Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 817/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1, art.30 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lipca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 lipca 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta O. decyzję z dnia 26 marca 2013 r. znak: [...] odmawiającą K. Ż. umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz Ł. C. w okresie od 1.10.2008r. do 30.09.2009r. oraz od 1.10.2009r. do 30.09.2010r. w łącznej kwocie 8.682,12 zł na dzień wydania niniejszej decyzji, oraz odsetek ustawowych liczonych od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 28.11.2012r. dłużnik alimentacyjny K. Ż. wystąpił do Dyrektora MOPS w O. z wnioskiem o całkowite umorzenie ww. należności oraz wycofanie egzekucji komorniczej. Organ I instancji wydając opisaną na wstępie decyzję z dnia 26 marca 2013 r. wyjaśnił, że decyzjami z dnia 29 grudnia 2009 r. i 1 lutego 2011 r. K. Ż. został zobowiązany do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1.10.2008r. do 30.09.2009r. oraz od 1.10.2009r. do 30.09.2010r. w łącznej kwocie 8.682,12 zł. Powstanie zadłużenie jest konsekwencją niewywiązywania się przez wnioskodawcę z obowiązku alimentacyjnego orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Ł. w wyroku z dnia 4 lutego 2003 r., sygn. [...], ustalającego wysokość zasądzonych alimentów na kwotę 300 zł miesięcznie, oraz w wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. [...], ustalającego wysokość alimentów na kwotę 400 zł od dnia 27.01.2010r. Decyzją z dnia 14 października 2009 r. znak: [...] samorządowy organ pomocy społecznej przyznał na rzecz Ł. C. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 350 zł miesięcznie na okres od 1.10.2009r. do 30.09.2010r. Następnie decyzją z dnia 27 kwietnia 2010 r. znak: [...] zmienił powyższą decyzję poprzez ustalenie wysokości świadczenia na kwotę 400 zł miesięcznie.

Odmawiając umorzenia zaległych należności organ I instancji wyjaśnił, że aktualna sytuacja socjalno-bytowa wnioskodawcy nie może uzasadniać umorzenia, gdyż oznaczałoby to, że budżet państwa odpowiada za skutki działań wnioskodawcy. Aktualna sytuacja socjalno-bytowa strony nie ma zaś charakteru trwałego. Organ wskazał ponadto, że wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. [...], wysokość alimentów została ustalona na kwotę 300 zł od dnia 25.08.2010r. Ustalenie prawidłowej wysokości zobowiązania jest przedmiotem odrębnego postępowania. Z kolei wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 21 maja 2012 r., sygn. [...], obowiązek alimentacyjny wnioskodawcy został uznany za wygasły z dniem 13.02.2012r., także co do świadczeń alimentacyjnych niespełnionych do tej daty. Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. [...], zostało bowiem unieważnione oświadczenie dłużnika o uznaniu dziecka – małoletniej Ł. D. (obecnie C.).

W odwołaniu od powyższej decyzji K. Ż. zarzucił organowi pominięcie prawomocnych orzeczeń sądów, na mocy których nastąpiło unieważnienie uznanie dziecka i zniesienie obowiązku alimentacyjnego. Podniósł, że ocena jego sytuacji bytowej i zdrowotnej jest bezzasadna, ponieważ wobec jego osoby nie istnieją "własne zobowiązania". Wiek produkcyjny nie jest zaś wystarczającą przesłanką do podjęcia pracy i osiągnięcia dochodu pozwalającego na utrzymanie. Autor odwołania odniósł się ponadto do zaświadczeń potwierdzających jego stan zdrowia po wypadku samochodowym. Podkreślił, że odmowa umorzenia przedmiotowych należności zagraża egzystencji jego rodziny. Świadczenia wypłacone matce Ł. C. pomimo prawomocnego wyroku Sądu są jego zdaniem świadczeniami nienależnie pobranymi i powinny w całości obciążać osobę pobierającą te świadczenia w imieniu alimentowanej. Podniósł, że ZUS umorzył mu wypłacone świadczenia alimentacyjne w kwocie 7.700 zł w oparciu o takie same dowody.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazało, że wynikający z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów obciążający dłużnika alimentacyjnego obowiązek zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, może zostać na podstawie art. 30 ust. 2 ww. ustawy ograniczony poprzez umorzenie należności w całości lub w części, odroczenie terminu płatności albo jej rozłożenie na raty, z uwagi na sytuację dochodową i rodzinną dłużnika. Organ wskazał przy tym na uznaniowy charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 30 ust. 2 oraz wskazał, co zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 21 października 2008 r., sygn. I OSK 1685/07, należy rozumieć pod pojęciem sytuacji dochodowej. Ponadto z uwagi na fakt, że finansowanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego odbywa się z budżetu państwa, tj. z pieniędzy podatników, wszelkie zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego mają charakter wyjątkowy i z tego względu powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający.

