Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 162/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski, Tomasz Zbrojewski, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 października 2004r. sygn. akt II SA/Wa 1214/04 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego uposażenia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 października 2004 r. sygn. akt II S.A./Wa1214/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego uposażenia , stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organy pierwszej instancji z dnia [...].

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy :

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] decyzją z dnia [...] , wydana na podstawie § 17 ust 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. Nr 62 , poz.729 ze zm.) ustalił nadpłatę dwunastomiesięcznego nienależnie pobranego uposażenia wypłaconego mjr. rez. P. M. w kwocie 10.129, 48 zł i wezwał go do jej zwrotu .

Od decyzji tej strona odwołała się do Ministra Obrony Narodowej , który decyzja z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie . W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał , że z dniem 30 kwietnia 1999 r. mjr. rez. P. M. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy . Na podstawie dokumentów przedstawionych przez jednostkę wojskową zwalniająca stronę , będących podstawą do naliczenia uposażenia dwunastomiesięcznego Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] dokonał w dniu 7 czerwca 1999 r .wypłaty powyższego świadczenia . Jednakże w wyniku kontroli wewnętrznej przeprowadzonej w Wojskowym Biurze Emerytalnym stwierdzono , iż uposażenie to zostało wypłacone nienależnie , gdyż strona złożyła wypowiedzenie w okresie służby obowiązkowej . Stąd też pismem z dnia 23 kwietnia 2001 r. wezwano mjr. rez. P. M. do zwrotu przedmiotowego świadczenia a w sytuacji odmowy jej zwrotu rozpoczęto potrącanie z pobieranej emerytury kwoty nienależnie pobranego uposażenia . P. M. odwołał się od tej decyzji do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie , który wyrokiem z dnia 28 lutego 2002 r. oddalił odwołanie , lecz na skutek apelacji strony Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 października 2003 r. uchylił powyższy wyrok i zwolnił stronę z obowiązku zwrotu organowi emerytalnemu kwoty 10.129, 48 zł , będącej różnicą pomiędzy wypłaconym uposażeniem dwunastomiesięcznym a należną za ten okres emeryturą wojskową . Wojskowe Biuro Emerytalne w [...] wykonując wyrok Sadu Apelacyjnego w Warszawie wypłaciło stronie sporną kwotę .

Nadto organ odwoławczy wskazał , że stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. Nr 76 z 2002 r. poz.693 ze zm. ) żołnierzom zawodowym zwalnianym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała , nienależnie od odprawy , przysługuje co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby , uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym , należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym . Zgodnie zaś z § 17 ust.2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy , wypłaty tego świadczenia dokonuje właściwe według miejsca zamieszkania żołnierz wojskowe biuro emerytalne . Jednakże według art. 18 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy o uposażeniu żołnierzy , prawo do dwunastomiesięcznego uposażenia nie przysługuję żołnierzom zawodowym , którzy zostali zwolnieniu z czynnej służby wojskowej w okresie służby obowiązkowej . Minister Obrony Narodowej wskazał także , że Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku przyznał , że strona pobrała dwunastomiesięczne uposażenie nie mając ku temu uprawnień .Organ emerytalny żądając zwrotu przedmiotowej kwoty jak zauważono jedynie błędnie podał podstawę tego żądania , nie powoduje to , brak podstaw do żądania zwrotu dwunastomiesięcznego uposażenia .

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. M. wskazał , że powołany w podstawie prawnej decyzji § 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy nie ma zastosowania w sprawie .

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji , wnosząc o jej oddalenie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając wniesioną skargę podkreślił , że na podstawie art.. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany granicami skargi . Dlatego też przy uwzględnieniu powyższego uregulowania Sąd I instancji stwierdził , że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności art. 156 § 1 pkt 2 kpa .

