Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2371/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6323 Zezwolenie i cofnięcie zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,77,8,11,107 par. 3, art. 9,81,76,140
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 ust. 1, art. 152 ust. 1 i 4, art. 129 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Towarzystwa [...], reprezentowanego przez adwokata B.T. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w sprawie o stałe cofnięcie zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie pod nazwą "[...]" – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Towarzystwo [...] uzyskało w 2001 r., na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, warunkowe zezwolenie Wojewody [...] na prowadzenie domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, przeznaczonego dla siedmiu osób. Ze względu na zmianę bazy lokalowej i liczby mieszkańców oraz wniosek Towarzystwa [...] o ujęcie w decyzji faktu prowadzenia domu pomocy społecznej według autorskiego programu przystosowawczego do życia i pracy w społeczeństwie dla dzieci i młodzieży sprawnej inaczej A.D., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] oraz decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] udzielił do dnia [...] grudnia 2006 r. zezwolenia warunkowego na prowadzenie domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie według autorskiego programu A.D., przeznaczonego, zgodnie z wnioskiem, dla dziesięciorga mieszkańców. Ważność zezwoleń warunkowych na prowadzenie domów pomocy społecznej wydanych podmiotom, które nie osiągnęły obowiązującego standardu została przedłużona na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2006 r. Nr 249, poz.1831) do końca 2010 r.

W dniach 15, 16 i 19 czerwca oraz 13 lipca 2009 r. inspektorzy Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w L. przeprowadzili w Domu Pomocy Społecznej "[...]" kontrolę doraźną. Na dzień kontroli w placówce przebywało 11 osób w wieku od 15 do 37 lat. Na podstawie ustaleń kontrolnych "[...]" został zobowiązany do:

I. Podjęcia działań w celu dostosowania działalności ośrodka do przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej poprzez:

1) niezwłoczne odstąpienie od praktyki tzw. "samodzielnych dyżurów mieszkańców" i zapewnienie mieszkańcom "[...]" całodobowej opieki wykwalifikowanego personelu;

2) niezwłoczne zapewnienie mieszkańcom co najmniej 4 posiłków dziennie, o odpowiedniej wartości odżywczej, stosując diety dostosowane do potrzeb i stanu zdrowia mieszkańców przygotowywanych i spożywanych w warunkach bezpieczeństwa sanitarno-higienicznego; prowadzenie dokumentacji żywienia w postaci jadłospisów oraz określającej podstawy do ustalenia diet i wartości odżywczej posiłków;

3) niezwłoczne powołanie zespołu terapeutyczno - opiekuńczego oraz imiennego wskazania pracowników ośrodka, będących pracownikami pierwszego kontaktu dla poszczególnych mieszkańców;

4) opracowanie w ciągu 30 dni od daty otrzymania zaleceń przez zespół terapeutyczno-opiekuńczy indywidualnych planów wsparcia mieszkańców tak, aby zawierały one diagnozę oraz wynikający z niej wykaz planowanych działań wspierających oraz systematyczne ocenianie efektów pracy wspierającej z poszczególnymi mieszkańcami.

II. Podjęcia działań w celu dostosowania działalności "[...]" do przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 3 listopada 1995 r. w sprawie rehabilitacji leczniczej w domach pomocy społecznej oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie psychiatrycznych świadczeń zdrowotnych w domach pomocy społecznej i środowiskowych domach samopomocy poprzez :

1) zapewnienie w ciągu 30 dni od daty otrzymania zaleceń:

– psychiatrycznej opieki zdrowotnej, obejmującej zwłaszcza konsultacje i okresowe oceny stanu psychicznego oraz psychoterapię i terapię farmakologiczną,

– rehabilitacji leczniczej, obejmującej w szczególności: 1) badania lekarskie i specjalistyczną diagnozę w zakresie rehabilitacji, 2) świadczenia terapeutyczne, zwłaszcza w formie fizykoterapii i ćwiczeń ruchowych, 3) świadczenia psychologiczne, w tym terapię psychologiczną, 4) zaopatrzenie w leki niezbędne na potrzeby rehabilitacji, 5) zaopatrzenie w przedmioty ortopedycznej sprzęt rehabilitacyjny, w zakresie dostosowanym do stanu zdrowia i indywidualnych potrzeb mieszkańców "[...]", terapii zajęciowej i socjoterapii,

– stałej opieki pielęgniarki przeszkolonej w opiece nad osobami z zaburzeniami psychicznymi (szkolenie pielęgniarki organizuje kierownik Domu),

– pomieszczeń i urządzeń niezbędnych do wykonywania świadczeń psychiatrycznych, a zwłaszcza: gabinetu dla lekarza i psychologa, pracowni terapii zajęciowej, pomieszczenia do grupowych zajęć terapeutycznych i ruchowych, pomieszczenia dla osób wymagających wzmożonego nadzoru ze względu na ich stan psychiczny.

2) Zatrudnienie w ciągu 30 dni od daty otrzymania zaleceń: lekarza, psychologa, terapeuty zajęciowego, pielęgniarki.

III. Podjęcia działań mających na celu uzyskanie opinii Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej o spełnianiu wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej we wszystkich lokalach zajmowanych przez Dom Pomocy Społecznej w ciągu 30 dni od daty otrzymania zaleceń.

IV. Niezwłocznego uzupełnienia i dbałości o prawidłowe prowadzenie dokumentacji indywidualnej mieszkańców i dokumentacji pracowniczej, w szczególności o to, by wpisy w dokumentacji mieszkańców i pracowników zawierały datę, podpis i stanowisko lub funkcję osoby dokonującej wpisu.

