Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 580/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski, , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dokonania oceny stanu technicznego budynku oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2020 r. znak: [...],[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w [...] nr [...] z [...] września 2020 r. znak: [...]

w przedmiocie nałożenia obowiązku dokonania oceny stanu technicznego budynku.

2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.

2.1. W dniu 14 kwietnia 2020 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w [...] (dalej: PINB, organ I instancji) wpłynęło podanie M K

w sprawie stanu technicznego budynku usytuowanego na terenie nieruchomości dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. W związku z nim, 28 sierpnia 2020 r. pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne, w trakcie których na terenie nieruchomości dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], stwierdzono istnienie budynku mieszkalnego czterokondygnacyjnego, wykonanego w technologii tradycyjnej z częściowo wykonaną elewacją, którego drewniana stolarka okienna na kondygnacji 2, 3 i 4 jest mocno zniszczona. Ustalono, że na parterze budynku są wymienione okna oraz drzwi balkonowe i garażowe; pokrycie dachu z blachy ocynkowanej jest zniszczone i zardzewiałe z widocznymi nieszczelnościami blach

i prześwitami w szczycie i na połaci dachu, a z kominów wentylacyjnych i spalinowych odpada tynk. Ustalono ponadto, że żelbetowe schody wejściowe na 2 kondygnację budynku, pozbawione są wykończenia z widoczną korozją betonu; elewacja frontowa otynkowana, tynk w dobrym stanie; w budynku wykończone są 1 i 2 kondygnacja; stan techniczny lokalu na 1 kondygnacji bardzo dobry, jednak przy wejściu do lokalu widoczne zagrzybienie tynku przy rurze spustowej; rynny i rury spustowe z blachy ocynkowanej z widocznymi przerdzewieniami i uszkodzonymi mocowaniami; rynny miejscami zasypane resztkami tynku a od strony ogrodu przy koszu rynna uszkodzona

i zniszczona; na elementach zewnętrznych wychodzących poza elewację widać ślady korozji biologicznej deskowania dachu, belek i krokwi; konstrukcja więźby dachowej

w stanie dobrym, nie widać ugięć krokwi, płatwi i słupków; miejscami występuje korozja biologiczna, powstała przypuszczalnie w wyniku nieszczelności dachu. W związku

z wynikami kontroli, zawiadomieniem z [...] września 2020 r. PINB poinformował

o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego.

2.2. Postanowieniem z [...] września 2020 r. PINB nałożył na A B, M oraz W K obowiązek dostarczenia do PINB,

w terminie trzech miesięcy od dnia kiedy niniejsze postanowienie stanie się ostateczne, oceny technicznej budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] obr. [...], przy ul. [...] w [...]. Organ I instancji wskazał, że ocena techniczna powinna określać czy obiekt budowlany nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz wskazać zakres prac budowlanych niezbędnych do ewentualnego doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa.

W postanowieniu podano również, że ocena techniczna powinna być opracowana przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności oraz legitymującą się przynależnością do izby samorządu zawodowego. Jako podstawę prawną postanowienia wskazano art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: k.p.a.) oraz art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.; dalej: p.b.).

2.2.1. W uzasadnieniu tego postanowienia, organ I instancji wskazał, że utrzymanie obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym jest obowiązkiem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Zdaniem PINB, w celu wskazania nieprawidłowości, które należy usunąć żeby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa, niezbędne jest wykonanie oceny technicznej, która wskaże ewentualne zagrożenia i sposób ich usunięcia. Organ przytoczył treść przepisów oraz stwierdził, że wykonanie przedmiotowej oceny technicznej niezbędne jest z uwagi na fakt, że podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych nie było możliwości oceny ukrytych elementów konstrukcyjnych budynku. PINB podkreślił, że opinia techniczna budynku, jako materiał dowodowy, będzie podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wyjaśnił również, że to postanowienie ma jedynie charakter dowodowy i nie kończy postępowania w ramach nadzoru budowlanego.

2.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie, A B (dalej: skarżąca) podniosła, że wniosek M K przekracza granice zwykłego zarządu,

a zgodnie z art. 199 k.c. właściwy w sprawie jest sąd a nie organ nadzoru budowlanego. Skarżąca oświadczyła, że godzi się na remont budynku jednak po ustaleniu jego zakresu i sposobu poniesienia kosztów. Zdaniem skarżącej, PINB nie wykazał, że ocena techniczna jest niezbędna w niniejszej sprawie, jak również nie wyjaśnił, czy wykonanie tej oceny przekracza kompetencje pracowników PINB. Skarżąca wskazała również, że prowadzenie tego postępowania w okresie zagrożenia epidemicznego naraża ją na niebezpieczeństwo utraty zdrowia i życia.

