Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 433/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do pobytu w placówce opiekuńczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., po rozpoznaniu odwołania M. U., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] odmawiającą odwołującej się prawa do pobytu w [...] Ośrodka Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. organ drugiej instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż M. U. przebywała już w [...] OPS [...] przy ul. [...] w okresie od dnia [...] kwietnia 2005 r. do dnia [...] stycznia 2006 r., chociaż czas ciągłego pobytu w tym Hostelu nie powinien przekraczać trzech miesięcy. Ośrodek Pomocy Społecznej uwzględniając jednak skomplikowaną sytuację zdrowotną wnioskodawczyni oraz fakt, iż oczekiwała ona na miejsce w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym [...] przy [...] w W., przedłużał jej pobyt w Hostelu na zasadach pełnej odpłatności od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] stycznia 2006 r. W dniu 6 stycznia 2006 r. M. U. została przyjęta do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego [...].

W dniu 5 maja 2006 r. M. U. złożyła nowy wniosek o przyjęcie do Hostelu przy [...], na okres kilku miesięcy. Następnie w dniu 24 maja 2006 r. M. U. złożyła kolejny wniosek z prośbą o przyjęcie do Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...], który dysponował wolnymi miejscami. Sprawa pobytu wnioskodawczyni w tej placówce mogłaby być sfinalizowana, gdyby zainteresowana wypowiedziała się pisemnie co do kwestii odpłatności za pobyt w niej.

W piśmie z dnia 26 czerwca 2006 r. przekazującym odwołanie organ pierwszej instancji poinformował, że M. U. nie przebywa już w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym [...]. Powyższą informację potwierdziła również wnioskodawczyni w odwołaniu.

: Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] zwróciło się do pełnomocnika M.U. o udzielenie, w terminie 3 dni od daty jego doręczenia, informacji czy M. U. jest nadal zainteresowana przyjęciem do Domu Opieki Społecznej przy ul. [...] w W. oraz w jakiej placówce przebywa od dnia 1 czerwca 2006 r. Powyższe pismo zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 sierpnia 2006 r. (co potwierdza pismo Poczty Polskiej, Centrum Usług Pocztowych z dnia 30 października 2006 r. nr [...]), ale pozostało bez odpowiedzi. Z informacji podanej przez organ pierwszej instancji wynikało ponadto, że pełnomocnik M. U. od daty wydania kwestionowanej decyzji nie skontaktował się z OPS [...] w sprawie umieszczenia zainteresowanej w DPS przy ul. [...], jak też nie odbierał żadnej korespondencji kierowanej w tej sprawie do niego, pomimo iż jest obowiązany do współdziałania z organem pomocy społecznej w sprawie rozwiązania trudnej sytuacji życiowej M. U.

Organ drugiej instancji uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Hostel przy ul. [...], jako wydzielona strukturalnie komórka organizacyjna [...] OPS przystosowana jest do zapewnienia całodobowych usług opiekuńczych nad osobami skierowanymi przez OPS, ale przez czas określony. Z hostelu mogą korzystać osoby, które przejściowo znajdują się w trudnej sytuacji życiowej, uniemożliwiającej im samodzielną egzystencję w miejscu swego stałego zamieszkania, a ich stan psychofizyczny uniemożliwia im wykonanie podstawowych czynności samoobsługowych. Czas ciągłego pobytu w hostelu w zasadzie nie powinien przekraczać trzech miesięcy.

M. U. korzystała już z pobytu w tym hostelu przez okres dłuższy niż 3 miesiące i w dacie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji miała zapewniane przyjęcie do Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. [...]. Wniosek w kwestii skierowania M. U. do tego Domu Pomocy Społecznej nie został cofnięty. W takim stanie rzeczy, w ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji miał prawo do odmownego załatwienia decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. wniosku M. U. o ponowne przyjęcie jej do Hostelu przy ul. [...].

Skargę na decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. złożyła M. U., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie prawidłowego ustalania podstaw, okresów i warunków przebywania w [...] Ośrodku Opiekuńczym. W ocenie skarżącej decyzje administracyjne obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 77 i 80 k.p.a. w związku z treścią art. 75 k.p.a., w zakresie obowiązku zbierania i sposobu oceny dowodów, a zwłaszcza w zakresie obowiązku dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony i jej opiekuna prawnego działającego w sprawie (naruszenie art. 86 k.p.a.). Zdaniem skarżącej uchylenie zaskarżonej decyzji jest konieczne również ze względu na ustawowy wymóg prowadzenia postępowania przez organy administracji państwowej w taki sposób aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.).

