Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 481/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) i w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U . Nr 156, poz. 1817 ze zm. ), po rozpatrzeniu odwołania Z.K. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Referatu w Wydziale Spraw Społecznych - Miejskim Inspektoracie Gospodarki Mieszkaniowej Urzędu Miasta z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że decyzją organu pierwszej instancji odmówiono przyznania Z.K. dodatku mieszkaniowego z uwagi na to, iż Z.K. nie ma tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Umowa najmu lokalu nr [...] została skutecznie wypowiedziana na dzień 1 listopada 2005 r., a skutki wypowiedzenia tej umowy najmu lokalu nr [...] na mocy § 3 umowy najmu obowiązują także w stosunku do lokalu nr [..]. Organ wykazał też, że odwołujący się nie jest osobą oczekującą na przysługujący lokal zamienny lub socjalny, a jedynie ma status osoby ubiegającej się o przydział lokalu socjalnego.

W odwołaniu Z.K. stwierdził, że decyzja jest niesprawiedliwa i pozbawia go praw obywatelskich i praw człowieka. Urząd Miasta pozbawił go tytułu prawnego do lokalu, czego konsekwencją jest pozbawienie go dodatku mieszkaniowego na lokal przy ul. G. [...] w L. Stwierdził, iż nigdy nie podpisał wypowiedzenia umowy najmu. Podniósł, że o istnieniu lub skutecznym rozwiązaniu najmu rozstrzyga sąd powszechny, a na J. H. ciąży obowiązek dostarczenia mu lokalu zamiennego. Dalej stwierdził, iż J. H. nabył nieruchomość z 4 lokatorami z naruszeniem prawa, pozbawiając ich prawa pierwokupu. Z.K. został pozbawiony 15-letnich inwestycji w lokal. Na okres remontu zmuszony został do przeprowadzenia się do lokalu przy ul. G. [...]. Sam zrobił remont tego lokalu, który nie został wliczony w czynsz. Następnie skarżący zakwestionował fakt, że Urząd Miasta posługuje się wykazem osób oczekujących na lokal, który nie był aktualizowany od 2001 r. i na tej podstawie pozbawia obywateli praw do lokali i przynależnej konstytucyjnie pomocy w postaci dodatku mieszkaniowego.

Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie na uwzględnienie nie zasługuje. Organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję zgodnie z obowiązującym prawem.

Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem przyznawanym osobom, które spełniają przesłanki przewidziane w cytowanej na wstępie ustawie o dodatkach mieszkaniowych i złożą stosowny wniosek o jego przyznanie oraz deklarację o dochodach, według wzorów przewidzianych w cytowanym na wstępie rozporządzeniu oraz inne niezbędne dokumenty. Organ zajmujący się przyznawaniem dodatku mieszkaniowego przy spełnieniu warunków do jego przyznania ma obowiązek dodatek w określonej wysokości przyznać, natomiast w przypadku nie spełniania warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego ma obowiązek wydać decyzję o odmowie jego przyznania. Jedną z przesłanek przyznania dodatku mieszkaniowego jest posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu lub bycie osobą zajmującą lokal bez tytułu prawnego i oczekującą na lokal zamienny lub socjalny.

Decyzja organu pierwszej instancji została wydana w związku z decyzją Kolegium z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak: [...], w której Kolegium uchylając poprzednią decyzję organu pierwszej instancji, nakazało mu wyjaśnienie, na podstawie jakiego tytułu prawnego, czy też bez tytułu prawnego, odwołujący zajmuje lokal nr [...] w budynku przy ul. G. [...] oraz czy odwołujący jest osobą oczekującą na przydział lokalu socjalnego. Te wszystkie kwestie organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wyjaśnił.

W wyniku przeprowadzenia postępowania dowodowego ustalono, że na lokal nr [...] przy ul. G. [...] została zawarta z odwołującym w dniu 3 sierpnia 2004 r. umowa najmu, której § 3 stanowi, iż "Strony ustalają, że wszelkie prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa oraz podpisanych obustronnie zobowiązań i umów w zakresie najmu lokalu nr [...] będą również obowiązywały w zakresie najmu lokalu nr [...], w tym również Wypowiedzenie Umowy Najmu Lokalu z dnia 20.10.2002 r." Stąd okres wypowiedzenia umowy najmu lokalu nr [...] skończył się w dniu 1 listopada 2005 r. Tym samym odwołujący się nie ma od 1 listopada 2005 r. tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.

