Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 48/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2008-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 pkt 2 , art. 210 par.1, par.2 , par.3  pkt 3 , art. 240 par.5 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 338, 765
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenie kwoty długu celnego 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2.określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości; 3.zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Kielcach na rzecz M. P. kwotę 2743 zł (słownie: dwa tysiące siedemset czterdzieści trzy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Ke 48/08

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 [...] nr. [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania M.P. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W motywach wskazał, że dniu [...] osoba posługująca się dowodem osobistym nr {...} wystawionym na nazwisko P.J. przekazała do sprzedaży komisowej M.P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą A. samochód osobowy m-ki [...], nr nadwozia [...] , nr rej. [...]. W dniu [...] M.P. sprzedał powyższy pojazd na giełdzie samochodowej w S. G. S., który zgłosił pojazd do rejestracji w Urzędzie Miasta w R., przedkładając m.in. fakturę zakupu nr [...] z dnia [...] , umowę komisu z dnia [...], dowód rejestracyjny [...]. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta R. odmówił zarejestrowania ww. samochodu. Powołał się na informację Urzędu Miasta w Kielcach z której wynika, iż dowód rejestracyjny pojazdu nie został wydany w tym urzędzie, pieczęcie widniejące w tym dowodzie rejestracyjnym nie są oryginalne, a pod numerem rejestracyjnym [...] nie figuruje żaden pojazd.

W związku z podejrzeniem popełnieniem przestępstwa Urząd Miasta w R. powiadomił właściwą prokuraturę. W trakcie prowadzonego postępowania nie ustalono osoby, która przekazała pojazd do komisu oraz osoby, która wprowadziła go na polski obszar celny.

Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzonego w ramach procedury odprawy czasowej samochodu osobowego m-ki [...] , nr nadw. [...], które zostało umorzone decyzją z dnia [...] znak: [...].

Organ podniósł, że wyrokiem z dnia 10 maja 2005r. Sąd Rejonowy w R. I Wydział Cywilny zasądził od pana M.P. na rzecz G. S. kwotę [...] zł wraz z odsetkami oraz koszty postępowania, w konsekwencji w dniu [...] strony zawarły ugodę, na podstawie której pan G.S. zwrócił przedmiotowy samochód panu M.P.

Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji prawnej samochodu osobowego m-ki [...], nr nadw. [...]. Za stronę postępowania organ celny uznał pana M.P. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w stosunku do osoby nieznanej z imienia i nazwiska, zaś postanowieniem z dnia [...] połączył postępowania wszczęte w dniu [...].

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę długu celnego ciążącego na ww. samochodzie wraz z odsetkami oraz określił dłużników.

Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 26 ustawy przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkowstwa w Unii Europejskiej. Przepis art. 262 Kodeksu celnego, do postępowania w sprawach celnych, nakazuje stosować odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy z dnia 29.08.1997r.-Ordynacja podatkowa ( jednolity tekst. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm)

Stosownie do postanowień art. 39 Kodeksu celnego towary, które zgodnie z art. 36 § 1 pkt 1 zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny, lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jak ustalił organ pierwszej instancji na podstawie informacji uzyskanej z Grupy Kontaktowej GPK SG w S. przedmiotowy samochód został wyrejestrowany na terenie Niemiec w dniu [...] i nie był poszukiwany jako utracony. Pojazd nie został zgłoszony do odprawy celnej na terenie Polski. Natomiast w dniu [...] został przekazany do komisu prowadzonego przez pana M. P.

Zgodnie z art. 9 K. c nielegalne wprowadzenie towaru jest to wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 2, art. 36, art. 37, art. 39 i art. 180 § 2.

Ponieważ nie zostały uiszczone należności celne ciążące na przedmiotowym samochodzie to należy przyjąć, że nie został przedstawiony organowi celnemu, a w konsekwencji oznacza to, że został wprowadzony na polski obszar celny nielegalnie.

Przepis art. 210 § 1 pkt. 1 K. c. stanowi, że dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Zatem na przedmiotowym towarze ciążą należności celne przywozowe, zaś stosownie do postanowień art. 210 § 3 pkt. 3 K. c dłużnikami są miedzy innymi osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar, o którym mowa w § 1, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.

