Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1045/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: § 2, § 3, § 7 pkt 3
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 16 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2013 roku nr [...], którą to decyzją na podstawie art. 138 § 1 ust. 1, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz.U. z 2013 r., nr 267), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz.U. z 2008r., nr 98, poz. 634 ze zm.), oraz art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz.U. z 2013r., poz. 173) po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] czerwca 2013 roku A.S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na rok 2012, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. A.S. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności do gruntów rolnych, w tym płatności rolnośrodowiskowej (PROW2007-2013) na rok 2012. W złożonym wniosku A.S. zadeklarowała do płatności rolnośrodowiskowej działki rolne w pakietach:

- pakiet 3 ,, Ekstensywne trwałe użytki zielone", wariant 3.1.1 – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, w którym to pakiecie zadeklarowana powierzchnia działek do płatności wynosiła 7,54 ha,

- pakiet 4 ,,Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000", wariant 4.7 – półnaturalne łąki świeże, w którym to pakiecie zadeklarowana powierzchnia działek do płatności wynosiła 10,36 ha,

- pakiet 4 ,,Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000", wariant 4.10 użytki przyrodnicze, w którym to pakiecie zadeklarowana powierzchnia działek do płatności wynosiła 3.96 ha.

Powierzchnia działek zadeklarowanych do płatności wyniosła łącznie 22,16 ha. Analiza wniosku wykazała rozbieżności pomiędzy przebiegiem granic działek ewidencyjnych we wniosku a danymi zawartymi w systemie informacji geograficznej (GIS), o czym dnia 27 czerwca 2012 r. zawiadomiono stronę. W odpowiedzi, w dniu 3 lipca 2012 r. A.S. złożyła korektę wniosku.

Dnia [...] lipca 2012 r. w gospodarstwie A.S. przeprowadzono weryfikację w terenie, podczas której został sporządzony raport z weryfikacji w terenie. Ze względu na możliwość wystąpienia nieprawidłowości mających wpływ na wysokość płatności dnia [...] kwietnia 2013 r. pracownicy Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili w gospodarstwie A.S. kontrolę metodą inspekcji terenowej. W jej trakcie ustalono następujące nieprawidłowości:

- działka rolna A (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 4,84 ha – powierzchnia stwierdzona 3,45 ha (kod nieprawidłowości DR 13+), pozostały obszar porośnięty kilkuletnimi drzewami ( fot. 59-68), działka niespójna (kod nieprawidłowości DR22)

- działka rolna B (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 1,95 ha – powierzchnia stwierdzona 0,71 ha (kod nieprawidłowości DR13+), pozostały obszar porośnięty kilkuletnimi drzewami (fot. 71-82)

- działka rolna C (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 3,57 ha – powierzchnia stwierdzona 3,98 ha (kod nieprawidłowości DR13-),

- działka rolna D ( dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 3,96 ha – powierzchnia stwierdzona 3,96 ha,

- działka rolna E ( dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 0,94- powierzchnia stwierdzona 0,94 ha,

- działka F 52/2 ( dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 0,62 ha- powierzchnia stwierdzona 0,62 ha,

- działka rolna G (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 1,20 ha – powierzchnia stwierdzona 0,93 ha (kod nieprawidłowości DR 13+), pozostały obszar porośnięty kilkuletnimi drzewami (fot. 11-22),

- działka rolna H (dz. ewid. [...]) o pow. deklarowanej 2,40 ha – pow. stwierdzona 0,44 ha (kod nieprawidłowości DR13+), pozostały obszar porośnięty kilkuletnimi drzewami (fot. 23-42 oraz 53-54) działka niespójna (kod nieprawidłowości DR22)

- działka rolna I (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 0,20 ha – powierzchnia stwierdzona 0,27 ha (kod nieprawidłowości DR13-),

- działka rolna J ( dz. ewid. [...]) powierzchnia deklarowana 0,20 – powierzchnia stwierdzona 0,20 ha,

- działka rolna K (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 0,80 ha – powierzchnia stwierdzona 0,39 ha (kod nieprawidłowości DR13+), pozostały obszar porośnięty kilkuletnimi drzewami (fot. 94-99) działka jest niespójna (kod nieprawidłowości DR22),

- działka rolna L (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 0,10 ha – powierzchnia stwierdzona 0,03 ha, działka nie spełnia wymogów działki rolnej, powierzchnia poniżej 0,10 ha (kod nieprawidłowości DR4),

- działka rolna Ł ( dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 0,75 ha – powierzchnia stwierdzona 0,75 ha,

- działka rolna M ( dz. ewid. [...] o powierzchni deklarowanej 0,30 – powierzchnia stwierdzona 0,30 ha,

- działka rolna N ( dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 033 ha – powierzchnia stwierdzona 0,33 ha.

