Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 589/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1, ust. 3, art. 137 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Monika Sawa (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. i K. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2020 r. Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda/organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), dalej jako k.p.a., oraz art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 z późn. zm.), dalej jako u.g.n., po rozpatrzeniu odwołania K. M. i K. M., od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...]02.2019 r. orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. [...], wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...]09.1950 r. L.dz. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obr. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...].08.1998 r. A. M. - spadkobierczyni dawnej właścicielki nieruchomości położonej przy ul. [...] - wystąpiła z żądaniem zwrotu w/wym. nieruchomości w trybie przepisów dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Właścicielką nieruchomości położonej przy ul. [...], pochodzącej z księgi hipotecznej "Nieruchomość w [...] nr [...]" była A. M., co stwierdzone zostało na podstawie zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...]08.2004 r. L.dz. [...]. Organ wskazał, że z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]02.1996 r. sygn. akt [...] wynika, że spadek po A. M. nabyła w całości A. M. w całości. Pismem, które wpłynęło do Kancelarii Urzędu [...] w dniu [...]09.2004 r., A. M., wystąpiła z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...]09.1950 r. L.dz. [...]. W wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia [...]08.1998 r. Prezydent [...], ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...]09.2004 r., orzekł o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położnej przy ul. [...] oznaczonej jako "Nieruchomość w [...] nr [...]" o pow. [...] m2. Organ podniósł, że z decyzji Prezydenta [...] Nr [...] wynika, iż w/wym. nieruchomość znalazła się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Na mocy art. 1 w/wym. dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Gminy [...], a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20.03.1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej stał się własnością Skarbu Państwa. Stosownie do art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy dotychczasowi właściciele gruntu lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Stosownie do postanowień art. 8 w/pow. dekretu w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy, wszystkie budynki położone na gruncie przechodzą na własność gminy. Grunt nieruchomości położony przy ul. [...] został objęty w posiadanie przez Gminę [...] w dniu [...]10.1947 r., tj. z dniem ogłoszenia o tym w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], zatem termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływał w dniu [...]04.1948 r. Dla przedmiotowej nieruchomości zostało wydane orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...]09.1950 r. L.dz. [...], na podstawie którego przedmiotowa nieruchomość wraz z zabudowaniami została wywłaszczona, z dniem [...]05.1945 r., w trybie przepisów o postępowaniu wywłaszczeniowym z dnia 24.09.1934 r. oraz dekretu z dnia 07.04.1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945. Jak z powyższego wynika dawna właścicielka nieruchomości nie była legitymowana do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej do w/wym. gruntu w powyższym terminie, ponieważ na dzień wejścia w życie dekretu z dnia 26.10.1945 r., tj. dnia 21.11.1945 r., r nie przysługiwało jej prawo własności do przedmiotowej nieruchomości, gdyż została go pozbawiona w dniu [...]05.1945 r. Tym samym A. M., spadkobierczyni dawnej właścicielki, nie była legitymowana do wystąpienia z wnioskiem, w trybie przepisów dekretu z dnia 26.13.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, o ustanowienie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda wskazał, że w trakcie toczącego się, przed organem I instancji, postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wszczętego na wniosek złożony w dniu [...]09.2004 r. zmarła wnioskodawczyni A. M.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] Wydział I Cywilny z dnia [...]03.2006 r. sygn. akt [...] spadek po niej nabyli K. M. oraz K. M. K. i K. M., pismem z dnia [...]07.2010 r., wystąpili o zwrot nieruchomości położonej przy ul. [...]. W w/wym. piśmie wnioskodawcy zgłosili też żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...]09.1950 r. L.dz. [...]. W wyniku rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...]08.2013 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...]09.1950 r. L.dz. [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...]06.2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy w/wym. decyzję z dnia [...]08.2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 30.03.2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2600/14, oddalił skargę K. M. i K. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...]06.2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 23.08.2017 r. sygn. akt I OSK 2819/15, oddalił skargę kasacyjną od w/wym. wyroku WSA. Organ wskazał, że jak wynika z pisma Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Delegatura w Dzielnicy [...] z dnia [...]10.2003 r. nieruchomości położonej przy ul. [...], wchodzącej w skład dawnej nieruchomości hip. Nr [...], odpowiada działka ew. nr [...] z obrębu [...]