Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1613/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1, art. 256 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 10, art. 11
journal: Dz.U. 1993 nr 26 poz 117
law: Ustawa.z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz R. S.A. z siedzibą w T. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Urzędu Patentowego RP (dalej: UP) z dnia [...] marca 2011 r., działającego w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu na rozprawie wniosku R. S. A. z siedzibą w T. o unieważnienie patentu nr PL 184680 udzielonego na wynalazek pn: "Sposób produkcji hydrofobowego środka do zabezpieczania węgla przed przymarzaniem do ścian wagonów" na rzecz R. S. A. z siedzibą w T. (dalej: wnioskodawca, R.)oddalono wniosek.

W podstawie prawnej w/w decyzji powołano art. 89 ust 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.; dalej: p.w.p.) oraz art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117, z późn. zm.; dalej.uow) w zw. z art. 315 ust. 1 i 3 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust 2 p.w.p.

W uzasadnieniu przypomniano, że w dniu 13 października 2008 r. R. wystąpiła z wnioskiem o unieważnienie patentu nr PL 184680 udzielonego na wynalazek pt.: "Sposób produkcji hydrofobowego środka do zabezpieczania węgla przed przymarzaniem do ścian wagonów" na rzecz R., tzn. patentu własnego.

Wnioskodawca uzasadnił swój interes prawny tym, że 15 lipca 1996 r. została zawarta umowa z twórcami w/w wynalazku o dokonanie projektu wynalazczego, w wyniku której został zgłoszony w R. projekt wynalazczy pn: "Sposób produkcji środka zapobiegającego przymarzaniu węgla do ścian wagonów". Następnie w oparciu o ten projekt dokonano w Urzędzie Patentowym zgłoszenia wynalazku, na który został udzielony sporny patent. W wyniku zastosowania tego rozwiązania współtwórcom wypłacono wynagrodzenie tylko za okres 2 lat stosowania wynalazku, a wnioskodawca jest zobowiązany w wyniku zawartej umowy i zgodnie z obowiązującymi przepisami do wypłaty wynagrodzenia współtwórcom wynalazku za cały okres stosowania tego rozwiązania. Wnioskodawca powołał się przy tym na przepis art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz.1807, z późn. zm.) wskazując na konieczność wykonywania działalności gospodarczej w interesie spółki, czyli uwzględniając odpowiedzialność za wyniki finansowe spółki.

Zdaniem wnioskodawcy, ma on interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu, skoro jest zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia współtwórcom za stosowanie wynalazku za dalsze okresy stosowania, a wynalazek ten nie spełnia ustawowych przesłanek zdolności patentowej.

Za podstawę swojego żądania wnioskodawca początkowo podnosił wymieniony w art. 10 i 11 powołanej ustawy o wynalazczości brak nowości i nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w świetle stanu techniki, uzupełniony następnie o zarzut braku prawidłowego ujawnienia wynalazku w dokumentach patentowych (brak stosowalności).

Zdaniem wnioskodawcy, przed datą zgłoszenia przedmiotowego rozwiązania w UP, tj. przed 12 marca 1997 r. produkt wytworzony według przedmiotowego patentu udostępniony był do sprzedaży jako olej C., co stanowi, zdaniem wnioskodawcy, o braku nowości przedmiotowego patentu.

Co do zarzutu braku nieoczywistości rozwiązania wnioskodawca stwierdził jedynie, że "...proste zmieszanie kilku składników (-) wynikało w sposób oczywisty ze znanego od dziesięcioleci stanu techniki".

Na poparcie swojej tezy braku nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania wnioskodawca przedstawił w dalszym postępowaniu odpowiednie prace z literatury fachowej.

Ponieważ we wniosku brak było szczegółowego sprecyzowania stawianych zarzutów oraz wskazania, czy wnioskodawca stawia zarzut braku stosowalności wynalazku, UP wezwał wnioskodawcę do nadesłania wyjaśnień z dokładnym sprecyzowaniem stawianych zarzutów.

Wnioskodawca potwierdził stawiane wobec wynalazku zarzuty, tj. brak nowości i brak nieoczywistości. Wnioskodawca postawił również zarzut braku prawidłowego ujawnienia wynalazku w dokumentach patentowych, wobec przedmiotowego rozwiązania, skutkujący niemożliwością odtworzenia wynalazku (braku stosowalności rozwiązania) na podstawie opisu i zastrzeżeń patentowych.

Na poparcie braku prawidłowego ujawnienia wynalazku w dokumentach patentowych wnioskodawca przedstawił szczegółową analizę merytoryczną dotyczącą zakresu udzielonego patentu, zawartą w zastrzeżeniach patentowych i poparcie zakresu udzielonej ochrony w opisie wynalazku. Zdaniem wnioskodawcy, zarówno opis, jak i zastrzeżenia patentowe, są nieprecyzyjne i nie pozwalają na urzeczywistnienie wynalazku w sposób powtarzalny i właściwy dla zakresu żądanej ochrony. W konkluzji wnioskodawca stwierdził, że na podstawie opisu wynalazku i zastrzeżeń patentowych nie da się odtworzyć przedmiotowego wynalazku.

Dodatkowo wnioskodawca podnosząc zarzut braku stosowalności rozwiązania wobec przedmiotowego wynalazku wskazał na nieprecyzyjne ustalenie zakresów ilościowych (dolnych granic) stosowanych składników zastrzeżonego wynalazku.

W aktach sprawy znajdują się ponadto dowody przedłożone przez wnioskodawcę, tj. ekspertyza Instytutu N. oraz opinia nt. możliwości odtworzenia składu i sposobu produkcji oleju C. produkowanego przez rafinerię T. SA. opracowana przez dr A. J.

UP wskazał, że w świetle art. 89 p.w.p. patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

Zdaniem UP, wnioskodawca wykazał swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia patentu na sporny wynalazek skoro zobowiązany jest do wypłaty współtwórcom wynagrodzenia za dalsze okresy stosowania wynalazku zgodnie z zawartą umową, a także zgodnie z przepisem art. 98a uow. Interes prawny wnioskodawcy znajduje też oparcie w przepisie art. 354 k.c., który określa reguły wykonywania umów, a także w art. 98a uow, zobowiązującym stosującego wynalazek do wypłaty współtwórcom wynagrodzenia.

Ponadto art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej statuuje zasadę wolności działalności gospodarczej, która powinna być wykonywana z uwzględnieniem interesu podmiotu prowadzącego taką działalność gospodarczą, w czym mieści się odpowiedzialność za wyniki ekonomiczne podmiotu.

Zgodnie z art. 255 ust. 3 p.w.p. UP rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku, przy czym w myśl art. 2551 ust. 3 tej ustawy wniosek powinien zawierać wskazanie środków dowodowych.

W przedmiotowej sprawie patent na wynalazek pt.: "Sposób produkcji hydrofobowego środka do zabezpieczania węgla przed przymarzaniem do ścian wagonów" został udzielony z datą zgłoszenia 12 marca 1997 r., a więc w okresie obowiązywania cyt. wyżej ustawy o wynalazczości. Przepisy uow, a w szczególności art. 10 i 11 tej ustawy (ze względu na charakter podnoszonych zarzutów), będą więc stanowiły podstawę prawną w zakresie oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu.

W świetle art. 10 uow "wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania".

Odnosząc się do zarzutu braku prawidłowego ujawnienia wynalazku w dokumentach patentowych przedstawionego przez wnioskodawcę, UP, po przeprowadzeniu analizy merytorycznej zakresu udzielonej ochrony określonej w zastrzeżeniach patentowych przedmiotowego wynalazku uznał, że:

1. zakres ochrony przedstawiony zastrzeżeniami patentowymi określony został w sposób jednoznaczny,

2. na podstawie zastrzeżeń patentowych popartych opisem możliwe jest odtworzenie wynalazku.

Dodatkowo UP wskazał, że przedstawione przez wnioskodawcę dwie opinie wydane przez naukowców (patrz ww. ekspertyzy wydane przez I. i dr A. J.) odnoszą się do przedmiotowego sposobu jako jednoznacznie sprecyzowanego rozwiązania technicznego.

W odniesieniu do zarzutu braku nowości wynalazku podniesionego przez wnioskodawcę UP przypomniał, że rozwiązanie nie uważa się za nowe, gdy przed datą jego pierwszeństwa zostało ono udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w świetle stanu techniki (art. 11 uow).

Wnioskodawca wskazał, że przed datą zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym do sprzedaży trafiło ok. 420 ton oleju C. wyprodukowanego na podstawie zastrzeżonego sposobu.

