Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1054/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2005 r. sprawy ze skargi C.R. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz C. R. kwotę 350 /trzysta pięćdziesiąt/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1054/05

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2005 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], zawieszające postępowanie w sprawie ustalenia - na podstawie art.160 k.p.a. - odszkodowania za rzeczywistą szkodę z tytułu przejęcia na własność Państwa młyna elektrycznego położonego w miejscowości S..

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, iż: (-) decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] Ministra Skupu z dnia [...] marca 1955 r. o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad młynem elektrycznym położonym w S. a (-) decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. Minister Gospodarki stwierdził nieważność orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] stycznia 1969 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa Młyn Elektryczny S. i Z. i spadkobiercy M. S. ul. [...], pow. P., woj. [...]. W związku ze stwierdzeniem nieważności orzeczeń z dnia [...] marca 1955 r. i z dnia [...] stycznia 1969 r. wniosek o przyznanie odszkodowania na podstawie art.160 k.p.a. złożyła C. R.. W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie zaszły przesłanki do zawieszenia - na podstawie art.97§1 pkt 4 k.p.a. - wszczętego postępowania odszkodowawczego do czasu ustalenia wszystkich osób posiadających interes prawny w sprawie. Organ wskazał, iż z wypisu z aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] czerwca 1946 r. wynika, iż J. i T. M. darowali współwłasność niepodzielnej połowy osady młyńskiej córkom I. S. oraz wnioskodawczyni C. M.. W aktach sprawy brakuje jednakże: (-) postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po I. S. oraz po M. S. – współwłaścicielce drugiej połowy młyna, (-) dokumentu stwierdzającego nabycie współwłasności drugiej połowy młyna przez M.S.. W ocenie organu sprawa ustalenia odszkodowania na podstawie art.160 k.p.a. winna być rozstrzygnięta jedną decyzją w odniesieniu do wszystkich współwłaścicieli młyna lub ich spadkobierców. Niedopuszczalne jest natomiast orzeczenie w przedmiocie odszkodowania tylko w odniesieniu do wnioskodawczyni i tylko w odniesieniu do udziału, jaki przysługuje jej we własności młyna. Podjęcie zawieszonego postępowania uzależnione jest od złożenia przez wnioskodawczynię "wszystkich dokumentów" oraz adresów pozostałych uczestników postępowania.

W skardze na powyższe postanowienie C. R. zarzuciła organowi błędną wykładnię przepisów. Skarżąca podniosła, iż wbrew twierdzeniom organu każdy ze współwłaścicieli nieruchomości upaństwowionej z rażącym naruszeniem prawa może żądać orzeczenia o odszkodowaniu w odniesieniu do jego własnego udziału.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargę należało uwzględnić

Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z [...] sierpnia 2004 r. wydano z naruszeniem art.97§1 pkt 4 k.p.a. Błędnie bowiem przyjęły organy, iż dalsze prowadzenie postępowania odszkodowawczego, wszczętego z wniosku skarżącej jest uzależnione od ustalenia innych niż skarżąca współwłaścicieli młyna lub ich następców prawnych. Uchybienie w powyższy sposób przepisom postępowania miało wpływ na wynik sprawy, stąd oba postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Zgodnie z art.28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, kto ma w tym postępowaniu interes prawny. Konieczność zapewnienia takiej osobie udziału w postępowaniu administracyjnym powodowana jest tym aby miała ona możliwość zadbania o uzyskanie przewidzianych w przepisach prawa korzyści lub co najmniej zapobieżenia pogorszeniu własnej sytuacji prawnej. Pomimo uogólniających wskazań płynących z wypowiedzi doktryny lub orzecznictwa ustalenie kręgu osób posiadających interes prawny w konkretnej sprawie należy oceniać z uwzględnieniem całokształtu jej indywidualnych okoliczności.

W ocenie Sądu w okolicznościach rozpatrywanej sprawy trudno uznać aby w postępowaniu odszkodowawczym wszczętym z wniosku skarżącej istniała ewentualność uzyskania przez innych współwłaścicieli młyna lub ich spadkobierców jakichkolwiek korzyści lub pogorszenia ich sytuacji prawnej, co uzasadniałoby przyjęcie, iż osoby te mają interes prawny w sprawie.

Z art.160§6 k.p.a. wynika, iż odszkodowanie należne z tytułu wydania orzeczenia administracyjnego z naruszeniem art.156§1 k.p.a. można przyznać tylko takiej stronie, która złożyła stosowny wniosek w terminie trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność tej decyzji. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego warunek powyższy spełniła tylko skarżąca, składając stosowny wniosek pismem datowanym na dzień 19 lipca 2000 r. Wniosek ten skarżąca złożyła wyłącznie w imieniu własnym (w piśmie brak bowiem jakiejkolwiek wzmianki sugerującej, iż skarżąca działała również jako pełnomocnik pozostałych właścicieli młyna lub ich spadkobierców). O przyznanie odszkodowanie nie wniósł natomiast nikt inny. Przyjąć należy, iż złożenie wniosku odszkodowawczego przez kogokolwiek z grona współwłaścicieli młyna lub ich spadkobierców nie jest już dopuszczalne z racji upływu w sprawie terminu wskazanego w art.160§6 k.p.a. (trzy lata liczone od dnia 27 lipca 2000 r. – daty utrzymania przez Ministra Gospodarki własnej decyzji z dnia [...] maja 2000 r., stwierdzającej nieważność orzeczenia o przejęciu młyna na własność Państwa).

W tej sytuacji uznać należy, iż przyznanie odszkodowania w postępowaniu administracyjnym możliwe będzie wyłącznie na rzecz skarżącej. Brak podstaw do przyznania odszkodowania pozostałym osobom powoduje, iż w sprawie nie występuje żaden ich interes, który miałby podlegać ochronie prawnej. Jako pozbawione tego interesu, osoby te nie są zatem stronami tego postępowania.

W konsekwencji powyższego należy uznać, iż nie ma przeszkód do kontynuowania postępowania odszkodowawczego tylko z udziałem skarżącej i ewentualnego zasądzenia odszkodowania tylko na jej rzecz, biorąc pod uwagę udział w wartości wadliwie upaństwowionego młyna, odpowiadający udziałowi skarżącej w prawie jego własności.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 ust.1 lit.c oraz art.200 p.p.s.a.