Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 785/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 a § 1 i 9, art. 80 § 1, art. 81 § 4-5, art. 89 § 1 i 3 u.p.e.a.
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi Banku "A" w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności - oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 785/11

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej (dalej – DIS), po rozpatrzeniu zażalenia Banku [...] w K. (dalej – skarżący), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej – k.p.a.) oraz w związku z art. 18 i art. 71 a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej – u.p.e.a. ) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej – NUS) z dnia [...] w sprawie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności w wysokości 320.681,61 zł.

W uzasadnieniu DIS podał, że w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w stosunku do R. K. (zobowiązanego), NUS jako organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego w postaci wierzytelności u skarżącego – dłużnika zajętej wierzytelności z tytułu płatności za wykonane przez R. K. usługi budowlane. W okresie od 9 maja 2005 r. do 26 czerwca 2008 r. organ egzekucyjny skierował 5 zawiadomień o zajęciu wierzytelności łącznie na 401.045,71 zł z odsetkami. Skarżący niezupełnie wywiązał się z obowiązków z art. 89 § 3 u.p.e.a. Na zawiadomienie z dnia 9 maja 2005 r. Skarżący nie zareagował w ogóle. Na zawiadomienie z dnia 23 listopada 2005 r. odpowiedział, że zobowiązany nie posiada wolnych kwot należności skarżącego. Na zawiadomienie z dnia 27 listopada 2007 r. skarżący odpowiedział, że zobowiązany nie posiada na rachunku środków, ani innych należności pozwalających na realizację zajęcia. Na zawiadomienie z dnia 1 kwietnia 2008 r., skarżący poinformował o likwidacji rachunku bieżącego. Na zawiadomienie z dnia 25 czerwca 2008 r. skarżący odpowiedział, że zobowiązany nie posiada wierzytelności. W toku dokonanych czynności organ egzekucyjny powziął informację, że skarżący tytułem realizacji faktur za wykonane usługi budowlane dokonuje systematycznych przelewów na rachunek bankowy zobowiązanego.

W związku z powyższym NUS przeprowadził kontrolę u zobowiązanego na podstawie art. 71a § 1 w związku z art. 71a § 2 u.p.e.a. Wyniki kontroli wskazują, że zobowiązany stale współpracował ze skarżącym, realizując na jego rzecz prace budowlane. Skarżący w miarę realizacji prac, przekazywał środki na rachunek bieżący oraz pomocniczy zobowiązanego. Zgromadzone środki na rachunku bankowym zobowiązanego, skarżący rozdysponował z uwzględnieniem art. 81 § 4 - § 5 u.p.e.a., z naruszeniem art. 80 § 1, art. 89 § 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny opisał przykłady takich działań. Organ egzekucyjny ze względu na ograniczenia dotyczące możliwości przeprowadzenia kontroli u skarżącego (art. 71a u.p.e.a. ) przeprowadził kontrolę u zobowiązanego. Powyższe dowodzi, że organ egzekucyjny nie wyraził zgody na działania skarżącego, które skarżący podejmował wbrew art. 89 § 1 u.p.e.a.

Na powyższe postanowienie DIS skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia NUS.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz

2) art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że Bank [...] jako dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylał się od realizacji dokonanych przez organ egzekucyjny zajęć i utrudniał prowadzenie egzekucji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zobowiązany od wielu lat był stałym klientem Banku [...] w K., posiadał tam swoje rachunki, zaciągał kredyty na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Od roku 2005 organ egzekucyjny dokonał 18 zajęć wierzytelności za wykonane na rzecz skarżącego roboty budowlane na łączną kwotę 479.286,34 zł oraz 20 zajęć rachunku bankowego na łączną kwotę 611.321,61 zł. W miarę dokonywanych zajęć na rachunku zobowiązanego drastycznie zmniejszały się wpływy środków z zewnątrz, aż do całkowitego zaprzestania wpłat. W dacie dokonywania zajęć stan środków własnych zobowiązanego był zerowy, przy jednoczesnym zadłużeniu zobowiązanego wobec skarżącego. Te okoliczności ewidentnie wskazywały na to, że zobowiązany stał w obliczu upadłości i na małe prawdopodobieństwo choćby częściowego zaspokojenia roszczeń wierzycieli, w tym głównie Skarbu Państwa z tytułu należnych podatków i składek ZUS. W wyniku dokonanych z ówczesnym Zastępcą NUS uzgodnień, skarżący uzyskał zapewnienie, że najwłaściwszym trybem postępowania będzie powierzenie zobowiązanemu realizacji zadania inwestycyjnego, gdyż tylko w takim przypadku wierzyciele mają szansę zaspokojenia znacznej części swoich roszczeń. W dniu 1 sierpnia 2005 r. skarżący zawarł umowę ze zobowiązanym na budowę budynku Banku [...] Oddział w S.

