Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 349/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6  ust. 3,  art. 22  ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2332
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2020 r. sprawy ze skargi ,,A’’ sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...]r., znak:[...], nakładającą na skarżącą "A" Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 5.000 zł z tytułu nieuzupełnienia zgłoszenia o dane przewidziane w art. 6 ust. 3 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2332 z późn. zm.).

W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy.

W tych ramach podniósł, że 28 grudnia 2017r. została przeprowadzona kontrola przewozu dokonywanego pojazdem należącym do skarżącej w zakresie przestrzegania ustawy SENT. W jej wyniku ujawniono niezgodność pomiędzy treścią SENT, a stanem faktycznym. Zgłoszenie obejmowało bowiem słonecznik klasyfikowany do pozycji CN 1512, a w liście przewozowym wpisany został olej słonecznikowy nieparafinowany, a więc podlegający obowiązkowej rejestracji w SENT.

Podmiotem wysyłającym była [...] spółka "B" [...], podmiotem odbierającym – "C" Sp. z o.o. w P. a przewoźnikiem skarżąca Spółka realizująca przewóz w oparciu o posiadaną licencję na międzynarodowy przewóz towarów.

Kontrolujący stwierdzili, że przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju nie uzupełnił zgłoszenia o wymagane dane, tj.: nazwę i adres przewoźnika i jego NIP, numery rejestracyjne środka transportu (ciągnika i naczepy), numer zezwolenia drogowego, miejsce załadunku towaru, datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju, planowana datę zakończenia przewozu, miejsce i trasę wjazdu na terytorium kraju, numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.

W związku z tymi ustaleniami, organ I instancji wszczął postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej informując jednocześnie stronę o treści art. 22 ust. 3 SENT, umożliwiającego organowi odstąpienie od nałożenia kary w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym.

W odpowiedzi Spółka wniosła o odstąpienie od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika oraz o przeprowadzenie dowodu z faktury dokumentującej przewóz objęty kontrolą, z której wynikało, że z tytułu wykonania tej usługi skarżąca otrzymała wynagrodzenie w kwocie [...] zł, zatem – w opinii strony - nałożona kara w kwocie 5.000 zł jest niewspółmierna do uzyskanego przychodu. Nadto w 2017r. Spółka poniosła stratę a jej sytuacja finansowa nie uległa poprawie. Dlatego nałożenie tak znacznej kary pogłębi jej trudną sytuację.

Właściwy dla Spółki organ podatkowy i Oddział ZUS poinformowały, że nie posiada ona zaległości w podatkach i innych należnościach publicznoprawnych ani składkach na ubezpieczenie społeczne oraz że w stosunku do niej nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Organ zgromadził też z KRS szereg dokumentów dot. sytuacji finansowej Spółki.

Decyzją z [...]r. organ nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 5.000 zł z tytułu niewypełnienia zgłoszenia o wymagane dane.

W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 22 ust. 3 i art. 28 ust. 3 SENT przez nieuwzględnienie wniosku strony o odstąpienie od nałożenia kary mimo istnienia ważnego interesu przewoźnika oraz art. 180 i 181 Ordynacji podatkowej poprzez pominiecie dowodu z deklaracji CIT za 2017r. w którym Spółka wykazała stratę oraz poprzez uznanie, że brak zaległości dowodzi dobrej sytuacji finansowej Spółki. Zaakcentowała też, że wykonywała przewóz jako zleceniobiorca (podwykonawca) przewoźnika, którym była spółka "D" Sp. z o.o., Sp. k., co potwierdza zlecenie transportu, a nie jako przewoźnik, zatem przyjęcie przez organ, że to na skarżącej spoczywał obowiązek uzupełnienia zgłoszenia było nieprawidłowe. Wobec powyższego, decyzja z [...]r. powinna być uchylona, a postępowanie umorzone jako bezprzedmiotowe.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania, DIAS zaskarżoną decyzją utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.

W uzasadnieniu podniósł, że art. 6 ust. 3 ustawy SENT wskazuje, że przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju przewoźnik obowiązany jest uzupełnić zgłoszenie o cały szereg wskazanych w nim danych dot. przewoźnika, transportu i dokumentu przewozowego.