Organ odwoławczy ustalił, że K. Ż. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci, dwiema córkami żony i wspólnym synem. Córki mają prawo do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Rodzina zamieszkuje w domu rodziców żony. Dłużnik i jego żona są osobami bezrobotnymi, a na dochód rodziny składają się: renta rodzinna córek w wysokości 743,30 zł, świadczenie rodzinne w wysokości 369 zł oraz stypendia szkolne przyznane córkom (w okresie 1.11.2012r. – 30.06.2013r. w wysokości po 95 zł miesięcznie na każde dziecko). Jako stałe wydatki dłużnik wskazał koszty utrzymania mieszkania (150 zł miesięcznie) i koszty utrzymania syna (120 zł miesięcznie). W listopadzie 2012 r. podjął pracę na umowę zlecenia, z której otrzymał wynagrodzenie w kwocie 150 zł. W roku 2012 rodzina korzystała z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. W kwietniu i czerwcu 2012 r. dłużnik był hospitalizowany, przeszedł dwie operacje, wyniku ostatniej amputowano mu palec wskazujący prawej dłoni. W listopadzie 2012 r. uległ wypadkowi samochodowemu, podczas którego doznał urazu kończyn dolnych i głowy. Aktualnie pozostaje pod specjalistyczną opieką lekarską, nie legitymuje się jednak orzeczeniem lekarskim w przedmiocie niepełnosprawności.

W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że K. Ż., aczkolwiek boryka się z określonymi problemami zdrowotnymi, którego w jego ocenie uniemożliwiają mu podjęcie "każdego" zatrudnienia, jest osobą młodą, w wieku produkcyjnym, pełnosprawną, przedłożona przez niego dokumentacja medyczna nie wskazuje aby ze względu na stan zdrowia nie mógł podjąć pracy zarobkowej. Nie można tym samym wykluczyć, że dłużnik w niedalekiej przyszłości, o ile jego stan zdrowia nie ulegnie pogorszeniu, będzie mógł podjąć zatrudnienie celem poprawy sytuacji materialnej swojej rodziny i spłaty istniejącego zadłużenia. Ewentualne odciążenie strony od obowiązku spłaty należności alimentacyjnych z uwagi na stan zdrowia możliwe jest dopiero uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności.

