Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 468/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2-3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 1951 nr 41 poz 312
law: Dekret z dnia 2 sierpnia 1951 r. o targach i targowiskach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. przy udziale --- sprawy ze skargi E.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za okres od [...] do [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

E.Ł. prowadziła działalność handlową (sprzedaż warzyw i owoców) w S. przy ul. [...] na placu przed marketem [...] przez 15 dni września 2008 r. i 20 dni października 2008 r.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta S. ustalił wysokość zobowiązania podatkowego strony w opłacie targowej za ten okres w kwocie 417,50 zł. Powołując się na art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zmianami) organ pierwszej instancji wskazał, że targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel i to niezależnie od tego czyją własnością jest teren targowiska, a także od tego czy handel prowadzony jest w wyznaczonym do tego celu miejscu, czy też poza nim. Opłatę targową pobiera się również niezależnie od należności za korzystanie z urządzeń targowych oraz inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko (art. 15 ust. 3 ww. ustawy). Wysokość dziennych stawek opłaty organ ustalił zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 7 Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej oraz określenia sposobu jej poboru.

W odwołaniu od tej decyzji podatniczka podniosła m.in., że prowadziła handel na terenie należącym do P.G., któremu płaciła z tego tytułu czynsz dzierżawny. Nakładanie dodatkowo obowiązku uiszczania opłaty targowej stanowiło dla niej (jako rolnika sprzedającego własne produkty) zbyt duże obciążenie finansowe.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił przede wszystkim tezę, iż teren, na którym podatniczka prowadziła swoją działalność, był targowiskiem w rozumieniu art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dlatego organ pierwszej instancji słusznie uznał, że handel na takim terenie podlegał opłacie targowej. Organ drugiej instancji wskazał ponadto, że teren targowiska stanowił własność Gminy Miasto S. i został jedynie oddany w dzierżawę osobie fizycznej (P.G.). Podkreślił jednocześnie, że dla powstania obowiązku uiszczenia opłaty targowej nie miało znaczenia kto był właścicielem targowiska. Nie miało też znaczenia, że podatniczka uiszczała ponadto czynsz dzierżawny na podstawie umowy cywilnej. Opłatę targową była bowiem pobierana niezależnie od należności za korzystanie urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podatniczka wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 15 ust. 1-3 oraz art. 19 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisów postępowania, w tym art. 120 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu strona skarżąca przede wszystkim nie zgodziła się z twierdzeniem organów podatkowych, iż teren, na którym prowadziła swoją działalność gospodarczą, był targowiskiem. Zdaniem strony do ustalenia znaczenia pojęcia "targowisko" konieczne było odwołanie się do jego słownikowej definicji, a także do postanowień dekretu z dnia 2 sierpnia 1951 r. o targach i targowiskach (Dz.U. nr 41, poz. 312), i do rozumienia tego pojęcia w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 1992 r., sygn. akt SAWr/1428/91). W konsekwencji, zdaniem strony skarżącej, za targowisko można było uznać takie miejsce, którego lokalizacja została ustalona przez gminę, które posiadało regulamin nadany przez gminę oraz było zarządzane przez gminę lub inny podmiot gospodarczy na podstawie zezwolenia udzielonego przez gminę. Takiego charakteru nie miało miejsce, w którym podatniczka prowadziła swoją działalność. Ponadto strona skarżąca wskazała, że pojęcie "targowisko" wiąże się z miejscem gdzie odbywają się targi, cechą zaś targów jest to, że nie trwają one we wszystkie dni tygodnia, przez cały rok, lecz tylko w wyznaczone dni. Także zatem z tego punktu widzenia jej działalność, prowadzona stale, przez cały rok, nie mogła zostać uznana za handel na targowisku. Podatniczka wskazała ponadto, że miejsce, które zajmowała, stanowiło jej miejsce pracy, że zarejestrowała działalność gospodarczą, odprowadzała podatek, składki ZUS, składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także miesięczną opłatę za korzystanie z terenu. Podniosła również, że w innych miejscach handlowych w mieście opłata targowa nie była w ogóle pobierana.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Nie ma racji skarżąca wywodząc, że organy podatkowe błędnie interpretują pojęcie "targowiska". Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zmianami) targowiskami są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel. Jak zatem wynika z treści powołanego przepisu jedynym warunkiem uznania danego miejsca za targowisko jest prowadzenie na nim handlu.