W przedmiotowym przypadku dłużnikami są osoba nieznana z imienia i nazwiska, tj. osoba, która wprowadziła towar na polski obszar celny oraz pan M.P., tj. osoba, która weszła w posiadanie towaru nielegalnie wprowadzonego i przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że w chwili wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej organ celny pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył wskazanych przepisów postępowania. Pan M.P. przyjmując do sprzedaży samochód osobowy [...] nie dochował należytej staranności i nie sprawdził prawdziwości przedstawionych mu dokumentów. Na potwierdzenie swojej oceny powołał wyrok Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 10 maja 2005 r. (sygn. akt I C 470/04), w którym Sąd stwierdza: "komisant M.P. nie dochował należytej staranności, wymaganej od osoby zawodowo prowadzącej komis samochodowy, która pozwalała by mu zwolnić się od odpowiedzialności za wady prawne sprzedanej rzeczy. Nie wykonał on podstawowej czynności jaką jest sprawdzenie czy przyjmowany do komisu pojazd jest zarejestrowany w urzędzie, który widnieje w dowodzie rejestracyjnym jako urząd, gdzie pojazd jest zarejestrowany. ‘’

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu podniesionego w odwołaniu, że przedmiotowy samochód był na polskim obszarze celnym od 1992 r. skoro z informacji uzyskanej z Grupy Kontaktowej GPK SG w S. wynika, że samochód został wyrejestrowany na terenie Niemiec w dniu [...]. Dowód rejestracyjny i zawarte w nim adnotacje dotyczące badań technicznych, na które powołuje się skarżący, zostały podrobione. Podniósł, że jakkolwiek zawarcie umowy komisu nie powoduje przeniesienia prawa własności, to z chwila zawarcia umowy następuje przeniesienie posiadania przedmiotu będącego przedmiotem umowy. O posiadaniu przez M.P. świadczy to, że wystawiał samochód do sprzedaży w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej i na giełdach samochodowych oraz dokonał sprzedaży samochodu w imieniu własnym.

W ocenie organu nie można podzielić zarzutu przedawnienia. W sprawie było prowadzone postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w Radomiu w okresie od 14 października 2003r. do 30 czerwca 2004r., i postępowanie karno-skarbowe prowadzone przez Urząd Celny w Radomiu w okresie od 30 grudnia 2004 r. do 31 marca 2005 r. Zgodnie z art. 230 § 4 Kodeksu celnego powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia określonego w art. 222 § 2 i § 3 (chwili powstania długu celnego) z tym, że stosownie do § 5 pkt. 1 art. 230 bieg terminów, o których mowa w § 4 i 4a ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Organ odwoławczy nie stwierdził wad i uchybień w przebiegu postępowania przed organem pierwszej instancji, a strona miała możliwość czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu.

Na powyższą decyzję M.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Kielcach zarzucił

naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 230 § 4 w zw. z art. 223 § 1 § 2 i § 4 kodeksu celnego, oraz art. 210 § 1 pkt.2 kodeksu celnego, wydanie decyzji określającej wysokość długu celnego bez wydania poprzedzającej ją decyzji o ustaleniu obowiązku celnego (art. 210 kodeksu celnego w zw. z art. 4 Ordynacji podatkowej) oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną wykładnię art. 210 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia.

Uzasadniając zarzuty skarżący podtrzymał zarzut przedawnienia. W jego ocenie Dyrektor Izby Celnej błędnie przyjął, że bieg przedawnienia rozpoczął się w dniu [...] to jest w dniu przekazania samochodu przez nieznaną osobę do komisu prowadzonego przez P. M. Za datę pewną powstania długu celnego można ewentualnie przyjąć dzień [...] tj. datę wyrejestrowania samochodu na terenie Niemiec Ponadto podniósł, że nie był stroną postępowania karnego oraz postępowania karno skarbowego a zatem nie można uznać za prawidłowe stanowiska, że postępowanie w stosunku do niego, jako zobowiązanego do zapłacenie długu celnego, uległo zawieszeniu.