W dniach od 18 do 21 stycznia 2010 r. inspektorzy Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w L. przeprowadzili kontrolę sprawdzającą wykonanie zaleceń pokontrolnych, wydanych [...] września 2009 r.

W wyniku kontroli sprawdzającej ustalono, co następuje:

Organ stwierdził, że w zakresie zapewnienia podopiecznym "[...]" całodobowej opieki zalecenia nie zostały zrealizowane. Uzasadnił to analizą raportów dziennych, grafików dyżurów oraz listą obecności pracowników "[...]" Analiza ta wykazała, że część list obecności pracowników nie zawiera podpisów pracowników, którzy powinni pełnić dyżury. Ponadto organ wskazał, że znajdują się tam wpisy nie odpowiadające podpisom pracowników ujętych w grafikach dyżurów. Organ podniósł, że zgodnie z przedstawioną do kontroli listą obecności "[...]" – [...]", opiekę na mieszkańcami Domu, podczas większości dyżurów w grudniu 2009 r., sprawowały osoby świadczące pracę na podstawie umowy zlecenia lub wolontariatu, a więc osoby nie pozostające w stosunku pracy z Domem. W dniach 21 do 26 grudnia 2009 r. ośrodek zapewniał mieszkańcom opiekę tylko jednej osoby, wyłącznie w ciągu dnia albo wyłącznie w ciągu nocy (Lista Obecności "[...]" – [...]). Ponadto z zapisu na liście obecności pracowników "[...]" – [...]", w rubryce "7 stycznia 2010 r. dzień", wynika, że Dom nie zapewnił mieszkańcom w tym dniu żadnej opieki - pracownik nie potwierdził obecności i nie wyznaczono na ten dzień zastępstwa (lista obecności pracowników "[...]" – [...]").

Badając realizację zalecenia pokontrolnego dotyczącego zapewnienia mieszkańcom [...]" co najmniej 4 posiłków dziennie oraz właściwej organizacji wyżywienia, polegającej m.in. na planowym konstruowaniu jadłospisów (obejmujących kilka dni) w oparciu o fachową wiedzę z zakresu żywienia organ ustalił, że nie dokonano zalecanych zmian w organizacji wyżywienia mieszkańców (pismo Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. znak: [...], raporty dzienne).

Badając realizację zalecenia pokontrolnego, dotyczącego niezwłocznego powołania zespołu terapeutyczno-opiekuńczego oraz opracowania, w ciągu 30 dni od daty otrzymania zaleceń, indywidualnych planów wsparcia mieszkańców "[...]" organ uznał, że zalecenie nie zostało zrealizowane. Organ wskazał, że w listopadzie 2009 r. Towarzystwo [...] przekazało informację o powołaniu zespołu terapeutyczno - opiekuńczego, załączając dwa dokumenty powołujące z dniem 1 października 2009 r. zespół terapeutyczno - opiekuńczy w Domu Pomocy Społecznej "[...]" o różnym składzie osobowym i liczbie osób zaliczonych w jego skład. W toku kontroli jednostka przekazała trzeci dokument, powołujący z dniem 1 stycznia 2010r. kolejny zespół o nazwie Zespół terapeutyczno - wychowawczy w jeszcze innym składzie osobowym niż dwa poprzednie. Organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami kontroli sprawdzającej, indywidualne plany wsparcia mieszkańców nie zawierają propozycji konkretnych działań, a jedynie ogólne cele wsparcia. Nie zawierają określenia sposobu i okresu realizacji ani kryteriów oceny efektów planowanych działań. Przedstawione przez "[...]" dokumenty, określane jako indywidualne plany wsparcia, są sporządzone w sposób budzący poważne wątpliwości co do kompetencji osób je sporządzających. Między poszczególnymi częściami planów brak jest logicznego związku. Zatem, w ocenie organu, powołany zespół realizuje zadania nieprawidłowo (pismo Towarzystwa [...]" powołujące z dniem 1 października 2009r. Zespół terapeutyczno - opiekuńczy wraz z załącznikami).

Badając realizację zaleceń pokontrolnych, dotyczących zapewnienia podopiecznym "[...]" opieki zdrowotnej, rehabilitacji leczniczej, terapii zajęciowej oraz stałej opieki pielęgniarki przeszkolonej w opiece nad osobami z zaburzeniami psychicznymi, wśród których znajduje się osoba przewlekle psychicznie chora, ustalono, że podopieczni mogą korzystać z usług medycznych na podstawie deklaracji dotyczących wyboru lekarza pierwszego kontaktu w NZOZ "[...]", ul. [...], NZOZ "[...]", ul. [...] oraz przychodni specjalistycznych. Jednakże wszystkie czynności związane z podawaniem leków, wizytami u lekarzy oraz wypełnianiem dokumentacji medycznej prowadzonej przez Dom wykonują opiekunowie, a więc osoby nie posiadające kwalifikacji w tym zakresie. Zarządzeniem Dyrektora Domu Nr [...] z [...] września 2009 r. wprowadzono procedurę podawania leków podopiecznym Domu Pomocy Społecznej "[...]". Z raportów dziennych nie wynika jednak, że jest ona respektowana (dowód: raport dzienny z dnia 11 stycznia 2010 r., raport dzienny z 27 grudnia 2009 r.). Organ wskazał, że dawkowanie i podawanie leków przez opiekunów nie jest w żaden sposób nadzorowane. (dowód: raport dzienny z 17 stycznia 2010 r., raport dzienny z dnia 13 stycznia 2010 r. raport dzienny z dnia 16 stycznia 2010 r.).

