naukometryczne ocenił dorobek publikacyjny skarżącej jako przeciętny. Wskazał też na nieścisłości w dokumentowaniu (a tym samym ustaleniu rzeczywistej liczby) prac opublikowanych w czasopismach z IF oraz monografii.

Sąd rozumie rozczarowanie czy wręcz rozgoryczenie skarżącej odmowną decyzją organu kończącą postępowanie, w ramach którego sporządzono 5 recenzji dla niej pozytywnych. Kandydatka ma prawo czuć się pokrzywdzona. Jednakże raz jeszcze podkreślić należy, iż sąd administracyjny nie może wkraczać w merytoryczną ocenę jej dorobku naukowego, dokonaną w toku postępowania zarówno w recenzjach, jak i stanowisku Zespołu, ze względu na posiadane przez te organy wiadomości specjalistyczne. Sąd nie dokonuje oceny, czy w świetle zebranego materiału dowodowego skarżąca spełnia wymogi do przedstawienia jej do tytułu profesora, lecz bada czy postępowanie w przedmiotowej sprawie było prowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi. Takich proceduralnych naruszeń tut. Sąd nie stwierdził.

Postępowanie wyjaśniające w sprawach tytułu profesora (a także stopni naukowych) odpowiada założeniom modelu eksperckiego. Udział recenzentów w postępowaniu ma dostarczyć materiału stwarzającego wyczerpującą podstawę do sformułowania jasnych w swojej treści wniosków na temat kwalifikacji i osiągnięć osoby zabiegającej o awans naukowy, a w konsekwencji – przyznania przez właściwy organ uprawnienia jednostce lub odmowy jego przyznania. Ten sposób procedowania (z uwzględnieniem zasady kolegialności dochodzenia do konkluzji, przy jednoczesnym poważnym ograniczeniu zakresu stosowania zasady wynikającej z art. 10 k.p.a.) wykracza poza tradycyjny schemat dowodzenia w postępowaniu administracyjnym. Z tych przyczyn stosowanie większości przepisów rozdziału 4 działu II k.p.a. jest wyłączone jako bezprzedmiotowe (vide Z. Kmieciak, J. Wegner, Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nadawania stopni naukowych i tytułu profesora, PiP 2021/3/3-21).

O rezultacie postępowania w tego rodzaju sprawach nie decyduje arytmetyczna większość pozytywnych lub negatywnych recenzji, lecz całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, poddanego ocenie Prezydium RDN i znajdującego odzwierciedlenie w wyniku tajnego (tak dla kandydatki, jak i dla członków organu) głosowania. Z tego powodu uzasadnienie decyzji RDN musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż rozstrzygnięcie stanowi wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych przez całe gremium.

Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 228 p.s.w. normujących postępowanie w przedmiocie nadania tytułu profesora: recenzentów powołano w sposób prawidłowy i w odpowiedniej liczbie (z uwzględnieniem wymogów przewidzianych w art. 229 p.s.w.); przygotowali oni w ustawowym terminie umotywowane opinie; ponadto został zachowany wymagany prawem tryb głosowania nad uchwałami, a protokoły z posiedzeń Zespołu oraz Prezydium RDN wystarczająco relacjonują przebieg posiedzeń i rezultaty głosowań, zaś wydane w ich wyniku rozstrzygnięcie zawiera niezbędne elementy, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a.

Konkludując, w ocenie Sądu, postępowanie w sprawie wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tytułu profesora w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki biologiczne prowadzone było zgodnie z przepisami p.s.w., nie doszło również do naruszenia przepisów k.p.a., w zakresie, w jakim miały one zastosowanie. Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę wydanej decyzji. Analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż organ nie naruszył prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego aktu.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.