Nie jest przy tym zasadne powoływanie się przez skarżącą na definicję słownikową pojęcia "targowisko". Odwoływanie się do leksykalnej definicji określonego pojęcia występującego w przepisie prawa jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy akt prawny zawierający ów przepis nie zawiera własnej definicji owego pojęcia. W cytowanej ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. zabieg ten nie jest uprawniony jako, że wskazany wyżej art. 15 ust. 2 zawiera w istocie własną definicję targowiska, odmienną od definicji wynikającej ze słownika języka polskiego. W sytuacji tego rodzaju konkurencji między dwoma możliwymi i w części niepokrywającymi się znaczeniami danego pojęcia organy stosujące prawo są obowiązane dać prymat wykładni legalnej, dokonanej przez ustawodawcę w treści aktu prawnego.

Równie niezasadne jest powoływanie się na definicję targowiska zawartą w nieobowiązującym dekrecie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1951 r. o targach i targowiskach (Dz.U. nr 41, poz. 312), a w zasadzie w orzecznictwie utrwalonym pod rządami tego aktu prawnego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 dekretu targowiskami są wszelkie miejsca i budowle (hale targowe, bazary), przeznaczone do handlu ze stoisk, wozów, koszów itp. Treść cytowanego przepisu oznacza, że ówczesny ustawodawca zasadnicze znaczenie przypisywał przeznaczeniu miejsc, w których odbywał się handel. Pod pojęciem "przeznaczenia do handlu", o którym mowa wyżej rozumiano zaś przede wszystkim zorganizowanie, zarządzanie i wyposażenie targowiska w zezwolenie stosownej władzy. Tylko do takiego znaczenia pojęcia targowisko odnosiło się orzeczenie NSA z dnia 17 stycznia 1992 r. sygn. akt SA/Wr 1428/91, które powołano w treści skargi. Dekret ten został jednak z dniem 1 stycznia 2001 r. uchylony na podstawie ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. nr 101, poz. 1178 ze zmianami), wobec czego przywołane wyżej wywody mają walor jedynie historyczny.

Nie jest też tak, jak zdaje się uważać autorka skargi, iż o kształcie pojęcia targowiska decyduje uchwała nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...]. Akt ten reguluje wysokość stawek opłaty targowej za sprzedaż różnych artykułów oraz zasady poboru tejże opłaty. Nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia znaczenia pojęcia targowisko, gdyż kwestia ta pozostaje wyłącznie domeną ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Nie może być również uznany za decydujący fakt, że skarżąca, jak wskazuje, uiszcza czynsz z tytułu dzierżawy terenu, na którym prowadzi handel. Jest to okoliczność obojętna dla istnienia obowiązku podatkowego skarżącej z tytułu prowadzenia sprzedaży na targowisku. Opłata targowa jest daniną publicznoprawną a na jej byt nie ma wpływu to, że skarżącą obciąża czynsz na podstawie zawartej umowy dzierżawy. Inne są tytuły prawne obu wymienionych świadczeń. Przy opłacie targowej jest nią obowiązek wynikający z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zaś przy czynszu dzierżawnym – umowa o charakterze cywilnoprawnym, zawarta z wydzierżawiającym, a nie właścicielem terenu. Dlatego też nie może być mowy o podwójnym opodatkowaniu, co sugerowała w skardze skarżąca.

Wypada nadto podnieść, że nie ma racji organ odwoławczy wywodząc, że opłata na rzecz wydzierżawiającego wynika z treści art. 15 ust. 3 cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W myśl powołanego przepisu opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko. Czynsz dzierżawny, płacony przez skarżącą nie jest opłatą wynikającą z odrębnych przepisów za korzystanie z urządzeń targowych, ani też należnością za usługi świadczone przez prowadzącego targowisko, lecz wynika z umowy dzierżawy, w której skarżącą (jako dzierżawca) przyjęła na siebie taki obowiązek.

Jednak powyższe uchybienie nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, w związku z czym nie może stać się przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.

P.Pij.