Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1598/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-13 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

P. L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dwanaście decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którymi utrzymano w mocy decyzje Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. o wymierzeniu kar pieniężnych za prowadzenie ukierunkowanych połowów dorszy podczas obowiązywania zakazu połowów tego gatunku. W każdej sprawie wysokość wymierzonej skarżącemu kary wynosi 10.000 zł.

We wszystkich dwunastu sprawach skarżący zażądał zwolnienia od kosztów sądowych.

W oświadczeniu zawartym w złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 12 maja 2010 r. P. L. wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną (H. L.) oraz małoletnim synem. Źródłami utrzymania jego rodziny są dochód uzyskiwany przez skarżącego z połowu ryb w miesięcznej wysokości 1.812,50 zł i dochód jego żony ze stosunku pracy w miesięcznej wysokości 1.950,50 zł. Skarżący współużytkuje z rodzicami mieszkanie o powierzchni 92,84 m2. Jest współwłaścicielem w ½ części kutra rybackiego [...] o wartości ubezpieczeniowej 60.000 zł.

Do stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym P. L. zliczył: opłaty za energię elektryczną (330 zł), opłaty za ogrzewanie (480 zł), opłaty za wodę (60 zł), opłaty za wywóz śmieci (48 zł), opłaty za telefon i internet (200 zł) oraz koszty utrzymania dziecka (około 500 zł).

Wnioskodawca stwierdził, że zarobki jego i żony pozwalają jedynie na pokrycie wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego i wychowaniem syna. Nie wskazał, że posiada zasoby pieniężne lub wartościowe przedmioty.

Pismem z dnia 7 października 2010 r. P. L. wezwano do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających jego stan majątkowy i możliwości płatnicze. Zobowiązano go w szczególności do nadesłania wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych za okres od 1 czerwca 2010 r. do 30 września 2010 r., odpisów zeznań podatkowych za 2009 r., zaświadczenia pracodawcy o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia H. L., a także oświadczenia, czy skarżący kiedykolwiek otrzymał rekompensatę z tytułu zaprzestania działalności połowowej.

W odpowiedzi na opisane wezwanie P. L. przy piśmie z dnia 25 października 2010 r. nadesłał do Sądu m.in.:

1. kserokopię raportu z obrotów na jego rachunku bankowym w Banku [...] za okres od 1 czerwca 2010 r. do 30 września 2010 r. oraz kserokopię komputerowego wydruku listy operacji na tym rachunku za ten sam okres. Na dzień 30 września 2010 r. saldo na rachunku wyniosło 89,09 zł. We wskazanym okresie dokonano dwóch wypłat: w dniu 7 czerwca 2010 r. w kwocie 7.000,00 zł i w dniu 5 sierpnia 2010 r. w kwocie 10.000,00 zł. Drugą z wypłat poprzedziła wpłata w kwocie 10.000,00 zł. Przelewu dokonano pod tytułem "zasilenie" z rachunku bankowego L. SC;

2. kserokopię raportu z obrotów na rachunku bankowym H. L. w Banku [...] za okres od 1 czerwca 2010 r. do 30 września 2010 r. Saldo na rachunku bankowym żony skarżącego na dzień 30 września 2010 r. wyniosło 12.669,93 zł;

3. kserokopię informacji o przychodach podatnika z działalności prowadzonej w formie spółki osób fizycznych, z której wynika, że w 2009 r. przychód przypadający na P. L., jako jednego z dwóch wspólników spółki S., uprawnionego do 50% udziału w przychodach tej spółki, wyniósł 217.503,25 zł;

4. kserokopię decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010 r. o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej na realizację operacji w zakresie tymczasowego zaprzestania działalności połowowej. Kwota przyznanego dofinansowania wynosi 256.000,00 zł, w tym: z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu statku rybackiego [...] przyznano 204.000,00 zł, z tytułu zwiększenia 44.000,00 zł oraz 8.000,00 zł rybakom wskazanym przez beneficjenta;

5. oświadczenie z dnia 25 października 2010 r., w którym wskazał, że środki zgromadzone na koncie jego żony są aktualnie jedynymi, służącymi utrzymaniu rodziny państwa L.

