Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 101/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 § 2, art. 60 § 1, art. 80 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy uznania zarzutu zobowiązanego R. J. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadzi wobec R. J. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz [...] i [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.. Tytułami tymi objęto odpowiednio:

1/ zaległy podatek dochodowy od osób fizycznych za 2004 r. w wysokości [...] zł i [...] zł należności głównej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, określony decyzją z dnia [...] 2007 r. nr [...],

2/ dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r., ustalone decyzją z dnia [...] 2005 r.,

3/ zaległy podatek o towarów i usług za październik 2004 r. w kwocie [...]zł należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę, wynikający z deklaracji podatkowej VAT- 7.

Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 22 lipca 2015 r. wraz z odpisem zawiadomienia z dnia 16 lipca 2015 r. o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] w W.. W odpowiedzi na zajęcie Bank poinformował o przeszkodzie w jego realizacji, spowodowanej brakiem środków na rachunku.

Pismem z dnia 28 lipca 2015 r. zobowiązany wystąpił do organu egzekucyjnego z zarzutami w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując jako podstawę zarzutów przepis art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.), dalej u.p.e.a. lub ustawa egzekucyjna, powołując się na zarzut przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych. Uzasadniając zarzut zobowiązany wskazał, że przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych powoduje zastosowanie wyłącznie realnego środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany musi być powiadomiony przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania. Twierdził, że w przedmiotowej sprawie na przestrzeni 10 lat takiego środka wobec niego nie zastosowano, bowiem nie posiada jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie egzekucji. Podkreślił że postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył już postępowanie egzekucyjne z powodu nieściągalności, na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK. 40/12 zobowiązany podniósł, że również zabezpieczenie zobowiązań podatkowych hipoteką (art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej) nie wywołało skutku braku ich przedawnienia. Ponadto twierdził, że wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego uchylone zostały wszelkie czynności, w tym również ustanowione zabezpieczenie hipoteczne.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 34 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej uznał zgłoszone zarzuty za niezasadne. Pismem z dnia 25 września 2015 r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że postanowienie z dnia [...] r. jest ostateczne.

Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. - w oparciu o ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela oraz po przeprowadzeniu analizy akt sprawy w dniu [...] r. wydał postanowienie, którym zarzuty zobowiązanego uznał za niezasadne. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny podkreślił, że w zakresie zgłoszonego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. związany jest stanowiskiem wierzyciela.

W zażaleniu na te postanowienie zobowiązany wnosił o uznanie zasadności zarzutu przedawnienia zobowiązań podatkowych i umorzenie egzekucji. Skarżący powtórzył argumentację, że do przerwania biegu terminu przedawnienia konieczne jest zastosowanie realnego środka egzekucyjnego, który prowadzi do zajęcia składnika majątkowego znajdującego się w posiadaniu dłużnika. Podnosił, że nie posiada żadnego majątku ruchomego, nieruchomości czy też wierzytelności podlegających egzekucji. Ponadto zarzucał, że nie otrzymał i nie mógł zapoznać się z wydanym w przedmiotowej sprawie stanowiskiem wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w zakresie zgłoszonych zarzutów, wyrażonym w postanowieniu z dnia [...]. O postanowieniu tym dowiedział się dopiero z zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P..

Rozpatrując złożone zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że stosownie do art. 33 § 1 pkt1 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej należności pieniężnych może być między innymi przedawnienie.

Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Organ odwoławczy wskazał, że w treści zgłoszonych pismem z dnia [...] zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej skarżący podniósł zarzut przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych, mający podstawę w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, a więc zarzut w zakresie którego stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela, o którym mowa w art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, oznacza że organ egzekucyjny nie ma środków prawnych do podważenia stanowiska wierzyciela i jest zobowiązany ocenić zgłoszone zarzuty w oparciu o to właśnie stanowisko wierzyciela.

