Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1361/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 8
journal: Dz.U. 2014 poz 1414
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Ewa Janowska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1824/16 w sprawie ze skargi T. P. na orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od T. P. na rzecz [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Wa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następujących, ustalonych przez Sąd I instancji, okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie (dalej jako CWKL) orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., § 3 i 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013), a także § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761), po rozpatrzeniu odwołania st. sierż. T. P. od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. (dalej jako RWKL w B.) z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], wydanego w sprawie zdolności do służby poza granicami państwa, uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie oraz wydała nowe orzeczenie rozpoznające u orzekanego T. P.:

1. chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa u osoby z kręgozomykiem L5/S1, dyskopatią zwyrodnieniową L4/L5, L5/S1 leczoną operacyjnie mikrodiscektomią prawostronną L4/L5 z utrzymującymi się objawami ubytkowymi nieupośledzającymi sprawności ustroju - § 62 pkt 1 (w zast.), § 34 pkt 5,

2. nadciśnienie tętnicze I stopnia - § 39 pkt 1,

3. braki uzębienia - § 24 pkt 1,

4. tatuaż podudzia lewego - § 2 pkt 8,

5. bliznę pooperacyjną odcinka L-S - § 3 pkt 1,

6. bliznę pourazową stopy lewej - § 3 pkt 1,

7. przebyty uraz kręgosłupa L-S bez istotnych następstw - § 34 pkt 5,

i na tej podstawie ustaliła orzekanemu kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej jako: "Kategoria N-Zał. 1 Grupa III - niezdolny do służby poza granicami państwa".

Nadto CWKL orzekła, iż schorzenie określone w pkt 7 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową, natomiast schorzenia z pkt 1-6 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia CWKL zaznaczyła, iż postawione rozpoznanie w pkt 8 orzeczenia, zgodnie z postanowieniami powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., RWKL w B. uznała za powodujące u T. P. niezdolność do służby poza granicami państwa. CWKL podniosła, iż zespół komisji odwoławczej, w celu ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia badanego, wezwał orzekanego na dodatkowe badania obejmujące konsultację ortopedyczną oraz konsultację neurologiczną. Konsultujący lekarz ortopeda stwierdził aktualnie brak ograniczenia ruchomości kończyn dolnych z nieznacznym ograniczeniem skłonu, uznając orzekanego za zdolnego do służby. Konsultujący lekarz neurolog, po badaniu fizykalnym, stwierdził dyskretne ograniczenie zgięcia grzbietowego stopy prawej bez zaburzeń czucia, dyskretny zanik mięśnia uda prawego (różnica obwodów 1,5 cm na niekorzyść prawego kolana), nie stwierdził objawów rwy kulszowej, a jedynie dyskretne objawy ubytkowe, niepowodujące wyraźnego obciążenia sprawności organizmu, co pokrywa się z konsultacją neurologiczną wykonaną przez komisję pierwszej instancji. Zarówno w ocenie badającego lekarza ortopedy, komisji pierwszej instancji, jak i ortopedy badającego na zlecenie CWKL, stwierdzone zostały objawy resztkowe (ubytkowe). Zaś od żołnierza zawodowego, kierowanego do służby poza granicami kraju - we wszystkie strefy klimatyczne - wymaga się całkowitej sprawności zdrowotnej, gdyż służba ta, ze względu na swoją specyfikę, wymaga dużej odporności i wytrzymałości zarówno fizycznej, jak i w sferze psychicznej. Jednakże, po analizie dokumentacji medycznej, CWKL stwierdziła, iż komisja pierwszej instancji w wydanym orzeczeniu nr [...], pominęła w postawionych rozpoznaniach przebyty uraz kręgosłupa, spowodowany wypadkiem z dnia [...] maja 2015 r., którego związek został ustalony z uwagi na treść decyzji Szefa WSzW w B. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], oraz prawomocne orzeczenie nr [...], wydane w dniu [...] grudnia 2015 r. przez RWKL w B. w sprawie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu. To z kolei, stało się przyczyną uchylenia orzeczenia RWKL w B. z dnia [...] czerwca 2016 r., wydanego w sprawie zdolności do służby poza granicami państwa. Zespół CWKL podejmując decyzję orzeczniczą, oparł się na przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. ustalając, że § 62 pkt 1 (w zast.) w grupie III załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia odpowiada kategoria "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. CWKL podkreśliła, iż odwołujący się poza zgłoszeniem sprzeciwu wobec orzeczenia o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, nie przedstawił dokumentacji, która by dowodziła innego stanu faktycznego niż ustalony orzeczeniem. W opinii CWKL, stwierdzone u orzekanego schorzenie w chwili obecnej dyskwalifikuje żołnierza do służby poza granicami państwa we wszystkich strefach klimatycznych.