Zdaniem UP, sam fakt sprzedaży oleju C. przed datą zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym, nie stanowi o braku nowości przedmiotowego rozwiązania, ponieważ przedmiotem zastrzeżonego rozwiązania nr 184680 nie jest środek jako kompozycja określonych składników, ale sposób wytwarzania środka. Aby wykazać brak nowości przedmiotowego wynalazku wnioskodawca winien udowodnić, że przed datą zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym, udostępniono dane dotyczące sposobu wytwarzania środka, tj. skład ilościowo - jakościowy stosowanych składników oraz czynności i parametry stosowane przy wytwarzaniu środka, zgodnie z zakresem ochrony udzielonego patentu.

Wskazane przez wnioskodawcę dowody na poparcie tezy braku nowości przedmiotowego rozwiązania, nie potwierdzają, zdanie UP, ww. koniecznych danych aby możliwe było uznanie braku nowości przedmiotowego sposobu.

W odniesieniu do zarzutu braku nieoczywistości wynalazku przedstawionego przez wnioskodawcę UP przypomniał, że rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny.

UP analizując zakres ochrony udzielonego patentu, podzieliło stanowisko wnioskodawcy, że sposób według wynalazku, przedstawiony w zastrzeżeniach patentowych obejmuje szeroki zakres. Dotyczy to zarówno określenia poszczególnych składników, jak i zakresów ilościowych w jakich się je stosuje oraz parametrów stosowanych przy wytwarzaniu środka. Jednakże Urząd wskazał, że wnioskodawca nie przedstawił skutecznych dowodów, na podstawie których możliwe byłoby wykazanie oczywistości przedmiotowego rozwiązania.

Wskazany przez wnioskodawcę polski opis patentowy 132879 informuje o otrzymywaniu znanych środków hydrofobowych z ropy naftowej, poprzez wydzielanie drogą destylacji frakcji olejowej o odpowiedniej lepkości i granicach wrzenia. Ponadto wskazuje na najczęściej stosowane frakcje wrzące w zakresie temperaturze 200-400°C z ewentualnym dodatkiem depresatora. Powyższy opis wskazuje na możliwość stosowania destylatu uzyskanego z frakcji wrzących w zakresie temperatur 200-400°C z dodatkiem depresatora jako hydrofobowego środka do zabezpieczania przed przymarzaniem węgla do ścian wagonów. Natomiast w/w opis nie wskazuje na możliwość stosowania kilku składników równocześnie, w tym składników (a i b) wg przedmiotowego patentu oraz o ich wzajemnych proporcjach ilościowych.

Zdaniem UP, ogólne wskazania na możliwość rafinacji ropy naftowej oraz na temperatury wrzenia uzyskanych produktów i możliwość stosowania depresatorów jako składników obniżających temperaturę krzepnięcia, nie świadczą o oczywistości przedmiotowego sposobu. Wnioskodawca nie wykazał, że można stosować kombinację składników (a i b) dla osiągnięcia efektu wskazanego w przedmiotowym wynalazku.

Nadto UP odniósł się do opinii ekspertów przedłożonych przez wnioskodawcę i znajdujących się w aktach.

UP, biorąc pod uwagę fakt, że wytworzony przez zastosowanie przedmiotowego sposobu produkt jest mieszanką kilku składników oraz, że w wynalazku określono zakres temperatur wrzenia tylko dla jednego składnika (destylatu atmosferycznego), natomiast zakres ten jest bardzo szeroki (temperatura wrzenia od 180 do 360°C), nie można wykluczyć, że pozostałe składniki (określone również bardzo szeroko) będą miały temperatury wrzenia wchodzące w w/w szeroki zakres. W takim wypadku nie będzie możliwe ustalenie składu frakcji stosowanych do wytworzenia środka według wynalazku (zgodnie z opinią dr J.).

Ponadto UP podkreślił, że patentu nr 184680 udzielono na sposób wytwarzania środka, aby wykazać oczywistość rozwiązania według wynalazku, wnioskodawca winien przedstawić nie tylko skład zbliżonego środka ale wskazać na analogiczny sposób jego produkcji.

UP, analizując wartość dowodową przedłożonych materiałów uznał, iż nie dowodzą one, że rozwiązanie powyższego problemu jest oczywiste dla przeciętnego fachowca z zakresu rafinacji ropy naftowej i mógłby on taki sposób odtworzyć w oparciu o przedłożone materiały bez wkładu myśli twórczej.

UP uznał więc, że wnioskodawca nie uzasadnił podnoszonych zarzutów braku nowości, ujawnienia (stosowalności) i nieoczywistości wynalazku objętego spornym patentem w rozumieniu art.10 i 11 uow i wniosek należało oddalić.

UP podkreślił, że przedmiotowy wynalazek oceniono całościowo, tzn. zarzut oczywistości postawiono całości rozwiązania, a nie poszczególnym jego elementom, gdyż fakt że poszczególne środki techniczne użyte do realizacji danego rozwiązania są znane, nie przesądza jeszcze o braku zdolności patentowej. Ponadto zdolność patentową przedmiotowego sposobu oceniono jako całościowe rozwiązanie tak w zakresie formalnej nowości, jak i uzyskanego dzięki temu rozwiązaniu skutku technicznego.

Obszerną (20 str.) skargę na powyższą decyzję UP złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnioskodawca (skarżący) zarzucając skarżonej decyzji:

I. naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez pominięcie niektórych dowodów w sprawie; wybiórczą i powierzchowną ocenę innych; ocenę dowodów w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego; niewyjaśnienie dlaczego niektóre dowody organ uznał za wiarygodne i wystarczające, a innym odmówił tego przymiotu; niewyjaśnienie w istotnym zakresie motywów jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy;

II. naruszenie art. 75 § 1, art. 80 i art. 84 K.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p. poprzez niepowołanie biegłego w sprawie w sytuacji, gdy organ administracji miał wątpliwości uniemożliwiające prawidłową ocenę kwestii technologicznych; nieujawnienie stronom tych wątpliwości w toku postępowania, a dopiero w decyzji;

III. art. 9 i art. 11 K.p.a. w zw. z art. 256.1 p.w.p. poprzez postawienie się przez organ w roli biernego obserwatora postępowania, nieinformowanie wnioskodawcy (mimo, iż wykazał on dużą aktywność dowodową) o tym, że organ uznaje dostarczone dowody za pozbawione znaczenia, niewiarygodne i niewystarczające;

IV. art. 10 i 11 uow stosowanych w niniejszej sprawie w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p., poprzez ich błędną wykładnię, w szczególności nieuwzględnienie jawnego stosowania jako niezależnej podstawy niweczącej nowość, doszukiwanie się w tym zakresie dokumentów opisujących istotę rozwiązania sprzed daty zgłoszenia, błędną ocenę przesłanki nieoczywistości; przypisanie decydującego znaczenia kategorii w jakiej został zgłoszony wynalazek (sposób), a nie jego istocie;

V. a także inne zarzuty sformułowane w treści skargi.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia, na zasadzie art.145 § 1 lit. c) oraz art.145 § 1 lit. a) p.p.s.a., a także na zasadzie art.200 p.p.s.a wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Urząd Patentowy RP; zasądzenie na rzecz skarżącej od organu administracji kosztów postępowania, a także dopuszczenie na zasadzie art.106 § 3 p.p.s.a dowodów załączonych do skargi.

W ocenie wnioskodawcy, sprawa niniejsza ma skomplikowany charakter, zaś jej aspekt techniczny jest trudny do oceny z uwagi na hermetyczną wiedzę w zakresie przerobu ropy naftowej, którą ma jedynie kilka przedsiębiorstw w kraju zajmujących się tym przemysłem. Być może ta kwestia wpłynęła na część uchybień zarzucanych zaskarżonej decyzji w niniejszej skardze. Skomplikowany charakter sprawy nie zwalnia jednak Urzędu z obowiązku przeprowadzenia postępowania zgodnie z regułami procedury administracyjnej.

Wnioskodawca wskazał, że przepis art. 256 ust. 1 p.w.p. nakazuje stosować do postępowania spornego przed UP przepisy K.p.a. odpowiednio. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada prawdy obiektywnej. Przepis ten nie zwalnia stron z obowiązku aktywności dowodowej, jednocześnie jednak niedopuszczalne jest postawienie się przez organ w roli wyłącznie obserwatora, niebiorącego żadnego aktywnego udziału w postępowaniu do czasu wydania decyzji, gdzie dopiero wówczas ujawnia stronom swój pogląd na sprawę, motywy i wątpliwości.

W ocenie strony skarżącej, zarzuty przeciwko spornemu patentowi nr 184680 zmierzały w trzech kierunkach:

a. błędne sformułowanie opisu i zastrzeżeń, powodujące że rozwiązanie objęte patentem jest niedookreślone, nieprecyzyjne i z tego powodu nie daje się przyporządkować do określonego przedmiotu;

b. rozwiązanie techniczne przed datą zgłoszenia w świetle stanu techniki było oczywiste;

c. rozwiązanie przed datą zgłoszenia zostało ujawnione, zatem zniweczono nowość.