Wg przepisów SENT obowiązujących w dniu kontroli za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane przewidziane w art. 6 ust. 3 na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w kwocie 5 000 zł. Przewoźnik w ogóle nie uzupełnił zgłoszenia o dane przewidziane w art. 6 ust. 3 pkt 1-7 SENT. Przepisy ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia ich naruszenia, organ nie ma możliwości miarkowania kwoty kary, podobnie jak nie może uwzględnić winy przedsiębiorcy lub jej braku za powstałe uchybienie. Ma jedynie możliwość odstąpienia od jej nałożenia, jest to jednak obwarowane spełnieniem którejś z przesłanek wskazanych w art. 22 ust. 3 ustawy.

Organ nie podzielił stanowiska strony co do braku podstaw do wymierzenia jej jako przewoźnikowi kary w sytuacji, gdy nie była ona przewoźnikiem lecz zleceniobiorcą przewoźnika (podwykonawcą Spółki "D" Sp. z o.o. Sp. k. na postawie zlecenia transportu).

Odnośnie tego zarzutu organ podniósł, że wśród podmiotów zobowiązanych do zgłoszenia przewozu i jego aktualizacji ustawa SENT wymienia podmiot wysyłający, odbierający i przewoźnika. Natomiast przewoźnikiem w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów. Przewozem towarów jest zaś ich przemieszczenie po drodze publicznej. Zatem w rozumieniu ustawy SENT przewoźnikiem jest przedsiębiorca dokonujący przemieszczenia towarów i to jego obciążają obowiązki wynikające z SENT. Nie ciążą one na przewoźniku umownym, tj. na podmiocie, który wprawdzie zawarł umowę przewozu, ale zlecił jej wykonanie podwykonawcy – przewoźnikowi faktycznemu, bo taki przewoźnik umowny nie przemieszcza towarów czyli nie wykonuje przewozu. Organ podniósł także, że na liście przewozowym CMR w polach 16 i 23 jako przewoźnik widnieje skarżąca, która przewozów dokonuje profesjonalnie legitymując się licencją. Z powyższego wywiódł wniosek, że była ona przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT i to na niej ciążyły wynikające z ustawy obowiązki, w tym uzupełnienia wymaganych danych przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju, a nie dopiero po tym, jak zostały one ujawnione podczas kontroli.

Zdaniem organu, zasadność nałożenia kary w przypadku nieuzupełnienia lub błędnego uzupełnienia zgłoszenia potwierdza orzecznictwo sądowe licznie powołane przez organ na str. 9 zaskarżonej decyzji.

Odnośnie możliwości odstąpienia od nałożenia kary, organ stwierdził, że nie dopatrzył się okoliczności, które by to uzasadniały. Przesłankami do odstąpienia, zgodnie z art. 22 ust. 3 SENT jest sytuacja, gdy przemawia za tym ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Przy czym odstępstwo to, oparte na uznaniu administracyjnym, jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bo zasadą winno był płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku, które może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i od niej niezależnych, bo dążenie do zminimalizowania obciążeń finansowych jest normalnym zachowaniem każdego podmiotu.

Badając kolejno obie przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary organ stwierdził, że nie zachodzi przesłanka ważnego interesu strony. Odnośnie sytuacji finansowej strony organ podniósł, że co prawda wykazała ona, że poniosła stratę z działalności za 2017r., tym niemniej nie przedstawiła żadnych dowodów jak przedstawia się ona na dzień wydania decyzji. Natomiast z dokumentów pozyskanych z KRS wynika, że sytuacja Spółki nie wykazuje zagrożenia prowadzenia dalszej działalności gospodarczej; kontynuuje ona działalność, z której osiąga znaczne przychody. Również z informacji uzyskanych z właściwego Urzędu Skarbowego i ZUS wynika, że skarżąca nie posiada zaległości w podatkach ani składkach na ubezpieczenie społeczne.

Natomiast w kwestii interesu publicznego stwierdził, że jest to taka sytuacja, gdy zapłata należności spowoduje, że zobowiązany nie będzie w stanie zaspokajać swych potrzeb materialnych. Powołując się wyrok WSA w Gdańsku stwierdził nadto, że w pojęciu tym mieszczą się także takie wartości wspólne dla całego społeczeństwa jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Państwa kosztami pomocy. Natomiast w interesie leży publicznym zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania, konieczność przestrzegania przepisów oraz konsekwencje ich nieprzestrzegania, tyle tylko, że nie w taki sposób, który prowadziłby do sięgania po pomoc publiczną. Natomiast sytuacja finansowa strony jest na tyle dobra, że zapłata kary w kwocie 5 000 zł nie spowoduje konieczności sięgnięcia po pomoc publiczną. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary w sytuacji, gdy zobowiązany jest w stanie ją uiścić pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym.