Organ rozstrzygający dokonał błędnej wykładni art. 210 § 3 kodeksu celnego przyjmując, że komisant jest posiadaczem w rozumieniu tegoż przepisu. Komisant z istoty umowy komisu nie jest posiadaczem samochodu, w takim rozumieniu jakim posługują się przepisy prawa rzeczowego. Nie posiada żadnego prawa do rzeczy. Jego zadaniem jest dokonanie operacji kupna sprzedaży w swoim imieniu, lecz na rzecz komitenta. Jest operacja o charakterze finansowym, a nie zmiany stanu prawnego w stosunku do przedmiotu komisu. Komisant nie może tego przedmiotu używać. Jego obowiązkiem jest sprzedaż i przekazanie pieniędzy komitentowi, po potrąceniu należnej prowizji. Odpowiedzialność komisanta na którą powołują się organy celne, ustalona przez Sąd Rejonowy w Radomiu, jest odpowiedzialnością cywilną, nie ma zastosowania w postępowaniu celnym stosownie do art. 1 kodeksu cywilnego. Przepisy kodeksu celnego, tak zresztą jak całość prawa publiczno prawnego, ustalają własne zasady odpowiedzialności powstania i realizacji obowiązków publiczno prawnych. Natomiast w części, w której nie precyzuje odpowiednich pojęć stosuje się znaczenie pojęć w takim rozumieniu, jakie posiadają w innych gałęziach prawa tu prawa rzeczowego i zobowiązań.

Następnym zarzutem podniesionym przez skarżącego jest określenie kwoty długu celnego i odsetek za zwłokę do uiszczenia których są zobowiązani solidarnie M.P. i osoba nieznana a miejsca pobytu, mimo, ze w stosunku do nich nie został ustalony obowiązek celny.

Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art.

210 § 1 pkt.4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu organ winien wskazać podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych stwarza przesłankę do uznania naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie prawne decyzji natomiast polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2001 r. II S.A./Lu 629/00 w którym Sąd wskazał, na konieczność starannego przekazywania adresatowi argumentów wykorzystywanych przy sformułowaniu decyzji, wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Zdaniem skarżącego wymogu tego nie spełnia przytoczenie treści art. 210 kodeksu celnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Kielcach wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy zaznaczyć, że organy celne rozstrzygając sprawę prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny. Przepisy tej ustawy utraciły moc obowiązującą z dniem 1 maja 2004 r. na podstawie art. 25 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), z tym, że art. 26 nakazuje stosowanie do spraw dotyczących długu celnego, przepisy dotychczasowe, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Pojęcie długu celnego wyjaśnia art. 3 pkt. 2 ustawy Kodeks celny, zgodnie z którym długiem celnym jest powstałe z mocy prawa zobowiązanie uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. Zgodnie z przepisem art. 210 § 2 Kodeksu celnego, dług celny powstaje z chwilą nielegalnego wprowadzenia towaru, za którą to datę organy celne, przy zastosowaniu art. 222 § 2 Kodeksu celnego, przyjęły dzień {...] tj. dzień przyjęcia samochodu do komisu przez M.P. Zatem istniała podstawa do przyjęcia, iż dług celny powstał przed uzyskaniem członkostwa w Unii i że w sprawie na podstawie powołanego art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. mają zastosowanie przepisy ustawy Kodeks celny.

