Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 707/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Magdalena Jankowska-Szostak, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalengo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Dyretor ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie przyznania D. S. ( dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2016.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2016, w którym zadeklarował [...] działek rolnych położonych na [...] działkach ewidencyjnych (gmina M., obręb C. i S.), zgłoszonych do jednolitej płatności obszarowej (zwanej dalej JPO), płatności dodatkowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dla młodych rolników o powierzchni [...] ha. Strona zawnioskowała także o płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych na areale [...] ha. Wraz z wnioskiem złożono załączniki graficzne oraz oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych.

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego (BP) ARiMR w K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przekształcenia trwałych użytków zielonych (TUZ) wartościowych pod względem środowiskowym. W zawiadomieniu o wszczęciu tego postępowania poinformowano pełnomocnika strony o jego zakresie, podstawach prawnych oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik BP ARiMR nakazał skarżącemu ponownie przekształcić grunty położone na działkach ewidencyjnych nr [...],[...] i [...] (gmina M., obręb C.) w trwały użytek zielony, na których ww. producent rolny zadeklarował uprawę gryki. W uzasadnieniu wskazano, że na gruntach tych położone były użytki zielone wartościowe pod względem środowiskowym, o których mowa art. 45 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr s 1307/2013". Ponieważ rolnik zadeklarował na tych działkach grunty orne to na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017, poz. 278 ze zm.) Kierownik BP ARiMR w K. nakazał mu przekształcenie ich w trwałe użytki zielone do dnia [...]r.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, zaś w dniu [...]r. Dyrektor ARiMR orzekł o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Skarżący wnosił także o wznowienie postępowania w powyższej sprawie wskazując, iż decyzję o zaoraniu gruntów pojął przed powzięciem informacji o tym, że stanowią one cenne przyrodniczo TUZ. W dniu [...]r. Kierownik BP ARiMR w K. wydał postanowienie Nr o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...] r., wskazując, że w odpowiedzi na wezwanie strona nie podała żadnej podstawy umożliwiającej wznowienie postępowania. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora ARiMR z dnia [...] r.

W opisanych okolicznościach, po rozpoznaniu wniosku strony o przyznanie płatności organ I instancji decyzją dnia [...] r. przyznał skarżącemu na rok 2016 następujące płatności do powierzchni deklarowanej [...] ha:

- jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność redystrybucyjna w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność dla młodych rolników w wysokości [...]zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w wysokości [...]zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;

- zwrot dyscypliny finansowej w wysokości [...]zł.

Co do płatności za zazielenienie, organ wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...]ha i stanowiła podstawę do przyznania stronie płatności za zazielenienie zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. Ponieważ stwierdzono, że na powierzchni [...]ha zostały zaorane trwałe użytki zielone cenne przyrodniczo, tym samym obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie został zmniejszony o tą powierzchnię i wyniósł [...]ha.. Powyższego wykluczenia organ dokonał w oparciu o art. 45 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, zgodnie z którym rolnicy nie mogą przekształcać ani zaorywać trwałych użytków zielonych położonych na obszarach wyznaczonych przez państwa członkowskie na podstawie akapitu pierwszego oraz, w stosownych przypadkach, akapitu drugiego. A w przypadku stwierdzenia niezgodności z art. 45 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, w myśl art. 25 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 obszar wykorzystywany do obliczania płatności z tytułu zazieleniania zgodnie z art. 23 niniejszego rozporządzenia zmniejsza się o obszar, który uznany został za niezgodny z wymaganiami, o których mowa w art. 45 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.

W dniu [...]r. do BP ARiMR w K. wpłynęło pismo strony, skierowane do Departamentu Baz Referencyjnych ARiMR w W., o usunięcie warstwy TUZ cennych przyrodniczo na działkach [...],[...] i [...] oraz wniosek do Kierownika BP ARiMR w K.o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...]r. i uchylenie decyzji w całości.

