Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1234/99
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2000-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Aby było możliwe dokonanie oceny wiarygodności zawartych w skardze twierdzeń i ustalenie rzeczywistej daty doręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi strony należy wyjaśnić okoliczności, w jakich nastąpiło doręczenie tej decyzji, w szczególności czy wydanie decyzji do doręczenia zostało odnotowane w dokumentach organu I instancji, w jakiej porze dnia i kto dokonał tego doręczenia, komu decyzję wydano, kiedy, kto i w jakich okolicznościach ujawnił błędne /?/ potwierdzenie daty doręczenia decyzji, przeprowadzić niezbędne postępowanie dowodowe odpowiadające wymogom art. 122, art. 180, art. 187 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ i ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy, z uwzględnienie materiałów już znajdujących się w aktach podatkowych, z zachowaniem art. 191 i art. 192 tej ustawy.

TEZY

Aby było możliwe dokonanie oceny wiarygodności zawartych w skardze twierdzeń i ustalenie rzeczywistej daty doręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi strony należy wyjaśnić okoliczności, w jakich nastąpiło doręczenie tej decyzji, w szczególności czy wydanie decyzji do doręczenia zostało odnotowane w dokumentach organu I instancji, w jakiej porze dnia i kto dokonał tego doręczenia, komu decyzję wydano, kiedy, kto i w jakich okolicznościach ujawnił błędne /?/ potwierdzenie daty doręczenia decyzji, przeprowadzić niezbędne postępowanie dowodowe odpowiadające wymogom art. 122, art. 180, art. 187 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ i ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy, z uwzględnienie materiałów już znajdujących się w aktach podatkowych, z zachowaniem art. 191 i art. 192 tej ustawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o NSA uchylił zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej w przedmiocie stwierdzenia terminu do wniesienia odwołania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 listopada 1999 r. (...), wydanym na podstawie art. 228 par. 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, Izba Skarbowa w L. stwierdziła, że odwołanie Witolda Ch. od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w L. z dnia 9 września 1999 r. (...), w sprawie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r., zaległości podatkowej w tym podatku oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia podano, iż decyzją z dnia 9 września 1999 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w L. określił Witoldowi Ch. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 r., zaległość podatkową w tym podatku oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości podatkowej.

Przedmiotowa decyzja doręczona została pełnomocnikowi strony w dniu 9 września 1999 r., o czym świadczy stempel Kancelarii Adwokackiej na egzemplarzu decyzji znajdującym się w aktach sprawy.

Zgodnie z art. 223 par. 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie.

Bieg terminu do wniesienia odwołania skończył się z upływem 23 września 1999 r., który to dzień był ostatnim dniem do złożenia odwołania w terminie. Natomiast odwołanie strony wniesione zostało w dniu 24 września 1999 r., co wynika ze stempla pocztowego - datownika urzędu pocztowego, w którym nadano przesyłkę zawierającą odwołanie. Termin do wniesienia odwołania nie został zatem zachowany.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że strona nie wnosiła o przywrócenie uchybionego terminu.

Na powyższą decyzję Witold Ch., działająca przez pełnomocnika, wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie.

Zarzucając, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 228 par. 1 pkt 2 oraz art. 213 ustawy Ordynacja podatkowa i wnosząc o jego uchylenie, w uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że chociaż pierwsza strona decyzji organu I instancji z dnia 9 września 1999 r. ostemplowana została pieczęcią wpływu z datą 9.09.1999, to data ta nie jest datą doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi strony. Stempel z datą 9 września 1999 r. przystawiony został bowiem na dwóch egzemplarzach doręczonych decyzji pomyłkowo, bez uprzedniego sprawdzenia jego treści, tj. ustawienia datownika. Mimo tej pomyłki, doręczona korespondencja wpisana została w repertorium Kancelarii pod rzeczywistą datą jej wpływu, tj. 10 września 1999 r., od tej też daty pracownik Kancelarii dokonał obliczenia terminu do złożenia odwołania. Tego samego dnia przedmiotowa korespondencja przedstawiona została do dekretacji pełnomocnikowi strony, który jednak nie zauważył, że datownik posiada datę z poprzedniego dnia. Skarżący wskazał także, że w praktyce nie zdarza się, aby wydana decyzja była w tym samym dniu doręczona stronie, nawet jeśli doręczenie miało być dokonane przez posłańca, a organ I instancji, do którego wpłynęło odwołanie, nie kwestionował terminu jego wniesienia.

Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, że w dniu 13 września 1999 r. organ I instancji wydał postanowienie (...) o sprostowaniu oczywistej omyłki z powołaniem się na art. 215 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wymieniona wyżej decyzja organu I instancji z dnia 9 września 1999 r. zawierała bowiem błędy w pouczeniu i w treści rozdzielnika, w tym - mylne ustalenia faktów odnośnie wskazania właściwego Urzędu Skarbowego, na rachunek którego kontrolowana powinna dokonać wpłaty zaległości podatkowej i odsetek /zamiast właściwego Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. podano Trzeci Urząd Skarbowy w L./. Taki stan sprawy wypełnia dyspozycję art. 213 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, albowiem w istocie chodziło o sprostowanie istotnych błędów decyzji, w tym zawartego w pouczeniu prawa do odwołania, a ściślej - wskazania właściwego organu egzekucyjnego, do którego podatnik może wnieść wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej. Wskazanego zatem błędu nie można było usunąć w trybie art. 215 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a postanowienie z dnia 13 września 1999 r. winno być traktowane jako decyzja wydana w trybie art. 213 ustawy Ordynacja podatkowa, co przesądza o wniesieniu odwołania w ustawowym terminie.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w L. wniosła o jej oddalenie, nie podzieliła jej zarzutów i podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 3 68 ze zm./ stwierdzić przede wszystkim należy, że nie ma racji skarżący twierdząc, że postanowienie Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w L. z dnia 13 września 1999 r. (...), w przedmiocie sprostowania z urzędu omyłki w decyzji tego organu z dnia 9 września 1999 r. (...), winno być traktowane jako decyzja wydana w trybie art. 213 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ z konsekwencjami co do terminu wniesienia odwołania wskazanymi w par. 3 tego przepisu. Akt ten wydany został z powołaniem się na art. 215 par. 1 powołanej ustawy, ma formę rozstrzygnięcia przewidzianego w tym przepisie - postanowienia, a nadto wydano go z urzędu, w sytuacji, gdy decyzja w trybie art. 213 tej ustawy może być wydana wyłącznie na wniosek strony. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że powołane postanowienie z dnia 13 września 1999 r. jest postanowieniem, o którym mowa w art. 215 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Jeżeli strona uważała, że wymienione postanowienie z dnia 13 września 1999 r. wydane zostało z naruszeniem art. 215 par. 1 i art. 213 ustawy Ordynacja podatkowa przez to, że materia nim rozstrzygnięta podlegała regulacji nie art. 215 par. 1, ale art. 213 tej ustawy, winna była skorzystać z przewidzianego prawem środka zaskarżenia, o którym została w omawianym postanowieniu pouczona, czego jednak nie zrobiła. Postanowienie to pozostaje więc w obrocie prawnym, a ocena jego legalności nie należy do przedmiotu rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie.

Niezależnie od powyższego stwierdzić jednak należy, że zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej w L. z dnia 26 listopada 1999 r. (...), wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na jego treść.

Jak wskazano wyżej, skarżąca twierdzi, że decyzja organu I instancji z dnia 9 września 1999 r. doręczona jej została /na ręce pełnomocnika/ nie w tym dniu, ale w dniu następnym, tj. 10 września 1999 r., przy czym fakt potwierdzenia obu egzemplarzy tej decyzji prezentatą Kancelarii Adwokackiej z datą wpływu 9 września 1999 r. tłumaczy tym, że pracownica Kancelarii nie sprawdziła datownika w pieczęci i nie zwróciła uwagi, że nie odpowiada on dacie rzeczywistej.

Okoliczności te nie mogą być już prima tacie uznane za absurdalne, bowiem doświadczenie życiowe wskazuje, że sytuacje takie mogą, choć nie powinny, się zdarzyć.

Tryb podejmowania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania wyłączał nie tylko wyjaśnienie przedstawionych okoliczności, ale nawet ich ujawnienie, co nie zmienia faktu, że w aktualnym stanie sprawy zaskarżone postanowienie musi być ocenione jako wydane z naruszeniem art. 122 i art. 187 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Aby było możliwe dokonanie oceny wiarygodności zawartych w skardze twierdzeń i ustalenie rzeczywistej daty doręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi strony należy wyjaśnić okoliczności, w jakich nastąpiło doręczenie tej decyzji, w szczególności czy wydanie decyzji do doręczenia zostało odnotowane w dokumentach organu I instancji, w jakiej porze dnia i kto dokonał tego doręczenia, komu decyzję wydano, kiedy, kto i w jakich okolicznościach ujawnił błędne /?/ potwierdzenie daty doręczenia decyzji, przeprowadzić niezbędne postępowanie dowodowe odpowiadające wymogom art. 122, art. 180, art. 187 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa i ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy, z uwzględnienie materiałów już znajdujących się w aktach podatkowych, z zachowaniem art. 191 i art. 192 tej ustawy.

Na marginesie powyższego zauważyć należy, że termin do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej wydanej w I instancji przez organ kontroli skarbowej określa art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442 ze zm./, a nie powołany w zaskarżonym postanowieniu art. 223 par. 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, co nie ma jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Wobec powyższego, skoro zaskarżone postanowienie wydane zostało ze wskazanym naruszeniem przepisów postępowania, należało je uchylić na zasadzie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i zasądzić na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania stosownie do art. 55 ust. 1 tej ustawy.