Następnie organ ustalił, że odwołujący ma tylko status osoby ubiegającej się o przydział lokalu socjalnego, ale nie jest osobą oczekującą na lokal socjalny, gdyż nie figuruje w wykazie osób oczekujących na lokal socjalny. Odwołujący się swe starania o lokal socjalny rozpoczął w dniu 3 października 2003 r., zaś ostatni wykaz osób oczekujących został sporządzony w 2001 r.

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie określa, jaka osoba jest osobą oczekującą na lokal zamienny lub socjalny. W tym względzie ma zastosowanie ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 51, poz. 266 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie przepisy prawa miejscowego. W przedmiotowej sprawie będzie to uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Lublin (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2006 r. Nr 47, poz. 960). Z mieszkaniowego zasobu Gminy zaspokajane są potrzeby mieszkaniowe osób spełniających warunki określone w tej uchwale.

Zgodnie z § 3 ust. 1 tej uchwały lokale stanowiące mieszkaniowy zasób Gminy są przeznaczane na: 1) lokale socjalne, 2) lokale zamienne na zasadach i w przypadkach przewidzianych ustawą oraz niniejszą uchwałą, 3) lokale mieszkalne dla gospodarstw o niskich dochodach i trudnych warunkach mieszkaniowych w rozumieniu niniejszej uchwały.

Stosownie do § 3 ust. 2 tej uchwały zawarcie umów najmu lokali następuje na podstawie: 1) skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu wydanego przez Prezydenta Miasta lub osoby przez niego upoważnione, 2) wyroku sądowego ustalającego wstąpienie w stosunek najmu lokalu, 3) wyroku sądowego ustalającego istnienie stosunku najmu lokalu.

Jak stanowi § 4 ust. 1 powołanej wyżej uchwały, uprawnionymi do najmu lokalu socjalnego w pierwszej kolejności są osoby, które: 1) nabyły prawo do wskazania najmu lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego, 2) utraciły mieszkanie w wyniku zdarzeń losowych i klęski żywiołowej, katastrofy lub pożaru. Zgodnie z § 4 ust. 2 tej uchwały, dopuszcza się możliwość zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z osobami zajmującymi bez tytułu prawnego lokale lub budynki objęte wykwaterowaniami w związku z realizacją inwestycji przez Gminę lub przeznaczone do rozbiórki z uwagi na zły stan techniczny. Ponadto zgodnie z § 4 ust. 3 tej uchwały, do wynajmu lokalu socjalnego mogą być zakwalifikowane osoby, które nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i znajdują się w trudnych warunkach mieszkaniowych oraz znalazły się w niedostatku w rozumieniu niniejszej uchwały, osoby te są uprawnione do zawarcia umowy najmu lokalu w przypadku objęcia ich wykazem ostatecznym.

Zgodnie z § 14 ust. 1 tej uchwały wnioski o najem lokalu przyjmuje wydział właściwy do spraw lokalowych Urzędu Miasta. W myśl § 14 ust. 2 termin składania wniosków o wynajem lokali ogłaszany jest w lokalnej prasie i siedzibie urzędu. Termin składania wniosków upływa z dniem 15 marca każdego roku. Następnie § 14 ust. 3 i ust. 4 tej uchwały stanowią o tym, jakie dokumenty należy złożyć i jak są kwalifikowane wnioski. Zgodnie z § 14 ust. 5 tej uchwały sprawy osób, które uzyskały maksymalną, wymaganą liczbę punktów, tworzą projekt wykazu.

