Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 89/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 16a ust. 1, ust. 2, ust. 8
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: Art. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
article: Art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Hanna Knysiak-Molczyk Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2013r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 40 zł (słownie: czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2014 r.

Decyzją z dnia [...] 2013 r. znak: [...] nr dec [...] Burmistrz Miasta odmówił przyznania M. N. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką C. N. Organ I instancji ustalił, iż C. N. (zam. S ) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 19 października 2010 r. nr [...] wydanym na stałe. Ma córkę M. N. (zam. G, Plac D) oraz syna A. N. (zam. S). Organ I instancji wskazał, iż C. N. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, posiada bardzo ograniczoną zdolność widzenia, co uniemożliwia jej samodzielne funkcjonowanie. Ponadto posiada ograniczoną sprawność organizmu, jest niezdolna do wykonywania podstawowych czynności domowych, ma trudności w poruszaniu się, poza domem jest całkowicie niezdolna do samodzielnego funkcjonowania, wymaga pomocy drugiej osoby. Opiekę nad C. N. sprawuje córka M. N., która codziennie dojeżdża do S, dowozi obiady, robi zakupy, dba o wizyty lekarskie, zapewnia transport, przygotowuje odzież oraz bieliznę pościelową, robi pranie, pomaga matce w czynnościach samoobsługowych, takich jak higiena osobista.

Z ustaleń organu I instancji wynika, że M. N. zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z dniem 8 lipca 2013 r. (umowa o dzieło zawarta od dnia 1 lipca 2013 r.). Organ stwierdził, iż z zaświadczenia z firmy F.H.U."A" z dnia 9 lipca 2013 r. wynika, że M. N. rozwiązała umowę o dzieło z przyczyn osobistych, tj. opieki nad matką C. N. Jednocześnie z informacji w/w firmy z dnia 31 lipca 2013 r. wynika, że M. N. nie wykonywała dzieła zgodnie z umową, nie otrzymała wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło, nie została odprowadzona zaliczka na podatek dochodowy do urzędu skarbowego, ponieważ nie nastąpił odbiór dzieła i wypłata wynagrodzenia. Tym samym w ocenie organu I instancji nie można uznać, że nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ takowego w ogóle nie było. Organ I instancji dodał, iż M. N. z tytułu opieki nad C. N. pobierała świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 25 czerwca 2010 r. do 30 czerwca 2013 r. Jak wynika z oświadczenia, począwszy od 8 lipca 2013 r. do chwili obecnej M. N. zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem organu I instancji, zawarcie przez M. N. umowy o dzieło było pozorne i miało na celu jedynie umożliwienie skutecznego ubiegania się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. W związku z powyższym organ I instancji uznał, iż nie została spełniona konieczna (choć nie jedyna) przesłanka warunkująca prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego określona w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Ponadto w ocenie organu I instancji zakres świadczonej matce opieki nie pozbawia M. N. możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wiele czynności wykonywanych przez M. N. w ramach opieki nad matką np. robienie zakupów, przygotowanie odzieży i bielizny pościelowej czy robienie prania, należy do obowiązków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, wykonywanych przez osoby pozostające w zatrudnieniu. Natomiast dowożenie obiadów może odbywać się poza godzinami pracy osoby zobowiązanej do alimentacji względem matki. Odnośnie zaś konieczności umawiania wizyt lekarskich organ I instancji wskazał, że osoby pracujące i członkowie ich rodzin również korzystają z wizyt u lekarzy i wówczas dotarcie na taką wizytę wiąże się albo z koniecznością wzięcia urlopu, albo zaplanowania wykonywanej pracy w taki sposób, aby wyjazd był możliwy. Organ I instancji zwrócił przy tym również uwagę na fakt, że C. N. ma jeszcze syna – A. N., na którym również ciąży obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnej matki, i który powinien wspierać swoją siostrę w opiece nad matką np. poprzez przejęcie części obowiązków, co stanowiłoby szansę na powrót do aktywności zawodowej przez M. N.

