Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1421/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art 100 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. sprawy ze skargi N. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz strony skarżącej N. O. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej także "Szef Urzędu"), po rozpatrzeniu odwołania N. O. (dalej "skarżącego" albo "cudzoziemca"), reprezentowanego przez adw. J. J., od decyzji Wojewody [...] (dalej także "Wojewody") z dnia [...] października 2015 r. nr [...], orzekającej o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, utrzymał decyzję Szefa Urzędu w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] marca 2016 r. przedstawia się w sposób następujący:

1. W dniu 21 kwietnia 2015 r. skarżący wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, powołując się wyłącznie na okoliczność pozostawania z związku małżeńskim z obywatelką polską - panią B. O., z domu B., urodzoną w dniu w [...] września 1979 r.

2. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Wojewoda orzekł o odmowie udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz.1650 oraz Dz. U. z 2014 r. poz, 463 z późn. zm.), dalej także "ustawy". Uzasadniając wydane orzeczenie, Wojewoda wskazał w szczególności, że sam fakt zawarcia przez cudzoziemca związku małżeńskiego z obywatelem polskim nie jest wystarczającą przesłanką do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. W świetle obowiązujących uregulowań prawnych, tj. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz wypowiedzi doktryny małżeństwo jest szczególną instytucją prawną, na którą składają się zasadniczo trzy rodzaje więzi: psychiczna, fizyczna i ekonomiczna. Związek skarżącego odbiega od tego modelu, albowiem skarżący wprawdzie pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską, niemniej małżonkowie nie prowadzą oni wspólnego gospodarstwa domowego. Jak zaznaczyła żona skarżącego, jedynym powodem dla którego nie złożyła ona pozwu o rozwód, są kwestie finansowe. W tym stanie faktycznym brak jest podstaw do udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy.

3. W dniu 24 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Szefa Urzędu (za pośrednictwem Wojewody) odwołanie od decyzji Wojewody z dnia [...] października 2015 r., podnosząc w szczególności, co następuje:

- postępowanie dowodowe nie wykazało, aby małżeństwo cudzoziemca zostało zawarte w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, przyczyną zaistniałej sytuacji jest przejściowy kryzys małżeński - a nie intencja obejścia przepisów ustawy;

- w sprawie zostały zatem naruszone przepisy ustawy o cudzoziemcach, gdyż podstawą odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy może być wyłącznie ustalenie, iż związek małżeński został zawarty wyłącznie celem obejścia przepisów ustawy, a nie fakt, iż małżeństwo przechodzi obecnie takie, czy inne trudności;

- organ powinien uwzględnić art. 18 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997r., Nr 78, poz, 483, sprostowanie Dz. U. z 2001 r., Nr 28, poz. 319), zgodnie z którym małżeństwo, jako związek kobiety i mężczyzny znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej; skarżona decyzja zmierza bezpośrednio rozbicia przechodzącego trudności małżeństwa i rodziny, co w świetle standardów konstytucyjnych należy uznać za szczególnie naganne;

- obecnie żadne z małżonków nie wystąpiło z pozwem o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, a skarżący dostrzega możliwości zażegnania obecnego kryzysu małżeńskiego;

- organ bezkrytycznie ocenił zeznania żony skarżącego, które pozostają w sprzeczności z treścią wywiadów środowiskowych; małżonka skarżącego przedstawia sytuację rodzinną stron w sposób dla niej korzystny na potrzeby ewentualnego, definitywnego rozstania małżonków.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Szef Urzędu rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody z dnia [...] października 2015 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Szef Urzędu wskazał w szczególności, co następuje:

1. Wydając niniejszą decyzję organ odwoławczy uwzględnił materiał dowodowy zgromadzony w toku równolegle prowadzonych na wniosek skarżącego postępowań o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i zezwolenia na pobyt stały.

2. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że: (-) w dniu [...] października 2010 r. skarżący zawarł na terytorium [...] małżeństwo z obywatelką polską, (-) na terytorium Polski skarżący przebywa legalnie od 2012 r. na podstawie kolejno wizy Schengen oraz zezwoleń na pobyt na czas oznaczony (tj. decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], obowiązującej do dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2013 r., obowiązującej do dnia [...] kwietnia 2015 r.), (-) stosownie do art.507 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r. ostatnie z udzielonych skarżącemu zezwoleń na czas oznaczony stało się z dniem wejścia w życie nowej ustawy, tj. z dniem 1 maja 2014 r., zezwoleniem na pobyt czasowy, zachowując swoją ważność przez okres, na który zostało wydane (tj. do dnia [...] kwietnia 2015 r.), (-) w ostatnim dniu ważności w/w zezwolenia strona wystąpiła do Wojewody z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały.

3. Stosownie do postanowień art.98 ust.1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art.187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 158 ust.1 pkt 1 w/w ustawy zezwolenia im pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 169 ust. 1 ustawy w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 158 ust. 1 pkt 1 lub art. 159 ust. 3 pkt 1, organ, który prowadzi to postępowanie, ustala, czy związek małżeński został zawarty wceiu obejścia niniejszej ustawy.

Art.169 ust.2 ustawy stanowi, że w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, w szczególności ustala się, czy okoliczności sprawy wskazują na to, że:

1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynikało to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub danej grupie społecznej;

2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa;

3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie lub nie prowadzą, wspólnego gospodarstwa domowego;

4) małżonkowie nie spotkali się przed zawarciem małżeństwa.;

5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga;

6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności ich dotyczących;

7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już pozorne małżeństwa.

Art. 98 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że zezwolenia na pobyt czasowy udziela się na okres niezbędny do realizacji celu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie dłuższy jednak niż 3 lata.

Zgodnie z art.100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

4. Swój wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżący uzasadnił wyłącznie okolicznością pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską. Dopuszczalność pozytywnego rozpatrzenia tego wniosku należało rozpatrzeć w świetle ustalonego poniżej stanu faktycznego:

4.1. Zainteresowany w formularzu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy podał, jako aktualne miejsce pobytu adres: ul. B. [...], W.. Wywiad środowiskowy, przeprowadzony pod tym adresem w dniu [...] czerwca 2015 r. nie potwierdził wspólnego zamieszkiwania małżonków (k. 30-33). Jedna z rozpytanych osób rozpoznała małżonków na okazanej jej fotografii, stwierdzając, iż pod w/w adresem obecnie zamieszkuje jedynie małżonka skarżącego (wynajmująca mieszkanie), zamieszkuje ona pod w/w adresem sama, nie posiada ona dzieci, natomiast skarżący pojawia się sporadycznie, nie mieszka tam (w/w informacje co do zamieszkiwania pod w/w adresem jedynie małżonki skarżącego pozostają w sprzeczności z pozostałymi dowodami w sprawie, w szczególności z zeznaniami małżonków). Inna z rozpytanych osób z kolei rozpoznała jedynie skarżącego, stwierdzając, że widziała go tydzień temu jak szedł z kobietą pochodzenia polskiego, wynosił śmieci do kontenera obok bloku, po czym nie wrócił z nią do mieszkania, nie potwierdziła jednocześnie jego zamieszkiwania pod w/w adresem wskazując, że mógł on tu mieszkać kiedyś, gdyż widziała osoby podobne do niego;

4.2. W dniu [...] lipca 2015 r. skarżący stawił się na wezwanie przed organem I instancji. Cudzoziemiec oświadczył, że obecnie mieszka sam, albowiem pokłócił się z żoną, jak też wniósł o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania (k. 34);

