Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1532/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm., dalej także "Pr.bud."), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] stycznia 2021 r., nr [...], nakazującej [...] Sp. z o. o. Sp. k. rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości ok. 12 m, w postaci ośmiu zespolonych metalowych kontenerów transportowych o szerokości 2,5 m i długości 24 m, pokrytego z trzech stron banerami reklamowymi, opartych na płytach betonowych, zabezpieczonych dodatkowo konstrukcją stalową utwierdzoną w czterech płytach betonowych, z odciągami liniowymi, wybudowanego na działce - ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...] - utrzymał ww. decyzję organu powiatowego w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także "[...] WINB" lub "organ II instancji").

W dniu 14 stycznia 2020 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: "PINB dla [...]" bądź "organ I instancji") wpłynęło pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], w którym zwrócono się o przeprowadzenie kontroli legalności nośnika reklamowego usytuowanego w rejonie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].

W związku z powyższym w dniu 21 stycznia 2020 r. przedstawiciel PINB dla [...] przeprowadził czynności kontrolne, w toku których stwierdzono, że w rejonie ww. działki znajduje się wolnostojący nośnik reklamowy składający się z ośmiu zespolonych kontenerów stalowych opartych na płytach betonowych. Ustalono wymiary przedmiotowego nośnika reklamowego - długość: 24,0 m, szerokość: 2,5 m, wysokość 12,0 m.

Zawiadomieniem z 12 lutego 2020 r. poinformowano o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia legalności budowy opisanego wyżej obiektu.

Następnie PINB dla [...] podjął czynności wyjaśniające celem ustalenia, kto jest inwestorem omawianego nośnika reklamowego (m.in. w dniach 26 lutego 2020 r. i 8 maja 2020 r. oraz 21 października 2020 r. skierowano wezwania do A S - właściciela działki, na której znajduje się przedmiotowy nośnik reklamowy). Wykonano także pomiar kontrolny jego usytuowania, w celu określenia na jakiej dokładnie działce on się znajduje.

Pismem z 10 listopada 2020 r. A S odpowiedział na wezwania organu powiatowego wskazując, że umowa dzierżawy działki nr [...] z obrębu [...] została zawarta ze spółką [...] Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w [...] i obowiązuje od dnia 1 października 2019 r. do dnia 1 października 2021 r.

Pismem z 2 grudnia 2020 roku organ powiatowy wezwał [...] Sp. z o. o. Sp. k. do przedłożenia aktualnej umowy dzierżawy (najmu) nieruchomości zawartej na potrzeby usytuowania przedmiotowego nośnika reklamowego. Odpowiedzi na ww. wezwanie udzielono przy piśmie z 9 grudnia 2020 r. dołączając równocześnie umowę dzierżawy z 1 października 2019 r.

Zawiadomieniem z 14 grudnia 2020 r. organ I instancji poinformował strony o kontynuacji postępowania i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem oraz o możliwości złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie. W dniu 8 stycznia 2021 r. przedstawiciel [...] Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w [...] zapoznał się z aktami sprawy. To samo uczynił w dniu 19 stycznia 2021 r. właściciel nieruchomości - A S.

Następnie PINB dla [...] decyzją nr [...] z [...] stycznia 2021 r. nakazał [...] Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w [...] rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości ok. 12,0 m, w postaci ośmiu zespolonych metalowych kontenerów transportowych o szerokości 2,5 m i długości 24,0 m, pokrytego z trzech stron banerami reklamowymi, opartych na płytach betonowych, zabezpieczonych dodatkowo konstrukcją stalową utwierdzoną w czterech płytach betonowych, z odciągami liniowymi, wybudowanego na działce ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...].

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, w ustawowym terminie, wniosła [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...].

[...] WINB w toku postępowania odwoławczego przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe.

Organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie uzyskano pozwolenia na budowę omawianego nośnika reklamowego, ponadto nie uzyskano zgody organu architektoniczno-budowlanego (co wynikało wprost z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z [...] stycznia 2020 r.). Ponadto w protokole nr [...] z [...] kwietnia 2021 r. wskazano, tu cyt.: "Pełnomocnik inwestora oświadcza, że nie posiada zgody administracji architektoniczno-budowlanej na ustawienie ww. opisanego nośnika". Z uwagi na powyższe organ II instancji stwierdził brak uzasadnienia do prowadzenia postępowania w trybie art. 50-51 Pr.bud.