Postanowieniem z dnia [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. umorzył śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez członków Zarządu Banku, które miało polegać na zaniechaniu przekazywania Urzędowi Skarbowemu należności wpływających do skarżącego od zobowiązanego oraz na ukrywaniu istniejących na koncie zobowiązanego środków finansowych, na szkodę organu egzekucyjnego. Skarżący argumentował, że jego postępowanie nie dowodzi negatywnego stosunku do obowiązków wynikających z u.p.e.a. Brak stosownej dokumentacji na okoliczność uzgodnień skarżącego z organem egzekucyjnym, stanowi zaniechanie organu egzekucyjnego, za które odpowiada organ egzekucyjny.

W odpowiedzi na skargę, DIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Po rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 344/09, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie NUS z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej – p.p.s.a.).

W uzasadnieniu wyroku, Sąd zauważył, że stosownie do art. 71a § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do przeprowadzania u dłużnika zajętej wierzytelności, którym jest bank kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 71a § 9 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Sąd podkreślił, że w tym stanie prawnym, postanowienie z art. 71a § 9 u.p.e.a., adresowane do dłużnika zajętej wierzytelności, jest wydawane na podstawie wyniku kontroli z art. 71a § 1 u.p.e.a. u dłużnika zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banku. Powołując się na poglądy prezentowane w literaturze przedmiotu, Sąd stwierdził, że brak uprawnienia organu egzekucyjnego do przeprowadzenia w banku kontroli z art. 71a § 1 u.p.e.a., wyłącza uprawnienie organu egzekucyjnego do wydania w stosunku do banku postanowienia z art. 71a § 9 u.p.e.a. Sąd ponadto zauważył, że odpowiednie stosowanie art. 71a § 1 - § 7 u.p.e.a. do zobowiązanego poszerzyło zakres stosowania art. 71a § 1 - § 7 u.p.e.a., ale nie zmieniło zakresu stosowania wprost art. 71a § 1 i § 9 u.p.e.a., z którego został wyłączony bank. Zatem, prawidłowa interpretacja art. 71a § 8 u.p.e.a. daje uprawnienie organowi egzekucyjnemu do odpowiedniego stosowania przepisów o kontroli do zobowiązanego i nie daje organowi egzekucyjnemu uprawnienia do wydania postanowienia z art. 71a § 9 u.p.e.a. w stosunku do banku. Odpowiednie stosowanie art. 71a § 1 - § 7 u.p.e.a. do zobowiązanego samo nie daje organowi egzekucyjnemu prawa do wydania postanowienia adresowanego do banku, które zostało wyłączone wprost mocą art. 71a § 1 i § 9 u.p.e.a. W tych okolicznościach faktycznych i stanie prawnym, Sąd uznał, że zarzuty skargi pozostają bez wpływu na wynik sądowej kontroli legalności. Organ egzekucyjny nie był bowiem uprawniony do wydania postanowienia z art. 71a § 9 u.p.e.a. w stosunku do skarżącego, podmiotu wyłączonego z zakresu kontroli stosownie wprost do art. 71a § 1 u.p.e.a.

