Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 286/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29  ust. 1-3
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania zasypania rowu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 [...] 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Wójta Gminy H. z dnia 6 [...] 2007r., znak: [...] orzekającej o odmowie nakazania zasypania rowu na działce numer 257 położonej w Ł., której właścicielem jest K. S. –utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że pismem z dnia 6 marca 2007r. skarżący zwrócił się do Starosty H. o interwencję w sprawie odprowadzania wody na należącą do niego działkę. Wyjaśnił, że na sąsiedniej działce został wykopany rów, przez co jego grunt jest systematycznie zalewany. Wskazał, iż z problemem tym zwracał się do Wójta Gminy Horodło, jednak sprawa nie została należycie rozpatrzona.

Postanowieniem z dnia 8 marca 2007r. Starosta H. przekazał sprawę do rozpatrzenia Wójtowi Gminy H., jako zagadnienie z zakresu naruszenia stosunków wodnych.

Wójt Gminy H. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia stosunków wodnych, przeprowadził oględziny terenu wskazanego w piśmie i wydał decyzję nakazującą K. S., właścicielowi nieruchomości nr 257 o powierzchni 3,93 ha położonej w Ł., częściowe zasypanie rowu na tej działce na odcinku 3 metrów od strony działki nr 12 położonej w Z. W uzasadnieniu decyzji powołał się na ustalenia wizji lokalnej, w wyniku której stwierdzono fakt wykopania rowu przez K.a S, w odległości ok. 50 m od działki skarżącego (rów w trakcie oględzin nie był wypełniony wodą), co - jak dalej stwierdził - mogło spowodować zmianę stosunków wodnych w bezpośrednim sąsiedztwie tego rowu i wpływać na odpływ wody. Uznał, że częściowe zakopanie rowu wyeliminuje skutki negatywnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie.

Na skutek odwołania K. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium uznało, iż zgromadzony w sprawie materiał nie pozwala na ustalenie czy rzeczywiście w wyniku wykopania rowu doszło do naruszenia stosunków wodnych. Ponadto podkreśliło, iż Wójt Gminy H nie przeprowadził w sposób właściwy postępowania dowodowego, nie rozważył dopuszczenia dowodu z zeznań świadków, a nawet dowodu z opinii biegłego.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji zlecił biegłemu sporządzenie opinii i uwzględniając tę opinię wydał decyzję o odmowie nakazania zasypania rowu na działce nr 257 położonej w Ł., której właścicielem jest K. S.

W uzasadnieniu powołał się na dowód w postaci opinii biegłego Ministra Ochrony Środowiska ZNiL w zakresie postępowania wodnoprawnego i rzeczoznawcy NOT w zakresie melioracji wodnych mgr inż. Franciszka Z. Przytaczając treść tej opinii stwierdził, że wykopanie rowu na działce nr 257 w Ł. z ujściem do jeziora "Kacapka" nie spowodowało zmiany stanu wód, a w żadnym wypadku pogorszenia stosunków wodnych na działce nr 12 K. S. i szkody dla jeziora "Kacapka", ani też nie spowodowało zmiany kierunku spływu wód.

Organ odwoławczy przeprowadził rozprawę, o której powiadomił strony i biegłego. Jednakże z uwagi na niestawiennictwo biegłego zlecił mu pisemne ustosunkowanie się do zarzutów K. S. podniesionych w postępowaniu odwoławczym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu powołało treść art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005r., Nr 239, poz.2019 ze zm.), dokonało analizy opinii biegłego, oceniając, że nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych oraz wniosków zawartych w przedmiotowej opinii, a także formalnych podstaw do nieuwzględnienia jej jako dowodu w sprawie. Wręcz przeciwnie, stanowi ona istotny element postępowania dowodowego, bowiem sporządzona została przez osobę posiadającą wiedzę fachową, funkcjonującą poza budzącym emocje sporem sąsiedzkim. Opinia ta została wystawiona i podpisana przez uprawnioną osobę, zawiera jednoznacznie określony cel, dla którego została przeprowadzona - zgodny z przedmiotem prowadzonego postępowania - dołączono do niej dokumentację fotograficzną i kartograficzną, a problem sporu wodnoprawnego został nakreślony wszechstronnie, z uwzględnieniem problemów hydrologicznych i ekologicznych terenu. Kolegium zauważa, że wywód przeprowadzony został logicznie, a konkluzja opinii nie jest sprzeczna z uzasadnieniem. Opinia zawiera jednoznaczne stwierdzenie, że w wyniku wykopania rowu stosunki wodne na spornym terenie nie zostały naruszone. Waloru dowodowego nie traci ta opinia z powodu faktu, że skarżący niż został powiadomiony o terminach pobytu biegłego w terenie. Uczestniczył on jednak we wcześniej prowadzonych oględzinach i - jak wynika z treści odwołania - dowiedział się o terminie pobytu biegłego i był w pobliżu.

Skarżący został zapoznany w I instancji z aktami sprawy, w szczególności z projektem decyzji oraz opinią biegłego i został poinformowany o możliwości wniesienia uwag.

Biegły ustosunkował się do zarzutów dotyczących wydanej opinii, skarżący zapoznał się z odpowiedzią biegłego i przedłożył na piśmie dodatkowe uwagi.