[...] WINB, po zapoznaniu się z treścią odwołania oraz zebranym materiałem dowodowym przyjął, że w niniejszej sprawie niemożliwe było spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 48 ust. 2 Pr.bud., gdyż omawiany nośnik reklamowy był niezgody z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który obowiązuje na terenie działki ew. nr [...] znajdującej się w obrębie [...] przy ul. [...] w [...].

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się [...] Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w [...] (zwana dalej także "Spółką" lub "skarżącą"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie:

1) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji w oparciu o niepełny, nie odzwierciedlający istoty sprawy materiał dowodowy, a w szczególności, poprzez błędne uznanie, iż urządzenie reklamowe jest trwale połączone z gruntem, podczas gdy z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że urządzenie reklamowe nie posiada konstrukcji trwale łączącej z gruntem;

2) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Skarżącej wypowiedzenie się co do treści zebranego materiału dowodowego, a w tym w szczególności uniemożliwienie wglądu do protokołu oględzin nieruchomości z dnia 28 kwietnia

2021 r. pełnomocnikowi Skarżącej, co w konsekwencji stanowi przejaw braku zapewnienia uczestnictwa w każdym stadium postępowania, co miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia;

3) art. 51 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt. 1 Pr.bud. w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo Budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z § 19 pkt 4 Uchwały nr [...] Rady Gminy Warszawa - [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu osiedli [...] i [...] (dalej jako "MPZP" bądź "Plan miejscowy"), poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że MPZP wyklucza podjęcie działań zmierzających do legalizacji urządzenia reklamowego nie połączonego trwale z gruntem;

4) art. 51 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt. 1 Pr. bud. w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo Budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z § 19 pkt 4 MPZP poprzez przyjęcie, że stan niezgodności z uchwalonym Planem miejscowym stanowi przesłankę do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania podczas gdy organ winien zmierzać do ewentualnej legalizacji obiektów budowlanych, które nie są trwale związane z gruntem;

5) w konsekwencji naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a.; poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji; podczas gdy materiał zgromadzony w sprawie wskazywał na okoliczność braku przesłanek do utrzymania w mocy decyzji PINB dla [...].

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, Spółka wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając podniesione zarzuty Skarżąca wskazuje, że dokumentacja zgromadzona w sprawie, jaką jest m.in. protokół oględzin z 20 stycznia 2020 r. wraz z dokumentacją fotograficzną stanowiły istotne okoliczności mające wpływ na treść wydanego przez [...] WINB rozstrzygnięcia. W szczególności z uwagi na fakt, iż protokół z oględzin obrazuje, że urządzenie reklamowe nie jest trwale połączone z gruntem, stanowi istotny punkt odniesienia dla stanu prawnego.

Badanie przez [...] WINB jakoby rzeczone urządzenie reklamowe było trwale połączone z gruntem stanowiło przejaw braku zaznajomienia się z całokształtem materiału zgromadzonego w sprawie. Pominięcie tej kwestii doprowadziło do przekonania, że [...] WINB nie rozpoznał w sposób prawidłowy materiału zgromadzonego w sprawie. Organ wojewódzki obowiązany był do podjęcia wszelkich kroków w celu wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.

Jak wskazał [...] WINB, Plan miejscowy dopuszcza lokalizację reklam w formie słupów reklamowych o wysokości nie większej niż 4 m i średnicy nie większej niż 1,5 m oraz tablic, neonów, ekranów o powierzchni (mierzonej w obrysie zewnętrznym) nie większej niż 8 m2 w powiązaniu z elementami małej architektury. Celem legalizacji samowoli budowlanej jest dostosowanie nielegalnie wybudowanego obiektu do przepisów z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego powszechnie obowiązujących, jak i aktów prawa miejscowego, które obowiązują w czasie likwidacji samowoli budowlanej. Zdaniem Skarżącej, zarówno organ I, jak II instancji, bezpodstawnie uniemożliwił Spółce legalizację obiektu budowlanego, uznając, że nie spełnia norm zawartych w MPZP. Z powyższym nie sposób się zgodzić, albowiem konstrukcja rzeczonego obiektu budowlanego umożliwia jakiekolwiek zmiany adaptacyjne.

