Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 25/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi "A" w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 23 sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towaru, określenia wartości celnej i długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 20 listopada 2018 r. przedstawiciel bezpośredni "A." Spółki z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "strona", "spółka" albo "skarżąca") złożył zgłoszenie celne nr [...] którego przedmiotem był towar importowany z Chin na warunkach dostawy CIF [...], opisany w poz. 1 jako "skarpety damskie, męskie i chłopięce (95% bawełna, 5% elastan) – 248.220 par, łączna wartość 6.906,35 USD" zaś pod poz. 2 jako "spodnie damskie typu leginsy dziane (80% poliester, 20% elastan) – 19.620 par, łączna wartość 5.886,00 USD".

Do zgłoszenia celnego zostały dołączone dokumenty: faktura handlowa nr [...] z dnia 30 października 2018 r., packing list do w/w faktury, kontrakt z dnia 2 listopada 2018 roku, konosament nr [...] oraz oświadczenie importera z dnia 20 listopada 2018 r. zawierające informację, że płatność za towar ujęty w w/w fakturze jest jedyna i ostateczna.

Decyzją z dnia 23 stycznia 2019 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]:

- określił klasyfikację taryfową towaru ujętego pod poz. 2 przedmiotowego zgłoszenia celnego o składzie materiałowym: 80% bawełna, 10% poliamid, 10% spandex i kwalifikując ten towar do kodu TARIC 6104620000;

- określił wartość celną towaru z poz. 1 zgłoszenia celnego – 247.900 par – w wysokości 64.454,00 PLN;

- określił wartość celną towaru z poz. 2 zgłoszenia celnego – 19.682 par – w wysokości 61.801,00 PLN;

- określił niezaksięgowaną kwotę należności celnych (A00) z tytułu importu powyższego towaru podlegającą zaksięgowaniu w wysokości: 9.363,00 PLN.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie załączonych dokumentów i w wyniku przeprowadzonej kontroli zgłoszenia celnego, powziął wątpliwości co do zadeklarowanej wartości importowanego towaru (w przeliczeniu ok. 0,10 PLN za parę skarpet oraz 1,13 PLN za parę legginsów). W ocenie organu wartość ta została zaniżona, zwłaszcza, że przedmiotem importu jest towar powszechnego użytku, którego poziom cen jest spotykany na co dzień. W cenie importowanego towaru musiały się bowiem znaleźć koszty projektowe, koszty produkcji, wartość materiałów i surowców, koszty transportu i logistyki, koszt i zysk producenta oraz koszt i zysk eksportera. Organ wziął również pod uwagę, że dostawa towarów odbywała się na warunkach CIF, co generuje dodatkowe obowiązki po stronie sprzedającego. W związku z powyższym, dokonano rewizji celnej towaru, w wyniku której stwierdzono w sposób następujący: skarpety męskie i chłopięce (95% cotton, 5 % spandex) w ilości 134.800 par, skarpety damskie (95 % cotton, 5 % elastan) w ilości 113.100 par oraz spodnie damskie typu leginsy o składzie materiałowym: 80% cotton, 10% polyamid, 10% spandex w ilości 19.682 par. Ustalono, że towar był nowy i dobrej jakości. W oparciu o wyniki kontroli, posiłkując się danymi z Systemu Analizy Zgłoszeń Celnych ALINA, dokonano ustalenia wartości celnej importowanych towarów, używając przy tym metod zastępczych, określonych odpowiednio w art. 74 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE .L z 2013r., nr 269 poz. 1 ze zm., dalej w skrócie jako "UKC") – w zakresie towaru ujętego w pozycji nr 1, zaś w art. 74 ust. 3 UKC – w zakresie towaru ujętego w pozycji nr 2 ("metoda ostatniej szansy"). Organ wyjaśnił, czym kierował się eliminując kolejno metody opisane w art. 74 UKC, jako niemożliwe do zastosowania w poszczególnych przypadkach.

Odnosząc się do klasyfikacji towaru ujętego w poz. 2 zgłoszenia celnego organ wskazał, że towar ten winien być klasyfikowany zgodnie z brzmieniem pozycji 6104 i podpozycji 610462 obejmującej spodnie z dzianiny wykonane z bawełny (a nie do kodu 6104 63 00 00).

Od decyzji tej spółka złożyła odwołanie kwestionując podwyższenie wartości celnej importowanych towarów oraz określenie, w oparciu o zastosowane metody zastępcze, niezaksięgowanej kwoty należności celnych.