W myśl § 14 ust. 6 tej uchwały sprawy osób ujętych w projekcie wykazu przedstawiane są Społecznej Komisji Mieszkaniowej i podlegają kontroli polegającej na przeprowadzeniu wizji lokalowej przez zespoły wizytujące komisji. Zgodnie natomiast z § 14 ust. 7 pkt 1 uchwały stosownie do przewidywanych możliwości Gminy sporządza się wykazy, w tym wykaz osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego na podstawie § 4 ust. 3 uchwały. Następnie w myśl § 14 ust. 8 uchwały, zaopiniowany przez Społeczną Komisję Mieszkaniową projekt wykazu zostaje przedstawiony Prezydentowi Miasta do zatwierdzenia. Natomiast zgodnie z § 14 ust. 9 uchwały, projekt wykazu zatwierdzony przez Prezydenta Miasta lub osoby przez niego upoważnione podaje się do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie w siedzibie Urzędu Miasta i informacje w lokalnej prasie - z podaniem terminu składania zastrzeżeń do projektu wykazu. Z kolei w myśl § 14 ust. 10 uchwały, po rozpatrzeniu zastrzeżeń przez merytorycznych pracowników właściwego wydziału Urzędu Miasta projekt wykazu zostaje przedstawiony do dnia 15 czerwca Prezydentowi Miasta do ostatecznego zatwierdzenia. A w myśl § 14 ust. 11 uchwały, w przypadku realizacji wykazów określonych w § 14 ust. 7 pkt 1, 2, 3 przyjmuje się zasadę, że rodzaj wskazanego do wynajęcia lokalu uzależniony jest od wysokości uzyskiwanych dochodów.

Wyżej cytowana uchwała Rady Miasta weszła w życie w dniu 29 marca 2006 r. Jak wynika z wiedzy Kolegium w 2006 r. nie sporządzono wykazu osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

Stąd obowiązuje wykaz sporządzony w 2001 r. W tym wykazie, jak to ustalił organ pierwszej instancji, Z.K. nie figuruje.

Na powyższą decyzję Z.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zwracając się o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i przyznanie prawa do dodatku mieszkaniowego. Cały dom przy ulicy G. [...], w której znajduje się mieszkanie skarżącego, był znacjonalizowany, zaś po przemianach ustrojowych zwrócono go prawowitym właścicielom, którzy sprzedali nieruchomość J.H., bez zachowania jakichkolwiek procedur przewidzianych prawem, takich jak np. prawo pierwokupu do zajmowanych lokali przez dotychczasowych najemców. Budynek przy ulicy G. [...] został sprzedany razem z lokatorami.

Skarżący otrzymał w dniu 30 października 2002 roku pismo o rozwiązaniu umowy najmu z trzyletnim okresem wypowiedzeniem, którego nigdy nie podpisał. Został pozbawiony 15-letnich inwestycji w lokal (wygospodarowanie i wyposażenie łazienki, wymiana okien, zapłacona kaucja stanowiąca równowartość moich trzech pensji).

W wyniku tej bezprawnej sprzedaży i wypowiedzenia, zdaniem kierownika Referatu w Wydziale Spraw Społecznych - Miejskim Inspektoracie Gospodarki Mieszkaniowej Urzędu Miasta a, skarżący zajmuje obecnie lokal bez tytułu prawnego, więc nie ma prawa do dodatku mieszkaniowego. Jednak dalej zamieszkuje i ponosi koszty utrzymania mieszkania, a w wyniku zaniedbań Urzędu Miasta nie figuruje w wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że sąd, rozpoznając skargę, ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchyleniu podlega decyzja lub postanowienie, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego doszło do naruszeń przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd decyzja ta podlega uchyleniu.

Prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm materialnoprawnych, uzależnione jest od uprzedniego dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zgromadzenia materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego rozważenia i oceny, w myśl zasad określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.

Analizując akta sprawy oraz decyzje i uzasadnienia do nich, można się przekonać, że zostały one wydane z naruszeniem wyżej powołanych przepisów k.p.a. Brak jest ustaleń przez organ przeprowadzonych w kierunku, czy skarżący faktycznie nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, tj. czy nie zawarł ustnej umowy najmu przedmiotowego lokalu z właścicielem lokalu oraz – w świetle braku ustawowej definicji osoby "oczekującej na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny" i braku rozstrzygnięcia przez gminę wniosku skarżącego o zawarcie z nim umowy najmu lokalu socjalnego – w kierunku wykazania, że Z.K. faktycznie nie spełnia przesłanek bycia osobą oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny.