Orzeczenie CWKL z dnia [...] sierpnia 2016 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez T. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżając powyższe orzeczenie w części dotyczącej ustalenia stanu zdrowia i zdolności skarżącego do służby poza granicami państwa, pełnomocnik strony zarzucił kwestionowanemu orzeczeniu:

1) naruszenie § 19 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez brak ustalenia w zaskarżonym orzeczeniu rejonu, w którym skarżący miałby pełnić służbę poza granicami państwa;

2) sprzeczność istotnych ustaleń zaskarżonego orzeczenia z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż skarżący cierpi na chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa u osoby z kręgozmykiem L5/S1, dyskopatię zwyrodnieniową L4/L5, L5/S1 z utrzymującymi się objawami ubytkowymi nieupośledzającymi sprawności ustroju, co odpowiada następującym schorzeniom: przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych, nerwobóle i zapalenie pojedynczych lub licznych nerwów z częstymi zaostrzeniami i objawami przedmiotowymi oraz chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa nieupośledzającej sprawności ustroju lub nieznacznie upośledzającą sprawność ustroju, w sytuacji gdy z dokumentacji medycznej skarżącego jednoznacznie wynika, iż po przebytych operacjach i rehabilitacji nie zostały u niego stwierdzone ww. schorzenia, co doprowadziło do błędnego zastosowania § 62 pkt 1 oraz § 34 pkt 5 w grupie III załącznika nr 1 do powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. oraz skutkowało bezzasadnym uznaniem skarżącego za niezdolnego do służby poza granicami państwa, pomimo iż konsultujący skarżącego lekarz ortopeda stwierdził wprost, iż skarżący jest zdolny do służby, zaś lekarz neurolog nie stwierdził, iż skarżący jest do służby niezdolny;

3) naruszenie art. 11 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, dlaczego i w jaki sposób służba poza granicami państwa mogłaby się przyczynić do pogorszenia stanu zdrowia skarżącego oraz poprzez nieodniesienie się do wyniku konsultacji neurochirurgicznej, której skarżący poddał się z własnej inicjatywy; bez zachowania tego elementu decyzji skarżący nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem; powyższa wada procesowa wydanego w sprawie orzeczenia nie pozwalała na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy rozpoznaniu sprawy i powoduje, że wydane w sprawie orzeczenie w istocie wymyka się spod kontroli Sądu.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w dniu [...] maja 2015 r. skarżący, w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, doznał urazu kręgosłupa w wyniku jego przeciążenia przy przenoszeniu sprzętu łączności. RWKL w B. w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], stwierdziła, iż uszczerbek na zdrowiu spowodowany wypadkiem z dnia [...] maja 2015 r. wynosi 0%. Podkreślono, że skarżący trzy miesiące przed wypadkiem (w dniu [...] lutego 2015 r.) został uznany przez RWKL w B. za zdolnego do służby poza granicami państwa we wszystkich strefach klimatycznych. Nie rozpoznano wówczas u skarżącego rzekomych zwyrodnieniowych chorób kręgosłupa, dyskopatii zwyrodnieniowej, przewlekłego zespołu bólowego, ani żadnych objawów ubytkowych. Powyższe, w przekonaniu skarżącego świadczy o nieprawidłowości rozpoznania przyjętego przez CWKL w orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz RWKL w orzeczeniu z dnia [...] czerwca 2016 r. Nadto w skardze argumentowano, że zgodnie z § 19 ust. 3 ww. rozporządzenia MON, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa powinno zawierać również ustalenie rejonu, w którym żołnierz zawodowy jest zdolny pełnić taką służbę, a zaskarżone orzeczenie CWKL z dnia [...] sierpnia 2016 r. takiego ustalenia ogóle nie zawiera.