W dniu [...]r. strona wniosła odwołanie od decyzji Kierownika BP ARiMR w K.z dnia [...]r. W odwołaniu skarżący wskazał, że jego gospodarstwo rolne zostało wpisane do ewidencji producentów dopiero w [...] r., nigdy wcześniej nie prowadził gospodarstwa i nie deklarował gruntów. Podejmując decyzję o rozpoczęciu własnej działalności rolniczej zapoznał się z dokumentami przesłanymi przez ARiMR do poprzedniego rolnika na [...] r. W otrzymanym wstępnie, spersonalizowanym wniosku oraz załącznikach graficznych nie było informacji, że działki [...],[...] i [...] położone w obrębie C. są TUZ, a już tym bardziej wyznaczone jako TUZ cenne przyrodniczo, choć taka informacja powinna się obowiązkowo znaleźć w kolumnie 6 Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności, załączonej do w/w wniosku o przyznanie płatności. Wyraźnie mówi o tym instrukcja wypełniania spersonalizowanego wniosku na rok [...] – "zakazem zaorywania lub przekształcania wyznaczonych trwałych użytków zielonych cennych przyrodniczo, położonych na obszarze Natura 200" . Brak takiej informacji potwierdza załącznik graficzny.

Dalej skarżący podniósł, że na podstawie powyższej dokumentacji podjął decyzję o kierunku swojej działalności. Latem nawiózł obornik, zwapnował i zaorał w/w działki w całości, pole zostało obsiane, podjął także określone zobowiązania finansowe. Sprzeciwia się ponoszeniu obecnie konsekwencji, skoro na w/w działkach nie było wymaganego oznaczenia gruntów jako TUZ (cenne przyrodniczo). Ponadto stwierdził, że jako nowy właściciel nie ma obowiązku kontynuacji utrzymania działek jako TUZ i nie jest obowiązany do ich ponownego przekształcenia. Roczny stosunek powierzchni TUZ do całkowitej powierzchni użytków rolnych w odniesieniu do wskaźnika referencyjnego w 2016 r. zwiększył się o [...]%. Zakaz przekształcania obowiązuje wówczas, gdy stosunek ten w danym roku dla całego kraju zmniejszy się o więcej iż [...]% do wskaźnika referencyjnego ustalonego w 2015 r.

Dyrektor ARiMR , utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji wskazał, że deklarowane przez stronę działki o nr ewidencyjnych [...],[...],[...] zostały zakwalifikowane jako trwałe użytki zielone cenne przyrodniczo, ponieważ na gruntach tych znajduje się obiekt ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków zwierząt wyznaczony w Planie Ochronnym "A" opracowanym przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska (RDOŚ) we W., o czym strona została poinformowana w piśmie Departamentu Baz Referencyjnych i Kontroli Terenowych (DBRiKT) ARiMR w W. z dnia [...]r. o znaku [...]-[...]. Użytki te wyznaczane są na podstawie rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie wyznaczenia trwałych użytków zielonych wartościowych pod względem środowiskowym (Dz. U. poz. 348 ze zm.), którego § 1 brzmi następująco: wyznacza się trwałe użytki zielone wartościowe pod względem środowiskowym, o których mowa w art. 45 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm,), do których zalicza się na obszarach [...], dla których do dnia [...]r.: 1) ustanowiono plany zadań ochronnych na podstawie art. 28 ust. 5 albo plany ochrony, o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, z późn. zm.), te trwałe użytki zielone, dla których, w planach zadań ochronnych albo w planach ochrony, określono działania ochronne dla siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk, położonych na tych trwałych użytkach zielonych; 2) nie ustanowiono planów zadań ochronnych albo planów ochrony, o których mowa w pkt 1, te trwałe użytki zielone, które są określone w załączniku do rozporządzenia.

Skoro zatem w/w działki objęte są Planem Zadań Ochronnych "A" opracowanym przez RDOŚ we W. i zostały w planie tym zakwalifikowane jak TUZ cenny przyrodniczo, to poza kompetencjami ARiMR leży zmiana charakteru tych użytków i tym samym "zdejmowanie warstwy TUZ cennych przyrodniczo".