Przyznawanie dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz akt wykonawczy do ustawy, wydany na podstawie art. 9 ustawy, rozporządzenie z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. nr 156, poz. 1817). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, które są:

1) najemcami oraz podnajemcami lokali mieszkalnych,

2) osobami mieszkającymi w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,

3) osobami mieszkającymi w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,

4) innymi osobami mającymi tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,

5) osobami zajmującymi lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującymi na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.

Analizując szczegółowo powyższe przesłanki i przypadek skarżącego, stwierdzić należy, że w badanym postępowaniu administracyjnym mogły być brane pod uwagę przesłanki określone w pkt 1 i 5. Zatem organ obowiązany był zbadać, czy skarżącego nie wiązała umowa najmu (podnajmu) z właścicielem lokalu.

Nie ulega wątpliwości, że pisemna umowa najmu, zmieniona umową z dnia 3 sierpnia 2004 r. dotyczącą przeniesienia się Z.K. z lokalu przy ul. G. [...] do lokalu przy ul. G. [...], wygasła z upływem 3-letniego wypowiedzenia umowy z dnia 20 października 2002 r., tj. w dniu 1 listopada 2005 r. Jednakże na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. skarżący oświadczył, że nadal zamieszkuje w lokalu przy ul. G. [...] i opłaca czynsz. Czynsz ten nie uległ znacznej podwyżce po listopadzie 2005 r.; podwyżki wynoszą ok. 5% rocznie. Z akt sprawy nie wynika, by organ przeprowadził ustalenia, czy między Z.K. a właścicielem lokalu nie doszło do zawarcia ustnej umowy najmu lokalu (zgodnie z art. 660 Kodeksu cywilnego umowa najmu nieruchomości lub pomieszczenia na czas dłuższy niż rok powinna być zawarta na piśmie – ale tylko dla skutków dowodowych, w razie zaś niezachowania tej formy poczytuje się umowę za zawartą na czas nie oznaczony.), z uwagi na którą uiszczany jest przez skarżącego czynsz.

W związku z powyższym nie można stwierdzić bezspornie, że nie jest spełniona przesłanka uzyskania dodatku mieszkaniowego określona w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

By natomiast stwierdzić, czy została spełniona przesłanka wskazana w art. 2 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy, organ zobowiązany był ustalić kwestię, czy skarżący:

1) posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego,

2) czy jest osobą oczekującą na przysługujący mu lokal zamienny lub socjalny.

Brak udowodnienia przez organ przesłanki faktycznej, czy skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu, wykazano powyżej.

Ponadto organ nie wykazał w sposób bezsporny, że wnioskodawca nie jest osobą oczekującą na przysługujący mu lokal zamienny lub socjalny.

Rozważając powyższe zagadnienie, wyjaśnić najpierw trzeba kwestię, według których przepisów gminnych organ powinien był dokonać ustalenia, czy wnioskodawca jest osobą oczekującą na przysługujący mu lokal zamienny lub socjalny. Kolegium w decyzji uchylającej z dnia [...] kwietnia 2006 r. wskazało jako podstawę prawną ustawę o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz obowiązującą do dnia 28 marca 2006 r. uchwałę nr [...] Rady Miejskiej z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasoby Gminy (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2002 r. nr [...] poz. 199 ze zm.) – uchwała ta obowiązywała w czasie zainicjowania starań Z.K. o przyznanie lokalu socjalnego oraz w czasie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego (28 listopada 2005 r.).

Z kolei w zaskarżonej decyzji (z dnia 28 sierpnia 2006 r.) kolegium powołało się na uchwałę nr [...] Rady Miasta z dnia 29 grudnia 2005 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Lublin (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2006 r. nr 47, poz. 960).