2.3. Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB, organ odwoławczy) utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB z [...] września 2020 r.

2.3.1. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniesiono, że stan faktyczny niniejszej sprawy wypełnia przesłanki wynikające z art. 81c ust. 2 p.b. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje na uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego omawianego budynku, dlatego też nałożenie na ww. współwłaścicieli obowiązku przedłożenia oceny technicznej (określającej jednocześnie zakres i sposób usunięcia nieprawidłowości, celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego

z prawem) jest słuszne, celowe i zgodne z przepisami Prawa budowlanego. Przemawia za tym również fakt, że o kontrolę stanu technicznego przedmiotowego budynku zwróciła się jego współwłaścicielka, tj. M K, prosząc "o interwencję

w sprawie nieruchomości w [...] przy ul. [...]". Jednocześnie ww. wskazała m.in. że "obecny stan w mojej ocenie zagraża bezpieczeństwu: uszkodzona, zawilgocona elewacja, niedrożne i uszkodzone elementy orynnowania, konstrukcja dachowa wymagająca natychmiastowej naprawy ze względu na spadające na głowę części tynku...".

2.3.2. Odnosząc się do treści zażalenia [...]WINB wyjaśnił, że przedstawiciele organu powiatowego podczas czynności kontrolnych nie mogli jednoznacznie ocenić stanu technicznego omawianego budynku i jednocześnie precyzyjnie wskazać zakresu robót budowlanych niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami. Pomimo posiadanej wiedzy, PINB jako organ fachowy, w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zachowania obiektywizmu może i powinien

w tym przypadku wspomóc się oceną techniczną niezależnego, kompetentnego podmiotu, tym bardziej gdy nieodpowiedni stan techniczny budynku dotyczy wielu elementów obiektu wymagających oceny, a dostęp do nich jest utrudniony (np. ocena kominów, dachu, deskowania itd.). Jak wynika z treści protokołu oględzin z [...] sierpnia 2020 r. stwierdzono występującą korozję biologiczną powstałą prawdopodobnie

w wyniku nieszczelności dachu (deskowanie ze śladami korozji biologicznej), "widoczne prześwity pokrycia dachu w szczycie i na połaci dachu". Zdaniem organu odwoławczego, PINB, pomimo wiedzy specjalistycznej z zakresu normowanego Prawem budowlanym nie ma możliwości przy jej użyciu w toku zwykłych czynności (oględzin budynku) dokonać kompleksowej i szczegółowej oceny w powyższym zakresie, tak aby możliwe było ustalenie pełnego zakresu prac w celu likwidacji nieprawidłowości.

2.3.3. [...]WINB dodał, że celem postępowania w sprawie stanu technicznego jest utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, dlatego też decyzja, wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości, powinna kompleksowo i dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać i ograniczać się jedynie do nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Podkreślono również, że art. 66 p.b. służy usunięciu wszystkich nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Zdaniem [...]WINB, przedstawione okoliczności w sposób wystarczający uzasadniają nałożenie obowiązku przedłożenia oceny technicznej (sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności oraz legitymującą się przynależnością do izby samorządu zawodowego), która określi czy obiekt budowlany nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz wskaże zakres prac budowlanych niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa. W ocenie [...]WINB, wątpliwości organu I instancji są uzasadnione stwierdzonymi okolicznościami, stan techniczny obiektu budzi bowiem uzasadnione wątpliwości co do jego dalszego bezpiecznego użytkowania (sama współwłaścicielka zgłosiła obawy o bezpieczeństwo konstrukcji), a przedstawienie oceny technicznej zmierza do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