Na podstawie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że rozpatrując zarzuty Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prawidłowo przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia uzyskał ostateczne stanowisko wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. - wyrażone w postanowieniu z dnia [...] którym wierzyciel uznał za niezasadny zgłoszony zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych, objętych wymienionymi wyżej tytułami wykonawczymi. Mając na uwadze powyższe stanowisko wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w swym postanowieniu z dnia [...]. uznał zgłoszony zarzut za niezasadny.

Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając zarzuty w kontekście wniesionego zażalenia stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odmawiające uwzględnienia zarzutu jest trafne i prawidłowe. Podkreślił, że ostateczne stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu opartego na podstawie z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej jest wiążące zarówno dla organu egzekucyjnego jak i Dyrektora Izby Skarbowej jako odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt II FSK 1480/05 LEX nr 289067). Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, organy egzekucyjne obu instancji nie mają uprawnień do weryfikowania słuszności wypowiedzi wierzyciela w przedmiocie zarzutów i zobowiązane są przyjąć zasadność przedstawionego przez niego stanowiska w tym zakresie.

Odnosząc się do treści zażalenia odwoławczy organ egzekucyjny w oparciu o akta sprawy stwierdził, że postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 15 września 2015 r. w trybie art. 44 K.p.a, to jest po dwukrotnym awizowaniu przesyłki przez pocztę. Na podstawie art. 44 § 4 K.p.a. przyjęto, że postanowienie zostało doręczone skarżącemu w czternastym dniu od daty pierwszego awizowania, natomiast niepodjętą przez skarżącego w wyznaczonym terminie przesyłkę zawierającą postanowienie wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym oznaczone zostało dwukrotne awizowanie przesyłki w dniach 1 i 9 września 2015 r. załączono i pozostawiono w aktach sprawy, ze skutkiem doręczenia. Z tego też względu podniesiony w zażaleniu zarzut braku doręczenia zobowiązanemu postanowienia wierzyciela w sprawie zarzutów okazał się nieuzasadniony.

W odniesieniu zaś do zarzutu przedawnienia dochodzonych zobowiązań podatkowych, w kontekście stanowiska wierzyciela, przedstawionego w postanowieniu z dnia [...] organ odwoławczy wskazał, że kwestię przedawnienia zobowiązań podatkowych reguluje art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.). W myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej (w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 września 2005 r.), zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednakże na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia, następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. a) ustawy egzekucyjnej, ilekroć w ustawie jest mowa o środku egzekucyjnym - rozumie się przez to m.in. egzekucję z rachunków bankowych, czy z innych wierzytelności pieniężnych.

W myśl art. 67 § 1 ustawy egzekucyjnej, (...) podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności (...), sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Organ odwoławczy ustalił, że zobowiązania podatkowe, dochodzone w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] - podatek dochodowy od osób fizycznych za 2004 r. (którego 5-letni termin przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2010 r.), [...] - podatek VAT za październik 2004 r. (termin przedawnienia - 31 grudnia 2009 r.) oraz nr [...] - dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za wrzesień 2004 r. (termin przedawnienia - 31 grudnia 2010 r.) nie uległy przedawnieniu, gdyż bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań został przerwany wskutek skutecznie zastosowanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych w postaci zajęć rachunku bankowego oraz innych wierzytelności pieniężnych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu wyegzekwowania powyższych zaległości podatkowych. Jak wynika bowiem z akt sprawy oraz wyjaśnień wierzyciela w zakresie wymienionych zaległości podatkowych prowadzone było już uprzednio wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] (aktualny [...]), [...] (obecny [...]) i [...] (aktualnie [...]). Postępowanie to zostało zakończone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] wskutek umorzenia na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej, z powodu stwierdzonej bezskuteczności egzekucji. Jednakże w toku powyższego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne, które spowodowały przerwanie biegu terminu przedawnienia dochodzonych zobowiązań podatkowych. Zawiadomieniem z dnia 10 listopada 2005 r. organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (obecnie [...]), obejmującego podatek VAT za październik 2004 r. - dokonał zajęcia u Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wierzytelności pieniężnej "z tytułu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych od zajęcia nr [...] z dnia 30 listopada 2004 r. uchylonego postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej o numerze [...] z dnia [...] r.". Z realizacji tego zajęcia na poczet należności objętych wyżej wymienionym tytułem wykonawczym w dniu 10 listopada 2005 r. uzyskano łącznie kwotę [...]zł. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 30 listopada 2005 r. w trybie art. 44 K.p.a.

