Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 453/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze sprzeciwu Ł.P na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej Ł.P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 4 grudnia 2020 r. Ł. P. (dalej: "strona", "skarżący") złożył wniosek o udzielenie przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego

w Koszalinie (dalej: "organ I instancji") informacji publicznej w zakresie:

1. udostępnienia kopii skargi złożonej w lutym 2016 r. przez T. spółkę z o.o. na pracowników komórki kontroli Pierwszego Urzędu Skarbowego w Koszalinie w związku z nienależytym wykonaniem ustawowych obowiązków służbowych i naruszeniem dóbr osobistych ww. Spółki w sposób narażający ją na szkodę wielkich rozmiarów, a w szczególności podczas kontroli podatkowej przeprowadzonej na podstawie upoważnienia do kontroli z dnia 2 kwietnia 2015 r. oraz z dnia 12 lutego 2015 r.

2. udzielenia informacji w jaki sposób ww. skarga została rozpatrzona, w tym przekazanie kopii pism Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Koszalinie lub innego właściwego organu stanowiącego odpowiedź na skargę, rozstrzygnięcie w jej przedmiocie, a także protokołu ze spotkania, które w sprawie ww. skargi odbyło się

w siedzibie Pierwszego Urzędu Skarbowego w Koszalinie.

Organ I instancji decyzją z dnia 15 grudnia 2020 r., nr 3210-SWW.0150.6.2.2020, UNP: 3210-20-022330, wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), art. 16 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., przywoływanej dalej jako: u.d.i.p."), art. 293 § 1 w zw. z § 2 pkt 3, art. 298 i art. 299 § 1-3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2018 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako: "o.p."), po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 4 grudnia 2020 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej przekazania kopii dokumentów związanych ze skargą złożoną przez ww. spółkę na pracowników komórki kontroli organu.

Organ I instancji wskazał, że wniosek w części dotyczącej udzielenia informacji

o sposobie rozpatrzenia wskazanej skargi został załatwiony pismem z dnia 15 grudnia 2020 r., nr 3210-SWW-0150.6.1.2020. Natomiast w pozostałej części (pkt 1 wniosku), po zapoznaniu się z treścią wniosku oraz żądanymi dokumentami, odmówił udostępnienia informacji publicznej.

Jak wskazał organ I instancji, art. 5 u.d.i.p. ogranicza możliwość udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę informacji niejawnych jak również na ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych, w tym tajemnicy skarbowej. Dane

w postaci kopii dokumentów, o których udostępnienie wnosi wnioskodawca mają charakter indywidualny i stanowią tajemnicę skarbową (art. 293 § 1 o.p.). W trybie ustawy u.d.i.p. mogą być udzielane jedynie informacje zbiorcze o podatnikach. Nie mogą być natomiast udostępniane żadne informacje indywidualne.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając naruszenie:

- art. 293 § 1 w zw. z § 2 pkt 3, art. 298 i art. 299 § 1-3 o.p. w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że dokumenty objęte wnioskiem o dostęp do informacji publicznej stanowią tajemnicą skarbową;

- art. 1 o.p., poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że przepisy o.p.,

w tym przepisy o tajemnicy skarbowej nie odnoszą się do spraw, do których nie stosuje się przepisów o.p., w tym nie stosuje się ich do skarg składanych w trybie art. 227 k.p.a. w zw. z art. 229 pkt 7 i art. 9 k.p.a.;

- art. 2 k.p.a., przez jego niezastosowanie, podczas gdy z jego treści wprost wynika, że to k.p.a., a nie o.p. normuje postępowanie w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII) przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych.

Decyzją z dnia 12 stycznia 2021 r., nr 3201-IWK.0150.5.2021.2, wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie uchylił decyzję organu I instancji z dnia 15 grudnia 2020 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, wskazał, że żądana przez stronę skarga z lutego 2016 r. złożona w trybie art. 227 w zw. z art. 229 pkt 7 i art. 9 k.p.a., nie była wytworzona przez organ władzy publicznej. Została sporządzona i podpisana przez osobę prywatną, co oznacza, że nie spełnia kryteriów dokumentu urzędowego i nie zawiera treści, której należałoby przypisać walor informacji publicznej. Objęta wnioskiem informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Nie jest to też dokument dotyczący informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Nie zachodzą zatem przesłanki do udostępnienia wnioskowanego dokumentu zgodnie z przepisami. Informacją publiczną w tym przypadku jest jedynie sam fakt wniesienia skargi przez ww. Spółkę, a nie treść skargi, bowiem nie wszystkie dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej, stanowią informację publiczną. W ocenie organu odwoławczego, skoro wnioskowana informacja nie podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie u.d.i.p., to w rozpoznawanej sprawie nie mogło dojść ani do jej udostępnienia, a więc do dokonania czynności materialno-technicznej, ani też do odmowy jej udostępnienia, czyli wydania decyzji administracyjnej. Zdaniem organu odwoławczego, w sytuacji, gdy żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej, organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie tego typu dokumentu prywatnego, powinien jedynie pisemnie poinformować wnioskodawcę, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji powinien ponownie przeprowadzić postępowanie dotyczące udostępnienia informacji publicznej na wniosek, informując o zaistniałych faktach.