Odnośnie zalecenia, w którym zobowiązano jednostkę do uzyskania opinii o spełnianiu wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej z pisma Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia [...] października 2010r., znak [...], w sprawie wydania opinii na temat spełniania wymogów bezpieczeństwa w zakresie ochrony przeciwpożarowej w lokalach zajmowanych przez dom pomocy społecznej "[...]", ustalono, iż Towarzystwo [...] poinformowało Straż, iż pomieszczenia te Stanowią prywatną własność, i że prowadzony jest w nich "nadzór nad osobami niepełnosprawnymi intelektualnie na zasadach całodobowego nadzoru w mieszkaniach podopiecznych". Taka sytuacja lokalowa nie dała podstaw prawnych do przeprowadzenia czynności w tym zakresie przez służby straży pożarnej (pismo Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w L.

Badając realizację zaleceń pokontrolnych w zakresie niezwłocznego uzupełnienia i dbałości o prawidłowe prowadzenie dokumentacji indywidualnej mieszkańców i dokumentacji pracowniczej, w szczególności o to, by wpisy w dokumentacji mieszkańców i pracowników zawierały datę, podpis i stanowisko lub funkcję osoby dokonującej wpisu ustalono, że zalecenia te nie zostały zrealizowane. Dokumentacja pracownicza osoby, która kierowała "[...]" w okresie przeprowadzania kontroli sprawdzającej nie zawierała bowiem dokumentów potwierdzających kwalifikacje tej osoby do kierowania domem pomocy społecznej, a wymaganych przez art. 122 ustawy o pomocy społecznej. (protokół z kontroli sprawdzającej realizacje zaleceń pokontrolnych). Protokół z kontroli sprawdzającej realizację powyższych zaleceń został przekazany podmiotowi kontrolowanemu w dniu 24 lutego 2010 r. W dniu 4 marca 2010 r. prezes Towarzystwa [...] odesłała niepodpisane egzemplarze protokołu wraz z wyjaśnieniami odmowy ich podpisania. W złożonych wyjaśnieniach do zaleceń pokontrolnych Strona zakwestionowała większość z nich, między innymi wskazując, iż zgoda na realizację programu autorskiego mającego na celu maksymalne usamodzielnienie się osób niepełnosprawnych umysłowo powinna wiązać się z otwartą, uwzględniającą odrębność placówki interpretacją przepisów określających wymagania, co do standardów, jakie muszą spełniać domy pomocy społecznej, "nie zaś tendencyjną ich nadinterpretacją, celem wykazania za wszelką cenę, że placówka działa źle" (wyjaśnienia Towarzystwa [...] dotyczące odmowy podpisania protokołu.).

W związku z wynikami kontroli sprawdzającej, z dniem 5 marca 2010 r., zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2010r. nr [...], orzekł o cofnięciu Towarzystwu [...] zezwolenia warunkowego na prowadzenie domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie pod nazwą [...].

Od decyzji Strona, działając przez pełnomocnika, odwołała się w dniu 9 lipca 2010r. Strona zarzuciła:

1) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 149 ust.1 w zw. z art.152 ust. 1 i 4 w zw. z art. 129 ust.1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., poprzez wydanie decyzji o cofnięciu na stałe zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie w sytuacji, gdy nie spełnianie przez Stronę wszystkich standardów przewidzianych dla domów społecznych, o których mowa w w/w ustawie usprawiedliwione było treścią decyzji warunkowej Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. zmienioną decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. oraz decyzją [...] z dnia [...] lipca 2003 r.;

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w szczególności: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa - poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jego dowolną ocenę w zakresie w jakim organ ocenił nie spełnienie przez stronę standardów wymaganych dla domów pomocy społecznej oraz niewykonanie przez nią zaleceń pokontrolnych; art. 8 i 11 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa - polegające na nie odniesieniu się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do dowodów i twierdzeń Strony w zakresie podnoszonych przez organ istotnych uchybień lub nieprawidłowości w funkcjonowaniu domu pomocy społecznej, w sytuacji gdy były one istotne dla sposobu załatwienia sprawy, a poprzestaniu na ogólnikowym i arbitralnym kwalifikowaniu czynności strony, jako niezgodnych z prawem; art. 9 w zw. z art. 81 kpa polegające na nie udzielaniu stronie całokształtu informacji dotyczących podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego sformułowanych zastrzeżeńpokontrolnych, w sytuacji, gdy strona wielokrotnie sygnalizowała niewykonalnośćniektórych zaleceń lub brak podstawy prawnej ich sformułowania.

Dodatkowo w piśmie z dnia 15 września 2010 r. pełnomocnik Strony wyjaśnił, iż placówka "[...]" nie tworzyła nigdy odrębnego planu naprawczego. Placówka dostosowywała się każdorazowo do wymogów ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. realizując zalecenia pokontrolne wydawane przez Urząd Wojewódzki w toku kolejnych kontroli. Placówka działa w oparciu o "Autorski program przystosowawczy do życia i pracy w społeczeństwie dla osób umiarkowanie i znacznie upośledzonych umysłowo A.D.". Program ten został zatwierdzony w odrębnej decyzji warunkowej Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Jeżeli zatem organ kwestionuje podstawy działania domu pomocy społecznej prowadzonego przez stronę, to tym samym, w opinii Pełnomocnika, kwestionuje własne uprzednio podjęte decyzje. Podniósł, że prawie każdy z pensjonariuszy placówki ma swojego opiekuna ustanowionego przez sąd, natomiast żaden z opiekunów podopiecznych "[...]" nie złożył wniosku o przeniesienie podopiecznego do innego domu pomocy społecznej, nigdy też nie wpłynęły ze strony opiekunów żadne skargi na funkcjonowanie "[...]".

