Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 15/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 11 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 roku sprawy ze skargi K.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi J.P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 7 kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianych dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu K.S. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi J.P. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 15/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) orzekł o odmowie wymeldowania K.S. z miejsca pobytu stałego w B., Osiedle A 2 m. 201. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż przedmiotem postępowania było ustalenie, czy K.S. opuścił lokal w B. dobrowolnie i na stałe, a zebrany w sprawie materiał dowodowy przemawia raczej za brakiem spełnienia przesłanki "opuszczenia lokalu" w sposób dobrowolny i trwały. Organ wskazał, iż z wyjaśnień wnioskodawcy postępowania – [...] Spółdzielni Mieszkaniowej wynika, iż lokal mieszkalny w B. na Osiedlu A 2 m. 201 został przekazany w dniu 10 maja 2005r. zupełnie pusty wraz z kluczami przez J.S. (ojca K.S.), który był członkiem Spółdzielni. Względem J.S. i jego synów: T.S. i K.S., Sąd Rejonowy w B. wydał w dniu [...] orzeczenie o eksmisji wymienionych ze spornego lokalu, ustalając jednocześnie prawo do lokalu socjalnego tylko w stosunku do J.S. Prezydent podał, iż J.S. złożył w Spółdzielni swoje oświadczenie o rezygnacji z mieszkania socjalnego i zobowiązał się do przekazania lokalu na Osiedlu A 2 m. 201 do dyspozycji administracji. Na okoliczność przekazania mieszkania sporządzony został w dniu 10 maja 2005r. protokół zdawczo – odbiorczy. Organ dodał, iż od lipca 2005r. przedmiotowy lokal jest zajmowany na podstawie tytułu prawnego do lokalu przez nową rodzinę. Z wyjaśnień złożonych w toku postępowania przez K.S., wynika, iż nie brał on udziału w opisanych wyżej czynnościach, gdyż 25 stycznia 2005r. został osadzony w areszcie śledczym w P. Wcześniej, jego życie osobiste związane było z miejscem pobytu stałego. W pismach kierowanych do organu i Spółdzielni K.S. podkreślał, iż nie opuścił lokalu w B. na Osiedlu A 2 m. 201 dobrowolnie. W lokalu tym zostały jego rzeczy osobiste i zamierza tam wrócić po odbyciu kary, której koniec przypada na 10 lutego 2008r. Z zeznań świadków: J.S. i M.S. wynika, iż brat skarżącego zabrał część rzeczy osobistych i dokumentów K.S. do siebie, a lokal na Osiedlu A 2 m. 201 został zdany spółdzielni pusty.

Z uwagi na powyższe okoliczności, organ wskazał, iż nie zostało potwierdzone w sprawie istnienie niezbędnej przesłanki do wymeldowania K.S. z miejsca pobytu stałego tj. opuszczenie lokalu. Skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu, jednak zmiana jego miejsca pobytu stałego nie nastąpiła w sposób dobrowolny lecz w związku z zatrzymaniem i osadzeniem w areszcie śledczym. Organ podniósł, iż należy uznać, że czynność związana z dokonaniem egzekucji była przeprowadzona z pominięciem czynnika do spraw egzekucji, w wyniku samoistnych działań w głównej mierze przez ojca K.S. Zdaniem organu, wyrok orzekający eksmisję nie daje organowi, przed jego wykonaniem, podstawy do wymeldowania z lokalu osoby podlegającej przymusowemu usunięciu. Dopóki osoba, w stosunku do której sąd orzekł obowiązek wydania lokalu, nie opuści tego lokalu czy to dobrowolnie, czy też w wyniku postępowania egzekucyjnego, dopóty organ nie będzie uprawniony do wydania decyzji w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W odwołaniu od powyższej decyzji [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa zarzuciła organowi rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i poprosiła o zmianę decyzji i orzeczenie o wymeldowaniu K.S. z miejsca pobytu stałego lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Spółdzielnia podniosła, iż w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dobrowolność opuszczenia lokalu przez skarżącego nie ma w sprawie jakiegokolwiek znaczenia, gdyż istotny jest fakt opuszczenia lokalu. Wskazała, iż gdyby przyjąć pogląd zaprezentowany przez Prezydenta Miasta B., to brak byłoby podstaw do wymeldowania osób, w stosunku do których prawomocny wyrok eksmisyjny został wykonany w inny sposób niż z udziałem komornika. Zdaniem Spółdzielni, istotne jest, że K.S. zerwał faktyczny związek z lokalem na Osiedlu A 2 m. 201 w B., mimo, iż nie brał w tym udziału komornik sądowy. Wnosząca odwołanie podniosła, iż odmawiając wymeldowania K.S. organ utrwalił fikcję meldunkową, która w żaden sposób nie może przekształcić się w rzeczywistość, bowiem trudno jest sobie wyobrazić, iż w opisanej sytuacji skarżący, po wyjściu z zakładu karnego, zamieszka w przedmiotowym lokalu, wraz z nowymi lokatorami, którzy mają tytuł prawny do tego lokalu.

W piśmie z dnia 17 października 2005r. K.S. zwrócił się do Urzędu Miasta w B. o pomoc w sprawie swojego mieszkania. Stwierdził, iż wobec zapadłej decyzji o odmowie wymeldowania go z miejsca pobytu stałego, w mieszkaniu na Osiedlu A 2 m. 201 w B. nie powinny mieszkać obce osoby. Dodał, iż Spółdzielnia nie odpowiada na jego pisma. Wskazał, iż jego zdaniem nowi najemcy zostali zasiedleni w przedmiotowym lokalu bezprawnie.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o wymeldowaniu K.S. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Organ podkreślił, iż z brzmienia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że jedyną przesłanką warunkującą obecnie orzeczenie o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu. Wskazał, iż z akt sprawy wynika, że lokal na Osiedlu A 2 m. 201 w B. został przekazany wraz z kluczami w dniu 10 maja 2005r. przez J.S. do dyspozycji Spółdzielni i od tej pory nikt w nim nie przebywał, do momentu wprowadzenia się nowych lokatorów. Zdaniem organu, bez znaczenia jest deklarowany przez K.S. powrót do przedmiotowego lokalu po odbyciu kary pozbawienia wolności, gdyż definitywnie utracił on możliwość przebywania w lokalu nr 201 na Osiedlu A 2 w B., gdyż taki skutek rodzi wyrok sądu powszechnego orzekający jego eksmisję. Tym bardziej, iż z akt sprawy bezspornie wynika, że wyrok orzekający eksmisję został dobrowolnie wykonany przez ojca skarżącego - J.S., członka Spółdzielni Mieszkaniowej. Istotnym jest również w ocenie organu, iż sąd orzekł wobec K.S. i jego brata rygor natychmiastowej wykonalności i nie przyznał im prawa do lokalu socjalnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewoda stwierdził, iż organ pierwszej instancji błędnie uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania, określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie organu bez znaczenia dla sprawy pozostaje sposób wykonania wyroku sądowego, gdyż istotny jest skutek w postaci opróżnienia lokalu, zgodnie z jego treścią. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt, iż nastąpiło wykonanie wyroku eksmisyjnego, a sporny lokal zamieszkiwany jest od lipca 2005r. przez nowych lokatorów, posiadających tytuł prawny do lokalu, utrzymywanie zameldowania K.S. w tym miejscu pozostawałoby w sprzeczności z celem przepisów ewidencyjnych. Wojewoda dodał, iż organ administracyjny nie jest zobowiązany zapewnić obywatelowi miejsca pobytu stałego, a brak innego miejsca pobytu stałego nie stoi na przeszkodzie w wydaniu decyzji o wymeldowaniu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył K.S. Wskazał, iż z toczącego się wcześniej w Urzędzie Miasta w B. postępowania jasno wynika, że opuścił lokal mieszkalny nr 201 na Osiedlu A 2 w B. w związku z osadzeniem go w areszcie śledczym, a więc nie nastąpiło to na stałe i dobrowolnie. Podniósł, iż ojciec - J.S., zdał mieszkanie Spółdzielni bez jego zgody i nie informując go o tym. Dodał, iż Urząd Wojewódzki Delegatura w P. w dniu [...] sygn. [...] wydał decyzję o odmowie wymeldowania go z pobytu stałego, a po niedługim czasie ten sam Urząd uchyla decyzję Prezydenta B. i natychmiastowo go wymeldowuje. Skarżący poprosił o wnikliwe zbadanie jego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, iż Wojewoda [...] w przedmiotowej sprawie wydał jedną decyzję w dniu [...] nr [...]. Pismo z dnia [...] nr [...], na które powołuje się K.S. w skardze jest jedynie pismem przewodnim Urzędu Miasta B., skierowanym wraz z wniesionym odwołaniem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej do [...] Urzędu Wojewódzkiego Delegatura w P..

