Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 123/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7; art. 8; art. 77 § 1; art. 107 § 3; art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 2 pkt 5; art. 4 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
article: art. 1 ust. 2 pkt 2; art. 7a ust. 2 pkt 7; art. 7c; art. 39a ust. 1; art. 39j ust. 1; art. 39k ust. 1; art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b; art. 92a ust. 2, 8
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. r. Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ odwoławczy", "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") z dnia 7 listopada 2019 r., nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.500 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 21 września 2019 r. w K. przy ul. [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] Kontrolowanym pojazdem kierował P. S.. Przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz firmy E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w W. (dalej też jako "spółka E."). W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażera M. F. J. z P. M. na ul. [...] w K.. Kurs został zamówiony za pomocą aplikacji [...]. Przewóz kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. W trakcie czynności kontrolnych kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli drogowej:

1) orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,

2) orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,

3) wypisu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli drogowej z dnia 21 września 2019 r. o nr [...]

W toku postępowania administracyjnego na podstawie pisma Urzędu W. z dnia 2 października 2019 r. nr [...] (2.[...]) organ I instancji ustalił, że przedsiębiorca zatrudniający kierowcę (E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w W.) posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną 11 kwietnia 2019 r. przez Prezydenta W. w trybie zmiany licencji nr [...], jak również, że zgłoszoną przez przedsiębiorcę osobą zarządzającą transportem jest M. K.. Ponadto z powyższego pisma wynika także, iż pojazd marki [...] o nr rej. [...] nie został zgłoszony do wskazanej licencji.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 7 listopada 2019 r. na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.), dalej także jako "u.t.d." oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 21 września 2019 r. nałożył na M. K. karę pieniężną w wysokości 2.500 zł za naruszenie:

1) lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, to jest dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł);

2) lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, to jest dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł);

3) lp. 1.2. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, to jest dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika albo wypisu z licencji (500 zł).

Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie, w którym domagał się uchylenia decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenia postępowania. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2019 r. poz. 2196 ze zm., obecnie Dz.U. z 2021 r., poz. 735), dalej jako "k.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności poczynienie ustaleń nieznajdujących poparcia w materiale dowodowym. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ błędnie przyjął, iż kierowca był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy, w stosunku do którego adresowany jest obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie oraz psychologiczne. Pełnomocnik zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 39l ust. 1 pkt b u.t.d. oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Inspektor Transportu Drogowego uzasadniał, że w rozpatrywanej sprawie kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść przepisu art. 92a ust. 2 i ust. 8 w zw. z załącznikiem nr 4 do ustawy o transporcie drogowym określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wskazane w załączniku nr 4 do u.t.d. Wynika to z tego, że na podstawie art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 wskazanej ustawy, kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3.000 zł (ust. 4). Natomiast zgodnie z art. 92a ust. 8 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.

Według organu odwoławczego, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że w dniu kontroli kierowca P. S. wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz spółki E., nie posiadając ważnych na dzień kontroli orzeczeń: lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak również nie został wyposażony w wypis z licencji udzielonej E. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W chwili zatrzymania do kontroli wykonywany był przewóz okazjonalny osób w imieniu przedsiębiorcy E.. Osobą zarządzającą transportem w tym przedsiębiorstwie był na dzień kontroli skarżący M. K., dysponujący certyfikatem kompetencji zawodowych. Z tego względu był on zobowiązany upewnić się czy kierowca przed rozpoczęciem przewozu jest wyposażony we wszystkie wymagane prawem dokumenty, jak również czy został prawidłowo przeszkolony w zakresie obowiązku ich przechowywania i okazywania do kontroli. Zdaniem organu odwoławczego nie wywiązał się z powyższych obowiązków.

