Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 726/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art 8 ust 3, 11 , 59, 61
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 roku; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej A. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. J. od decyzji Prezydenta Miasta [...] w sprawie: 1/ ustalenia opłaty A. J. (dalej: Skarżąca) za pobyt dziadka J. K. w domu pomocy społecznej w wysokości: 254,03 zł w lutym 2018 r., 0,09 zł w marcu 2018 r., 3,41 zł w kwietniu 2018 r., 45,15 zł w maju 2018 r., 242,60 zł w październiku 2018 r., 250,83 zł w styczniu 2019 r., 299,64 zł w lutym 2018 r. oraz 438,69 zł w marcu 2019 r., co łącznie wynosi 1534,44 zł; 2/ ustalenia, że Skarżąca nie kwalifikuje się do wnoszenia opłaty za pobyt dziadka J. K. w dps w okresie od 1 czerwca do 30 września 2018 r. oraz w okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2018r. utrzymało w mocy decyzję I instancji.

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2019 r. Prezydent Miasta [...]: 1/ ustalił opłaty A. J. za pobyt J. K. w dps w wysokości: 254,03 zł w lutym 2018 r., 0,09 zł w marcu 2018 r. 3,41 zł, w kwietniu 2018 r., 45,15 zł w maju 2018 r., 242,60 zł w październiku 2018 r., 250,83 zł w styczniu 2019 r., 299,64 zł w lutym 2018 r. oraz 438,69 zł w marcu 2019 r., łącznie 1534,44 zł; 2/ ustalił, że Skarżąca nie kwalifikuje się do wnoszenia opłaty za pobyt J. K. w dps od 1 czerwca do 30 września 2018 r. oraz w okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2018 r.

Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. stwierdzono, że A. J. jest osobą zobowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt dziadka w dps i ustalono, że nie kwalifikuje się do ponoszenia opłaty do miesiąca w którym uzyska dochód przekraczający 300% kryterium dochodowego. Skarżąca nie kwalifikowała się do wnoszenia tej opłaty do lutego 2018 r. Wskazano, że J. K. przebywa w Domu Pomocy Społecznej "[...]" im. [...] w [...] od 14 sierpnia 2014 r. Pobyt jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, który od sierpnia 2017 r. do 31 marca 2018 r. wynosił 3684,20 zł, natomiast od K. 2018 r do 31 marca 2019 r. 4032,94 zł. J. K. ponosi opłatę za swój pobyt w wysokości 70 % posiadanego dochodu tj. w okresie od 1 sierpnia 2017 r. do 31 marca 2019 r. w wysokości 744,51 zł miesięcznie. Kwota wpłacona przez w/w nie pokrywa całości kosztu pobytu, co oznacza, że pozostałą kwotę obowiązani są wnieść córka E. J., wnuczka A. J. i prawnuczek P. J.. Dochód przekraczający kryterium dochodowe kwalifikujące do ponoszenia opłaty za pobyt w dps, w okresie objętym decyzją uzyskała E. J. i decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. organ ustalił jej opłatę w łącznej wysokości 1534,44 zł.

[...] lutego 2019 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia opłaty Skarżącej za pobyt dziadka w dps i ustalono tę opłatę w okresie i kwotach jak wyżej. Jednocześnie organ stwierdził, że Skarżąca nie kwalifikuje się do ponoszenia opłat od 1 czerwca do 30 września 2018 r. oraz od 1 listopada do 31 grudnia 2018 r.