W skardze na te decyzję strona zarzuciła:

1) Naruszenie prawa materialnego tj. art. 247 § 1 pkt 3 O.p. i art. 2 pkt 8 w zw. z art. 6 ust. 3 SENT poprzez uznanie, że skarżąca była przewoźnikiem, na którym ciążył obowiązek wypełnienia zgłoszenia z art. 6 ust. 3 SENT podczas gdy była jedynie zleceniobiorcą przewoźnika;

2) Naruszenie art. 22 ust. 3 SENT poprzez uznanie, że ważny interes przewoźnika nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia kary;

3) Naruszenie art. 22 ust. 3 SENT w zw. z art. 121 i 122 O.p. poprzez nierozważenie interesu publicznego, a co za tym idzie, nie odstąpienie od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny.

W oparciu o te zarzuty wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że nie jest przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 pkt 8 SENT, zatem to nie na niej ciążył obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o dane wskazane w art. 6 ust. 3 SENT. Przewoźnikiem tym była bowiem "D" Sp. z o.o., Sp. k., które zawarła umowę przewozu i jedynie zleciła jego wykonanie stronie. Skarżącej nie łączył żaden stosunek prawny ani z nadawcą towaru, ani jego odbiorcą, a za przewóz była odpowiedzialna wyłącznie względem swego zleceniodawcy, tj. "D" Sp. z o.o., Sp. k. Wypełnienie zgłoszenia rozpoczął pracownik spółki zlecającej przewóz i to on był odpowiedzialny za jego uzupełnienie. Wobec tego, że decyzja nakłada karę na podmiot, na którym obowiązek zgłoszenia nie spoczywał, decyzja rażąco narusza prawo i jest nieważna.

Strona podniosła, że w przypadku nieuznania zasadności zarzutu nieważności, zaszły też przesłanki odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika. Za wykonanie zlecenia otrzymała ona wynagrodzenie w kwocie [...] zł, zatem kara wynosząca 5 000 zł jest rażąco niewspółmierna. Skoro Spółka w 2017r. poniosła stratę w wysokości [...] zł przy wartości majątku trwałego [...] zł to świadczy to, że była w trudnej sytuacji finansowej i zapłata kary tylko tę sytuację pogłębi. Natomiast fakt, że Spółka nie posiada zaległości w opłacaniu należności publicznych dowodzi tylko, że sumiennie wywiązuje się ze swych powinności względem Państwa i traktuje je priorytetowo.

W kwestii interesu publicznego strona podniosła, że przewóz do rejestru zgłosili pracownicy zleceniodawcy, zatem pozostawała w przekonaniu, że będą wykonywać także dalsze obowiązki związane z jego aktualizacją. Po wtóre, skarżąca posiadała licencję na przewóz rzeczy, a po stwierdzeniu uchybienia zgłoszenie zostało niezwłocznie uzupełnione, zatem kontrola nad towarami wrażliwymi została zapewniona, a te okoliczności nie zostały przez organ poruszone w kontekście zbadania interesu publicznego. Stwierdziła wreszcie, że częściowo argumentacja organu jest nieadekwatna do stanu faktycznego sprawy, bo skoro skarżąca jest osobą prawną, to nigdy nie dojdzie do sytuacji, że zapłata kary spowoduje konieczność skorzystania z pomocy państwa polegającej na przekazaniu pomocy materialnej, bo ta forma pomocy adekwatna jest dla osób fizycznych. Skarżący podniósł też, że odstąpienie od kary nie wiązałoby się z uszczupleniem należności Państwa, bo nie dotyczy np. należnego podatku, który powstaje obiektywnie i bez woli stron, lecz kary administracyjnej, a od niej organ mógł odstąpić. Przepisy o karze pieniężnej nie zachowują zasady proporcjonalności. Art. 6 ust. 3 nakazuje uzupełnić zgłoszenie o ok. 10 różnych informacji, a SENT przewiduje jednakową karę niezależnie od tego, czy przewoźnik nie uzupełnił jednej z nich czy nie uzupełnił zgłoszenia w ogóle.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sprawowana jest w oparciu

o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest zasadność nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 5 000 zł z tytułu nieuzupełnienia zgłoszenia do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów polegającego na pominięciu danych przewidzianych w art. 6 ust. 3 ustawy z 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2332) – dalej powoływana jako SENT.

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy SENT, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe ma być dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Oceniono je jednakże jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe", należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm.gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).