Rozważając zatem kwestię, według jakiego stanu prawnego powinny orzekać organy właściwe w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w sytuacji, gdy pomiędzy datą złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz datą wydania decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego nastąpiła zmiana stanu prawnego dotyczącego jednego z tytułów przyznania dodatku mieszkaniowego i biorąc pod uwagę specyfikę tej instytucji finansowego wsparcia państwa na rzecz uprawnionych osób na cele pokrycia wydatków ponoszonych w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, jaką jest dodatek mieszkaniowy, wskazać należy na decydujące znaczenie daty złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy. Stąd rozważania na temat ustalania zakresu pojęciowego "oczekiwania na przysługujący lokal zamienny lub socjalny" oprzeć należy na uchwale z dnia [...] grudnia 2001 r. Organ nie stosując jako podstawy prawnej uchwały z dnia [...] grudnia 2001 r., dopuścił się uchybienia przepisom postępowania.

Lokal zamienny przyznawany jest najemcy lokalu zajmowanego nie samodzielnie, gdy nie wyraża on zgody na najem opróżnionej części tego lokalu (§ 11 uchwały z 2001 r.). Przypadek ten nie dotyczy zatem Z.K..

Podzielić należy stwierdzenie organu decyzyjnego II instancji, że ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie zawiera definicji osoby oczekującej na przysługujący jej lokal socjalny. Pojęcia tego nie definiują również przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. nr [..]1, poz. 266 ze zm.). Przesłanki oczekiwania na przysługujący danej osobie lokal socjalny należy wywieść z uchwały nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasoby Gminy (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2002 r. nr [...] poz. 199 ze zm.), wydanej na podstawie upoważnienia określonego w art. 4 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 cyt. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Wobec powyższego organy orzekające w sprawie wyinterpretowały, stosując zresztą uchwałę Rady Miasta nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., że osobą oczekującą na przysługujący jej lokal socjalny lub zamienny będzie osoba, która:

1) nabyła prawo do wskazania najmu lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego,

2) utraciła mieszkanie w wyniku zdarzeń losowych i klęski żywiołowej, katastrofy lub pożaru,

3) zajmuje bez tytułu prawnego lokal lub budynek objęty wykwaterowaniami w związku z realizacją inwestycji przez Gminę Lublin lub przeznaczony do rozbiórki z uwagi na zły stan techniczny,

4) która nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych oraz znalazła się w trudnych warunkach mieszkaniowych oraz znalazła się w niedostatku w rozumieniu uchwały,

w przypadku objęcia jej wykazem ostatecznym. Na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy obowiązywał wykaz sporządzony w 2001 r., w którym skarżący nie figuruje.

Skoro Z.K. wykazem ostatecznym objęty nie jest – w ocenie organu – dodatek mieszkaniowy mu nie przysługuje.

W ocenie sądu nie można podzielić powyższego stanowiska.

Według przepisów uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] do wynajmu lokalu socjalnego mogą być zakwalifikowane m.in. osoby nie mające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i znajdujące się w niedostatku (§ 12 ust. 2 pkt 1 uchwały z [...] grudnia 2001 r.). Osoby ubiegające się o najem lokalu socjalnego składają wnioski o wynajęcie lokalu mieszkalnego do organu gminy; wnioski te podlegają weryfikacji Miejskiego Inspektoratu Gospodarki Mieszkaniowej i zaopiniowaniu Społecznej Komisji Mieszkaniowej (§ 13 ust. 1 cyt. uchwały).

Stosownie do przewidywanych możliwości gminy, gmina sporządza wykazy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu na lokal socjalny (§ 13 ust. 2 pkt 2 cyt. uchwały).

Z powyższych rozważań wynika, że zarówno rozstrzygnięcie istnienia uprawnień skarżącego do lokalu socjalnego, jak i uprawnienia do otrzymywania dodatku mieszkaniowego należy do właściwości samorządu lokalnego - Miasta.

Rozstrzygnięcie sprawy uprawnień do dodatku mieszkaniowego jest związane z ustaleniem uprawnień skarżącego do uzyskania lokalu socjalnego (przysługiwaniem lokalu socjalnego), co wynika z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Bez ustalenia tej okoliczności rozstrzyganie o prawie lub braku uprawnienia do dodatku mieszkaniowego jest przedwczesne. Natomiast organy administracji orzekające w sprawie błędnie uznały, że brak uprzedniego rozstrzygnięcia w tej sprawie o uprawnieniach jest jednoznaczny z ustaleniem braku tych uprawnień.