Powołując się na ustalenia poczynione w sprawie wskazano , że decyzja Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] wydana została na podstawie § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. Nr 62 ,poz. 729 ze zm. ) . Zgodnie z tym przepisem wypłaty należnego uposażenia przez okres jednego roku po zwolnieniu żołnierz z zawodowej służby wojskowej , o której mowa w art. 18 ust.1 pkt. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy , dokonuje wojskowe biuro emerytalne , właściwe według miejsca zamieszkania żołnierza . A zatem przepis ten zdaniem Sądu wyraźnie określa zakres uprawnień Biura Emerytalnego , ograniczając je wyłącznie do kwestii związanych z wypłatą uposażenia w tym rozstrzygnięcia także o sposobie wypłaty .

Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. Nr 76 z 2002 r. poz. 693 ze zm. ) , żołnierz , który nie posiada uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego lub zamiast tego zaopatrzenia wybrał uposażenie określone w ust. 1 pkt 1 może pobrać uposażenie za cały należny okres jednorazowo z góry . Z tych uregulowań w ocenie Sądu wynika jednoznacznie , że wojskowy organ emerytalny , w zakresie uposażeni określonego w art. 18 ust. 1 cytowanej ustawy o uposażeniu żołnierzy , będąc płatnikiem uposażenia może jedynie decydować o tym , w jakiej formie , nastąpi wypłata należnego świadczenia . Nie jest natomiast uprawniony do wydawania decyzji dotyczącej obowiązku zwrotu , wypłaconego na podstawie art. 18 ust. 5 ustawy o uposażeniu żołnierzy zawodowych dwunastomiesięcznego uposażenia . Uprawnienie takie nie wynika również z powołanego w podstawie prawnej decyzji § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy .

Wojskowy organ emerytalny na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin ( Dz. U. z 2002 r. Nr 11 , poz.108 ze zm. ) uprawniony jest bowiem do wydawania decyzji w zakresie ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tego tytułu . Świadczenia pieniężne do rozstrzygania których , właściwe jest wojskowe biuro emerytalne , zostały enumeratywnie wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin . Uposażenie określone w art. 18 ust. 1 powołanej ustawy o uposażeniu żołnierzy i ich rodzin nie jest świadczeniem przyznawanym w ramach zaopatrzenia emerytalnego .

W ocenie Sądu regulacja prawna dotycząca uposażenia żołnierzy została zawarta w ustawie o uposażeniu żołnierzy i ich rodzin oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych . Wśród tych ostatnich znajduje się rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wyższego stopnia , właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy ( dz. U. Nr 23 , poz. 101 ) . Wynika z niego , że organami właściwymi w sprawach określonych ustawami o uposażeniu żołnierzy oraz o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin , są dowódcy jednostek wojskowych stosownie do ich uprawnień w zakresie danych spraw , wynikających z przepisów wymienionych ustaw i aktów prawnych wydanych na ich podstawie - § 1, zaś organami wyższego stopnia – przełożeni dowódców jednostek wojskowych , o których mowa w § 1 - § 2 ust.1 pkt. 1 – 2 rozporządzenia . Nie jest zaś z pewnością takim organem wojskowe biuro emerytalne .

Konkludując Sąd I instancji wskazał , że w opisanych okolicznościach zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w nocy decyzja organu I instancji dotknięte są wadą nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa dlatego też stwierdzono ich nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sadu Administracyjnego wniósł Minister Obrony Narodowej zaskarżając go w całości . Wyrokowi temu zarzucono naruszenie :

1) prawa materialnego przez błędną wykładnie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy ( tj. Dz. U. Nr 76 z 2002 r. , poz. 693 ze zm.) w związku z art. 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. Nr 62, poz.62, poz. 729 ze zm. ) polegającego na przyjęciu , iż dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego nie jest organem uprawnionym do występowania o zwrot bezpodstawnie wypłaconego uposażenia należnego co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej ,

2) przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) , polegającym na uznaniu , że sprawa będąca przedmiotem rozstrzygania może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym , co mialo istotny wpływ na wynik sprawy .

