Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 716/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 9 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 roku sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego - oddala skargę WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" 21 marca 2006r. Starosta odmówił J. H. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu podano, iż J. H. zgłosił się do Powiatowego Urzędu pracy w dniu 17 kwietnia 2000r. i udowodnił, iż spełnia przesłanki do przyznania zasiłku przedemerytalnego. Zasiłek ten został mu przyznany decyzją z dnia "[...]". Jednakże w dniu 29 czerwca 2004r. do organu zatrudnienia wpłynęła informacja, iż J. H. odbywa karę pozbawienia wolności od dnia "[...]" czerwca 2003r. W związku z tym Starosta decyzją z dnia "[...]" orzekł o utracie z dniem "[...]" czerwca 2003r. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Po zwolnieniu z zakładu karnego J. H. ponownie zgłosił się w urzędzie pracy w dniu 22 sierpnia 2005r. i przedłożył postanowienie z dnia "[...]" o przedterminowym zwolnieniu oraz świadectwo zwolnienia z dniem "[...]" z którego wynika, iż w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności nie był zatrudniony. W związku z tym decyzją z dnia "[...]" organ uznał go za osobę bezrobotną i odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 23 lutego 2006r. J. H. złożył wniosek o przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wskazano, iż z uwagi na fakt, iż w dniu 31 grudnia 2001r. wnioskodawca nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych organ uznał, iż jego uprawnienia nie mogą być rozpatrywane w oparciu o art. 150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lecz w oparciu o art. 150a ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem J. H. do 12 stycznia 2002r. spełnił warunek posiadania okresu uprawniającego do zasiłku wynoszącego co najmniej 30 lat, w tym 15 lat wykonywania prac uznanych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Nie spełnił natomiast warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, gdyż w okresie od 18 kwietnia 2000r. do dnia 16 czerwca 2003r. posiadał uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego. W związku z tym organ nie znalazł podstaw prawnych do przyznania mu prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Od decyzji tej odwołał się J. H. Podniósł, iż pobierał zasiłek przedemerytalny w okresie od 19 kwietnia 2000r. do 17 czerwca 2003r., a następnie został go pozbawiony z powodu odbywania kary pozbawienia wolności. Jednocześnie – jak podał – został poinformowany, iż zgodnie z regulacją przepisu art. 37 m w przypadku rejestracji w urzędzie pracy w terminie 30 dni od zwolnienia z zakładu karnego będzie spełniał warunki do powrotu na zasiłek przedemerytalny. Jednakże ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. została uchylona i brak było podstaw do wznowienia świadczenia, a żaden z przepisów przejściowych nie dawał mu prawa do powrotu do wcześniej przyznanego zasiłku przedemerytalnego. W związku z tym nie rozumie, dlaczego ma ponosić konsekwencje niestabilnego ustawodawstwa. Wskazał, iż zgodnie z art. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy spełnia warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż zarówno przepisy ustawy

o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jak i ustawy o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy nie dają podstaw do uznaniowego orzekania o świadczeniach w nich przewidzianych. W związku z tym ich przyznanie może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych przepisami prawa. Wskazano, iż ustawą nowelizującą z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustawodawca dostosowując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. wprowadził do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dniem 1 listopada 2005r. przepisy regulujące kwestię przyznawania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ustawodawca umożliwił w ten sposób powrót do ustalenia uprawnień wypłacanych z Funduszu Pracy osobom legitymującym się długoletnim okresem zatrudnienia, w tym uprawnień do zasiłku przedemerytalnego, które z powodu niemożności dokonania rejestracji pod rządami przepisów poprzedniej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001r. nie mogły skorzystać z możliwości nabycia praw w niej określonych. Przepisy te mają zatem zastosowanie do osób i spraw związanych z zasiłkiem przedemerytalnym, które nie miały wówczas ustalanych takich praw i nie nabyły tym samym prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego. Natomiast odwołujący się zarówno w dniu 31 grudnia 2001r., jak i w dniu 12 stycznia 2001r. pobierał zasiłek przedemerytalny przyznany decyzją z dnia "[...]". Podniesiono, iż zgodnie z art. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawa do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązujących w dniu 31 grudnia 2001r. przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. spełniała warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Ten ustęp z kolei stanowi, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. nie spełniała warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do świadczenia przedemerytalnego. Wskazano, iż ta regulacja nie będzie miała zastosowania do odwołującego się, gdyż w dniu 31 grudnia 2001r. nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych, lecz zasiłek przedemerytalny. W tym czasie nie posiadał także statusu osoby bezrobotnej. Natomiast odnosząc się do powołanego wyżej art. 150a ust. 1 wyjaśniono, iż osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego na tej podstawie musiała spełniać wszystkie warunki zawarte w art. 37j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Między innymi należało spełniać warunki do uznania za osobę bezrobotną i nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. J. H. nie spełniał warunków niezbędnych do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, gdyż zarówno w dniu 31 grudnia 2001r. jak i 12 stycznia 2002r. pobierał zasiłek przedemerytalny. W związku z tym organ uznał, iż odwołujący się nie spełnia warunków do nabycia zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 150a ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Odnosząc się do niezadowolenia odwołującego się z powodu zmian w ustawodawstwie wyjaśniono, iż organ odwoławczy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów prawa. Skoro zaś przepisy dotyczące uprawnień do zasiłku przedemerytalnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący, to nie można przy ich stosowaniu kierować się uznaniowością uzasadnioną trudną sytuacją strony.

