Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 860/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 146 par 2, art. 151 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka /spr./ WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011r. sprawy ze skargi W. E. S. sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Starosta W. po rozpoznaniu wniosku W. E. S. Sp. z o.o. odmówił, z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity : Dz. U z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej jako: Kpa), uchylenia decyzji Starosty W. Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. wydanej w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia E. O. Sp. z o.o. W P. - Oddział Dystrybucji Z. G., ul. Z. [...], [...] Z. G. na budowę Stacji transformatorowej SN/nN typu "M." [...], linii elektroenergetycznych kablowych [...] i [...] - kategoria obiektu XXVI, w m. W. przy ul. D. na dz. nr [...], [...], [...], [...] obręb [...] W..

W uzasadnieniu organ wskazał, iż art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 zpóźn. zm.) stanowi, iż stronami w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę są : inwestor, oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Organ podniósł, iż art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego określa obszar oddziaływania obiektu: Obszar oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

Organ wskazał, iż przedmiotowa inwestycja zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę zamyka się w obrębie działek, co do których inwestor w dołączonym "oświadczeniu o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane" , oświadczył że uzyskał zgody ich właścicieli na wykonanie robót na ich działkach wymienionych w przedmiotowym oświadczeniu tj. na dz. nr [...], [...], [...], [...] przy ul. D. w W.. Organ podniósł, iż w załączonym do wniosku o pozwolenie na budowę - oświadczeniu o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor nie wymienił żadnej działki będącej własnością W. E. S. w W., tym samym oświadczył, że nie ma potrzeby, przy wykonywaniu zamierzonej inwestycji, wchodzenia z robotami na teren działki WES. Organ podniósł, iż w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. skierowanym przez E. O. do Starostwa Powiatowego napisano: "... że wykonawca robót budowlanych określonych w decyzji o pozwoleniu na budową nie ma potrzeby wchodzenia na grunty W. E. S. ".

Organ wyjaśnił, iż oddziaływanie inwestycji E.- budowa stacji transformatorowej -jest neutralne dla terenu sąsiedniego i w związku z tym nie wymaga wyznaczenia obszaru oddziaływania na tereny sąsiednie, a ogranicza się wyłącznie do terenu dla projektowanego przebiegu inwestycji. W ocenie organu domniemana przez WES obawa, że inwestycja E. stanowić może zagrożenie dla dostawy dla WES energii elektrycznej nie jest podstawą dla uznania WES za stronę (nie jest to oddziaływanie w rozumieniu Prawa Budowlanego).

Organ podniósł także, że dokonanie rozbiórki - demontażu istniejącej starej stacji transformatorowej zlokalizowanej na działce [...] przy ul. D. w W. (na podstawie art. 31 pkt. 1 ppkt. 2 Prawa Budowlanego) wymagać będzie od inwestora (E.) formalno - prawnego załatwienia , w tym również uzyskania zgody właściciela terenu, na którym zlokalizowane są obiekty bądź urządzenia budowlane przeznaczone do rozbiórki. Do zgłoszenia robót rozbiórkowych urządzeń energetycznych inwestor (E.) musi dostarczyć oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, czyli musi mieć m.in. zgodę WES.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. E. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu strona wskazała, iż spółka jest właścicielką działek nr [...], [...] i [...] a więc działek graniczących bezpośrednio z nieruchomościami, których dotyczyło przedmiotowe postępowanie. W ocenie odwołującego u podstaw wydania zaskarżonej decyzji leży błędna konstatacja organu I instancji, przyjęta bezkrytycznie za inwestorem, iż w związku z realizowaną budową nie ma potrzeby wchodzenia na grunty W. E. S.Sp. z o.o.

W ocenie strony powyższe twierdzenie jest nieprawdziwe. Odwołujący wskazał, iż co do zasady, w przypadku budowy stacji transformatorowej brak jest wprowadzonych przez prawo ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, które wskazywać mogłyby na istnienie wykraczającego poza teren inwestycji oddziaływania obiektu. Strona wskazała, iż jednakże w niniejszej sprawie od początku było pewne, że w celu realizacji inwestycji konieczne będzie wejście na teren należący do reprezentowanej przeze mnie spółki.