Odnosząc się do kwestii ojcostwa skarżącego oraz obowiązku alimentacyjnego względem Ł. C. Kolegium wyjaśniło, że świadczenia alimentacyjne za okres od 1.10.2008r. do 30.09.2009r. oraz od 1.10.2009r. do 30.09.2010r. zostały zastępczo spełnione przez Gminę O., co oznacza, że K. Ż. jest zobowiązany do wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego za ww. okres. Odnośnie tej kwestii organ przywołał postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. III CZP 91/11, zgodnie z którym wyrok unieważniający uznanie dziecka usuwający istniejący dotychczas stosunek prawny rodzicielstwa działa wstecz (ex tunc). Równocześnie jednak istnieją ważne racje prawne i społeczne przemawiające za tym, aby uznać wyłom od tej zasady w zakresie skutków świadczeń na utrzymanie i wychowanie dziecka spełnionych przed usunięciem ojcostwa. Ustanie ojcostwa w następstwie wyroku sądowego nie ma wpływu na ocenę prawidłowości wyroku zasądzającego alimenty od ojca w okresie sprzed wyroku unieważniającego uznanie dziecka. Świadczenia alimentacyjne pełnione względem dziecka w tym okresie były świadczeniami prawnie uzasadnionymi, a dotychczas zapłacone nie ulegają zwrotowi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K. Ż. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji podnosząc zarzut nieustosunkowania się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów odwołania.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że motywem złożenia przez niego wniosku o umorzenie należności alimentacyjnych było sądowe unieważnienie oświadczenia o uznaniu dziecka. Brak odniesienia się przez Kolegium do podniesionych w odwołaniu zarzutów polegał na nieudzieleniu odpowiedzi na następujące pytania: czy unieważnienie uznania dziecka daje organowi możliwość umorzenia wypłaconych świadczeń alimentacyjnych; czy dochodzenie zwrotu należności wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego po unieważnieniu uznania dziecka jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i celem społeczno-gospodarczym instytucji unieważnienia uznania dziecka, dobrem ogółu społeczeństwa i słusznym interesem strony; i czy pomimo prawomocnego wyroku Sądu świadczenia wypłacone matce małoletniej są świadczeniami nienależnie pobranymi w myśl art. 2 pkt 7 lit. b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W ocenie skarżącego Kolegium powinno uzasadnić swój wybór, wyważyć zgodnie z art. 7 k.p.a. nie tylko interes społeczny ale też słuszny interes strony.

W skardze podniesiono, że organy rozpatrzyły niniejszą sprawę tak jakby to nadal skarżący był ojcem Ł. C. Przywołane w uzasadnieniu decyzji Kolegium postanowienie Sądu Najwyższego nie ma żadnego związku z niniejszą sprawą, dotyczy bowiem sytuacji, w której ojciec po unieważnieniu uznania dziecka wytoczył powództwo o zasądzenie od matki i dziecka zwrotu kwoty przekazanej matce na utrzymanie dziecka. Sytuacja dochodowa, rodzinna i zdrowotna w tym szczególnym przypadku nie powinna być jedynym, determinującym czynnikiem przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Stanowisko Kolegium, które stwierdziło, że wszelkie zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego mają charakter wyjątkowy odnosi się zdaniem skarżącego do zobowiązań wynikających z art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a nie do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego.

Na zakończenie skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art.8 k.p.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu, że zwrócił się z wnioskiem o umorzenie należności wypłaconych na rzecz P. C., a nie Ł. C. Świadczy to jego zdaniem o nierzetelnym rozpatrzeniu odwołania.

W skardze podniesiono ponadto okoliczność umorzenia przez ZUS należności z tytułu zastępczo wypłaconych alimentów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, że postanowieniem z dnia 16 września 2013 r. znak: [...], uległa sprostowaniu omyłka polegająca na użyciu w uzasadnieniu decyzji imienia "P." zamiast "Ł." w odniesieniu do uprawnionej do alimentów.

