Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4592/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 492 par. 1 pkt 1 i par. 2.
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity
article: art. 37ap ust. 1 pkt 2, art. 101 pkt 4.
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej U. F. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2392/15 w sprawie ze skargi U. F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od U. F. Sp. z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 11 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2392/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę U. F. Sp. z o.o. (dalej także: "U. F.", "strona", "skarżąca") z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez sąd I instancji wynika, że 18 grudnia 2013 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej: "WIF") otrzymał od Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej: "GIF") pismo, do którego załączono kopie faktur świadczące o tzw. "odwróconym łańcuchu dostaw", pozyskane w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w L.. Analiza faktur wykazała, że spółka P. S. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: "S.") prowadząca aptekę o nazwie "J." położoną w Ł. przy ul. J. [...] dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A.-F. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Ł.. Ustalono, że produkty lecznicze posiadają kategorię dostępności "wydawane z przepisu lekarza – Rp" na podstawie recepty.

W dniu 24 stycznia 2014 r. inspektorzy Ł. Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego przeprowadzili kontrolę doraźną w aptece ogólnodostępnej o nazwie "J." położonej w Ł. przy ul. J. [...] prowadzonej przez spółkę S.. Kontrolą objęto okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r. Inspektorzy w trakcie kontroli dokonali przeglądu faktur sprzedaży produktów leczniczych zarejestrowanych w programie komputerowym. Nie stwierdzono tam faktur VAT sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A.-F. Sp. z o.o. S.K.A., natomiast stwierdzono sprzedaż produktów leczniczych do aptek innych przedsiębiorców, jak również zakup produktów leczniczych od aptek prowadzonych przez innych przedsiębiorców.

W dniu 25 kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego wpłynął wniosek spółki UP Farm o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki o nazwie "J." w Ł. przy ul. J. [...] udzielonego dla spółki S., przez zmianę oznaczenia podmiotu uprawnionego do prowadzenia apteki. Uzasadnieniem wnioskowanej zmiany było postanowienie o przeniesieniu całego majątku spółki przejmowanej S. na spółkę U. F., jako spółkę przejmującą.

Decyzją z [...] czerwca 2014 r. WIF zmienił zezwolenie z [...] sierpnia 2001 r. w ten sposób, że dotychczasowe określenie przedsiębiorcy: P. S. Sp. z o.o. zastąpiono nowym określeniem: U. F. Sp. z o.o. Dotychczasową nazwę apteki w brzmieniu "J.", zastąpiono nową nazwą "B. Z.".

Następnie decyzją z [...] stycznia 2015 r., nr [...] WIF cofnął spółce U. F. zezwolenie udzielone na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "B. Z." zlokalizowanej w Ł. przy ul. J. [...].

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do GIF, który utrzymał ją w mocy decyzją z [...] czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zebrany materiał dowodowy w pełni uzasadnia cofnięcie zezwolenia wydanego dla skarżącej. Wskazał na obowiązujące przepisy ustawy z 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.), w szczególności na brzmienie jej art. 65 ust. 1, art. 68 ust 1, art. 72 ust. 1 i 3 oraz art. 74 ust. 1. Sporna apteka dostarczała produkty lecznicze do nieuprawnionego podmiotu, a więc prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, w tym lekami wydawanymi na receptę (Rx). Strona skarżąca nie posiada zezwolenia GIF na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, a zatem nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi.

W ocenie organu, w aptece ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność inna, niż określona w art. 86 ust. 2 – 5 i 8 Prawa farmaceutycznego. W aptece ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność polegająca na dokonywaniu sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej, zgodnie z art. 86a ww. ustawy. Organ podkreślił, że apteka ogólnodostępna – a takim podmiotem jest skarżąca – jest uprawniona do wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych wyłącznie w trybie określonym w art. 96 ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Dokonywanie przez stronę sprzedaży produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego narusza powyższy przepis.

GIF odnosząc się argumentu skarżącej, w ocenie której organ I instancji wydając skarżoną decyzję nie odniósł się do podmiotu, który dokonywał obrotu produktami leczniczymi w okresie od 14 lutego do 31 lipca 2013 r. wyjaśnił, że spółka przejmująca przejęła wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, w tym zezwolenie na prowadzenie apteki. Oznacza to, że spółka przejmująca odpowiada za wszystkie działania, które dokonywane były w ramach posiadanego zezwolenia przez spółkę przejętą. Skarżąca miała zaś pełną świadomość prowadzenia wobec spółki przejmowanej postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki.