Ponadto Skarżąca podnosi, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści art. 10 § 1 k.p.a. organ nie zawiadomił strony o zebranym materiale dowodowym w sprawie oraz nie wskazał na możliwość wypowiedzenia się przez Spółkę przed wydaniem orzeczenia. Powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 z późn zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, tutejszy Sąd uznał, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd czuje się w obowiązku wyjaśnić, że z uwagi na datę wszczęcia postępowania w rozpoznawanej sprawie, znajdują w niej zastosowanie przepisy ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu przed zmianą dokonaną ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r., albowiem zgodnie z art. 25 ww. ustawy, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Kontroli tutejszego Sądu poddana została decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2021 r. nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję PINB dla [...] z [...] stycznia 2021 r., nr [...], nakazującą [...] Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w [...] rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego wybudowanego na działce ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...].

Nakazując rozbiórkę tego nośnika po pierwsze uznano, że został on zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, po drugie przyjęto, że wobec zapisów obowiązującego na tym terenie Planu miejscowego – brak jest możliwości wdrożenia w stosunku do niego procedury legalizacyjnej. Te zaś okoliczności uzasadniają zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Ocena ta, zdaniem Sądu, jest prawidłowa; oparta na wyczerpująco ustalonych okolicznościach faktycznych, a także na właściwych przepisach prawa, w tym budowlanego i miejscowego, i właściwej ich interpretacji. Dlatego też Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów podniesionych w skardze, zgadzając się z organami nadzoru budowlanego tak co do kwalifikacji objętego postępowaniem nośnika reklamowego, jak również – wykładni przepisów obowiązującego na tym obszarze MPZP.

Podkreślić trzeba, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło nośnika reklamowego o wysokości ok. 12 m, szerokości 2,5 m i długości 24 m, składającego się z ośmiu zespolonych metalowych kontenerów transportowych, pokrytych z trzech stron banerami reklamowymi, zabezpieczonych dodatkowo konstrukcją stalową utwierdzoną w czterech płytach betonowych, z odciągami liniowymi, znajdującego się na działce nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]. Jak wynika też z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy (k. 122-124), stanowiącej załącznik do protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 28 kwietnia 2021 r. przy udziale pełnomocnika Spółki (k. 127), konstrukcja stalowa ww. nośnika zamocowana jest do podłoża z płyt betonowych za pomocą śrub stalowych.

Bezspornym jest, że inwestorem i właścicielem tego nośnika jest skarżąca Spółka oraz, że na jego realizację nie uzyskano wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (okoliczność bezsporna). Nie budzi przy tym wątpliwości w sprawie dokonana przez organy orzekające kwalifikacja prawna zrealizowanego nośnika.

W tym miejscu przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Z powyższego wynika, że ww. roboty - instalacja tablic i urządzeń reklamowych - nie zostały objęte obowiązkiem uzyskania (wcześniej: ostatecznego) pozwolenia na budowę, a jedynie obowiązkiem dokonania zgłoszenia. Odstępstwo to, od zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 Pr.bud., ma charakter wyjątku, a wobec tego nie może być też interpretowane rozszerzająco. Przy czym, co do zasady – wzniesienie budowli, przez którą ustawa uznawała i uznaje nadal urządzenie reklamowe wolno stojące i trwale związane z gruntem – art. 3 pkt 3 Pr.bud., wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Kryterium rozróżnienia pomiędzy budową budowli – tj. urządzenia reklamowego, a instalowaniem tablicy lub urządzenia reklamowego stanowią cechy tego urządzenia i sposób jego posadowienia. Jak zauważa się w orzecznictwie, w wyniku czynności instalowania ma powstać nowe urządzenie reklamowe; zakres jednak prac, jakie winny być wykonane przy realizacji tego urządzenia zawsze będzie wynikał z konkretnej ściśle zindywidualizowanej sytuacji, którą będzie z kolei kreowała wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. "Inne będą bowiem prace wykonywane przy realizacji urządzenia wolnostojącego o wadze kilku kilogramów, a inne o wadze kilku ton, inne przy urządzeniu o wysokości jednego metra, a inne przy urządzeniu o wysokości kilkunastu metrów. (...) Wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego, czy może to być obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też wolnostojący nie trwale związany z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Dokonując kwalifikacji prawnej, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinno brać się pod uwagę również przepis art. 5 Prawa budowlanego w świetle, którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne" (wyrok NSA z 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1034/09, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). W konsekwencji, jak wskazał NSA w cyt. wyroku, "dla przyjęcia, czy dokonane zgłoszenie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, istotne znaczenie ma zakres prac poprzedzających wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia reklamowego (...)".