W piśmie procesowym z dnia 26.11.2013r. skarżący wyjaśnił, że nie zaskarżył decyzji orzekających obowiązek zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego, ponieważ w dacie ich wydawania nie dysponował jeszcze wyrokiem unieważniającym oświadczenie o uznaniu dziecka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest kontrola decyzji odmawiającej umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz.1228 ze zm.). Przepis ten stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Jedynymi kryteriami, które organ orzekający na podstawie ww. przepisu bierze pod uwagę są zatem sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy. W postępowaniu w sprawie umorzenia należności alimentacyjnych nie ocenia się zatem decyzji przyznających świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego, ani nie ocenia się, czy wypłacone świadczenie zostało pobrane nienależnie. Sama instytucja umorzenia zaległości ze swej istoty dotyczy sytuacji, w których zasadność żądania zwrotu należności nie budzi wątpliwości.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie analiza treści skargi prowadzi do wniosku, że skarżący w istocie kwestionuje zasadność przyznania i w konsekwencji wypłacenie na rzecz uprawnionej świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. Okoliczność, że w rzeczywistości nie jest ojcem dziecka stanowi dla niego podstawowy argument na rzecz umorzenia przedmiotowych należności. Sytuacja, dochodowa, rodzinna i zdrowotna ma dla niego znaczenie wyraźnie drugorzędne i nierozstrzygające. Tymczasem jest dokładnie na odwrót. Umorzenie należności na podstawie art. 30 ust. 2 cyt. ustawy powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Ustawodawca nie przewidział możliwości umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 2 w oparciu o inne kryteria niż wymienione w tym przepisie. Przyjęcie innych kryteriów stanowiłoby w sposób oczywisty naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a.

Sprawa dotycząca umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest sprawą administracyjną powiązaną z uprzednim orzeczeniem przez organ właściwy wierzyciela decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 1 ustawy). W niniejszej sprawie skarżący na mocy decyzji z dnia 29 grudnia 2009 r. i 1 lutego 2011 r. został zobowiązany do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1.10.2008r. do 30.09.2009r. oraz od 1.10.2009r. do 30.09.2010r. w łącznej kwocie 8.682,12 zł. Decyzje te są ostateczne, funkcjonują w obrocie prawnym i kształtują sytuację prawną skarżącego. W dacie ich wydawania skarżący wprawdzie nie dysponował jeszcze wyrokiem Sądu unieważniającym oświadczenie o uznaniu dziecka, jednakże w ocenie Sądu fakt ten pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Organ odwoławczy zasadnie przywołał w uzasadnieniu wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. III CZP 91/11 (LEX nr 1126435), który wyraził pogląd, podzielany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że wyrok stwierdzający unieważnienie ojcostwa wywołuje skutki prawne z mocą wsteczną, jednak nie odnosi się to do wszystkich konsekwencji. Osoba, w stosunku do której unieważniono uznanie ojcostwa dziecka, nie może żądać zwrotu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych.

Wbrew twierdzeniom skarżącego pogląd powyższy znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Skarżącemu umknęło bowiem, że to on w okresie od 1.10.2008r. do 30.09.2009r. oraz od 1.10.2009r. do 30.09.2010r. zobowiązany był do uiszczania alimentów na rzecz uprawnionej. Ponieważ jednak z obowiązku tego się nie wywiązywał a egzekucja komornicza okazała się w stosunku do niego bezskuteczna samorządowy organ pomocy społecznej wypłacał przedmiotowe świadczenia w jego zastępstwie. Na gruncie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów obowiązuje zasada regresu, polegającego na zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego świadczenia, jakim skredytowano wierzytelność alimentacyjną wynikającą z orzeczenia sądu rodzinnego. Gdyby skarżący stosownie do wyroków zasądzających alimenty wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku, organ nie musiałby zamiast niego wypłacać świadczeń na utrzymanie uprawnionej. Wówczas stan faktyczny byłby taki sam, jak w sprawie III CZP 91/11, a alimentów wypłaconych przez skarżącego nie można by uznać za prawnie nieuzasadnione, z uwagi na ważne racje prawne i społeczne przemawiające za tym, by uznać, że w okresie gdy świadczenie było spełniane z przeznaczeniem na utrzymane i wychowanie dziecka miało ono usprawiedliwioną podstawę prawną. Ustanie ojcostwa w następstwie wyroku sądowego nie ma zatem wpływu na ocenę prawidłowości wyroku zasądzającego alimenty od ojca w okresie sprzed wyroku unieważniającego uznanie dziecka.

