Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 644/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 104 i art. 155 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 84 ust. 1-4 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku [...] "M." S. K. złożonego w dniu [...] sierpnia 2016 r. – zmienił ostateczną decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...] zezwalającą na wycinkę drzew i krzewów z terenu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i [...] położonych w miejscowości Ś.: w pkt 3 wiersz 4 i 5 zmienił treść: "na działkach nr [...] i [...] w miejscowości Ś." na "na działce nr [...] poza obszarem wału/nasypu w miejscowości Ś.".

W uzasadnieniu organ podał, że Wójt Gminy G. ww. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. zezwolił [...] "M." S. K. na wycinkę 163 szt. drzew i 25 m2 krzewów rosnących na gruncie oznaczonym jako działka nr [...] i [...], położonym w miejscowości Ś., stanowiącym własność S. K. Następnie, ww. wystąpił do Wójta Gminy G. o zmianę ww. decyzji, w części dotyczącej zmiany lokalizacji nasadzeń zastępczych drzew i krzewów z działki nr [...] i [...] na działkę nr [...]. W piśmie z [...] sierpnia 2016 r. poinformowano wnioskodawcę, że wniosek zostanie rozpatrzony po uprawomocnieniu się ww. decyzji. W toku postępowania organ powziął z urzędu informacje, iż na terenie nieruchomości, na której planowane są nasadzenia zamienne, tj. działka nr [...] w m. Ś. posadowiony jest wał ziemny/nasyp, który zgodnie z zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] jest wykonany niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na rekultywację terenu objętego decyzją Marszałka Województwa z [...] listopada 2014 r. znak: [...]. Fakt ten ma znaczenie, bowiem wnioskodawca planuje dokonać nasadzeń na ww. wale/nasypie. Organ podał, że w dniu [...] listopada 2016 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2016 r. informujące o zobowiązaniu przedsiębiorcy - [...] "M." S. K. do zlikwidowania wału/nasypu ziemnego i ponownego zdeponowania w wyrobisku odpadów z niego wydobytych, wykorzystanych do budowy wału.

Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 155 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Odwołanie od decyzji złożył S. K. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i skreślenie zapisu "poza obszarem wału/nasypu". Zarzucił naruszenie:

- art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zawartych w tym przepisie zasad m. in. zaufania do organów administracji publicznej, bezpieczeństwa prawnego obywateli oraz proporcjonalności, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji;

- art. 83d ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, w związku z użyciem w sentencji zapisów wyłączających, nie wynikających z przywołanego artykułu;

- art. 6-11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 155 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu w postępowaniu podstawowych zasad praworządności, celowości, pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, nieuwzględnieniu słusznego interesu obywatela i baczenia aby nie poniósł on szkody w postępowaniu.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., na podstawie art. 155, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 84 ustawy o ochronie przyrody, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu organ powołał brzmienie art. 155 § 1 k.p.a. i wskazał, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Postępowanie w tym trybie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej a zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Organ wskazał, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w odwołaniu, iż organ wskazując teren nasadzeń, ograniczając go do obszaru poza wałem/nasypem, działał niezgodnie z przepisami prawa. Organ podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż organ z mocy art. 83d ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody ma uprawnienie do wskazania miejsca nasadzeń. Słusznie zatem wziął pod uwagę okoliczności dotyczące ewentualnej likwidacji nasypu. Mimo, iż w tej kwestii toczy się odrębne postępowanie Wójt Gminy zasadnie wziął pod uwagę stanowisko Marszałka Województwa zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. informujące o zobowiązaniu S. K. do zlikwidowania wału/nasypu. Organ podał, że powierzchnia działki nr [...] wynosi [...] ha i stanowi wyrobisko pocegielniane powstałe w wyniku eksploatacji iłu warstwowego. Jak wynika z akt sprawy teren działki jest tak duży, iż wyłączenie z nasadzeń powierzchni wału/nasypu nie uniemożliwi stronie wywiązania się z obowiązku dokonania nasadzeń. Organ wskazał nadto, że z zarządzenia pokontrolnego [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, że do budowy wału użyto popiołów - odpadów z odzysku, zaś z pisma z dnia [...] sierpnia 2016 r. wynika, iż z powierzchni wału wystają kawałki folii. Zatem chociażby biorąc pod uwagę jakość materiałów użytych do budowy wału, organ I instancji zasadnie, zdaniem organu II instancji, wyłączył powierzchnię wału z nasadzeń.