W tym kontekście należało przede wszystkim zadać pytanie o istotę spornego rozwiązania. Zebrany w sprawie materiał dowodowy daje tutaj pole do rozbieżnych wniosków. Przede wszystkim mamy treść opisu i zastrzeżeń, który istotę definiuje w kategorii sposobu (czyli mamy skonkretyzowane składniki a. b. i c.) oraz czynność polegającą na ich mieszaniu w temperaturze 30-60°C. Inaczej istotę rozwiązania definiuje dokument z 12.11.1996 r. Uzupełnienie do wniosku 15/96, stanowiący uzupełnienie pracowniczego projektu wynalazczego 15/96 opracowanego w wyniku umowy z 15.07.1996 r. (wszystkie te dokumenty stanowią załączniki do wniosku o unieważnienie i znajdują się w aktach). Powołany dokument stwierdza, że "Istotą wniosku jest zastosowanie mieszaniny frakcji A-3 z destylacji mieszanki rop: rurociągowej i rop polskich oraz pozostałości próżniowej z mieszanki rop". Jest to zgodne z wnioskiem przyjętym przez Urząd Patentowy, tj. że wystarczająca jest mieszanina składników a), i b). natomiast niezgodne z treścią patentu. Jednocześnie dokument ujawnia, że udział frakcji atmosferycznej to 50-70% masowych (zamiast 0-80%), pozostałości próżniowej 10-30% maks. (zamiast 0-40%). Jeszcze nieco inaczej istotę opisuje sam współtwórca (...), wyjaśniając na rozprawie, że: "...istota otrzymania produktu "C." polega na ilościowym dobraniu pozostałości próżniowej i frakcji A3, natomiast własności produktu są uzależnione od warunków prowadzenia procesu" (karta 93). Twórca wspomina zatem o dwóch, nie o trzech składnikach oraz dodatkowo wskazuje na warunki prowadzenia procesu. Być może chodzi o mieszanie w temperaturze 30-60 st., ale sporny patent, sam twórca, ani żadne inne dokumenty nie wskazują jakiegokolwiek wpływu tej czynności na końcowy produkt, poza wymieszaniem składników. Powyższe rozbieżności wskazują na to, że istnieje kilka wersji tego co jest w spornym rozwiązaniu istotne, a co nieistotne. Rozumowanie Urzędu prowadzące do konstatacji zawartych na s.7 zaskarżonej decyzji nie zostało jednak uzasadnione ani odniesione do materiału dowodowego, dlatego nie ma możliwości określenia czemu organ - wbrew treści spornego patentu - przyjął za istotne wyłącznie składniki a) i b).

W dosyć ścisłym powiązaniu z powyższymi zarzutami skargi pozostają kwestie poziomu wynalazczego. W tym zakresie skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów procesowych, niezależnie od uchybień materialno-prawnych, o których mowa w dalszej części skargi.

Urząd dostrzegł wprawdzie szeroki zakres zarówno samych składników, ich udziałów procentowych, jak i parametrów wytwarzania produktu, jednak nie podzielił zastrzeżeń dotyczących braku przesłanki nieoczywistości. Uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia jest bardzo lapidarne. Sprowadza się w zasadzie do trzech następujących stwierdzeń: "Jednakże należy wskazać, że wnioskodawca nie przedstawił skutecznych dowodów, na podstawie których możliwe byłoby wykazanie oczywistości przedmiotowego rozwiązania" (s. 9 in fine) oraz "Zdaniem kolegium, ogólne wskazania (zamieszczone w ww. książkach) [..] nie świadczą o oczywistości przedmiotowego sposobu" (s.10 akapit 2). Kolegium zwróciło jeszcze uwagę, że powołany polski opis patentowy 132879 ..nie wskazuje na możliwość stosowania kilku składników równocześnie, w tym składników (a i b) wg przedmiotowego patentu oraz o ich wzajemnych proporcjach ilościowych;

W świetle powyższego widać, że wniosek do jakiego doszedł UP RP, a mianowicie, że w/w opis nie wskazuje na możliwość stosowania kilku składników równocześnie, jest wnioskiem oczywiście błędnym.

W nawiązaniu jeszcze do opisu patentowego nr 132879 skarżąca zwróciła uwagę, że powołane cytaty dotyczą stanu techniki, czyli rozwiązań znanych już powszechnie w dacie zgłoszenia, stanowiący tło dla wynalazku. Co ważne, zgłoszenie w/w wynalazku nastąpiło w dniu 8 maja 1981 r., czyli ponad 15 lat przed zgłoszeniem spornego patentu. W owym czasie, tj. w 1981, wiedza ta była już wiedzą rutynową.

Kolejny zarzut dotyczy tego, że organ nie przeanalizował nasuwającej się logicznie wątpliwości dotyczącej znaczenia poszczególnych składników dla właściwości gotowego wyrobu. Powinien był to zrobić przede wszystkim z uwagi na fakt, że sporny patent operuje bardzo szerokimi procentowymi udziałami tych składników w produkcie.

Urząd dostrzegł też szeroki zakres temperatur wrzenia frakcji atmosferycznej, której udział w produkcie wynosi 0-80% (albo 19-80% przy założeniu sumowania się składników do 100%), jednak nie rozważył praktycznych aspektów tego faktu.

Podsumowując powyższe argumenty skarżący uważa że Urząd Patentowy popełnił błąd metodologiczny, ponieważ, jak się wydaje, poszukiwał w zebranym materiale dowodowym jakiegoś jednego konkretnego dokumentu, wskazującego na oczywistość spornego rozwiązania. Wynika to fragmentów uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zacytowanych w pkt 13 skargi. W tym przypadku analiza zebranego materiału powinna być jednak prowadzona pod innym kątem niż dla stwierdzenia braku nowości. Urząd powinien był, po pierwsze - skonstruować wzorzec normatywny fachowca z branży przeróbki ropy naftowej. Po drugie - zastanowić się czy taki fachowiec, znając stan techniki mógłby w sposób rutynowy dojść do analogicznego rozwiązania. Organ uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził jednak, że nie przedstawiono skutecznych dowodów na brak nieoczywistości. Nie wskazano, co zdaniem organu mogłoby być takim dowodem i można się jedynie domyślać, że chodziło tu o dowód, który wystarczałby równie dobrze do podważenia nowości. Czyli taki, który by ujawniał wszystkie zastrzegane cechy techniczne łącznie.

Kolejną wnioskowaną podstawą unieważnienia był zarzucany brak nowości rozwiązania w dacie zgłoszenia. Jest to podstawa odmienna i niezależna od powyższych, jednak część argumentacji pozostaje w związku z wcześniejszymi uwagami. Również w tym kontekście zaskarżona decyzja zawiera usterki wskazujące na uchybienia proceduralne.

Przede wszystkim, uzasadnienie zaskarżonej decyzji w odniesieniu do kwestii nowości jest bardzo powierzchowne. Niejasnym jest dlaczego organ uznał, że nie nastąpiło udostępnienie rozwiązania. Motywy rozstrzygnięcia ograniczają się do zakwestionowania dostarczonych dowodów jako nieprzydatnych. Uzasadnienie jest takie, że dowody te "nie wykazują" przedmiotowego sposobu ale bez wyjaśnienia dlaczego.

Niewykluczone, że zarzucane uchybienia przepisom postępowania są skutkiem błędnej wykładni przepisów prawa materialnego.

Błędnie rozumiejąc treść art. 11 uow, Urząd mógł pominąć istotne aspekty postępowania dowodowego gdyż uznał je za pozbawione znaczenia. Na tej zasadzie, pomijając jawne stosowanie jako formę ujawnienia, decyzja skupia się na analizie dowodów pod kątem publikacji opisu. Ponieważ dowodu na publikację w aktach brak, organ uznał, że przesłanka braku nowości nie została wykazana. Za taką oceną przeprowadzonej przez organ analizy przemawia np. fragment uzasadnienia, gdzie (odnośnie faktur) podkreślono, że: "nie wskazują zarówno składu ilościowo jakościowego (..) jak również sposobu jego produkcji" (s.8 akapit 4). Skarżąca nie spotkała się w praktyce z fakturą opisującą sposób produkcji figurującego na niej wyrobu. Jednocześnie nigdy nie twierdziła, że przedłożone dokumenty zawierają opublikowany opis, dlatego rozumowanie Urzędu jest oderwane od argumentacji strony. Faktury miały wykazać, że gotowy wyrób w znacznych ilościach znajdował się w obrocie.