Kolejnym zawiadomieniem z dnia 11 sierpnia 2010 r. nr [...] na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] - obejmującego podatek dochodowy od osób fizycznych za 2004 r. (aktualnie [...]), [...] - obejmującego dodatkowe zobowiązanie w podatku VAT za wrzesień 2004 r. (obecnie [...]) oraz [...] (obecnie [...]) dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku [...]. Bank wyżej wymienione zawiadomienie o zajęciu otrzymał w dniu 18 sierpnia 2010 r. i w udzielonej odpowiedzi potwierdził posiadanie przez skarżącego rachunku w tym banku. Zobowiązanemu zawiadomienie o zajęciu zostało zaś doręczone w dniu 27 sierpnia 2010 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej, to jest z powodu bezskuteczności egzekucji, nie powoduje skutku w postaci uchylenia dokonanych w toku tego postępowania czynności egzekucyjnych, w tym zastosowanych środków egzekucyjnych. Potwierdza to treść art. 60 § 1 ustawy egzekucyjnej, według którego uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych powoduje wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 - 8 i 10 ustawy egzekucyjnej. Tym samym umorzenie w 2013 r. postępowania egzekucyjnego nie niweczy skutku przerwania biegu terminu przedawnienia egzekwowanych zobowiązań, które nastąpiło w wyniku skutecznie zastosowanych w tym postępowaniu środków egzekucyjnych.

Z kolei w toku aktualnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...] i [...] - zawiadomieniem z dnia 16 lipca 2015 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w Banku [...] Bank zajęcie to przyjął do realizacji w dniu 21 lipca 2015 r. i w udzielonej na zajęcie odpowiedzi potwierdził posiadanie rachunku przez zobowiązanego w tym banku. Skarżący zawiadomienie o zajęciu otrzymał w dniu 22 lipca 2015 r.

W konsekwencji, w ocenie organu, w wyniku zastosowania wyżej wymienionych środków egzekucyjnych bieg terminu przedawnienia egzekwowanych należności podatkowych był kilkukrotnie przerwany, to jest trzykrotnie w dniach: 10 listopada 2005 r., 18 sierpnia 2010 r. i 21 lipca 2015 r. został przerwany bieg terminu przedawnienia podatku VAT za październik 2004 r. dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (uprzednio [...]) oraz dwukrotnie w dniach 18 sierpnia 2010 r. i 21 lipca 2015 r. został przerwany bieg terminu przedawnienia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., egzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (wcześniej [...]) oraz dodatkowego zobowiązania w podatku VAT za wrzesień 2004 r., objętego tytułem wykonawczyni nr [...] (uprzednio [...]). Jak z tego wynika ostatni środek egzekucyjny w celu wyegzekwowania przedmiotowych zaległości podatkowych został skutecznie zastosowany w dniu 21 lipca 2015 r., w związku z tym termin przedawnienia tych zobowiązań jest na nowo liczony od dnia 22 lipca 2015 r.

W ocenie organu odwoławczego błędnie skarżący wywodzi, że z brzmienia przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej wynika, iż skutek przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych uzależniony jest od zastosowania realnych środków egzekucyjnych, to jest prowadzących do zrealizowania dochodzonych zaległości. W świetle tego przepisu dla przerwania biegu terminu przedawnienia konieczny jest wyłącznie warunek, aby o zastosowanym środku egzekucyjnym został zawiadomiony podatnik i powiadomienie to musi nastąpić przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania. Warunek ten, jak przedstawiono powyżej w niniejszej sprawie został spełniony, gdyż o wszystkich wyżej wymienionych środkach egzekucyjnych skarżący został poinformowany, poprzez przesłanie odpisów zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnych czy rachunków bankowych. Z treści wymienionego przepisu prawa nie wynika zaś, że zastosowane środki oprócz skuteczności mają być też efektywne, to jest takie w wyniku których dojdzie do wyegzekwowania środków na pokrycie zaległości.