Zdaniem odwołującego niepojętym jest, jak można odmówić statusu strony właścicielowi nieruchomości, na którą wjeżdża ciężki sprzęt i brygady pracowników realizujących budowę na sąsiedniej działce. Strona zwróciła uwagę, iż z pisma E. O. Sp. z o.o. z dnia [...] marca 2010r., gdzie czytamy, że podjęto decyzję o wyniesieniu urządzeń z działki [...] wynika, że wejście na tę działkę będzie nieodzowne. Aby bowiem coś wynieść z danego terenu uprzednio trzeba na niego wejść, wkraczając w mniejszym bądź większym zakresie w sferę uprawnień jego właściciela. Strona podniosła, iż wyrazem takiej ingerencji i oddziaływania na nieruchomości WES jest choćby uschnięcie drzew na działkach WES Sp. z o.o. z powodu podcięcia ich korzeni przy okazji wykonywania wykopów związanych z układaniem kabli

Strona podniosła, że w świetle najnowszej linii orzeczniczej NSA uchybienie w postaci pozbawienia strony udziału w postępowaniu kwalifikuje się jako uchybienie o charakterze samoistnym. Innymi słowy: sam fakt braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi powód wznowienia postępowania, bez względu na to, czy udział ten spowodowałby inne załatwienie sprawy (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2002 r.;V SA 166/2002).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Wojewoda W. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i stwierdził, iż decyzji Nr [...] z [...]marca 2009 r. (znak: [...]) została wydana z naruszeniem prawa polegającym na tym, że W. E. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie brała udziału jako strona w postępowaniu zakończonym ww. decyzją oraz wskazał, iż okoliczność z powodu, której nie uchylił decyzji Nr [...] z [...] marca 2009 r. (znak: [...]) to fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji, która na mocy art. 16 § 1 Kpa jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie wnioskodawca jako przyczynę swojego wystąpienia z podaniem o uchylenie decyzji Starosty W. nr [...] z [...] marca 2009 r., wskazał fakt, iż został pozbawiony, jako strona postępowania, możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu. W ocenie organu zasadnicze znaczenie dla sprawy ma ustalenie czy W.E. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przysługiwał przymiot strony, a także czy będąc stroną pozbawiona została udziału w przedmiotowym postępowaniu. Istotne jest, że zgodnie z treścią art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym więc, czy danemu podmiotowi służy prawo strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Podstawę materialno-prawną uznania podmiotu za stronę w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę stanowi art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.l 118 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez pojecie "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Konstrukcja strony przyjęta przez ustawodawcę w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest złożona, składa się z dwóch elementów: podmiotowego (inwestor, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości) i przedmiotowego, ograniczającego położenie nieruchomości do obszaru oddziaływania obiektu. Aby mówić, że dany podmiot jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w rozumieniu wskazanego przepisu, wymagane jest jednoznaczne spełnienie obu elementów tej konstrukcji.

Organ podniósł, iż w sprawie nie było sporne, że wnioskodawca jest właścicielem działek nr [...], [...] i [...] w W., bezpośrednio graniczących z działkami objętymi inwestycją. Organ pierwszej instancji wyeliminował jednak W. E. S. Sp. z o.o. z postępowania administracyjnego przez umieszczenie w decyzji z [...] marca 2009 r. stwierdzenia, że obszar oddziaływania obiektu nie obejmuje żadnej nieruchomości. Zdanie to podtrzymał w zaskarżonej decyzji z [...] czerwca 2010 r. kończącej postępowanie wznowieniowe.