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że poprzez dokonanie przez skarżącego zaorania omawianych cennych przyrodniczo TUZ i wysiania na nich gryki został złamany zakaz określony w cytowanym wyżej art. 45 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Za złamanie tegoż zakazu ustawodawca krajowy przewidział konsekwencje przewidziane w art. 11 ustawy, polegające na nałożeniu na rolnika obowiązku ponownego przywrócenia cennych przyrodniczo TUZ w terminie 31 maja roku następującego po roku złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich pod rygorem zastosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczących grzywny w celu przymuszenia, a czego wyrazem jest decyzja Kierownika BP ARiMR w K. z dnia [...]r. Co więcej za złamanie tego zakazu prawodawca unijny przewidział także konsekwencje skutkujące redukcją płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla środowiska i klimatu (płatność za zazielenienie), określone w art. 25 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. Przepis ten stanowi bowiem, że w przypadku stwierdzenia niezgodności z art. 45 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, obszar wykorzystywany do obliczania płatności z tytułu zazieleniania zgodnie z art. 23 niniejszego rozporządzenia zmniejsza się o obszar, który uznany został za niezgodny z wymaganiami, o których mowa w art. 45 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Podkreślić należy, iż art. 25 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego i nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości organów Agencji w ustalaniu wysokości płatności przy stwierdzeniu, że naruszony został zakaz określony w art. 45 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Z regulacji tej wynika wprost, iż w przypadku stwierdzania tego typu uchybienia organ zobligowany jest zastosować odpowiednią redukcję obszaru, który będzie stanowił podstawę do wyliczenia płatności za zazielenienie niezależnie od przyczyn wystąpienia tych nieprawidłowości. Powyższe może być stwierdzone w oparciu o wszelkie dopuszczone dowody. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Obowiązkiem organów Agencji jest zaś działanie na podstawie i w granicach prawa co wynika wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i art. 6 k.p.a.

Odnosząc się do argumentacja strony, że Agencja nie poinformowała rolnika przed dokonaniem zasiewów w 2015 r., iż posiadane przez niego działki stanowią cenne przyrodniczo TUZy, Dyrektor ARiMR uznał, że pozostaje to bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. W roku [...] skarżący jako nowy użytkownik po raz pierwszy deklarował działki [...],[...] i [...], dlatego też ARiMR nie mogła poinformować go wcześniej niż przed złożeniem wniosku o tym jaki status mają deklarowane przez niego grunty rolne. Jak wynika z pism producenta rolnego wiedzę o tym, czy może zmienić sposób użytkowania działek [...],[...] i [...] zaczerpnął od poprzedniego właściciela, a tymczasem powinien zwrócić się z takim zapytaniem do ARiMR, tym bardziej że musiał posiadać wiedzę o tym, że działki te położone są na obszarze [...], a zatem podlegającym wyższym rygorom w zakresie ochrony przyrody. Prawo do pomocy gdy beneficjent nie jest w stanie spełnić kryteriów kwalifikowalności lub innych obowiązków mona zachować tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, o czym stanowi art. 4 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. Warunkiem jednak zastosowania ww. regulacji jest zgłoszenie tego faktu organom Agencji zgodnie z ww. zobowiązaniem oraz treścią art. 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014. W omawianej sprawie tego typu okoliczności jednak nie wystąpiły. Ponieważ na działce [...] zakwalifikowany TUZ cenny przyrodniczo stanowi [...]ha, na działce [...] - [...]ha, a na działce [...] - [...]ha, to organ I instancji w myśl art. 25 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. zobowiązany był do pomniejszenia obszaru zatwierdzonego do płatności o [...]ha i do przyznania płatności za zazielenienie do [...]ha.

