Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1310/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137, art. 216 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

W toku ponownego rozpoznania sprawy, Starosta decyzją z 10 stycznia 2012r. nr [...] orzekł o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,8507 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w obrębie R. jedn. ewid. S., w granicach wywłaszczonej (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] pół. w obr, R. jedn. ewid. S., na rzecz J. J. s. M. i J. w całości, oraz o zobowiązaniu J. J. do zwrotu na rzecz Gminy kwoty 45121,45 zł odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia (nabycia) nieruchomości.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła Gmina.

Decyzją z dnia 30 lipca 2013r. Wojewoda, działając na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2013 r. poz. 267), utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wyrokiem z 24 stycznia 2013r., sygn. akt II SA/Kr 1590/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z 4 września 2012r. nr [...], uchylającą zaskarżoną decyzję Starosty z 10 stycznia 2012r. nr [...] w całości i orzekającą o odmowie zwrotu działki nr [...] o pow. 0,8507 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w obr. R. jedn. ewid. S., w granicach wywłaszczonej (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] pół. w obr. R. jedn. ewid. [...], na rzecz J. J. s. M. i J..

Kierując się oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania zawartymi w ww. wyroku, organ odwoławczy w ślad za organem I instancji wskazał, że niewątpliwie w przedmiotowej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiła jedyna uprawniona do tego osoba, którą w przedmiotowej sprawie jest - w myśl art. 136 ust. 3 z ustawy - jej następca prawny poprzedniego właściciela – J. J.. Po drugie zaś ww. działka mogła zostać uznana za wywłaszczoną w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż jej przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w oparciu o jeden z przypadków przewidzianych w ustawie z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, tzn. na podstawie umowy sprzedaży z dnia 29.04.1985r.

Wskazano, że zgodnie z art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisy całego rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami (w tym także przepis art. 136) znajdują odpowiednie zastosowanie do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie (między innymi) ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm). Odpowiednie zastosowanie przepisów określających warunki zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawarte w rozdziale 6 dziale III ustawy o gospodarce nieruchomościami do nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa na podstawie ustawy 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ma miejsce bez względu na to który tryb nabycia nieruchomości spośród przewidzianych tą ustawą miał miejsce. Tym samym przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. znajdują zastosowanie także w niniejszej sprawie, w której to nieruchomość nabyta została przez Skarb Państwa w trybie umowy sprzedaży.

Następnie organ zacytował przepis art. 137 ustawy zawierający definicję zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, zaznaczając jednocześnie, iż prowadząc postępowanie o zwrot nieruchomości w pierwszej kolejności zobowiązany jest ustalić cel wywłaszczenia nieruchomości, a następnie, w drodze dostępnych środków dowodowych, czy przesłanka zbędności, określona w art. 137 ustawy zaistniała.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił ustalenia stanu faktycznego sprawy, które były zbieżne z stanem faktycznym sprawy ustalonym w decyzji Starosty z dnia 10 stycznia 2012r.

W ocenie Wojewody [...], kluczowym z punktu widzenia rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy elementem, było ustalenie w oparciu o środki dowodowe przewidziane przez Kodeks postępowania administracyjnego, czy w terminach ustawowych podejmowane były działania zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia, który była realizacja inwestycja polegająca na budowie szkoły.

Po ponownym dokonaniu analizy akt sprawy oraz w wyniku pozyskania przez Wojewodę [...] nowych dowodów (dokumenty dot. budowy nowej szkoły podstawowej w R. pozyskane z Archiwum Narodowego w K. Ekspozytura w S. oraz przesłuchanie świadka Z. B.), organ odwoławczy podzielił ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Starosty [...] wskazujące, że nieruchomość, oznaczona jako część działki nr [...] pół. w obr. R., j edn. ewid. [...], od początku była zbędna na cel nabycia przez Skarb Państwa tj. pod budowę szkoły w R., a zatem należało ją uznać ją za zbędną i orzec o jej zwrocie.