2.3.4. [...]WINB wskazał również, że adresatem obowiązku nakładanego na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. mogą być tylko podmioty w tym przepisie wymienione. Jego zdaniem, PINB prawidłowo wskazał na dowodowy charakter analizowanego postanowienia i skierował go solidarnie do wszystkich współwłaścicieli budynku. Każdy bowiem ze współwłaścicieli budynku jest odpowiedzialny za utrzymanie go w należytym stanie technicznym. Organ podkreślił, że właściciel obiektu jest obowiązany zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka. Zatem to na właścicielu/właścicielach nieruchomości spoczywa ciężar utrzymywania go w należytym stanie, niezależnie od czynników wpływających na ten stan. Organ odwoławczy dodał, że skutki niedostarczenia ocen lub ekspertyz bądź też wadliwości, reguluje art. 81c ust. 4 p.b., przewidując zlecenie przez właściwy organ ich wykonania na koszt osób zobowiązanych do ich dostarczenia. Jednoznaczna regulacja ustawy nie pozwala zatem na odstąpienie od powyższego trybu przez organy nadzoru budowlanego.

3. Pismem z [...] stycznia 2021 r. A B skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie [...]WINB, w której wskazała, że jest współwłaścicielem w 2/3 części nieruchomości, której dotyczy sprawa. Skarżąca ponownie oświadczyła, że zgadza się co do potrzeby remontu, jednak

w chwili obecnej z uwagi na czas pandemii i brak środków jest to niemożliwe. Zdaniem skarżącej, rzeczywistą przyczyną żądania oceny technicznej jest spór między pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości a organem I instancji, wobec czego skarżąca nie powinna być obciążona kosztami tej oceny. Dodała, że jej mąż posiada wystarczające kwalifikacje i nie jest konieczne powoływanie biegłego. W ocenie skarżącej, pozostali współwłaściciele wykorzystują organ nadzoru budowlanego w celu obejścia prawa i stosunków własnościowych dotyczących nieruchomości wspólnej.

3.1. Skarżąca wniosła również o przyznanie jej prawa pomocy w pełnym zakresie.

4. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

5. Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2021 r. sygn. akt VII SPP/Wa 111/21 odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy postanowieniem z 31 sierpnia 2021 r. sygn. akt VII SPP/Wa 111/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.

6.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania przyjęto stan faktyczny ujawniony w postanowieniach wydanych w toku postępowania administracyjnego.

7. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia było nałożenie na współwłaścicieli nieruchomości obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego budynku.

7.1. Podstawę materialnoprawną powyższych rozstrzygnięć stanowił art. 81c ust. 2 p.b. Zgodnie z ww. przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej

i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowalnych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa

w ust. 1 tego przepisu obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

7.2. Postanowienie, o którym wyżej mowa ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w Prawie budowlanym bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11, LEX nr 1219138).

7.3. Z uwagi na użycie w komentowanym przepisie nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej czy ekspertyzy, jak i uzasadnienie podjętych działań w trybie komentowanego przepisu muszą być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymagają wyczerpującego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10, publ. w CBOSA). Skorzystanie z rozwiązania zawartego w powyższym przepisie musi być powodowane uzasadnionymi wątpliwościami, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Rozwiązanie to daje organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek, lecz

o charakterze kwalifikowanym. Stosując wzmiankowany przepis, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie, obowiązany jest udowodnić, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym.

7.4. Ponadto, skorzystanie z tej instytucji musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Przepis art. 81c ust. 2 p.b., który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy

i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości; omawiany przepis nie może być nadużywany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 192/12, publ. CBOSA). Pracownicy organów nadzoru budowlanego mogą co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego. Jeśli w wyniku tych ustaleń stwierdzone zostanie, że obiekt budowlany jest w nienależytym stanie technicznym, pracownicy ci mogą również samodzielnie określać jakie czynności należy przedsięwziąć w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu umożliwiającego jego bezpieczne użytkowanie. Przepis art. 81c ust. 2 p.b. winien być stosowany tylko wówczas, gdy wiedza pracowników nadzoru budowlanego nie jest wystarczająca do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 213/08, publ. w CBOSA).