Z pism znajdujących się w aktach sprawy wynika, że Z.K. rozpoczął starania o przyznanie lokalu socjalnego z zasobów gminy w dniu 15 czerwca 2005 r. (karta akt adm. nr 21). Wzywany był do uaktualnienia danych dotyczących warunków mieszkaniowych i materialnych rodziny (pismo Wydziału Spraw Społecznych – Miejskiego Inspektoratu Gospodarki Mieszkaniowej Urzędu Miasta z dnia 20 września 2005 r. – karta akt adm. Nr 22). Z decyzji organu pierwszej instancji z dnia 27 czerwca 2006 r. wynika, że starania o lokal socjalny wnioskodawca rozpoczął jeszcze wcześniej – 3 października 2003 r.

Zatem zależąca od strony ubiegającej się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego przesłanka – tj. złożenie wniosku w tej sprawie – została spełniona. Do organu gminy należało zaś ów wniosek przyjąć, zweryfikować i w razie spełniania przez wnioskodawcę warunków uprawniających do najmu lokalu socjalnego – umieścić nazwisko wnioskodawcy na wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego lub odmówić. Jakkolwiek starania o najem lokalu socjalnego Z.K. rozpoczął w 2003 r., do dnia wszczęcia postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego – wniosku tego nie rozstrzygnięto merytorycznie. Odwlekanie wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie – nie jest uzależnione od działań Z.K.. Powoływanie się zaś organu właściwego w sprawie kwalifikowania osób do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego – w postępowaniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego na niewydanie aktualnego Wykazu osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego od 2001 r., w związku z czym w rzeczywistości nie przeprowadzono oceny, czy Z.K. spełnia warunek umieszczenia jego nazwiska na wykazie – narusza przepisy k.p.a.

Skoro kwestia istnienia uprawnień jest przesłanką wydania decyzji o dodatku mieszkaniowym, to w braku istniejących dowodów, przesłanka ta powinna być ustalona w tym postępowaniu. Gdyby zaś orzeczenie w tym zakresie należało do innego organu lub sądu powszechnego, organ rozpatrujący sprawę główną, widząc powyższy związek, miałby obowiązek zawiesić postępowanie do czasu uzyskania prejudykatu (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie zachodzi jednak inny stosunek pomiędzy sprawami, gdyż oba rozstrzygnięcia – główne i prejudycjalne – należą do kompetencji tego samego organu administracji publicznej, jakim jest Prezydent Miasta. W tej konkretnej sytuacji organ powinien rozstrzygnąć sprawy w odpowiedniej kolejności.

Błędne było zaś uznanie, że dana okoliczność jest rozstrzygnięta negatywnie, wobec niemożności wylegitymowania się przez stronę stosownym dowodem w zakresie sprawy prejudycjalnej, w postaci figurowania na Wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, zresztą niemożności zawinionej przez ten sam organ.

W ocenie sądu w postępowaniu administracyjnym nie ustalono zatem bezspornie, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego przez siebie lokalu, oraz że nie jest osobą oczekującą na lokal zamienny lub socjalny, a więc czy spełnia, czy też nie spełnia podstawowych przesłanek przyznania mu dodatku mieszkaniowego.

W związku z powyższym rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako naruszające w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisy postępowania, w tym zasadę praworządności (art. 7 k.p.a.), obowiązek w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), nie może ostać się w porządku prawnym i powinna zostać uchylona.

Przeprowadzając ponownie postępowanie odwoławcze Samorządowe Kolegium Odwoławcze obowiązane będzie – stosując się do powyższych wskazań i rozważań – powtórnie rozpatrzeć sprawę wszczętą na wniosek Z.K. z dnia 28 listopada 2005 r. w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, zgromadzić i wyczerpująco zbadać zgromadzony materiał dowodowy, w tym w kierunku posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu oraz spełniania przesłanek oczekiwania na lokal socjalny i wydać odpowiednią do poczynionych ustaleń decyzję.

Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.).