Organ odwoławczy przyznał rację organowi pierwszej instancji, iż z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z [...] marca 2009 r. wynika, że inwestycja obejmuje jedynie działki nr [...] [...], [...] [...] obręb [...] w W., co do których inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane. Ponadto organ zauważył, iż w opisie technicznym przedmiotowego projektu budowlanego znajduje się stwierdzenie, że wszelkie prace związane z przyłączaniem istniejących linii kablowych SN i nN odbywać się będą poza działką, na której jest zlokalizowana stacja transformatorowa [...] (dz. nr [...]). Organ podniósł, iż trudno jednak zgodzić się ze stanowiskiem Starosty W., że działki należące do odwołującego nie leżą w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Część przewidzianych prac planowana jest w obrębie istniejącej stacji transformatorowej nr [...] znajdującej się na działce W. E. S. Sp. z o.o. przy granicy z działką [...]. Z przedmiotowego projektu wynika, iż kable nN 0,4 kV wyprowadzone z ww. stacji mają zostać powiązane z projektowanymi kablami. Przede wszystkim należy jednak podkreślić, iż wykonanie całej inwestycji spowoduje przerwanie pracy istniejącej stacji transformatorowej nr [...], zatem wpłynie na sposób zagospodarowania działki nr [...] należącej do odwołującego. Zdaniem organu drugiej instancji W. E. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. miała prawo do tego, by w trakcie postępowania pierwotnego w sprawie pozwolenia na budowę, jako strona postępowania zapoznać się z materiałem dowodowym i ewentualnie wnieść swoje zastrzeżenia. Należy zatem stwierdzić, iż decyzja Starosty W. Nr [...] z [...] marca 2009 r. (znak: [...]) została wydana z naruszeniem prawa polegającym na tym, że W. E. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie brała udziału jako strona w postępowaniu zakończonym ww. decyzją.

Dalej organ wyjaśnił, iż celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego; ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym; oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenia, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa.

Organ podniósł, iż z akt Starosty W. wynika jednak, że w trakcie prowadzenia robót budowlanych na podstawie decyzji z [...] marca 2009 r. wystąpiły przypadki poruszania się sprzętu i pojazdów wykonawcy po działce będącej własnością odwołującego (pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2010 r. - znak: [...]). Artykuł 47 Prawa budowlanego przewiduje, że do wykonania przez inwestora określonych robót budowlanych może być niezbędne korzystanie z sąsiedniej nieruchomości i wprowadza instytucję pozwolenia wejścia na teren sąsiada. Korzystanie z cudzej nieruchomości jest dopuszczalne tylko w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia tych robót i tylko wtedy, gdy ich wykonanie jest niemożliwe w inny sposób niż z sąsiedniej nieruchomości. Generalną zasadą jest, że korzystanie z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu jest możliwe jedynie za zgodą jego właściciela i po ustaleniu z nim przez inwestora przewidywanego sposobu, zakresu, terminu korzystania z sąsiedniej nieruchomości oraz muszą zawierać również rekompensatę finansową. Jeżeli między inwestorem, a właścicielem nieruchomości sąsiedniej nie doszło do zawarcia porozumienia w przedmiocie korzystania z tej nieruchomości w celach określonych w art. 47 ust 1 Prawa budowlanego, inwestor może złożyć do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej wniosek o przymusowe zezwolenie na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości. Jeżeli inwestor bez zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej oraz bez uzyskania decyzji organu administracji architektoniczno- budowlanej o konieczności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, wejdzie na tę nieruchomość, zrobi to niezgodnie z obowiązującym prawem. Kwestia ta nie jest jednak przedmiotem niniejszego postępowania i nie może spowodować uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.