Strona złożyła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję organu II instancji z dnia 12 stycznia 2021 r. wnosząc o uchylenie jej w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 15 grudnia 2020 r.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez błędną jego wykładnię oraz naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1, art. 6 i art. 10-14 u.d.i.p., a także art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, podczas gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie uzasadniał zastosowania tego przepisu

i pozwalał organowi II instancji rozstrzygnąć sprawę co do istoty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 114/21, w wyniku rozpoznania sprzeciwu, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 12 stycznia 2021 r.

Uzasadniając powyższy wyrok, Sąd podzielił stanowisko przyjęte przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że na gruncie sprawy mamy do czynienia z żądaniem udostępnienia dokumentu prywatnego, którym była skarga podmiotu skierowana do organu w trybie art. 227 i następne k.p.a. W ocenie Sądu, przymiot informacji publicznej bez wątpienia posiadają dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zatwierdzono lub podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw.

Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że dokumenty prywatne nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie Sąd zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy zaskarżoną decyzją w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., w świetle wniosków przyjętych przez organ odwoławczy co do charakteru żądanej informacji.

W ocenie Sądu, w opisanej wyżej sytuacji właściwym sposobem zakończenia sprawy winno być wydanie przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.

W konsekwencji prawidłowo stwierdzonego przez ten organ braku przymiotu informacji publicznej żądanego dokumentu, organ winien zastosować ww. przepis uwzględniając, że w sprawie zaszła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego przed organem I instancji.

Organ odwoławczy, po ponownym rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, decyzją z dnia 9 kwietnia 2021 r nr 3201-IWK.0150.5.2021.17 uchylił decyzję z dnia 15 grudnia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał na treść art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2 u.d.i.p., a następnie stwierdził, że objęta wnioskiem informacja, dotycząca udostępnienia skargi z lutego 2016 r. nie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępnie do informacji publicznej i nie zachodzą przesłanki do udostępnienia wnioskowanego dokumentu. Organ wskazał, że w sytuacji, gdy żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie tego typu dokumentu prywatnego, powinien jedynie pisemnie poinformować wnioskodawcę, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej.

Skarżący złożył sprzeciw od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję organu odwoławczego z dnia 9 kwietnia 2021 r., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 15 grudnia 2020 r., a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa sądowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie w szczególności:

1. art. 107 § 1 pkt 7 i 9 k.p.a., poprzez zamieszczenie w decyzji błędnego pouczenia, że od decyzji przysługuje skarga, podczas gdy od decyzji przysługuje sprzeciw, o którym mowa w art. 64a p.p.s.a.;

2. art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wskazanie błędnej podstawy prawnej decyzji , tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., podczas gdy rozstrzygniecie o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania jest wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.;

3. art. 138 § 2 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, podczas gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie uzasadniał zastosowania tego przepisu i pozwalał organowi II instancji rozstrzygnąć sprawę co do istoty;

4. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1, art. 6 i art. 10-14 u.d.i.p. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, tj. brak odniesienia się co do pkt 2 żądania wniosku o udostępnienie informacji publicznej i całkowite pominięcie i nie odniesienie się przez organ II instancji do kwestii udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii pism Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Koszalinie lub innego właściwego organu stanowiącego odpowiedź na ww. skargę T. Sp. z o.o. na pracowników komórki kontroli Pierwszego Urzędu Skarbowego w Koszalinie, rozstrzygnięcie w jej przedmiocie, a także protokołu ze spotkania, które w sprawie ww. skargi odbyło się w siedzibie tut. Pierwszego Urzędu Skarbowego w Koszalinie.

W uzasadnieniu skargi skarżący uszczegółowił ww. zarzuty.