4.3. W dniu [...] sierpnia 2015 r. w prowadzonym równocześnie postępowaniu o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt stały, zainteresowany złożył zeznania na okoliczność pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską. Skarżący zeznał, że nie mieszka z żoną, która zamieszkuje obecnie przy ul. H. [...] w [...], mieszkali tam wspólnie, on - na prośbę żony wyprowadził się z tego mieszkania w dniu 11 sierpnia 2014 r., od lego czasu widują się z żoną - czasem co 2 tygodnie, czasem co miesiąc, ciężko to określić, częściej rozmawiają telefonicznie, nie rozmawiali na temat rozwodu i żadne z nich nie złożyło pozwu rozwodowego, jego intencją jest uratowanie ich małżeństwa, od czasu wyprowadzenia się od żony nie był u niej w mieszkaniu, żona też nie była nigdy u niego w mieszkaniu. Skarżący zeznał, że jego żona mieszka przy ul. H., ze swoją córką i matką, jest to kawalerka, kiedy on tam mieszkał z żoną głównym problemem były relacje z jego teściową, która we wszystko ingerowała, pomimo jego próśb żona nie chciała się przeprowadzić, chciała żeby dziecko było blisko babci, powodem też była bliskość szkoły, nie wie dlaczego żona chciała, aby się wyprowadził od niej, pomimo jego próśb nie powiedziała mu powodu, on wie, że matka żony kontroluje ich małżeństwo;

4.4. W dniu [...] sierpnia 2015 r. funkcjonariusze Straży Granicznej przeprowadzili wywiad środowiskowy pod deklarowanym przez skarżącego adresem zamieszkania jego żony: przy ul. H. w [...]. Wywiad ten potwierdził zamieszkiwanie pod w/w adresem żony skarżącego, jej córki i matki. Skarżący został również rozpoznany przez rozpytaną osobę, która jednocześnie stwierdziła, iż od pół roku go nie widuje. Druga z rozpytanych osób stwierdziła, że nie zna sąsiadów z uwagi na krótki okres zamieszkiwania w sąsiedztwie (miesiąc);

4.5. W dniu 18 września 2015 r. zeznania w sprawie złożyła małżonka skarżącego, która potwierdziła, że zamieszkuje pod adresem: ul. H. [...] w [...]. Przesłuchiwana zeznała, że mąż informował ją o dwóch przesłuchaniach, jednak ponieważ nie żyją razem pomyślała, że jej to już nie dotyczy. Zeznała, że ze skarżącym nie żyją razem od dnia 15 sierpnia 2014 r. Mąż wyprowadził się wtedy z domu na jej prośbę, nie wie gdzie się wyprowadził, już miesiąc wcześniej prosiła go, żeby poszukał sobie innego mieszkania, powodem było to, że zbyt mało dokładał się do kosztów zamieszkania (400 PLN miesięcznie, a sam koszt najmu to 1.400 PLN), posiadał wtedy stałą pracę, w restauracji i nie wiedziała co robi z pozostałymi dochodami, mieszkali wtedy we trójkę - z jej córką- z poprzedniego związku, mąż zaakceptował jej córkę l liczył się z tym, że koszty utrzymania będą wyższe, mąż ma inny zupełnie tok myślenia, całkiem inne poglądy na życie. Przesłuchiwana zeznała, że po wyprowadzeniu się od niej w sierpniu 2014 r. skarżący po raz pierwszy odezwał się do niej dopiero, kiedy było wezwanie na przesłuchanie, poinformował ją o tym, przez cały rok nie próbował się z nią kontaktować. Małżonka skarżącego oświadczyła, że chciała się rozwieść z mężem, ale chciała, żeby po połowie partycypowali w kosztach rozwodu, jej nie stać na pokrycie całych kosztów, rozwód zaproponowała mu już w 2014 r., kiedy się wyprowadzał, nie widzi ona szans na uratowanie małżeństwa, zbyt długo żyją osobno, mąż miał cały rok, aby się do niej odezwać, ale nie zrobił tego, nie jest prawdą, że spotykają się i rozmawiają "telefonicznie, były jedynie dwie rozmowy telefoniczne w sprawie przesłuchania i przypadkowe spotkanie w metrze i w parku, nie było umówionych spotkań. Przesłuchiwana zeznała również, iż kiedy mieszkali razem, jej matka z nimi nie mieszkała, nie wtrącała się też w ich małżeństwo, akceptowała męża, kiedy zawierali małżeństwo kochali się i to było powodem ślubu, mąż jest dobrym człowiekiem i nic do niego nie ma, jest uczynny, sumienny, ale ma swoje poglądy, przez które nie może z nim być, ma inny styl życia, życzy mu, żeby mu się udało tu zostać, jej będzie łatwiej wziąć rozwód;