Z akt sprawy wynika, że Prokuratura Rejonowa [...] w L. prowadziła dwa postępowania karne dotyczące ogólnie nieprawidłowości w funkcjonowaniu domu pomocy społecznej "[...]" o sygn. akt [...] oraz [...]. Postępowania zakończyły się postanowieniami o umorzeniu dochodzenia. Orzeczenia są prawomocne.

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...],Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Minister nie podzielił zarzutu Strony dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego polegającego na braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jego dowolnej ocenie w zakresie, w jakim organ ocenił nie spełnienie przez stronę standardów wymaganych dla domów pomocy społecznej oraz niewykonanie przez nią zaleceń pokontrolnych. Protokoły oględzin, jako dokumenty urzędowe sporządzone przez powołany do tego organ w zakresie jego działania, zgodnie z art. 76 kpa stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone i poświadczają określony stan faktyczny znany organowi na podstawie danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Organ drugiej instancji wskazał, że skoro Strona m.in. kwestionuje ustalenia organu I instancji polegające na uznaniu, iż podopiecznym nie zapewnia się odpowiedniego wyżywienia, miała prawo przedstawić opinię dietetyka, która podważyłaby wartość dowodową przedmiotowych ustaleń. Niezrealizowanie zalecenia pokontrolnego zobowiązującego do zapewnienia mieszkańcom "[...]" co najmniej 4 posiłków dziennie oraz właściwej organizacji wyżywienia potwierdza protokół z kontroli sprawdzającej placówki, przeprowadzonej w dniach 18, 19, 20, 21 stycznia 2010r., pismo Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. znak: [...] oraz raporty dzienne: z 11, 12, 13, 16 i 17 stycznia 2010r.

Dalej Minister wskazał, że niezrealizowanie zalecenia pokontrolnego dotyczącego zapewnienia podopiecznym "[...]" całodobowej opieki potwierdza protokół z kontroli sprawdzającej placówki, przeprowadzonej w dniach 18, 19, 20, 21 stycznia 2010r., Lista Obecności "[...]" – [...] " oraz " Lista obecności " [...] "- [...] ", jak również raporty dzienne z 13, 16 i 17 stycznia 2010r.

Minister przyznał jednak słuszność twierdzeniom Pełnomocnika Strony, iż w sytuacji, gdy organ powziął jakąkolwiek wątpliwość co do prawdziwości podpisów opiekunów złożonych pod poszczególnymi raportami z nocnych dyżurów powinien dopuścić na tą okoliczność dowód z opinii biegłego grafologa. W związku z powyższym, organ drugiej instancji nie uznał za udowodnione przez organ pierwszej instancji ustaleń, co do nieprawidłowości podpisów na grafiku dyżurów nocnych, w tym w szczególności podpisu na grafiku z dnia 10 stycznia 2010r. i w tym zakresie nie podtrzymał ustaleń Wojewody.

Dalej Minister podniósł, że ziezrealizowanie zalecenia pokontrolnego dotyczącego niezwłocznego powołania zespołu terapeutyczno-opiekuńczego oraz opracowania, w ciągu 30 dni od daty otrzymania zaleceń, indywidualnych planów wsparcia mieszkańców "[...]" potwierdza protokół z kontroli sprawdzającej placówki, przeprowadzonej w dniach 18 do 21 stycznia 2010 r., pismo Towarzystwa [...] powołujące z dniem 1 października 2009r. Zespół terapeutyczna - opiekuńczy wraz z załącznikami, indywidualne plany wsparcia mieszkańców.

Z kolei niezrealizowanie zalecenia pokontrolnego w zakresie zapewnienia podopiecznym "[...]" opieki zdrowotnej, rehabilitacji leczniczej, terapii zajęciowej oraz stałej opieki pielęgniarki przeszkolonej w opiece nad osobami z zaburzeniami psychicznymi potwierdza równeż w.w. protokół z kontroli sprawdzającej placówki, przeprowadzonej w dniach 18 do 21 stycznia 2010 r., raporty dzienne z dnia 26, 27 i 28 grudnia 2009 r., z dnia 11, 13, 16, 17 stycznia 2010 r.

Zdaniem organu drugiej instancji Wojewoda słusznie wskazał, iż w przypadku domów pomocy społecznej przeznaczonych dla osób upośledzonych umysłowo, obowiązkowe zastosowanie mają nie tylko przepisy ustawy o pomocy społecznej czy wydane do niej rozporządzenia wykonawcze ale również przepisy ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr 111 poz. 535 ze zm.) oraz wydane do niej rozporządzenia wykonawcze dotyczące domów pomocy społecznej takie jak m.in.: rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 11 grudnia 1995 r. w sprawie psychiatrycznych świadczeń zdrowotnych w domach pomocy społecznej (...) (Dz.U. z 1996 r. Nr 5 poz. 38) czy rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 3 listopada 1995 r. w sprawie zasad organizowania i zakresu rehabilitacji leczniczej w domach pomocy społecznej (Dz.U. Nr 132 poz. 653). Minister podniósł, że z przepisów tych jednoznacznie wynika obowiązek zapewnienia przez dom pomocy społecznej, osobom upośledzonym umysłowo, fachowej pomocy medycznej z dziedziny psychiatrii i psychologii, stałej opieki pielęgniarki przeszkolonej w opiece nad osobami z upośledzeniem umysłowym i posiadającego odpowiednie kwalifikacje instruktora terapii zajęciowej.

Niezrealizowanie zalecenia pokontrolnego, w którym zobowiązano jednostkę do uzyskania opinii Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej o spełnianiu wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej potwierdza także protokół z kontroli sprawdzającej placówki, przeprowadzonej w dniach 18 do 21 stycznia 2010r., pismo Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia [...] października 2009r., znak [...], w którym stwierdza się, iż z dokumentów przedstawionych przez zainteresowanego jasno wynika, iż przedmiotowe pomieszczenia stanowią własność osób prywatnych w związku z czym Państwowa Straż Pożarna nie znajduje podstaw prawnych do przeprowadzenia czynności kontrolno-rozpoznawczych i wydania opinii w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w częściach mieszkalnych.