W świetle powyższego jedynie w przypadkach uzasadnionych warunkami materialnymi i rodzinnymi osoby zobowiązanej ustawodawca dopuścił możliwość zaniechania obciążania dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu wypłaconych świadczeń. Analiza treści art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wskazuje, że poprzez użycie sformułowania "może umorzyć" ustawodawca przesądził o uznaniowym charakterze decyzji organu w tym zakresie. Oznacza to, że organ ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy kwota świadczenia powinna być np. umorzona w całości, w części, czy też nie, rozstrzyga organ, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Organ ten ma możliwość, ale nie obowiązek umorzenia należności nawet w razie stwierdzenia, że zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanego. Nie może to jednak oznaczać "dowolności" organu wyrażonej w podjętej decyzji.

Rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu administracji nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Obowiązkiem każdego organu administracji jest staranne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, wytłumaczenie jej, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie administracyjne nie jest obarczone istotnymi uchybieniami w powyższym zakresie. Przede wszystkim nie można zapominać, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający. W związku z tym umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek świadczeń alimentacyjnych.

Zdaniem Sądu organ trafnie wykazał, że aktualna sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego ma charakter przemijający. Skarżący ma obecnie 37 lat, czyli jest w wieku produkcyjnym, nie legitymuje się też orzeczeniem o niepełnosprawności uniemożliwiającym podjęcie pracy. Pomimo statusu bezrobotnego podejmuje prace dorywcze. Zamieszkując zaś wspólnie w domu rodziców żony - rodzina skarżącego ponosi jedynie część kosztów jego utrzymania. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że organ odniósł się do wszelkich istotnych okoliczności, także tych wskazywanych przez stronę, dotyczących sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego z punktu widzenia zarówno interesu strony jak i interesu społecznego. Organ, powołując się na wiek i brak przeciwwskazań do podjęcia pracy wskazał, że istnieją realne szanse na poprawę sytuacji dochodowej rodziny poprzez podjęcie przez skarżącego pracy w przyszłości. Trafnie też zauważył, że skarżący nie przedstawił żadnych zaświadczeń pozwalających na stwierdzenie, iż stan jego zdrowia nie pozwala na wykonywanie pracy. Prawidłowo również zwrócił uwagę, że pomoc społeczna nie ma na celu przejmowania w całości kosztów utrzymania dzieci z barków rodziców na podatników. Powstanie zadłużenia i obowiązek jego uregulowania są następstwem działań skarżącego, który jak wynika z akt sprawy, w szczególności uzasadnienia pozwu o unieważnienie uznania dziecka (k. 17 akt adm). uznał dziecko, pomimo świadomości, że nie jest jego biologicznym ojcem. Konsekwencją tej czynności było powstanie obowiązku alimentacyjnego, z którego skarżący się nie wywiązywał, co z kolei doprowadziło do sytuacji, w której świadczenia na utrzymanie dziecka wypłacane były ze środków publicznych.

W świetle powyższego organy obu instancji zasadnie uznały, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie uzasadnia umorzenia ciążących na nim należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Dla zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy bez znaczenia jest okoliczność, że skarżący nie jest ojcem dziecka, w stosunku do którego został obciążony obowiązkiem alimentacyjnym. Decydujące są bowiem możliwości uzyskania dochodu przez dłużnika alimentacyjnego przy uwzględnieniu jego wieku, stanu zdrowia i umiejętności zawodowych. Dlatego brak środków finansowych na pokrycie należności z powodu bezrobocia mógłby skutkować zastosowaniem art. 30 ust. 2 ustawy wtedy, gdyby zobowiązany z uwagi na okoliczności od niego niezależne np. chorobę uniemożliwiającą pracę, konieczność osobistej opieki nad inną osobą, nie był w stanie podjąć zatrudnienia, co w niniejszej sprawie nie zostało wykazane. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie można zarzucić dowolności. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wyczerpujący a podjęte decyzje są właściwie umotywowane.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.