Organ odwoławczy nie zgodził się przy tym z zarzutami odwołania, że obowiązek kierowania na badania zdrowotne i psychologiczne jest adresowany do przedsiębiorców zatrudniających kierowców tylko na podstawie stosunku pracy. W ocenie skarżącego skoro skontrolowany kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy, a współpracował ze spółką E. jedynie na podstawie umowy zlecenia, to brak było podstaw do wymagania zaświadczeń o braku przeciwskazań zdrowotnych na stanowisku kierowcy. Organ II instancji nie podzielił zarzutów co do naruszenia art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co wynika bezpośrednio z art. 39j ust. 1 u.t.d. oraz art. 39k ust. 1 u.t.d. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wykładnia przepisów dokonana przez pełnomocnika strony jest niezasadna, gdyż obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne, stwierdzające brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy spoczywa na wykonawcach przewozów drogowych, niezależnie od charakteru współpracy z kierowcą. Interpretacja prezentowana przez pełnomocnika skarżącego powodowałaby nierówność traktowania podmiotów wykonujących przewozy drogowe, nakładając szersze obowiązki na podmioty zatrudniające kierowców w oparciu o stosunek pracy. Organ odwoławczy wskazał, iż art. 39j ust. 2 u.t.d. oraz art. 39 k ust. 2 u.t.d. odnoszą się do ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, ze zm.), ale wskazują jedynie na zakres i zasady wykonywania badań lekarskich / psychologicznych kierowców. W ocenie organu skarżący nie przedłożył również żadnych dowodów na potwierdzenie, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność za popełnienie naruszenia, ograniczając się wyłącznie do przedstawienia tez kwestionujących własną odpowiedzialność.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając:

1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował ze spółką E.;

2) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności poczynienie ustaleń niemających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy;

3) naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 w zw. z 39l ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d., poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie działającym pod nazwą E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych;

4) naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a to ze względu na fakt, że jak sam kierowca zeznał został on wyposażony w wypis licencji natomiast kierowca zapomniał go zabrać ze sobą w dniu kontroli.

5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

6) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w zakresie konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie;

7) naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącego wskazując na regulacje art. 39a ust. 1 pkt 3 i art. 39l ust. 1pkt 1 lit. b u.t.d. podnosił, że obowiązek kierowania na badania zdrowotne i psychologiczne jest adresowany do przedsiębiorców zatrudniających kierowców na podstawie stosunku pracy. Zwrócił również uwagę, że w innych sprawach Inspektor Transportu Drogowego nakazywał organowi I instancji w pierwszej kolejności weryfikować podstawę zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm.), gdyż rozpoznanie sprawy było konieczne, a z uwagi na istniejącą sytuację epidemiczną przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie było możliwości przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.t.d., które określają zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in. wtedy, jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) oraz nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany do kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne.

Konsekwencją naruszenia wskazanych obowiązków jest nałożenie kary pieniężnej. Stosownie bowiem do art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do u.t.d. (art. 92a ust. 8 u.t.d.). Stosownie do lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy również skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł (lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.). Z kolei niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł (lp. 1.2. załącznika nr 4 do u.t.d.). Powyższe naruszenia zostały stwierdzone w przedmiotowej sprawie.

Trzeba zauważyć, że stosownie do art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26 WE (Dz. Urz. UE L nr 300 z 14.11.2009 r., s. 51, ze zm.), dalej "rozporządzenia nr 1071/2009" - zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem – która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) – to jest cieszy się dobrą reputacją oraz posiada wymagane kompetencje zawodowe, i która:

a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;

b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz

c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.

Jednocześnie art. 7c u.t.d. stanowi, że mikroprzedsiębiorca może bez wyznaczania zarządzającego transportem, spełniającego warunki, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w art. 4 ust. 2 rozporządzenia.

Stosownie zaś do art. 7a ust. 2 pkt 7 u.t.d. we wniosku o udzielenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej należy wskazać między innymi, imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz numer certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem, o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 albo osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.