Strona zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 70 UKC w zw. z art. 128 ust. 1, 129 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE, seria L, nr 343, poz. 558 z dnia 29 grudnia 2015 r. ze zm..; dalej powoływanego w skrócie jako "RW") poprzez błędną wykładnię pojęcia wartości celnej i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuprawnione odstąpienie od określenia wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną; naruszenie art. 74 ust. 1 i 2 lit. b i ust. 3 UKC w zw. z art. 140, 141 i 144 RW, poprzez niewłaściwe zastosowanie tychże przepisów w sytuacji gdy wystarczającym dla określenia wartości celnej towarów opisanych zgłoszeniu celnym była ich wartość transakcyjna; naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne – a w konsekwencji oparcie decyzji wyłącznie na przepisach prawa materialnego, z pominięciem prawa procesowego – to jest ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (dalej powoływanej w skrócie jako: "o.p."). W konsekwencji, zarzucono naruszenie art. 120, 121 § 1 o.p. poprzez naruszenie zasady legalizmu oraz zasady zaufania do organów skarbowych; art. 122 w zw. z art. 181, 187, 191 o.p. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, naruszenie zasady komunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu.

Spółka wskazała, że decyzja jest dla niej krzywdząca, albowiem w niniejszej sprawie nie było podstaw do odstąpienia od określenia wartości celnej w oparciu o cenę transakcyjną, co jest na gruncie UKC zasadą. Wskazała, że pojęcie to objęte jest definicją legalną, a zatem zakres swobody interpretacyjnej organu jest ograniczony. Zakwestionowała powoływanie się przez organ na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie nr C-291/15 z dnia 16 czerwca 2016 r., bowiem jako wydany w trybie prejudycjalnym nie może odnosić się wprost do sytuacji opisanej w zaskarżonej decyzji. Spółka podniosła, że organ pierwszej instancji nie dopełnił wymogu określonego w art. 140 ust. 1 RW, nie uzasadnił przyczyn zakwestionowania wartości transakcyjnej przedmiotowych towarów i nie wykazał niewiarygodności dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego. Oceniła, że wątpliwości organu nie mogą być uznane za uzasadnione. Tym samym brak było podstaw do przejścia do etapu ustalenia nowej wartości celnej. Co więcej, organ przyjął proponowaną kwotę zabezpieczenia, czym wywołał u skarżącej przekonanie, że nawet w przypadku ustalenia wyższej wartości celnej, aniżeli cena transakcyjna, niezaksięgowana kwota oscylować będzie w granicach sumy wpłaconej tytułem zabezpieczenia. W odwołaniu wskazano nadto na naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej, dowolną ocenę dowodów, ustalenie istotnych okoliczności sprawy w oparciu o źródła dowodowe nasuwające zastrzeżenia co do rzetelności, naruszenie zasady zaufania do organów skarbowych i zasady legalizmu.

Ponadto strona wskazała, że wykorzystywanie w ramach postępowania administracyjnego w charakterze dowodów dopuszczanych z urzędu, informacji ze strony internetowej transportzchin.com budzi uzasadnione wątpliwości co rzetelności pochodzących stamtąd danych.

Decyzją z dnia 23 sierpnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie powziął wątpliwości co do tego, czy wartość wskazana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę za przedmiotowe towary.

Organ wskazał, że w myśl art. 70 ust. 1 i ust. 2 UKC zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, to jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Odstępstwo od tej zasady przewiduje art. 140 RW. Zgodnie z ustępem 1 tego artykułu, w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Treść ust. 2 stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 kodeksu.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji miał prawo powziąć wątpliwości czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna towarów stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w cyt. wyżej art. 70 ust. 1 i ust. 2 UKC, z uwagi na deklarowaną niską cenę transakcyjną przedmiotowych towarów.

Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji przeprowadził rewizję towaru i przeanalizował dowody przedstawione przez stronę wraz ze zgłoszeniem celnym. Co do części towaru, ustalono inny skład materiałowy, potwierdzając jednocześnie, że był on pełnowartościowy. Odnosząc się do załączonej do zgłoszenia celnego dokumentacji organ odwoławczy ocenił, że nie przedłożono żadnej korespondencji handlowej, uzasadniającej niską cenę transakcyjną. Dowodem takim nie może być potwierdzenie przelewu zagranicznego, bowiem kwestią sporną nie jest w tej sprawie fakt dokonania płatności lecz zadeklarowana wartość celna towaru, w szczególności wobec warunków, na jakich odbywała się jego dostawa. Ze złożonego oświadczenia wynika, że strona nie nabyła towaru bezpośrednio od producenta, lecz była kolejnym uczestnikiem transakcji. W deklarowanej cenie, oprócz kosztów transportu, zawierają się również koszty związane bezpośrednio z wytworzeniem towarów, takie jak koszty projektowe i zużytych surowców, parku maszynowego, siły roboczej, a także zysk producenta i eksportera. Niewątpliwie są to konieczne koszty ponoszone w związku z produkcją i sprzedażą wszelkich towarów, również sprowadzonych przez stronę, budujące ostateczną cenę tych towarów. Organ wskazał, że wyjaśnienia dotyczące okoliczności zakupu towarów i zapłaty za nie prowadzą do wniosku, że poszczególni uczestnicy transakcji zrezygnowali ze swojego zysku, co jest w warunkach rynkowych niewiarygodne.