Zgodnie z przepisem art. 210 § 1 Kodeksu celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, oraz nielegalnego wprowadzenia towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym z wolnego obszaru celnego na pozostałą część polskiego obszaru celnego. Art. 210 § 3 Kodeksu celnego określa krąg osób, które mogą zostać dłużnikami celnymi w wyniku nielegalnego wprowadzenia towarów, o którym mowa w tym przepisie. Przepis wyróżnia trzy grupy osób tj. osoby które dokonały nielegalnego wprowadzenia, osoby które uczestniczyły we wprowadzeniu i przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie było nielegalne oraz osoby które nabyły, posiadały lub posiadają towar wprowadzony nielegalnie i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. Organy przyjęły, że skarżący spełnia przesłanki z art. 210 § 3 pkt. 3 Kodeksu celnego, bowiem jako komisant z chwilą zawarcia umowy komisu stał się posiadaczem samochodu, a obejmując samochód w posiadanie nie dochował należytej staranności i nie ustalił czy przedłożone dokumenty odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Dokonując oceny prawidłowości stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji należało rozważyć czy komisant może być uznany za posiadacza rzeczy będącej przedmiotem umowy komisu. Przepisy prawa celnego nie zawierają definicji pojęcia posiadacza, zatem należy kierować się znaczeniem jakie nadają temu pojęciu przepisy normujące instytucję posiadania tj. przepisy kodeksu cywilnego. Posiadanie w znaczeniu zdefiniowanym przez art. 336 kodeksu cywilnego charakteryzuje się władaniem rzeczą jak właściciel lub mający inne prawo do władania, z wykluczeniem dzierżenia wykonywanego za kogoś innego. Posiadanie jest stanem polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możliwość władania rzeczą z wolą posiadania dla siebie. Efektywne korzystanie z rzeczy w sensie gospodarczym nie jest przesłanką konieczną. Posiadanie samoistne z reguły jest związane z własnością, posiadanie zależne powstaje z reguły w wyniku wydania rzeczy stronie umowy, z którą łączy się przeniesienie posiadania rzeczy. Dzierżenie uregulowane jest w art. 338 k.c. który określa dzierżyciela jako władającego rzeczą za kogo innego. Oznacza to, że za dzierżycielem stoi inna osoba, dysponenta władztwem nad rzeczą, dzierżyciel pełni zaś zastępczą funkcję w zakresie fizycznego, bezpośredniego związku z rzeczą. W przypadku dzierżenia władza nad rzeczą wykonywana jest dla kogo innego. Zasadnicza różnica pomiędzy posiadaniem a dzierżeniem zdaniem doktryny tkwi w elemencie woli. O ile posiadacz włada rzeczą w zakresie określonego prawa dla siebie, o tyle dzierżyciel czyni to samo dla innej osoby. Posiadacz ma wolę posiadania rzeczy dla siebie, zaś wolą dzierżyciela jest posiadanie za kogoś, w imieniu kogoś. Organ dokonując oceny, że M.P. jako komisant jest posiadaczem samochodu, nie rozważył czy istota umowy komisu i wynikający z niej status komisanta dokonującego sprzedaży rzeczy, pozwala na ocenę, że komisant faktycznie jest jej posiadaczem w powyższym rozumieniu.

Przez umowę komisu stosownie do przepisu art. 765 k.c. przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem, w zakresie działalności przedsiębiorstwa, do kupna i sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym. Podstawowym obowiązkiem komisanta jest dokonanie czynności zleconych przez komitenta. Treść tego obowiązku kształtuje się w zależności od tego co jest przedmiotem umowy, czy przedmiotem umowy jest sprzedaż, czy kupno rzeczy. Przy komisie sprzedaży właścicielem rzeczy pozostaje nadal komitent, który jest zobowiązany do jej wydania komisantowi. Z chwilą wydania rzeczy komisant staje się jej dzierżycielem. Jakkolwiek faktycznie włada rzeczą, to z wolą władania na rzecz komitenta, wszelkie czynności jakie podejmuje w czasie trwania umowy komisu są związane z realizacją tej umowy tj. sprzedażą rzeczy. Stanowisko, że komisant w przypadku, gdy przedmiotem umowy jest sprzedaż rzeczy, nie jest jej posiadaczem, lecz dzierżycielem, potwierdza doktryna (por. system prawa cywilnego pod redakcją Witolda Czachórskiego-Prawo zobowiązań część szczegółowa tom III część 2 redaktor tomu Stefan Grzybowski Ossolineum 1976 str. 669.). Uwzględniając powyższe rozumienie statusu komisanta należy stwierdzić, że nie można uznać jako prawidłowego stanowiska organów, że M. P. jako komisant stał się posiadaczem rzeczy. Czynności wskazane przez organ, takie jak eksponowanie samochodu w miejscu prowadzonej działalności, na giełdzie samochodowej, które miały świadczyć o posiadaniu rzeczy przez komisanta, były podejmowane w celu jego sprzedaży, a zatem było to władanie na rzecz innej osoby - komitenta. Jak wskazano wyżej dzierżenie w rozumieniu art. 338 kodeksu cywilnego nie jest posiadaniem ani samoistnym ani zależnym. Na powyższą ocenę nie ma wpływu podnoszony przez organ fakt sprzedaży samochodu przez komisanta w imieniu własnym. Możliwość rozporządzania przez komisanta cudzą rzeczą w imieniu własnym nie wymaga przeniesienia własności rzeczy przez komitenta na komisanta, zaś w przypadku przeniesienia własności rzeczy na rzecz osoby trzeciej, poprzednikiem prawnym nabywcy nie jest komisant lecz komitent. Reasumując komisant nie jest posiadaczem rzeczy, a tym samym dłużnikiem celnym w rozumieniu art. 210 § 3 pkt. 3 kodeksu celnego. Podnieść dodatkowo należy, że zbycie towaru przez komitenta za pośrednictwem komisanta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów usług oraz podatkiem akcyzowym u komitenta ( por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2005r. I FSK 667/2005)