W odwołaniu Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co skutkowało dowolną i wybiórczą oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego. W dalszej kolejności skutkowało to nieprawidłowym stosowaniem prawa materialnego, w szczególności ustawy o pomocy społecznej. Powyższe skutkowało uznaniem, że kredyt jest dochodem rodziny a nie jej kosztem. Skarżąca zarzuciła, że nie przeprowadzono dowodów z zawnioskowanych świadków oraz dokumentów na okoliczność porzucenia przez J. K. swojej rodziny, nie łożenia na jej utrzymanie, zerwanie z nią wszelkich kontaktów, co prowadziło do niezastosowania art. 64 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję SKO w [...] podzieliło ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji. Przytaczając treść przepisów art. 60, 59, 61 ustawy o pomocy społecznej wskazało m.in., że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: mieszkaniec domu, małżonek, zstępni przed wstępnymi, gmina z której osoba została skierowana do dps, przy czym podmioty te nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełna odpłatność. Dla każdego mieszkańca ustala się opłatę odpowiadająca średniemu kosztowi utrzymania, a następnie określa się kwotę, którą jest on w stanie ponieść – maksymalnie 70% jego dochodu (art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy). W przypadku niemożności uiszczenia opłaty przez mieszkańca cały lub częściowy koszt pobytu w dps pokrywają: małżonek, zstępni przed wstępnymi pod warunkiem spełnienia kryteriów dochodowych. W przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, zaś w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę w rodzinie jest wyższy niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po uiszczeniu opłaty nie może być niższa niż 300 % kryterium na osobę w rodzinie.

Organ wskazał, że J. K. ponosił opłatę za pobyt w dps w okresie od 1 sierpnia 2017 r. do 31 marca 2019 r. w wysokości 744,51 zł miesięcznie, co nie pokrywało całości kosztów jego pobytu zatem pozostała kwotę obowiązani są wnosić jego córka E. J., wnuczka A. J.i Prawnuk P.J.. W okresie objętym decyzją rodzina Skarżącej utrzymywała się z wynagrodzenia za pracę J. J. i A. J.. E. J. zarejestrowana jest w PUP w [...] bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Dochód J. J. wynosił 1459,48 zł w okresie od 1 sierpnia do 31 grudnia 2017 r., 1530 zł od 1 stycznia do 31 maja 2018 r., 797,50 zł od 1 czerwca do 31 grudnia 2018 r., 850,39 zł od 1 stycznia do 31 marca 2019 r. A. J. uzyskała dochód zamykający się w przedziale od 6508,89 zł w październiku 2018 r do 3058,02 zł w czerwcu 2018 r. Rodzina otrzymała również zwrot nadpłaty podatku za 2017 r. i 2018 r. wypłacony w lutym 2018 r. w kwocie 939 i w marcu 2018 r. w kwocie 1729 zł oraz w marcu 2019 r. w kwocie 1728 zł. Ponadto w styczniu 2019 r. rodzina zaciągnęła pożyczkę w kwocie 20000 zł, która rozliczona w równych częściach na 12 miesięcy począwszy od miesiąca w którym została wypłacona daje dochód w wysokości 1666,67 zł miesięcznie. Łączny dochód rodziny w okresie objętym decyzją zamykał się w przedziale 4641,76 zł w styczniu 2018 r. do 8090,76 zł w marcu 2019 r., co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało odpowiednio kwoty 1160,44 zł i 2022,69 zł. Dochód ten przekraczał 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynoszącego 1584 zł w miesiącach: luty, marzec, kwiecień, maj i październik 2018 r. oraz styczeń, luty i marzec 2019 r. Nadwyżka dochodu na osobę w rodzinie ponad w/w kryterium dochodowe stanowi opłatę jaka winna ponieść Skarżąca za pobyt w dps. W pozostałych miesiącach omawianego okresu dochód ten był niższy od kwoty 300 % kryterium dochodowego na osobę i nie kwalifikował jej do ponoszenia opłaty. Ustalając odpłatność Skarżącej od kwoty średniego miesięcznego kosztu utrzymania w dps odjęto opłatę wnoszoną przez J. K.. Otrzymana różnica stanowi kwotę jakiej może domagać się Gmina Miasta [...] od osób obowiązanych do partycypowania w kosztach utrzymania J. K. w dps. Wskazano, że Skarżąca może być obciążona opłatą wyłącznie do wysokości nadwyżki dochodu ponad 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, która następnie porównana z kwotą jakiej może domagać się gmina daje opłatę jaką Skarżąca winna uiścić z tytułu pobytu dziadka w dps. SKO wskazało, że ustalone w tabeli przez organ I instancji, która to tabela stanowi integralną część decyzji, kwoty są prawidłowe, zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy o pomocy społecznej. Organ podkreślił, że ustalenie opłaty za pobyt osoby bliskiej w dps jest obligatoryjne, jeżeli spełnione zostały warunki określone w ustawie o pomocy społecznej. Ustalenie opłaty zależy wyłącznie od sytuacji dochodowej osoby zobowiązanej. Inne okoliczności, dotyczące sytuacji rodzinnej, ponoszonych wydatków, czy sytuacji zdrowotnej mogą stanowić podstawę do zwolnienia z tej odpłatności. Nie mogą natomiast być podstawą do odstąpienia od ustalenia opłaty.