Przywołane powyżej przepisy definiują pojęcie osoby zarządzającej transportem, nakładając na przedsiębiorcę obowiązek wyznaczenia takiej osoby, o ile sam przedsiębiorca będący osobą fizyczną nie pełni tej funkcji. Przepisy te wskazują jednocześnie wymogi, jakie powinna spełnić osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie, w tym m.in. stosowne doświadczenie i posiadanie wiedzy (certyfikat). Celem ustanowienia funkcji osoby zarządzającej transportem jest zatem dbałość o należyte wykonywanie obowiązków związanych z organizacją i bezpieczeństwem transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy i osób oraz ich zgodności z unijnymi i krajowymi przepisami dotyczącymi transportu drogowego. Prawodawca wymaga, by osoba pełniąca funkcję zarządzającego transportem posiadała dobrą reputację oraz odpowiednią wiedzę, co będzie skutkowało zapewnieniem właściwej realizacji wymogów obowiązujących przewoźników. Jednocześnie sprawowanie funkcji zarządzającego transportem jest zajęciem wiążącym się z odpowiedzialnością za naruszenia określonych obowiązków w transporcie drogowym.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że osobą zarządzającą transportem w spółce E., w dacie dokonywania kontroli, był M. K..

Powyższych ustaleń organ dokonał w oparciu o informacje uzyskaną z Urzędu [...], który pismem z 2 października 2019 r. poinformował, że E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną 11 kwietnia 2019 r. w trybie zmiany licencji nr [...]. Wskazał też, że ostatnio zgłoszoną przez przedsiębiorcę osobą zarządzającą transportem był M. K.. Skarżący tych ustaleń nie kwestionował. Skarżący nie zwalczał także ustaleń dotyczących braku orzeczeń lekarskiego i psychologicznego oraz wypisu z licencji, jak również faktu nieposiadania ich przy sobie przez kierowcę w dniu kontroli.

Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżący jako osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie E. Sp. z o.o. Sp. k. w W. mógł w okolicznościach faktycznych tej sprawy zostać skutecznie obciążony administracyjną karą pieniężną za ujawnione w toku kontroli naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, kiedy organy nie dokonywały szczegółowych ustaleń faktycznych co do formy (podstawy) zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie kierowcy skontrolowanego w czasie przewozu drogowego osób, a w szczególności, czy był on w nim zatrudniony na podstawie umowy o pracę, czy też na innej zasadzie. W ocenie skarżącego, tylko bowiem zatrudnienie kierowcy na podstawie umowy o pracę dawałoby podstawę do nałożenie na niego administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. W innym przypadku kierujący nie był – według strony – w ogóle zobowiązany do posiadania tego rodzaju badań, których brak został w toku kontroli ujawniony. Odpowiedź na tak postawione pytanie jest pozytywna.

W sprawie niniejszej bezsporne jest, jak już powiedziano, że w dniu 21 września 2019 r. skontrolowano wykonywany w imieniu spółki E. przewóz drogowy osób, przez kierowcę, który nie posiadał badań lekarskich i psychologicznych, o jakich mowa w art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., jak również wypisu z licencji, o którym mowa w art. 87 ust.1 u.t.d. Z niekwestionowanych zeznań kierowcy wynikało zaś, że współpracuje ze spółką E., od której otrzymuje wynagrodzenie za przewozy osób. Pojazd służący do wykonywania przewozu nie jest jego własnością, jest wynajmowany spółce E.. Jego praca polega na przewozie osób, co odbywa się za pośrednictwem aplikacji "[...]". Jak wyjaśnił współpracę ze spółką E. rozpoczął w lipcu 2019 r. Przy rozpoczęciu współpracy został również poinformowany o tym, że spółka posiada wszystkie odpowiednie licencje. On w wypis licencji nie został wyposażony. Tego rodzaju ustalenie faktyczne było w sprawie zupełnie wystarczające do tego, aby stwierdzić wystąpienie naruszeń określonych w lp. 4.2., lp. 4.3 i lp. 1.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Ustalono również niewadliwie, że osobą zarządzającą transportem we wskazanej spółce był wówczas skarżący M. K., który - jak już wskazano - nie kwestionował ani ustaleń co do swojego statusu w spółce E., ani ustaleń co do braku orzeczeń lekarskiego i psychologicznego oraz nieposiadania ich przy sobie przez kierowcę w dniu kontroli, ani nieposiadania przez kierowcę wypisu z licencji niezbędnego do wykonywania przewozu drogowego. W skardze przyznał również, że kierowca był zatrudniony w spółce E. na podstawie umowy zlecenia.