W odwołaniu od powyższej decyzji Burmistrza Miasta M. N. podniosła, iż umowę o dzieło z firmą F.H.U."A" rozwiązała po kilku dniach, gdyż musiała opiekować się chorą matką. Z powodu niewykonania umowy odwołująca się nie otrzymała wynagrodzenia i dlatego nie została odprowadzona zaliczka na podatek dochodowy. Zdaniem M. N., w jej przypadku wystąpiła rezygnacja z pracy zarobkowej, gdyż podjęła pracę z nieudanym skutkiem. Odwołująca się nie zgodziła się z twierdzeniem organu I instancji, że umowa o dzieło była fikcyjna i została zawarta tylko w celu umożliwienia jej ubiegania się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. M. N. podała, że matką opiekuje się od 2004 r., zaś świadczenie pielęgnacyjne z tego tytułu pobiera dopiero od 25 czerwca 2013 r., gdyż wcześniej nikt jej nie poinformował o takiej możliwości. Odwołująca się stwierdziła, iż jej brat nie może pomagać jej w opiece nad matką, gdyż od 2002 r. posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności i leczy się psychiatrycznie. M. N. opisała również swoją trudną sytuację materialną i rodzinną – jej mąż uległ w 2000 r. wypadkowi samochodowemu i ma ustalony lekki stopień niepełnosprawności. Rodzina odwołującej się mieszka w mieszkaniu o pow. 32 m2, bez ciepłej wody i łazienki, ogrzewanym węglem. Odwołująca się uważa, że z uwagi na liczne obowiązki domowe nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej.