W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżący podtrzymał argumentację podniesioną w odwołaniu, wskazując, że jest młodym rolnikiem, po raz pierwszy objął samodzielnie w posiadanie grunty rolne i we wrześniu [...] r. podjął na działkach [...],[...] i [...] działania agrotechniczne, przy czym przed podjęciem tej decyzji upewnił się, że może te działki przeznaczyć na grunt orny – opierając się na dokumentacji i mapach załączonych do wniosku o przyznanie płatności na [...] r., otrzymanych od ARiMR przez poprzedniego właściciela gruntów. Podkreślił, że postępował zgodnie z zaleceniami umieszczonymi na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na której widnieje informacja, iż "Każdy rolnik, który będzie posiadał TUZy cenne przyrodniczo został o tym indywidualnie poinformowany w karcie informacyjnej dołączonej do wstępnie wypełnionego wniosku o płatność w 2015 r.". Na karcie informacyjnej przekazanej poprzedniemu właścicielowi działek w 2015 r. nie było takiej informacji. ARiMR wykonując powierzone zadania ma obowiązek uiszczenia na mapach informacji o tym, że działki zostały ujęte w Planie Zadań Ochronnych dla Obszaru [...] "A" i nie wykonała tego na czas tj. w karcie informacyjnej w 2015 r. oraz w załącznikach graficznych.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...]r. Sąd dopuścił dowód z dokumentu przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego – pisma ARiMR – Departamentu Baz Referencyjnych i Kontroli Terenowych z dnia [...]r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy zasadności pomniejszenia skarżącemu płatności za zazielenienie na 2016 r., przyznanej do upraw zgłoszonych na działkach o nr ewidencyjnych [...],[...] i [...], położonych w obrębie C.. Pomniejszenie płatności organ uzasadnia faktem zaorania przez skarżącego gruntów, które stanowiły tzw. TUZy cenne przyrodniczo, w odniesieniu do których w myśl art. 45 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia 1307/2013

Warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych na rok 2016 reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2017, poz. 278) – dalej: ustawa o płatnościach.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 2 ww. ustawy pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty [...] euro.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jak stanowi art. 45 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608) rolnicy nie mogą przekształcać ani zaorywać trwałych użytków zielonych położonych na obszarach wyznaczonych przez państwa członkowskie na podstawie akapitu pierwszego oraz, w stosownych przypadkach, akapitu drugiego. Obowiązek wyznaczenia przez państwo członkowskie powyższych obszarów sformułowany został w akapicie pierwszym art.45 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, państwa członkowskie wyznaczają trwałe użytki zielone, które są wrażliwe pod względem środowiskowym na obszarach objętych dyrektywami 92/43/EWG lub 2009/147/WE, w tym na glebach torfowych i terenach podmokłych znajdujących się na tych obszarach, i które wymagają ścisłej ochrony, aby spełnić cele tych dyrektyw.

Z kolei art. 25 ust. 1 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181/48 z 20.06.2014) stanowi, że w przypadku stwierdzenia niezgodności z art. 45 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, obszar wykorzystywany do obliczania płatności z tytułu zazieleniania zgodnie z art. 23 niniejszego rozporządzenia zmniejsza się o obszar, który uznany został za niezgodny z wymaganiami, o których mowa w art. 45 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Niezgodności uznaje się za "stwierdzone", jeżeli wykazane zostały w wyniku jakiejkolwiek kontroli przeprowadzonej zgodnie z art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 lub gdy właściwy organ kontrolny lub agencja płatnicza uzyskały informacje o tych niezgodnościach z innych źródeł.

Ponadto, w myśl art. 11 ustawy rolnik, który wbrew zakazowi określonemu w art. 45 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 1307/2013 przekształcił lub zaorał trwałe użytki zielone, o których mowa w art. 45 ust. 1 akapit pierwszy tego rozporządzenia, jest obowiązany do ponownego przekształcenia tego obszaru w trwały użytek zielony, nie później niż do dnia 31 maja roku następującego po roku złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich (ust. 1). W przypadku stwierdzenia zmniejszenia, o którym mowa w art. 45 ust. 3 rozporządzenia nr 1307/2013, na poziomie krajowym przekształcanie trwałych użytków zielonych jest niedopuszczalne, a rolnicy, o których mowa w art. 44 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 639/2014, są obowiązani do przywrócenia lub ustanowienia trwałych użytków zielonych zgodnie z przepisami art. 44 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 639/2014, nie później niż do dnia 31 maja roku następującego po roku złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich (ust .2). Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 i 2, stwierdza, w drodze decyzji, kierownik biura powiatowego Agencji, o którym mowa w art. 5 (ust. 3). Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być stwierdzony również w decyzji w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich (ust. 4).