Podzielając w całości to stanowisko i przenosząc je grunt niniejszej sprawy, Sąd zauważa, że przedmiotowa inwestycja nie polegała tylko na instalowaniu urządzenia; inwestycja ta obejmowała większy zakres prac, a to prowadziło do obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestycja ta wymagała realizacji podłoża/fundamentu, ustawienia kontenerów, mocowania konstrukcji na czterech płytach betonowych za pomocą śrub, zabezpieczonej odciągami linowymi, po czym dopiero mogło nastąpić umieszczenie banerów reklamowych o wymiarach ok. 12 m x 24 m oraz 12 m x 2,5 m. Z tych też powodów rację mają organy orzekające w sprawie wskazując, że dotyczy ona wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. Analizując sprawę w tym aspekcie prawidłowo organy uznały, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje wyłącznie sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.

Istotny dla rozstrzygnięcia jest stopień trwałości połączenia oraz to czy konstrukcja opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co sprowadza się do konieczności zapewnienia stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (zob. wyroki NSA: z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2558/10; z 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10; z 10 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1596/09; z 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; z 12 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 735/08 oraz z 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, wszystkie na: CBOSA).

Dlatego też, kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do wadliwego uruchomienia trybu uregulowanego w art. 48 Prawa budowlanego (skoro skarżąca nie uzyskała na przedmiotową inwestycję wymaganego pozwolenia na budowę), a także – aby wadliwie na jego podstawie orzeczono nakaz rozbiórki (wobec, w szczególności, niezgodności tej inwestycji z obowiązującym Planem miejscowym). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl ust. 2, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Rację ma więc organ odwoławczy podnosząc w niniejszej sprawie, że dopuszczalność legalizacji obiektów budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej została uzależniona od spełnienia dwóch (określonych w cyt. ust. 2) warunków, w tym: zgodności tej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co w przypadku obowiązywania planu miejscowego oznacza brak sprzeczności z ustaleniami tego planu.

Należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że w niniejszej sprawie ta przesłanka nie jest spełniona; dlatego też nie było możliwe uruchomienie procedury legalizacyjnej i należało orzec na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Niekwestionowaną okoliczności jest, że przedmiotowy nośnik reklamowy został usytuowany na terenie dla którego obowiązuje Plan miejscowy osiedli [...] przyjęty uchwałą nr [...] Rady Gminy Warszawa - [...] z dnia [...] czerwca 2000 r.

Zgodnie z ustaleniami § 19 pkt 4 ww. MPZP, Plan określa zasady rozmieszczania reklam m.in. w ten sposób, że dopuszcza lokalizację reklam w formie:

- słupów reklamowych o wysokości nie większej niż 4 m i średnicy nie większej niż 1,5 m;

- tablic, neonów, ekranów o powierzchni (mierzonej w obrysie zewnętrznym) nie większej niż 8 m2; w powiązaniu z elementami małej architektury.

Tymczasem przedmiotowy nośnik nie jest słupem reklamowym, a jego wymiary są wielokrotnie większe niż 4 m wysokości i 1,5 m średnicy. Bez wątpienia nie jest też neonem ani ekranem, choć został wyposażony w ścianę energetyczną i podświetlenie. Posiada natomiast tablice (dwa banery) o powierzchni reklamowej około 288 m2 każdy (12 m x 24 m) i jedną tablicę (baner) reklamowy o powierzchni 30 m2 (2,5 m x 12 m). Poza tym nie jest powiązany z elementami małej architektury w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo budowlane. Powyższe oznacza jego niezgodność z przywołanymi przepisami planistycznymi.

Z tego względu nie ma możliwości legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej.

