Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2936/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Barbara Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skarg P. z siedzibą w W. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2005 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienia Burmistrza Miasta G. nr [...], nr [...]z dnia[...] sierpnia 2005r., 2) stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 880 (osiemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

III SA/Wa 2936/05

Uzasadnienie

Zaskarżonymi postanowieniami Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy dwa postanowienia Burmistrza Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2005 r., w których zawarto stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...] i [...] prowadził w stosunku do P. z siedzibą w W. egzekucję należności z tytułu podatku od nieruchomości, których wierzycielem było Miasto G. Dwoma pismami z dnia [...] lutego i [...] czerwca 2005 r. zobowiązana spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. W piśmie z dnia [...] lutego, spółka postępowaniu egzekucyjnemu prowadzonemu na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...] zarzuciła prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ – art. 33 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływana jako u.p.e.a.). W piśmie zawierającym zarzuty Spółka powołała również przepisy art. 33 pkt 1 i 6 u.p.e.a. jednakże nie uzasadniła wskazania tych przepisów.

W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów spółka podnosiła, że jest podatnikiem wymienionym w art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (t. jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.o u.s.) w stosunku do, którego od dnia 1 stycznia 2004 r. właściwym miejscowo organem podatkowym jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego. Zobowiązana spółka podnosiła, że w art. 31 o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. Nr 137, poz.1302) ustawodawca stwierdził, że postępowania egzekucyjne w sprawach wszczętych i niezakończonych przez organy podatkowe przed dniem wejścia w życie ustawy prowadzą dotychczasowe organy. Z brzmienia tego przepisu spółka wywodziła zmianę właściwości miejscowej organu egzekucyjnego od dnia 1 stycznia 2004 r., którym według spółki od tego dnia był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego. Spółka podnosiła, że organ ten nie został wymieniony w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209, poz. 2027 ze zm. w dalszej części powoływanego jako rozporządzenie), a zatem na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a. był uprawniony do prowadzenia w niniejszej sprawie egzekucji administracyjnej. Taki sam zarzut spółka zgłosiła do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów egzekucyjnych nr [...],[...] w piśmie z dnia [...] czerwca 2005 r. Uzasadnienie tego zarzutu było również takie samo jak w piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. Ponadto na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. spółka zgłosiła zarzut wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z naruszeniem przepisu art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. Burmistrz Miasta G. zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...] uznał za niezasadne. W uzasadnieniu tego postanowienia organ stwierdził, że wierzyciel ocenia właściwość miejscową organu egzekucyjnego na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a.w związku z § 2 rozporządzenia oraz w związku z art. 5 ust. 9b u.o u.s. Na podstawie tych przepisów powinno się stosować załącznik nr 2 do rozporządzenia, który wskazuje na właściwość "Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego".

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. Burmistrz Miasta G. zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...] w zakresie niewłaściwości organu egzekucyjnego uznał za niezasadne. W uzasadnieniu stanowiska zajętego w tym postanowieniu odnośnie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, burmistrz zawarł takie same stwierdzenia jak w wymienionym wyżej postanowieniu nr [...]. Postanowieniem tym wierzyciel uznał za zasadny zarzut wystawienia tytułu wykonawczego z naruszeniem art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w związku z czym wystawiony został nowy tytuł wykonawczy.

Na te postanowienia spółka wniosła zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Zaskarżonym postanowieniom spółka zarzuciła naruszenie przepisów art. 33 pkt 9 u.p.e.a. oraz art. 107 § 1 i 3 i art. 124 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu zażaleń spółka podniosła te same argumenty co w uzasadnieniu zarzutów dotyczących braku właściwości miejscowej Naczelnika [...] Skarbowego W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. dwoma postanowieniami z dnia [...] września 2005 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienia Burmistrza Miasta G. W uzasadnieniu tych postanowień organ przytoczył treść przepisów art. 22 § 1 - u.p.e.a. Organ stwierdził, że § 2 rozporządzenia odwołuje się do wykazu organów zawartego w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia, wśród których wymieniony jest organ właściwy w niniejszej sprawie to jest "Naczelnik [...] Urzędu [...] Skarbowego w W.". Dalej organ stwierdził, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji trafnie uznał wniesione zarzuty za niezasadne "w sytuacji, gdy egzekucja administracyjna winna być prowadzona przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego".