Mając na uwadze powyższe wyniki przeprowadzonej kontroli w terenie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zweryfikował następnie wniosek A.S. w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,, Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. z 2011r., nr 55, poz. 289 ze zm).

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt.1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. z 2007 r., nr 64 poz. 427 ze zm.) oraz art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1689/2005 odnośnie do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasad wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r.), § 2, § 3, § 7 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,, Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. z 2009r., nr 33, poz. 262) przyznał wnioskodawczyni płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 2178 złotych z tytułu: pakiet 4 ,,Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000" wariant 4.10 – Użytki przyrodnicze. Natomiast odmówiono przyznania wnioskodawczyni przyznania płatności z tytułu: pakiet 3 ,,Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach oraz pakiet 4 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000" wariant 4.7 Półnaturalne łąki świeże.

W uzasadnieniu decyzji, powołując się na powyższe ustalenia faktyczne organ zwrócił uwagę, iż zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,, Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikom jeżeli:

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ,

- łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności , na której jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/009 wynosi 1 ha- realizuje 5 letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 roku w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW0, obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnej płatności rolnośrodowiskowych,

- spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu.

Zgodnie § 9 cytowanego rozporządzenia zarówno w przypadku realizacji pakietu ,,ekstensywne trwałe użytki zielone"- wariant 3.1.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach jak i pakietu ,,ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000" – wariant 4.7 półnaturalne łąki świeże podstawowym wymogiem jest użytkowanie deklarowanych do płatności gruntów jako trwałe użytki zielone. Dla potrzeb pomocy przyznawanej w tym zakresie podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego na którym jest prowadzona określona uprawa. Weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności następuje przede wszystkim na podstawie ustaleń poczynionych w trakcie kontroli na miejscu. Zdaniem organu I instancji, z raportu z czynności kontrolnych, wykonane pomiary działek, wykonane fotografie oraz naniesione na ortofotomapę ,,ślady GPS", jednoznacznie wskazują, iż cześć działek zadeklarowanych we wniosku i obrysowanych przez wnioskodawcę na załącznikach graficznych obejmuje grunty nie będące trwałymi użytkami zielonymi, które podlegają wykluczeniu z płatności rolnośrodowiskowych.

Odnośnie zgłoszonego we wniosku pakietu 3 ,, Ekstensywne trwałe użytki zielone" - wariant 3.1.1 ,, Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach organ ten stwierdził, że wykluczeniu z płatności podlega 2,67 ha powierzchni. Wnioskodawczyni we wniosku zadeklarowała bowiem do powyższej płatności powierzchnię 7,54 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli w terenie wyniosła 4,87 ha. Zgodnie z § 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, jeżeli powierzchnia zadeklarowana we wniosku dla danej grupy upraw jest większa od powierzchni stwierdzonej, a różnica przekracza 50 % powierzchni stwierdzonej dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy, a beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o płatność a powierzchnią stwierdzoną. W przypadku wniosku A.S. za 2012 rok powierzchnia deklarowana we wariancie 3.1.1. wyniosła 7,54 ha, powierzchnia stwierdzona 2,67 ha co stanowi 54,8255% powierzchni stwierdzonej. W związku z powyższym odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 w ramach pakietu ,, ekstensywne trwałe użytki zielone" – wariant 3.1.1. ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, a ponadto ustalono kwotę zmniejszenia płatności w okresie trzech lat kalendarzowych w wysokości 1335 złotych. W przypadku pakietu 4 ,,Ochrona zagrożenia gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000" wariant 4.7 – półnaturalne łąki świeże, organ stwierdził, że powierzchnia zdeklarowana do płatności przez wnioskodawczynię wynosiła 10,36 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli w terenie wyniosła 8,14 ha. Tym samym wykluczeniu z płatności podlega 2,22 ha powierzchni deklarowanej. Zgodnie z § 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, jeżeli powierzchnia zadeklarowana we wniosku dla danej grupy upraw ( wariantów) jest większa od powierzchni stwierdzonej, a różnica przekracza 20% powierzchni stwierdzonej dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. W przypadku wniosku A.S. powierzchnia deklarowana w wariancie 4.7 wynosiła 10,36 ha, powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli wyniosła 8,14 ha. Tym samym różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną wyniosła 2,22 ha, co stanowi 27,2727% powierzchni stwierdzonej. W związku z powyższym w oparciu o przepis § 16 ust. 5 akapit drugi powołanego rozporządzenia Komisji (WE) organ I instancji odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok w ramach pakietu ,,ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000" – wariant 4.7 półnaturalne łąki świeże. Podstawą wykluczenia części działek z płatności w obu powyższych wariantach było stwierdzenie w trakcie kontroli, że na tych obszarach grunt jest zadrzewiony, głównie rosły tam brzozy i sosny, co zostało potwierdzone między innymi dokumentacją fotograficzną sporządzoną w trakcie tych kontroli. Jedynie odnośnie działki L ( nr ewid. [...]) stwierdzono, że stwierdzona jej powierzchnia wynosi nie jak zadeklarowana we wniosku 0,20 ha, a jedynie 0,03 ha, czyli działka ta nie spełnia wymogów działki rolnej ( powierzchnia poniżej 0,10 ha).

Ponieważ kontrola na miejscu przeprowadzona w dniu [...] kwietnia 2013 roku nie wykazała nieprawidłowości mających wpływ na wysokość przyznanej płatności w zakresie realizacji pakietu ,,ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000"- wariant 4.10 użytki przyrodnicze, wnioskodawczyni przyznano płatność z tego tytułu do powierzchni deklarowanej we wniosku tj. w wysokości 2.178 złotych.

W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2013 r. (uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] lipca 2013 r.) R.S. – występujący jako pełnomocnik A.S. – podniósł, że organ powinien uwzględnić, iż zachowanie drzewostanu służy ochronie środowiska i krajobrazu. Wskazał, że zatrudnił geodetę, który dokona pomiaru działek. Organ popełnił błąd w pomiarach nie uwzględniając powierzchni zadrzewień, drzew i krzewów, rowów i nieutwardzonych dróg dojazdowych oraz pasów zadrzewień do 2 m. Podkreślił, że dotychczas organ nie kwestionował stanu działek, nawet przyznając płatność na 2011 r.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy obszernie omówił znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa krajowego oraz europejskiego. W pełni podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Jednocześnie wskazał, że wyłączone przez inspektorów terenowych powierzchnie działek rolnych nie spełniają kryteriów gruntu rolnego użytkowanego rolniczo zgodnie z normami. Na wyłączonych powierzchniach znajdują się zadrzewienia i zakrzaczenia. We wniosku strony działki rolne zostały zadeklarowane jako łąki trwałe, trawy wieloletnie, luźne murawy napiaskowe. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211) grunty takie nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami. Prawodawca ustanowił wyjątki od tej zasady, tzn. grunty, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami uznaje się za utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Jednakże wyłączone powierzchnie na działkach Strony nie spełniają tego warunku, ponieważ nie stanowią one pojedynczych zadrzewień i zakrzaczeń lecz ich skupiska, co zostało udokumentowane na zdjęciach wykonanych podczas kontroli. W przypadku obszarów o tak znacznym zagęszczeniu drzew i krzewów nie można mówić, iż działalność rolnicza nie jest tam utrudniona, o ile w ogóle możliwa. Ustalenia w tym zakresie potwierdza zgromadzona dokumentacja zdjęciowa oraz sporządzone na tej podstawie szkice na ortofotomapach.

W konsekwencji powyższych ustaleń z płatności rolnośrodowiskowej pakiet 3 ,,ekstensywne trwałe użytki zielone", wariant 3.1.1. – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach wykluczono powierzchnię niespełniającą kryteriów do przyznania tej płatności o łącznej wielkości 2,67 ha, a odnośnie pakietu 4 ,,ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000", wariant 4.7 - półnaturalne łąki świeże wykluczono powierzchnię 2,22 ha, co skutkowało odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu tych dwóch pakietów. Natomiast wnioskodawczyni zasadnie przyznano płatność rolnośrodowiskową w ramach zgłoszonego pakietu 4 wariantu wariant 4.10 – użytki przyrodnicze, wobec zgodności złożonego wniosku o powyższą płatność z ustaleniami poczynionymi w trakcie kontroli przeprowadzonej w terenie.

Organ odwoławczy uznał zarzuty strony za nieuzasadnione wyjaśniając, że uwzględniono w postępowaniu powołane przez stronę przepisy prawa. Nie uwzględniono również zarzutów dotyczących niestwierdzenia uchybień w roku 2007 oraz niewykazania niezgodności ze stanem faktycznym w dokumentacji sporządzonej w roku 2010. Organ podkreślił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dokonuje weryfikacji, czy działki zadeklarowane we wniosku producenta rolnego spełniają warunki do przyznania płatności za ten rok, w którym został złożony w/w wniosek. Natomiast kwestia prawidłowości obsługi spraw dotyczących lat ubiegłych jest przedmiotem odrębnych postępowań. Ponadto fakt stwierdzenia nieprawidłowości odnoszących się do bieżącego wniosku, nie wyklucza okoliczności, iż wnioski za lata ubiegłe złożone zostały prawidłowo. Pokreślono, że dla potrzeb pomocy przyznawanej na podstawie obszaru podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona uprawa. Weryfikacji danych obszarowych działek rolnych, wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, a w szczególności fizycznej inspekcji działek, co do rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw. Inspektorzy terenowi w wyniku przeprowadzonej kontroli sporządzili szkice na bazie ortofotomapy, które obrazują obszar działek zakwalifikowanych do płatności, obszaru wyłączone a także miejsca i kierunki wykonywania fotografii działek rolnych. Wyłączenia zostały udokumentowane wykonanymi fotografiami na których widoczne są skupiska drzew o znacznym zagęszczeniu. Podkreślono, że osoby wykonujące czynności kontrole w gospodarstwie producenta rolnego, dysponują odpowiednimi kwalifikacjami i wiedzą popartą doświadczeniem w zakresie wykonywanych czynności.

Wskazał także, że do dnia wydania decyzji II instancji strona nie przedłożyła organowi odwoławczemu żadnych nowych dokumentów. Pełnomocnik nie dołączył więc żadnych dowodów na potwierdzenie swoich tez zawartych w odwołaniu.

Na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR A.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie jako wadliwej. Organowi zarzuciła pobieżność dokonanych ustaleń, niezgodność pomiarów z pomiarami dokonanymi przez niezależną pracownię geodezyjną oraz nieuwzględnienie zasady, w myśl której na terenie ok. 20 ha ma prawo znajdować się do 1000 drzew. Podała, że z całości obszaru 30 ha gruntów wyłączyła w 2004 roku ok. 10 ha zalesionych i nie wykarczowała tego terenu celem uzyskania dopłat, kontrole przeprowadzone w latach 2007 i 2010 nie wykazały żadnych nieprawidłowości, swoje stanowisko w sprawie oparła na opracowaniach specjalistów oraz niezależnej firmy geodezyjnej. W sprawie dotyczącej nabycia przez skarżącą i jej małżonka gruntów od Agencji Nieruchomości Rolnych, gdzie przedmiotem umowy miało być 2,5 ha powierzchni, po wyznaczeniu przez sąd niezależnego rzeczoznawcy okazało się, że było to jedynie ok. 2 ha gruntów. Do działek załączyła wypisy z rejestru gruntów pobrane przed i po przywołanej sprawie sądowej obrazujące różnicę w powierzchni działek, sporządzone we własnym zakresie obliczenia co do powierzchni poszczególnych działek, jak również wydruki opublikowanych w internecie artykułów na temat roli zadrzewień w krajobrazie rolniczym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto podał m.in. iż do powierzchni gruntów rolnych utrzymywanych zgodnie z normami zalicza się m.in. grunty rolne porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami pod warunkiem, że drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. W rozpatrywanej sprawie grunty porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami zostały uwzględnione do płatności, natomiast wykluczone z płatności zostały obszary, które w sposób ewidentny nie spełniają kryteriów uznania ich za grunty utrzymywane zgodnie z normami, tj. tereny porośnięte nie pojedynczymi drzewami czy krzewami, ale całymi ich skupiskami, zgrupowanymi w sposób przypadkowy i nieregularny, których nie sposób uznać za pasy zadrzewień czy żywopłoty. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności w postaci danych zawartych w raporcie z czynności kontrolnych na miejscu, ustaleń inspektorów terenowych oraz materiału fotograficznego z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2013 r. posiada wysoki walor wiarygodności i brak jest podstaw do zmiany ich interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą ostateczną decyzją organu administracji publicznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do zbadania, czy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie naruszył obowiązujących przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, odmawiając A.S. przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu pakietu 3 ,,ekstensywne trwałe użytki zielone" wariant 3.1.1 – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, oraz z tytułu pakiet 4 ,, ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000", wariant 4.7 – półnaturalne łąki świeże związku ze stwierdzeniem przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, że na działkach zadeklarowanych przez A.S. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 strona nie przestrzegała norm dobrej kultury rolnej i zaniechała prowadzenia działalności rolniczej ( na powierzchniach części działek wykluczonych z płatności stwierdzono przede wszystkim zadrzewienie o znacznym zagęszczeniu przekraczającym 50 drzew na 1 ha, a odnośnie jednej z zgłoszonych we wniosku działek powierzchnia była mniejsza niż 0,10 ha).

Zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej do gruntów rolnych zostały uregulowane w ustawie z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( tj. Dz. U. z 2013r., poz. 173). Natomiast szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłat oraz zwracania pomocy finansowej w ramach płatności rolnośrodowiskowej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,, Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U. z 2009r., nr 33 poz. 262 ze zm.).

Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 21 ust. 2 ustawy, w postępowaniu dotyczącym przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:1) stoi na straży praworządności: 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy: 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania: 4) zapewnia stronom, na ich żądanie , czynny udział w każdym stadium postępowania, przy czym przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawić dowody i dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne ( art. 21 ust. 3 w/w ustawy). Z przepisów tych jednoznacznie wynika, iż materiał dowodowy, w oparciu o który ma nastąpić rozstrzygnięcie sprawy musi być kompletny a rozstrzygnięcie sprawy musi poprzedzać ,, wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego", co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, ponieważ do decyzji tych stosuje się art. 107 § 3 k.p.a. Nadto w postępowaniu tym stosuje się zasady ogólne postępowania administracyjnego, wynikające z art. 6-16 k.p.a., przy czym niektóre z nich z pewnymi modyfikacjami wynikającymi z treści przepisu art. 21 ust. 1 i 2 ustawy. Modyfikacje te dotyczą zasady ogólnej k.p.a. obowiązku udzielania informacji przez organ, statuowanej w art. 9 k.p.a., oraz zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym wynikającej z art. 10 k.p.a. Należy w tym miejscu podkreślić, że określony w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej, nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2012 roku w sprawie V SA/Wa 589/12, Lex 1276852).

Zgodnie z treścią § 2 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,, Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikom jeżeli spełnia wszystkie warunki określone w tym przepisie. Jednym z tych warunków jest spełnienie warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów i ich wariantów określonych w tym rozporządzeniu. W myśl § 9 ust. 3 cytowanego rozporządzenia w przypadku pakietu ekstensywne trwałe użytki zielone płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone ( pakiet 3 ). W przypadku pakietów ochrony zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 zgodnie z § 9 ust. 4 w/w rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone, na których występują siedliska lęgowe wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia, zbiorowiska roślinne wymienione w tym samym załączniku lub na których występują typy siedlisk przyrodniczych wymienionych również w tym załączniku oraz te trwałe użytki zielone są położone poza obszarami Natura 2000 ( pakiet 4 wariant 4.7.). Jak więc wynika z cytowanych przepisów, a co podkreślono w zaskarżonej decyzji zarówno w przypadku realizacji pakietu ,,ekstensywne trwałe użytki zielone" – wariant 3.1.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach jak i pakietu ,,ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000" wariant 4.7 półnaturalne łąki świeże podstawowym wymogiem przyznania płatności jest użytkowanie deklarowanych do płatności gruntów jako trwałe użytki zielone. Należy wskazać, że w oparciu o § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeni wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Zgodnie z § 3 pkt 1 w/w rozporządzenia podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 są wymogi i normy określone w przepisach w ramach wsparcia bezpośredniego. Natomiast przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 roku w sprawie minimalnych norm ( Dz.U. z 2010r., nr 39, poz. 211) stanowi, że grunty rolne są utrzymywane zgodnie normami jeżeli: 1) w przypadku gruntów ornych – jeżeli prowadzona jest na nich uprawa roślin lub ugorowane, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek roślin, może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działalności ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata, 2) w przypadku łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania; a) płatność dla obszarów Natura 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej, b) program rolnośrodowiskowy okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach: 4) w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2 – okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw.

Przepis § 4 w/w rozporządzenia stanowi natomiast, że grunty rolne, o których mowa w § 1 nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem: 1) drzew i krzewów; a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody, b) mające znaczenie dla ochrony wód i gleb, c) niewpływających na prowadzenie na tych gruntach produkcję roślinną: 2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Przenosząc powyższe przepisy prawa materialnego na grunt sprawy objętej skargą należy stwierdzić, że wyłączeniu spod płatności rolnośrodowiskowej podlegają powierzchnie działek rolnych, które nie spełniają kryteriów gruntu rolnego użytkowanego rolniczo zgodnie z normami. Zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 roku w sprawie minimalnych norm grunty takie nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami. Prawodawca ustanowił wyjątki od tej zasady, tzn. grunty, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami uznaje się za utrzymane zgodnie z normami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Z powyższego wynika, że wyłączeniu spod płatności rolnośrodowiskowej podlegają te części gruntów, które są porośnięte między innymi drzewami i krzewami w liczbie przekraczającej 50 sztuk na hektar. Prawodawca przyjął, że w przypadku obszarów o tak znacznym zagęszczeniu drzew i krzewów nie można mówić, iż działalność rolnicza nie jest tam utrudniona, o ile w ogóle możliwa.

W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej uczynił zadość wymaganiom dotyczącym zgromadzenia materiału dowodowego, jego kompletności a rozstrzygnięcie jakie wydał poparł rozpatrzeniem całego materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które to uzasadnienie odpowiada kryteriom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy prawa materialnego, które stanowiły podstawę prawną odmowy przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej z tytułu pakietu 3 ,,ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1. – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach oraz z tytułu pakietu 4 -,,ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.7.- półnaturalne łąki świeże. Zaskarżona decyzja, wbrew zarzutom skargi nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że organ zgromadził i prawidłowo rozpatrzył oraz ocenił zebrany materiał dowodowy. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego. Ocena ta jest prawidłowa i mieści się w granicach swobodnej oceny dozwolonej obowiązującymi przepisami.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni sporządzony na podstawie kontroli przeprowadzonej w terenie, dokumentacja fotograficzna wykonana w trakcie tej kontroli wraz załączonymi mapami i zaznaczonymi na nich miejscami wykonania poszczególnych zdjęć i ich kierunku jednoznacznie potwierdza zasadność dokonanych przez organ ustaleń, że nie na wszystkich działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w ramach pakietu 3 wariant 3.1.1. i pakietu 4 wariant 4.7 była prowadzona działalność rolnicza polegająca na faktycznym użytkowaniu zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności. W szczególności dokumentacja fotograficzna obrazuje, w sposób nie budzący wątpliwości, stan tych działek w dacie kontroli, który wskazuje na brak wykonywania tam prac agrotechnicznych, występowanie zadrzewienia ( kilkuletnich brzóz i sosen) w ilości przekraczającej 50 sztuk na hektar.

Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z tytułu pakietu 3,, ekstensywne trwałe użytki zielone" wariant 3.1.1. – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach obejmował 10 działek rolnych o łącznej powierzchni 7,54 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli organ zasadnie z płatności wykluczył cześć działek rolnych oznaczonych literami; G o powierzchni 0,27 ha, H o powierzchni 1,96 ha, K o powierzchni 0,41 ha. Powyższe części wykluczone działek stanowiły grunt zadrzewiony co zostało udokumentowane fotografiami odnośnie działki G numer od [...], odnośnie działki H numer od [...], odnośnie działki K numer od [...]. Nadto nie uwzględniono działki rolnej oznaczonej literą L, albowiem powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,03 ha w związku z czym działka ta nie spełniała wymogu minimalnej powierzchni wynoszącej 0,10 ha określonej w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Tym samym wobec faktu, że powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 3, wariant 3.1.1. wynosiła łącznie 7,54 ha, a powierzchnia stwierdzona 4,87 ha przy powierzchni wykluczonej z płatności wynoszącej 2,67 ha, organ zasadnie zastosował odnośnie tej płatności przepis art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 zgodnie z którym odmówiono przyznania płatności , a ponadto ustalono kwotę zmniejszenia płatności na okres trzech lat kalendarzowych. Zgodnie bowiem z tym przepisem jeżeli powierzchnia zadeklarowana we wniosku dla danej uprawy (wariantu- w niniejszej sprawie 7,54 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej ( w niniejszej sprawie 4,87 ha), a różnica przekracza 50% powierzchni stwierdzonej dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy, a beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o płatność a powierzchnią stwierdzoną. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 2,67 ha co stanowi 54,8255% powierzchni stwierdzonej. Kwota do potrącenia wynosi natomiast 1335 złotych ( 2,67 ha x 500 zł/ha = 1335 zł).