Odnosząc się do zarzutów z odwołania Kolegium podniosło, że kwota zaciągniętego kredytu w wysokości 20000 zł jest dochodem w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wskazało, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawodawca zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem dochodu na gruncie ups. Po przytoczeniu treści tego przepisu SKO stwierdziło, że ustawodawca zarówno w katalogu przychodów odliczanych od dochodu, jak też w katalogu obciążeń pomniejszających dochód nie wymienił pożyczki. Ponadto w żadnym przepisie ustawy nie zawarto stwierdzenia, że kwota pożyczki nie podlega wliczeniu do dochodu. Organ przytoczył orzecznictwo sądów wojewódzkich i NSA na poparcie tej tezy. Ostatecznie uznał, że kwota pożyczki jest dochodem rodziny Skarżącej i w świetle w/w przepisów nie ma znaczenia, że jest regularnie spłacana, a więc podlega zwrotowi wraz z odsetkami. SKO podniosło, że zgodnie z art. 8 ust. 11 ups w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej, dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego rodziny w przypadku osoby w rodzinie, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy poczynając od miesiąca w którym dochód został wypłacony.

Odnośnie zarzutów nie przeprowadzenia dowodów na okoliczność porzucenia przez J. K. rodziny organ wyjaśnił, że ta okoliczność nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej ustalenia odpłatności za pobyt w dps. Może natomiast być podnoszona w postępowaniu o zwolnienie z tej opłaty.

W skardze na w/w decyzję Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co skutkowało dowolną i wybiórczą oceną zebranego materiału dowodowego, a tym samym nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego. W dalszej kolejności skutkowało to nieprawidłowym stosowaniem przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy o pomocy społecznej. Powyższe skutkowało m.in. uznaniem, że kredyt w wysokości 20000 zł z którego łącznie należy spłacić 23483,12 zł., a pierwsza rata została spłacona w lutym 2019 r. jest dochodem rodziny, a nie jej kosztem. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 64 ustawy o pomocy społecznej przez jego niezastosowanie i dowolne uznanie, że zwolnienie od opłaty może nastąpić dopiero po zapadnięciu decyzji ustalającej wysokość opłaty za pobyt J. K. w domu pomocy, podczas gdy nic takiego nie wynika z brzmienia tego przepisu, nadto niegodziwe zachowanie J. K. uzasadnia zwolnienie od opłaty za pobyt niezależnie od wysokości uzyskiwanego przez rodzinę dochodu. Poza tym Skarżąca podtrzymała argumentację z odwołania. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty należy podzielić.

W przedmiotowej sprawie kwestią sporną było m.in. ustalenie czy w skład dochodu rodziny, w oparciu o który ustalano czy skarżąca kwalifikuje się do ponoszenia opłat za pobyt pradziadka w domu pomocy społecznej, a jeżeli tak to w jakiej wysokości opłatę winna uiszczać, należy wliczyć kredyt w wysokości 20000 zł. pobrany przez A. J..