Wszelkie istotne dla podstaw orzeczenia wnioski, na których się oparto, zgodnie z art. 80 i 107 § 3 K.p.a. organ powinien ujawnić w motywach decyzji. Wady uzasadnienia decyzji uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji uznaniowej, które nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu jest rozstrzygnięciem opartym na obowiązujących przepisach oraz stwierdzonym w oparciu o rzetelne dowody stanie faktycznym, który odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie [tj. hipotezie normy] nosi wszelkie cechy rozstrzygnięcia dowolnego nieopartego na przepisach prawa..

Organ powinien był co najmniej określić, jakie dowody byłyby w jego mniemaniu odpowiednie dla uzasadnienia możliwości odtworzenia sposobu na podstawie próbki gotowego wyrobu. Skarżąca podkreśliła, że w postępowaniu administracyjnym złożono 2 opinie, które nie zostały zakwestionowane. Przeciwnie, Urząd się do tych opinii wprost odwołuje w uzasadnieniu decyzji. Jeżeli więc Urząd doszedł do wniosku, że wszystkie dostarczone przez stronę dowody są nieprzekonywujące, niewystarczające, bądź z jakichkolwiek innych powodów nieodpowiednie, to powinien był co najmniej stronie o tym zakomunikować. "Jednakże na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę". Organ może też dopuścić dowód z urzędu; na przykład powołać biegłego, który odpowie na sformułowane przez organ dodatkowe pytania i wątpliwości. Istniała przecież możliwość uzupełniającego przesłuchania eksperta - dr Jarzębskiego - gdzie byłby on w stanie rozjaśnić wątpliwości Urzędu dotyczące treści opinii. Takie postępowanie umożliwiają organowi m.in. przepisy art. 75, 82 czy 84 K.p.a. i inne przepisy o środkach dowodowych, a zobowiązuje go do tego art.77 § 1 K.p.a.

Nieujawnienie wnioskodawcy (skarżącej) opinii Urzędu, iż zgromadzone dowody nie są wystarczające i odpowiednie aby uznać brak nowości rozwiązania, uniemożliwiło powołanie dodatkowej argumentacji, która być może przekonałaby organ, a którą skarżąca z konieczności prezentuje w niniejszej skardze.

Urząd nie wziął pod uwagę dokumentów towarzyszących obligatoryjnie każdej partii wyrobu wprowadzanego do obrotu. Przed datą zgłoszenia obowiązywała ustawa z 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55, poz. 250, z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 p.18) tej ustawy "deklaracja zgodności producenta - oświadczenie producenta, stwierdzające na jego wyłączną odpowiedzialność, że wyrób, proces wytwórczy lub usługa są zgodne z określoną normą lub innym dokumentem normatywnym - deklaracja powinna być zgodna z wymaganiami Polskiej Normy". Wymóg wydawania deklaracji zgodności, która w odniesieniu do wyrobów naftowych przyjmowała postać świadectwa jakości, był obligatoryjny zgodnie z art. 13 ust. 1 cyt. ustawy, który stanowił, że "Wyroby wyprodukowane w Polsce, a także wyroby importowane do Polski po raz pierwszy, mogące stwarzać zagrożenie, albo [..] podlegają - zależnie od stopnia zagrożenia obowiązkowi: 1) certyfikacji na zastrzeżony przez Centrum znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem lub 2) wystawiania przez producenta, na jego wyłączną odpowiedzialność, deklaracji zgodności". Z uwagi na szczególny stopień zagrożenia dot. wyrobów naftowych, w R. obowiązywał ten drugi reżym;

Dodatkowo obowiązywała w R. "Procedura. Status Kontroli i Badania Wyrobu ISO 9002" z 5.12.1996 r., zgodnie z którą: "Świadectwo jakości - dokument wydawany przez Dział Kontroli Jakości potwierdzający zgodność wyrobu z ustalonymi wymogami zawartymi w normach, warunkach technicznych lub innych pisemnych ustaleniach z Klientem". Obowiązywała również "Procedura Prowadzenia Sprzedaży ISO 9002" z 14.11.1996 r. zgodnie z którą (pkt.6.2.4. i 6.2.5.) "Odnośnie punktów 6.2.1, 6.2.2., 6.2.3, 6.2.4. branżysta jest zobowiązany do dołączania do dokumentów sprzedaży wyrobu orzeczenia laboratoryjnego/świadectwa jakości wystawionego przez DKJ."

Aspekt dokumentów towarzyszących partiom próbnym był również poruszany przez samego twórcę (...), który w swoim piśmie z dnia 20 stycznia 2010 (s.4 akapit 1) pisał: "Dokumenty związane z identyfikacją wyrobu opuszczającego rafinerię są niezbędne i wymagają tego stosowne przepisy obrotu gospodarczego i są to: faktura, atest jakościowy, karta charakterystyki produktu, warunki techniczne, dokumenty wydania. Są to informacje niezbędne pod względem prawno-fiskalnym, prewencji p.poż. i BHP, ochrony środowiska, sposobu transportu i magazynowania, stosowania." Kwestia dokumentów towarzyszących partiom sprzedawanych wyrobów nie została w ogóle dostrzeżona przez organ, a jest ona dosyć istotna. Choćby z tego względu, że wniosek zawarty w opinii INiG został sformułowany warunkowo, przy zastrzeżeniu dysponowania określonymi dokumentami. Dodatkowo, fachowiec mając informacje o produkcie łatwiej znacznie łatwiej dojdzie do składu wyrobu.

Dyskwalifikując przydatność Ekspertyzy Instytutu Nafty i Gazu decyzja zawiera w tym zakresie uzasadnienie, które nie koresponduje wcale z argumentacją skarżącej jaką prezentowała w postępowaniu administracyjnym. R. twierdziła, że dysponując próbką gotowego wyrobu, można było dojść do jego składu metodą dekompilacji. Potwierdził to Instytut Nafty i Gazu, twierdząc na s. 5 swojej opinii, że "Odpowiadając na przedstawione pytanie Instytut stwierdza, że w oparciu o próbki [...], świadectwa jakości przedmiotowego produktu, kartę charakterystyki produktu, znajomość komponentów uzyskiwanych przy przeróbce ropy naftowej i innych procesów technologicznych w R. T. a oraz wiedzę jaką instytut posiada w zakresie technologii wytwarzania produktów naftowych możliwe byłoby po przeprowadzeniu odpowiednich laboratoryjnych prac badawczych, określenie sposobu wytwarzania produktu o właściwościach analogicznych jak [...] ...". Instytut wprawdzie czyni tu dodatkowe zastrzeżenia, jednak Urząd nie zakwestionował faktu, że wraz z partiami próbnymi dostępne były dla odbiorców dokumenty towarzyszące. Natomiast jako przeszkodę ujawnieniu uznał: 1). konieczność przeprowadzenia odpowiednich prac laboratoryjnych oraz 2). fakt, że konieczna jest do tego wiedza jaką Instytut posiada. Jest to argumentacja niezrozumiała, bowiem skarżąca nie twierdziła nigdy, że skład przedmiotowego produktu mógł poznać każdy (tylko właśnie fachowiec). Nie twierdziła też, że może to nastąpić bez jakiegokolwiek wysiłku np. poprzez przeczytanie składu z etykiety. Przeciwnie, w postępowaniu przed Urzędem Patentowym wskazywano, że usługi wielu laboratoriów badawczych (takich jak INiG i inne laboratoria w Polsce i Europie) były dostępne dla każdego. Każdy mógł zlecić badanie próbki i otrzymać wyniki, zatem ta fachowa wiedza Instytutu była ogólnie dostępna dla zainteresowanych osób. Zresztą sam INiG we wstępnej opinii stwierdza, że wielokrotnie prowadził takie ekspertyzy na zlecenie.

Umknęło też uwagi organu, że próbki gotowego wyrobu "C." nie tylko teoretycznie mogły być analizowane przez fachowe laboratoria, ale - jak wynika z materiałów - rzeczywiście były. Załączony do wniosku o unieważnienie protokół Komisji Opiniowania Projektów Wynalazczych Nr [...] sporządzony pod przewodnictwem p. J. D., wskazuje, że na 5 miesięcy przed datą zgłoszenia "Uzyskano pozytywne opinie GIG-u..." [Główny Instytut Górnictwa]. Urząd się do tego nie ustosunkował w ogóle, a trudno raczej przypuszczać, aby GIG opiniował produkt nie mając informacji na temat jego składu czy innych cech istotnych.

Błędnie została również zinterpretowana opinia dr A. J.. Urząd uznał, że opinia nie wskazuje na możliwość dojścia do sposobu, ponieważ podaje dodatkowe warunki (s. 11 akapit 2). Ani w decyzji, ani wcześniej w toku postępowania nie próbował jednak w żaden sposób rozjaśnić swych wątpliwości ani ich nie sygnalizował.

