Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 1215/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 2 lipca 2012 r. o nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 988/12 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 2 lipca 2012 r. o nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2003 r. postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 2 lipca 2012 r. o nr [...]


UZASADNIENIE

M. K. wraz ze skargą kasacyjną z dnia 8 marca 2013 r. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 2 lipca 2012 r. Decyzją tą organ odwoławczy uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. i ustalił zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2003 r. w kwocie 48.939,- zł. Uzasadniając wskazała, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia jej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności podniosła, że wykonanie decyzji przed rozpatrzeniem skargi pozbawi ją środków niezbędnego utrzymania. Jej sytuacja finansowa była znana organom podatkowym, gdyż znajduje udokumentowanie w zeznaniach i deklaracjach podatkowych. Podniosła też, że prowadzeniem działalności gospodarczej i zdobywaniem środków utrzymania zajmował się jej zmarły mąż. Ma na utrzymaniu dzieci i nie posiada żadnych zasobów finansowych, czy wartościowych składników majątkowych. Za wstrzymaniem miały tez przemawiać okoliczności i charakter sprawy, przedstawione w skardze.

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwana dalej : "p.p.s.a."). Strona może więc wnioskować do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu również w dacie wnoszenia skargi kasacyjnej, czemu odpowiada kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania (na wniosek strony skarżącej) wykonania zaskarżonej decyzji, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji, oddalającego skargę. Podstawę do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Na mocy tego przepisu Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, który jest przedmiotem wniesionej skargi, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zabezpieczenie sytuacji strony na czas trwania postępowania w danej instancji, co wprost wynika z art. 61 § 6 p.p.s.a.

Należy przyjąć, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady. Potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być przy tym wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu, wiąże się w związku z tym z koniecznością szczególnie wnikliwego, przekonującego i dokładnego uzasadnienia przez skarżącą wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu. Na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi kasacyjnej. W szczególności strona powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może udzielić ochrony tymczasowej, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pod warunkiem, gdy strona udowodni lub choćby uprawdopodobni we wniosku, że niebezpieczeństwo takie zachodzi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wniosku świadczy o tym, że w stosunku do wnioskodawczyni wstrzymanie zaskarżonego aktu nie jest zasadne. W sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt I FZ 481/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Na wnioskodawcy zatem spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (postanowienie NSA z 11 stycznia 2008 r., II OZ 1002/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodzić się również należy z wyrażaną w orzecznictwie tezą, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek, bierze pod uwagę nie tylko okoliczności w nim wskazane, ale też wszelkie okoliczności i dokumenty znane sądowi z urzędu (postanowienie NSA z 10 marca 2008 r., II OZ 209/08, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem zarówno w aktach sadowych, jak i w aktach podatkowych, na podstawie których Sąd orzeka stosownie do art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a., brak jest wbrew twierdzeniom wnoszącej skargę kasacyjną dokumentów, które obrazowałyby jej aktualną sytuację materialną.

Z tego powodu nie jest możliwa obecnie ocena, czy obciążenie miesięcznego budżetu skarżącej dodatkową kwotą z tytułu prowadzonej egzekucji, może pozbawić jej rodzinę niezbędnych środków utrzymania i tym samym spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Konkretyzacja przesłanek warunkujących przyznanie ochrony tymczasowej powinna wynikać z przedstawionego przez stronę materiału dowodowego lub uprawdopodobnienia przez nią istnienia rzeczywistych okoliczności, istotnych z punktu widzenia art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.

W niniejszym przypadku strona nie uprawdopodobniła wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa zaistnienia w wypadku wykonania decyzji trudnych do odwrócenia skutków, tzn. takich, których powstanie spowoduje istotną, trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Trudno zatem ocenić, czy istnieje wyraźna dysproporcja ustalonych decyzją należności w stosunku do aktywów majątkowych, jakimi dysponuje M. K..

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.