Ustawa SENT w zależności od rodzaju przewozu zawiera odrębne regulacje, zamieszczone w osobnych jednostkach redakcyjnych. I tak, art. 5 dotyczy przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju, art. 6 przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, a art. 7 przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego. Każda z tych regulacji zawiera odrębne zasady w zakresie danych związanych z przewozem ujawnianych w rejestrze i zobowiązanych do tego podmiotów.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest przewóz z C. do odbiorcy w P. towaru w postaci oleju słonecznikowego nieparafinowanego, przy czym w zgłoszeniu przewozu towar został oznaczony jako słonecznik. Zatem właściwy dla ustalenia rodzaju i zakresu obowiązków poszczególnych podmiotów związanych z przewozem jest art. 6 SENT. W ust. 1 wskazuje on obowiązki podmiotu odbierającego a w ust. 2 treść zgłoszenia, jakiego dokonuje podmiot odbierający. Natomiast w ust. 3 ustawodawca wskazał treść zgłoszenia, do którego zobowiązany jest przewoźnik. Wreszcie ust. 4 również dotyczy obowiązków podmiotu odbierającego obciążających go po odbiorze towaru.

Zgodnie z art. 6 SENT:

1. W przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.

2. Zgłoszenie zawiera:

1) dane podmiotu odbierającego obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

2) dane nadawcy towarów obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

3) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

4) w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług numer, za pomocą którego nadawca towarów jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej;

5) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru;

6) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru.

3. W przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju uzupełnić zgłoszenie o:

1) dane przewoźnika obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

3) numery rejestracyjne środka transportu;

4) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju;

5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;

6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane;

7) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.

4. Podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o informację o odbiorze towaru, nie później niż w następnym dniu roboczym po dniu dostarczenia towaru.

Z powyższego wynika, że na każdym podmiocie uczestniczącym w przemieszczeniu towaru ciążą związane z tym obowiązki, jednak na każdym inne.

Odnosząc treść cytowanego przepisu do stanu faktycznego sprawy zauważyć należy, że karty 5-7 akt administracyjnych stanowi zgłoszenie przewozu. Zawiera ono informacje o zgłoszeniu, o podmiocie wysyłającym i odbierającym, informacje o towarze, w tym jego ilości i kodzie CN oraz o miejscu jego dostarczenia. Z powyższego wynika, że zrealizowany został obowiązek zgłoszenia przewozu i ujawnienia w nim koniecznych danych, przewidzianych w ust. 2.

Natomiast, jak wynika z art. 6 ust. 3 obowiązek aktualizacji tego zgłoszenia i podanie w nim kolejnych danych obciąża już przewoźnika, gdyż są to dane dotyczące jego adresu, numeru NIP, numerów rejestracyjnych pojazdów etc.

Definicję przewoźnika na gruncie SENT zawiera art. 2 pkt 8 w zw. z pkt 9 ustawy stanowiący, że przewoźnik oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów, natomiast przewóz towarów to przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku.

Nie ulega wątpliwości, że przewoźnikiem w rozumieniu SENT jest skarżąca – to ona bowiem dokonała przemieszczenia towaru w C. do Polski, ona też widnieje w poz. 16 i 23 listu przewozowego CMR jako przewoźnik, zatem to na niej ciążyły obowiązki wynikające z tej ustawy.

Natomiast ze zgłoszenia przewozu wynika, że nie został on uzupełniony zgodnie z art. 6 ust. 3 SENT i nie zawiera żadnych danych dotyczących przewoźnika, pojazdu, trasy i czasu przejazdu.

Jest to równoznaczne z tym, że przewoźnik nie dopełnił ciążących na nim obowiązków informacyjnych i to w pełnym zakresie – żadna z pozycji nie została uzupełniona. Tym samym doszło do zarzucanego przez organ naruszenia ustawy polegającego na nieuzupełnieniu zgłoszenia o dane wymagane przepisami. Nadto należy zauważyć – choć nie ma to znaczenia dla dopuszczalności wymierzenia kary - że zakres brakujących danych zniweczył sens i cel ustawy. Trudno sobie chyba wyobrazić możliwość monitorowania towaru, co do którego nie wiadomo kto, kiedy i jaką trasą będzie go transportował.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że obowiązek aktualizacji zgłoszenia obciąża przewoźnika czyli podmiot dokonujący przemieszczenia towaru po drodze publicznej, a tym niewątpliwie była skarżąca; nie ma tu znaczenia, że umowę na wykonanie przewozu zawarła inna spółka, a skarżąca jedynie wykonywała ten przewóz jako jej podwykonawca.