Decyzją z dnia 28 października 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w związku z art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2013 r. znak: [...] nr dec [...]. Organ II instancji wyjaśnił, iż jedną z przesłanek przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest fakt rezygnacji wnioskodawcy z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki. Zdaniem Kolegium, w przypadku M. N. powyższa przesłanka nie została spełniona. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach niniejszej sprawy świadczy bowiem o tym, że M. N. w okresie od dnia 23.11.1990 r. do dnia 08.10.1995 r. oraz od dnia 20.11.1996 r. do 17.06.2010 r. była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Następnie w okresie od 25.06.2010 r. do 30.06.2013 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką sprawowaną nad matką C. N. Z kolei w dniu 01.07.2013 r. M. N. zawarła umowę o dzieło z Firmą Handlowo Usługową "A" A. J. Jednakże umowa ta została rozwiązana przez M. N. w dniu 08.07.2013 r. z przyczyn osobistych (opieka nad matką). Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z zaświadczeniem A. J. F.H.U. "A" z dnia 31.07.2013 r. M. N. z powodu opieki nad matką nie wykonała dzieła zgodnie z umową i nie otrzymała z tego tytułu wynagrodzenia. Kolegium wskazało, iż wykładnia logiczna i systemowa postanowień art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych skłania do zajęcia stanowiska, że rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nie może budzić wątpliwości. Musi to być stan trwały, czyli osoba taka musi zrezygnować definitywnie z zatrudnienia. Natomiast w niniejszej sprawie – w ocenie organu odwoławczego – zarówno podjęcie przez M. N. pracy w ramach umowy o dzieło, jak i rezygnacja z zatrudnienia miała charakter pozorny, a celem takiego działania było stworzenie warunków umożliwiających przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zdaniem Kolegium, zawarcie przez M. N. umowy o dzieło zaraz po utracie świadczenia pielęgnacyjnego i niemal natychmiastowe jej rozwiązanie (po 8 dniach) było działaniem celowym, a logika takiego działania strony wskazuje na próbę obejścia prawa. Świadczy o tym chociażby fakt, że M. N. jeszcze w trakcie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego zapoznała się z zasadami przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego i doskonale wiedziała, iż jednym z koniecznych warunków uzyskania prawa do tego świadczenia jest właśnie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ponadto w/w zatrudnienie strona podjęła po 2010 r., tj. po dacie, kiedy jej matka stała się osobą niepełnosprawną, wymagającą opieki innej osoby. Reasumując Kolegium stwierdziło, że rzeczywistym powodem złożenia wniosku o przyznanie specjalnego świadczenia opiekuńczego przez M. N. był fakt, że wejście w życie nowych regulacji prawnych spowodowało utratę przez nią świadczenia pielęgnacyjnego, które otrzymywała w związku ze sprawowaną opieką nad matką. Z tych też przyczyn, zdaniem organu odwoławczego, decyzja co do zasady jest słuszna i dlatego nie powinna podlegać wzruszeniu.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się M. N. i pismem z dnia 26 listopada 2013 r. wniosła na nią skargę, domagając się jej uchylenia. Skarżąca uważa, że w świetle nowych regulacji prawnych spełnia wszystkie wymagane warunki do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżąca stwierdziła, iż zarzucanie jej "pozornego podjęcia pracy" nie jest zgodne ze stanem faktycznym i nie jest poparte żadnymi wiarygodnymi argumentami i dowodami ze strony organów administracyjnych. Skarżąca uważa, że jej sytuacja osobista i rodzinna przemawia na jej korzyść i stanowi usprawiedliwienie jej absencji zawodowej. M. N. podniosła, iż to że była zarejestrowana w Urzędzie Pracy nie ma związku z niniejszą sprawą, gdyż dotyczyło to zupełnie innego przedziału czasowego i nie pokrywa się z pobieraniem przez nią zasiłku opiekuńczego. Skarżąca wskazała, iż od momentu znacznego pogorszenia się stanu zdrowia jej matki nie jest w stanie podjąć i utrzymać aktywność zawodową. Skarżąca dodała, iż zrezygnowała z pracy w F.H.U. "A" z powodów osobistych związanych z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Zdaniem Kolegium, skarżąca nie spełniła jednego z koniecznych warunków do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, jakim jest rezygnacja z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. W ocenie Kolegium, podjęcie przez skarżącą pracy w ramach umowy o dzieło, jak i rezygnacja z zatrudnienia miała charakter pozorny, a celem takiego działania było stworzenie warunków umożliwiających przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. skarżąca ponownie opisała swoją trudną sytuację życiową. Podała, że jej matka jest osoba niewidomą po nieudanej operacji okulistycznej w 2004r. Skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne z powodu opieki nad matką dopiero od 2010r., bo dopiero wtedy dowiedziała się o takiej możliwości. Skarżąca wyjaśniła, że podjęła zatrudnienie z powodu trudnej sytuacji finansowej swojej rodziny. Uważała, że podoła obowiązkom wynikającym z umowy o dzieło, ponieważ nie musiała wykonywać tej pracy w ściśle określonych godzinach. Z pracy tej jednak musiała zrezygnować, gdyż w tym czasie jej matka uległa wypadkowi w doku, w wyniku czego dostała wylewu do oka i powstała konieczność podawania jej leków co 3 godziny. Wyjaśniła także, że jej brat, który mieszka z matką, jest osobą niepełnosprawną, pozostaje w leczeniu psychiatrycznym i sam wymaga opieki i pomocy osób trzecich, której udziela mu skarżąca . Skarżąca jest jedyną osobą, która może sprawować opiekę nad matką i bratem. Podała dodatkowo że ma własną rodzinę – dwoje dzieci i męża, który jest po wypadku i też wymaga jej opieki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2013r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Specjalny zasiłek opiekuńczy jest nowym świadczeniem, wprowadzonym do ustawy z dnia 28 listopada 2003r. świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548) zmieniającej tę ustawę z dniem 1 stycznia 2013 r. Przesłanki nabycia specjalnego zasiłku opiekuńczego zostały sformułowane w art. 16a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem zasiłek specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio.

Jednocześnie w art. 16a ust. 8 ustawa wskazuje, że zasiłek ten nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; b) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów; c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego; d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W kontrolowanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny spełnienia przez skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wynikającej z ust. 1 art. 16a ustawy. Na skarżącej, jako córce osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, ciąży zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny. Spełnione zostało też kryterium dochodowe, a rodzinny wywiad środowiskowy pozwala na przyjęcie, że skarżąca faktycznie sprawuje nad matką stałą opiekę.