Następnie podzielono stanowisko organu I instancji, który stosując się do oceny prawnej zawartej w ww. WSA w Krakowie uznał, iż przedmiotowa nieruchomość nie posiadała charakteru nieruchomości "dowłaszczonej". Przepis artykułu 50 ust. 4 ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, dopuszczał objęcie na żądanie właściciela wywłaszczeniem całej nieruchomości, jeżeli w wyniku wywłaszczenia pozostała część działki stawała się dla właściciela działką nienadającą się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe. Warunkiem wywłaszczenia całej nieruchomości było jednak żądanie właściciela o objęcie wywłaszczeniem pozostałej części nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu. Tymczasem z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, aby w trakcie negocjacji dotyczących wykupu terenu pod budowę szkoły w R. występowano do M. J. z propozycją sprzedaży jedynie części przedmiotowej nieruchomości niezbędnej dla realizacji celu wywłaszczenia lub żeby to właściciel wnioskował o objęcie nabyciem ("dowłaszczenie") pozostałej części nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu. Co więcej, z akt sprawy, w tym również z materiałów pozyskanych przez tut. organ w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika wręcz, że Komitet Budowy Szkoły w R. zainteresowany był zakupem całej działki nr [...], natomiast intencją M. J. było pozostawienie dla siebie części działki wydzielonej projektem podziału oznaczonej nr [...] o pow. 0,14 ha. Powyższe potwierdza treść protokołu z 9 grudnia 1986r. w sprawie wykupu terenu pod budowę szkoły w R. oraz pozyskany przez tut. organ protokół zebrania wiejskiego odbytego 4 grudnia 1985r. We wsi R. (...), z którego wynika, że podjęto wniosek o zakupie całości parceli o pow. 2 ha.

W dalszej kolejności podniesiono, iż Starosta [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż w momencie prowadzenia negocjacji i zawarcia umowy sprzedaży z M.J. nie było planu realizacyjnego, a nieruchomość nie była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym, wykluczało to wskazanie M. J. jaka część nieruchomości stanowiącej jego własność była niezbędna dla zrealizowania inwestycji.

Organ odwoławczy zauważył, iż nie budzi wątpliwości, że zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu szkoły podstawowej w R. faktycznie opatrzonym datą sierpień 1988r., czyli powstałym po dacie nabycia tej nieruchomości przez Skarb Państwa, wnioskowana do zwrotu część wywłaszczonej (nabytej) działki nr [...] pół. w obr. R., jedn. ewid. [...] odpowiadająca części działki nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...], znalazła się poza granicą terenu objętego lokalizacją inwestycji budowy szkoły. Z uwagi na fakt, iż ww. plan realizacyjny został opracowany po zawarciu umowy sprzedaży, organ I instancji prawidłowo przyjął, iż dla określenia przeznaczenia nieruchomości wywłaszczonej, zastosowanie ma wskazanie lokalizacyjne nr [...] z 31 lipca 1986r. nr [...].

Podkreślono, ze organ odwoławczy pozyskał do akt sprawy pismo Urzędu Miasta i Gminy [...] z 10 sierpnia 1989r. nr [...], w którym "informuje się, że zgodnie z art. 40 ustawy o planowaniu przestrzennym z dnia 12 lipca 1984r. /Dz. U. Nr 35 poz. 185/ przedłuża się do dnia 31 grudnia 1989r. termin ważności wskazania lokalizacyjnego Nr [...] znak: [...] z dnia 1986-07-31 dla inwestycji: szkolą podstawowa we wsi R.. W okresie tym inwestor winien wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji." Następnie na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji z 4 września 1990r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Dyrekcji Inwestycji z 24 października 1989r. ustalono "lokalizację inwestycji: budowa szkoły podstawowej we wsi R. na terenie działek nr [...], [...] oraz droga dojazdowa działki nr [...], [...], [...]. Linie rozgraniczające teren inwestycji, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania jak w załączniku opisowym do niniejszej decyzji".

Z załącznika graficznego do ww. wskazania lokalizacyjnego z 31 lipca 1986r. oraz z planu realizacyjnego zagospodarowania terenu szkoły podstawowej w R. z 10 kwietnia 1990r. wynika natomiast, że planowana inwestycja budowy szkoły miała być zlokalizowana na terenie działki nr [...] o pow. 1,02 ha. Co więcej, ww. załączniki graficzne z wykreślonymi granicami planowanej inwestycji wskazują, że na wnioskowanej do zwrotu części wywłaszczonej (nabytej) działki nr [...] pół. w obr. [...], jedn. ewid. [...], odpowiadającej części działki nr [...], pół. w obr. [...], jedn. ewid. [...], nie planowano żadnych obiektów budowlanych czy inwestycji, a wnioskowana do zwrotu nieruchomość znajdowała się poza granica terenu przeznaczonego na cele budowy szkoły, zatem faktycznie tylko część działki nr [...] przeznaczona miała być pod budowę szkoły, a pozostała część nie była planowana pod jej budowę.

W związku z powyższym, organ odwoławczy, kierując się zasadami logicznego rozumowania oraz analizą dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, uznał, iż część działki nr [...], pół. w obr. [...], jedn. ewid. [...], w graniach wywłaszczonej (nabytej) działki nr [...] pół. w obr. [...], jedn. ewid. [...] od początku była zbędna na cel wywłaszczenia tj. pod budowę szkoły podstawowej w R., a zatem zaistniała przesłanka zbędności w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i tym samym należało orzec o jej zwrocie na rzecz J. J..