W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że to na osobie zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie spoczywała odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących wyposażenia kierowcy w stosowne dokumenty i to niezależnie od formy ich zatrudnienia. Wbrew zarzutom skargi, organ w okolicznościach niniejszej sprawy nie przyjął, że skontrolowany kierowca był zatrudniony w spółce E. na podstawie umowy o pracę. Organ odwoławczy trafnie bowiem skonstatował, że bez znaczenia dla klasyfikacji prawnej odpowiedzialności skarżącego jest to, jaki konkretnie stosunek prawny łączył kierowcę z przedsiębiorcą. W ocenie Sądu, nie sposób, tak jak tego chce skarżący, przyjąć, że obowiązki związane z kierowaniem kierowców na badania lekarskie i psychologiczne w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym spoczywają wyłącznie na tych przedsiębiorcach, którzy zatrudniają kierowców na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, ze zm.) i tym samym brak było podstaw prawnych do nałożenia na przewoźnika niezatrudniającego kierowcy na podstawie umowy o pracę obowiązku skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne. W ustawie o transporcie drogowym brak jest bowiem zakazu zatrudniania kierowców na podstawie umów cywilnoprawnych. Stanowisko to potwierdza regulacja art. 92a ust. 6 u.t.d., który w kontekście kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, stanowi, że za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz.

Znajdujące się w art. 39j ust. 2 u.t.d. odwołanie do przepisów kodeksu pracy wskazuje jedynie na zakres i zasady wykonywania badań lekarskich kierowców, z zastrzeżeniem w ust. 3 art. 39j u.t.d., że zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Z powołanych wyżej przepisów art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. wynika wprost, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym, przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Jak zaś wyjaśniono w rozpoznawanej sprawie jednoznacznie ustalono, że kierowca wykonywał przewóz pasażera w imieniu przedsiębiorcy E. i na jego rzecz, co oznacza, że kierujący pojazdem powinien legitymować się stosownymi orzeczeniami o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Sąd zauważa, że obowiązek posiadania wypisu z licencji wynika wprost z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. zgodnie z którym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto - wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Konsekwencją istnienia wskazanych obowiązków jest penalizacja przewidzianych ustawą przypadków ich naruszenia. Bezspornym jest, że kierowca w trakcie kontroli takiego wypisu z licencji nie posiadał i nie okazał.

Na gruncie ustawy o transporcie drogowym za stwierdzone naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego odpowiada przede wszystkim podmiot wykonujący przewóz drogowy, a więc przedsiębiorca, nie zaś kierowca, który wykonuje tylko czynność faktyczną prowadzenia pojazdu. Ponadto, co istotne, kierowca, niezależnie od formy zatrudnienia (stosunek pracy, umowa o dzieło czy zasada samozatrudnienia), wykonuje jedną z czynności składającą się na sekwencję działań, których suma dopiero jest transportem drogowym w rozumieniu ustawy, za które (jako całość) odpowiada przedsiębiorca, czy osoba w jego imieniu zarządzająca transportem i to na nich spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności przedsiębiorca się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Odpowiedzialność kierowcy została uregulowana w ustawie odrębnie i jest objęta innymi sankcjami. Stanowisko takie znajduje aprobatę w orzecznictwie - por. np. wyroki WSA w Gdańsku sygn. akt III SA/Gd 204/13, WSA w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt II SA/Go 497/20, WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 826/20, WSA w Lublinie sygn. akt III SA/Lu 252/20 oraz powoływane tam wyroki NSA w sprawach sygn. akt: II GSK 716/10, II GSK 685/15 oraz II GSK 1985/17 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA".