Ponieważ oświadczenia skarżącego z dnia 25 października 2010 r. w zakresie osiąganych przez niego i jego żonę dochodów oraz ilości członków rodziny pozostawały w sprzeczności z oświadczeniem zawartym we wniosku z dnia 12 maja 2010 r., pismem z dnia 10 listopada 2010 r. wezwano P. L. do wyjaśnienia tych rozbieżności. Tym samym pismem wezwano do wyjaśnienia, w jakiej prawnej formie i pod jaką nazwą skarżący prowadzi działalność połowową. Wskazano, że wezwanie wywołane jest okolicznością, iż w informacji o przychodach podatnika z działalności prowadzonej w formie spółki osób fizycznych w 2009 r. podano nazwę spółki S., natomiast w opisie przelewu 10.000 zł dokonanego 5 sierpnia 2010 r. tytułem zasilenia rachunku P. L. podano, że przelewu dokonano z rachunku L. SC. Skarżącego zobowiązano także do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych otwartych dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej za okres od 1 czerwca 2010 r. do 15 listopada 2010 r. oraz dodatkowo do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych jego i jego żony za okres od 1 października 2010 r. do 15 listopada 2010 r. Ponadto wezwano do złożenia oświadczenia jednoznacznie wskazującego, czy wnioskodawca otrzymał rekompensatę z tytułu zaprzestania działalności połowowej przed 2010 rokiem. Na wykonanie wezwania wyznaczono siedmiodniowy termin.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia 10 listopada 2010 r. P. L. nadesłał do Sądu oświadczenia z dnia 15 listopada 2010 r., w których wyjaśnił rozbieżności we wcześniejszych oświadczeniach w zakresie dochodów jego i jego żony oraz ilości członków rodziny, a także wskazał formę i prawidłową nazwę wykonywanej działalności gospodarczej, podając, że w informacji o przychodach podatnika z działalności prowadzonej w formie spółki osób fizycznych w 2009 r. zaszła pomyłka w pisowni.

P. L. nadmienił, że nadesłał już wyciągi ze swojego konta osobistego i konta osobistego żony, a od daty złożenia oświadczeń z dnia 25 października 2010 r. jego dochody nie uległy zmianie. Stwierdził, że rachunek bankowy spółki cywilnej S. nie dotyczy jego, tylko spółki, zatem nadesłanie wyciągów z tego rachunku wprowadziłoby mylny obraz o stanie jego dochodów. Środki na tym koncie służą utrzymaniu i kontynuowaniu działalności połowowej i nie są tylko jego własnością.

Wnioskodawca oświadczył również, że przed 2010 r. otrzymał rekompensatę z tytułu zaprzestania działalności połowowej. Wywiódł, że otrzymywane rekompensaty nie mogą wpływać na ocenę jego rzeczywistej kondycji finansowej, ponieważ pieniądze z nich nie wpływają na jego osobiste konto ale na konto jednostki, której jest współwłaścicielem. Środki z rekompensat są przeznaczane na utrzymanie jednostki oraz pracowników. Wskazał, że wedle decyzji o przyznaniu rekompensaty nie zalicza się do załogi, chociaż jest takim samym pracownikiem-rybakiem wypływającym w morze, jak pozostali załoganci na kutrze. W związku z tym nie jest ujęty jako uprawniony do otrzymania pieniędzy z rekompensat. Zdaniem skarżącego, rekompensata z tytułu zaprzestania działalności połowowej ma rekompensować koszty związane z utrzymaniem jednostki i pracowników, a nie służyć jego wzbogaceniu się.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego i dochodów oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie.

W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Skarżący tylko częściowo wykonał bowiem wezwanie z dnia 10 listopada 2010 r. Przede wszystkim nie nadesłał wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego dla S., a w opisanym wyżej oświadczeniu z dnia 15 listopada 2010 r. jednoznacznie dał do zrozumienia, iż w tej części nie zamierza wykonać wskazanego wezwania. Nie nadesłał również wyciągów z osobistych rachunków bankowych P. L. i H. L. za okres od 1 października 2010 r. do 15 listopada 2010 r.

Nie składając do akt sprawy wymienionych wyżej dokumentów P. L. uniemożliwił ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co wynika z przedstawionej poniżej argumentacji.

Wedle nadesłanych oświadczeń i dokumentów źródłowych skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą na połowie ryb w wodach morskich. Działalność ta prowadzona jest w formie dwuosobowej spółki cywilnej S., której drugim wspólnikiem jest P. L. Każdy ze wspólników uprawniony jest do udziału w 50 % przychodów Spółki.

Skarżący zasadnie twierdzi w oświadczeniu z dnia 15 listopada 2010 r., że w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji to on indywidualnie, a nie spółka, zobowiązany jest do zapłaty kary, a w konsekwencji tylko on w tej sprawie ponosi odpowiedzialność. To wszakże on, a nie spółka w ramach której prowadzi działalność połową jest adresatem zarówno zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji. Nie oznacza to jednak, że informacje zawarte w wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego dla S. nie są istotne dla oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych P. L.