W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie oraz w całości podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Podkreśliła przy tym, że określenie czy orzekany żołnierz jest niezdolny służby wojskowej poza granicami kraju (kategoria – N) oznacza, iż jest on niezdolny do służby poza granicami kraju w każdej strefie klimatycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem opisanym na wstępie oddalił zaskarżoną decyzję. Rozpoznając wniesioną skargę, w pierwszej kolejności wskazał, że kwestie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach reguluje szczegółowo powołane rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2015 r., wydane przez Ministra Obrony Narodowej na podstawie delegacji ustawowej – art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 i 1822). Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, a w załączniku nr 7 określa wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej po granicami państwa. Wojewódzki Sąd odnotował, że wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 17 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 18 rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do CWKL, która orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

Sąd I instancji stwierdził, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego kandydata do zawodowej służby wojskowej, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd podkreślił, że w przedmiotowej sprawie CWKL rozpoznała u skarżącego chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa u osoby z kręgozomykiem L5/S1, dyskopatię zwyrodnieniową L4/L5, L5/S1, leczoną operacyjnie mikrodiscektomią prawostronną L4/L5 z utrzymującymi się objawami ubytkowymi nieupośledzającymi sprawności ustroju (§ 62 pkt 1 (w zast.), § 34 pkt 5 załącznika nr 1 rozporządzenia). Oznacza to, iż w zdiagnozowanej u skarżącego przypadłości neurologicznej (powiązanej z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa określoną w § 34 pkt 5) nie przypisano stosownego punktu w wykazie chorób i ułomności w rozdziale XV - układ nerwowy, lecz przypadek ten, z uwagi stwierdzoną mieszaną formę schorzenia, zakwalifikowano do § 62 pkt 1. Wskazanemu zaś rozpoznaniu odpowiada kategoria "N", bezwzględnie kwalifikująca badanego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju.

Sąd I instancji wyjaśnił również, iż przypisując stwierdzonym u orzekanego schorzeniom, odpowiednie rozpoznanie z rozdziału XV i VIII załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 3 czerwca stycznia 2015 r., CWKL była zobligowana uwzględnić dyspozycję § 13 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym, jeżeli dla danego przypadku nie ma odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego.

W tym kontekście, kwalifikacja przedmiotowego schorzenia według punktu i paragrafu zbliżonego, tj. § 62 pkt 1 w zw. z § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, w ocenie Sądu I instancji, była prawidłowa. Sąd wywiódł, że skoro wykaz chorób i ułomności stanowiący załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia nie zawiera pozycji, która wprost odpowiadałaby stwierdzonej u skarżącego jednostce chorobowej, to należało przyjąć kwalifikację według punktu i paragrafu najbardziej zbliżonego z zastrzeżeniem, że jednostka ta nie odpowiada bezpośrednio, lecz mieści się w zakresie pojęciowym § 62 pkt 1 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia. Taki sposób kwalifikacji tejże jednostki chorobowej oraz jej specyfika nie pozwala również na bezpośrednie zastosowanie objaśnień szczegółowych, a w konsekwencji nie uprawnia na przyjęcie, iż w tym konkretnym przypadku skarżący winien być zakwalifikowany jako zdolny do zawodowej służby wojskowej. Sąd I instancji dowodził, że CWKL uwzględniła zastrzeżenia strony przedstawione w odwołaniu i w celu dogłębnego wyjaśnienia sprawy skierowała skarżącego w postępowaniu odwoławczym na badania specjalistyczne, czym wyczerpała dyspozycję § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia. Wobec czego, nie można było czynić Komisji skutecznego zarzutu niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy. Sama zaś ocena stanu zdrowia orzekanego i dokonana kwalifikacja zdolności do pełnienia służby poza granicami kraju oparta była na wiedzy medycznej, której Sąd nie był władny kwestionować, a zaliczenie skarżącego do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju, znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które zostały w dostatecznie zrozumiały sposób omówione w zaskarżonym orzeczeniu. W ocenie Sądu I instancji, za niezasadny także należało uznać zarzut naruszenia § 19 ust. 3 rozporządzenia dnia 3 czerwca 2015 r., bowiem jak wynika z tego przepisu, tylko orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa powinno zawierać również ustalenie rejonu, w którym żołnierz zawodowy jest zdolny pełnić taką służbę. Wskazanie w tym orzeczeniu rejonu pełnienia przez żołnierza służby z uwagi na specyfikę klimatyczno-geograficzną oraz sanitarno-epidemiologiczną rejonu (§ 14 ust. 1) ma znaczenie w przypadku stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania żołnierza w ten rejon. Stwierdzenie zaś przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia służby poza granicami kraju i ustalenie dla III grupy osoby badanej kategorii "N" oznacza nieprzydatność do pełnienia służby w każdym rejonie poza krajem i strefie klimatycznej, zwłaszcza przy rozpoznanych schorzeniach kręgosłupa, kończyn i neurologicznych. W takim przypadku, nie było potrzeby określania w orzeczeniu komisji wojskowej rejonu pełnienia służby poza granicami kraju, skoro żołnierz nie może pełnić jakiejkolwiek służby poza krajem.