Zauważyć również należy, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie były już rozpoznane sprawy skarżącego w zakresie jego odpowiedzialności jako zarządzającego transportem w spółce E. za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, czy też za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji (zob. orzeczenia w sprawach sygn. akt: III SA/Lu 826/20 i III SA/Lu 928/20, czy III SA/Lu 1078/20 i III SA/Lu 1071/20) i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela argumentację tam zwartą co do braku znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego formy zatrudnienia kierowcy u przedsiębiorcy.

Dlatego za bezzasadne należało uznać wszystkie zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności związanych z formą prawną zatrudnienia kierowcy. Okoliczność ta nie miała istotnego znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. odniósł się do zarzutów skarżącego co do konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w spółce E.. – str. 6 uzasadnienia decyzji organu II instancji.

Natomiast powoływanie się na stanowisko organu zaprezentowane w innych sprawach o odmiennym stanie faktycznym nie może mieć wpływu na wynik sprawy niniejszej. Bezpodstawny okazał się również zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 39a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 w związku z 39l ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d., poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie, podczas gdy kierowca nie był zatrudniony w kontrolowanym przedsiębiorstwie na podstawie stosunku pracy.

W okolicznościach tej sprawy prawidłowo za adresata zaskarżonej decyzji uznano skarżącego, jako osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie. Jak już wyjaśniono, na mocy art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem ponosi bowiem odpowiedzialność za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego i podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w tym przepisie. Ponadto zaprezentowana przez skarżącego wykładnia przepisów ustawy o transporcie drogowym stawiałaby w uprzywilejowanej pozycji przedsiębiorców zlecających wykonywanie przewozu kierowcom zatrudnianym na tzw. "umowach śmieciowych", co naruszałoby zasadę równości wobec prawa.

W oparciu o informacje uzyskane z Urzędu W. organy prawidłowo ustaliły, że osobą zarządzającą transportem w spółce E. w dniu kontroli był skarżący. W świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym zarządzający transportem jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym doboru takich kierowców, którzy będą posiadali stosowne uprawnienia do wykonywania przewozów. Kierowca wykonujący przewóz musi dysponować orzeczeniem lekarskim, orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwskazań zdrowotnych/psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak również powinien zostać wyposażony w wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, sankcjonowane jest odpowiednio w lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, co wynika z treści art. 92a ust. 8 ustawy, karą w wysokości 1.000 złotych za każde naruszenie. Z kolei niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji skutkuje wymierzeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł, co wskazane jest w lp. 1.2. załącznika nr 4 do u.t.d. W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły uzasadnione podstawy do nałożenia na skarżącego kar przewidzianych za trzy stwierdzone naruszenia w łącznej wysokości 2.500 zł.

Słusznie również oceniły organy, że brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie została wykazana i nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W szczególności okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, by stwierdzone naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. O ile na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważyć ustalenia organów, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania jej odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej. Nietrafne przy tym pozostaje stanowisko skargi, że skarżący nie miał wpływu na powstałe naruszenie bowiem wyposażył kierowcę w wypis licencji, a kierowca zapomniał go zabrać ze sobą w dniu kontroli. Kierowca zeznał bowiem wyraźnie, że nie został wyposażony w wypis z licencji, a jego zeznania nie zostały podważone.

Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Podsumowując, w ocenie Sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Organy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a ocena ta znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji, które odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Nie można zatem dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego wskazanych w art. 39a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 w związku z 39l ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d. Niezadowolenie zaś strony postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

W sytuacji zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 2.500 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, zachodziły tym samym podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy przyjętej przez niego podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).