Bezsporne między stronami jest zatem, że skarżąca sprawuje opiekę nad matką, która - zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 19 października 2010r. (k. 25 akt adm.) - została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniami do stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Bezsporne jest również, że opiekę nad C. N. sprawuje córka M. N., która codziennie dojeżdża do S, dowozi obiady, robi zakupy, dba o wizyty lekarskie, zapewnia transport, przygotowuje odzież oraz bieliznę pościelową, robi pranie, pomaga matce w czynnościach samoobsługowych, takich jak higiena osobista.

Trafnie wskazały organy w niniejszej sprawie, że jednym z warunków przyznania świadczenia z art. 16 a ust.1 o świadczeniach rodzinnych jest rezygnacja przez osobę sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad tą osobą. Za błędne należy jednak uznać stanowisko organów, że przesłanka ta w niniejszej sprawie nie została przez skarżącą spełniona. W aktach sprawy znajduje się umowa o dzieło zawarta przez skarżącą z A. J. Firma Handlowo-Usługowa A z dnia 1 lipca 2013r. (k. 30), rozwiązanie tej umowy w dniu 8 lipca 2013r. z powodu konieczności opieki nad matką (k.33) oraz zaświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o dzieło (k. 28). W odpowiedzi na zapytanie organu pracodawca potwierdził, że skarżąca rozwiązała umowę o dzieło z powodu konieczności opieki nad matką (k. 31.07.2013r.) W ocenie Sądu brak zatem było podstaw do uznania przez organ, że skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, uprawniającej ją do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Skarżąca w przekonujący sposób uzasadnia powody podjęcia zatrudnienia oraz przyczyny, które spowodowały konieczność rezygnacji z tego zatrudnienia. Wskazuje na dogodność warunków wynikających z zawartej umowy o dzieło polegającą na braku wyznaczonych godzin realizacji tego dzieła, co uzasadniało przekonanie skarżącej, że podoła obowiązkowi zatrudnienia i sprawowania opieki nad matką. Skarżąca przekonująco uzasadnia także konieczność rozwiązania umowy o dzieło spowodowaną nagłym pogorszeniem się stanu zdrowia matki wywołanym wypadkiem, któremu uległa w domu i wylewem do oka.

W niniejszej sprawie organy administracyjne przyjęły, że zawarta umowa o dzieło miała charakter pozorny, nie przeprowadziły jednak oceny składanych przez skarżącą wyjaśnień co do okoliczności podjęcia zatrudnienia i przyczyn rezygnacji z tego zatrudnienia. Organy nie powołały żadnych dowodów uzasadniających wniosek, że zawarcie przez skarżącą umowy o dzieło miało charakter pozorny. Nie poczyniono w sprawie żadnych ustaleń faktycznych uzasadniających ten wniosek oraz przyjęty w zaskarżonej decyzji pogląd o niespełnieniu przez skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia jako warunku umożliwiającego przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zdaniem Sądu brak zatem było podstaw do odmowy skarżącej tego zasiłku z powodu niespełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a wskazanej ustawy.

Celem specjalnego zasiłku opiekuńczego jest udzielenie rekompensaty osobom, które rezygnują z zatrudnienia dla sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez Państwo osób opiekujących się członkami najbliższej rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby wywiązać się z obowiązku opieki nad swymi niepełnosprawnymi obywatelami. Art. 16 a należy interpretować, mając na uwadze ten właśnie cel regulacji.

Mając na uwadze wskazane powyżej argumenty należy uznać, że w niniejszej sprawie organy dokonały nieprawidłowej wykładni art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą. W toku kontrolowanego postępowania organy administracyjne naruszyły też przepisy regulujące zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego, zawarte w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013, poz. 267, zwany dalej K.p.a.), albowiem nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego co do tego, że zawarta przez skarżącą umowa o dzieło miała charakter pozorny.

Rozpatrując niniejszą sprawę organy winny były też wziąć pod uwagę, że przed nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych skarżąca miała ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które wygasło z dniem 30 czerwca 2013 r., a zatem złożenie wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego powinno być rozpatrywane nie jako oddzielne zdarzenie, ale jako kontynuacja działań skarżącej związanych ze sprawowaniem opieki nad matką.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Uznając, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym oraz przepisów postępowania, Sąd orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r., poz. 270).