Natomiast wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z tytułu pakietu 4,,ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000" wariant 4.7. – półnaturalne łąki świeże obejmował 3 działki rolne o łącznej powierzchni 10,36 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli organ zasadnie z płatności wykluczył cześć działek rolnych oznaczonych literami: A o powierzchni 1,39 ha i B o powierzchni 1,24 ha. Powyższe części wykluczone działek podobnie jak wyżej wymienionych odnośnie poprzedniego pakietu stanowiły grunt zadrzewiony co zostało udokumentowane fotografiami odnośnie działki A numer od [...] a odnośnie działki B numer od [...]. Odnośnie działki C powierzchnia stwierdzona wnosiła 3,98 ha podczas gdy we wniosku jako deklarowaną wskazano 3,57 ha. Tym samym wobec faktu, że powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w tym pakiecie i w tym wariancie wynosiła łącznie 10,36 ha, a powierzchnia stwierdzona 8,14 ha, przy powierzchni wykluczonej z płatności wynoszącej 2,22 ha organ zasadnie zastosował odnośnie tej płatności przepis art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 w oparciu o który odmówiono przyznania płatności. Zgodnie bowiem z tym przepisem jeżeli powierzchnia zadeklarowana we wniosku dla danej uprawy (wariantu, w niniejszej sprawie 10,36 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej ( w niniejszej sprawie 8,14 ha), a różnica przekracza 20% powierzchni stwierdzonej dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 2,22 ha co stanowi 27,2727% powierzchni stwierdzonej.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej należy stwierdzić, że organ w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wykluczył z płatności te części obszaru działek rolnych zgłoszonych we wniosku do płatności rolnośrodowiskowej, które w sposób ewidentny nie spełniają kryteriów uznania takiego terenu za grunt rolny utrzymywany zgodnie z normami. Obszary wyłączone z płatności to skupiska drzew i zakrzaczeń, które występują na wskazanych działkach w sposób przypadkowy i nieregularny. Nie stanowią one obiektu, o którym mowa w § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 roku w sprawie minimalnych norm tj. nie mogą być uznane za żywopłoty czy pasy zadrzewień, których szerokość w obrębie działki rolnej nie przekracza 2 metrów.

Uznanie przez organy obydwu instancji, że wskazane wyżej działki ( cześć ich obszaru) stanowią na dzień kontroli obszar nieużytkowany rolniczo i nie poddawany do tego dnia żadnym zabiegom agrotechnicznym, nie stanowi zatem przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. Skoro na dzień przeprowadzenia kontroli na części powierzchni działek zadeklarowanych do płatności stwierdzono, że są porośnięte drzewami krzewami co zostało przez organ w wiarygodny sposób udokumentowane, trudno było uznać zgodnie z deklaracją strony i jej późniejszymi twierdzeniami że w roku 2012 (za który miała zostać przyznana jednolita płatność rolnośrodowiskowa z tytułu pakietu 3 wariant 3.1.1. i pakietu 4 wariant 4.7 ) stanowiły one w całości, tj. o powierzchni wskazanej we wniosku, obszar użytkowany rolniczo. Ustalenia poczynione przez organ zostały poczynione przede wszystkim w oparciu o raport z kontroli sporządzony zgodnie z art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina ( Dz. Urz. L 316 02/12/2009, s. 65-1120). Integralną częścią tego raportu jest sporządzona w trakcie kontroli dokumentacja fotograficzna zapisana na nośniku CD, oraz szkice działek ( 5 szt.), przedstawiające sposób dokonywania pomiarów oraz miejsc, z których wykonane zostały fotografie działek rolnych.

Organ odwoławczy dopełnił również wymogu wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego odmówił wiarygodności twierdzeniom podnoszonym przez stronę.

Należy przy tym zaznaczyć, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji strona nie przedłożyła organowi jakichkolwiek dokumentów mogących stanowić dowody na potwierdzenie jej stanowiska co do braku nieprawidłowości, jak również co do powierzchni działek zadeklarowanych do płatności. Wobec treści art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, nakładającego obowiązek udowodnienia faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne oraz braku dowodów dostarczonych przez stronę, organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły swoje ustalenia faktyczne na danych zawartych w raporcie z kontroli na miejscu i dołączonej dokumentacji fotograficznej.