Nie mógł być uwzględniony zarzut dotyczący art. 5 ustawy z 15 listopada 1984r. Prawo przewozowe (t. j. Dz. U. z 2017r., poz. 1983 ze zm.), zgodnie z którym przewoźnik może powierzać wykonanie przewozu innym przewoźnikom na całej przestrzeni przewozu lub jej części, jednakże ponosi odpowiedzialność za ich czynności jak za swoje własne.

Odnośnie tego zauważyć należy, że stosownie do art. 1. ust. 1 ustawy Prawo przewozowe, reguluje ona przewóz osób i rzeczy, wykonywany odpłatnie na podstawie umowy, przez uprawnionych do tego przewoźników, z wyjątkiem transportu morskiego, lotniczego i konnego.

Z powyższego wynika, że jest to akt prawny regulujący wzajemne prawa i obowiązki stron umowy przewozu związane z jej wykonaniem i w żaden sposób nie może mieć zastosowania do obowiązków administracyjnych, nałożonych odrębną ustawą. W art. 5 ustawy Prawo przewozowe chodzi o odpowiedzialność przewoźnika za wykonanie przewozu przy pomocy podwykonawców względem podmiotu, który przewóz zlecił lub na rzecz którego był realizowany. Nie dotyczy zaś odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków wynikających z SENT, gdyż ta odpowiedzialność uregulowana jest przepisami SENT w sposób kompletny.

Tym samym nie mógł odnieść skutku zarzut skargi wyrażony w jej pkt. 1, jak i wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu skierowania jej do niewłaściwego podmiotu.

W tym miejscu należy przeanalizować, czy trafnie organy uznały, że w sprawie nie zachodził ważny interes przewoźnika lub interes publiczny umożliwiający odstąpienie od wymierzenia kary.

Na wstępie zauważyć należy, że takie odstąpienie następuje w warunkach uznania administracyjnego, co do którego kontrola Sądu jest ograniczona do oceny, czy organ należycie rozważył wszystkie okoliczności sprawy oraz wyczerpująco i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko.

W myśl art. 22 ust. 2 SENT w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, w przypadku, gdy przed rozpoczęciem przewozu przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5 000 zł.

Organ odwoławczy zasadnie podniósł, że przepisy ustawy SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów czy pomyłek. Podkreślić bowiem należy, że odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. W uzasadnieniu projektu ustawy SENT zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien będzie miało również działanie odstraszające i prewencyjne.

W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w myśl którego, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie, zatem wypełnienie ich treścią należy do organów orzekających. Odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes.

Natomiast pojęcie interesu publicznego powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Dokonując oceny występowania przesłanki ważnego interesu przewoźnika organ wziął pod uwagę argumenty skarżącego odnoszące się do wpływu kary na kondycję finansową skarżącego. Analizując przedstawione przez skarżącego dokumenty CIT i inne, zgormadzone przez organ we własnym zakresie uznał, że co prawda za rok 2017 Spółka poniosła stratę, ale kwota nałożonej kary nie jest duża w odniesieniu do posiadanego majątku trwałego o wartości [...] zł. konsekwencji uznał, że nie występuje w niniejszej sprawie "ważny interes przewoźnika", bo tendencja do minimalizowania obciążeń finansowych jest naturalna i właściwa dla każdego podmiotu. Prawidłowość tej oceny została dodatkowo potwierdzona w odpowiedzi na skargę, gdzie organ wskazał, że za rok 2018r. skarżąca osiągnęła zysk w kwocie [...] zł.

Odnośnie ewentualnego ważnego interesu przewoźnika Sąd zauważa, że analizując go przez pryzmat przesłanek ekonomicznych organ wykazał, że jest w stanie uiścić karę w takiej wysokości bez zagrożenia dla istnienia Spółki. Co do kryteriów pozaekonomicznych zauważyć należy, że skarżący w ogóle nie dokonał aktualizacji zgłoszenia, a która pozostawała jego obowiązkiem. Nie wskazał na jakieś szczególne, wyjątkowe okoliczności, którymi byłoby to spowodowane, albo które przemawiałyby za odstąpieniem od wymierzenia kary. Natomiast rację ma organ, że dążenie do zminimalizowania obciążeń finansowych nie jest taką okolicznością, która dotyczyłaby tylko strony; wręcz przeciwnie – jest to dążenie oczywiste i powszechne.

Co do dotyczącego tej kwestii drugiego z zarzutów skargi wyjaśnić trzeba, że organ nie tyle stanął na stanowisku – jak twierdzi skarżący – że ważny interes przewoźnika nie uzasadnia odstąpienia od nałożenia kary, ile uznał, że interes taki w tym przypadku nie zachodzi.