Co bardziej istotne, Urząd oparł swoją argumentację na stwierdzeniu, którego nikt nie podnosił w toku postępowania, odwołując się dodatkowo do domniemania faktycznego.: "Biorąc pod uwagę fakt, że (..) produkt jest mieszanką kilku składników (..) oraz, że w wynalazku określono zakres temperatur wrzenia tylko dla jednego składnika (destylatu atmosferycznego), natomiast zakres ten jest bardzo szeroki (temperatura wrzenia od 180 do 360°C), nie można wykluczyć, że pozostałe składniki (określone również bardzo szeroko) będą miały temperatury wrzenia wchodzące w ww. szeroki zakres. W takim wypadku nie będzie możliwe ustalenie składu frakcji stosowanych do wytworzenia środka według wynalazku (zgodnie z ww. opinią dr J.). Po pierwsze, Urząd podkreśla tu argumenty podnoszone przez skarżącą odnośnie nieoczywistości, tj. bardzo szerokie zakresy temperatur wrzenia czyli duża dowolność komponentów użytych do produkcji (od lekkich olejów do ciężkiego mazutu - z czego każdy równie dobrze spełnia swoją rolę). Argumenty, których jednak nie podzielił w odniesieniu do wcześniej komentowanej przesłanki nieoczywistości. Po drugie, Urząd nie wskazał, co byłoby w odmiennym przypadku, tj. gdyby temperatury wrzenia frakcji próżniowej wykraczały jednak poza ww. zakres. Po trzecie, organ nie dostrzegł w ogóle zależności pomiędzy temperaturą, a ciśnieniem. Frakcja wrząca np. w temp. 380°C w ciśnieniu normalnym, może wrzeć w próżni w znacznie niższej temperaturze. Zatem samo kryterium "zachodzenia na siebie" temperatur jest nieprzydatne bez dodatkowego zdefiniowania w jakim ciśnieniu (czyli na jakiej instalacji) się to odbywa;

Powyższy cytat zaskarżonej decyzji ujawnia też pewną niekonsekwencję rozumowania organu, jeżeli bowiem przyjmuje założenie, że temperatury wrzenia frakcji próżniowych i atmosferycznych mogły się pokrywać, to przy takim założeniu analizowany wcześniej opis patentowy nr 132879 stanowi przeciwstawienie szkodzące nowości, bowiem wskazuje na wiele frakcji ropy, wrzących w szerszym nawet zakresie temperatur (200-400 st.) i dodatku depresatora. Jak widać, ocena materiału dowodowego jest dosyć niekonsekwentna i wybiórcza:

Równocześnie skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego (art.145 §1 lit a) p.p.s.a.). Skarżąca podnosi te zarzuty w drugiej kolejności, ze względu na to, że w jej opinii uchybienia proceduralne dyskwalifikują decyzję, zaś błąd subsumcji lub konstrukcji normy prawnej nie mają już znaczenia w sytuacji gdy nieprawidłowo ustalono albo oceniono stan faktyczny;

W aspekcie materialno-prawnym uchybienia zaskarżonej decyzji przybierają formę błędnej wykładni przepisów, która polega w przedmiotowej sprawie na niewłaściwym zinterpretowaniu treści (znaczenia) art.10 i 11 uow. Skutkiem było wadliwe skonstruowanie normy prawnej jaką Urząd zastosował. Stało się tak, gdyż organ przyjął, że "jawne stosowanie" jest działaniem niewystarczającym do zniweczenia przesłanki nowości. Wniosek taki nie został wprawdzie sformułowany wprost, ale ewidentnie wynika z treści decyzji. W wielu cytowanych wcześniej fragmentach uzasadnienia UP dał wyraz temu, że każdy dokument, dowód i twierdzenie analizowano przez pryzmat tego, czy zawierają kompletny opis zastrzeganych cech. Tymczasem jawne stosowanie nie oznacza, że ktoś opisał istotę rozwiązania i taki dokument ujawnił; wówczas byłaby to publikacja. Może ono natomiast polegać m.in. na sprzedaży gotowego produktu, o ile istnieje możliwość zapoznania się z istotą rozwiązania przez osoby trzecie, w których ręce taki produkt trafia. Już na wstępie uzasadnienia braku przesłanki nowości Urząd Patentowy ograniczył przywołany art. 11 uow do jego pierwszej części, pomijając istotną część drugą, gdzie wskazano przykładowe formy ujawnienia. Tak jak gdyby ta druga część przepisu nie miała znaczenia;

Urząd podkreśla (s.8 akapit 2), że sprzedaż gotowego wyrobu nie jest w jego mniemaniu wystarczająca do stwierdzenia braku nowości, bowiem w tym celu należy wskazać, że przed datą zgłoszenia "udostępniono dane" dotyczące składu i metody. Widać tu wyraźnie, że za jedynie dopuszczalną metodę ujawnienia uznano publikację. Cała dalsza analiza zebranych dowodów jest prowadzona właśnie pod tym założeniem. Może z wyjątkiem fragmentu na s. 11 decyzji, gdzie UP odnosi się do opinii dr J. podejmując kwestię badań analitycznych próbek. Jednak w kolejnym akapicie wskazuje, że te rozważania odnoszą się do przesłanki oczywistości podkreślając: "Należy ponadto podkreślić, że patentu 184680 udzielono na sposób wytwarzania środka, aby wykazać oczywistość rozwiązania według wynalazku, wnioskodawca winien przedstawić nie tylko skład zbliżonego środka ale wskazać na analogiczny sposób jego produkcji". To jest bardzo ważny fragment decyzji, bo demaskuje podwójne nieporozumienie z jakim mamy do czynienia, a mianowicie:

a. potwierdza wcześniejsze zarzuty skargi (pkt. 20 skargi), że w kontekście nieoczywistości poszukiwano dokumentu stanowiącego ("całościowo") ujawnienie analogicznego rozwiązania zawierającego wszystkie zastrzegane cechy;

b. pokazuje, że Urząd przykłada wagę do kategorii, w której zgłoszono wynalazek, nie do jego istoty. Uwypukla się to, że rozwiązanie jest chronione jako sposób, choć nie ma ku temu podstaw, bo jedyna czynność obejmuje "mieszanie". Brak wpływu i brak znaczenia wskazanej temperatury mieszania na cechy gotowego produktu;

Uzasadniając bliżej zarzut zawarty w lit. b) powyżej, skarżąca wskazywała w postępowaniu administracyjnym, że proces mieszania składników w temperaturze 30-60 st. jest i był całkowicie rutynowym działaniem. Organ tej okoliczności w ogóle nie wziął pod uwagę, ani nawet jej nie analizował, co było wskazywane w kontekście uchybień proceduralnych. Jest to jeden z kluczowych wątków zaś argumentacja dotycząca nowości i nieoczywistości łączą się w tym punkcie.

W podsumowaniu swoich rozważań strona skarżąca odwołała się do zaprezentowanego w literaturze poglądu wskazującego na prawidłowe rozumienie tego co jest oczywiste, a co nieoczywiste, ze wskazaniem konkretnych przykładów rozwiązań rutynowych: "Najczęściej mówi się, że wynalazek jest nieoczywisty, jeżeli budzi zdziwienie znawcy danej dziedziny techniki ("specjalisty", "fachowca"). [..] Z kolei do rozwiązań oczywistych zalicza się w szczególności rozwiązania polegające na:

- Rutynowym dostosowaniu do danych warunków znanego już w tej samej bądź podobnej dziedzinie rozwiązania (drobne udoskonalenia, przeniesienie),

- Zastąpieniu w rozwiązaniu znanego już środka technicznego innym, również znanym równoważnikiem (ekwiwalenty);

- Prostym wykorzystaniu znanej już ogólnej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu (analogi);

- Zwyczajnym połączeniu kilku znanych rozwiązań (agregaty) bądź nawet rozwiązanie dokonane wprost przez skojarzenie takich kilku znanych rozwiązań"

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o oddalenie skargi.

Urząd Patentowy podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów.

Urząd nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, zawartym na str. 5 skargi, że "skład produktu zgodnie z zastrzeżeniem nr 1 jest składem otwartym" oraz, że "można sobie wyobrazić inne ekwiwalentne dodatki". Stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w opisie i zastrzeżeniach patentowych spornego patentu. Patentu nr 184680 udzielono na sposób produkcji środka, w którym zastosowano: w zastrzeżeniu nr 1 trzy składniki, a w zastrzeżeniu nr 2 wskazano stosowanie jednego dodatkowego składnika. Zgodnie z powyższym, ochrony udzielono tylko na wskazane składniki, których ilości zostały ściśle zdefiniowane. W opisie wynalazku i w zastrzeżeniach patentowych nie ma mowy o "otwartym składzie" oraz "o innych ekwiwalentnych składnikach".