W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje :

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w nich uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec zaistnienia okoliczności wskazanych w tym przepisie, zważywszy zwłaszcza na aktualną sytuację epidemiczną oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały zawiadomione, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z dnia 28 maja 2021 r. (pismo Sądu doręczono Skarżącemu w dniu 1 czerwca 2021 r.), co dało im możliwość zajęcia ewentualnego dalszego stanowiska w sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego z dnia 9 kwietnia 2021 r., która uchyliła decyzję organu I instancji z dnia 15 grudnia 2020 r. i przekazała sprawę z wniosku o udostępnienie skarżącemu informacji publicznej do ponownego rozpoznania.

Kontrola zaskarżonej sprzeciwem decyzji doprowadziła do wniosku, że decyzja podlega uchyleniu, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w sprzeciwie.

Przeprowadzona bowiem przez Sąd, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wykazała, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy, a więc skutkującym koniecznością jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), w tym w związku z naruszeniem art. 153 p.p.s.a.

Organ wydając zaskarżoną decyzję związany był bowiem, w świetle art. 153 p.p.s.a., oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 114/21. Według ww. przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Kontrola rozstrzygnięcia wydanego przez organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, polega przede wszystkim na dokonaniu oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez Sąd, ponieważ jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji.

Sąd w składzie tu orzekającym stwierdza, że organ ponownie rozpatrując sprawę nie zastosował się w pełni do oceny oraz nie wypełnił wytycznych zawartych w orzeczeniu tut. Sądu z 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 114/21, bowiem, po wydaniu ww. wyroku organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (w podstawie prawnej wadliwie wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. na co słusznie zwrócił uwagę skarżący), a więc uchylił zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji. Jednocześnie organ odwoławczy podzielił pogląd, że dokument w postaci skargi spółki, złożonej w trybie art. 227 k.p.a, którego udostępnienia żądał skarżący we wniosku z dnia 4 grudnia 2020 r., ze względu na walor dokumentu prywatnego, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., przyznając, że wniosek skarżącego podlega załatwieniu w innej formie niż decyzja.

W ww. rozstrzygnięciu Sąd administracyjny przesądził bowiem, że żądanie we wniosku z dnia 4 grudnia 2020 r. udostępnienia kopii skargi złożonej w lutym 2016 r. przez T. spółkę z o.o. na pracowników komórki kontroli, jest żądaniem udostępnienia dokumentu prywatnego, zaś w rozumieniu u.d.i.p. dokumenty prywatne nie stanowią informacji publicznej. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela powyższy pogląd co do charakteru żądanego pisma przez skarżącego i odsyła w tym zakresie do uzasadnienia ww. wyroku, w którym kwestia ta została szczegółowo omówiona z powołaniem przepisów prawa, orzecznictwa sądów administracyjnych oraz poglądów doktryny. Nie jest zasadne w tym miejscu przytaczanie całości argumentacji przedstawionej przez Sąd w tym zakresie.

Ze względu na omówiony wyżej zasięg oddziaływania wyroku z dnia 16 marca 2021 r., którym objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie, należy przyjąć, że sformułowana w nim została wiążąca w sprawie ocena prawna oraz został wytyczony kierunek działania organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Te okoliczności mają w świetle art. 153 p.p.s.a. zasadnicze znaczenie również przy rozpoznawaniu sprawy przez Sąd w niniejszym postępowaniu, dotyczącym oceny legalności decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej uchylającej decyzję wydaną przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Koszalinie. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę dokumentację, jaką dysponował organ odwoławczy w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w niniejszej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny i wytycznych sformułowanych w powyższym wyroku. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do zmiany stanu prawnego będącego podstawą oceny prawnej Sądu jak i jego zaleceń, jak również nie została ujawniona żadna zmiana w zakresie okoliczności faktycznych, zaistniała po wydaniu poprzedniego wyroku, mogąca mieć znaczenie dla oceny sposoby załatwienia sprawy. Nie zaistniały zatem okoliczności mogące uzasadniać nieaktualność oceny prawnej i wytycznych wyrażonych we wskazanym wyroku, wyłączające obowiązek zastosowania normy z art. 153 p.p.s.a. zarówno przez organ, jak i przez Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu. Wyrok ten nie został też wzruszony w przewidzianym trybie i pozostaje prawomocny. W tej sytuacji, rozpatrując ponownie sprawę zainicjowaną wnioskiem skarżącego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej obowiązany był uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w powołanym wyroku, by nie narazić się na zarzut naruszenia zasady określonej w art. 153 p.p.s.a. Ocena ta niewątpliwie determinowała również stanowisko, jakie organ ten powinien zająć w kwestii ostatecznego zakończenia postępowania.