Z przedstawionych powodów Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), skargę tę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. P., zarzucając wydanemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj.

- § 19 rozporządzenia Ministra Obrony z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności zawodowej służby wojskowej oraz właściwości postępowania wojskowych komisji lekarskich tych sprawach, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż tylko orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju powinno zawierać ustalenie rejonu, w którym żołnierz zawodowy jest zdolny pełnić taką służbę, w sytuacji gdy ustawodawca nie wprowadza rozróżnienia na orzeczenia o zdolności oraz orzeczenia o niezdolności do pełnienia służby poza granicami państwa, a postępowanie orzecznicze jest postępowaniem "w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej", podczas którego wojskowa komisja lekarska powinna dokonać oceny stanu zdrowia żołnierza, stosownie do specyfiki klimatyczno-geograficznej oraz sanitarno-epidemiologicznej rejonu, w którym żołnierz miałby pełnić służbę poza granicami państwa;

- § 13 ust. 2 w zw. z § 62 pkt 1 ww. rozporządzenia oraz § 34 pkt 5 w grupie III załącznika nr 1, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, albowiem u skarżącego nie wykryto schorzeń wprost opisanych w ww. przepisach, a przypadki zdiagnozowane u skarżącego nie są nawet zbliżone do schorzeń wyszczególnionych w tych przepisach, co skutkowało bezzasadnym uznaniem skarżącego za niezdolnego do służby poza granicami państwa, pomimo że konsultujący lekarz ortopeda stwierdził, iż skarżący jest zdolny do takiej służby, a lekarz neurolog nie stwierdził, iż skarżący jest do służby niezdolny.

Nadto skarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, że w uzasadnieniu CWKL nie wskazano, dlaczego i w jaki sposób służba poza granicami państwa mogłaby się przyczynić do pogorszenia stanu zdrowia skarżącego oraz nie wyjaśniono, dlaczego skarżącego uznano za niezdolnego do służby poza granicami państwa, z uwagi na rzekomo występujące u niego schorzenie z § 34 pkt 5 w grupie III załącznika do rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r., jak i nie odniesiono się do wyników konsultacji neurochirurgicznej, której skarżący poddał się z własnej inicjatywy.