Postanowieniem z dnia 6 lutego 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał K.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia tego przepisu, wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się.

Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wynika, iż K.S. opuścił lokal na Osiedlu A 2 m. 201 w B. w styczniu 2005r. w związku z osadzeniem go w Areszcie Śledczym w P. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie wystawione przez Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia 7 czerwca 2005r., w którym podano, iż skarżący został przyjęty do jednostki dniu 27 stycznia 2005r., a koniec kary przypada na dzień 10 lutego 2008r. (k. 14). Jednocześnie wyrokiem z dnia [...] (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w B. I Wydział Cywilny nakazał J.S., T.S. i K.S. opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 201, położonego w B. Osiedle A blok 2 i oddanie tego lokalu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. W stosunku do T.S. i K.S. wyrokowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Z uwagi na przyznane J.S. prawo do lokalu socjalnego, opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 201, położonego w B. Osiedle A blok 2 zostało w stosunku do niego wstrzymane do czasu złożenia przez Gminę Miasta B. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W dniu 7 kwietnia 2005r. J.S. oświadczył pisemnie, iż rezygnuje z mieszkania socjalnego, a w dniu 10 maja 2005r. podpisany został Protokół zdawczo - odbiorczy, z którego wynika, że lokal mieszkalny nr 201, położony w B. Osiedle A blok 2 został przekazany przez ojca skarżącego [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Postępowanie administracyjne o wymeldowanie z pobytu stałego K.S. wszczęte zostało w dniu 12 maja 2005r. na wniosek [...] Spółdzielni Mieszkaniowej.

W tak ustalonym stanie faktycznym Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] Nr [...] o odmowie wymeldowania K.S. z pobytu stałego i orzekł o wymeldowaniu skarżącego z lokalu nr 201 na Osiedlu A 2 w B. Organ drugiej instancji uznał, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki do wymeldowania, określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Sąd w tym składzie, pogląd powyższy podziela. Należy zgodzić się z organem, iż na skutek wyroku eksmisyjnego Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] K.S. utracił prawo do przebywania w lokalu nr 201, położonym w B. Osiedle A blok 2. Fakt podnoszony przez skarżącego, iż wyrok jest niesprawiedliwy, ponieważ nie miał on możliwości obrony przed Sądem swoich interesów, nie może być brany pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do oceniania prawomocnych wyroków wydanych przez sądy powszechne. Zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje fakt przekazania lokalu Spółdzielni, w wykonaniu wyroku sądowego, bez udziału komornika. Skoro bezspornym jest, iż w dniu 10 maja 2005r. ojciec skarżącego, będący członkiem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, dobrowolnie wykonał wyrok Sądu i przekazał puste mieszkanie Spółdzielni, bezcelowym było wszczynanie egzekucji. Nie było potrzeby, aby komornik podejmował czynności egzekucyjne względem skarżącego, skoro nie przebywał on w miejscu pobytu stałego od stycznia 2005r., a jego rzeczy zabrane zostały ze spornego lokalu przez brata i ojca. Istotnym jest, iż w wyroku z dnia [...] Sąd orzekł wobec K.S. i jego brata rygor natychmiastowej wykonalności wyroku i nie przyznał im prawa do lokalu socjalnego.

Zarzut podnoszony przez skarżącego, iż nie opuścił on miejsca pobytu stałego dobrowolnie, lecz w związku z osadzeniem go w areszcie śledczym, nie może być brany pod uwagę, w sytuacji utraty uprawnień do przebywania w lokalu na skutek prawomocnego wyroku sądu. Wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia spornego lokalu. Istotnie, z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie osoby z pobytu stałego organy winny badać, czy opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny, jednak nie odnosi się to do sytuacji, gdy orzeczona została eksmisja z tego lokalu.

Za nieuzasadniony należy również uznać zarzut K.S., iż Wojewoda [...] wydał w jego sprawie najpierw w dniu [...] decyzję o odmowie wymeldowania, a następnie uchylił swoją decyzję i decyzję Prezydenta Miasta B. i orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Z akt sprawy i wyjaśnień organu, wynika, iż w przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji wydał jedną decyzję w dniu [...] Pismo z dnia [...] nr [...] na które powołuje się K.S. w swojej skardze, jest jedynie pismem przewodnim Urzędu Miasta B., skierowanym wraz z wniesionym odwołaniem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej od decyzji z dnia [...], do [...] Urzędu Wojewódzkiego Delegatura w P..

Z tych wszystkich względów, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani też przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.