W świetle powyższych regulacji warunkiem pomniejszenia płatności za zazielenienie jest zatem 1) stwierdzenie, że grunty, do których złożono wniosek o płatności stanowiły trwałe użytki zielone, wyznaczone przez państwo członkowskie stosowanie do dyspozycji art. 45 ust.1 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, 2) grunty te zostały przez rolnika przekształcone lub zaorane.

W okolicznościach niniejszej spraw nie jest sporny fakt zaorania przez skarżącego całości gruntów położonych na działkach ewidencyjnych nr [...],[...] i [...] obręb C..

Wątpliwości, zdaniem Sądu, budzą natomiast ustalenia organów co do tego, czy faktycznie wyłączone z płatności za zazielenienie grunty można uznać za wyznaczone trwałe użytki zielone wartościowe środowiskowo, o jakich mowa w art. 45 ust.1 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.

W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że należące do skarżącego działki o nr [...],[...] i [...] położone są na obszarze, który został wymieniony w Planie Zadań Ochronnych "B", tj. planie o jakim mowa w przywołanym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. Rozporządzenie to, jak już wyjaśniono jest aktem wykonawczym w stosunku do dyspozycji zawartej w akapicie pierwszym rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, w którym krajowy ustawodawca ma wskazać tereny, które spełniają warunki dla objęcia ich szczególną ochroną przewidzianą w tym przepisie. Podkreślić trzeba, że z normy unijnej nie wynika w tym wypadku obowiązek objęcia szczególną ochroną – a co za tym idzie także sankcjami za jej naruszenie – jakichkolwiek gruntów, czy nawet jakichkolwiek użytków zielonych, ale tylko takich, o jakich ta norma traktuje. Chodzi zatem o obszary objęte dyrektywami 92/43/EWG (w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory) lub 2009/147/WE (w sprawie ochrony dzikiego ptactwa), w tym w szczególności grunty położone na glebach torfowych i terenach podmokłych znajdujących się na tych obszarach, i które wymagają ścisłej ochrony, aby spełnić cele tych dyrektyw. To bowiem szczególne cele, związane z koniecznością zwiększonej ochrony terenów o szczególnych walorach przyrodniczych uzasadniają wprowadzenie nadzwyczajnych restrykcji dotyczących gospodarczego ich wykorzystania oraz systemu sankcji za ich naruszenie.

W rozpoznawanej sprawie niejasne tymczasem pozostaje, czy takimi terenami rzeczywiście były grunty położone na działkach ewidencyjnych o nr [...],[...] i [...] , położonych w obrębie C..

Po pierwsze, na co konsekwentnie wskazywał skarżący, grunty te nie zostały jako takie oznaczone na dokumentacji przesłanej poprzedniemu właścicielowi działek w 2015 r. Jak podkreślił skarżący, i czego również nie kwestionują organy, ARiMR miała obowiązek powiadomienia indywidualnie każdego rolnika, na terenach którego wyznaczone TUZy cenne przyrodniczo o ich wyznaczeniu – informacja o takim powiadomieniu została umieszczona zarówno na oficjalnej stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak i w instrukcji ________________. Koreluje to z celami, których realizacji mają służyć plany zadań ochronnych i służy ich faktycznej realizacji. Realizacja planów ochronnych zakłada bowiem współudział właścicieli gruntów położonych na terenach objętych takim planem – w powołanym "Planie Zadań Ochronnych dla obszaru [...]"B" wskazuje się wprost, że za wykonanie określonych zadań, na konkretnie wskazanych obszarach (w tym obszarze C.) odpowiedzialność ponosi właściciel lub posiadacz terenu na podstawie umowy zawartej z organem sprawującym nadzór nad obszarem [...]albo na podstawie zobowiązania podjętego w związku z korzystaniem z programów wsparcia z tytułu dochodowości, za monitoring wykonania zadań odpowiedzialny jest natomiast organ sprawujący nadzór nad obszarem [...]. Skarżący nie otrzymał takiego powiadomienia, zaś z załączników graficznych przesłanych w 2015 r. właścicielowi działek [...],[...] i [...] wynikało, że na działkach tych nie znajdują się trwałe użytki zielone.