Od powyższego wyroku pełnomocnik DIS złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: naruszenie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm., dalej – p.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez wadliwe wykonanie przez Sąd pierwszej instancji funkcji kontroli działalności administracji publicznej, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonych postanowień DIS i NUS. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, na skutek błędnej wykładni przepisów art. 71a § 1, § 8 i § 9 u.p.e.a., polegającej na przyjęciu braku uprawnienia dla organu egzekucyjnego do wydania w stosunku do banku, jako dłużnika zajętej wierzytelności postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie i wyrokiem z dnia 28 października 2011 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu orzeczenia, NSA stwierdził, że w zasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię przepisów art. 71a § 1, § 8 i § 9 u.p.e.a., polegającej na przyjęciu braku uprawnienia dla organu egzekucyjnego do wydania w stosunku do banku, jako dłużnika zajętej wierzytelności postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowa wykładnia powyższych regulacji zawartych w art. 71a § 9 u.p.e.a., pozostającym w związku z treścią § 1 i § 8 art. 71a u.p.e.a., nie pozwala na wyłączenie uprawnień organu egzekucyjnego do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty skierowanego do skarżącego, jako dłużnika zajętej wierzytelności. NSA zauważył, że w przepisie zawartym w art. 71a § 9 u.p.e.a. nie określa się w sposób jednoznaczny, że możliwość przeprowadzenia kontroli odnosi się wyłącznie do dłużnika. Użyty przez ustawodawcę w trybie przypuszczającym zwrot "...jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono..." (w sytuacji dopuszczającą kontrolę u zobowiązanego), odnosi się do możliwości dokonywania kontroli innych podmiotów wymienionych w przepisie art. 71a u.p.e.a. Taki sposób odczytania powyższego unormowania jest tym bardziej usprawiedliwiony, gdyż treść § 8 art. 71a u.p.e.a. wskazuje jednoznacznie, że organ egzekucyjny może przeprowadzić kontrolę także u zobowiązanego. Przecież przepisy § 1-7 art. 71a u.p.e.a. wprost stosuje się odpowiednio do zobowiązanego. Jeżeli zatem przeprowadzono kontrolę u zobowiązanego, wówczas nie podstaw twierdzić, aby w stosunku do skarżącego (banku) nie można było wydać postanowienia, w którym określono wysokość nieprzekazanej kwoty. Ponadto NSA wskazał, że żaden przepis u.p.e.a. nie zawiera wprost zakazu wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty - skierowanego do banku, jako dłużnika zajętej wierzytelności. W szczególności takiego zakazu wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty w stosunku do banku, nie przewidział ustawodawca, na przykład w treści art. 89 § 1 u.p.e.a. NSA podkreślił, że przepis art. 71a § 1 u.p.e.a., nie daje jedynie w stosunku do banków - jako dłużników zajętej wierzytelności, możliwości przeprowadzenia kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego.

W piśmie z dnia 9 stycznia 2012 r. skarżący Bank podtrzymał zarzuty skargi, dodając, że organ egzekucyjny nie przeprowadził postępowania w tej sprawie czym naruszył prawo strony do czynnego w nim uczestnictwa. Przedstawił ponadto swoje stanowisko co do tego, jak powinno wyglądać postępowanie w tej sprawie i co organ powinien uwzględnić.

W odpowiedzi z dnia 31 stycznia 2012 r. organ egzekucyjny nie zgadzając się z zarzutami strony zauważył, że Bank miał świadomość i uczestniczył w postępowaniu przed wydaniem rozstrzygnięcia w tej sprawie, bowiem po skierowaniu do niego 5 zawiadomień o zajęciu wierzytelności oraz po lakonicznych i wymijających jego oświadczeniach co do tych pism, Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do skarżącego banku o udostępnienie dokumentacji dotyczącej prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Bank w odpowiedzi przedstawił kopie szeregu dokumentów dotyczących tej sprawy. Ponadto organ egzekucyjny przeprowadził kontrolę u zobowiązanego w zakresie jego rozliczeń z Bankiem. Wszystkie dokumenty badane przez organ znane były Bankowi bowiem dotyczyły jego rozliczeń i operacji bankowych związanych z R. K. Po zarzuceniu organowi w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji w tej sprawie, że Bank działał na podstawie porozumienia z organem egzekucyjnym, organ ten przeanalizował sprawę pod kątem sprawdzenia czy takie porozumienie zostało zawarte i ustalił, że brak jest na to jakichkolwiek dowodów. Ponadto organ nie zgodził się z zarzutami zawartymi w piśmie strony i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Przypomniał również Bankowi, że zawierał on umowy z R. K. na roboty budowlane już od 2002 r. (6 umów) a z tytułu wykonania tych umów R. K. miał wierzytelności w stosunku do Banku jeszcze przed dokonaniem pierwszego zajęcia w tej sprawie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W wyroku z dnia 28 października 2011 r., II FSK 766/10, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ani z przepisów art. 71a § 1, § 8 i § 9 u.p.e.a. ani z innych przepisów u.p.e.a. nie wynika brak uprawnienia dla organu egzekucyjnego do wydania w stosunku do banku, jako dłużnika zajętej wierzytelności postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty.

Mając na uwadze powyższe stanowisko, kontroli w niniejszej sprawie podlega prawidłowość zastosowania przez organy egzekucyjne przepisów art. 71 a § 1 i 9, art. 80 § 1, art. 81 § 4-5, art. 89 § 1 i 3 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 80 § 1 i art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym - tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat alimentów lub renty do rąk osoby uprawnionej do tych świadczeń. Powyższe stosuje się również do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia.

W myśl art. 89 § 1 – 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.

Zgodnie z art. 71a § 1 i 9 u.p.e.a., organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego (...). Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie.

Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem wskazanych przez skarżącą lub innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie.

Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie, w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do R. K., NUS działając jako organ egzekucyjny, dokonał zajęcia prawa majątkowego w postaci wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności tj. Banku [...] w K. z tytułu płatności za wykonane przez R. K. usługi budowlane i, że w okresie od 9 maja 2005 r. do 26 czerwca 2008 r. organ egzekucyjny skierował do Banku 5 zawiadomień o zajęciu wierzytelności. Przedmiotowe zawiadomienia obejmowały należności w wysokości 401.045,71 zł, plus odsetki naliczone od dnia następnego po dniu sporządzenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności do dnia przekazania organowi środków pieniężnych uzyskanych z zajęcia. Bezsporne jest także, że organ egzekucyjny zastosował również środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego R. K.

Jak wynika z akt sprawy, po otrzymaniu powyższych zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności oraz zajęcia rachunku bankowego, skarżący cyklicznie przekazywał organowi egzekucyjnemu kwoty w różnej wysokości, powołując w treści przelewów numery zawiadomień dotyczących zarówno zajęcia prawa majątkowego w postaci wierzytelności za wykonane usługi budowlane, jak również rachunku bankowego.

Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący Bank dokonywał systematycznych przelewów na rachunek bankowy zobowiązanego za wykonane przez niego usługi budowlane. Pomimo otrzymania zawiadomień dotyczących zajęcia prawa majątkowego w postaci wierzytelności z tytułu płatności za wykonane usługi budowlane, swobodnie dysponował zajętą wierzytelnością i przekazywał środki na rachunek bieżący oraz pomocniczy prowadzony na rzecz R. K. Na powyższe wskazują dokumenty otrzymane od Banku (kopie zawartych umów, których realizacja nastąpiła w okresie od 9 maja 2005 r. do 31 grudnia 2008 r., wydruki obrotów z rachunku bieżącego oraz pomocniczego prowadzonego przez skarżącego na rzecz R. K., zestawienia płatności dokonanych za wykonane przez niego usługi budowlane w okresie od 9 maja 2005 r. do 29 października 2008 r.) oraz wyniki kontroli u zobowiązanego, przeprowadzonej na podstawie art. 71a § 1 u.p.e.a.

Skarżący nie wykazał, że jego współdziałanie ze zobowiązanym nastąpiło za akceptacją organu egzekucyjnego. Z akt sprawy również nie wynika, by organ godził się na działania podejmowane przez Bank w zakresie rozliczeń z R. K. Wręcz przeciwnie – podejmował wszelkie działania w celu wyegzekwowania należności od zobowiązanego.

Niezasadne jest stanowisko skarżącego, że skoro zajęcie przez NUC wierzytelności w dniu 12 maja 2005 r. nastąpiło przed zawarciem umowy pomiędzy Bankiem a zobowiązanym na roboty budowlane budynku Oddziału w S. (w dniu 1 sierpnia 2005 r.) to nie mogło jej dotyczyć. Jak wynika bowiem z art. 89 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. W tym miejscu warto przytoczyć pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lipca 1972 r. (sygn. akt I CR 220/72, niepublikowany), iż doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności wezwania, o którym mowa w art. 89 § 2 u.p.e.a., wywołuje taki skutek, że nakłada obowiązek wstrzymania płatności długu uprawnionemu z tytułu uprzednio istniejącego zobowiązania, a uprawnionym wierzycielem staje się podmiot wymieniony w tytule wykonawczym. Niezależnie od tego skarżący Bank i R. K. nie zawarli jedynie umowy z dnia 1 sierpnia 2005 r. Wcześniej pomiędzy tymi stronami zawarto umowy o roboty budowlane w dniu: 28 lutego 2002 r., 28 sierpnia 2002 r., 30 września 2002 r., 5 maja 2003 r. oraz 1 lipca 2004 r. i z tytułu wykonania tych umów R. K. miał również w stosunku do banku wierzytelności.

Za bezzasadne, Sąd uznał zarzuty skarżącego dotyczące niezbadania przez organ, dlaczego dłużnik realizuje zajęcia rachunku bankowego, a nie zajęcia wierzytelności z tytułu robót budowlanych oraz, że dokonując jednocześnie zajęć wierzytelności z rachunku bankowego i wierzytelności z tytułu robót budowlanych – NUC dokonał podwójnego zajęcia tych samych należności pieniężnych, gdyż żadnych innych wierzytelności zobowiązany nie miał w stosunku do Banku, ani też zajęte konto nie było zasilane środkami z zewnątrz.

W tym miejscu należy zgodzić się z organem egzekucyjnym, że pomimo, iż dokonał on zajęcia zarówno wierzytelności jak i rachunku bankowego dłużnika, w sytuacji gdy przelewy dokonywane były z rachunku bieżącego R. K., a nie skarżącego, uzasadnione było uznanie, że wpłaty te były realizacją zawiadomień Banku dotyczących zajęcia rachunku bankowego. Nie można też uznać, że poprzez dokonanie zajęcia wierzytelności jak i rachunku bankowego R. K. doszło do podwójnego zajęcia tych samych należności pieniężnych. Organ ma prawo stosować wszelkie możliwe środki w celu wyegzekwowania należności, nie ma natomiast prawa badania bieżących przepływów na kontach w banku, by ustalać źródła ich zasilania. Rolą skarżącego Banku było prawidłowo zareagować na przedmiotowe zajęcia i dokonywać w odpowiedniej kolejności na ich podstawie określonych wpłat.

Nie ma także znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, że dłużnik z należnej mu za wykonywane roboty należności musiał regulować bieżące obciążenia publicznoprawne, wynagrodzenia dla pracowników, jak też dokonywać zakupu materiałów niezbędnych do dalszych prac budowlanych i rozliczać zaliczki, które także częściowo pobierał na ten cel. Zauważyć bowiem należy, że brak jest podstawy prawnej do tego, aby dłużnik zobowiązanego swobodnie podejmował arbitralne decyzje o wypłacie zobowiązanemu należności, pomimo ich zajęcia, w jakimkolwiek celu miałoby to nastąpić. Dodatkowo, skarżący nie wykazał, że wypłacone zobowiązanemu kwoty zostały przeznaczone na wypłaty z tytułu wynagrodzeń za pracę, choć z treści art. 81 § 4 u.p.e.a., czyli przepisu stanowiącego podstawę prawną (ale wyłącznie dla banku) do wypłat na poczet wynagrodzeń za pracę wynika, iż może tego dokonać dopiero po złożeniu bankowi listy płac lub innego wiarygodnego dokumentu.

Podobnie, kwestią nie mającą wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy było wydanie przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. postanowienia z dnia [...] (sygn. Akt [...]) o umorzeniu postępowania w sprawie przekroczenia uprawnień przez członków Zarządu Banku [...], polegające na zaniechaniu przelewania na konto Urzędu Skarbowego należności wpływających do banku od zobowiązanego R. K. oraz ukrywania istniejących na jego koncie środków finansowych i działanie tym na szkodę organu egzekucyjnego. Zauważyć bowiem należy, że postępowanie karne toczy się według norm prawa karnego, a orzeczenie w nim wydane nie jest wiążące dla organów egzekucyjnych, które działają na podstawie przepisów prawa administracyjnego regulujących kwestie, które nie podlegają badaniu i ocenie przez organy ścigania. Poza tym, z uzasadnienia postanowienia z dnia 28 kwietnia 2009 r. o umorzeniu śledztwa wynika jedynie, że Zastępca Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. – L. K. rozmawiał z Prezesem Zarządu – S. W. na temat wykonywania prac przez firmę R. K. na rzecz Banku i przekazywania części pieniędzy na spłatę kredytu a części do Urzędu Skarbowego. Z postanowienia tego nie wynika, że doszło do jakichkolwiek konkretnych ustaleń, a jak słusznie zauważył organ, gdyby do takich doszło znalazłyby one odzwierciedlenie w jakiejkolwiek dokumentacji w tej sprawie. W żadnym jednak z pism pomiędzy organem a Bankiem nie wynika by doszło do jakichkolwiek uzgodnień. Również Bank nie przedstawił żadnego dowodu, że było inaczej.

Nie można także zgodzić się ze skarżącym Bankiem, że organ przed wydaniem rozstrzygnięcia nie przeprowadził postępowania w sprawie.

Jak wynika z akt sprawy, po powzięciu wątpliwości co do prawidłowości realizowania przez Bank zastosowanego przez organ środka egzekucyjnego, przeprowadził on odpowiednie postępowanie w celu wyjaśnienia tej kwestii. Zbadał dostarczone mu przez skarżący Bank dokumenty w tej sprawie oraz przeprowadził kontrolę u R. K. (dłużnika). Wszelkie dokumenty będące podstawą rozstrzygnięcia znane były Bankowi bowiem dotyczyły wierzytelności z tytułu umowy zawartej pomiędzy nim a R. K. oraz rachunku dłużnika prowadzonego w tym Banku.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie znajdując żadnych podstaw, które mogłyby uzasadniać stanowisko o niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, skargę jako niezasadną oddalił, orzekając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.