Powołując się na powyższe naruszenia prawa wniesiono o uchylenie przedmiotowego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie .

P. M. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie podnosząc w szczególności fakt , iż Sąd Apelacyjny w Warszawie Wyrokiem z dnia 8 października 2003 r. zwolnił stronę z obowiązku zwrotu organowi emerytalnemu kwoty , której domaga się Wojskowe Biuro Emerytalne , i orzeczenie to raz na zawsze przesądza kwestię zwrotu tejże kwoty co niestety nie zostało uwzględnione przez Ministra Obrony Narodowej .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa , którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd , uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo , że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności . Ze względu na to , że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) . Opiera się on na założeniu , że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .

Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt . 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie jak i naruszenia przepisów postępowania . Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 174 pkt 1 cytowanej ustawy skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd ( porównaj wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 121/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r poz. 11 ) . Natomiast zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt. 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organy administracji ( porównaj wyrok z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 12 .

W sytuacji postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut

Pełnomocnik skarżącego Ministra Obrony Narodowej wskazując na naruszenie przez Sąd I instancji prawa procesowego zarzucił obrazę art. 119 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , który stanowi , iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym , jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności , o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania . Zgodnie z wyżej wymieniona normą prawna w trybie postępowania uproszczonego może być rozpoznana skarg na decyzje lub postanowienie dotknięte wadą o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub innych przepisach albo wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania . Rozwiązanie to oznacza , ze wojewódzki sąd administracyjny rozpoznający skargę w postępowaniu uproszczonym jest ograniczony w zakresie jej rozpoznania i w zakresie orzekania . Zakres rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym ogranicza się zatem do oceny przez Sąd , czy zaskarżona decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności albo czy została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania . W przypadku ich ustalenia Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji ( postanowienia ) na podstawie art145 § 1 pkt 2 lub uchyla decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym skargę P. M. albowiem prawidłowo ocenił , iż w przedmiotowej sprawie zaskarżone decyzję były dotknięte wadą nieważności o której mowa w art. 156 § 1 kpa .

W świetle nie budzących wątpliwości ustaleń wynika , że w dniu 7 czerwca 1999 r. Wojskowe Biuro Emerytalne dokonało przelewem na rachunek bankowy wypłaty jednorazowego świadczenia dwunastomiesięcznego uposażenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej . Jednakże świadczenie to uznano na nienależnie wypłacone i rozpoczęto działania zmierzające do jego zwrotu . Droga potrącania z pobieranej emerytury kwoty nienależnie pobranego uposażenia nie doprowadziła do zwrotu tejże kwoty . W przedmiotowej sprawie Wojskowe Biuro Emerytalne na podstawie § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62 , poz.792 ze zm. ) ustaliło nadpłatę dwunastomiesięcznego nienależnie pobranego uposażenia wypłaconego P. M. w kwocie 10.129,48 zł wzywając stronę do jej zwrotu .

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. Nr 76 z 2002 r. poz. 693 ze zm. ) żołnierzom zawodowym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała , niezależnie od odprawy , przysługuje co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym , należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym . Wypłaty powyższego świadczenia , o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie ustawy o uposażeniu żołnierzy stosownie do treści § 17 ust. 2 rozporządzenia z dnia 15 czerwca 2000 r. Ministra Obrony Narodowej w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. Nr 62 , poz. 729 ze zm. ) dokonuje wojskowe biuro emerytalne właściwe według miejsca zamieszkania żołnierza .

Przy uwzględnieniu treści wskazanych przepisów należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku , iż § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy nie upoważnia Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego do wydania decyzji ustalającej nadpłatę wypłaconego żołnierzowi uposażenia oraz zobowiązującej do jej zwrotu . Przepis powyższy upoważnia jedynie Wojskowe Biuro Emerytalne do wypłaty uposażenia określonego w art. 18 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy o uposażeniu żołnierzy .