Odnosząc się do zarzutów strony organ wskazał, iż zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno - budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę nie mają możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu -ocenie może podlegać jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem i to w zakresie ściśle określonym w ustawie. Dopuszczalne jest jedynie sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy (względnie o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) oraz wymaganiami ochrony środowiska. Do obowiązków organu administracji architektoniczno - budowlanej należy również sprawdzenie, czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane, a także sprawdzenie kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia (art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlane). W ocenie organu drugiej instancji przedmiotowy projekt budowlany spełnia ww. warunki. Przede wszystkim znajdują się w nim oświadczenia projektantów i sprawdzającego, że przedmiotowy projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego z czynnym udziałem W. E. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., stwierdza się, iż wadliwość postępowania zwykłego nie wpłynęła na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła W. .E. S. Sp. z o.o. zarzucając jej naruszenie:

- art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że organ administracji architektoniczno - budowlanej nie jest władny do kontrolowania projektu pod względem zgodności z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać realizowane obiekty;

- art. 146 § 2 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem przepis ten winien być stosowany jednie w sytuacji, gdy oceniana decyzja nie wykazuje wadliwości materialnej, podczas gdy niniejsza decyzja w sposób oczywisty uchybienia z zakresu prawa materialnego wykazuje.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty W. Nr [...] z [...] marca 2009r. (znak: [...]) oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż przyjęta przez organ ocena, że decyzja, jaką należałoby wydać po wznowieniu postępowania, byłaby decyzją odpowiadającą w istocie decyzji dotychczasowej mogłaby być uznana za zgodną z prawem, gdyby poprzedziło ją wszechstronne wyjaśnienie okoliczności podnoszonych przez skarżącego, dotyczących chociażby niezachowania w zatwierdzonym projekcie budowlanym zgodności zastosowanych rozwiązań z prawem. Strona zwróciła uwagę, iż Burmistrz W. podjął niespójne decyzje, w których z jednej strony określił obowiązek zastosowania rur osłonowych na kable pod planowanym ciągiem pieszym na działkach nr [...] i [...], a równocześnie nie określił takiego obowiązku zastosowania rur osłonowych na kable ułożone pod ulicą D. na działce nr [...], po której odbywa się nie tylko ruch pieszych lecz również wszelkich pojazdów, w tym pojazdów ciężarowych i ciężkiego sprzętu budowlanego. W ocenie skarżącej trudno uznać za trafne stanowisko organu administracyjnego II instancji, iż organy administracji architektoniczno -budowlanej nie są uprawnione do badania zawartości zgodności projektu z odpowiednimi przepisami określającymi techniczne parametry budynku lub budowli. Strona podniosła, iż w orzecznictwie odnajdujemy jednak ślady, że jest zgoła inaczej. I tak, wskazuje się, że niespełnienie przez inwestora wymogu określonego w art. 3 5 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dotyczącego zgodności przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, (...), może być przyczyną odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach z dnia 4 lutego 2010 r. II SA/Ke 19/2010). Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę bez uwzględnienia odległości przewidzianych dla budynków w przepisach techniczno-budowlanych oznacza, iż decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2004 r. 7/IV SA 3483/2002, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2004 r. 7/IV SA 4545-4547/2002 Prawo budowlane Lexis Ncxis Orzecznictwo sądów administracyjnych pod. red. A. Glinieckiego).

W ocenie skarżącej projekt budowlany przedłożony przez inwestora zawierał też inne braki. Strona podniosła, iż stosownie do treści art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Dokonanie robót bez uzyskania takiego zezwolenia powoduje naruszenie przepisów wskazanej ustawy. Organy obu instancji, w ocenie skarżącej, orzekające w sprawie nie dostrzegły, że zachowanie warunków zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami, o których mowa w art. 4 Prawa budowlanego, oznacza przede wszystkim obowiązek projektowania i budowania obiektu w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, zapewniając m.in. poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.

Skarżąca powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia16 listopada 2004 r. (OSK 786/2004 ONSAiWSA 2005/4 poz. 86) wskazała, iż rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością, organ administracji publicznej powinien uwzględnić konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron (art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP), jak również przepis, że właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 Kc).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż poza argumentami podnoszonymi na etapie postępowania odwoławczego skarżący nie wskazują żadnych nowych okoliczności, które należałoby poddać merytorycznej ocenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 Ppsa ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonywana w oparciu o wyżej wskazane kryteria, nie wykazała naruszenia prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania.