Na te postanowienia spółka wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w których postanowieniom tym zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 9 u.p.e.a. i art. 124 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.. W uzasadnieniu skarg spółka podniosła te same argumenty co w uzasadnieniu zarzutów oraz zażaleń na postanowienia organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonych postanowieniach i wniosło o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. postanowił na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. w dalszej części powoływanej jako p.p.s.a.) połączyć się toczące się przed Sądem sprawy ze skarg wniesionych w niniejszej sprawie o sygnaturach III SA/Wa 2936/0 i III SA/Wa 2937/05 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia z uwagi na to, że pozostają one ze sobą w związku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi są zasadne.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w postanowieniach poprzedzających zaskarżone postanowienia organ pierwszej instancji powołując się na przepisy art. 22 u.p.e.a. art. 5 ust. 9b u. o u.s. oraz § 2 rozporządzenia stwierdził, że właściwym w sprawie jest organ wymieniony w załączniku nr 2 do rozporządzenia – Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego. W tym miejscu należy wskazać, że załącznik numer 2 do rozporządzenia określa siedziby i terytorialny zasięg działania naczelników urzędów skarbowych, właściwych wyłącznie w zakresie podatników określonych w art. 5 ust. 9b to jest w zakresie tzw. "dużych podmiotów". W załączniku tym wymienieni są naczelnicy tzw. "dużych urzędów skarbowych", których jest 20 i są właściwi dla obszaru całych województw z wyjątkiem organów działających na obszarze województw mazowieckiego, śląskiego i wielkopolskiego. Zawarte w załączniku 2 do rozporządzenia wyliczenie organów podatkowych nie wymienia powołanego w rozporządzeniach organów pierwszej instancji organu - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. Należy stwierdzić, że organ taki w ogóle nie występuje w przepisach powoływanego rozporządzenia, gdyż nie wymienia go żaden z załączników do tego rozporządzenia. W załączniku nr 2 do rozporządzenia wymieniony jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego natomiast w załączniku nr 1 do rozporządzenia wymieniony jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. Załącznik nr 3 do rozporządzenia w ogóle nie wymienia organów podatkowych właściwych miejscowo dla podatników z terenu W. Z tego względu należało stwierdzić, że postanowienia te zostały wydane z naruszeniem przepisów § 1, 2 i 3 rozporządzenia, gdyż wskazują one jako właściwy w sprawie organ, który w ogóle nie istnieje. Uzasadnienia tych postanowień są w sposób oczywisty sprzeczne z ich sentencjami. Strona skarżąca twierdziła, że prowadzący postępowanie egzekucyjne Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. jest niewłaściwy w sprawie, natomiast organ w postanowieniach wydanych w pierwszej instancji stwierdził, że zarzut ten jest niezasadny, mimo że już w uzasadnieniu tych postanowień jako organ właściwy wskazał nieistniejący organ - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. Pomijając fakt, że organ taki nie istnieje, należało stwierdzić, że jeżeli organ w uzasadnieniu postanowień wskazał jako właściwy w sprawie inny organ niż organ prowadzący egzekucję to nie mógł w sentencji postanowienia stwierdzić, że wniesiony przez zobowiązanego zarzut z art. 33 pkt 9 u.p.e.a. jest niezasadny. Oczywista sprzeczność uzasadnienia decyzji z jej rozstrzygnięciem stanowi naruszenie przepisów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji a także określonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Zgodnie z treścią art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie do postanowień wydawanych w toku egzekucji administracyjnej

W świetle tych rozważań należało stwierdzić, że organ drugiej instancji wobec występujących w sprawie oczywistych naruszeń przepisów prawa, które miały wpływ na wynik sprawy nie był uprawniony do wydania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. postanowień utrzymujących w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

Uzasadnienia zaskarżonych postanowień również zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a., gdyż w uzasadnieniach tych postanowień organ zawarł wzajemnie sprzeczne stwierdzenia w zakresie określenia właściwego w sprawie organu. W uzasadnieniach tych postanowień Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało organ właściwy na podstawie § 2 rozporządzenia i załącznika nr 2 do tego rozporządzenia –"Naczelnika [...] Urzędu [...] Skarbowego w W. i jednocześnie stwierdził, że organ pierwszej instancji w swoich postanowieniach trafnie wskazał, że w niniejszej sprawie egzekucja winna być prowadzona przez "Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego", a zatem przez inny organ, niż wcześniej wskazany. W zaskarżonych postanowieniach kolegium tak samo jak organ pierwszej instancji wskazało jako właściwe w niniejszej sprawie dwa różne organy, które w ogóle nie istnieją. Zatem również zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów § 1, 2 i 3 rozporządzenia.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organy obu instancji nie wyjaśniły w stopniu dostatecznym wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Organy w orzeczeniach wydanych w pierwszej i drugiej instancji w ogóle nie wskazały określonego przez przepisy prawa organu właściwego w sprawie prowadzenia egzekucji zobowiązań podatkowych. Z tego względu należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienia oraz postanowienia je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem art. 7 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organy w toku postępowań prowadzonych w obu instancjach nie ustaliły organu właściwego w niniejszej sprawie, a przedmiotem sprawy było właśnie ustalenie organu właściwego do prowadzenia egzekucji.

Z uwagi na to, że organy nie wskazały żadnego określonego przez przepisy prawa organu egzekucyjnego, jako organ właściwy w niniejszej sprawie, Sąd na tym etapie postępowania nie może również wskazywać tego organu, gdyż takie działanie w istocie prowadziłoby do wydania rozstrzygnięcia za organ, co w sposób oczywisty byłoby sprzeczne z kasacyjnym charakterem orzeczeń sądu administracyjnego – art. 145 § 1 pkt -1-3 p.p.s.a..

Z treści art. 17 § 1 u.p.e.a. wynika, że rozstrzygnięcia merytoryczne w postępowaniu egzekucyjnym zapadają w formie postanowień, natomiast przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. o ile przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej. Z uwagi na fakt, że postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym mają charaktery merytoryczny należy do nich odpowiednio stosować przepisy dotyczące decyzji wydawanych w postępowaniu administracyjnym ogólnym, a zatem do postanowień tych należy stosować przepisy art. 107 k.p.a. a nie przepisy art. 124, które dotyczą postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, które to postanowienia nie mają charakteru merytorycznego i rozstrzygają jedynie kwestie proceduralne. Z tego względu podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. należało uznać za niezasadny.

W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienia oraz postanowienia je poprzedzające zostały wydane z naruszeniem przepisów § 1, 2 i 3 rozporządzenia art. 7, 11 i 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a., a zaskarżone postanowienia również z naruszeniem przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.