S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...], wydana na podstawie art. 155 k.p.a. oraz art. 84 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o ochronie przyrody w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, wskazując na naruszenie:

1) art. 15 k.p.a. w związku z nierozpoznaniem przez SKO sprawy, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa;

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w związku z nierozpatrzeniem materiału dowodowego oraz nie odniesieniem się do istotnych dla sprawy dowodów przedstawionych przez skarżącego;

3) art. 12 ust. 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie zarzutów odwołania, co uchybia zasadzie wnikliwości rozpatrywania sprawy;

4) art. 6-11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 155 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu w postępowaniu podstawowych zasad praworządności, celowości, pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, nieuwzględnieniu słusznego interesu obywatela i baczenia, aby nie poniósł on szkody w postępowaniu;

5) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z nie uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości i nie przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;

6) art. 83d ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, w związku z użyciem w sentencji zapisów wyłączających, nie wynikających z przywołanego artykułu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od zarzutów, żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Podstawę orzekania sądu administracyjnego stanowią akta sprawy administracyjnej przekazane przez organ wraz ze skargą i odpowiedzią organu na skargę.

W wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd administracyjny może ją wyeliminować z obrotu prawnego w przypadku stwierdzenia, iż narusza ona prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (treść decyzji), prawo procesowe w stopniu, który mógł mieć wpływ na ten wynik (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). Uchylenie decyzji może też nastąpić w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W przypadku zaś stwierdzenia przyczyn, o jakich mowa w art. 156 k.p.a., sąd administracyjny stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przypadek kwalifikujący się do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zachodzi wówczas, gdy zostanie wykazane, że może zachodzić związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem przepisów proceduralnych a treścią rozstrzygnięcia, tj. wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wynik rozstrzygnięcia mógłby być inny, a stwierdzone uchybienia były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Kontrola sądowa przeprowadzona według przytoczonych zasad wykazała, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na treść wydanej decyzji.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...], wydana na podstawie 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz art. 84 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.) w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o wydanie zezwolenia na usuniecie drzew i krzewów, Wójt Gminy G. decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] zezwolił ww. na wycinkę drzew i krzewów z terenu nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] w miejscowości Ś., gm. G. W pkt 3 rozstrzygnięcia wydanej decyzji, organ uzależnił wydanie zezwolenia na usunięcie drzew zastąpieniem ich drzewami i krzewami innymi. Nakazał nasadzić w terminie do 30 października 2017 r. drzewa z prawidłowo ukształtowaną koroną i systemem korzeniowym oraz 25m2 krzewów na terenie zrekultywowanego wyrobiska pocegielnianego i wskazał jako miejsce nasadzeń działki nr [...] i [...] w miejscowości Ś., które pozostają we władaniu wnioskodawcy.

Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że zezwolenie zostało odebrane przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2016 r., a w dniu [...] sierpnia 2016 r. skarżący złożył wniosek do Wójta Gminy G. o zmianę decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. zezwalającej na wycinkę drzew i krzewów. Z treści żądania zawartego we wniosku nie wynika, na podstawie jakich przepisów skarżący domaga się zmiany rozstrzygnięcia. W podaniu wnosi on jedynie o wyrażenie zgody na zmianę lokalizacji nasadzeń odtwórczych drzew i krzewów, a w motywach wniosku wyjaśnia, że założył przy procesie opracowania wniosku o wycinkę drzew i krzewów, iż rekultywacja wyrobiska poglinowego będzie przebiegała sprawnie. Dlatego zaproponował działki nr [...] i [...]. Sytuacja jednak zmieniła się. Z powyższych względów wnioskodawca wystąpił o wyrażenie zgody na lokalizację nowych nasadzeń drzewek na działce nr [...] od strony wschodniej, a krzewów od strony południowej.

W dniu złożenia wniosku o zmianę, decyzja z dnia [...] lipca 2016 r. nie była ostateczna. Wniosek o jej zmianę wpłynął w terminie otwartym dla wniesienia odwołania. Organ uznał, że żądanie jest wnioskiem złożonym na podstawie art. 155 k.p.a., odczekał tym samym do czasu, aż decyzja w jego ocenie uprawomocni się i przychylił się do żądania wnioskodawcy, dokonując zmiany decyzji z [...] lipca 2016 r. w ten sposób, że w pkt 3 wiersz 4 i 5, zmienił treść fragmentu: "na działkach nr [...] i [...] w miejscowości Ś." i zastąpił go brzmieniem: "na działce nr [...] poza obszarem wału /nasypu w miejscowości Ś.".