Stosownie do art. 8 ust.3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

W myśl ust.3 tego przepisu do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Z kolei przepis art. 8 ust.11 pkt 1 powołanej ustawy stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę: kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

W omawianej sprawie, organy uznały, że uzyskana przez A. J. kwota z

tytułu kredytu w wysokości 20000 zł. stanowi dochód w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, który należy rozliczyć w oparciu o wyżej wskazany przepis. Przy czym żadnego znaczenia, zdaniem organów, dla określenia dochodu uzyskanego przez rodzinę Skarżącego nie ma fakt konieczności spłaty zaciągniętego kredytu w wysokości ok. 23000 zł.

Z takim stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić.

Podkreślić należy, że przepis art. 8 ust.11 ustawy o pomocy społecznej na zasadach w nim wskazanych umożliwia rozliczenie "dochodu jednorazowego". Oznacza to, że jednorazowo uzyskana przez skarżącą kwota musiałaby stanowić dochód. Tymczasem w myśl obowiązującego prawa, kwoty tej za dochód poczytać nie sposób. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U z 2012r., poz. 361 ze zm.) nie wymienia kredytu jako źródła przychodów.

Zdaniem Sądu w tym składzie, zgodnie z wykładnią systemową zewnętrzną a więc wykraczającą poza ustawę o pomocy społecznej, należy dla potrzeb ust.11 art.8 przyjąć definicję dochodu, wynikającą z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwrócić nadto uwagę należy, że samo pojęcie dochodu jak i jego składniki wymieniane w art. 8 u.p.s. świadczą o tym, że winien on mieć charakter przysparzający.

W tym miejscu można powołać się na poglądy wyrażone w uzasadnieniu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 28 lutego 2011 r. w sprawie IV SA/Wr 18/11, w którym sąd ten wyjaśniał, między innymi, że: /.../ "Analiza ww. stanu norm prawa wskazuje, że art. 8 ust. 3 podaje definicję dochodu jako sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób), natomiast art. 8 ust. 4 określa, jakich świadczeń nie wlicza się do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 (jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, a także świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych)".

Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie znana jest linia orzecznicza sądów administracyjnych, zgodnie z którą pod pojęciem dochodu rozumieć należy wszelkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w przepisach wymienionych (art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s.) oraz, że wskazane w ustawie wyjątki nie przewidują wyłączeń jakiejkolwiek grupy przychodów z tego tylko tytułu, że nie podlegają one opodatkowaniu (por. np.: wyrok NSA z 9 czerwca 2010 r. I OSK 322/10, lex 595343, wyrok WSA w Warszawie z 24 lipca 2008 r. I SA/Wa 158/08, lex 509612, wyrok WSA w Bydgoszczy z 26 stycznia 2010 r. II SA/Bd 1049/09, lex 559698, wyrok NSA z 18 marca 2009 r. sygn. I OSK 1461/08, lex nr 580351, wyrok WSA w Gdańsku z 23 stycznia 2008 r. II SA/Gd 763/07, lex 501347). Jednak przeciwko tej linii orzecznictwa przemawia zarówno wykładnia językowa, systemowa, jak i funkcjonalna (celowościowa).

Przepis art. 8 u.p.s. reguluje definicję dochodu w sposób:

1) ogólny i generalny (wszelki przychód pomniejszony o miesięczne obciążenia podatkiem dochodowym),

2) szczególny (dochodem nie są konkretne wskazane świadczenia pomocowe z art. 8 ust. 4 bez względu na ich odniesienia prawnopodatkowe).