7.5. Podkreślenia wymaga, że obowiązek, o którym mowa w art. 81c ust. 2 p.b. może być nałożony na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Jeżeli obiekt znajduje się we współwłasności, to sporny obowiązek należy nałożyć na wszystkich współwłaścicieli. Odmiennie należałoby ocenić jedynie taką sytuację, w której z pisemnej umowy lub orzeczenia sądu przewidziano

by formalny podział nieruchomości budynkowej do wyłącznego korzystania (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 1998 r., IV SA 2429/97 oraz wyrok NSA z dnia 26 października 2016 r., II OSK 98/15). W takim wypadku właściwy organ nadzoru budowalnego mógłby już na etapie nakładania obowiązków na podstawie art. 81c ust. 2 u.p.b. uwzględnić zróżnicowanie zakresu podmiotowego tego obowiązku, o ile uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku bezspornie dotyczyłyby jedynie prawnie wydzielonej do wyłącznego korzystania jednego lub kilku współwłaścicieli części budynku (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 305/18, LEX nr 2785859). Ponieważ

z akt kontrolowanego postępowania nie wynika fakt dokonania formalnego umownego podziału spornej nieruchomości przez jej współwłaścicieli, jak również nie ujawniono

w toku postępowania przed organami istnienia prawomocnego orzeczenia orzekającego tego rodzaju podział, dlatego nie było podstaw do negatywnej oceny zaskarżonego postanowienia, w którym obowiązek przedłożenia ekspertyzy budowlanej nałożono

na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Poza zakresem rozważań pozostają natomiast zagadnienia cywilnoprawnych rozliczeń lub wzajemnych roszczeń pomiędzy poszczególnymi współwłaścicielami w związku z zawinioną odpowiedzialnością

za niewykonywanie obowiązków w zakresie właściwego użytkowania budynku lub jego części. Roszczenia tego rodzaju nie są bowiem rozstrzygane przez organy nadzoru budowlanego ani też przez sąd administracyjny, lecz mogą być dochodzone przed sądem powszechnym.

8. W ocenie Sądu, w toku kontrolowanego postępowania organy prawidłowo zastosowały art. 81c ust. 2 p.b.

8.1. Motywując nałożenie spornego obowiązku, PINB wyjaśnił, że podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych nie było możliwości oceny ukrytych elementów konstrukcyjnych budynku. Z kolei WINB uzupełnił argumentację organu

I instancji wskazując, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje na uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego omawianego budynku. Organ odwoławczy podkreślił, że w toku kontroli ujawniono zniszczone pokrycie dachu, nieszczelności blach, odpadający tynk z kominów, miejscowo występuje korozja biologiczna, deskowanie ze śladami korozji biologicznej – powstałe przypuszczalnie

w wyniku nieszczelności pokrycia dachu. Ponadto [...]WINB przekonująco argumentował, że przedstawiciele organu powiatowego podczas czynności kontrolnych nie mogli jednoznacznie ocenić stanu technicznego omawianego budynku i jednocześnie precyzyjnie wskazać zakresu robót budowlanych niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami. Pomimo posiadanej wiedzy PINB, w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zachowania obiektywizmu może

i powinien w tym przypadku wspomóc się oceną techniczną niezależnego, kompetentnego podmiotu, tym bardziej gdy nieodpowiedni stan techniczny budynku dotyczy wielu elementów obiektu wymagających oceny, a dostęp do nich jest utrudniony (np. ocena kominów, dachu, deskowania itd.). Przede wszystkim bowiem, jak trafnie przyjął [...]WINB, organ I instancji nie ma możliwości w toku zwykłych czynności (oględzin budynku) dokonać kompleksowej i szczegółowej oceny

w powyższym zakresie, tak aby możliwe było ustalenie pełnego zakresu prac w celu likwidacji nieprawidłowości. Sąd podkreśla, że kryterium uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, czy do stanu technicznego obiektu budowlanego, jest jedynym kryterium, którym właściwy organ winien się kierować przy nakładaniu obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane (zob. wyroki NSA z 6 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 111/17 oraz

z 10 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 1336/18, LEX nr 3129154). Kryterium to

w kontrolowanej sprawie zostało spełnione, co potwierdza całokształt zgromadzonej

w jej toku dokumentacji, w szczególności protokół kontroli z załączoną dokumentacją fotograficzną. Także i skarżąca nie kwestionuje przecież potrzeby "remontu" tego obiektu budowlanego.