Mimo, że spór w przedmiotowej sprawie dotyczy miejsca nasadzeń zastępczych określonego w decyzji zmieniającej, powodem wadliwości wydanych rozstrzygnięć przez organy obydwu instancji są okoliczności, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, korzystając z kompetencji wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wobec powyższego, zarzuty podniesione w skardze nie mają wpływu na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, istotne jest to, że organ w dniu złożenia wniosku o zmianę zezwolenia na wycinkę drzew, w zakresie numeru działki dotyczącej miejsca nasadzeń zastępczych, powinien przede wszystkim mieć na uwadze, że podanie wpłynęło w terminie otwartym na wniesienie odwołania. Poza tym, z treści wniosku nie wynikało w jakim trybie wnioskodawca domaga się zmiany decyzji o zezwoleniu na usuniecie drzew i krzewów, ponieważ w żądaniu nie wskazano żadnej podstawy prawnej.

Z powyższych względów, organ powinien mieć wątpliwości co do zastosowania trybu zmiany zezwolenia, które nie było jeszcze decyzją ostateczną. Należy pamiętać, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 15 k.p.a.). Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne (art. 16 § 1 zd. pierwsze k.p.a.).

Zgodnie z art. 129 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1). Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2).

Faktem jest, że decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2016 r. zawierała pouczenie o prawie do wniesienia odwołania za jego pośrednictwem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, a wniosek z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie został zatytułowany jako odwołanie i adresatem jego był organ I instancji. Nie zmienia to jednak tego, że z treści podania nie wynikało również, iż wnioskodawca domaga się wzruszenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Należy również zauważyć, że w przypadku złożonego przez skarżącego wniosku z dnia [...] sierpnia 2016 r. istniała możliwość potraktowania podania jako odwołania i zmiany orzeczenia na postawie art. 132 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Zabieg ten wymagał również wyjaśnienia ze skarżącym charakteru złożonego wniosku oraz upewnienie się co do jego adresata. Wobec powyższego należy przyjąć, że organ nie wyjaśnił ze skarżącym, w jakim trybie domaga się on zmiany zezwolenia.

Podkreślić również należy, że przy zastosowaniu art. 155 k.p.a., tak jak uczynił to organ, musimy mieć do czynienia z decyzją ostateczną, której zmiana może odbyć się wyłącznie za zgodą strony. Oznacza to związanie organu żądaniem zawartym we wniosku. W orzecznictwie i doktrynie przyjmowano, że weryfikacji w trybie art. 155 k.p.a. podlegają wyłącznie decyzje ostateczne – nie jest możliwa weryfikacja w tym trybie decyzji nieostatecznej (zob. wyrok NSA z 30 marca 1999 r. III SA 10/98, "Gazeta Prawna" 2005, nr 48, s. 5). Wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji nieostatecznej złożony w trybie art. 154 lub art. 155 k.p.a. jest przedwczesny, w związku z czym postępowanie w tej sprawie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Krakowie z 3 listopada 2009 r. II SA/Kr 952/09, LEX nr 531594). Poza tym, decyzja wydana w trybie art. 155 nie może pogarszać sytuacji wnioskodawcy (wyrok NSA z 15 lutego 1995 r. IV SA 1818/93, Prok. i Pr. – dodatek 1995, nr 9, poz. 46). Zgoda strony lub stron na zmianę lub uchylenie decyzji może być złożona w dowolnej formie. Jeżeli taka zgoda ma być wyrażona ustnie, a nie w formie pisemnej, to powinna być złożona do protokołu. W orzecznictwie stwierdzono, że zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 155 musi być udzielona wprost i wyraźnie – nie można jej domniemywać (zob. np. tezę drugą wyroku NSA z dnia 25 października 1999 r. IV SA 1714/97, LEX nr 47916; wyrok NSA z 15 lipca 1999 r. I SA 314/99, LEX nr 48557; tezę pierwszą wyroku NSA z 24 listopada 1998 r. I SA 380/98, LEX nr 45708; wyrok SN z 14 marca 1991 r. III ARN 32/90, OSNAPiUS 1992, nr 6, poz. 112).