Spółka osób fizycznych nie ma wyodrębnionej podmiotowości prawnej. To dążący do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego skarżący i jego wspólnik, a nie spółka, są podmiotami prowadzącymi działalność połowową. Wybranie spółki cywilnej jako formy prowadzenia działalności gospodarczej nie skutkuje powstaniem odrębnego od jej wspólników podmiotu praw i obowiązków. Wpływy i wydatki na rachunku spółki, są zatem istotne dla oceny kondycji finansowej wnioskującego o przyznanie prawa pomocy, ponieważ są wpływami i wydatkami na rachunku działalności gospodarczej, która stanowi źródło jego utrzymania.

Jak wynika z listy operacji na rachunku bankowym P. L. za okres od 1 czerwca 2010 r. do 30 września 2010 r., której kserokopię nadesłano do Sądu przy piśmie z dnia 25 października 2010 r., w dniu 5 sierpnia 2010 r. z rachunku bankowego spółki cywilnej [...] dokonano przelewu kwoty 10.000,00 zł na rachunek osobisty skarżącego. Kwota ta ponad dwukrotnie przekracza sumę wpisów należnych od wszystkich dwunastu skarg P. L. (12 x 400 zł = 4.800 zł - § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Dokonanie wskazanego przelewu pod tytułem "zasilenia" rachunku osobistego P. L. powoduje, że oświadczenia skarżącego, iż informacje zawarte w wyciągu z rachunku bankowego spółki cywilnej nie dotyczą jego sytuacji majątkowej, a środki zdeponowane na koncie żony są jedynymi, jakimi dysponuje na utrzymanie rodziny, nie mogą być ocenione jako wiarygodne. Już choćby te okoliczności wskazują, że analiza rachunku bankowego prowadzonego dla S. jest konieczna do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych P. L.

Niezłożenie do akt sprawy wyciągu z rachunku bankowego S. oraz wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego żony za okres od 1 października 2010 r. do 15 listopada 2010 r. uniemożliwia także ocenę wiarygodności oświadczenia skarżącego, że nie otrzymał dotąd środków należnych na podstawie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010 r. o przyznaniu pomocy finansowej na realizację operacji w zakresie tymczasowego zaprzestania działalności połowowej.

Jak wynika ze wskazanej decyzji, wypłata przyznanej pomocy w kwocie 256.000,00 zł następuje na rachunek bankowy wskazany przez beneficjenta w terminie trzydziestu dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Wypłata środków może nastąpić w późniejszym terminie w razie opóźnienia w otrzymaniu przez Agencję środków finansowych z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wbrew stanowisku skarżącego, ustalenie, czy otrzymał on środki przyznane w ramach opisanej pomocy jest istotne dla oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że W. P. partycypuje w środkach uzyskanych z przyznanej rekompensaty. W powołanej decyzji to jego wskazano jako beneficjenta. Kwotę przyznanej pomocy powiększono o 44.000,00 zł, co w świetle § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840 ze zm.) potwierdza, iż organ administracji uwzględnił w decyzji osoby zatrudnione na statku rybackim [...] oraz osoby będące armatorem (współarmatorem) lub właścicielem (współwłaścicielem) tego statku, które pracowały na nim w okresie zaprzestania działalności połowowej. Nadto, pomoc w łącznej w kwocie 8.000,00 zł przyznano wskazanym przez beneficjenta rybakom zatrudnionym na statku, stosownie do § 10 ust. 4 powołanego rozporządzenia.

Treść decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010 r. oraz wskazane przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazują, że pomoc przyznana na realizację operacji w zakresie tymczasowego zaprzestania działalności połowowej służy nie tylko utrzymaniu statku rybackiego przez czas zaprzestania połowów ale także wyrównaniu strat ponoszonych w związku z zaprzestaniem działalności połowowej, zarówno przez osoby zatrudnione na statku rybackim, jak i przez pracującego na nim armatora (współarmatora) i właściciela (współwłaściciela) - także strat związanych ze zmniejszeniem dochodów tych osób.

Z powyższych względów ustalenie, czy skarżący otrzymał środki finansowe przyznane decyzją Dyrektora Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010 r. jest istotne dla oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, zaś twierdzenie P. L., jakoby rekompensata nie miała wpływu na tę ocenę jest nieuprawnione.

Treść powołanych wyżej przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesądza o tym, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Zatem, jeżeli strona nie przedkłada na wezwanie dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, to brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania mającego na celu ustalenie tej sytuacji. Jak już wskazano, nie nadsyłając żądanych w wezwaniu z dnia 10 listopada 2010 r. wyciągów z rachunków bankowych, skarżący uniemożliwił więc dokonanie pełnej oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.