Urząd nie zgodził się też z przedstawionym zarzutem pominięcia depresatora jako składnika obligatoryjnego przy analizie merytorycznej dotyczącej zakresu udzielonej ochrony, ponieważ na str. 7 decyzji Urząd wskazał ... "aby spełnione były wymogi określone w zastrzeżeniu nr 1 zastosowane muszą być co najmniej dwa składniki określone powyżej jako (a) i (b)". Urząd wskazał przy tym, że składniki (a) i (b) są obligatoryjne dla odtworzenia sposobu według przedmiotowego wynalazku.

Fakt, że wskazany w zastrzeżeniu nr 1 depresator nie jest składnikiem obligatoryjnym przy wytwarzaniu środka według przedmiotowego wynalazku, wskazała Urzędowi skarżąca w załączniku nr 6 stanowiącym, zgłoszenie pracowniczego projektu wynalazczego, dołączonego do wniosku o unieważnienie patentu z dn. 13 10 2008r. Na str. 2 ww. załącznika stwierdzono ... "w przypadku trudności z uzyskaniem wymaganej przez górnictwo temperatury krzepnięcia -30°C można stosować niewielki dodatek depresatora".

Na str. 7 skargi skarżąca kwestionuje ustalenia Urzędu dotyczące opisu patentowego nr 132879, jako materiału powołanego przy ocenie nieoczywistości rozwiązania. Urząd nie podzielił stanowiska skarżącej, ponieważ wyjaśnienia skarżącej zawarte na str. 7-8 stanowią subiektywną interpretację ogólnikowych informacji zamieszczonych na str. 1 ww. opisu szpalta 2 w. 21-30. Z informacji zamieszczonych w opisie 132879 nie wynika, że do wytworzenia środka wg przedmiotowego wynalazku można zastosować kombinację zbliżonych składników określonych jako mieszanina składników (a) i (b).

Skarżąca zarzuca Urzędowi, że nie uwzględnił przedłożonych przez nią materiałów o jawnym stosowaniu wyrobu C. przed datą zgłoszenia w Urzędzie, jako materiału świadczącego o braku nowości przedmiotowego rozwiązania. Urząd w decyzji z dnia 10 marca 2011 r. wielokrotnie wskazywał, że przedmiotem, na który udzielono ochrony nie jest wyrób (jako środek) ale sposób produkcji środka. Żaden z dowodów przedstawionych przez skarżącą na poparcie swojego stanowiska nie wskazywał sposobu wytwarzania przedmiotowego środka. Co więcej, skarżąca nie potrafiła nawet wykazać, że na podstawie analizy chemicznej gotowego produktu, możliwe jest ustalenie jego składu chemicznego, co stanowiłoby dopiero etap początkowy przy opracowywaniu sposobu produkcji środka, który jest objęty ochroną patentową.

Ponadto Urząd wskazał, że jawne stosowanie danego produktu, nie stanowi jednocześnie ujawnienia jego sposobu wytwarzania, jeżeli dotyczy to produktu chemicznego będącego mieszaniną różnych grup związków. Na rynku istnieją różne produkty np. popularny napój C., którego sposób otrzymywania i szczegółowa receptura znane są jedynie producentom.

Niezależnie od powyższego, UP wskazał na fakt, że w codziennej praktyce Urząd udziela patentów na nowe sposoby wytwarzania znanych produktów chemicznych, które od dawna są na rynku.

Odnosząc się do zarzutu braku nowości skarżąca wskazała (na str. 11), że ... "organ powinien był co najmniej określić jakie dowody byłyby w jego mniemaniu odpowiednie dla uzasadnienia możliwości odtworzenia sposobu" oraz dalej ... "jeżeli Urząd doszedł do wniosku, że wszystkie 1 dostarczone przez stronę dowody są nieprzekonywujące, niewystarczające, bądź z jakichkolwiek innych powodów nieodpowiednie to powinien był co najmniej o tym stronie zakomunikować".

Urząd nie zgadza się ze stanowiskiem skarżącej, ponieważ nałożenie na Urząd Patentowy działający w trybie spornym obowiązku wskazywania jednej ze stron konieczności dostarczenia dodatkowych materiałów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy, pozostawałoby w sprzeczności z zasadą równego traktowania stron i stanowiłoby działanie na korzyść jednej strony, co naruszałoby zasadę bezstronności Urzędu.

W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie zachodziła też potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, gdyż organ nie miał wątpliwości co do oceny przedstawionych kwestii technologicznych. Jak bowiem wynika z treści art. 84 K.p.a., organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, a tym samym przepis ten w żadnym razie nie obliguje Urzędu Patentowego do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w postępowaniu spornym. Urząd Patentowy ma zatem prawo, ale nie obowiązek odwoływania się do jakichkolwiek opinii. Wskazuje na to fakultatywny charakter przepisu art. 84 § 1 K.p.a. Ponadto należy zauważyć, że Urząd Patentowy, tak jak i inne urzędy na świecie, jest wyspecjalizowanym organem w sprawach ochrony własności przemysłowej, którego znawstwo przedmiotu jest wystarczające do oceny: prawidłowego ujawnienia wynalazku w dokumentach patentowych, warunku nowości i nieoczywistości, a tym samym zbędne było, a nawet naruszające zasadę sprawnego i szybkiego działania sformułowaną w art. 12 ust. 1 K.p.a. i art. 255 ust. 3 p.w.p. powoływanie w przedmiotowej sprawie dowodu z opinii biegłego na ww. okoliczność.

W niniejszej sprawie, która toczyła się w trybie postępowania spornego, wbrew twierdzeniu skarżącej, Urząd Patentowy nie miał obowiązku wzywania jej do przedstawienia dodatkowych dokumentów na poparcie postawionych zarzutów. Należy bowiem zauważyć, że w sprawach spornych inicjatywa dowodowa należy do stron i Urząd Patentowy nie jest zobligowany do zwracania stronom uwagi na potrzebę zgłaszania dalszych dowodów, zwłaszcza gdy strona, tak jak w rozpatrywanej sprawie reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika (tu rzecznika Patentowego). Urząd Patentowy w postępowaniu spornym obowiązany jest z urzędu podejmować wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia sprawy tylko wtedy, gdy znane są mu dowody i okoliczności istotne dla sprawy. Nie jest natomiast zobligowany do ich poszukiwania.

Reasumując, zdaniem Urzędu, skarżąca nie podniosła w skardze żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowość przedmiotowej decyzji i obecnie spowodować zmianę wcześniej zajętego przez Urząd Patentowy stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2011 r., którą po rozpoznaniu wniosku R. o unieważnienie patentu nr PL 184680 udzielonego na wynalazek pt: "Sposób produkcji hydrofobowego środka do zabezpieczania węgla przed przymarzaniem do ścian wagonów" na rzecz R. oddalono wniosek.

Zaskarżonej decyzji zarzucono w szczególności naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p.(I); art. 75 § 1, art. 80 i art. 84 K.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p. (II); art. 9 i art. 11 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p.(III); art. 10 i 11 uow w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.(IV) – w określonym w skardze, wskazanym wyżej kontekście. Odniesieniem dla większości zgłoszonych zarzutów jest art. 256 ust. 1 p.w.p., w myśl którego do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazuje to na procesowy – przede wszystkim – charakter zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 p.w.p., powołanym w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

Zgodnie z tym przepisem, osoba żądająca unieważnienia patentu jest zobowiązana we wniosku wykazać, że: 1) ma w tym interes prawny, oraz 2) nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

Organ (UP) stwierdził istnienie interesu prawnego strony skarżącej (wnioskodawcy) odwołując się do art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, art. 98a uow oraz art. 354 k.c.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa.

W myśl art. 98a ust 1 uow "Twórca wynalazku ma prawo do wynagrodzenia za korzystanie z tego wynalazku przez przedsiębiorcę, gdy przedsiębiorcy temu przysługuje prawo do patentu zgodnie z przepisami art. 20 ust. 2 lub art. 98 ust. 2 albo prawo do korzystania z wynalazku na podstawie art. 20 ust. 3, chyba że umowa stanowi inaczej.

2 Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1, ustala przedsiębiorca w słusznej proporcji do korzyści uzyskanych z wynalazku przez tego przedsiębiorcę. (...)."

Natomiast art. 354 § 1 k.c. stanowi, że "Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom.

§ 2. W taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel."

W orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie interesu prawnego, związanego z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w kontekście prawa własności przemysłowej, ujmowane jest b. szeroko. Tak np. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 867/06, LEX nr 246145, stwierdzono, że:

"1. Na gruncie prawa własności przemysłowej, interes prawny w unieważnieniu patentu ma nie tylko osoba, której postawiono zarzut naruszenia patentu, ale również mają go w szczególności konkurenci uprawnionego z patentu, którzy zamierzają wytwarzać takie przedmioty lub stosować taką technologię, jak opisana w dokumencie patentowym, czy - przykładowo - osoba, której oddalono wniosek o stwierdzenie, że produkcja, którą prowadzi lub zamierza prowadzić, nie jest objęta danym patentem.