W sytuacji zatem, gdy zostało ustalone, że na spornym obszarze nie była prowadzona działalność rolnicza, organ w myśl powyższych przepisów zobowiązany był do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu pakietu 3 ,, ekstensywne trwałe użytki zielone", wariant 3.1.1 – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach oraz pakietu 4 ,,ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000", wariant 4.7 – półnaturalne łąki świeże. Sporny obszar stanowił bowiem teren niekwalifikujący się do jednolitej płatności obszarowej. Strona nie przedłożyła zaś do czasu zakończenia postępowania administracyjnego żadnego przeciwdowodu pozwalającego zakwestionować ustalenia organu odnośnie powierzchni działek objętych deklaracją, faktycznie utrzymanych w dobrej kulturze rolnej.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że grunty porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami zostały przez organ uwzględnione do płatności. Wynika to między innymi z dokumentacji fotograficznej, w szczególności z fotografii nr 56,57,63,67,68,69 i 70 obejmujących działki A i D, z fotografii nr 72,74,76 przedstawiających działki B,E i F, oraz z fotografii nr 13,17,18 i 20 przedstawiających cześć działki G.

Strona skarżąca zarzuciła również organowi nie uwzględnienie okoliczności wskazanych w § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm, w myśl którego grunty, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Należy jednak przyznać rację organowi, że obszary wykluczone z płatności – z uwagi na liczbę drzew i zarośli, obszar jaki zajmują oraz przypadkowe i nieregularne rozmieszczenie, wskazujące na długoletnią niezakłóconą sukcesję naturalną lasu, w sposób ewidentny nie spełniają kryteriów uznania ich za grunty utrzymywane zgodnie z normami. Dodatkowo odnosząc się do omawianego zarzutu skargi należy zwrócić uwagę, iż występowanie na gruntach zadeklarowanych do płatności licznych samosiejek drzew oznacza, że producent rolny nie przestrzega zasad dobrej kultury rolnej. W wyroku z dnia 5 listopada 2010 r., II GSK 1004/09, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że bez względu na rodzaj gruntu rolnego oraz zalecanych zabiegów agrotechnicznych grunty te muszą być zadbane, a więc nie mogą na nich występować wieloletnie chwasty oraz samosiejki drzew. Występowanie tego rodzaju roślinności na działce objętej deklaracją producenta rolnego – z wyjątkiem przypadków, o których mowa w § 4 przywołanego wyżej rozporządzenia – dyskwalifikuje tę działkę z możliwości przyznania płatności.

Zdaniem Sądu nie jest istotny do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podnoszony przez skarżącą fakt, że w okresie poprzedzającym 2012 rok otrzymywała wnioskowane płatności i nie kwestionowano wówczas prawidłowości wypełnienia wniosku. W niniejszej sprawie przedmiotem objętym rozstrzygnięciem jest tylko płatność rolnośrodowiskowa za 2012 rok, czy działki rolne zadeklarowane we wniosku o jej przyznanie spełniały w 2012 roku warunki do przyznania płatności za ten rok.

Odnośnie inicjatywy dowodowej strony należy wskazać, że nie wniosła ona zastrzeżeń do doręczonego jej protokołu z materiałem faktograficznym. Również w treści odwołania nie zostały podniesione skonkretyzowane okoliczności dotyczące przedmiotu sporu, co w świetle art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) należy oceniać jako nieudowodnienie twierdzeń przeciwnych. Inicjatywę dowodową strona jedynie pozorowała bowiem po wystarczająco długim okresie oczekiwania przez organ drugiej instancji na sygnalizowany dowód (opinię prywatną) nie został on przedstawiony. Przedstawienie zaś tego dowodu w postępowaniu sądowym, jak też wnioskowanie o dowód z biegłego przed sądem nie mogło wywołać spodziewanego skutku, gdyż z mocy wyłączenia przewidzianego w art. 106 § 3 p.p.s.a. niedopuszczalne jest powoływanie się przed sądem administracyjnym na dokument (operat) spełniający cechy opinii biegłych, bo zawierający wiedzę specjalną (art. 84 § 1 k.p.a.), a tym bardziej przeprowadzanie takiego dowodu na zlecenie sądu.

Należy nadmienić, że skarżącej została przyznana płatność rolnośrodowiskowa z tytułu pakietu 4 ,,ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000" wariant 4.10. użytki przyrodnicze zgodnie z wnioskiem.

Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.