Zasadnie również podniesiono w zaskarżonym wyroku , iż na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin ( Dz. U. z 2002 r. Nr 11 , poz.108 ze zm. ) wojskowy organ emerytalny uprawniony jest do wydawania decyzji w zakresie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tego tytułu . Natomiast rodzaje świadczeń do rozstrzygania , których właściwe jest wojskowe biuro emerytalne wskazane zostało w przepisie art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z 10 grudnia 1993 r. i jest to wyliczenie zupełne . Zatem brak jest podstaw do uznania , iż wojskowy organ emerytalny może podejmować rozstrzygnięcia (decyzję )w sprawie ustalenia nadpłaty wypłaconego żołnierzowi uposażenia i domagania się jej zwrotu . Przede wszystkim musi być w tej materii konkretny przepis prawa materialnego pozwalający na wydanie takiej decyzji administracyjnej . Podstawy takiej nie można domniemywać . W tych okolicznościach nie można wbrew wywodom skargi kasacyjnej zarzucić Sądowi I instancji błędnej wykładni przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy w związku z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy .

Istotną kwestią wymagającą również wyjaśnienia w ramach rozpatrywania skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej jest poczynienie rozważań w jakiej formie winien ewentualnie nastąpić zwrot jak to przyjmują organy wojskowe nienależnie pobranej kwoty . Należy zauważy bowiem , że jednorazowe świadczenie z art. 18 ust 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy jakie wypłacono w tej sprawie P. M. nie zostało ustalone w drodze decyzji czy też w innej formie przyjętej dla postępowania administracyjnego . Niespornym jest , że co już wyżej zauważono iż Wojskowe Biuro Emerytalne w [...] na podstawie art. 18 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy , jednorazowo z góry przelewem na rachunek bankowy przekazało 12 miesięczne uposażenie przysługujące przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej . Zatem nie wydano w tej sprawie decyzji .

Jednocześnie podkreślić należy , iż w rozpoznawanej sprawie brak jest przepisu powszechnie obowiązującego do wydania decyzji w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia . Regulacja prawna dotycząca uposażenia żołnierzy czy też zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy i ich rodzin nie zawiera przepisów umożliwiających dochodzenie zwrotu przedmiotowego świadczenia na drodze administracyjnoprawnej . Pozostaje więc wyłącznie dochodzenie jej przed sądem powszechnym . Domniemanie takie w opisanej sytuacji statuuje przepis art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , stanowiąc , że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów ( tj sądownictwa administracyjnego i wojskowego – wyjaśnienie Sądu ) .

Skoro co już wyżej zauważono nie można domniemywać podstawy prawnej do działania w formie decyzji administracyjnej to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego droga postępowania administracyjnego jest wyłączona . Konkludując wskazać należy , że omyłkowe wypłacenie przez Wojskowe Biuro Emerytalne w Warszawie kwoty nienależnej uzasadnia dochodzenie jej zwrotu przez uprawniony organ jako świadczenia nienależnego w drodze właściwego postępowania sądowego .

Tym samym nietrafne jest stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku , iż organem uprawnionym do wydawania decyzji w tej sprawie pozostaje dowódca jednostki wojskowej , zaś organem wyższego stopnia przełożeni dowódców jednostek wojskowych stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wyższego stopnia właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawie o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. Nr 23, poz. 101 )

Tym samym w okolicznościach tej sprawy podjęte rozstrzygnięcia zostały wydane bez podstawy prawnej .Tak więc w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie zaistniała przesłanka nieważności postępowania o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa . Wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny przyjął odmienną podstawę stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji bowiem Sad I instancji uznał , że podjęte decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa , lecz w przypadku gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę , ale wyraża inną ocenę prawna niż Sąd I instancji to ocena ta jest wiążąca dla organów administracji .

Mając powyższe na uwadze , na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) należało orzec jak w sentencji .