Niezrealizowanie zalecenia pokontrolnego dotyczącego uzupełnienia i dbałości o prawidłowe prowadzenie dokumentacji indywidualnej mieszkańców i dokumentacji pracowniczej, potwierdza także protokół z kontroli sprawdzającej placówki, przeprowadzonej w dniach 18 do 21 stycznia 2010r.

Minister powołał się na przepis art. 129 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w przypadku niepodjęcia lub niewykonania czynności wynikających z zaleceń pokontrolnych, mających na celu ograniczenie lub likwidację stwierdzonych istotnych uchybień lub nieprawidłowości w zakresie działań i usług objętych standardami, świadczonych przez jednostki organizacyjne pomocy społecznej albo kontrolowane jednostki, wojewoda może orzec o czasowym lub stałym cofnięciu zezwolenia na prowadzenie placówki. W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, nieprawidłowości oraz uchybienia w działalności domu pomocy społecznej "[...]" mają charakter istotny, uzasadniający cofnięcie zezwolenia. Potwierdzają to stwierdzenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w piśmie z dnia [...] listopada 2009r., iż stwierdzone nieprawidłowości dyskwalifikowałyby dom pomocy społecznej zorganizowany i prowadzony na podstawie rozporządzenia w sprawie domów pomocy społecznej. Z kolei w Sprawozdaniu z kontroli w "[...]" z dnia w dniu 21 października 2009 r., 18 listopada 2009 r., 23 listopada 2009 r. Sędzia M.K. stwierdza, iż wyniki przeprowadzonej kontroli nie pozwalają na pozytywną oceną pracy w domu pomocy społecznej, a prawa osób z zaburzeniami psychicznymi nie są w tym domu przestrzegane. Podobne stwierdzenia Sędzia zawarła w protokole z następnej kontroli, przeprowadzonej w dniu 10 marca 2010 r.

Minister nie uznał także za trafny zarzut naruszenia prawa pozbawienia Strony możliwości wypowiedzenia się co do przedstawionych w protokole tych kontroli stwierdzeń. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010r. Wojewoda [...] postanowił włączyć do materiału dowodowego sprawy: Sprawozdanie z kontroli w Towarzystwie [...] w L. w dniu 21 października 2009r., 18 listopada 2009r., 23 listopada 2009r. przeprowadzonej przez Sędziego Sądu Rejonowego dla L.- [...] pkt 35 postanowienia. Sprawozdanie z kontroli w Towarzystwie [...] w L. w dniu 10 marca 2010r. przeprowadzonej przez Sędziego Sądu Rejonowego dla L.-[...] -pkt 36 postanowienia. Przedmiotowe postanowienie z dnia [...] maja 2010r. zostało doręczone Pełnomocnikowi Strony w dniu 12 maja 2010 r. Jak również wynika z dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Pełnomocnik Strony został prawidłowo zawiadomiony o prawie wglądu do akt sprawy, z którego to prawa jednak nie skorzystał.

Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu Strony dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez wydanie decyzji o cofnięciu na stałe zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie w sytuacji, gdy nie spełnienie przez Stronę wszystkich standardów przewidzianych dla domów społecznych, o których mowa w w.w ustawie - usprawiedliwione było treścią decyzji warunkowej Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. zmienionej decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. oraz decyzją [...] z dnia [...] lipca 2003 r.

Minister wskazał, że ustawodawca nie bez powodu szczegółowo uregulował wymagania dotyczące obiektu, w którym mieści się dom pomocy społecznej oraz szczegółowo sprecyzował wymogi w zakresie liczby, rodzaju, wielkości i wyposażenia jego pomieszczeń. Powołując się na ratio legis ustawodawcy należy wskazać, iż dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie powinien spełniać określone w ustawie o pomocy społecznej standardy - ze względu na specyfikę swojej działalności. Surowy wymóg spełniania wszystkich standardów wynika z troski ustawodawcy o poziom usług świadczonych przez powyższą jednostkę i konieczność ochrony praw osób w nich przebywających.

Odnosząc się zaś do decyzji warunkowej Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001r. będącą podstawą działania "[...]". Minister stwierdził, że już na gruncie nieobowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej w brzmieniu na dzień [...] lutego 2001r., dom pomocy społecznej, który nie posiadał obowiązującego standardu, był zobowiązany do opracowania i realizacji programu naprawczego. Tylko takim domom pomocy społecznej, wojewoda mógł wydać warunkowe zezwolenie - art. 20 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. Jak stanowił art. 55a ww. ustawy, domy pomocy społecznej prowadzone przed dniem 1 stycznia 1999 r. uznaje się do roku 2006 za domy spełniające standard usług, określony odrębnymi przepisami, jeżeli opracowały i realizują program naprawczy, o którym mowa w art. 20. Warunkowe zezwolenie w tym zakresie wydaje wojewoda. Poziom usług świadczonych przez dom pomocy społecznej w zakresie zaspokojenia potrzeb bytowych, opiekuńczych osobom przebywającym w takim domu nie mógł ulec obniżeniu po dniu 1 stycznia 1999 r. Na mocy obecnie obowiązujących przepisów, tj. przepisu przejściowego do ustawy o pomocy społecznej art. 152 ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 249, poz. 1831), domy pomocy społecznej, które nie osiągają obowiązującego standardu, są zobowiązane do opracowania i realizacji programu naprawczego do końca 2010r. Podmiotowi prowadzącemu dom pomocy społecznej, który jeszcze nie osiągnął obowiązującego standardu wojewoda wydaje zezwolenie warunkowe na czas realizacji programu naprawczego. Zachowują moc zezwolenia warunkowe na prowadzenie domu pomocy społecznej wydane przez dniem wejścia w życie ustawy. Zezwolenia warunkowe na prowadzenie domu pomocy społecznej zachowują moc nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2010r. Jak przepis wprost wskazuje, są to zezwolenia wydawane pod określonym warunkiem. Warunkiem wydania zezwolenia na funkcjonowanie domu pomocy społecznej, który nie spełnia wszystkich standardów określonych w ustawie o pomocy społecznej i rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej w sprawie domów pomocy społecznej, jest opracowanie i realizowanie programu naprawczego.