Skarżąca podkreśliła, że Kolegium nie odniosło się do meritum motywów odwołania z dnia 20 czerwca 2006 r. i zignorowało okoliczność, iż umowa dotycząca opłat za pobyt w DPS przy ul. [...] w W. nie została podpisana dlatego, że jej arbitralne postanowienia są oczywiście konfliktogenne i korupcjogenne. Brak tam bowiem istotnych postanowień zwłaszcza o tym, za co konkretnie się płaci w tym DPS i jaki jest pakiet świadczeń gwarantowanych pacjentowi w ramach nie małej opłaty miesięcznej (minimum [...] zł), którą trzeba byłoby uiszczać z renty inwalidy wojennego pierwszej. W ocenie skarżącej chodzi tu o żerowanie na przymusowej sytuacji ludzi starych i chorych oraz członków ich rodzin.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni według stanu prawnego i faktycznego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skarga wniesiona w rozpatrywanej sprawie jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Pismem z dnia 5 maja 2005 r. M. U., zwróciła się do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] o ponowne jej skierowanie do Hostelu przy ul. [...]. W związku z brakiem miejsc w tej placówce opiekuńczej (pismo Dyrektora Hostelu przy ul. [...] z dnia 11 maja 2006 r.), w dniu 24 maja 2006 r. M. U. złożyła kolejny wniosek z prośbą o przyjęcie jej do położonego w pobliżu miejsca jej zamieszkania Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...], który dysponował wolnymi miejscami. Sprawa pobytu wnioskodawczyni w tej placówce została przez organ pierwszej instancji przygotowana, ale do jej umieszczenia w tej placówce nie doszło z uwagi na niepodpisanie przez nią umowy w kwestii odpłatności za pobyt w tej placówce.

Zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Osobę taką kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Jak wynika z zarządzenia nr 3 Dyrektora Śródmiejskiego Ośrodka Opiekuńczego z dnia 1 lipca 2005 r. w sprawie Regulaminu Pobytu w Hostelu [...] Ośrodka Opiekuńczego, hostel jest wydzieloną strukturalnie komórką organizacyjną tego Ośrodka przystosowaną do zapewnienia całodobowych usług opiekuńczych nad osobami skierowanymi przez Ośrodek Pomocy społecznej na czas określony. Z hostelu mogą korzystać osoby, które przejściowo znajdują się w trudnej sytuacji życiowej, uniemożliwiającej im samodzielną egzystencję w miejscu swego stałego zamieszkania, a ich stan psychofizyczny uniemożliwia im wykonywanie podstawowych czynności samoobsługowych. Czas ciągłego pobytu w hostelu nie powinien przekraczać trzech miesięcy.

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że stan zdrowia oraz wiek skarżącej uprawnia ją do skierowania przez właściwy organ do umieszczenia w domu pomocy społecznej, zapewniającym jej stałą i niezbędną pomoc w formie usług opiekuńczych. Skoro zatem Hostel [...] Ośrodka Opiekuńczego zapewnia całodobowe usługi opiekuńcze jedynie na czas określony, nie dłuższy niż trzy miesiące, w szczególnych przypadkach oraz brak było w nim w chwili rozpatrywania wniosku wolnych miejsc, organ pierwszej instancji zasadnie odmówił skierowania skarżącej do tej placówki. W świetle stanu faktycznego sprawy rozstrzygnięcie takie była ponadto uzasadniona możliwością natychmiastowego umieszczenia skarżącej w położonym w pobliżu miejsca jej zamieszkania Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...]. Zarzuty skarżącej wskazujące na arbitralność, konfliktogenność i korupcjogenność postanowień umowy dotyczącej pobytu w tej placówce są ogólnikowe i nie zostały uzasadnione. Trudno w takim przypadku założyć, jak czyni to skarżąca, że prowadzenie Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] ma na celu "żerowanie na przymusowej sytuacji ludzi starych i chorych oraz członków ich rodzin".

Brak jest również podstaw aby przyjąć, jak zarzuca skarżąca, że decyzje administracyjne obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 77, 80 i 86 k.p.a. w związku z treścią art. 75 k.p.a., w zakresie obowiązku zbierania i sposobu oceny dowodów, a zwłaszcza w zakresie obowiązku dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony i jej opiekuna prawnego działającego w sprawie. Skarżąca powinna mieć na uwadze, że od przesłuchania stron w rozumieniu art. 86 k.p.a. należy odróżnić wyjaśnienia stron, które nie są środkiem dowodowym, a które strony mają prawo składać w każdej chwili oraz przedstawiać dowody na ich poparcie (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 1997 r., SA/Łd 3192/95).

Zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] zwróciło się do pełnomocnika M. U. o udzielenie, w terminie 3 dni od daty jego doręczenia, informacji czy M. U. jest nadal zainteresowana przyjęciem do Domu Opieki Społecznej przy ul. [...] w W. oraz w jakiej placówce przebywa od dnia 1 czerwca 2006 r. Powyższe pismo zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 sierpnia 2006 r. (co potwierdza pismo Poczty Polskiej, Centrum Usług Pocztowych z dnia 30 października 2006 r. oraz sam pełnomocnik skarżącej w skardze), ale pozostało bez odpowiedzi, pomimo że decyzja organu drugiej instancji została wydana dopiero w dniu [...] grudnia 2006 r.

Bez znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia jest natomiast podnoszony w skardze fakt prowadzenia przez policję i prokuraturę śledztwa w sprawie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego [...] przy ul. [...] w W..

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.