Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1093/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 , art. 137 ust. 1 , 138 ust. 1 , art. 139 , art. 140 ust. 1-2 , art. 142 oraz art. 96 ust. 1b
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Mirosław Bator Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 28 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu działki skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] .11.2009 r., Starosta K. , działając na podstawie art. 136 ust. 3, ust. 137 ust. 1, 138 ust. 1, art.139, art. 140 ust. 1 - 3, art. 142 i art. 96 ust. 1"b" ustawy 21.08.1997 r., o gospodarce nieruchomościami tj Dz.U.z 2004 nr.261poz .2603 z późn.zm.- zwaną dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami) - po ponownym rozpatrzeniu wniosku E.K.-M. , H.S. i M.K. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, "na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30.08.2006 r. sygn. akt II SA/Kr 446/03" i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego orzekł:

1. o zwrocie działki nr 1 o pow. 0,3284 i działki nr 2 o pow. 0,0155 ha, obr. M. gm. W. , powstałych z podziału działki nr 3 , obr. [...] gm. W. objętej księgą wieczystą [...], w granicach wywłaszczonych parcel Ikat. [...] i Ikat. [...], b. gm. kat. M. , na rzecz E.K.-M. (c. K. i G. ) w 1/3 części, - H.S. (c. K. i G. w 1/3 części, M.K. (c. K. i G. ) w 1/3 części;

2. o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty 3.033,90 zł., odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości.

W uzasadnieniu podniesiono co następuje.

1. decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...].10.1969 r. Nr [...], wydaną w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nastąpiło odjęcie prawa własności nieruchomości składającej się z parcel: Ikat [...] o pow. 165 m2 i Ikat. [...] o pow. 4598 m2, b. gm. kat. M. , obj. Kw nr [...], przysługującego G.K. c. P. i R. - w całości.

2. Przedmiotowa nieruchomość była niezbędna Skarbowi Państwa na cele budownictwa, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1965 r. Nr [...] wydaną przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w K.

3. W toku prowadzonego postępowania wnioskodawczyni G.K. zmarła, a na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 30.01.2002 r. Sygn. akt [...] spadek po niej nabyły dzieci: E.K.-M. , H.S. i M.K. - po 1/3 części.

4. Analiza dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej wykazała, że w wyniku założenia nowej ewidencji gruntów położone w b. gm. kat. M. parcele, w tym również parcele Ikat. [...] i Ikat. [...] utworzyły działkę ewidencyjną nr 4 o pow. 167,87 ha, położoną w obrębie M. jedn. ewid. W. - stanowiącą własność Skarbu Państwa, którą na wniosek Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo -Budowlanego w ramach regulacji stanu prawnego, decyzją Urzędu Gminy W. z dnia [...].02.1987 r. nr [...] przekazano w zarząd i użytkowanie Ministerstwa Obrony Narodowej. Dla przedmiotowej działki założono księgę wieczystą Kw [...], w której w dziale II jako właściciela wpisano Skarb Państwa - Ministerstwo Obrony Narodowej. Operatem pomiarowym z dnia 01.07.1988 r. działka nr 4 o pow. 167,87 ha podzieliła się na działki: nr 5 o pow. 166,2334 ha i nr 6 o pow. 1,6366 ha. Z kolei działka nr 5 o pow. 166,2334 ha operatem pomiarowym z dnia 21.02.1990 r. podzieliła się na działkę nr 7 o pow. 0,8140 ha oraz działkę nr 8 o pow. 165,4194 ha, która następnie operatem pomiarowym z dnia 17.12.1996 r. podzieliła się na działki nr 9 o pow. 164,8395 ha i nr 10 o pow. 0,5799 ha. Operatem pomiarowym z dnia 09.03.2000 r. działka nr 9 o pow. 164,8395 ha podzieliła się na działki: nr 11 o pow. 2,2206 ha, nr 12 o pow. .21,6870 ha, 13 o pow. 1,9488 ha i nr 14 o pow. 138,9831 ha. Następnie operatem pomiarowym z dnia 24.07.2000 r. działka nr 12 o pow. 21,6870 ha podzieliła się na działki: nr 15 o pow. 21,56 ha, nr 16 o pow. 0,0152 ha i nr 17 o pow. 0,1089 ha, a działka nr 18 pow. 138,9831 ha podzieliła się na działki: nr 19 ow. 138,97 ha i nr 20 ow. 0,01 ha.