5. Przeprowadzone w sprawie czynności dowodowe wskazują, iż w sprawie wystąpiły okoliczności z art. 169 ust. 2 pkt 2, 3 i 6 ustawy o cudzoziemcach. Małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa, od sierpnia 2014 r. nie zamieszkują wspólnie i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto małżonkowie składając zeznania nie byli zgodni co do okoliczności utrzymywania kontaktów od czasu wyprowadzenia się przez skarżącego i powodów dla których żona skarżącego chciała, aby mąż się od niej wyprowadził. Pomimo wystąpienia w sprawie w/w okoliczności w ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy nie jest wystarczający do stwierdzenia, iż wyłącznym celem zawartego przez skarżącego małżeństwa z obywatelką polską było obejście przepisów ustawy o cudzoziemcach. Również organ I instancji nie stwierdził w sprawie przesłanki z art.165 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którą poza przypadkami, o których mowa wart. 100 ust. 1 pkt 1 - 5, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny - obywatela Rzeczypospolitej Polskiej - w przypadku cudzoziemca pozostającego w związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.

6. Jednocześnie materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, iż okoliczność pozostawania przez cudzoziemca w związku małżeńskim z obywatelką polską w obecnym stanie faktycznym, ustalonym w oparciu o przeprowadzone dowody nie uzasadnia jego zamieszkiwania w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Zawarta w art. 98 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ogólna zasada udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy nakłada na organ obowiązek ustalenia, czy okoliczność, która jest podstawą ubiegania się przez cudzoziemca o udzielenie tego zezwolenia uzasadnia jego pobyt na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Przenosząc w/w warunek zawarty w art.98 ust.1 ustawy o cudzoziemcach na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż sama okoliczność pozostawania przez cudzoziemca w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie jest wystarczająca do udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art.158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Okoliczność pozostawania przez cudzoziemca w związku małżeńskim z obywatelem polskim musi po pierwsze uzasadniać jego pobyt w Polsce, a po drugie musi uzasadniać ten pobyt przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Celem zezwolenia na pobyt czasowy udzielanego w trybie art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach jest umożliwienie cudzoziemcowi pobytu na terytorium Polski i prowadzenia tu życia rodzinnego z małżonkiem posiadającym polskie obywatelstwo, co do zasady zamieszkującym na terytorium Polski.

Skarżący nie wykazał, aby okoliczność pozostawania przez niego w związku małżeńskim z obywatelką polską obecnie uzasadniała jego pobyt w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

W myśl art.23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 z późn. zm.) małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. W myśl przywołanego przepisu instytucja małżeństwa nie sprowadza się wyłącznie do związku o charakterze emocjonalnym, lecz jest także związana z realnym współdziałaniem małżonków w życiu codziennym, w tym w pożyciu.

Tymczasem, jak wynika z przeprowadzonych dowodów małżonkowie od sierpnia 2014 r. nie zamieszkują wspólnie i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, pomimo braku formalnych przeszkód, aby wspólnie zamieszkiwać i prowadzić wspólne życie. Z akt sprawy wynika, iż w sierpniu 2014 r. skarżący wyprowadził się od małżonki na jej prośbę, od tego czasu małżonkowie nie odwiedzali się wzajemnie w swoich miejscach zamieszkania, pomimo, iż oboje zamieszkują w Warszawie, a małżonka skarżącego nie chce i nie widzi szans na odnowienie relacji małżeńskiej. Jej zamiarem jest uzyskanie rozwodu. Powyższa sytuacja trwa stosunkowo długo (od ponad 1,5 roku), a materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż w dającej się przewidzieć przyszłości mogłaby ona ulec zmianie.