GIF nie zgodził się również ze stanowiskiem skarżącej jakoby WIF wydając decyzję w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki uznał, że skarżąca legitymuje się rękojmią należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, albowiem przy zmianie zezwolenia organ zezwalający nie bada, czy podmiot wstępujący w prawa i obowiązki podmiotu przejmowanego posiada, czy też nie posiada rękojmi należytego prowadzenia apteki, bowiem zmiana ta uwzględnia jedynie zmiany prawne wynikające z przepisów ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, dalej: "K.s.h."), które umożliwiają wejście w miejsce przejmowanego podmiotu nowej spółki.

Spółka wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zarzucając naruszenie 1. prawa materialnego: a) art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego przez niewłaściwe zastosowanie, b) art. 37ap ust.1 pkt 2 w zw. art. 103 ust. 2 pkt 6 Prawa farmaceutycznego przez błędne zastosowanie, c) art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2 i 9 art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 88 ust. 5 pkt 1, art. 96 ust.1 Prawa farmaceutycznego przez niewłaściwe zastosowanie, d) art. 72 ust. 1 i 3 w zw. z art. 74 ust. 1 Prawa farmaceutycznego przez niewłaściwe zastosowanie, e) art. 86a Prawa farmaceutycznego przez błędne zastosowanie; 2. przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia: a) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, i art. 107 § 1 i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a.") przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania, w głównej mierze w części dotyczącej spełniania przez przedsiębiorcę warunków określonych przepisami prawa wymaganymi do wykonywania działalności gospodarczej obejmujące zezwolenie, w tym posiadania rękojmi wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem, b) art., 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, art. 81 i art. 86 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego (w tym oddalenie wniosków dowodowych skarżącej) w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego, a w konsekwencji nie wyjaśnienie stanu faktycznego, w tym czy skarżąca dokonywała sprzedaży do podmiotów nieuprawnionych, a także naruszenia zasady prawdy obiektywnej, polegającej na zaniechaniu ustalenia stanu faktycznego sprawy, oraz oparcia rozstrzygnięcia na kserokopiach dokumentów prywatnych, c) art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji spełniającego wymogi prawa, d) art. 106 § 1 i 5 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich przez wydanie decyzji mimo skutecznego zaskarżenia uchwały (opinii) Okręgowej Rady Aptekarskiej oraz nierozpoznania tegoż zażalenia przez Naczelną Radę Aptekarską.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), wyrokiem z 11 kwietnia 2016 r. oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku sąd I instancji, odnosząc się do zarzutów skarżącej, zauważył, że połączenie spółek nastąpiło w trybie art. 492 § 1 pkt 1 K.s.h. W związku z powyższym zgodnie z art. 494 § 2 K.s.h. na skarżącą jako przejmującą przeszedł cały majątek spółki przejmowanej w tym zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Oznacza to, że skarżąca nie może uwolnić się od odpowiedzialności za działania, które dokonywane były w ramach posiadanego zezwolenia przez spółkę przejętą. Zdaniem sądu niewiarygodne są twierdzenia skarżącej, że zanim zostało jej doręczone powiadomienie organu o wszczęciu postępowania, nie wiedziała o toczącym się postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie przedmiotowej apteki. Przed przejęciem spółki S. skarżąca z pewnością zapoznała się z majątkiem poprzedniczki, a zatem winna rozeznać się, czy zezwolenie na prowadzenie apteki było wykorzystywane zgodnie z prawem.

W ocenie sądu w sprawie istniała podstawa do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki w oparciu o art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego. W świetle art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego jednym z warunków udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej tj. apteki ogólnodostępnej jest spełnienie przez przedsiębiorcę przesłanki dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki. Przesłanka ta powinna być spełniona nie tylko w momencie udzielania zezwolenia, ale również powinna istnieć przez cały okres prowadzenia działalności. W związku z powyższym, skoro apteka należąca do skarżącej prowadziła obrót produktami leczniczymi niezgodnie z obowiązującymi przepisami, odsprzedając leki hurtowni, to przestała istnieć po stronie skarżącej rękojmia należytego prowadzenia apteki, co w pełni uzasadniało cofnięcie zezwolenia na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego.

Sąd I instancji zgodził się z argumentacją skarżącej, że art. 86a i art. 103 ust. 2 pkt 6 Prawa farmaceutycznego nie mogły być podstawą prawną cofnięcia zezwolenia. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem podstawy prawnej należy upatrywać w art. 37ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego.

