Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 333/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-06-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2,  art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 750 zł


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27 maja 2010r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), skarżący P. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A. M. oraz dwójką małoletnich dzieci. Z tytułu umów o pracę małżonkowie M. uzyskują łączny dochód w wysokości od 3317 zł do 4317 zł brutto miesięcznie. Strona oświadczyła, że w skład majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 45 m2 oraz nieruchomość o powierzchni 85 m2. Dodatkowo wyjaśnił, że nie posiada oszczędności. Wskazał, iż posiadany lokal nie przynosi dochodów z uwagi na kryzys i nieatrakcyjne położenie w "[...]", natomiast przynosi stratę z uwagi na konieczność ponoszenia kosztów utrzymania. Wnioskodawca oświadczył także, że na zapłatę zobowiązania podatkowego zaciągnął kredyt, do spłaty pozostała mu kwota 20.000 zł.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania czy też nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.

Celem zaś instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Z tego też względu do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia w celu jego weryfikacji oraz wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) oraz słusznego interesu strony. Zasadność wniosku rozpatruje się w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05).

Oceniając sytuację finansową na podstawie złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń, należy stwierdzić, iż skarżący wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Złożone oświadczenie wskazuje, że skarżący otrzymuje stały dochód miesięczny w wysokości od 2000 do 3000 zł brutto miesięcznie, dodatkowo współmałżonka otrzymuje 1.317 zł brutto miesięcznie. Uzyskiwane dochody w ocenie orzekającego referendarza pozwalają na opłacenie kosztów sądowych w wysokości 750 zł. Zauważyć przy tym należy, że z oświadczenia skarżącego wynika, że na spłatę zobowiązania podatkowego zaciągnął kredyt co świadczy, iż posiada zdolność kredytową i w przypadku ewentualnego braku bieżących środków pieniężnych na zapłatę kosztów sądowych może posiłkować się kredytem lub pożyczką. Nadto wskazać należy, że wnioskodawca posiada majątek w postaci lokalu o powierzchni 85 m2 , który również może stanowić ewentualne źródło sfinansowania kosztów sądowych np. w postaci zabezpieczenia pożyczki. Fakt konieczności ponoszenia opłat związanych z utrzymaniem nieruchomości nie stanowi okoliczności, która stanowiłaby podstawę do przyznania prawa pomocy w postaci całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Budżet państwa, a w praktyce ogół społeczeństwa nie może bowiem finansować kosztów procesu skarżącemu gdyż strona zobowiązana jest opłacić koszty utrzymania posiadanych nieruchomości.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono również, iż współmałżonka skarżącego pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym zobowiązana jest do opłacenia kosztów sądowych w sprawie zawisłej przed tut. Sądem o sygn. akt I SA/Ol 332/10.

Na marginesie należy zauważyć, że przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową. Z tego też powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na wyjątkowy charakter tej instytucji przyznanie prawa pomocy powinno być zatem stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy gdy wnioskodawca nie posiada żadnych możliwości sfinansowania kosztów związanych z dochodzeniem swoich praw przed Sądem. Ciężar udowodnienia, iż spełnia się przesłanki do uzyskania takiego zwolnienia ciąży na wnioskodawcy.

W związku z tym na zasadzie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.