Dalej operatem pomiarowym z dnia 31.12.2000 r. działka nr 19 pow. 138,97 ha, obr. M. gm. W. odzieliła się na działki: nr 21 ow. 0,5318 ha i nr .22 pow. 138,4404 ha. Następnie operatem pomiarowym działka nr 22 ow. 138,4404 ha, obr. M. gm. W. podzieliła się na działki: nr 23 pow. 2,7672 ha, nr 24 pw. 20,0003 ha, nr 25 pow. 0,5448 ha i nr 26 pow. 115,1281 ha. Z kolei operatem pomiarowym działka nr 24 pow. 20,0003 ha, obr. M. gm. W. podzieliła się na działki: nr 27 pow. 0,0307 i nr 28 pow. 19,9696 ha. Natomiast operatem pomiarowym z dnia 21.01.2003 r. działka nr 15 pow. 21,56 ha podzieliła się na działki: nr 29 pow. 17,2027 ha, nr 30 pow. 3,0005 ha, nr 31 pow. 0,5555 ha i nr 32 pow. 0,8042 ha. Operatem pomiarowym z dnia 18.10.2004 r. nr [...] nr 33 pow. 17,2027 ha podzieliła się na działki: nr 34 pow. 9,2553 ha i nr 35pow. 7,9474 ha.

5. Z porównania mapy katastralnej z mapą ewidencji gruntów, wykonanego przez geodetę uprawnionego J.K., 28.05. 2002 r. wynika, że wnioskowane do zwrotu parcele: Ikat [...] i Ikat. [...] b. gm. kat. M. odpowiadają częściom działek ewidencyjnych: nr 15 i nr 24,

6. Projektem podziału nieruchomości, sporządzonym przez geodetę uprawnionego M.C. przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 07.09.2009 r. działka nr 28 o pow. 19,9696 ha, obr. M. gm. W. , podzieliła się na działki: nr 36 opow. 0,8330 ha, nr 37 o pow. 0,5179 ha, nr 38 o pow. 0,3538 ha, nr 39 o pow. 0,6517 ha, nr 40 o pow. 0,1751 ha, nr 41 o pow. 0,3284 ha, nr 42 o pow. 0,0155 ha i nr 43 o pow. 17,0837 ha. Powstałe w ten sposób działki: nr 1 o pow. 0,3284 ha i nr 2 o pow. 0,0155 ha, obr. [...] gm. W. odpowiadające częściom wywłaszczonych parcel Ikat. [...] i Ikat. [...] b. gm. kat. M. , stanowią przedmiot zwrotu objęty niniejszą decyzją.

7. Z wydanego przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych, Ekspozytura w K. , odpisu [...] wynika że objęta jest nią między innymi działka nr 28 . a jej właścicielem jest Skarb Państwa - Ministerstwo Obrony Narodowej.

8. Starosta K. decyzją z dnia [...].10.2002 r. (nr [...] orzekł o odmowie zwrotu części działek: nr 15 i nr 24 , położonych w M. gm. W. , w granicach wywłaszczonych parcel gruntowych Ikat [...] i Ikat. [...] b. gm. kat. M. , na rzecz: E. K.-M. H.S. i M.K. , a Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawców decyzją z dnia [...].02.2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. ale wyrokiem z dnia 30.08.2006 r., (sygn. akt II SA/Kr 446/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w punkcie l stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu l instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w zakresie działki ewidencyjnej nr 15 położonej w M. gm. W. , w skład której weszły części wywłaszczonych parcel gruntowych 1. kat [...] i 1. kat.[...] b. gm. kat. M. , a w punkcie 2. w pozostałym zakresie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. Na skutek skargi kasacyjnej Wojewody Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8.02.2008 r. (sygn. akt l OSK 105/07) uchylił zaskarżony wyrok w punkcie l i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, który wyrokiem z dnia 3.06. 2008 r. (sygn. akt II S.A/Kr 357/08) w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości w zakresie działki nr 15 położonej w M. gm. W. , skargę E.K.-M. , H.S. , i M.K. oddalił.