Powyższe potwierdza treść dopuszczonego przez Sąd jako dowód na rozprawie dokumentu – pisma ARiMR – Departamentu Baz Referencyjnych i Kontroli Terenowych z dnia [...]r. Co więcej, w piśmie tym wskazano, że stało się to podstawą weryfikacji i ponownego przeanalizowania zasadności wyznaczenia TUZ cennych na działkach [...],[...] i [...], w konsekwencji czego podjęto decyzję o usunięciu TUZ cennych z przedmiotowych działek. Tego rodzaju działanie uzasadnia tym bardziej wątpliwości co do tego, czy tereny te w ogóle spełniały warunki o jakich mowa w art. 45 ust.1 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, a co za tym idzie warunki do objęcia ich planem działań ochronnych i oznaczenia ich na mapach ewidencyjnych w [...] r. jako TUZ cenne przyrodniczo. Samo działanie administracji (jakim jest np. naniesienie na mapach ewidencyjnych kategorii TUZ cenne przyrodniczo) nie może bowiem być źródłem obowiązywania zakazów, nakazów i sankcji w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o ile nie znajduje oparcia w normie prawa unijnego regulującej zasady przyznawania tych płatności.

W tym miejscu wskazać trzeba, że co do zasady w postępowaniu o przyznanie płatności bezpośrednich, stosownie do dyspozycji art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach, organ nie ma obowiązku, tak jak w k.p.a., podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Nie jest jednak dopuszczalne przyjęcie stanowiska, że ciężar udowodnienia okoliczności przeciwnych niż wynikające z dokumentów zgromadzonych w sprawie spoczywa na stronie postępowania w sytuacji, gdy dokumenty te budzą wątpliwości z obiektywnego punktu widzenia ( por. wyrok WSA w G. z dnia [...]r., sygn. akt II SA/Go 26/15, dostępny w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). W szczególności nie może być organ zwolniony z obowiązku prowadzenia z własnej inicjatywy postępowania wyjaśniającego w sytuacji, gdy dokumentacja będąca w posiadaniu organu nasuwa wątpliwości – jak w niniejszej sprawie - co do charakterystyki i kwalifikacji gruntów rolnych, a co za tym idzie – powoduje niejasność co do właściwej normy prawnej, znajdującej zastosowanie w danym stanie faktycznym. To organy ARiMR, nie zaś rolnik ubiegający się o płatności, są odpowiedzialne za ustalenie, które obszary są obszarami wyznaczonymi, o jakich mowa w art. 45 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz poczynienie odpowiednich zmian w systemie ewidencji (oraz poinformowanie o tym rolnika), stąd też obowiązek bezspornego ustalenia powyższych kwestii w postępowaniu spoczywa na tych organach. W rozpoznawanej sprawie takich ustaleń zabrakło.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie zatem zobowiązany rzetelnie i wnikliwie wyjaśnić, okoliczności naniesienia w dokumentacji ewidencyjnej w [...] r. warstwy "TUZ cenne przyrodniczo" na działkach nr [...],[...],[...] obręb C. oraz jej usunięcia i – biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy – ustalić jednoznacznie, czy w [...] r. grunty te mogły być uznane za TUZ cenne przyrodniczo, a skarżący był zobowiązany do ich nieprzekształcania i powstrzymania się od ich zaorania, pod rygorem zastosowania sankcji, jakich mowa w 25 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r..

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy, uwzględniając wysokość wpisu uiszczonego przez skarżącego ([...] zł) oraz koszty zastępstwa prawnego adwokata ([...] zł) i opłaty od pełnomocnictwa ([...] zł).