Zdaniem Sądu nie zasługują na aprobatę zarzuty skargi, w których podnoszona jest argumentacja dotycząca uniemożliwienia Skarżącej dokonania ewentualnych zmian adaptacyjnych celem legalizacji spornego nośnika reklamowego. Mając na uwadze parametry techniczne i charakter ww. budowli, nie można bowiem nawet wyobrazić sobie, w jaki sposób organy nadzoru budowlanego miałyby określić zakres robót budowlanych mających na celu dostosowanie przedmiotowego obiektu do postanowień Planu miejscowego. Jak już wskazano, nośnik ten nie stanowi słupa reklamowego. Jego konstrukcja i powierzchnia znacznie przekraczają wymiary określone w MPZP dla tablic reklamowych. Poza tym, nawet ograniczenie liczby kontenerów transportowych, z których nośnik ten został zbudowany, do jednego, nie spowoduje, że wymiary te zostaną dochowane, w sytuacji gdy jak łatwo ustalić, parametry każdego z ośmiu kontenerów wynoszą odpowiednio: 2,5 m (szerokość) x 3 m (wysokość) i 12 m (długość). Tym samym, nie istnieje obiektywna możliwość dostosowania przedmiotowej konstrukcji do zapisów Planu miejscowego, w gruncie rzeczy bez całkowitej zmiany wszystkich zasadniczych cech i parametrów technicznych tego urządzenia. W istocie prowadziłoby to do powstania zupełnie nowego nośnika reklamowego. Skarżąca, poza gołosłowną retoryką zawartą w skardze, również nie wyjaśniła, jak wyobraża sobie możliwość przeprowadzenia rzeczonych "zmian adaptacyjnych" obiektu. Ponownie trzeba natomiast podkreślić, że § 19 pkt 4 MPZP dopuszcza sytuowanie wymienionych tam urządzeń reklamowych, wyłącznie pod warunkiem ich powiązania z obiektami małej architektury.

W tym stanie rzeczy, Sąd nie stwierdził, aby organy orzekające naruszyły przepisy art. 48 ust. 2 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie w sprawie. W ww. warunkach, legalizacja przedmiotowego nośnika nie była bowiem możliwa, a organ I instancji miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 48 ust. 1 Pr.bud.

Sąd nie podzielił również podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów procesowych.

Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono prawidłowo, przy czym organy potwierdziły go w protokole z kontroli oraz dokumentacji zdjęciowej. Skarżąca natomiast nie przedstawiła żadnych kontrargumentów kwestionujących poczynione ustalenia.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres analizowanych ustaleń.

Sąd doszedł ponadto do przekonania, że na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ II instancji art. 10 § 1 k.p.a., polegający na braku zapewnieniu skarżącemu przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się w sprawie, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sąd pragnie bowiem wyjaśnić, że jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu, który tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własny, zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, przy czym w takiej sytuacji to na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por: np.: wyroki NSA: z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, opubl. ONSA i WSA 2006/6/157 oraz OPS 2007/3/26; z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 575/10, LEX nr 1070853; z 17 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1994/14, Lex 2108318; z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1027/17, Lex 2641938; zob. też wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 787/16, Lex 2152094). Skarga nie wskazuje na takie konkretne czynności procesowe, których z powodu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., przed wydaniem decyzji ostatecznej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Skarżąca nie mogła dokonać, a które mogłoby istotnie wpłynąć na wynik postępowania.

Wypada przy tym również zauważyć, że jedyną czynnością dowodową przeprowadzoną w ramach postępowania odwoławczego, były ponowne oględziny spornego nośnika reklamowego, które na zlecenie [...] WINB przeprowadził w dniu 28 kwietnia 2021 r. organ I instancji. Po prawidłowym zawiadomieniu wystosowanym przez PINB dla [...], w czynnościach tych udział wziął pełnomocnik skarżącej Spółki, który – przed podpisaniem – nie wniósł żadnych uwag i wyjaśnień do przedmiotowego protokołu. W konsekwencji, wyartykułowany w skardze zarzut dotyczący uniemożliwienia pełnomocnikowi Skarżącej wglądu do ww. protokołu oględzin z dnia 28 kwietnia 2021 r. uznać trzeba za chybiony.

Z przedstawionych względów, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.