9. Tak więc przedmiotem sprawy jest roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w zakresie dotyczącym części parcel gruntowych: Ikat [...] i Ikat. [...] b. gm. kat. M. , aktualnie odpowiadających częściom działki nr 3 (poprzednie oznaczenie nr 24 ), obr. M. gm. W. , czyli dz.ewid. nr 1 i nr 2 ,

10. W przedmiotowej w sprawie bezspornym jest, iż E.K.-M. , H.S. i M.K. są spadkobiercami poprzedniego właściciela wywłaszczonych nieruchomości, a prawo własności przedmiotowej nieruchomości Skarb Państwa nabył w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Przedmiotowe nieruchomości od samego początku były zbędne na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, w rozumieniu przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym należy orzec o ich zwrocie na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela.

Odwołanie Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. nie zostało uwzględnione i Wojewoda decyzją z dnia [...].07.2010 r. (znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu co następuje.

- zaskarżona decyzja wydana została w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30.08. 2006 r.(sygn. akt II Sa/Kr 446/03), który w punkcie II wyroku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji w zakresie odmowy zwrotu części działki nr 24 położonej w M. gm. W. , w granicach wywłaszczonych parcel gruntowych Ikat. [...] i l kat. [...]. gm. kat. M W swoim uzasadnieniu Sąd wskazał, iż "w świetle bezspornych okoliczności związanych z wywłaszczeniem, konkretny cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości jest oczywisty.

Wynika on wprost z osnowy decyzji o wywłaszczeniu "na cele budownictwa", powtórzony w uzasadnieniu tej decyzji "na cele budownictwa zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia 5.08.1965 r., wydanej przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. ". Zatem powołana w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej decyzja o lokalizacji szczegółowej zawiera dookreślenie celu wywłaszczenia precyzując go w sposób jednoznaczny "budowa magazynów". Jest bezspornym w sprawie, że cel ten nigdy nie został zrealizowany. Powołana natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewody, wcześniejsza decyzja lokalizacyjna nr [...] z dnia 21.04.1965 r. (nr [...]) wydana przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nie ma znaczenia dla ustalenia celu wywłaszczenia wobec jednoznacznego sprecyzowania go w późniejszej, powołanej w decyzji wywłaszczeniowej, decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 5.08.1965 r." - organ II instancji poparł ustalenia organu l instancji co do zbędności działek na cel określony w decyzji a ponadto zwrócił uwagę, na treść art. 153 p.o.p.s.a wskazując, że jest związany poglądem orzekającego w sprawie Sądu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł Skarb Państwa - Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K. , i zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., "co skutkowało błędną oceną celu wywłaszczenia wskazanego w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...].10.1969r. orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości składającej się z parcel l.kat. [...] i l.kat. [...] b. gm. kat. M. " wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wywiódł, że skoro załącznik graficzny do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] nie został odnaleziony, konieczne jest w celu prawidłowego zinterpretowania celu wywłaszczenia odwołanie się do dokumentacji wywłaszczeniowej oraz dotyczącej lokalizacji inwestycji objętych decyzją wyżej wymienioną oraz decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] wydaną przez ten sam organ w dniu 21.04.1965 r. Decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia 21.04.1965r. ustalała lokalizację terenów wojskowych na terenie położonym w P. oznaczonym na załączonym planie. Z ustaleń organu l instancji wynika, że analiza mapy katastralnej (kserokopia znajduje się w aktach sprawy), na której zaznaczone są granice lokalizacji szczegółowej Nr [...] obejmujące obszar wojskowy na terenie tzw. "P. " pozwala w-sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, że wywłaszczone parcele l.kat. [...] i l.kat. [...] b. gm. kat. M. znajdowały się w granicach obszaru objętego powyższa lokalizacja, ponieważ położone są na P. Zachodzi sprzeczność w decyzji wywłaszczeniowej pomiędzy jej sentencją a uzasadnieniem, bowiem orzeczono o wywłaszczeniu parcel, które znajdowały się w obszarze w ogóle nie przeznaczonym na realizację magazynów, gdy tymczasem w uzasadnieniu odwołano się do decyzji Nr [...] ustalającej lokalizację szczegółową magazynów, które miały być zrealizowane na innym terenie. W tej sytuacji decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr' [...] (której załącznik graficzny obejmuje wywłaszczone parcele) ustalająca lokalizację szczegółową terenów wojskowych w P. ma zasadnicze znaczenia dla ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Wywłaszczone parcele l.kat. [...] i l.kat. [...] znajdują się na terenie placu ćwiczeń "[...]. , na którym zostały zrealizowane budowle właściwe ze względu na jego przeznaczenie. Na powyższe wskazuje dokumentacja z lat 1971-1972, rozliczająca wykonanie zadania inwestycyjnego pod nazwą obiekty zamienne [...]. Z uwagi na funkcję placu ćwiczeń wojskowych nie ma znaczenia, że budowle te nie zostały usytuowane na wywłaszczonej nieruchomości. Istotne natomiast jest, że wywłaszczone parcele znajdowały się na terenie przeznaczonym na tzw. "autodrom" służący dla ćwiczeń jazdy samochodami ciężarowe - terenowymi i gąsienicowymi a w pozostałej części stanowiły pas terenu oddzielający od siebie "autodrom" i ośrodek zurbanizowany. Dla oceny zbędności nie ma znaczenia obecny sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości, stwierdzony w czasie oględzin"w dniach 30.04.2001 r., oraz 03.08.2009 r. O zbędności nie można mówić gdy cel ten został na nieruchomości zrealizowany, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie czy w ogóle zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta. Dokonana przez organ wydający zaskarżoną decyzję gramatyczna wykładnia decyzji wywłaszczeniowej z pominięciem pozostałego materiału dowodowego prowadzi do błędnej oceny celu wywłaszczenia parcel l.kat. [...] i l.kat. [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego - jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 póz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy lit. "c").

