Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1134/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant Referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania A. K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...]

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] odmówiono A. K. przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko N. K. i przyznano świadczenie wychowawcze na kolejne dziecko I. K. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r.

W dniu 4 stycznia 2019 r. M. K. poinformował organ, że w dniu [...] listopada 2018 r. na czas trwania procesu rozwodowego zawarta zastała ugoda sądowa pomiędzy nim a A. K. o sprawowanie opieki naprzemiennej nad dziećmi.

Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] zmienił decyzję [...] października 2018 r. nr. [...] w ten sposób, że zmienił kwotę świadczenia wychowawczego na dziecko I. K. na okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] września 2019 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W pozostałej części decyzja z dnia [...] października 2018 r. pozostała bez zmian.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. K.

Rozpoznając złożone odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm. dalej zwana "ustawa.) wskazało na przesłanki, których spełnienie jest konieczne do przyznania świadczenia wychowawczego. Następnie uznało, wskazując na przedłożoną przez M. K. ugodę sądowa z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. akt [...] (ugoda uprawomocniła się w dniu [...] grudnia 2018 r.), na istnienie podstaw prawnych do wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2019r. Wskazują na treść przepisu art. 5 ust 2 a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. w odniesieniu do faktycznej treści i sposobu wykonywania prawomocnej ugody sądowej Kolegium uznało, że w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzalnych się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Zatem wykładnia przepisów pozwala na przyznanie świadczenia wychowawczego każdemu z rodziców, w wysokości połowy kwoty świadczenia przysługującego za dany miesiąc w sytuacji porównywalnego zaangażowania obojga rodziców w opiekę nad dziećmi. Powołując się na ugruntowana i jednolitą linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego co do naprzemiennej opieki obojga rodziców wskazało, że pozostawanie dziecka pod taką opieką nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu, prowadzącego dane postępowanie administracyjne, a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu. Oznacza to, że organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie są uprawnione do badania, w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez danego z rodziców. Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że w dniu [...] listopada 2018 r. w sprawie [...] zawarta została ugoda pomiędzy M. K. a A. K., która w pierwszym zdaniu określa, że na czas trwania procesu o rozwód opiekę nad dziećmi naprzemiennie w okresach tygodniowych sprawować będą rodzice, a w dalszej części określa sposób sprawowania tej opieki. Zdaniem organu odwoławczego wykładnia art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. prowadzi do wniosku, że organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał interpretacji przepisów prawa materialnego, dotyczącej pojęcia opieki naprzemiennej i zgodnie z przedłożoną ugodą sądową ustalił kwotę świadczenia wychowawczego do za dany miesiąc tj. [...] zł na dziecko I. K. na okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] września 2019 r. W ocenie organu odwoławczego skoro w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ustawodawca zawarł ścisłą definicję opieki naprzemiennej to należy uznać , że przepis ten musi być wykładany ściśle, a jego rozszerzająca wykładania jest nie uzasadniona.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyła A. K. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1 i 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy.

- rażące naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art 5 ust 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. 2018, poz. 2134) poprzez błędne uznanie, iż pojęcie "orzeczenie sądu" zawarte w niniejszym przepisie jest tożsame z pojęciem "ugody sądowej", a także poprzez błędną wykładnię niniejszego przepisu i uznanie literalnego brzmienia opieki naprzemiennej, bez analizy faktycznego sprawowania pieczy nad dzieckiem;

- art. 4 ust. 1 i 2ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. 2018, poz. 2134) poprzez błędne uznanie, iż M. K. w porównywalnym stopniu przyczynia się do wychowania dziecka, w związku z czym prawo do pobierania świadczenia wychowawczego także mu przysługuje.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej p.p.s.a.) Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. orzekająca o zmianie własnej decyzji z [...] października 2018 r. nr. [...] w ten sposób, że ustalono kwotę świadczenia wychowawczego A. K. na dziecko I. K. na okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] września 2019 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W pozostałej części decyzja pozostała bez zmian.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm. dalej zwana u.p.p.w.d), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2019 r. (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 924).

Kluczową kwestią dla oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej jest to, że ich podstawę materialną stanowił przepis art. 27 ust. 1 u.p.p.w.d., zgodnie z którym właściwy organ może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

Przewidziany w art. 27 ust. 1 u.p.p.w.d. tryb zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej warunkowany jest zmianą sytuacji faktycznej lub prawnej strony. Tryb ten służy bowiem takiej sytuacji, w której w trakcie wypłaty świadczenia wystąpi sytuacja mająca wpływ na przyznane świadczenia. Sąd zauważa, że w sprawie niekwestionowaną okolicznością jest treść ugody z dnia [...] listopada 2018 r., zawartej w sprawie prowadzonej w Sądzie Okręgowym w S. sygn. akt [...]. Z ugody tej wynika, że M. K. i A. K. zgodnie ustalają, że na czas trwania procesu o rozwód, będą sprawować opiekę nad dziećmi naprzemiennie w okresach tygodniowych. Powyższa ugoda uprawomocniła się [...] grudnia 2018 r. Powyższe oznacza, że od daty uprawomocnienia się tego orzeczenia zmieniła się sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że orzekanie o władzy rodzicielskiej, w tym w zakresie opieki naprzemiennej, może odbywać się nie tylko w drodze rozstrzygnięcia zawartego w wyroku rozwodowym, ale może znaleźć uregulowanie w ugodzie, zawartej przez strony przed sądem i przez sąd aprobowanej. Ugoda sądowa wywołuje podwójny skutek - likwiduje spór sądowy i kształtuje na gruncie materialnoprawnym stosunki między stronami - nadaje się do wykonania (stanowi tytuł egzekucyjny (art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c.) i w tym znaczeniu zrównana jest z prawomocnym wyrokiem sądowym. Niezasadne są zatem te zarzuty skargi, które odnoszą się do braku tożsamości ugody sądowej z orzeczeniem sądu.

Niezasadne są też zarzuty odnoszące się nieprawidłowego ustalenia przez organ sposobu sprawowania opieki nad dziećmi. Opieka naprzemienna jest stanem, w którym rodzice rozwiedzeni, żyjący w separacji lub w rozłączeniu, którym przysługuje władza rodzicielska, sprawują opiekę nad wspólnym dzieckiem na przemian, tj. w mniej więcej równych, następujących po sobie okresach. Opiekę naprzemienną cechuje bowiem mniej więcej równy podział obowiązków pomiędzy rodzicami w zakresie sprawowania opieki nad dzieckiem, które zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców (por.: wyrok WSA: w Kielcach z dnia 22 lutego 2017 r. o sygn. akt II SA/Ke 18/17; w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Wa 75/17; w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Wa 121/17; w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 149/17, CBOS). Skład orzekający podziela także stanowisko, że organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie są uprawnione do badania, w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez jego rodziców oraz czy jest ona realizowana zgodnie z zawarta ugodą. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi - jako ściśle powiązane z funkcjonowaniem rodziny - są bowiem sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa cywilnego, a dokładnie tę jego części, którą stanowi prawo rodzinne i opiekuńcze.

Reasumując i odnosząc powyższą charakterystykę prawną i faktyczną do kontrolowanej sprawy należy wskazać, że organy prawidłowo ustaliły, że w sprawie wystąpiła podstawa do weryfikacji ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2018 r. w trybie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Organy obu instancji także słusznie, powołując się na treść art. 5 ust. 2a ustawy u.p.p.w.d. wskazały, że kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy świadczenia, jeżeli dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną, sprawowaną przez rodziców żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.