Uwzględniając treść odwołania należy wyjaśnić, iż powyższe istotne okoliczności faktyczny zostały ustalone w oparciu o pozostające ze sobą w zgodzie w w/w zakresie zeznania obojga małżonków.

Udzielenie stronie wnioskowanego zezwolenia w obecnym stanie faktycznym stałoby w sprzeczności z ratio legis instytucji udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy. Materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż w przyjęcia, iż w przypadku udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia małżonkowie zamieszkaliby wspólnie i pozostawali w relacji małżeńskiej, a także wypełniali obowiązki wynikające z założenia rodziny.

Powyższe okoliczności uzasadniają wniosek, iż w sprawie zachodzi przesłanka z art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, gdyż okoliczność pozostawania przez skarżącego w związku małżeńskim z obywatelką polską, będąca podstawą ubiegania się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, nie uzasadnia w obecnym stanie faktycznym pobytu skarżącego na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Okoliczność, iż uprzednio cudzoziemcowi dwukrotnie zostały udzielone przez Wojewodę [...] zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53 ust, 1 pkt 6 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach nie przesądza o konieczności udzielenia stronie kolejnego zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na okoliczność pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską, niezależnie od istotnej zmiany stanu faktycznego, polegającej na tym, iż małżonkowie od połowy sierpnia 2014 r. nie zamieszkują wspólnie i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Należy jeszcze raz podkreślić, iż ustawodawca formułując wymóg zawarty w art. 98 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nałożył na organ rozpatrujący sprawę o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art. 158 ust. ] ustawy obowiązek każdorazowego badania, czy na dzień wydania decyzji w sprawie okoliczność pozostawania przez cudzoziemca w związku małżeńskim z obywatelem polskim uzasadnia jego pobyt w Polce przez okres dłuższy niż 3 miesiące. To, iż w przeszłości cudzoziemcowi zostało udzielone zezwolenie na pobyt czasowy (zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony) z uwagi na okoliczność pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie przesądza automatycznie o konieczności udzielenia mu również kolejnych zezwoleń na pobyt czasowy w tym trybie, gdyż mogą ulec zmianie istotne okoliczności faktyczne, np. małżonkowie mogą nie pozostawać już w faktycznej relacji małżeńskiej, mogą ulec zmianie plany małżonków na przyszłość co do zamiaru prowadzenia w Polsce życia rodzinnego, etc.

Stwierdzenie, że w sprawie zachodzi przesłanka z art.100 ust.1 pkt 1 w związku z art. 98 w związku z art. 158 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach obliguje organ rozpatrujący sprawę do odmowy udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 100 ust. 1 pkt w/w ustawy ("cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy...") podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Wobec powyższego wynikająca z art.7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony, doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130 - 131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA. z dnia. 25 lutego 2002r., II SA 3126/00, lex nr 81779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006r" 11 OSK 297/06; niepubl.).

7. Niniejsza decyzja nie narusza art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r., jak również art. 18 i 37 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483, sprostowanie Dz. U. z 2001 r., Nr 28, poz. 319). Zgodnie z art. 18 Konstytucji małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto art. 37 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa, w tym przypadku ustawa o cudzoziemcach, która nie ustanawia konieczności udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach małżonkowi obywatela polskiego niezależnie od tego, czy spełnia on wymóg określony w art. 98 ust. 1 ustawy, tj. czy małżeństwo uzasadnia jego pobyt na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