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. który działając na podstawie art. 136 ust. 3, ust. 137 ust. 1, 138 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1-2, art. 142 oraz art. 96 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami) - orzekł - o zwrocie nieruchomości szczegółowo opisanej decyzją a także o zwrocie uprzednio ustalonego odszkodowania. W ocenie orzekających organów przedmiotowa nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia. Z powyższym poglądem usiłuje polemizować skarżący Rejonowy Zarząd Infrastruktury.

Sąd w całości podziela argumentacje orzekających organów i zwraca przede wszystkim uwagę na treść zapadłego w dniu 30.08.2006 r., wyroku Sądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn.akt II Sa/Kr 446/03) w tej samej sprawie. Zgodnie z art. 153 p.o.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Otóż w uzasadnieniu co dopiero cytowanego wyroku Sąd orzekł, że : A/a wywłaszczonych dziatkach nigdy nie został realizowany cel wywłaszczenia w postaci budowy magazynów ani innych obiektów budowlanych, l dalej, że "w świetle bezspornych okoliczności związanych z wywłaszczeniem, konkretny cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości jest oczywisty. Wynika on wprost z osnowy ww, decyzji o wywłaszczeniu; "na cele budownictwa", powtórzony w uzasadnieniu tej decyzji "na cele budownictwa zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia 5.08. 1965 r., wydanej przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K". Zatem powołana w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej decyzja o lokalizacji szczegółowej zawiera dookreślenie celu wywłaszczenia precyzując go w sposób jednoznaczny "budowa magazynów". Jest bezspornym w sprawie , że cel ten nigdy nie został zrealizowany."

Pogląd ten wiązał orzekające organy a podjęte w skardze próby pominięcia go nie mogą doprowadzić do uwzględnienia skargi. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie - co nie nastąpiło. Tym samym zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu l instancji nie można zarzucić naruszenia prawa

W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 p.o.ps.a należało orzec jak w sentencji.