Reasumując Kolegium stwierdziło, że w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki z art. 29 ust. 3 ustawy- Prawo wodne, gdyż wykonanie (odtworzenie) przez K. S. rowu na działce nr 257 nie wywołało zmiany stanu wody na gruncie i nie stało się to ze szkodą dla gruntów sąsiednich – działki nr 12 K. S. Wobec tego należało odmówić nakazania przywrócenia tego gruntu do stanu poprzedniego.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący K. S. podnosi, że nie zgadza się z decyzją oraz opinią biegłego. Podkreśla, że jego działka jest zalewana systematycznie od czasu wykopania rowu na działce nr 257, zaś nigdy wcześniej rowu tam nie było.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r – Prawo wodne (Dz.U. z 2005r., Nr 239, poz.2019 ze zm.) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej nie może:

1)zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiedzkich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiedzkie.

Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 2)

Natomiast w myśl art. 29 ust. 3 ustawy, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

A zatem z przytoczonego wyżej ust. 3 art. 29 ustawy wynika, że wydanie decyzji w tym trybie możliwe jest jedynie w przypadku kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: stwierdzenia wystąpienia zmiany stanu wody na gruntach, ustalenia, iż spowodował to właściciel gruntu sąsiedniego oraz istnienia szkodliwego wpływu tej zmiany na grunty sąsiednie.

W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, iż K. S. - właściciel działki nr 257 wykopał rów w odległości kilkudziesięciu metrów prostopadle do granicy działki nr 12 będącej własnością skarżącego.

Z uwagi jednak na to, że stwierdzenie czy wykopanie rowu doprowadziło do zmiany stanu wody na gruncie i czy istnieje szkodliwy wpływ tej zmiany na grunty skarżącego – wymaga wiadomości specjalnych, organ orzekający zwrócił się do biegłego o wydanie opinii z zakresu postępowania wodnoprawnego.

Opinię taką sporządził mgr inż. Franciszek Z. – biegły Ministra Ochrony Środowiska ZNiL w zakresie postępowania wodnoprawnego i rzeczoznawca NOT w zakresie melioracji wodnych. Uprawnienia biegłego potwierdzone zostały świadectwem Ministra Ochrony Środowiska ZNiL Nr 1351 wydanym 31 stycznia 1978r., dołączonym do opinii.

Biegły dokonał oględzin, sporządził dokumentację fotograficzną. Do opinii dołączono także mapę ewidencyjną, uchwałę Nr XXXIV/237/2002 Rady Gminy Horodło z dnia 30 września 2002r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania Gminy H. i wyciąg z tego planu.

Z opinii wynika, że teren, na którym znajdują się sporne działki należy do zlewni jeziora "Kacapka" i wszystkie wody opadowe z przyległych gruntów rolnych spływają do tego jeziora. Biegły przeprowadził szczegółową analizę tego terenu i w konkluzji opinii stwierdził, że wykonanie rowu na działce nr 257 przez K. S. po śladzie dawnego rowu nie spowodowało zmiany stanu wody, a w żadnym wypadku pogorszenia stosunków wodnych na działce nr 12 należącej do skarżącego, ani też nie spowodowało zmiany kierunku spływu wód. Zalewanie lub podtapianie działki nr 12 wodami okresowo spływającymi z działki nr 257 jest w ocenie biegłego niemożliwe, gdyż teren działki nr 12 jest wyniesiony ponad dno istniejącego rowu (na granicy działki nr 12, zarośniętej obecnie drzewami, krzewami i szuwarami) i ponad teren działki nr 257.

Organ orzekający poddał analizie zgromadzone w sprawie dowody, a w szczególności obszernie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do omawianej wyżej opinii biegłego. Oceny tej dokonał zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 kpa, który stanowi, iż "organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego.

W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w swobodę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że:

1) należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania;

2) materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie;

3) ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy;

4) rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2004, s.403-404)

Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważenia dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy rozważył całość materiału dowodowego zebranego w sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do wszystkich, zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń. Umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się w przedmiocie dowodów, zaś w związku ze zgłoszeniem przez skarżącego zarzutów do opinii biegłego, zobowiązał biegłego do ustosunkowania się do tych zarzutów na piśmie.

Skarżący w toku postępowania był powiadomiony o dowodach przeprowadzonych przez organy orzekające w tej sprawie, uczestniczył w oględzinach. Był także pouczony o możliwości zgłoszenia dowodów i składania wyjaśnień.

Bezzasadny jest zatem zarzut skarżącego, iż nie został powiadomiony przez biegłego o dokonanych przez niego oględzinach. Nie są to bowiem oględziny, o których stanowi art. 85 § 1 kpa (ponieważ takie przeprowadził organ, powiadamiając o nich strony), lecz jedna z czynności przygotowawczych biegłego przed sporządzeniem opinii.

Ubocznie podkreślić należy, że mimo błędnego zatytułowania opinii ("opinia prawna...") biegły mgr inż. Franciszek Z. prawidłowo wypowiedział się w opinii odnośnie stanu faktycznego, a więc stosunków wodnych na działkach skarżącego i uczestnika.

Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), orzekł jak w wyroku.