2. Dla istnienia interesu prawnego norma prawna nie musi przyznawać podmiotowi wywodzącemu z niej swój interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, bo wtedy interes prawny przekształciłby się w roszczenie prawne lub publiczne prawo podmiotowe; wystarczy, że daje możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu i powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się wydania orzeczenia administracyjnego. Istota interesu prawnego wynika przede wszystkim z konstytucyjnej zasady swobody prowadzenia (wolności) działalności gospodarczej, wyrażonej w art. 20 i 22 Konstytucji RP oraz art. 5 ustawy o działalności gospodarczej."

Rozwijając kwestię podstawy prawnej interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1998/06, LEX nr 322691, wprost stwierdzono, że:

"1. Norm prawnych, stanowiących materialnoprawną podstawę interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, nie należy mylić z normami określającymi ustawowe przesłanki rejestracji znaku towarowego, których niespełnienie uzasadnia unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy.

2. Źródłem interesu prawnego w spawach z zakresu własności przemysłowej mogą być natomiast ogólne normy prawne, kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, jak art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Normy prawne, gwarantujące swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być jednak źródłem interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia cudzego prawa ochronnego wtedy, gdy cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej."

Reasumując, na tle art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej legitymacja strony skarżącej – jej interes prawny w unieważnieniu spornego prawa (patentu), zdaje się nie ulegać wątpliwości. Trzeba jednak pamiętać, że wykładnia tego przepisu powinna być moderowana przez powołane wyżej postanowienia art. 98a uow oraz art. 354 k.c., a w szczególności – w rozpatrywanej sprawie - przez powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 89 ust. 1 p.w.p.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy wynalazek został dokonany jako pracowniczy projekt wynalazczy w rozumieniu przepisów prawa wynalazczego, na którego opracowanie została zawarta w dniu 15 lipca 1996 r. umowa pomiędzy Rafinerią a zespołem wykonawców. Zgodnie z § 5 powyższej umowy, za dokonanie projektu i jego zastosowanie wykonawcy mieli otrzymać wynagrodzenie wynikające z osiągniętych efektów ekonomicznych, zgodnie z "Regulaminem postępowania z projektami wynalazczymi w R. Nafty "T. ".

Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia 3 lipca 2002 r., wydaną po rozpatrzeniu zgłoszenia z dnia 12 marca 1997 r., udzielono na rzecz R. T. S.A. patentu na wynalazek pt.: Sposób produkcji hydrofobowego środka do zabezpieczania węgla przed przymarzaniem do ścian wagonów." W zgłoszeniu jako podstawę prawną prawa do patentu powołano art. 20 ust. 2 i 3 ustawy o wynalazczości "(wynalazek dokonany w wyniku umowy o pracę oraz przy pomocy R. T.a S.A.)".

Kolejną decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2009 r. stwierdzono wygaśnięcie z dniem [...] marca 2008 r. patentu nr Pat. 184680, udzielonego na rzecz R. z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 12 rok ochrony.

W tym kontekście przepisy art. 98a uow oraz art. 354 k.c. raczej nie umacniają interesu prawnego wnioskodawcy (skarżącej), wnioskującej o unieważnienie przedmiotowego patentu, z którego to tytułu jest zobowiązana – w następstwie zawartej umowy i zgodnie z obowiązującymi przepisami – do wypłaty wynagrodzenia współtwórcom wynalazku za cały okres stosowania tego rozwiązania. Wnioskodawca miał świadomość tego faktu, poświęcając kwestii swojego interesu prawnego w unieważnieniu przedmiotowego patentu znaczną część wniosku o unieważnienie (z dnia 13 października 2008 r.). W związku z tym wnioskodawca stwierdził, że ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia własnego patentu, bowiem patent te został uzyskany z naruszeniem przepisów prawa.

W konsekwencji należy uznać, że skarżąca opiera swoje roszczenia przede wszystkim na warunkach określonych w art. 89 ust. 1 p.w.p., w myśl którego patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

Skarżąca, uważając zatem, że ma wystarczająco udowodniony interes prawny w unieważnieniu spornego patentu podniosła w skardze zarzuty, których celem jest wykazanie, że patent ten został udzielony z naruszeniem ustawowych warunków jego udzielenia.

Zgodnie z art. 10 uow "Wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania." Natomiast art. 11 powołanej ustawy, odnoszący się do cechy nowości, stwierdza, że: "Rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej."

Spornemu patentowi (wynalazkowi) strona skarżąca zarzuciła brak nowości i nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w świetle stanu techniki, uzupełniony następnie o zarzut braku prawidłowego ujawnienia wynalazku w dokumentach patentowych (brak stosowalności).

Według Sądu, nietrafna jest ogólna ocena Urzędu Patentowego, że wnioskodawca (skarżący) nie uzasadnił podnoszonych zarzutów braku nowości, ujawnienia (stosowalności) i nieoczywistości wynalazku objętego spornym patentem w rozumieniu art.10 i 11 uow i w związku z tym wniosek o stwierdzenie nieważności patentu własnego R. T. S.A. nr PL 184680, udzielonego na wynalazek pn: "Sposób produkcji hydrofobowego środka do zabezpieczania węgla przed przymarzaniem do ścian wagonów", należało oddalić.

Jak podniosła strona skarżąca, zarzuty przeciwko spornemu patentowi nr 184680 zmierzały w trzech kierunkach:

a. błędne sformułowanie opisu i zastrzeżeń, powodujące że rozwiązanie objęte patentem jest niedookreślone, nieprecyzyjne i z tego powodu nie daje się przyporządkować do określonego przedmiotu;

b. rozwiązanie techniczne przed datą zgłoszenia w świetle stanu techniki było oczywiste;

c. rozwiązanie przed datą zgłoszenia zostało ujawnione, zatem zniweczono nowość.

W płaszczyźnie prawnej zarzuty przeciwko spornemu patentowi sprowadzają się więc do: 1) braku możliwości – z racji ogólności zastrzeżeń patentowych – jego przemysłowego zastosowania, czyli zdolności do powtarzalnego wykorzystania w szeroko rozumianej działalności gospodarczej; 2) oczywistości wynalazku, tzn. braku poziomu wynalazczego; 3) braku nowości rozwiązania, wynikającej z wcześniejszego ujawnienia rozwiązania.

Odnosząc się do pierwszej kwestii, tj. przemysłowej stosowalności spornego wynalazku, należy przede wszystkim zauważyć, że nie idzie tu o możliwość powtórzenia procesu (bo chodzi tu o sposób) przez podmiot, na rzecz którego udzielono patentu, lecz przez każdego zainteresowanego, działającego na podstawie przyjętych zastrzeżeń patentowych. Niemożność powtarzalnego (czyli z jednakowym rezultatem) wykorzystania wynalazku w działalności gospodarczej świadczy – najogólniej biorąc – już to o niewłaściwym sformułowaniu zastrzeżeń patentowych, już to o braku przez rozwiązanie cech wynalazku.

Nie ma tu potrzeby cytować zastrzeżeń patentowych, z założenia zrozumiałych przede wszystkim dla znawców przedmiotu. Należy jednak zauważyć, że składają się one z trzech wyraźnie wyodrębnionych części. Pierwsza z nich odnosi się krytycznie do polskiego opisu wynalazku opatentowanego pod nr 132897, wskazując na kłopotliwość jego produkcji. Część druga zawiera właściwe zastrzeżenia patentowe, zaś część trzecia dwa przykłady środka hydrofobowego według wynalazku. O ile przy tym podane przykłady operują w zasadzie ściśle określonymi danymi dotyczącymi pojemności, wagi składników, czasu mieszania i – najmniej – temperatury, o tyle same zastrzeżenia patentowe określają te dane górną granicę procentowo określonych części wagowych składników oraz temperatur.

Na tej podstawie strona skarżąca sformułowała zarzut, że opis, jak i zastrzeżenia patentowe, są nieprecyzyjne i nie pozwalają na urzeczywistnienie wynalazku w sposób powtarzalny i właściwy dla zakresu żądanej ochrony. W konkluzji wnioskodawca stwierdził, że na podstawie opisu wynalazku i zastrzeżeń patentowych nie da się odtworzyć przedmiotowego wynalazku. Strona skarżąca stwierdziła w związku z tym, że "skład produktu zgodnie z zastrzeżeniem nr 1 jest składem otwartym" oraz, że "można sobie wyobrazić inne ekwiwalentne dodatki".