W wyroku NSA z dnia 26 września 2017 r. sygn. akt II OSK 124/16 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl stwierdzono, że strona zgłaszając określone żądanie nie jest obowiązana wskazywać jednocześnie przepisów prawa znajdujących w danej sprawie zastosowanie, a to z tego względu, iż organy administracji publicznej mają obowiązek rozpatrywania sprawy podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w świetle wszystkich mogących mieć zastosowanie przepisów oraz udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, aby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.

W myśl zasady wyrażonej w art. 9 k.p.a., organy mają obowiązek informowania i wyjaśnienia stronom całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 k.p.a.), który powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe. Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a., żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery uznaniowej organu administracji. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, organy w ramach własnego uznania, bez zgody strony, dokonały zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., nie upewniając się czy wnioskodawca godzi się na ten tryb oraz czy decyzja jest ostateczna.

Powyższe działanie organów świadczy o naruszeniu przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] listopada 2016 r.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji powinien wezwać skarżącego o sprecyzowanie żądania, w jakim trybie domaga się zmiany decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew i krzewów. Wyjaśnienie powyższej kwestii jest o tyle istotne, że zakres decyzji objętej żądaniem zmiany musi być rozpoznawany z uwzględnieniem wymagań wynikających z przepisów ustawy o ochronie przyrody.

Obowiązki organu przed wydaniem decyzji wynikają z art. 83 ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z art. 83c ust. 1 tej ustawy, organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych. Podkreślić należy, że ustawodawca w art. 83c ust. 3 ustawy pozostawił uznaniu organu uzależnienie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu. Organ orzekając w tym zakresie na podstawie art. 83c ust. 4 ustawy o ochronie przyrody ma obowiązek brać pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu:

1) wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie;

2) wartość kulturową;

3) walory krajobrazowe;

4) lokalizację.

Zgodnie z art. 83c ust. 5 ww. ustawy organ, wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od przesadzenia tego drzewa lub krzewu, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do przesadzenia oraz następujące cechy przesadzanego drzewa lub krzewu:

1) rozmiar, w tym objętość bryły korzeniowej i wysokość;

2) kształt systemu korzeniowego;

3) kondycję;

4) długość okresu przygotowania go do przesadzenia.

Tak więc z art. 83c ust. 4 w związku z ust. 3 ustawy wynika, że organ ma obowiązek ocenić warunki dostępności do nasadzeń. Przede wszystkim w zakresie przystosowawczym, w oparciu o cechy przyrodnicze i lokalizacyjne.

Po prostu chodzi o to, aby nowym nasadzeniom zapewnić odpowiednie warunki do przystosowania, aby się przyjęły i rosły.

W pkt 3 decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. organ w ramach uznania administracyjnego na podstawie art. 83c ust. 3 ustawy o ochronie przyrody uzależnił wydanie zezwolenia od zastąpienia usuwanych drzew innym, i które należy nasadzić w terminie do dnia 30 października 2017 r. na terenie nieruchomości na działkach nr [...] i [...]. Dokonując zatem zmiany zezwolenia poprzez nałożenie obowiązku nasadzeń na działce nr [...] organ miał obowiązek uwzględnić warunki przyrodnicze, lokalizacyjne. Z uwagi zatem na przepisy ustawy o ochronie przyrody organ miał obowiązek w granicach uznania administracyjnego ocenić, czy istniejący wał/nasyp na działce nr [...] nadaje się do nasadzeń.

Należy mieć również na uwadze, że decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2016 r. posiada rozstrzygnięcie, którego punkty pozostają ze sobą w ścisłej zależności. Zezwolenie na usunięcie drzew (pkt 1 decyzji) zostało udzielone pod warunkiem wynikającym z punktu 3 rozstrzygnięcia: "uzależnić wydanie zezwolenia od zastąpienia ww. drzew i krzewów innymi". W punkcie 3 decyzji wskazano termin nasadzeń i ich miejsce. Zmiana powyższego warunku musi być rozważana w oparciu o wymagania wynikające z ustawy o ochronie przyrody.

Z powołanych przyczyn, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ związany będzie wynikającą z niniejszego uzasadnienia oceną prawną.