Tymczasem jak wynika z informacji udzielonych przez Wojewodę [...] oraz Pełnomocnika Towarzystwa [...] nie miał opracowanego programu naprawczego w 2001 r. i nie opracował go do dziś. Podstawą do wydania zezwolenia warunkowego i funkcjonowania domu pomocy społecznej był autorski program, na który Strona powołuje się w pismach dotyczących zaleceń pokontrolnych. Tymczasem autorski program, jako podstawa działania domu pomocy społecznej i jako podstawa udzielenia warunkowego zezwolenia na jego prowadzenie nie został w żaden sposób umocowany prawnie. Program autorski, nawet zaakceptowany przez Wojewodę nie może modyfikować zasad i standardów funkcjonowania domu pomocy społecznej, określonych w przepisach ustawy o pomocy społecznej i rozporządzenia w sprawie domów pomocy społecznej. Taki program mógłby istnieć obok programu naprawczego, nie zaś zamiast niego. Nie sposób zaakceptować takiego stanowiska Strony, iż programem naprawczym są już same zalecenia pokontrolne wydane przez organ. Zalecenia pokontrolne mają służyć przywróceniu stanu zgodnego z prawem i są następstwem ustaleń kontroli Wojewody w placówce. W rozumieniu przepisów zarówno obecnej, jak i już nieobowiązującej ustawy o pomocy społecznej, zezwolenie warunkowe wydawane jest podmiotowi, który opracował i realizuje program naprawczy. Z dniem 1 stycznia 2011 r. wygasają zezwolenia warunkowe wydane podmiotom, które nie zrealizowały programu naprawczego a więc do tego dnia nie osiągnęły wszystkich wymaganych standardów. Gdyby istniał program naprawczy w przedmiotowej placówce, zalecenia pokontrolne mogłyby dotyczyć tylko kwestii nieuregulowanych w tym programie, bo dom miałby dojście do standardów, objętych programem naprawczym do dnia 31 grudnia 2010r. Ponieważ jednak takiego programu nie ma. Wojewoda miał prawo wydać jednostce zalecenia pokontrolne po przeprowadzeniu kontroli doraźnej a wskutek ich niezrealizowania do zastosowania sankcji z art. 129 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Dalej Minister stwierdził, że zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu przejściowego art. 55a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. i art. 152 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej i ogólną dyrektywą legislacyjną, aby przepisów przejściowy nie interpretować rozszerzająco, ww. przepisy przejściowe nie powinny dotyczyć domu pomocy społecznej "[...]".

Ponadto, ww. przepisy przejściowe dotyczą standardów określonych w ustawie o pomocy społecznej i wydanych na jej podstawie rozporządzeń, nie mogą zaś wpływać na okres obowiązywania standardów określonych w innych aktach prawnych, w tym w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 grudnia 1995r. w sprawie psychiatrycznych świadczeń zdrowotnych w domach pomocy społecznej i środowiskowych domach samopomocy

Zdaniem organu decyzja warunkowa Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., a także zmieniające ją decyzje: Nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. oraz Nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nie powinny istnieć w obrocie prawnym, jako obarczone istotną wadą prawną.

Minister podniósł, że Strona powołując się na zapisy w Programie autorskim wskazuje, iż pobyt w [...] ma maksymalnie usamodzielnić i przystosować osoby niepełnosprawne umysłowo do życia. Tymczasem takie cele przysługują innym instytucjom działającym na podstawie ustawy o pomocy społecznej, jakimi są mieszkania chronione. Zgodnie z art. 53 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą osoby tam przebywające, pod opieką specjalistów, do prowadzenia samodzielnego życia lub zastępującą pobyt w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Mieszkanie chronione zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w środowisku, w integracji ze społecznością lokalną.

Na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyło Towarzystwa [...], reprezentowane przez adwokata B.T.

Strona wniosła o uchylenie zaskarzonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w szczególności:

1) art. 8 w zw. z art. 11 K.p.a. - poprzez rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy z naruszeniem zasady pogłębienia zaufania obywateli do Państwa na skutek wydania rozbieżnych decyzji administracyjnych dotyczących tego samego podmiotu oraz tego samego stanu faktycznego i prawnego bez należytego uzasadnienia, co spowodowało przerzucenie na stronę konsekwencji uchybień organu administracji wynikających z wydania wadliwych decyzji;

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa – poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jego dowolną ocenę w zakresie w jakim organ odwoławczy ponownie rozpoznający sprawę uznał niespełnienie przez stronę standardów wymaganych dla domów pomocy społecznej oraz niewykonanie przez nią zaleceń pokontrolnych; oraz przerzucenie ciężaru dowodowego na stronę, w sytuacji gdy to na organie odwoławczym ciąży obowiązek ponownego rozpoznania sprawy, ustalenia okoliczności faktycznych i przeprowadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, a tym samym oparcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na niepełnym materiale dowodowym;