W ocenie Urzędu, stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w opisie i zastrzeżeniach patentowych spornego patentu, gdzie nie ma mowy o "otwartym składzie" oraz "o innych ekwiwalentnych składnikach", a ochrony udzielono tylko na wskazane składniki, których ilości zostały ściśle zdefiniowane. Jednocześnie UP analizując zakres ochrony udzielonego patentu, podzielił stanowisko wnioskodawcy, że sposób według wynalazku, przedstawiony w zastrzeżeniach patentowych obejmuje szeroki zakres. Dotyczy to zarówno określenia poszczególnych składników, jak i zakresów ilościowych w jakich się je stosuje oraz parametrów stosowanych przy wytwarzaniu środka. Jak wskazała też strona skarżąca, Urząd dostrzegł też szeroki zakres temperatur wrzenia frakcji atmosferycznej, której udział w produkcie wynosi 0-80% (albo 19-80% przy założeniu sumowania się składników do 100%), jednak nie rozważył praktycznych aspektów tego faktu.

Tak więc, niezależnie od wątpliwości dotyczących składu przedmiotowego środka należy podkreślić, że choćby z racji przedmiotu patentu wnioskodawca zwracał uwagę, że w sposób zbyt ogólny określone są nie tylko składniku produktu i ich wartości ilościowe, lecz – przede wszystkim – warunki przeprowadzenia samego procesu (mieszania), dotyczące zarówno temperatur, jak i ciśnienia.

Reasumując, Sąd nie dostrzega wystarczających przesłanek, na podstawie których uzasadnione było uznanie przez Urząd Patentowy, że:

1. zakres ochrony przedstawiony zastrzeżeniami patentowymi określony został w sposób jednoznaczny,

2. na podstawie zastrzeżeń patentowych popartych opisem możliwe jest odtworzenie wynalazku.

Należy w związku z tym przytoczyć ocenę zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 787/10, LEX nr 737925, w myśl której: "Nie jest możliwe przyznanie praw wyłącznych na rozwiązanie dotyczące urządzenia nieujawniającego ani w opisie, ani w zastrzeżeniu patentowym środków technicznych określających rozwiązanie postawionego problemu, podobnie jak nie stanowi wynalazku w rozumieniu art. 10 ustawy z 1972 r. o wynalazczości określenie sposobu, które jedynie prowadzi w kierunku rozwiązania lecz nie gwarantuje uzyskania oczekiwane efektu. Za rozwiązanie dostatecznie ujawnione można uznać takie, które zostało przedstawione na tyle kompletnie, że musi dać oczekiwany efekt techniczny."

Odnosząc się do zarzutu braku nowości (i po części – oczywistości) wynalazku należy uznać, że wnioskodawca trafnie łączy go z faktem jawnego stosowania wyrobu C. przed datą zgłoszenia w Urzędzie, jako materiału świadczącego o braku nowości przedmiotowego rozwiązania.

Urząd w decyzji z dnia [...] marca 2011 r. wielokrotnie jednak wskazywał, że przedmiotem, na który udzielono ochrony nie jest wyrób (jako środek) ale sposób produkcji środka. Według Urzędu, zaden z dowodów przedstawionych przez skarżącą na poparcie swojego stanowiska nie wskazywał sposobu wytwarzania przedmiotowego środka. Co więcej, skarżąca nie potrafiła nawet wykazać, że na podstawie analizy chemicznej gotowego produktu, możliwe jest ustalenie jego składu chemicznego, co stanowiłoby dopiero etap początkowy przy opracowywaniu sposobu produkcji środka, który jest objęty ochroną patentową.

Według Sądu, przedstawiona ocena Urzędu nie odpowiada prawdzie. Strona skarżąca odwoływała się bowiem wprost do dokumentów towarzyszących obligatoryjnie każdej partii wyrobu wprowadzanego do obrotu, zgodnie z obowiązującą ustawą z 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji, a zwłaszcza do deklaracja zgodności producenta. Nadto strona skarżąca wskazała, że w R. obowiązywała "Procedura. Status Kontroli i Badania Wyrobu ISO 9002" z 5.12.1996 r.. Jak zreszta wskazał w swoim piśmie jeden z twórców: "Dokumenty związane z identyfikacją wyrobu opuszczającego rafinerię są niezbędne i wymagają tego stosowne przepisy obrotu gospodarczego i są to: faktura, atest jakościowy, karta charakterystyki produktu, warunki techniczne, dokumenty wydania. Są to informacje niezbędne pod względem prawno-fiskalnym, prewencji p.poż. i BHP, ochrony środowiska, sposobu transportu i magazynowania, stosowania."

Sąd podziela w związku z tym ocenę strony skarżącej, że jeszcze przed datą zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym udostępniono dane dotyczące sposobu wytwarzania środka, tj. skład ilościowo - jakościowy stosowanych składników oraz czynności i parametry stosowane przy wytwarzaniu środka, zgodnie z zakresem ochrony udzielonego patentu.

Sąd zgadza się przy tym z oceną, że takie ujawnienie nie musi mieć formy odrębnej publikacji. Kwestii tej dotyczy wprost wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2228/06, LEX nr LEX nr 322719, w którym stwierdzono, że:

"1. Termin "do wiadomości powszechnej", o którym mowa w art. 11 ustawy o wynalazczości, nie może być kojarzony wyłącznie z publikacją czy wystawieniem, ale również z jakąkolwiek prezentacją rozwiązania, ujawniającą dane do stosowania tego rozwiązania dla znawców.

2. Powszechna dostępność rozwiązania nie polega na możliwości łatwego zapoznania się z nim, ale na stworzeniu potencjalnych warunków dla jego poznania."

W konsekwencji należy uznać za uzasadnione twierdzenie R., że dysponując próbką gotowego wyrobu, można było dojść do jego składu metodą dekompilacji. Potwierdził to Instytut Nafty i Gazu, twierdząc na s. 5 swojej opinii, że "Odpowiadając na przedstawione pytanie Instytut stwierdza, że w oparciu o próbki [...], świadectwa jakości przedmiotowego produktu, kartę charakterystyki produktu, znajomość komponentów uzyskiwanych przy przeróbce ropy naftowej i innych procesów technologicznych w R. T. oraz wiedzę jaką instytut posiada w zakresie technologii wytwarzania produktów naftowych możliwe byłoby po przeprowadzeniu odpowiednich laboratoryjnych prac badawczych, określenie sposobu wytwarzania produktu o właściwościach analogicznych jak [...]..."

W rezultacie Sąd podziela ocenę strony skarżącej, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji w odniesieniu do kwestii nowości jest bardzo powierzchowne.

Sąd podziela również wzajemne oceny stron postępowania wskazujące na fakt poświęcenie niedostatecznej uwagi kwestii nieoczywistości przedmiotowego wynalazku. Sąd zgadza się więc z Urzędem, że wnioskodawca nie przedstawił skutecznych dowodów, na podstawie których możliwe byłoby wykazanie oczywistości przedmiotowego rozwiązania. jednocześnie Urząd nie odniósł się z wystarczającą uwagą do przeciwstawionego przez stronę skarżącą opisu patentowego nr 132879, dotyczącego w istocie stanu techniki, czyli rozwiązań znanych już powszechnie w dacie zgłoszenia (zgłoszenie w/w wynalazku nastąpiło w dniu 8 maja 1981 r.), stanowiący tło dla wynalazku. Według strony skarżącej, owym czasie, tj. w 1981 r., wiedza ta była już wiedzą rutynową.

Generalnie biorąc, na tle całokształtu materiałów sprawy nie można – zdaniem Sądu – nie odnieść wrażenia, że w dacie zgłoszenia przedmiotowego wynalazku do Urzędu patentowego był on - jego skład, jak i sposób wytwarzania – szeroko znany, a samo zgłoszenie wynikało z wewnętrznych ustaleń między Rafinerią a twórcami wynalazku.

Za niezasadne Sąd uznaje zarzuty dotyczące obowiązku powołania przez Urząd Patentowy odpowiedniego biegłego (art. 75 § 1, art. 80 i art. 84 K.p.a.), a także zarzuty dotyczące ograniczenia funkcji Urzędu w kontrolowanym postępowaniu (art. 9, 11 K.p.a.).

Natomiast, w świetle dokonanych ustaleń Sąd podziela zarzuty skarżącej wskazujące na naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez pominięcie niektórych dowodów w sprawie; wybiórczą i powierzchowną ocenę innych; ocenę dowodów w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego; niewyjaśnienie dlaczego niektóre dowody organ uznał za wiarygodne i wystarczające, a innym odmówił tego przymiotu; niewyjaśnienie w istotnym zakresie motywów jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy.

W konsekwencji Sąd uznał, że wymogi określone w art. art. 89 ust. 1 p.w.p. zostały przez stronę skarżącą w rozpatrywanej sprawie spełnione.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.