Wskazując na powyższe należy stwierdzić, ze organy dokonały nieprawidłowej interpretacji przepisu art. 210 § 3 pkt. 3 Kodeksu celnego w związku z art. 765 kodeksu cywilnego i nieprawidłowo zastosowały go do ustalonego stanu faktycznego.

Przy czym organ odwoławczy prowadząc postępowanie odwoławcze naruszył również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Postępowanie to toczyło się bowiem z udziałem kuratora ustanowionego dla M.P. jako nieznanego z miejsca pobytu. Kurator ustanowiony w trybie art. 184 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest przedstawicielem o charakterze procesowym ustanowionym na czas toczącego się postępowania. Obowiązkiem kuratora jest też podjęcie działań zmierzających do ustalenia adresu zastępowanej osoby. Podkreślić należy, że kurator nie jest pełnomocnikiem ustanowionym przez stronę do reprezentowania jej w postępowaniu, uprawnionym do podejmowania czynności niezależnie od osobistego uczestniczenia strony w postępowaniu. Postanowienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone do rąk kuratora i z jego udziałem toczyło się postępowanie przed organem I-szej instancji. Odwołanie zostało wniesione w terminie osobiście przez M.P. Pomimo podjęcia czynności osobiście przez samą stronę, organ drugiej instancji prowadził postępowanie z udziałem kuratora, nie podejmując próby zawiadomienia strony o podjętych czynnościach, nie wyjaśniając czy w dalszym ciągu istnieje podstawa do prowadzenia sprawy z udziałem kuratora. Wniesienie w terminie odwołania przez stronę osobiście stwarzało domniemanie, że kurator ma możliwość kontaktu ze stroną. Postępowanie przed organem odwoławczym zostało przeprowadzone więc z pominięciem strony, przy udziale kuratora, co w przypadku ustalenia, że odpadła przyczyna dla której kurator został ustanowiony, stanowi przesłankę wznowienia postępowania.

Na marginesie należy wskazać, że jakkolwiek prawidłowe jest stanowisko organu, iż termin do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego określony w art. art. 240 § 4 i § 4 a kodeksu celnego ulega zawieszeniu w wypadkach wskazanych w art. 240 § 5 pkt. 1-3, to obowiązkiem organu jest prawidłowe ustalenie okresu, który podlega wyłączeniu. Zgodnie z art. 240 § 5 pkt. 1 kodeksu celnego bieg terminu ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania karnego, postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a biegnie dalej stosownie do art. 240 § 6 pkt. 1 z dniem prawomocnego zakończenia postępowania w tych sprawach. Jako moment wszczęcia postępowania w sprawie karnej organy przyjęły datę 14 października 2003 r., mimo, że w sprawie brak jest postanowienia o wszczęciu postępowania lub dowodów z których data ta wynika. Organ dostrzegł konieczność ustalenia daty początkowej biegu terminu zawieszenia, zwrócił się ze stosownym pytaniem do Prokuratury Rejonowej w Radomiu i mimo braku odpowiedzi w tym zakresie, za dzień wszczęcia postępowania przyjął datę przeprowadzenia czynności, która nie musi być tożsama z datą wszczęcia postępowania karnego. Wskazując okres zawieszenia biegu terminu do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego organy nie uwzględniły konieczności uprawomocnienia się postanowień umarzających postępowania, przyjmując za datę prawomocnego zakończenia postępowania, dzień ich wydania. Zauważyć należy, że postanowienie w sprawie karnej stało się prawomocne w dniu 29 lipca 2004r. (adnotacja na postanowieniu), zaś postanowienie w sprawie karno-skarbowej zostało zatwierdzone 7 czerwca 2005r, przy czym brak jest dowodu, kiedy zostało podejrzanemu doręczone i stało się prawomocne. Zatem okres zawieszenia biegu terminu do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu długu celnego nie został ustalony prawidłowo.

Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią powyższe uwagi i wydadzą stosowne rozstrzygnięcie.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c, art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.