Powołując takie zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych, opierając się o art. 176 § 1 pkt 2 oraz art. 174 pkt 1 P.p.s.a., autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 P.p.s.a: uchylenie zaskarżonego orzeczenia CWKL oraz poprzedzającego go orzeczenia RWKL w B. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], a także o wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor, polemizując z Sądem I instancji, podkreślał, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest zawsze orzeczeniem "w sprawie zdolności" do służby wojskowej, przy czym zdolność ta jest zaliczana do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej. Orzekając o zdolności żołnierza zawodowego do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, wojskowa komisja lekarska dokonuje oceny jego stanu zdrowia, stosownie do specyfiki klimatyczno-geograficznej oraz sanitarno-epidemiologicznej rejonu, w którym ma on pełnić służbę. Tylko taka ocena będzie oparta na zindywidualizowanych przesłankach, uwzględniających charakter i rejon pełnienia służby poza granicami państwa. Z tych względów, wojskowe komisje lekarskie orzekając, czy żołnierz jest zdolny do służby poza granicami państwa, zawsze winny dokonywać oceny pod kątem warunków panujących w miejscu, gdzie służba miałaby być pełniona. Natomiast w rozpoznawanej sprawie w orzeczeniu CWKL nie wskazano w ogóle rejonu, w którym skarżący miałby pełnić służbę poza granicami kraju, a w orzeczeniu RWKL podano, że określenie stanu zdrowia do służby poza granicami kraju ma "uwzględniać wszystkie strefy klimatyczne". W przekonaniu skarżącego kasacyjnie, wydana przy takim skierowaniu cena zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami będzie jedynie ogólnikowa, nie oparta na zindywidualizowanych przesłankach, uwzględniających charakter i rejon pełnienia służby poza granicami państwa, zatem nie odpowiada wymogom § 19 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015 r. Nadto zdaniem skarżącego kasacyjnie, na podstawie zgromadzonych materiałów, nie było podstaw do przypisania skarżącemu schorzeń wymienionych w § 62 pkt 1 oraz § 34 pkt 5 w grupie III załącznika nr I do przywoływanego rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, przychylając się do stanowiska Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 8, 11, 77 § 1, i 107 § 3 K.p.a. polegający na braku uzasadnienia prawnego i faktycznego orzeczenia oraz rozważenia wszelkich okoliczności i dowodów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz brak przytoczenia konkretnej podstawy rozstrzygnięcia nie jest zasadny. Kontrolowane w postępowaniu sądowym orzeczenia są oparte na art. 5 ust. 1 ustawy dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 i 1822 ze zm.). W myśl tego przepisu, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Na podstawie art. 5 ust. 8 i 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wydane zostało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761, ze zm. ). Przepis § 1 pkt 4 tego rozporządzenia wskazuje, rozporządzenie określa właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich. Tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich unormowany został w Rozdziale 5 tego rozporządzenia. Według art. 1 pkt 1 K.p.a., Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W konsekwencji należy przyjąć, że postępowanie kończące się wydaniem orzeczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jest regulowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy szczególne wydanego na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego rozporządzenia stanowią inaczej.

Przepis § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach stanowi, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności:

1) rozpoznanie;

2) ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową.

Nadto, zgodnie z § 24 ust. 2 rozporządzenia, wzór orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej określa załącznik nr 7 do rozporządzenia. W związku z opisem naruszenia wskazanym w podstawie skargi kasacyjnej, odnotowania wymaga pkt 12 wzoru, według którego, orzeczenie powinno zawierać uzasadnienie. Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz omawianego rozporządzenia nie określają wymogów, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Z powyższych uwag wynika, że w takiej sytuacji powinny znaleźć odpowiednie zastosowanie reguły art. 107 § 3 K.p.a.

Kontrola sądowa zaskarżonego orzeczenia, także z uwzględnieniem kryterium zgodności z art. 107 § 3 K.p.a., została przeprowadzona bez naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Zauważyć przyjdzie, że w orzeczeniu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie nastąpiło wskazanie właściwej podstawy prawnej: - § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013), a także rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761, ze zm.).

Orzeczenie zawiera rozpoznanie oraz ustalenie kategorii zdolności badanego do służby wojskowej. Rozpoznanie odnosi się do konkretnych przepisów załącznika nr 1 do rozporządzenia, tj. § 62 pkt 1, § 34 pkt 5, 39 pkt 1, § 24 pkt 1, § 2 pkt 8, § 3 pkt 1.

W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono podstawę prawną orzeczenia oraz przyczynę zakwalifikowania stanu sprawności zdrowotnej skarżącego, jako niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, we wszystkich strefach klimatycznych.