W kontekście art. 8 powołanej Konwencji i art. 18 Konstytucji należy również wskazać, iż skutkiem niniejszej decyzji nie jest pozbawienie strony możliwości prowadzenia życia rodzinnego z obywatelką polską. Niniejsze rozstrzygniecie jest bowiem konsekwencją tego, iż od sierpnia 2014 r. małżonkowie nie zamieszkują wspólnie i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Jak wynika z zeznań małżonki skarżącego, nie zamierza ona podjąć na nowo życia rodzinnego ze skarżącym. Nie można zatem mówić, iż odmowa udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy naruszy jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w sytuacji w której strona nie prowadzi już życia rodzinnego z żoną od ponad 1,5 roku, gdyż małżonkowie nie zamieszkują wspólnie i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a ponadto ze strony małżonki skarżącego brak jest zamiaru nawiązania na nowo, zacieśnienia relacji małżeńskiej, jednocześnie mając na uwadze treść odwołania należy wskazać, iż strona nie jest pozbawiona prawa aplikowania w przyszłości o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art.159 ust. 1 pkt 1 ustawy w przypadku zmiany istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.

IV. Pismem z dnia 4 maja 2016 r. skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu z dnia [...] marca 2016 r., zarzucając temu orzeczeniu naruszenie art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 98 i art. 158 ust. 1 pkt. 1 Ustawy o cudzoziemcach, polegające na błędnym uznaniu iż przechodzące kryzys małżeństwo z obywatelką polską nie stanowi okoliczności uzasadniającej pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

(-) Zaskarżoną decyzję oparto na błędnym ustaleniu, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy pozostawanie przez skarżącego w związku małżeńskim z obywatelką polską, nie uzasadnia jego zamieszkiwania w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące z racji rozpadu małżeństwa tychże osób;

(-) Należy stanowczo podkreślić iż do chwili obecnej żadne z małżonków nie wystąpiło o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód. Jednocześnie przeprowadzone w toku postępowania dowody nie pozwalają na ustalenie jakoby przedmiotowe małżeństwo zostało zawarte celem obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach;

(-) Faktem jest, iż w chwili obecnej małżonkowie nie zamieszkują razem, co jest jednakże wynikiem kryzysu małżeńskiego, nie zaś dowodem na dążenie do obejścia przepisów ustawy. Cudzoziemiec widzi jeszcze możliwość zażegnania obecnego kryzysu małżeńskiego. Fakt ten stanowi sam w sobie uzasadnienie dla pobytu w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące;

(-) Zgodnie z art.18 Konstytucji małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, (..) znajduje się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Organy władzy publicznej, w tym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, winny natomiast zgodnie z art. 18 Konstytucji stać na straży trwałości małżeństwa i dobra rodziny, a nie wpływać swoimi błędnymi decyzjami na ich przedwczesny rozpad. Długotrwałe prowadzenie postępowania stanowi wyczekiwanie organu na rozwód, lub nawet formę nacisku zmierzającą do skłonienia któregoś z małżonków doi złożenia pozwu o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód. Zaskarżona decyzja dotycząca małżonków zmierza do rozbicia, przechodzącego trudności małżeństwa i rodziny, co w świetle standardów konstytucyjnych należy uznać za szczególnie niepożądane.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art.100 ust.1 pkt 1 w związku z art.98 i art.158 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach poprzez wadliwe zastosowanie, prowadzące do nieprawidłowego przyjęcia przez organy, że w niniejszej sprawie wystąpiły przewidziane w art.100 ust.1 pkt 1 przepisie ogólne przesłanki, obligujące organ administracji do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na pobyt czasowy w sytuacji, w której w rzeczywistości wymienione w art.100 ust.1 pkt 1 ustawy przeszkody do udzielenia stosownego zezwolenia, nie wystąpiły.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. orzekł w drugiej instancji Szef Urzędu było rozstrzygnięcie, czy skarżący spełnia ustawowe warunki do uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony na podstawie art.158 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, tj. z racji pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską. W ocenie organów obu instancji wniosek skarżącego należało załatwić na podstawie art.100 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach odmownie, albowiem pomimo tego, iż skarżący spełnia warunek, o którym mowa w art.158 ust.1 pkt 1 ustawy, tj. istotnie pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską, to jednocześnie nie spełnia warunku z art.98 ust.1 ustawy, tj. okoliczności, które są podstawą ubiegania się przez skarżącego o stosowne zezwolenie (tj. trwający związek małżeński z obywatelką polską) nie uzasadnia pobytu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Wywiedziony przez organ brak powiązania pomiędzy istnieniem związku małżeńskiego skarżącego i obywatelki polskiej a potrzebą przebywania przez skarżącego na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące miałby wynikać z faktu trwałego ustania więzi pomiędzy małżonkami, przejawiającego się w szczególności brakiem wspólnego zamieszkiwania i nieprowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. Zdaniem Sądu ocenę powyższą uznać należy za zbyt daleko idącą, w konsekwencji czego odmowne załatwienie wniosku skarżącego należy uznać za wadliwe.