Zdaniem organu odwoławczego, przedstawione organom celnym oświadczenie, że płatność za przedmiotowe towary jest jedyną i ostateczną płatnością, budzi wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście była to płatność całkowita. Organ pierwszej instancji miał zatem powody do powzięcia wątpliwości co do materialnej wiarygodności przedłożonych przez stronę dowodów: kontraktu, faktury i oferty towarowej.

Organ odwoławczy podzielił wątpliwości Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego co do faktu, czy deklarowana wartość celna stanowi całkowitą płatność za towary, stąd uznał za zasadne odstąpienie od jej ustalenia na podstawie ceny transakcyjnej, stosując w to miejsce jedną z metod zastępczych. Wskazał, że badanie wiarygodności cen deklarowanych przez importerów i wynikających z dokumentów nie musi prowadzić do ustalenia rzeczywistej ceny zapłaconej, ale jedynie do ustalenia, że zadeklarowana cena jest niewiarygodna w aspekcie ustalenia wartości celnej. Analizując poszczególne czynności organu I instancji, podjęte w ramach zastosowania metod zastępczych, o których mowa w art. 74 ust. 2 i 3 RW, doszedł do wniosku, że przeprowadzono je prawidłowo, zarówno z punktu widzenia prawa materialnego, jak i procedury.

Organ pierwszej instancji jako materiał porównawczy dla towaru z poz. 1 wyodrębnił 3 zgłoszenia celne obejmujące towary spełniające najściślej kryteria identyfikujące towary importowane przez stronę. Najniższa cena – 0,26 zł/parę, została przyjęta za podstawę do ustalenia wartości celnej przedmiotowego towaru i jest to cena transakcyjna skarpetek wynikająca ze zgłoszenia z dnia 8 października 2018 r.

Jako materiał porównawczy dla towaru z poz. 2 organ również wyodrębnił 3 zgłoszenia celne. Ceny transakcyjne towarów objętych tymi zgłoszeniami kształtowały się na poziomie 3,14 zł za parę, 3,40 zł za parę oraz 3,77 zł za parę. Najniższa cena – 3/14 zł za parę, została przyjęta za podstawę do ustalenia wartości celnej przedmiotowego towaru i jest to cena transakcyjna spodni damskich dzianych z bawełny tzw. towaru niemarkowego pochodzącego z Chin, zakupionego w ilości 20.040 par na bazie warunków dostawy CFR [...].

Organ odwoławczy uznał nadto za prawidłową zmianę klasyfikacji taryfowej towaru z poz. 2 zgłoszenia celnego podkreślając, że w odwołaniu nie podniesiono zarzutów dotyczących tego aspektu sprawy.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A." Spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Naczelnikowi [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...].

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:

1) naruszenie zasad postępowania – art. 233 § 1 pkt 1 o.p. – poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy dotknięta była istotną wadą, albowiem naruszała przepisy prawa materialnego;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

- art. 70 UKC w zw. z art. 128 ust. 1, 129 ust. 1 RW poprzez błędną wykładnię pojęcia wartości celnej i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuprawnione odstąpienie od określenia wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną;

- art. 74 ust. 1 i 2 lit. b i ust. 3 UKC w zw. z art. 140, 141 i 144 RW, poprzez niewłaściwe zastosowanie tychże przepisów w sytuacji gdy wystarczającym dla określenia wartości celnej towarów opisanych zgłoszeniu celnym była ich wartość transakcyjna, nie budząca uzasadnionych wątpliwości.

Nadto, zarzucono naruszenie zasad postępowania, tj. art. 22 ust. 6 UKC poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji niedopełnienia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i naruszenie zasady komunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd administracyjny ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

Wskazać należy, że w decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji zakwestionowana została wartość celna towaru zadeklarowana przez skarżącą w zgłoszeniu celnym. Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania określił wyższą wartość celną importowanego towaru oraz niezaksięgowaną kwotę należności celnych z tytułu importu. Organ dokonał nadto klasyfikacji taryfowej towaru ujętego w poz. 2 zgłoszenia celnego. Ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji zostały następnie w pełni zaakceptowane przez organ odwoławczy.

Dla oceny zapadłych w sprawie rozstrzygnięć konieczne jest przedstawienie treści regulacji normatywnych mających zastosowanie w sprawie.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, to jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Z kolei art. 140 RW odnoszący się do art. 70 UKC stanowi w ust. 1, że w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. Treść ust. 2 stanowi z kolei, że jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.

Jak słusznie wskazał organ pojęcie uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, nie zostało w przepisach prawa zdefiniowane. Niewątpliwie wątpliwość taka zachodzi w sytuacji niskiej ceny towarów w porównaniu do ceny towarów analogicznych. Sąd uznał tym samym za niezasadne stanowisko skarżącej, że organ nie wykazał podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru. Podana w zgłoszeniu celnym i wynikająca z przedstawionej faktury cena towaru niewątpliwie jest ceną zaniżoną w stosunku do normalnej wartości towaru.

Okoliczność zaniżenia wartości transakcyjnej towaru wynikała z dokonanych przez organ ustaleń odnośnie wartości towarów podobnych, również w odniesieniu do towaru o składzie materiałowym ustalonym w trakcie rewizji celnej. Organ na podstawie systemu ALINA ustalił, że dla zadeklarowanego towaru ceny transakcyjne towarów kształtowały się na zdecydowanie wyższym poziomie, aniżeli wynikającym z przeliczenia ceny transakcyjnej. Mogło to zatem wzbudzić uzasadnione wątpliwości organu, w rozumieniu przyjętym w przywołanych wyżej przepisach rozporządzenia.

Organy orzekające, zobligowane były zebrać materiał dowodowy umożliwiający ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Wymóg ten został w niniejszej sprawie przez organ spełniony.

W ocenie Sądu, organ zasadnie zakwestionował wartość transakcyjną towaru. Importując towar pełnowartościowy, pozbawiony wad fizycznych i prawnych, przy braku przedstawienia przez stronę argumentacji uzasadniającej obniżenie ceny należnej za towar w tym konkretnym przypadku, nie sposób uznać, że organ winien ustalić wartość celną w oparciu o dyspozycję art. 70 ust. 1 UKC, bez jej skorygowania przy zastosowaniu metod zastępczych. Oczywistym jest, że wartość transakcyjna ma bezpośredni wpływ na wysokość należności celnych. Stąd u importera może pojawić się dążenie, by wpłynąć na obniżenie tej wartości, a organy celne obowiązane są do wnikliwej analizy stanu faktycznego, uwzględniającej szczególne okoliczności danego przypadku. Pod wpływem wyników takiej analizy, tj. prowadzącej do powstania wątpliwości organy zgodnie z dyspozycją art. 140 ust. 1 i 2 RW poinformowały o zgromadzeniu dowodów mogących prowadzić do wydania negatywnej dla strony decyzji na podstawie dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego i poinformowały o możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie, wyznaczając ku temu 30-dniowy termin.

Art. 140 ust. 1 i 2 RW stanowi, że w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji, a jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.

W niniejszej sprawie organ powziął wątpliwość co do tego, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę.

Skarżąca miała nadto świadomość, że organ zamierza wydać decyzję dla niej niekorzystną, co wynikało w sposób oczywisty z pisma z dnia 4 grudnia 2018 r. mającego swą podstawę w art. 22 ust. 6 w zw. z art. 29 UKC. Miała także możliwość złożenia w tym zakresie dokumentacji w celu wykazania prawidłowości ceny transakcyjnej towaru. Pismo pozostało jednakże bez odpowiedzi, co nie pozwala uznać za uzasadnione zarzutów dotyczących naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, do czego Sąd odniesie się szczegółowo w dalszej części uzasadnienia.

Podkreślić należy, że art. 140 RW nie wprowadza wymogu powiadomienia strony o wątpliwościach organu i rodzaju kwestionowanych dokumentów, a jedynie możliwość wezwania zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji. W tym zakresie aktualnie obowiązująca regulacja odbiega od unormowania art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. z 1993 r. Nr 253, str. 1 ze zm.), który to przepis stanowił, że jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Regulacji takiej nie zawiera art. 140 RW. Należy ponadto wskazać, że wyjaśnienie powodów wątpliwości na gruncie cytowanego przepisu następowało wyłącznie na wniosek strony.

Na marginesie trzeba zwrócić uwagę na fakt, iż w postępowaniu celnym, uregulowanym w przepisach mających w niniejszej sprawie zastosowanie brak jest zamkniętego katalogu źródeł dowodowych. Organ gromadzi zatem materiał dowodowy, który następnie ocenia swobodnie, uwzględniając zasady logiki i doświadczenia życiowego. Organ mógł zatem posiłkować się również danymi pozyskanymi ponad treść dokumentów urzędowych i na ich podstawie poczynić istotne ustalenia, o ile tylko, dokonana ocena nie jest dowolna. Dokonując kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji Sąd takiej dowolności nie stwierdził.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że w istocie skarżąca kwestionuje fakt, czy w sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości organu. Ich stwierdzenie stanowi bowiem przesłankę wstępną dla wydania decyzji, w oparciu o zastosowanie jednej z metod zastępczych obliczenia wartości celnej importowanych towarów. Jakkolwiek nie istnieje definicja legalna pojęcia "uzasadnione wątpliwości", to jednak o braku ich zaistnienia nie może świadczyć wyłącznie fakt, iż takich wątpliwości skarżąca nie dostrzega. Są to bowiem wątpliwości powzięte na podstawie przedstawionej dokumentacji przez organ, nie stronę. Sądowa kontrola legalności decyzji w tym zakresie nie wykazała, ażeby ustalenie to podjęte zostało przez organ dowolnie. Organ szczegółowo wyjaśnił, z jakich przyczyn cenę transakcyjną ocenia jako rażąco niską, a wyjaśnienia te Sąd uznał za w pełni korespondujące z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Przywoływane w tym miejscu przez skarżącą argumenty, dotyczące przyjęcia na zabezpieczenie niższej kwoty, aniżeli ustalonej następnie w wydanych decyzjach, są pozbawione znaczenia. Podobnie nieuzasadnione są zarzuty dotyczące rażącego naruszenia zasady równowagi stron postępowania administracyjnego, ze względu na wyciąganie negatywnych konsekwencji z nieuzyskania satysfakcjonującej ceny przez sprzedającego, jak i zestawienie pojęcia "ceny transakcyjnej" z definicją przejętą z ustawodawstwa podatkowego. Pojęcie "wartości transakcyjnej" winno być przez organ wykładane zgodnie z definicją legalną, zawartą w UKC, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Nie sposób zatem uznać, że doszło do naruszenia prawa materialnego.

Prawidłowe w ocenie Sądu było tym samym posłużenie się jedną z zastępczych metod ustalania wartości celnej. Przyjęte metody nie wymagają istnienia całkowitej spójności badanego zgłoszenia i zgłoszenia przyjmowanego do porównania dopuszczając w tym zakresie elastyczne podejście. Wątpliwości Sądu nie budzi również sposób zastosowania tych metod w niniejszej sprawie. Bezpodstawne są zatem zarzuty odnoszące się do przekroczenia reguł rozsądnej elastyczności, o których mowa w art. 144 RW.

Niezasadne są z tych względów wszystkie podniesione w skardze zarzuty, koncentrujące się wokół naruszenia przepisów postępowania, również w zakresie naruszenia zasady komunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu. Odnosząc się z do zarzutu naruszenia art. 22 ust. 6 UKC poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji niedopełnienia obowiązku wyczerpującego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, jak również naruszenia zasady komunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, uznać należy, że zarzuty te również nie zasługują na uwzględnienie. Akta administracyjne przedstawione Sądowi wskazują, że materiał dowodowy zgromadzony w prowadzonym postępowaniu był kompletny i pozwolił na dokonanie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Skarżącej zapewniono przy tym czynny udział w każdym stadium postępowania, a argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w obowiązującym stanie faktycznym i prawnym, jest wyczerpująca i w pełni przekonująca.

Sąd uznał nadto za niezasadny podniesiony przez skarżącą zarzut dotyczący wykorzystania danych ze strony internetowej transportzchin.com. Skarżąca miała wątpliwości co do rzetelności tych danych orz wykorzystania ich jako dowód w sprawie. Sąd zgodził się z argumentacją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], że pozyskane tam orientacyjne dane nie stanowiły podstawy do ustalenia wartości celnej spornego towaru, a jedynie jako materiał porównawczy w toku prowadzonego postępowania weryfikacyjnego. Ustalenia wartości celnej towaru dokonano zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów UKC, opisanymi szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.