3) art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 11 kpa - polegające na wadliwości uzasadnienia decyzji poprzez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także nie odniesieniu się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do dowodów i twierdzeń strony w zakresie podnoszonych przez organ uchybień lub nieprawidłowości w funkcjonowaniu domu pomocy społecznej, w sytuacji gdy były one istotne dla sposobu załatwienia sprawy, a także nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

Strona skarżąca wskazała, że skoro organ odwoławczy po 9 latach dostrzegł, iż została wydana decyzja, która z uwagi na obowiązujące przepisy nie powinna się ostać w obrocie prawnym, to nie może obarczać skutkami jej obowiązywania strony, która działała w zaufaniu do organu administracji. Ponadto ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie wskazały w uzasadnieniu swoich decyzji jednoznacznie, które postanowienia kwestionowanego programu autorskiego stosowane przez stronę są niezgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. Organy nie wskazały też stronie, pomimo licznych wystapień kierowanych do Urzędu Wojewódzkiego w [...], jak strona ma postąpić w sytuacji gdy z jednej strony związana jest decyzją warunkową z 2003 r., a z drugiej zobowiązana jest do wykonania zaleceń pokontrolnych z ową decyzją sprzecznych.

Zdaniem skarżącego, organ nie wziął pod uwagę nie tylko zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji Wojewody [...], w którym kwestionowała ona przecież stanowiące podstawę tej decyzji protokoły pokontrolne i zawarte w nich ustalenia, ale przede wszystkim, organ zupełnie pominął obszerne pisma strony, w których szczegółowo ustosunkowywała się do tychże protokołów i prezentowanego w nich stanowiska organu (pisma z dnia 17 lipca 2009 r., 24 sierpnia 2009 r, 25 listopada 2009 r., 3 marca 2010 r. oraz 22 marca 2010 r. skierowane przez Stronę do [...] Urzędu Wojewódzkiego - w aktach sprawy). Tak więc, zdaniem skarżącej nieuprawnione jest twierdzenie, iż "strona nie kwestionowała wartości dowodowej protokołów kontrolnych oraz treści w nich zawartych".

W zakresie wadliwości uzasadnienia prawnego strona m.in. podniosła, że nieuzasadnione jest stanowisko organu, zgodnie z którym art. 55a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. i art. 152 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, nie powinny dotyczyć domu pomocy społecznej "[...]". Wskazane przepisy regulujące funkcjonowanie placówek działających na podstawie decyzji warunkowych, wydawanych w sytuacji nie spełniania wszystkich standardów przewidzianych dla domów pomocy społecznej, były przecież podstawą działania domu pomocy społecznej "[...]". Skoro zatem organ twierdzi, iż dom pomocy społecznej "[...]" nie spełniał wszystkich standardów przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., a działał jednocześnie na podstawie ważnej decyzji warunkowej Wojewody zezwalającej na prowadzenie tego typu placówki, to winien wyjaśnić pogląd, dlaczego w.w przepisy przejściowe nie mają do niej zastosowania.

W odpowiedzi na skargę Ministra Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Na wstępie podkreślić należy, że tworzenie, warunki i standardy działania jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, którymi są m.in. domy pomocy społecznej w reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Dom pomocy społecznej musi spełniać określone standardy w zakresie świadczenia usług bytowych, opiekuńczych, wspomagających i edukacyjnych. Organizacja zaś placówki, zakres i poziom usług muszą być dostosowane do potrzeb mieszkańców, uwzględniać ich wolność, intymność, godność, poczucie bezpieczeństwa oraz stopień ich fizycznej i psychicznej sprawności. Szczegółowe standardy w omawianej dziedzinie reguluje rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz.U. Nr 217, poz.1837), które uchyliło rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 września 2000 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 82, poz. 929).

W rozpoznawanej sprawie Towarzystwo [...] decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] uzyskało, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. (j.t. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), warunkowe zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, przeznaczonego dla siedmiu osób W związku ze zmianą bazy lokalowej i liczby mieszkańców powyższa decyzja została zmieniona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...]. Z kolei, w wyniku wniosku Towarzystwa o ujęcie w decyzji faktu prowadzenia domu pomocy społecznej według autorskiego programu przystosowawczego do życia i pracy w społeczeństwie dla dzieci i młodzieży sprawnej inaczej A.D. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...], zmienił decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. Podstawę prawną powyższych orzeczeń stanowił m.in. art. 20 ust. 2 i 2a. Zgodnie z tym przepisem domy pomocy społecznej, które nie osiągają obowiązującego standardu, a takim jest Towarzystwo [...] są obowiązane do opracowania i realizacji programu naprawczego do 2006 r.

Z dniem 1 maja 2004 weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593). Ustawodawca w przepisie przejściowym art. 152 przewidział okres przejściowy, w którym istniejące placówki powinny dostosować się do nowych wymagań. Wdrażanie standardów miało następować nadal na podstawie programu naprawczego. Do tego czasu funkcjonowanie placówek miało niejako charakter warunkowy, a ich dalszy byt zależy był od spełnienia standardów najpóźniej z końcem okresu przejściowego. W pierwotnym tekście ustawa przewidywała, że realizacja programu naprawczego powinna zostać zakończona do dnia 31 grudnia 2006 r. Do tego też czasu zachowywały moc obowiązującą zezwolenia (w tym warunkowe) na prowadzenie domu wydane przed wejściem w życie ustawy. Okres przejściowy został wydłużony tuż przed jego zakończeniem ustawą z dnia 8 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 249, poz. 1831), która weszła w życie 31 grudnia 2006 r. Okres zakończenia programu naprawczego oraz obowiązywania zezwolenia warunkowego na prowadzenie placówki wydłużono do końca 2010 r.