2. Instytucję zezwolenia na pobyt czasowy regulują przepisy Działu V ustawy o cudzoziemcach (Rozdziały 1 – 11), obejmujące:

- przepisy o charakterze ogólnym (Rozdział 1 "Część ogólna"), tj. przepisy wspólne dla wszystkich poszczególnych rodzajów zezwoleń na pobyt czasowy, wyodrębnionych w Rozdziałach 2 – 11 Działu (wyodrębnionych wg kryterium celu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dla realizacji którego cudzoziemiec ubiega się o zezwolenie);

- wskazane wyżej przepisy szczegółowe, regulujące udzielanie cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy dla realizacji na terytorium RP konkretnych, stypizowanych przez ustawodawcę celów (wymienione wcześniej Rozdziały 2 – 11 Działu).

W kontekście niniejszej sprawy przywołać należy następujące przepisy o charakterze ogólnym:

- (art.98 ust.1 i 2 ustawy) - Zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące (ust.1). Zezwolenia na pobyt czasowy udziela się na okres niezbędny do realizacji celu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie dłuższy jednak niż 3 lata (ust.2);

- (art.100 ust.1 pkt 1 ustawy) - Udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące;

- (art.101 ustawy) Zezwolenie na pobyt czasowy cofa się cudzoziemcowi, gdy:

1) ustał cel pobytu, który był powodem udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, lub

2) przestał on spełniać wymogi udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu, lub

3) wystąpiła przynajmniej jedna z okoliczności, o których mowa w art. 100 ust.1 pkt 2 lub 4-8.

Przepisy Rozdziału 8 Działu V ustawy regulują kwestię udzielania zezwoleń na pobyt czasowy dla członków rodzin obywateli Rzeczypospolitej Polskiej oraz członków rodzin cudzoziemców. W kontekście przedmiotu niniejszej sprawy przywołać należy następujące uregulowania powołanego Rozdziału:

- (art. 158 ust.1 pkt 1 ustawy) - Zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, gdy pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej;

- (art. 165 ust.1 pkt 1 ustawy) Poza przypadkami, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 1-5, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy -

dla członka rodziny - obywatela Rzeczypospolitej Polskiej - w przypadku cudzoziemca pozostającego w związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, gdy związek małżeński został zawarty w celu obejścia niniejszej ustawy.

- (art. 166 ust.1 pkt 1 ustawy) W przypadkach, o których mowa w art. 101 ust. 1 pkt 1 lub 2, lub gdy wystąpiła przynajmniej jedna z okoliczności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2, 4 lub 5, cudzoziemcowi cofa się zezwolenie na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej udzielone cudzoziemcowi pozostającemu w związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej;

- (art. 169 ust. 1 ustawy) – W postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 158 ust. 1 pkt 1 lub art. 159 ust. 3 pkt 1, organ, który prowadzi to postępowanie, ustala, czy związek małżeński został zawarty w celu obejścia niniejszej ustawy;

- (art.169 ust.2 ustawy) – W postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, w szczególności ustala się, czy okoliczności sprawy wskazują na to, że:

1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynikało to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub danej grupie społecznej;

2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa;

3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie lub nie prowadzą, wspólnego gospodarstwa domowego;

4) małżonkowie nie spotkali się przed zawarciem małżeństwa.;

5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga;

6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności ich dotyczących;

7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już pozorne małżeństwa.

3. Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, co następuje:

(-) Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje brak przesłanek do odmowy udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia na podstawie art.165 ust.1 pkt 1 ustawy, tj. w następstwie ewentualnego zawarcia przez skarżącego związku małżeńskiego z obywatelką polską w celu obejścia ustawy. Jak bowiem zasadnie stwierdziły organy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na formułowanie tego rodzaju wniosków;

(-) Poza sporem pozostaje również ta okoliczność, że skarżący spełnia warunek do uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy, przewidziany w art. 158 ust.1 pkt 1 ustawy, tj. pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską (nieprzerwanie od 2010 r.);

(-) Orzekające w niniejszej sprawie organy wywiodły istnienie podstawy do odmownego załatwienia wniosku skarżącego z art.100 ust.1 pkt 1 w związku z art.98 ust.1 ustawy, przyjmując że są uprawnione do oceny, czy okoliczności, które są podstawą ubiegania się przez skarżącego o zezwolenie (tj. pozostawawnie w związku małżeńskim z obywatelką polską), uzasadniają pobyt skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W ocenie organów przesłanka, o której mowa powyżej (tj. konieczność istnienia powiązania powiązania pomiędzy pozostawaniem przez cudzozimaca w związku małżeńskim z obywatelem polskim a potrzebą przebywania przez cudzozimca na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące), faktycznie w odniesieniu do skarżącego nie zachodzi, albowiem pomimo formalnego pozostawania przez skarżącego w związku małżeńskim z obywatelką polską, małżonkowie nie pozostają we wspólnym pożyciu od sierpnia 2014 r., nie prowadząc od tego czasu wspólnego gospodarstwa domowego. W rezultacie, w ocenie organów udzielenie skarżącemu wnioskowanego zezwolenia nie służyłoby realizacji celu, będącego podstawą ubiegania się o to zezwolenie (przez który to cel należałoby rozumieć wypełnianie praw i obowiązków, wynikających z pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską), a celom innym;

(-) Podzielić należy zarzuty skargi, że w świetle takich istotnych okoliczności rozpatrywanej sprawy, jak: (-) niepodjęcie dotąd przez żadnego z małżonków kroków prawnych, zmierzających do rozwiązania zawartego przez nich małżeństwa, (-) relatywnie niedługi okres braku wspólnego zamieszkiwania (tj. od sierpnia 2014 r.); (-) wiażący się ze wskazaną wyżej krótkotrwałością zaprzestania wspólnego zamieszkiwania brak możliwości kategorycznego wykluczenia, że sytuacja, w jakiej znalazło się małżeństwo skarżącego, ma charakter jedynie przejściowego kryzysu, nie jest natomiast dowodem na trwały i nieodwracalny rozkład związku, nie rokujący nadziei na poprawę stosunków pomiędzy małżonkami i powrót do prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego (zważywszy na deklaracje samego skarżącego) - odmowa udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia na podtawie art.100 ust.1 pkt 1 ustawy nie znajduje uzasadnienia.

4. W świetle powyższych okoliczności uznać należy, że kontrolowane decyzje zapadły z naruszeniem wskazanego na wstępie przepisu prawa materialnego (tj. w szczególności art.100 ust.1 pkt 1 ustawy), które to naruszenie wpłynęło istotnie na wynik sprawy. Z tej racji obie wydane w sprawie decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego.

5. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wojewoda ponownie rozpatrzy wniosek skarżącego o udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, uwzględniając przedstawionbą wyżej ocenę prawną.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i art.200 p.p.s.a.