CWKL podała dowody, na których oparła rozpoznanie, tj. dokumentację służbową, w tym decyzję szefa WSzW w B. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia[...] grudnia 2012 r., nr [...], oraz dokumentację medyczną wraz z aktualnymi wynikami specjalistycznych badań lekarskich (z konsultacji lekarza ortopedy i lekarza neurologa). Zwrócić uwagę należy, że w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Centralna Wojskowa Komisja Lekarska przedstawiła przebieg postępowania oraz odniosła się do zarzutów odwołania. Rozważyła kwestię stanu zdrowia skarżącego jako żołnierza zawodowego kierowanego do służby poza granicami państwa - we wszystkie strefy klimatyczne. Zaakcentowała, że służba ta, ze względu na swoją specyfikę wymaga dużej odporności i wytrzymałości, tak fizycznej, jak i w sferze psychicznej. Zajęcia często odbywają się zarówno w trudnych warunkach atmosferycznych (upał, mróz, deszcz), jak i terenowych, również w ramach misji pokojowych lub bojowych, w różnych strefach klimatycznych, co dodatkowo może się przyczynić do pogorszenia stanu zdrowia.

Powtórzyć zatem można, że tak sformułowane uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia spełnia wymogi szczególne wynikające z rozporządzenia, jak i z art. 107 § 3 K.p.a.

Przedstawiony przez Sąd I instancji, zakres podjętych przez komisje obu instancji, badań i konsultacji wskazuje, iż nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ orzekający przedstawił zebrany w sprawie materiał dowodowy, rozważył również jego moc dowodową, a w konsekwencji doszedł do przekonania, że spełnione zostały przesłanki zastosowania danej normy w sprawie. Stan faktyczny sprawy nie pozostawiał wątpliwości co do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Brak jest tym samym podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8, 11, 7, art. 77 § 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, organ rozważył wszystkie okoliczności sprawy niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej.

Uwzględniając powyższe rozważania należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie dopatrując się naruszenia przepisów postępowania, prawidłowo ocenił działanie organów orzekających w sprawie zdolności T. P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Chybione są także zarzuty naruszenia prawa materialnego, co częściowo wynika z powyższych wywodów. Ustalenie niezdolności do zawodowej służby wojskowej zostało oparte na wiarygodnym i odpowiadającym formalnym wymogom materiale dowodowym, ma podstawę w przywołanych przepisach rozporządzenia z dnia 6 czerwca 2015 r. i ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Trzeba też zwrócić uwagę, że autor skargi kasacyjnej w ramach tej podstawy kasacyjnej pomieścił również zarzuty naruszenia prawa procesowego, które już powyżej zostały omówione. Dlatego nie wymagają one już szerszego wywodu. Dodatkowo powiedzieć przyjdzie, że za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia § 19 ust. 3 rozporządzenia dnia 3 czerwca 2015 r., bowiem jak wynika z tego przepisu, tylko orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa powinno zawierać również ustalenie rejonu, w którym żołnierz zawodowy jest zdolny pełnić taką służbę. Wskazanie w tym orzeczeniu rejonu pełnienia przez żołnierza służby z uwagi na specyfikę klimatyczno-geograficzną oraz sanitarno-epidemiologiczną rejonu (§ 14 ust. 1) ma znaczenie w przypadku stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania żołnierza w ten rejon. Zgodzić się przyjdzie ze stanowiskiem Sądu I instancji, że stwierdzenie z kolei przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia służby poza granicami kraju i ustalenie dla III grupy osoby badanej kategorii "N" oznacza nieprzydatność do pełnienia służby w każdym rejonie poza krajem i strefie klimatycznej, zwłaszcza przy rozpoznanych schorzeniach kręgosłupa, kończyn i neurologicznych. W takim przypadku nie ma potrzeby określania w orzeczeniu komisji wojskowej rejonu pełnienia służby poza granicami kraju, skoro żołnierz nie może pełnić jakiejkolwiek służby poza krajem.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie CWKL, kwalifikujące skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju, nie narusza prawa. Końcowo wypada dodać, że przedmiot sprawy, jako mający związek z bezpieczeństwem, wymaga szczególnie wnikliwego podejścia i ostrożnych sądów z jednej strony, wszak niekrzywdzących jednostki z drugiej. Te kryteria jednak udało się organom orzekającym i Sądowi meriti zachować.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna oparta została na nieusprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., skargę tę oddalił.

Sąd drugiej instancji uznał, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 P.p.s.a. i na podstawie tego przepisu orzekł, że odstępuje od zasądzenia od T. P. na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (pkt 2 sentencji wyroku).