Z akt sprawy wynika, że w dniach 15, 16 i 19 czerwca oraz 13 lipca 2009 r. inspektorzy Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w L. przeprowadzili w Domu Pomocy Społecznej "[...]" kontrolę doraźną.

Następnie w związku z wynikami kontroli sprawdzającej z dniem 5 marca 2010 r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej, czego wynikiem była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] cofająca na stałe warunkowe zezwolenie. W uzasadnieniu orzeczenia organy administracji powołały się na przepis art. 128 ustawy o pomocy społecznej, uprawniający Wojewodę, w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych, do wydania zaleceń kontrolnych jednostce kontrolowanej oraz na przepis art. 129 powołanej wyżej ustawy przyznający Wojewodzie środki pokontrolne stosowane w wyniku niepodjęcia lub niewykonania zaleceń pokontrolnych. Organ zastosował środek pokontrolny postaci stałego cofnięcie zezwolenia.

Jako uzasadnienie rozstrzygnięcia organ wskazał m.in. niepodjęcie działań przez placówkę celem dostosowania jej do przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 3 listopada 1995 r. w sprawie rehabilitacji leczniczej w domach pomocy społecznej oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie psychiatrycznych świadczeń zdrowotnych w domach pomocy społecznej i środowiskowych domach samopomocy. Przepisy rozporządzenia z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej, określają m.in. sposób funkcjonowania określonych typów domów pomocy społecznej oraz obowiązujący standard podstawowych usług świadczonych przez domy pomocy społecznej, tymczasem Towarzystwo [...] swoją działalność opierało na decyzji warunkowej, a swój dalszy byt uzależniało od przedłożenia w terminie określonym w art. 152 przepisów przejściowych ustawy o pomocy społecznej odpowiedniego programu naprawczego. Towarzystwo [...], za zgodą organu wyrażoną w decyzji, nie funkcjonowało jako typowy dom pomocy społecznej. Zdaniem Ministra decyzja warunkowa Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., a także zmieniające ją decyzje: Nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. oraz Nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nie powinny istnieć w obrocie prawnym, jako obarczone istotną wadą prawną (strona 15 decyzji z dnia [...] września 2010 r.). Sąd zauważa, iż powyższe stanowisko winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem organ drugiej instancji wskazuje tylko, iż program naprawczy placówka zobowiązana była opracować już w 2001 r., powołując się na przepis art. 55a pierwotnie obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r., a następnie stwierdził, że nadal na dzień wydania decyzji organu drugiej instancji placówka programu nie opracowała. Dodatkowo przy tak skonstruowanym uzasadnieniu pojawia się pytanie z jaką datą rozpoczęło działalność Towarzystwo [...] - czy z datą uzyskania pierwszej warunkowej decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r., w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r., czy z datą wcześniejszą, a jeśli wcześniejszą to z jakich materiałów dowodowych, to wynika. Ponadto z uzasadnienia decyzji wynika pośrednio, iż wadą prawną decyzji warunkowej jest wydanie jej z uwagi na autorski program. W tym miejscu zgodzić się należy z organem, że autorski program przystosowawczy do życia i pracy w społeczeństwie dla dzieci i młodzieży sprawnej inaczej A.D. jako podstawa działania domu pomocy społecznej i jako podstawa udzielenia warunkowego zezwolenia na jego prowadzenie nie został w żaden sposób umocowany prawnie. Jednakże, słusznie podnosi strona skarżąca, że ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie wskazały w uzasadnieniu swoich decyzji jednoznacznie, które postanowienia kwestionowanego programu autorskiego stosowane przez stronę są niezgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. i aktami wykonawczymi. Organy nie wskazały jakie konkretnie przepisy, i z czego to wynika, ma stosować strona działająca w oparciu o decyzję warunkową, pozostająca jeszcze nie w zwłoce (w czasie kontroli) do przedłożenia programu naprawczego. Organy nie wyjaśniły (powołując się jedynie na ogólną dyrektywę legislacyjną), dlaczego przepisy art. 152 powoływanej ustawy o pomocy społecznej nie powinny dotyczyć domu pomocy społecznej "[...]".

Ponadto w skardze pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż organ pominął obszerne pisma strony, w których szczegółowo ustosunkowywała się protokołów z czynności kontrolnych i prezentowanego w nich stanowiska organu (pisma z dnia 17 lipca 2009 r., 24 sierpnia 2009 r., 25 listopada 2009 r., 3 marca 2010 r. oraz 22 marca 2010 r. skierowane przez Stronę do [...] Urzędu Wojewódzkiego – w aktach sprawy.). Sąd zwraca uwagę, iż w aktach sprawy znajdują się tylko pisma z dnia 25 listopada 2009 r. i z dnia 3 marca 2009 r. Ta okoliczność winna być przez organy administracji wyjaśniona, wraz z ustosunkowaniem się co do ich treści.

W postępowaniu administracyjnym, wydanie każdego prawidłowego rozstrzygnięcia powinno bowiem być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego i prawnego, istotnego w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 7 kpa organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 80 kpa stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Tym samym, zdaniem Sądu, organy nie wyjaśniły motywów zajętego stanowiska przy rozstrzyganiu sprawy. Zatem zaskarżona decyzja narusza 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, co stanowi o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni w swoich rozważaniach uwagi i zastrzeżenia wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, mając na względzie, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Przy wydawaniu kolejnego rozstrzygnięcia organ administracji rozważy ponadto prawidłowość programu naprawczego, złożonego przez placówkę w przewidzianym dla niej ustawowo terminie. Ocena jego realizacji będzie stanowić podstawę stosownych rozstrzygnięć organów administracji.

Biorąc powyższe po uwagę Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku

-----------------------

15