Na tę decyzję skargę wniósł J. H., zarzucając jej niezgodność z prawem. Podał, iż nie może zgodzić się z decyzją Starosty i Wojewody, którzy nie chcą przywrócić mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, który nabył w dniu 18 kwietnia 2000r. Podał, iż zasiłek ten był jego jedynym źródłem dochodu z tytułu ciężko przepracowanych lat, w trakcie których częściowo stracił zdrowie. Wyjaśnił, iż na skutek swojej bezmyślności trafił do zakładu karnego i w związku z tym zawieszono mu prawo do zasiłku, a następnie orzeczono o jego ustaniu. Po zwolnieniu z zakładu karnego zgłosił się do rejestracji w urzędzie pracy "[...]", lecz decyzję jaką otrzymał jest dla niego niezrozumiała, gdyż nie można pozbawiać człowieka tego co mu się należy, po przepracowaniu tylu lat z powodu jednego błędu. Wyjaśnił, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma pieniędzy na życie oraz opłaty i utrzymuje się jedynie ze świadczeń z pomocy społecznej. Podał, iż odwołuje się od każdej decyzji, lecz nie wie do kogo ma się zwrócić w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, iż organ nie orzekał o zawieszeniu wypłaty zasiłku przedemerytalnego, lecz o ustaniu prawa do jego pobierania. Wskazano ponadto, iż odnośnie pracy w pgr, to organy nie orzekały o jego prawie do świadczenia przedemerytalnego, gdyż w czasie wejścia w życie regulacji w tym zakresie miał przyznane prawo do zasiłku przedemerytalnego i nie składał wniosku w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nowelizacja ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.),na mocy której wprowadzono przepisy art. 150a – art. 150d stanowiła wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. (Sygn. akt K 19/02). W orzeczeniu tym stwierdzono niekonstytucyjność art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych w wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. 154 poz. 1793), w części jakiej przepis ten wyłączał nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy z uwagi na brak odpowiedniego vacatio legis. Ustawodawca zatem wprowadził przepisy umożliwiające uzyskanie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., dla osób które do dnia 12 stycznia 2002r. spełniły warunki do jego nabycia (art. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) oraz dla osób które do dnia 12 stycznia 2002r. nie spełniły warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001r. pobierały zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałyby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego (art. 150a ust.2 tej ustawy). Zatem obydwa te przepisy dotyczą osób, które nie uzyskały wcześniej prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, ale spełniły warunki do nabycia tych świadczeń i jedynie na skutek zmiany przepisów świadczeń tych nie uzyskały.

Wniosek skarżącego dotyczy natomiast zupełnie innej sytuacji. Uzyskał on bowiem prawo do zasiłku przedemerytalnego, które przyznano mu decyzją Starosty z dnia "[...]". Następnie zaś decyzją z dnia "[...]" prawo to utracił z dniem 17 czerwca 2003r., na podstawie art. 37n ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż przestał spełniać warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Zatem powyższe regulacje art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w ogóle nie mogą mieć zastosowania do skarżącego, gdyż dotyczą one jedynie osób które wcześniej nie uzyskały prawa do zasiłku przedemerytalnego (lub świadczenia przedemerytalnego) w drodze decyzji. Należy przy tym wskazać, iż na dzień wydania decyzji z dnia "[...]" skarżący spełniał przesłanki do przyznania mu zasiłku przedemerytalnego i taki zasiłek otrzymał. W oparciu o ten sam stan faktyczny organ nie może zatem przyznać kolejny raz zasiłku przedemerytalnego, gdyż tym zakresie była wydana decyzja ostateczna. Zgodnie zaś z art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną).

Skarżącemu należy jednak wyjaśnić, iż decyzja w niniejszej sprawie dotyczyła wyłącznie możliwości przyznania mu prawa do zasiłku przedemerytalnego w oparciu o wyżej powołane przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W takim bowiem tylko zakresie organy zatrudnienia "odzyskały" prawo do orzekania w sprawach dotyczących zasiłków przedemerytalnych oraz świadczeń przedemerytalnych. Zważyć bowiem należy, iż na mocy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120 poz. 1252) wszystkie zadania związane z realizacją zasiłków przedemerytalnych przyznanych na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przejął Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym organ nie mógł rozpatrywać zarzutów strony dotyczących ewentualnego "powrotu" do utraconego zasiłku przedemerytalnego, gdyż generalnie utracił kompetencje do orzekania w tych sprawach.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skarga podlega oddaleniu.