Ocenę tę Sąd w pełni podziela.

Z akt sprawy wynika, że argumentację odnośnie zaistnienia interesu publicznego skarżący skoncentrował na rozważaniach dotyczących okoliczności powstania nieprawidłowości w zgłoszeniu SENT twierdząc, że to nie on był odpowiedzialny za aktualizację zgłoszenia skoro był tylko podwykonawcą przewoźnika i nie on dokonał zgłoszenia, a co – jak już Sąd wyjaśnił - nie zasługuje na uwzględnienie. Akcentował także fakt wywiązywania się z należności publicznych i ich priorytetowe traktowanie. Podniósł wreszcie, że kara za nieuzupełnienie zgłoszenia jest taka sama niezależnie od ilości danych, jakich nie przewoźnik nie uzupełnił, a których może być ok. 10 oraz niewielki dochód z usługi przewozu.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom zawartym w skardze, organ dokonał analizy interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną (odnoszącą się do sytuacji finansowej zobowiązanego, która nie uniemożliwia zapłacenia kary bez zagrożenia bytu Spółki), lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość czy zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Dokonał odniesienia popełnionych przez skarżącego błędów w stosunku do takich wartości jak konieczność przestrzegania przez wszystkich uczestników rynku przepisów ustawy oraz sprawiedliwość rozumiana jako równe traktowanie podmiotów dopuszczających się naruszenia w kontekście konstytucyjnej zasady powszechności obciążenia daninami publicznymi. Podniósł też ratio legis ustawy SENT wyrażone w uzasadnieniu jej projektu oraz fakt, że wysokość kar ma mieć działanie odstraszające i prewencyjne. Aby takim pozostało, odstępowanie od wymierzania kar winno być stosowane w przypadkach z jakichś względów szczególnych, nietypowych, aby takie działanie nie stało się regułą. Odnośnie dysproporcji pomiędzy przychodem z tytułu wynagrodzenia za usługę a kwotą kary Sąd zauważa, że jej wysokość została ustalona w sposób sztywny i organ nie ma możliwości jej miarkowania z uwagi na taką okoliczność. Sąd zgadza się ze stroną, że jest to kara wysoka, ale kwestia jej obniżenia lub wprowadzenia możliwości miarkowania jest raczej postulatem skierowanym do ustawodawcy, a nie organu, którego obowiązkiem jest działanie na podstawie i w granicach prawa, a więc stosowanie prawa w takim kształcie, w jakim ono obowiązuje.

Dlatego organ uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego przemawiająca za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.

Przekonanie to Sąd podziela, gdyż w przedmiotowej sprawie, jak i w odniesieniu do przewoźnika brak jest jakichkolwiek szczególnych okoliczności czyniących ją wyjątkową. Gdyby uznać, że taki stan faktyczny lub takie warunki podmiotowe uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, to należałoby to czynić właściwie w każdym przypadku naruszenia przepisów ustawy, a przepisy nakładające kary pozostałyby praktycznie martwe.

Wskazuje to, że również dwa kolejne zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, zarzuty skargi oraz argumenty przedstawione na ich poparcie nie uwzględniają celów ustawy SENT. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów ciąży właściwie na wszystkich podmiotach biorących udział w przewozie towaru, bo na wysyłającym, odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu (art. 1 pkt 2 ustawy). Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie wynikającym z przepisów tej ustawy, a – jak już Sąd wskazał - obowiązki każdego z podmiotów zostały uregulowane w odrębnej jednostce redakcyjnej. Nadto podnieść trzeba i to, że w wyniku nowelizacji SENT dokonanej ustawą z 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 1039), która weszła w życie 14 czerwca 2018r. kara pieniężna za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane wymienione w at. 6 ust. 3 została podwyższona do 10 000 zł, co wskazuje na wagę, jaką ustawodawca przywiązuje do właściwego wypełnienia tych obowiązków przez podmioty zobowiązane i ich znaczenie dla realizacji celu ustawy.

W niniejszej sprawie organy stwierdziły nieuzupełnienie zgłoszenia SENT o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 SENT, co stanowiło naruszenie ustawy i musiało skutkować nałożeniem kary pieniężnej na mocy art. 22 ust. 2 ustawy. Jednocześnie organy po przeanalizowaniu okoliczności niniejszej sprawy zasadnie uznały, że nie można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika, gdyż nie wystąpiły wskazane w ustawie przesłanki.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.