W tym miejscu przypomnieć należy, iż granice postępowania wznowieniowego wyznaczone są postępowaniem objętym decyzją ostateczną. Oznacza to, że sprawa o wznowienie postępowania jest tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej ze sprawą, której dotyczy wznowienie. Organ administracyjny jest zatem zobowiązany w postępowaniu o wznowienie postępowania w pierwszej kolejności ustalić, czy zachodzi podstawa do wznowienia postępowania. Następnie w przypadku pozytywnego ustalenia istnienia podstawy wznowienia, powinien ponownie merytorycznie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Tym samym należało ponownie ocenić zasadność wydania pozwolenia na budowę na podstawie przepisów prawa budowlanego.

Powyższe wynika z art. 151 § 1 Kpa w związku z art. 149 § 2 Kpa. Obowiązek przeprowadzenia we wskazanym zakresie istnieje również w sytuacji objętej dyspozycją art. 146 § 2 Kpa. W myśl tego przepisu - mimo istnienia podstaw wznowienia przewidzianych w art. 145 § 1 Kpa - nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W takim też przypadku, zgodnie z art. 151 § 2 Kpa, organ administracyjny ogranicza się do stwierdzenia, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa oraz do wskazania okoliczności, z których powodu nie uchylił decyzji.

W doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że odmowa uchylenia zaskarżonej decyzji oparta na podstawie art. 151 § 2 Kpa może mieć miejsce po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, gdyż wtedy dopiero można ocenić, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 Kpa nie wpłynęły na treść decyzji (zob. Z. Janowicz - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa - Poznań 1987 r.). Inaczej mówiąc - dopiero po przeprowadzeniu wznowionego postępowania można wypowiedzieć się co do dalszych losów zaskarżonej decyzji. W sytuacji zaś, gdy strona nie brała udziału w dotychczasowym postępowaniu, konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania co do istoty sprawy istnieje dlatego, by stwierdzić, czy mimo tego organ orzekający wydał prawidłową decyzję, uwzględniającą słuszne interesy stron w granicach dopuszczonych przez prawo (zob. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, praca zbiorowa pod redakcją J. Borkowskiego, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1989 r.).

Bezspornym jest, że postępowanie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę było dotknięte wadą z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, ponieważ skarżąca jako właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziałowywania inwestycji nie brała bez własnej winy udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę .

Spełniona została zatem jedna z dwóch przesłanek objętych postępowaniem w sprawach wznowienia. Organ winien był zatem przystąpić do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych decyzją ostateczną, co też uczynił.

Podstawę prawną wydania decyzji z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] stanowiły przepisy Prawa budowlanego.

Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Powyższa regulacja prawna określa zakres działania organu przy zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę. Do kompetencji tegoż organu należy sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska, sprawdzenie kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, a także sprawdzenie czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadająca właściwe uprawnienia budowlane. Ponadto obowiązkiem organu jest sprawdzenie projektu zagospodarowania działki lub terenu pod kątem zgodności z przepisami, w tym zwłaszcza techniczno – budowlanymi.

Natomiast w myśl art. art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe oznacza, iż przepis z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jak też możliwości wprowadzenia dalszych warunków, od których zależałoby wydanie tegoż pozwolenia (por. E. Radziszewski, Prawo budowlane. Przepisy i komentarz, Warszawa 2006, s. 129).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wydane w przedmiotowej sprawie decyzje nie naruszają przepisów w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W przedmiotowej sprawie przedłożony projekt budowlany jest zgodny z ostateczną decyzją Burmistrza W. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji wyrażoną w art. 16 Kpa decyzje administracyjne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję.

Zatem nie ulega wątpliwości, iż organy orzekające w niniejszej sprawie związane były ostateczną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W tym miejscu wskazać należy, iż organ prawidłowo ocenił, iż przedstawiony projekt budowlany jest zgodny z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a dokładniej zachowany został ustalony ww. decyzją przebieg inwestycji sieciowej, jak również zachowano określone ww. decyzją parametry techniczne inwestycji.