Organ odwoławczy zupełnie natomiast pominął, że w ww. wyroku z dnia 16 marca 2021 r., Sąd wskazał nie tylko, że skoro informacja objęta wnioskiem nie stanowi informacji publicznej, to oznacza, że zakończenie sprawy winno nastąpić w formie zwykłego pisma zawiadamiającego wnioskodawcę o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej, ale także – co istotne – że w sprawie nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Sąd stwierdził tam także dalej, że w sprawie zaszła sytuacja bezprzedmiotowości dalszego prowadzenia postępowania i rozstrzygania oraz że organ odwoławczy winien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. i umorzyć postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji. Takie zdanie, w ocenie Sądu rozpoznającego ponownie sprawę, jest równoznaczne z bezwzględnym nakazaniem organowi odwoławczemu umorzenia postępowania, do którego organ nie zastosował się.

Wskazać należy, że stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., którego zastosowanie nakazał w sprawie Sąd, organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

Organ odwoławczy nie ma swobody w wyborze sposobów zakończenia postępowania odwoławczego. Musi on pozostawać w ścisłej korelacji z okolicznościami faktycznymi i prawnymi sprawy. Co prawda przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., inaczej niż przepis art. 138 § 2 k.p.a., nie precyzuje przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania pierwszej instancji, to jednak w doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a. Decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się zatem gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 września 2010 r., II SA/Wa 948/10; wyrok NSA z 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 17/06).

Oznacza to, że uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji o charakterze kasacyjnym, o której mowa w tym przepisie, podlega ograniczeniu, związanemu z wystąpieniem okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego brak możliwości wydania decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (w sposób negatywny lub pozytywny dla strony). Wynikać ona może z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych, np. przestało obowiązywać prawo będące podstawą orzekania w danej sprawie, albo przestał istnieć podmiot, którego praw i obowiązków postępowanie dotyczy, lub też w toku postępowania okazało się, że wszczęto je w sprawie niebędącej sprawą z zakresu administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie zachodzi ostatnia ze wskazanych okoliczności, bowiem załatwienie wniosku w zakresie udostępnienia dokumentu prywatnego nie podlega załatwieniu w trybie k.p.a., a więc w trybie postępowania administracyjnego. Zachodzi bezprzedmiotowość postępowania o charakterze przedmiotowym. Umorzenie postępowania I instancji zaś oznacza ostateczne zamknięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Wprawdzie sprawa nie została merytorycznie rozpoznana, to jednak z punktu widzenia proceduralnego sprawa została rozstrzygnięta i zakończona.

Zastosowania takiego rozstrzygnięcia procesowego wymagały okoliczności faktyczne i prawne rozpoznawanej sprawy. Wobec czego organ odwoławczy nie mógł, wbrew wywodom zawartym w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę, podejmować jakichkolwiek dalszych czynności w postępowaniu administracyjnym, tj. przekazywać sprawy organowi I instancji celem jej umorzenia.

Tymczasem wydana w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja, uchylająca odmowną decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, oznacza, że przed organem I instancji toczy się postępowanie administracyjne wywołane wnioskiem skarżącego z dnia 4 grudnia 2020 r., podczas gdy jest to sprzeczne z oceną wyrażoną przez Sąd w ww. wyroku z dnia 16 marca 2021 r. i czym organ odwoławczy był związany na podstawie art. 153 p.p.s.a.– tzn. że mamy do czynienia z bezprzedmiotowością dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego.

Reasumując, analizując zatem zaskarżoną decyzję w kontekście powyższego oraz przytoczonych wyżej oceny i wytycznych wyroku Sąd z dnia 16 marca 2021 r., Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdza, że organ odwoławczy po ponownym rozpoznaniu sprawy, uchylając się od umorzenia postępowania w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania naruszył art. 153 p.p.s.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. przez jego zastosowanie.

W związku z powyższym, uznając że zaskarżona decyzja narusza prawo, bowiem organ odwoławczy nie uwzględnił argumentów zawartych w uzasadnieniu wyroku uchylającego poprzednie rozstrzygnięcie, jak też nie zakończył postępowania, w sposób określony ww. wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a.

O kosztach, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy będzie zobowiązany do tego, aby zastosować się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 114/21 uchylającym zapadłe w sprawie wcześniejsze rozstrzygnięcie. Skoro w przypadku wniosku przewidziany jest inny tryb niż określone w przepisach k.p.a. to organ odwoławczy powinien doprowadzić do wyeliminowania z obrotu wadliwej decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym oraz formalnie zakończyć to postępowanie, wydaniem orzeczenia o jego umorzeniu.