UP Farm złożyła od wyroku WSA w W. z 11 kwietnia

2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2392/15, skargę kasacyjną zaskarżając ten wyrok w całości. Skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie:

1. art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego, przez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji;

2. art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 96 ust. 1 Prawa farmaceutycznego, przez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji;

3. art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 i 3 Prawa farmaceutycznego, przez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżąca postawiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania:

1. art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 81 K.p.a., przez oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego (w tym oddalenie wniosków dowodowych skarżącej) w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego, a w konsekwencji niewyjaśnienie stanu faktycznego, w tym czy spółka U. F. dokonywała sprzedaży do podmiotów nieuprawnionych, a także naruszenia zasady prawdy obiektywnej polegającej na zaniechaniu ustalenia stanu faktycznego sprawy;

2. art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9, 11, 15, 77 § 1, 107 § 1 i 3 K.p.a. przez oddalenie skargi pomimo występowania podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenia zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania strony, w szczególności poprzez niedopuszczenie dowodów zgłoszonych w toku postępowania przed organem II instancji, w głównej mierze w części dotyczącej spełniania przez przedsiębiorcę warunków określonych przepisami prawa, wymaganymi do wykonywania działalności gospodarczej określonej zezwoleniem;

3. art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 134 § 1 oraz 141 § 1 pkt 4 P.p.s.a. przez brak należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz brak uzasadnienia spełniającego przewidziane przez przepisy prawa wymogi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że organy nie podjęły jakichkolwiek czynności celem ustalenia, czy osoby reprezentujące i działające w imieniu spółki U. F. na dzień wydania decyzji legitymowały się rękojmią należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Co więcej, pominięta została okoliczność dotycząca przejęcia spółki S. przez U. F., a w konsekwencji braku związku między wskazanymi spółkami.

Zdaniem skarżącej, wydając decyzję w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki organ uznał, że U. F. legitymuje się rękojmią należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Skoro po dacie zmiany zezwolenia nie zaistniały zdarzenia wskazujące na naruszenie obowiązków w zakresie prowadzonej przez sukcesora prawnego działalności objętej zezwoleniem, cofnięcie skarżącej zezwolenia z uwagi na brak rękojmi jest bezpodstawne i niczym nieuzasadnione.

Skarżąca podkreśliła, że sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ naruszył reguły postępowania dowodowego, przede wszystkim odmawiając dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia spółce wnoszącej skargę kasacyjną zezwolenia na prowadzenie apteki ustalono, a ustalenia te nie budzą wątpliwości, że w aptece ogólnodostępnej usytuowanej w Ł. przy ul. J. [...], prowadzonej przez spółkę S., niezgodnie z prawem w 2013 roku sprzedawano produkty lecznicze do hurtowni farmaceutycznej. Już po wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia tej spółce zezwolenia na prowadzenie apteki, apteka została przejęta przez inny podmiot skarżącą kasacyjnie – U. F. i WIF decyzją z [...] czerwca 2014 r. zmienił dotychczasowe zezwolenie na prowadzenie apteki w zakresie dotyczącym podmiotu prowadzącego aptekę, wpisując w to miejsce spółkę U. F., jak również w zakresie nazwy apteki.

WIF także po zmianie podmiotu prowadzącego aptekę decyzją z [...] stycznia 2015 r. cofnął zezwolenie na prowadzenie apteki spółce U. F.. Na podstawie okoliczności faktycznych – naruszeń prawa zaistniałych w czasie, gdy apteka była prowadzona przez spółkę S., uznał, że spółka U. F. nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, co do braku rękojmi po stronie przejmującej aptekę spółki U. F.. W ramach uzasadnienia swego stanowiska sąd przywołał art. 492 § 1 pkt 1 i art. 494 § 2 K.s.h. Ten ostatni przepis stanowi, że na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Art. 494 § 2 K.s.h. ustanawia więc tzw. sukcesję generalną po spółce przejmowanej w zakresie praw i obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym, w tym praw i obowiązków wynikających (związanych) z posiadaniem m.in. zezwolenia lub koncesji. Sukcesja dotyczy jednak wyłącznie sytuacji prawnej spółki przejmowanej, co oznacza – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – że na podstawie art. 494 § 2 K.s.h. nie można zarachować na rzecz spółki przejmującej okoliczności albo stanów faktycznych będących udziałem spółki przejmowanej.

W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ szeroko wyjaśnił pojęcie rękojmi należytego prowadzenia apteki, wiążąc rękojmię m.in. z cechami charakteru, rzetelnością, sumiennością i ogólnie z dotychczasowym zachowaniem. Są to niewątpliwie określenia ze sfery faktów, a nie prawa. Wynika z tego dość oczywisty wniosek, że na podstawie art. 494 § 2 K.s.h. spółce przejmującej aptekę można jedynie przypisać skutki prawne określonych zachowań spółki przejmowanej, nie zaś same te zachowania i ich oceny. Skoro zatem przesłanką cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki były w istocie naruszenia prawa przez spółkę S., prowadzące do utraty przez nią rękojmi należytego prowadzenia apteki, to zarówno te naruszenia, jak utratę rękojmi należy wiązać wyłącznie ze spółką S.. Natomiast na podstawie art. 494 § 2 K.s.h. na spółkę przejmującą (U. F.) przeszły z mocy ustawy jedynie skutki prawne działania poprzednika – obowiązek poniesienia odpowiedzialności w postaci utraty zezwolenia na prowadzenie apteki.

Przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko co do konsekwencji wynikających dla tej sprawy z art. 494 § 2 K.s.h. determinuje ocenę zaskarżonego wyroku, a także ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

W świetle tego, co powiedziano, nie mają znaczenia zarzuty wnoszącej skargę kasacyjną, że zarówno organy, jak i sąd I instancji nie wykazały dostatecznie, że ta spółka nie posiadała w dniu wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia rękojmi należytego prowadzenia apteki. Nie mają również znaczenia argumenty na rzecz stwierdzenia, że taką rękojmię spółka posiadała (bo nie ona dopuściła się naruszeń prawa przy sprzedaży produktów leczniczych i nie miała na te działania poprzedniczki żadnego wpływu ani nawet o nich nie wiedziała, a także, że pomiędzy spółkami przejmującą i przejętą nie było jakichkolwiek związków).

Należy powtórzyć, że fakty dotyczące dopuszczania się przez spółkę S. naruszeń prawa przez sprzedaż produktów leczniczych hurtowni zostały zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dostatecznie udowodnione, mimo że wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała się w postępowaniu dowodowym zbyt aktywnym udziałem.

Nietrafność zarzutów skargi kasacyjnej znajduje po części usprawiedliwienie w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd dokonał bowiem oceny rękojmi spółki skarżącej, a nie spółki, która dopuściła się naruszeń prawa, stwierdzając, że "skoro apteka należąca do skarżącej prowadziła obrót produktami leczniczymi niezgodnie z obowiązującymi przepisami, odsprzedając leki hurtowni przestała istnieć po stronie skarżącej rękojmia należytego prowadzenia apteki co w pełni uzasadniało cofnięcie zezwolenia na podstawie art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego". Przypisał więc prowadzenie nielegalnej sprzedaży leków aptece prowadzonej przez skarżącą, a więc w istocie skarżącej. To stwierdzenie oparł na ustaleniu, że spółka przejmująca aptekę po przejęciu dalej zatrudniła dotychczasowego jej kierownika. Zdaniem sądu pojęcie rękojmi należy odnosić do podmiotu prowadzącego aptekę, a nie do członków zarządu spółki (chodzi o członków zarządu spółki przejmującej).

Mimo że ta kwestia nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, należy się do niej odnieść dla pełnego przedstawienia stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie. Rękojmię osoby prawnej – spółki niewątpliwie należy oceniać na podstawie zachowania osób działających za nią lub w jej imieniu w stosunkach zewnętrznych. Są to więc zarówno osoby pełniące funkcje jej organów lub funkcje w jej organach, jak i inne osoby działające w imieniu spółki – w przypadku apteki kierownik apteki. Z ustawy Prawo farmaceutyczne nie wynika, że w rozumieniu jej przepisów podmiotem prowadzącym aptekę jest kierownik apteki. Jest nim, co oczywiste, podmiot, który uzyskał pozwolenie na prowadzenie apteki i ten podmiot powinien w myśl art. 101 pkt 4 ustawy dawać rękojmię należytego prowadzenia apteki. Tym podmiotem jest spółka wnosząca skargę kasacyjną. Ustawa stanowi, że podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zatrudnić osobę odpowiedzialną za prowadzenie apteki, dającą rękojmię należytego prowadzenia apteki – kierownika apteki (art. 99 ust. 4a w zw. z art. 88 ust. 2). Skoro jednak przesłanką odmowy udzielenia pozwolenia na prowadzenie apteki (cofnięcia zezwolenia) jest brak rękojmi po stronie wnioskodawcy (podmiotu prowadzącego aptekę), to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rękojmię należytego prowadzenia apteki należałoby oceniać na podstawie przymiotów osobistych i dotychczasowych zachowań wszystkich osób reprezentujących aptekę, nie zaś tylko na podstawie oceny postawy kierownika apteki. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w której wyłącznie ze względu na okoliczności dotyczące osób kierujących podmiotem prowadzącym aptekę (np. członków zarządu spółki) uzasadnione będzie przyjęcie, że ten podmiot nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Podsumowując zaskarżony wyrok, pomimo wskazanych uchybień w zakresie uzasadnienia, nie narusza prawa w stopniu dającym podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Dlatego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadnione.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).