8.2. Należy również podnieść, że dopuszczając dowód z oceny technicznej lub ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. budowlane należy mieć na uwadze szczególne uwarunkowania postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Organy te zatrudniają pracowników posiadających ponadprzeciętną wiedzę z zakresu budownictwa, którzy mogą co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie "stanu technicznego". Przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlanego winien być zatem stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie będą wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 10 września 2013 r., sygn. akt II OSK 917/12). W niniejszej sprawie organy niewątpliwie wskazały uzasadnione wątpliwości m.in. z uwagi na znaczny zakres nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku stwierdzonych przez sam organ powiatowy, jak i kontrolujących stan techniczny budynku. W świetle powyższego Sąd nie powziął wątpliwości co do zasadności nałożonego postanowieniem obowiązku. Uznał też, że zakres ekspertyzy ustalonej w postanowieniu służyć będzie wyjaśnieniu sprawy w stopniu umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem i niezagrażającego życiu, zdrowiu i mieniu ludzi. Całokształt ustalonych okoliczności faktycznych w pełni bowiem uzasadniał wątpliwości organów nadzoru co sposobu i zakresu wykonania robót remontowo-naprawczych koniecznych do przywrócenie obiektu do stanu zgodnego

z prawem, w szczególności koniecznych dla przywrócenia bezpieczeństwa konstrukcji. Sąd zgadza się z oceną [...]WINB, że z uwagi na zakres i szczegółowość wymaganej oceny niemożliwe było jej przeprowadzenie przez pracowników PINB podczas kontroli na miejscu. Należy również podnieść, że oceny stanu technicznego sporządzonej przez niezależnego eksperta posiadającego stosowne uprawnienia nie może zastąpić także stanowisko męża skarżącej współwłaścicielki. Należy bowiem zauważyć, że niedopuszczalne jest, aby to strona postępowania, posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane, mogła sporządzić we własnej sprawie wymagane przez organ nadzoru budowlanego opracowanie, co wynika z odpowiedniego stosowania art. 24 § 1 pkt 1 w związku z art. 84 § 2 k.p.a., przewidującego okoliczności wyłączenia biegłego (por. wyrok NSA z 18 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 364/09, LEX nr 592080). W ocenie Sądu stanowisko to rozciąga się również na małżonka strony.

8.3. Zdaniem Sądu na legalność zaskarżonego postanowienia nie ma wpływu również fakt, że M K oraz W K, którzy złożyli podanie będące impulsem do wszczęcia kontrolowanego postępowania, nie posiadają większości udziałów we współwłasności nieruchomości przy ul. [...]

w [...]. Należy w tym miejscu przypomnieć, że stosownie do art. 61 p.b., właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym

i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej,

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu

w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Z powyższego przepisu wynika, że "w warunkach współwłasności obiektu budowlanego obowiązek utrzymania tego obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie lub na zarządcy. Nie można obciążyć tym obowiązkiem jednego ze współwłaścicieli nawet wówczas, gdyby tylko on ponosił winę za zaistniały stan rzeczy. Również wielkość udziałów we współwłasności nie decyduje o obciążeniu obowiązkami. Spory pomiędzy współwłaścicielami wynikłe na tym tle, łącznie z problemem rozliczenia związanych z tym kosztów, nie należą do postępowania administracyjnego i podlegają kognicji sądów powszechnych" (A. Despot-Mładanowicz [w:] Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, red. A. Gliniecki, Warszawa 2016, art. 61). Z art. 61 p.b. wynika zatem, że utrzymanie obiektu budowlanego

w należytym stanie technicznym nie jest wyłącznie sprawą relacji między współwłaścicielami tego obiektu, lecz również publicznoprawnym obowiązkiem wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego. Kontrolowane postanowienie jest rezultatem istnienia tego publicznoprawnego obowiązku. Możliwość wydania tego postanowienia nie jest zatem uzależniona od tego, który ze współwłaścicieli inicjuje ingerencję organu nadzoru budowlanego ani też, czy właściciel większości udziałów we

współwłasności akceptuje tę ingerencję. Sąd dodatkowo podkreśla, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym – organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Stosownie zaś do art. 72a p.b., postępowanie w sprawie wydania takiej decyzji wszczyna się z urzędu. Weryfikacja stanu technicznego obiektu budowlanego jest zatem niezależna od istniejących na danej nieruchomości stosunków własnościowych, w tym ewentualnych sporów między współwłaścicielami obiektu budowlanego.

9. Zarzuty skargi okazały się zatem niezasadne. Sąd nie stwierdził również aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do innych uchybień, które uzasadniałyby uchylenie tego postanowienia lub stwierdzenie jego nieważności. Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

10. Sąd wyjaśnia również, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, albowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Sąd może rozpoznać sprawę w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowane postanowienie mieściło się w tym zakresie.

Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji.