Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 3590/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska,, As. sąd. Edyta Podrazik, Protokolant Sekr. sąd. Justyna Frankowska-Sarbak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E. Podrazik /-/ P. Miładowski /-/ A. Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. nr [...] działając na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (Dz. U z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił M. K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w K. decyzją z dnia [...]r. z tytułu utrwalania władzy ludowej od [...].02.1945 r. do [...].10.1945 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kierownik Urzędu podnosił, że w okresie zaliczonym przez były ZBoWiD jako działalność kombatancka M. K. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. Zatem w ocenie organu orzekającego M. K. nabył dotychczasowe uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" co zgodnie z przywołanym na wstępie przepisem prowadzi do pozbawienia uprawnień kombatanckich. W ocenie Kierownika Urzędu w toku postępowania weryfikacyjnego nie był on obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy o kombatantach.....

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. odwoływał się do swojego wcześniejszego oświadczenia o walkach w obronie W. w 1939 r. w 36 pułku W..

Rozpoznając ów wniosek Kierownik Urzędu.....decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z [...]r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu przywołano dotychczasową argumentację, a nadto wskazano że okoliczności przytoczone we wniosku w świetle przepisów obowiązującej ustawy nie mają wpływu na wynik sprawy. Jednocześnie poinformowano stronę, że upłynął już termin do składania nowych wniosków z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy.

W skardze jeszcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. K. po raz kolejny wskazywał na swoją walkę w obronie W. w 1939 r. załączając na poparcie swoich twierdzeń zaświadczenie Centralnego Archiwum Wojskowego.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o oddalenie skargi.

Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wbrew stanowisku Kierownika Urzędu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w toku postępowania ma on obowiązek badać czy istnieją inne niż utrwalenie władzy ludowej", a zarazem ustawowe tytuły nabycia, bądź zachowania uprawnień kombatanckich.

Wynika to wprost z redakcji przyjętego za podstawę orzekania w tej sprawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego w ówczesnym i aktualnym jego brzmieniu.

W myśl jego hipotezy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie...

Zgodnie z art. 1 ust. 1 kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, a w szczególności za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie (art. 1 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy z 24.01.1991 r.).

Za takim rozumieniem omawianego przepisu opowiada się zarówno doktryna jak i aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego jak oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. uchwałę 7 sędziów NSA z 4.03.2002 r. OPS 13/01).

Odmienny pogląd głoszony przez Kierownika Urzędu już się zdeaktulizował.

Wbrew też wywodom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu nie wiąże termin z art. 22 ust. 3 choćby z tego powodu, że przepis ten został wyeliminowany z obrotu prawnego wyrokiem trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.04.2003 r. sygn. akt SK 4/02.

Także wcześniej powszechnie przyjmowano, że termin z art. 22 ust. 3 nie wiązał Kierownika Urzędu w postępowaniu weryfikacyjnym. Zarzut o swoim udziale w Kampanii Wrześniowej skarżący formułował w złożonym kierownikowi życiorysie z 1976 r.

W tych okolicznościach pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich nabytych z tytułu utrwalania władzy ludowej bez zweryfikowania jego twierdzeń, że istnieją także inne tytuły do zachowana bądź nabycia uprawnień kombatanckich w rozumieniu art. 1, 2 i 4 ustawy narusza z jednej strony prawo materialne (art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach) jak również proceduralne (art. 7, 8, 10, 77 kpa) w stopniu powodującym zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej oraz stosownie do art. 200 tejże ustawy do orzeczenia o kosztach postępowania.

Sąd odstąpił od orzekania w trybie art. 152 w/w ustawy a to z uwagi na treść art. 26 ustawy z dnia 21.01.1991 r. o kombatantach...

/-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/A.Łaskarzewska

KB/