Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 359/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 75 par 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 896/10 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 896/10, oddalił skargę P. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku decyzją z dnia [...] marca 2010r. ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010r. ([...]) wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Swoje rozstrzygnięcie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach:

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r. Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił na wniosek P. P. postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] października 2004r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie z dnia [...] sierpnia 2004r. nakazującą P. P. wykonanie rozbiórki wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o wymiarach 5,30m x 4,60m dobudowanego do istniejącego budynku usytuowanego na działce nr [...] położonej w W.

Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] października 2004r.

W ocenie organu odwoławczego decyzja jest uzasadniona. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi który wydał decyzję.

Przez nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody należy rozumieć zarówno okoliczności i dowody nowo odkryte jak i te które zostały po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Ponadto art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia powyższych przesłanek tzn. nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej tj. w dacie wydania decyzji ostatecznej lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż w niniejszej sprawie P.P. jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podnosząc , iż sporny budynek gospodarczy dobudowany do istniejącego budynku został wybudowany w 1994r., a nie jak początkowo zeznał w 1995r. Skarżący wyjaśnił, iż o ww. okoliczności dowiedział się w dniu 20 sierpnia 2009r. po przeanalizowaniu całej sprawy oraz po rozmowie z rodziną. Odnosząc się do tej okoliczności organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy nie wynika, iż przedmiotowy budynek powstał w 1994r. Materiał znajdujący się w tychże aktach w tym w szczególności pismo z dnia 4 kwietnia 2002r., którego autorem był ojciec skarżącego J. P., który sam wskazał, że budowę rozpoczął w 1995r. nie potwierdza tezy skarżącego. Zauważono w związku z tym, że przez nową okoliczność oraz nowy dowód istotny dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność lub dowód, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Odwołano się także do znajdującej się w aktach sprawy opinii szacunkowej z dnia 14 marca 2001r. sporządzonej na zlecenie Sądu Rejonowego w Lubartowie zawierającej opis zagospodarowania i zabudowy m.in. działki na której znajduje się sporny budynek. Między innymi na podstawie tej opinii organy w postępowaniu zwykłym ( zakończonym decyzją Lubuskiego WINB z dnia [...] października 2004r) ustaliły że budynek ten został wybudowany w okresie późniejszym niż sporządzona opinia bowiem nie zawierała ona żadnych informacji dotyczących spornego budynku .

Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaistniałej sytuacji nie można było uchylić ostatecznej decyzji Lubuskiego WINB z dnia [...] października 2004r. w trybie wznowieniowym. Podstawy wznowienia postępowania wyliczone zostały w k.p.a. wyczerpująco co oznacza, że wyjście poza nie jest rażącym naruszeniem prawa dającym podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł P.P. domagając się jej uchylenia.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jako podstawę wznowienia wskazał okoliczności nie znane mu wcześniej, a mianowicie datę budowy spornego budynku, który został wzniesiony w 1994r. a nie jak początkowo wskazywał w roku 1995. O tym fakcie dowiedział się w dniu 20 sierpnia 2009r. po przeanalizowaniu całości sprawy oraz podczas rozmowy z najbliższą rodziną.

Pierwotnie podana data (rok 1995) została wskazana bez uprzedniego zastanowienia albowiem skarżący nie wiedział, że ma ona znaczenie dla całości sprawy.

W ocenie skarżącego data wybudowania budynku, o którym mowa jest na tyle istotna dla całości sprawy, że o ile byłby to budynek gospodarczy wybudowany do końca 1994r. to pozwalałoby, to na zalegalizowanie samowoli budowlanej bez nakładania "kary grzywny". Z tego też względu skarżący uważa, że nowa okoliczność czyli data wybudowania spornego budynku na gruncie art. 145 § 1 k.p.a. stanowił podstawę wznowienia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organy obu instancji orzekające w sprawie działały w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Tryb ten jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a., bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145 a § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparty został na podstawie przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję).

Taką okolicznością miało być – zdaniem składającego wniosek o wznowienie postępowania P. P. – wybudowanie spornego budynku w 1994r. a nie w roku 1995 jak początkowo wskazał on w sprawie.

Sąd pierwszej instancji uznał jednak, że "nowa" data budowy nie została w żaden sposób potwierdzona. Organ odwoławczy trafnie bowiem zauważył, iż dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego nie wskazywały na to jakoby był to rok 1994. Wręcz przeciwnie najistotniejszy w sprawie dokument w postaci pisma ojca skarżącego J. P. z dnia [...] kwietnia 2002r. wyraźnie wskazywał, iż budowę spornego budynku rozpoczął on w roku 1995.