Ponadto w przedmiotowej sprawie wskazać należy, iż przedłożony projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony przez osobę uprawnioną i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem. Do projektu załączono wymagane opinie i uzgodnienia. Ponadto inwestor złożył stosowne oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wskazać również należy, iż w projekcie znajdują się również oświadczenia projektantów i sprawdzającego, że przedmiotowy projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Wobec spełnienia przez inwestora przesłanek określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ miał obowiązek wydać pozwolenie na budowę. Wobec ustalenia, iż W. E. S. Sp. z o.o. nie brała udziału jako strona w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz ustalenia, iż we wznowionym postępowaniu zapadłaby decyzja o identycznej treści organ słusznie stwierdził, że decyzja z dnia [...] marca 2009 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że organ nie jest władny do kontrolowania projektu pod względem zgodności z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać realizowane obiekty wskazać należy, iż jest on niezasadny. Zgodnie z tym przepisem co wskazano już wyżej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Uzasadniając powyższy zarzut strona powołała się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych nie wskazując jednak z jakimi przepisami jest niezgodny projekt budowlany. Co prawda strona wskazuje brak zastosowania rur osłonowych to jednakże w ocenie Sądu organ architechtoniczno-budowlany nie jest władny w tym zakresie wnikać w treść merytoryczną projektu.

W tym miejscu wskazać należy, iż w wyroku z dnia z dnia 26 lutego 2009 r. (sygn. akt II OSK 1041/08 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 Kpa).

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, iż analiza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 2003 r. Nr 120 poz. 1133) prowadzi jednoznacznie do wniosku, że zakres badania podejmowanego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w odniesieniu do projektu budowlanego w opisanym zakresie jest ograniczony. Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Dalej Sąd wskazał, iż powyższe przepisy korespondują z przewidzianą w Prawie budowlanym szeroką odpowiedzialnością projektanta. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 4, do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2006 r. Nr 129 poz. 902), lub w pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. 2003 r. Nr 153 poz. 1502 ze zm.), wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Projektant, a także sprawdzający do projektu budowlanego dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Nieprzestrzeganie przez projektanta w sposób rażący przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych przepisów art. 5 Prawa budowlanego stanowi wykroczenie podlegające karze grzywny (art. 93 pkt 1 Prawa budowlanego). Osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które dopuściły się występków lub wykroczeń, określonych ustawą - Prawo budowlane podlegają ponadto odpowiedzialności zawodowej w budownictwie (art. 95 Prawa budowlanego).

Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej cytowanym wyroku. Z powyższych względów zarzut naruszenia przez organ art. 35 ust. 1 pkt. 2 Kpa uznać należy za bezzasadny.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 146 § 2 Kpa wskazać należy, iż skoro w niniejszej sprawie w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej organ zasadnie nie uchylił decyzji dotychczasowej i na podstawie art. 151 § 2 Kpa wobec uznania, iż skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu stwierdził wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

W tym miejscu wskazać należy, iż w niniejszej sprawie organ odwoławczy dopuścił się co prawda naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, jednakże to naruszenie w ocenie Sądu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Postępowanie odwoławcze prowadzone w niniejszej sprawie przez Wojewodę winno być prowadzone zgodnie z zawartą w art. 15 Kpa zasadą dwuinstancyjności. W wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r.(sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234) Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być zawarte również w złożonym przez stronę odwołaniu, a obowiązkiem organu odwoławczego jest przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. W niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego wymogów tych nie spełnia. Organ II instancji ograniczył się w uzasadnieniu decyzji do wskazania, iż skarżącej przysługiwał przymiot strony i zaistniała przesłanka wznowienia postępowania oraz do ogólnikowego wskazania, iż projekt budowlany spełnia warunki z art. 35 Prawa budowlanego.

Pomimo powyższego uchybienia Sąd nie uznał za zasadne uchylenia decyzji organu II instancji, gdyż podstawą uchylenia decyzji może być tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.

MZ