Ocena sytuacji Skarżącej mieści się w regulacji pkt 1. Aby uzyskane świadczenie było uważane za dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3, musi spełniać łącznie m.in. następujące warunki:

1) przychód winien mieć miejsce w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku - z modyfikacją zawartą w art. 8 ust. 11 u.p.s.),

2) musi on podlegać obciążeniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wskazana interpretacja uwzględnia jedną z zasad interpretacji językowej, w myśl której niedopuszczalne jest takie ustalenie znaczenia normy, przy którym pewne jej zwroty traktowane są jako zbędne. Zdaniem składu orzekającego, powoływane w tej mierze orzeczenia sądowe abstrahują od tej zasady, nie uwzględniając w wykładni definicji dochodu zawartej w ustawie o pomocy społecznej, wszystkich składających się nań zwrotów normatywnych. W ocenie Sądu, definicja ta podkreśla przysparzający charakter świadczenia spełniającego prawne kryteria dochodu. Akcentuje ona zatem intencję ustawodawcy uważającego za "dochód" tylko świadczenia o przysparzającym charakterze. Ze względu na zastosowaną terminologię ("dochód, "przychód", "podatek dochodowy"), ocena charakteru świadczenia (w sensie jego przysparzającej, dochodowej natury) uzyskanego przez rodzinę Skarżącej, powinna być dokonana ze względu na zasady systemu, do którego wskazane wyżej pojęcia należą.

Reasumując stwierdzić należy, że wprawdzie ustawa o pomocy społecznej w art. 8 ust. 4 określa, jakich świadczeń nie wlicza się do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 tego przepisu i wśród nich brak przypadku, który odpowiadałby stanowi faktycznemu w tej sprawie, to jednak z uwagi na regulacje zawarte w wyżej powołanych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz wykładnię językową, systemową i funkcjonalną powyższych przepisów prawa, w tym także art. 8 ust. 3 u.p.s., w ocenie Sądu, wskazana kwota nie stanowi dochodu.

Skoro zgodnie z art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, to – również w myśl art.7 i 8 kpa – stosowana wykładnia jego przepisów nie może prowadzić do unicestwiania zadań i celów pomocy społecznej.

W tej sytuacji dokonaną przez orzekające w sprawie organy wykładnię art. 8 ust. 1,3 i 4 ustawy o pomocy społecznej uznać należy za nietrafną i naruszającą te przepisy prawa w sposób istotny. Powyższe uchybienie skutkowało koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji zobowiązane są uwzględnić zaprezentowaną wyżej wykładnię przepisów mających zastosowanie w sprawie.

Jednocześnie Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów skargi. W odniesieniu do zarzutów dotyczących relacji J. K. ze Skarżącą i pozostałą rodziną opisanych w skardze stwierdzić należy, że pomimo ich poważnego charakteru na obecnym etapie postępowania nie mogły one odnieść skutku. Okoliczności te natomiast będą mogły podlegać ocenie w ramach odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie ewentualnego wniosku Skarżącej o zwolnienie od opłaty, o którym mowa w art. 64 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 64 ust. 2 tej ustawy osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Ponadto jak wskazał WSA w Krakowie w wyroku z 13 czerwca 2019 r., sygn. akt. III SA/Kr 287/19 "Wobec braku więzi emocjonalnej pomiędzy stroną a matką, braku wsparcia tej ostatniej i udziału w procesie wychowawczym, poczucie krzywdy i niesprawiedliwości są szczególnymi okolicznościami, o których mowa w art. 64 u.p.s.". Na obecnym etapie postępowania przedwczesnym jest jednak dokonywanie oceny zasadności wniosku Skarżącej o zwolnienie z opłat.

Tak jak prawidłowo wskazał organ obowiązek wnoszenia przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 opłat za pobyt w dps umieszczonej w nim osoby, a w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 ups wymaga uprzedniego skonkretyzowania tego obowiązku począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ups. Z treści art. 64 ups wynika, że zwolnienie z opłaty za pobyt w dps może dotyczyć sytuacji w której osoba zobowiązana wnosi opłatę, czyli zarówno osoba jak i wysokość opłaty została już wcześniej ustalona w decyzji administracyjnej. Zwolnienie musi się bowiem odnosić do skonkretyzowanego obowiązku. Dlatego tez prawidłowo uznały organy obu instancji, ze rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z opłaty za pobyt w dps może zostać wydane dopiero po ostatecznym ustaleniu osoby zobowiązanej i określeniu wysokości opłaty miesięcznej za pobyt.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w wyroku - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.