Kolejny dowód, na który powołuje się organ odwoławczy, a mianowicie opinia szacunkowa z dnia 14 marca 2001r sporządzona przez biegłego na zlecenie Sądu Rejonowego w Lubartowie również nie wskazuje na to aby budynek, o którym mowa został wzniesiony w roku 1994r. Dla tych dowodów nie były istotną przeciwwagą gołosłowne twierdzenia skarżącego P. P., który wymieniał rok 1994. Zresztą nawet sam skarżący nie jest w tej materii konsekwentny. Mówi przecież, że wskazany przez niego, wcześniej rok 1995 był następstwem braku zastanowienia się oraz braku świadomości, że może to mieć znaczenie w sprawie.

W ocenie sądu powyższe stwierdzenie świadczy przeciwko skarżącemu i pozwala na postawienie tezy, iż zmiana daty uprzednio wskazanej była wyłącznie na użytek toczącego się postępowania wznowieniowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. P. zaskarżając tenże wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. (znak [...]) oraz poprzedzającej je decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. (znak [...]) w sytuacji zaniechania przez te organy analizy zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, brak wskazania przyczyn, z powodu których dowodom i twierdzeniom P.P. organ nie dał wiary oraz brak wyjaśnienia dlaczego termin wzniesienia budynku nie jest istotny dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 78 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. (znak [...]) oraz poprzedzającej ją decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. (znak [...]) w sytuacji zaniechania przez te organy przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność terminu wzniesienia budynku, usytuowanego na działce nr ewid. [...], położonej w W., w szczególności nie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków - członków rodziny P. P., pomimo wniosku dowodowego skarżącego;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 76 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. (znak [...]) oraz poprzedzającej ją decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. (znak [...]) w sytuacji błędnego uznania przez te organy, iż opinia szacunkowa sporządzona w sprawie wyceny nieruchomości gruntowych położonych w W. gmina L. na zlecenie Sądu Rejonowego w Lubartowie I Wydział Cywilny (I Ns 171/00) stanowi dokument urzędowy;

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Podkreślić należy, że sprawa niniejsza prowadzona była w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania administracyjnego. Strona wnosząca o wznowienie postępowania powoływała się na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego tj. wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych. Jako okoliczność taką skarżący wskazywał to, że sporny budynek został wybudowany w 1994 r., a nie w roku 1995 jak początkowo wskazał on w sprawie.

Okoliczność ta zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie została jednak w należyty sposób udowodniona. Skutecznymi w tym zakresie nie mogą być same gołosłowne twierdzenia skarżącego kasacyjnie, zwłaszcza, że ustalając datę wybudowania przedmiotowego budynku organy administracji publicznej oparły się na dowodach zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego między innymi na oświadczeniu ojca skarżącego J. P. zawartym w jego piśmie z dnia [...] kwietnia 2002 r. w którym w sposób wyraźny wskazał on, iż budowę spornego budynku rozpoczął on w roku 1995.

Odnosząc się do kolejnego z zarzutów skargi kasacyjnej podnieść należy, że w postępowaniu administracyjnym stosownie do treści art. 75 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tym samym opinia szacunkowa sporządzona w sprawie wyceny nieruchomości gruntowych położonych w W. gmina Lubartów na zlecenie Sądu Rejonowego w Lubartowie I Wydział Cywilny niezależnie od tego czy uznana będzie, za dokument urzędowy może być uznana za dowód w postępowaniu administracyjnym. Tym samym niezasadnym był zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 76 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji błędnego uznania przez organy, iż opinia ta stanowi dokument urzędowy.

Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących nieprzeprowadzenia przez organy dowodu z zeznań świadków – członków rodziny skarżącego, pomimo wniosku dowodowego w tym zakresie, wskazać należy, że organy prowadząc postępowanie dowodowe przed rozstrzygnięciem sprawy winny zebrać materiał dowodowy pochodzący z różnych źródeł, w tym ze źródeł osobowych. Jeżeli jednak strona nie wskazywała imiennie świadków, których przesłuchania żąda, zaś organy posiadały wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy dalsze prowadzenie postępowania nie było konieczne, zwłaszcza, że ustalenia te nie budziły wątpliwości organów.

Wskazać również należy, że skarżący który w toku postępowania wskazywał rok wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego jako 1995, a następnie żądał wznowienia postępowania podnosząc, że w istocie obiekt został zrealizowany w roku 1994, co ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż ustalenie daty budowy w roku 1994 pozwoliłoby na legalizację samowoli budowlanej bez nałożenia opłaty legalizacyjnej sprawia, iż w zestawieniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym przyjąć można, iż zmiana daty nastąpiła na użytek toczącego się postępowania wznowieniowego.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.