Ponadto analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz pogląd WSA w Krakowie zawarty w ww. wyroku, pozwolił uznać organom administracyjnym, że objęta wnioskiem o zwrot część działki nr [...] nie miała charakteru nieruchomości "dowłaszczonej". Dla rozstrzygnięcia tej kwestii, istotne znaczenie miały m.in. zeznania S. W., członka Społecznego Komitetu Budowy Szkoły w R., osobiście przeprowadzającego negocjacje z poprzednim właścicielem nieruchomości, który zeznał, iż od początku, nie znając dokładnych planów budowy szkoły, wraz z pozostałymi członkami Społecznego Komitetu Budowy Szkoły w R., przekonywał M. J., żeby sprzedał działkę nr [...] w całości, ponieważ całość jest potrzebna pod budowę szkoły wraz z jej otoczeniem.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Gmina [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

- art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 1997 nr 115 poz. 741) polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że przedmiotowa nieruchomość od początku była zbędna na cel wywłaszczenia, czyli dla realizacji inwestycji budowy szkoły, wskazanej w umowie z dnia 23 grudnia 1987r. Rep, [...];

- art. 216 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, polegające na błędnej wykładni, że nabycie ww. nieruchomości przez Gminę [...] nosi znamiona instytucji wywłaszczenia na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, póz. 79).

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postępowanie prowadzone w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy działka nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] - której część odpowiada wnioskowanej obecnej do zwrotu działki nr [...] - została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na mocy umowy sprzedaży z dnia 23.12.1987r. na cele budowy szkoły. Powyższa umowa zawarta została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz. 127 ze zm.).

W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, organy administracji dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego, a także prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego uznając, iż w sprawie zachodzą przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Stosownie do treści art. 136 ust. 3 ustawy zasadniczą okolicznością jaką organ administracji winien zbadać w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność z punktu widzenia celu, na jaki została nabyta. O tym, kiedy nieruchomość można traktować jako zbędną rozstrzyga art. 137 ustawy stanowiąc, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z wywłaszczeniem (ust. 1 pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (ust. 1 pkt 2). Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2).

Ustosunkowują się do zarzutu strony skarżącej, wyjaśnić w tym miejscu należy, iż w art. 136 u.g.n. ustawodawca odniósł zasadę zwrotu nieruchomości do wszystkich przypadków wywłaszczenia nieruchomości na podstawie indywidualnej decyzji administracyjnej, a w art. 216 ustawy dodatkowo przewidział odpowiednie stosowanie tej zasady do niektórych innych przypadków odjęcia własności, ustanawiając między innymi w ust. 2 pkt 3 że przepisy rozdziału 6 działu III ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

W sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło w drodze umowy sprzedaży zawartej w warunkach ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W obliczu powyższego, niezrozumiałe jest stanowisko strony skarżącej, która zarzuca organom administracyjnym naruszenie art. 216 ust.2 pkt 3 u.g.n., polegające na błędnej wykładni tego, że nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Gminę [...] nosi znamiona instytucji wywłaszczenia na gruncie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 10, poz. 64 oraz 1982 nr 11 poz. 79).

Podsumowując powyższe rozważania, należy wskazać, że w stanie prawnym, obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, możliwe było wnoszenie o zwrot nieruchomości w trybie art.136 i 137 u.g.n. również wtedy, gdy nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło na podstawie umowy sprzedaży zawartej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (vide: np. wyr. WSA w Krakowie z dnia 29.05.2008r., sygn. akt II SA/Kr 180/08).

W przedmiotowej sprawie ustalony przez organy cel wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] - budowa szkoły nie budził żadnych wątpliwości, wynikał on bowiem z ww. umowy sprzedaży oraz zebranej w sprawie dokumentacji.

Kluczowa z punktu widzenia rozstrzygnięcia kwestia sprowadzała się w przedmiotowej sprawie do ustalenia czy objęta wnioskiem część działki nr [...] miała charakter nieruchomości "dowłaszczonej" oraz czy i ewentualnie od kiedy stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Jak słusznie stwierdziły organy obu instancji przedmiotowa działka nie miała charakteru nieruchomości "dowłaszczonej", w rozumieniu art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W aktach sprawy nie ma dowodów na to, aby organ reprezentujący Skarb Państw zwracał się do M. J. z propozycją sprzedaży tylko części działki niezbędnej dla zrealizowania inwestycji lub aby właściciel wnioskował o wykup pozostałej części powołując się na nieracjonalność jej użytkowania w dotychczasowy sposób. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wprost przeciwnie wynika bowiem, że to Komitet Budowy Szkoły zainteresowany był zakupem całej działki, a poprzedni właściciel nieruchomości chciał zostawić dla siebie część nieruchomości - 14 arów działki. (m.in. protokół z zebrania wiejskiego z 4.12.1985r., zeznania świadków: S. W. oraz T.L.). Ponadto dokonując ustaleń w tym zakresie organy administracyjne związane były wytycznymi Sądu Administracyjnego w Krakowie, zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 24.01.2013r., sygn. akt II SA/Kr 1590/12, który jednoznacznie zanegował pogląd, by przedmiotowa nieruchomość uznać za "dowłaszczoną".

Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, iż zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy, nieruchomość nie może być użyta na cel inny niż określony w akcie o wywłaszczeniu. Jednolite i utrwalone stanowisko doktryny i judykatury wskazuje, iż cel wywłaszczenia należy rozumieć bardzo ściśle. Wszelkie rozszerzające interpretowanie go prowadziłoby bowiem do naruszenia wynikającego z art. 136 ustawy zakazu przeznaczania nieruchomości na inne cele niż określone w decyzji wywłaszczeniowej.

Podkreślił to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt K 6/05, wskazując na obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich wypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia. W innym wyroku z dnia 24 października 2001r. sygn. akt SK 22/01 Trybunał podkreślił, że po wejściu w życie Konstytucji RP zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta nie została użyta na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną i jest oczywistą konsekwencją art. 21 ust. 2 Konstytucji, który dopuszczając wywłaszczenie "jedynie na cele publiczne" tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu, a faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy po pierwsze należy zaznaczyć, że w związku z faktem, iż w czasie prowadzenia rokowań oraz w dacie zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, nie istniał plan realizacyjny, a działka nie była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie możliwym było wskazanie poprzedniemu właścicielowi jaka cześć jego nieruchomości pozostaje niezbędna dla realizacji przedmiotowej inwestycji. W celu ustalenia powyższej okoliczności, prawidłowo Wojewoda na podstawie zgromadzonej dokumentacji tj. m.in. w oparciu o: wskazanie lokalizacyjne z 31.07.1986r., plan realizacyjny zagospodarowania terenu szkoły podstawowej w R. z sierpnia 1988r. oraz z 10.04.1990r., stwierdził, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość znajdowała się poza obszarem terenu przeznaczonego na budowę szkoły. Z ustaleń dokonanych przez organy administracyjne wynika w sposób jednoznaczny, że cel wywłaszczenia w postaci budowy szkoły na przedmiotowej nieruchomości nigdy nie został zrealizowany.

Wobec nieuzasadnionych wątpliwości pełnomocnika strony skarżącej, jeszcze raz w tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., zakres stosowania przepisu art. 136 u.g.n. obejmuje również nieruchomości nabyte przez Skarb Państwa na podstawie zgodnego porozumienia stron w drodze umowy cywilno-prawnej, w oparciu o przepisy ustawy z 29.04.1985r. o gospodarce gruntami wywłaszczeniu nieruchomości. Stanowisko to, wynika z literalnego brzmienia art. 216 u.g.n. obejmującego odesłanie do wszystkich trybów nabycia nieruchomości przewidzianych w ustawie z 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, a ponadto jest zgodne z aktualną linią orzeczniczą.

Ponadto kwestia ta została rozstrzygnięta przez WSA w Krakowie w zapadłym na kanwie niniejszej sprawy ww. wyroku z dnia 24.01.2013r., sygn. akt II SA/Kr 1590/12, którego wskazówki, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. były wiążące dla orzekających w tym postępowaniu organów.

Ustalony przez organy administracyjne obu instancji stan nieruchomości dowodzi, iż do realizacji przedmiotowej inwestycji nie przystąpiono w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy tj., iż na nieruchomości nie rozpoczęto żadnych prac zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia w terminie 7 lat od daty jej wywłaszczenia jak również, iż celu tego nie ukończono z upływem 10 lat od daty wywłaszczenia. W odniesieniu do normy zawartej w art. 137 ust. 1 pkt 1ustawy decydujące znaczenie, przy ocenie zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia ma bowiem upływ czasu od dnia wydania ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i stan, w jakim się ona znajduje w terminach wskazanych w ww. art. 137 ustawy. Dla oceny zbędności nie ma więc znaczenia – zdaniem składu orzekającego – obiektywny, aktualny stan zagospodarowania nieruchomości, lecz to czy nieruchomość została zagospodarowana na cel wywłaszczenia w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce.

Jak wskazano powyżej w rozpoznawanym przypadku cel wywłaszczenia nigdy nie został zrealizowany na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości.

Na marginesie zwrócić należy uwagę na fakt, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2000r. sygn. akt I SA 1088/99, niepub., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lipca 2006r. sygn. akt I SA/Wa 777/06) budowa infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonały właściwej wykładni przepisów prawa, co uzasadniało wydanie orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, połączonego w tym przypadku z obowiązkiem zwrotu przez wnioskodawcę kwoty odpowiadającej wysokości zwaloryzowanego odszkodowania, ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art.151 P.p.s.a.