. Z informacji z rejestru gruntów wynika, iż właścicielem przedmiotowej działki jest Skarb Państwa, a wykonanie prawa własności w/wym. nieruchomości zostało powierzone Agencji Mienia Wojskowego. Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku o zwrot nieruchomości, decyzją Nr [...] z dnia [...]02.2019 r., orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. [...], wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...]09.1950 r. L.dz. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obr. [...]. Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie złożyli K. M. i K. M.. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy wskazał, że istotą postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest ustalenie zbędności tej nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona niezbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Przepis art. 137 ustawy stanowi natomiast, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Organ podniósł, że badając przesłanki zbędności przez pryzmat art. 137 ust. 1 u.g.n. należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 3/11. Trybunał Konstytucyjny, po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: czy art. 1 pkt 89 lit. a w związku z art. 19 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. II. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), zmieniający art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie nowego brzmienia art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji, gdy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został przez jednostkę samorządu terytorialnego zrealizowany przed 22 września 2004 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, jest zgodny z art. 2 i art. 165 ust. 1 Konstytucji orzekł,, że: art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 2 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z sentencją niniejszego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r. W świetle powyższych unormowań prawnych, oraz mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych, organ prowadzący postępowanie dotyczące zwrotu nieruchomości wywłaszczonej ma obowiązek w pierwszej kolejności ustalić, na jaki cel wywłaszczona została nieruchomość, w drugiej kolejności, czy na całej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia oraz, jeśli cel taki został zrealizowany, określić, czy nastąpiło to w w/wym. terminie. Kwestie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości reguluje Rozdział 6 działu 111 ustawy z dnia 21.08.1997 r. u.g.n. oraz art. 216 tej ustawy, zgodnie z którym przepisy rozdziału 6 działu 111 w/wym. ustawy, w tym art. 136 ust. 3 i art. 137, stosuje się do nieruchomości, które zostały wywłaszczone lub nabyte w trybie ustaw w nim wymienionych. W wyroku z dnia 24.10.2001 r. sygn. akt SK 22/01 Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, iż ustawa z 21.08.1997 r. odniosła zasadę zwrotu do wszelkich przypadków wywłaszczenia nieruchomości na podstawie indywidualnej decyzji administracyjnej. Art. 216 tej ustawy dodatkowo przewidział odpowiednie stosowanie tej zasady do niektórych innych przypadków odjęcia własności. Powyższe stanowisko zostało podtrzymane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 09.12.2008 r. sygn. akt SK 43/07. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje zastosowanie do wszelkich wypadków wywłaszczenia nieruchomości bez względu na podstawę prawną dokonanego wywłaszczenia. Dotyczy to również ustaw i innych aktów normatywnych, które stanowiły podstawę wywłaszczenia przed 01.01.1998 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyroku z dnia 18.11.2009 r. sygn. akt II SA/Po 206/09, stwierdził, że analiza dekretu z dnia 07.04.1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 roku wskazuje, że akt ten należy zaliczyć do kategorii ustaw wywłaszczeniowych. Z powyższego wynika zatem, iż przepisy art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy stosować również do nieruchomości, które zostały przejęte w trybie przepisów w/pow. dekretu z dnia 07.04.1948 r. Prezydent [...] odmowę zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. [...], wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...]09.1950 r. L.dz. [...], wydanym w oparciu o przepisy w/pow. dekretu z dnia 07.04.1948 r., stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obr. [...] uzasadnił tym, że cel wywłaszczenia na nieruchomości został zrealizowany. Stosownie do art. 1 ust. 1 w/wym. dekretu z 07.04.1948 r. dopuszczalne było wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1) i znajdujących się w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu w posiadaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Zgodnie z art. 1 ust. 2 dopuszczalne było także wywłaszczenie nieruchomości, zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1 i przewidzianych w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu na budowę, rozbudowę i przebudowę przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa. Wywłaszczenie polegało na odjęciu prawa własności z dniem 9 maja 1945 r. (art. 1 ust. 3). Zgodnie z treścią art. 2 w/pow. dekretu wywłaszczenie przewidziane w art. 1 ust. 1 mogło dotyczyć tylko tych nieruchomości, które:

1) zajęte zostały:

a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej,

b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych, na własność Państwa,

c) na cele wojskowe,

d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze,

e) pod zalesienia lub na melioracje,

f) na cele użyteczności publicznej,

2) były nadal użytkowane na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów są przewidziane na cele wymienione w pkt 1 i zostały częściowo lub całkowicie zagospodarowane z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie ich było przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu. W niniejszej sprawie nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] nr [...], oznaczona Nr hip. [...] została wywłaszczona na podstawie art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 07.04.1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945. Powyższa nieruchomość, składająca się z placu o pow. [...] oraz jednego budynku mieszkalnego, została zajęta przez Wojsko Polskie na cele użyteczności publicznej dnia [...]02.1945 r. Zajęcie nieruchomości na wskazany cel potwierdza wniosek o wywłaszczenie nieruchomości zgłoszony w dniu [...] grudnia 1949 r. przez Szefa Kierownictwa Zaopatrzenia Ministerstwa Obrony Narodowej. Fakt zajętości nieruchomości na cele użyteczności publicznej w okresie od 1939 roku do 09.05.1945 roku potwierdza również protokół przyjęcia spisany w dniu [...]04.1948 r. w sprawie komisyjnego przejęcia w administrację domu przy ul. [...]. Z przywołanego protokołu wynika, że na podstawie rozkazu Departamentu Kwaterunkowo - Budowlanego Ministerstwa Obrony Narodowej z [...] marca 1948 r. Nr [...] obiekt przy ul. [...], który był dotychczas w administracji Rejonowej Administracji Koszar, został przyjęty w administrację Ministerstwa. W dacie sporządzania w/wym. protokołu budynek przy ul. [...] zamieszkiwało [...] osób wojskowych. Również sami wnioskodawcy, we wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożonym w dniu [...] lipca 2010 r., wskazali, iż "w dniu [...].02.1945 roku właścicielka wraz z rodziną została zmuszona przez żołnierzy [...] Batalionu [...] do opuszczenia domu. Powyższe , zdaniem organu, potwierdza, iż celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości był cel publiczny, przewidziany w art. 2 pkt 1 lit. c dekretu, tj. cel wojskowy (wskazany w tym przepisie w sposób ogólny), a polegający w tej konkretnej sprawie na zapewnieniu żołnierzom (i ich rodzinom) kwater mieszkalnych i cel ten został zrealizowany w dniu [...]02.1945 r., z chwilą jej zajęcia przez Wojsko Polskie na cele użyteczności publicznej, natomiast samo wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, w oparciu o przepisy dekretu z 07.04.1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 roku, miało na celu uregulowanie jej stanu prawnego, po faktycznym jej zajęciu na wskazany cel użyteczności publicznej. Organ wskazał, że zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...]02.2019 r., były przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarówno WSA w wyroku z dnia 30.03.2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2600/14, jak i NSA w wyroku z dnia 23.08.2017 r. sygn. akt I OSK 2819/15 (oba wyroki zostały wydane w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia 04.09.1950 r. L.dz. [...], którym wywłaszczono nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] nr [...], oznaczonej Nr hip. [...]), nie podzieliły powyższych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny w w/wym. wyroku, podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w wyroku z dnia 01.02.2012 r. sygn. akt l OSK 218/11 (CBOSA), stwierdził, że dekret z 1948 roku posługuje się pojęciem użyteczności publicznej w znaczeniu szerokim, wylicza cele określone pod lit. a-e art. 2 pkt 1 jedynie przykładowo, a wyodrębniając pod lit. f w oddzielną grupę cele użyteczności publicznej, obejmuje nimi wszystko to, co za taki cel mogłoby być uznane, a nie zostało wymienione pod lit. a-e. Z treści wyroku wynika, że pojęcia cel wojskowy i cel publiczny, określające cel wywłaszczenia przewidziany w art. 2 dekretu z 07.04.1948 r., są sformułowaniami tożsamymi, a nie jak twierdzą odwołujący się, że w/pow. artykuł w sposób wyraźny odróżnia cel użyteczności publicznej od celu wojskowego. Nawet sama nazwa dekretu z 1948 r. - o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. - wskazuje, że wszystkie wymienione w nim cele są celami użyteczności publicznej. Odnosząc się do kwestii realizacji celu wojskowego na przedmiotowej nieruchomości należy też przywołać w/wym. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I SA/Wa 2600/14, w którym Sąd stwierdził, że "wskazany wyżej materiał (w tym protokół przyjęcia spisany w dniu [...] kwietnia 1948r. przez przedstawicieli Rejonowej Administracji Koszar oraz przedstawicieli MON, potwierdzający m. in. zajmowanie przez osoby wojskowe [...] izb w budynku) nie pozostawia w ocenie Sądu wątpliwości co do tego, że od dnia faktycznego zajęcia nieruchomości była ona wykorzystywana na cel publiczny, przewidziany następnie w art. 2 pkt 1 lit. c dekretu, tj. cel wojskowy". Ponadto w ocenie Sądu uprawnionym jest przyjęcie, że "pod wymienionym w dekrecie pojęciem celu wojskowego należy rozumieć każdy cel, który był bezpośrednio związany z umożliwieniem wojsku realizacji jego zadań. Zadań tych nie można przy tym utożsamiać wyłącznie z tymi, które łączyły się bezpośrednio z prowadzeniem działań militarnych. W tym kontekście zbyt daleko idącym byłoby wywodzenie, że zajęciem nieruchomości na cele wojskowe było wyłącznie zajęcie nieruchomości na potrzeby lokalizacji jednostki wojskowej, poligonu, urządzeń czy też infrastruktury wojskowej. W pojęciu tym mieści się również zapewnienie kwater żołnierzom i ich rodzinom poza terenami koszar". W przedmiotowym wyroku WSA stwierdził również, że "w świetle ustalenia, że przejęcie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w związku z potrzebami kwaterunkowymi wojska, które początkowo były realizowane w ramach działalności Rejonowej Administracji Koszar, a następnie MON, nie ma istotnego znaczenia podnoszony przez skarżących fakt formalnego uregulowania statusu prawnego nieruchomości dopiero decyzją z dnia [...] grudnia 1977 r.". Powyższe poglądy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23.08.2017 r. sygn. akt I OSK 2819/15, oddalając skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji. W w/pow. wyroku NSA odniósł się ponadto do kwestii podważania, przez skarżących, możliwości przejęcia wywłaszczonej nieruchomości na cele wojskowe poprzez wskazanie, że kwatery stałe mogły znajdować się jedynie w siedzibie garnizonu, która nie była usytuowana na przedmiotowej nieruchomości. Sąd stwierdził, że "zauważyć bowiem należy, że - niezależnie od powyższego - cel, na jaki została przejęta nieruchomość, pozostawał użyteczny publicznie, oddana była ona bowiem do dyspozycji instytucji realizującej wartości powszechnie akceptowane w społeczeństwie, jako istotne w dacie wywłaszczenia". Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że cel wywłaszczenia czyli w niniejszej sprawie cel wojskowy, będący jednocześnie celem użyteczności publicznej, na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej obecnie działkę ew. nr [...] z obrębu [...] został zrealizowany w dniu [...]02.1945 r., z chwilą jej zajęcia przez Wojsko Polskie na cele użyteczności publicznej. Jak z powyższego wynika realizacja celu nastąpiła przed złożeniem wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. M. oraz K. M. (dalej: skarżący):

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm., dalej: k.p.a.) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a przez to zinterpretowanie wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżących, wskutek bezpodstawnego uznania przez organ nadzoru, że zaskarżona decyzja Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. [...] jest zasadna i prawidłowa, i należy utrzymać ją w mocy oraz przeprowadzenie przez organ nadzoru postępowania administracyjnego w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej.

2) rażące naruszenie prawa materialnego, a to:

a) art. 2, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483, z późn. zm.) poprzez brak zapewnienia skarżącym należytej ochrony przysługującego im prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. [...] (które zostało odebrane A. M. w sposób bezprawny przez organy komunistycznego państwa Rzeczypospolitej Ludowej) bądź słusznego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia. Skarżący są spadkobiercami ustawowymi A. M..

b) art. 137 ust. 1 w zw. z art. 136 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 65) poprzez niezasadne przyjęcie, że realizacja celu wywłaszczenia w niniejszej sprawie nastąpiła z chwilą zajęcia przez Wojsko Polskie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] - czyli w dniu [...]02.1945 r., co doprowadziło do błędnego stwierdzenia przez organ nadzoru braku występowania przesłanek do zwrotu przedmiotowej nieruchomości skarżącym.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. [...] w całości oraz zobowiązanie organu, który wydał zaskarżoną decyzję (Wojewody [...]) do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie a także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, powoływana dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, wydanej w sprawie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stanowiły przepisy art. 136 ust. 1 i 3 i art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 z późn. zm. dalej: "u.g.n."). Zgodnie z tymi przepisami, nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą zaś żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Nieruchomość uznaje się natomiast za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Jeżeli przy tym w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Podkreślić w tym miejscu należy, że z uwagi na fakt, iż bardzo często wnioski o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dotyczą (jak w niniejszej sprawie) wywłaszczeń dokonanych kilkadziesiąt lat temu, a zatem w okresie, gdy obowiązywały zupełnie inne niż obecnie standardy stanowienia i wykonywania prawa, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę na fakt, że wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia, wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej, powinny być oceniane proporcjonalnie do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydawania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania jej kontroli czy analizy. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać jedynie z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności (vide: wyrok NSA z dnia 18.12 2014 sygn. akt I OSK 1417/13).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy na wstępie należy wskazać, że postepowanie niniejsze było poprzedzone postępowaniem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...]09.1950 r. L.dz. [...], którym wywłaszczono nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] nr [...], oznaczonej nr hip. [...], w wyniku którego Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...]08.2013r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...]09.1950 r. L.dz. [...] zaś Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...]06.2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy tę decyzję. Z kolei rozpoznając skargę K. M. i K. M. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 30.03.2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2600/14, oddalił skargę a Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 23.08.2017 r. sygn. akt I OSK 2819/15, oddalił skargę kasacyjną od wskazanego wyroku WSA. Przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego we wskazanych orzeczeniach były również zarzuty zawarte w pkt 2 skargi będący przedmiotem rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do nich i powołując się na orzecznictwo NSA stwierdził, że dekret z 1948 roku posługuje się pojęciem użyteczności publicznej w znaczeniu szerokim, wylicza cele określone pod lit. a-e art. 2 pkt 1 jedynie przykładowo, a wyodrębniając pod lit. f w oddzielną grupę cele użyteczności publicznej, obejmuje nimi wszystko to, co za taki cel mogłoby być uznane, a nie zostało wymienione pod lit. a-e. Z treści wyroku wynika, że pojęcia cel wojskowy i cel publiczny, określające cel wywłaszczenia przewidziany w art. 2 dekretu z 07.04.1948 r., są sformułowaniami tożsamymi. Artykuł w sposób wyraźny odróżnia cel użyteczności publicznej od celu wojskowego. Nawet sama nazwa dekretu z 1948 r. - o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 roku - wskazuje, że wszystkie wymienione w nim cele są celami użyteczności publicznej. Odnosząc się natomiast do kwestii realizacji celu wojskowego na przedmiotowej nieruchomości Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyroku stwierdził z kolei, że "wskazany wyżej materiał (w tym protokół przyjęcia spisany w dniu [...] kwietnia 1948 r. przez przedstawicieli Rejonowej Administracji Koszar oraz przedstawicieli MON, potwierdzający m. in. zajmowanie przez osoby wojskowe 7 izb w budynku) nie pozostawia w ocenie Sądu wątpliwości co do tego, że od dnia faktycznego zajęcia nieruchomości była ona wykorzystywana na cel publiczny, przewidziany następnie w art. 2 pkt 1 lit. c dekretu, tj. cel wojskowy". Ponadto w ocenie Sądu uprawnionym jest przyjęcie, że "pod wymienionym w dekrecie pojęciem celu wojskowego należy rozumieć każdy cel, który był bezpośrednio związany z umożliwieniem wojsku realizacji jego zadań. Zadań tych nie można przy tym utożsamiać wyłącznie z tymi, które łączyły się bezpośrednio z prowadzeniem działań militarnych. W tym kontekście zbyt daleko idącym byłoby wywodzenie, że zajęciem nieruchomości na cele wojskowe było wyłącznie zajęcie nieruchomości na potrzeby lokalizacji jednostki wojskowej, poligonu, urządzeń czy też infrastruktury wojskowej. W pojęciu tym mieści się również zapewnienie kwater żołnierzom i ich rodzinom poza terenami koszar". Sąd stwierdził również, że "w świetle ustalenia, że przejęcie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w związku z potrzebami kwaterunkowymi wojska, które początkowo były realizowane w ramach działalności Rejonowej Administracji Koszar, a następnie MON, nie ma istotnego znaczenia podnoszony przez skarżących fakt formalnego uregulowania statusu prawnego nieruchomości dopiero decyzją z dnia [...] grudnia 1977 r.". Stanowisko to zostało, jak wskazano wyżej, zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który skargę kasacyjną od tego wyroku oddalił i odniósł się także do kwestii podważania przez skarżących, możliwości przejęcia wywłaszczonej nieruchomości na cele wojskowe poprzez wskazanie, że kwatery stałe mogły znajdować się jedynie w siedzibie garnizonu, która nie była usytuowana na przedmiotowej nieruchomości. Sąd stwierdził, iż "zauważyć bowiem należy, że - niezależnie od powyższego - cel, na jaki została przejęta nieruchomość, pozostawał użyteczny publicznie, oddana była ona bowiem do dyspozycji instytucji realizującej wartości powszechnie akceptowane w społeczeństwie, jako istotne w dacie wywłaszczenia".

Istotą postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest ustalenie zbędności tej nieruchomości na podstawie powołanych na wstępie przepisów art. 136 ust 1 i 3 oraz art. 137 ust 1 ugn.

Jak zasadnie wskazały organy badając przesłanki zbędności przez pryzmat art. 137 ust. 1 u.g.n. należy uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 3/11. Trybunał Konstytucyjny, po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: czy art. 1 pkt 89 lit. a w związku z art. 19 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. II. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), zmieniający art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie nowego brzmienia art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji, gdy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został przez jednostkę samorządu terytorialnego zrealizowany przed 22 września 2004 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, jest zgodny z art. 2 i art. 165 ust. 1 Konstytucji orzekł,, że: art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 2 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika z treści tego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r. W świetle powyższych unormowań prawnych, oraz mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych, organ prowadzący postępowanie dotyczące zwrotu nieruchomości wywłaszczonej ma obowiązek w pierwszej kolejności ustalić, na jaki cel wywłaszczona została nieruchomość, w drugiej kolejności, czy na całej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia oraz, jeśli cel taki został zrealizowany, określić, czy nastąpiło to w w/wym. terminie. Kwestie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości reguluje Rozdział 6 działu 111 ustawy z dnia 21.08.1997 r. u.g.n. oraz art. 216 tej ustawy, zgodnie z którym przepisy rozdziału 6 działu 111 w/wym. ustawy, w tym art. 136 ust. 3 i art. 137, stosuje się do nieruchomości, które zostały wywłaszczone lub nabyte w trybie ustaw w nim wymienionych. W wyroku z dnia 24.10.2001 r. sygn. akt SK 22/01 Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, iż ustawa z 21.08.1997 r. odniosła zasadę zwrotu do wszelkich przypadków wywłaszczenia nieruchomości na podstawie indywidualnej decyzji administracyjnej. Art. 216 tej ustawy dodatkowo przewidział odpowiednie stosowanie tej zasady do niektórych innych przypadków odjęcia własności. Powyższe stanowisko zostało podtrzymane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 09.12.2008 r. sygn. akt SK 43/07. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje zastosowanie do wszelkich wypadków wywłaszczenia nieruchomości bez względu na podstawę prawną dokonanego wywłaszczenia. Dotyczy to również ustaw i innych aktów normatywnych, które stanowiły podstawę wywłaszczenia przed 01.01.1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyroku z dnia 18.11.2009 r. sygn. akt II SA/Po 206/09, stwierdził, iż analiza dekretu z dnia 07.04.1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 roku wskazuje, że akt ten należy zaliczyć do kategorii ustaw wywłaszczeniowych. Zasadnie organy przyjęły, że z powyższego wynika zatem, iż przepisy art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy stosować również do nieruchomości, które zostały przejęte w trybie przepisów dekretu z dnia 07.04.1948 r.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy Prezydent [...] odmowę zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...]09.1950 r. L.dz. [...], wydanym w oparciu o przepisy dekretu z dnia 07.04.1948 r., stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obr. [...] uzasadnił tym, że cel wywłaszczenia na nieruchomości został zrealizowany. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 w/wym. dekretu z 07.04.1948 r. dopuszczalne było wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1) i znajdujących się w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu w posiadaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Zgodnie z art. 1 ust. 2 dopuszczalne było także wywłaszczenie nieruchomości, zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1 i przewidzianych w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu na budowę, rozbudowę i przebudowę przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa. Wywłaszczenie polegało na odjęciu prawa własności z dniem 9 maja 1945 r. (art. 1 ust. 3). Zgodnie z treścią art. 2 w/pow. dekretu wywłaszczenie przewidziane w art. 1 ust. 1 mogło dotyczyć tylko tych nieruchomości, które:

1) zajęte zostały:

a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej,

b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych, na własność Państwa,

c) na cele wojskowe,

d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze,

e) pod zalesienia lub na melioracje,

f) na cele użyteczności publicznej,

2) były nadal użytkowane na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów są przewidziane na cele wymienione w pkt 1 i zostały częściowo lub całkowicie zagospodarowane z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie ich było przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu. Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] nr [...], oznaczona nr hip. [...] została wywłaszczona na podstawie art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 07.04.1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945. Powyższa nieruchomość, składająca się z placu o pow. [...] oraz jednego budynku mieszkalnego, została zajęta przez Wojsko Polskie na cele użyteczności publicznej dnia [...]02.1945 r. Zajęcie nieruchomości na wskazany cel potwierdza wniosek o wywłaszczenie nieruchomości zgłoszony w dniu [...] grudnia 1949 r. przez Szefa Kierownictwa Zaopatrzenia Ministerstwa Obrony Narodowej. Fakt zajętości nieruchomości na cele użyteczności publicznej w okresie od 1939 roku do 09.05.1945 roku potwierdza również protokół przyjęcia spisany w dniu [...]04.1948 r. w sprawie komisyjnego przejęcia w administrację domu przy ul. [...]. Z przywołanego protokołu wynika, że na podstawie rozkazu Departamentu Kwaterunkowo - Budowlanego Ministerstwa Obrony Narodowej z [...] marca1948 r. Nr [...] obiekt przy ul. [...], który był dotychczas w administracji Rejonowej Administracji Koszar, został przyjęty w administrację Ministerstwa. W dacie sporządzania tego protokołu budynek przy ul. [...] zamieszkiwało [...] osób wojskowych. Również sami wnioskodawcy, we wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożonym w dniu [...] lipca 2010 r., wskazali, iż "w dniu [...]02.1945 roku właścicielka wraz z rodziną została zmuszona przez żołnierzy [...] Batalionu [...] do opuszczenia domu. Organy zasadnie zatem przyjęły w oparciu o powyższe ustalenia, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości był cel publiczny, przewidziany w art. 2 pkt 1 lit. c dekretu, tj. cel wojskowy (wskazany w tym przepisie w sposób ogólny), a polegający w tej konkretnej sprawie na zapewnieniu żołnierzom (i ich rodzinom) kwater mieszkalnych i cel ten został zrealizowany w dniu [...]02.1945 r., z chwilą jej zajęcia przez Wojsko Polskie na cele użyteczności publicznej, natomiast samo wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, w oparciu o przepisy dekretu z 07.04.1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 roku, miało na celu uregulowanie jej stanu prawnego, po faktycznym jej zajęciu na wskazany cel użyteczności publicznej. W konsekwencji organy zasadnie stwierdziły, że cel wywłaszczenia czyli w niniejszej sprawie cel wojskowy, będący jednocześnie celem użyteczności publicznej, na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], został zrealizowany w dniu [...]02.1945 r., z chwilą jej zajęcia przez Wojsko Polskie na cele użyteczności publicznej, a realizacja celu nastąpiła przed złożeniem wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Sąd - nie znajdując zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji - na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).