Wbrew przekonaniu skarżącego, przy ocenie przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych zarówno wierzyciel, jak i organ egzekucyjny nie uwzględniał regulacji art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, gdyż zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomości, ustanowione w 2010 r. pozostawało bez wpływu na wymagalność dochodzonych należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zobowiązany wnosił o uznanie zaskarżonego postanowienia za niezgodne z prawem i wycofanie go z obrotu prawnego, zarzucając "nieznajomość obowiązujących przepisów prawa podatkowego i orzeczeń organów konstytuujących prawo" oraz "niewłaściwe stosowanie i interpretację obowiązujących przepisów prawa". Skarżący wskazał, że przedawnienie miało miejsce z powodu niezastosowania w okresie 10 lat realnego środka egzekucyjnego. Poprzez realny środek egzekucyjny należy rozumieć taki, który prowadzi do zajęcia składnika majątkowego znajdującego się w posiadaniu dłużnika. Powołując się na orzecznictwo sądowe argumentował, że aby środek egzekucyjny mógł przerwać bieg terminu przedawnienia konieczne jest by był to środek realny, czyli prowadzący do zajęcia składników majątkowych faktycznie pozostających w dyspozycji podatnika - zobowiązanego. Do ponownego przerwania biegu terminu przedawnienia konieczne jest zastosowanie środka egzekucyjnego skierowanego do innego składnika majątkowego dłużnika. Jeżeli dłużnik nie ma takiego majątku, wówczas zobowiązanie podatkowe, choćby niespełnione, wygaśnie przez przedawnienie.

Skarżący powołał się również na opinię Ministerstwa Finansów, według którego zajęcie jest skuteczne w odniesieniu do rachunków bankowych dłużnika prowadzonych przez bank, niezależnie od tego, czy urząd skarbowy wskazał w zawiadomieniu ich numery. Aby mówić o zajęciu, podatnik musi posiadać w danym banku rachunek. Samo wysłanie do banku pisma - w sytuacji gdy podatnik nie ma w nim konta - nie może być uznane za zastosowanie środka egzekucyjnego. Jest to ważne z punktu widzenia przedawnienia podatku. "Zajęcie" konta, którego podatnik nie posiada, nie ma wpływu na bieg terminu zobowiązania podatkowego. Nie powoduje to jego przerwania.

Skarżący wskazał, że nic nie posiada, co można zająć. Rachunku bankowego również podatnik nie posiadał (ten aktualny z racji działalności posiada od stycznia 2015). W ocenie podatnika wysłanie zawiadomień do 25 banków należy uznać za złośliwość i brak kompetencji. Środek realny byłby wtedy, gdyby podatnik posiadał konta w bankach, do których wysłano zawiadomienia, a nie posiadał ich przez ponad 10 lat.

Skarżący zarzucił, że dom od 10 lat ponownie stanowi własność matki podatnika i zakwestionował skuteczność ustanowienia hipoteki na nieruchomości. Ponadto wskazał, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/12 należności zabezpieczone hipoteką przedawniają się.

Wskazał również, że o postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...]., kwestionującym zarzut przedawnienia, dowiedział się z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...]

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna, ponieważ prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na przedawnienie zobowiązań podatkowych skarżącego.

Z ustaleń faktycznych dokonanych przez organ odwoławczy wynika, że od zobowiązanego egzekwowane są zobowiązania podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., podatku VAT za październik 2004 r. oraz z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT za wrzesień 2004 r., ustalonego decyzją z dnia [...].

Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W związku tym gdyby nie wystąpiły zdarzenia wpływające na bieg terminu przedawnienia, termin przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. oraz z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT za wrzesień 2004 r. ustalonego decyzją z dnia [...] upłynąłby z dniem 31 grudnia 2010 r., natomiast z tytułu podatku VAT za październik 2004 r. upłynąłby z dniem 31 grudnia 2009 r.

Nie jest kwestionowane ustalenie organu, że zawiadomieniem z dnia 10 listopada 2005 r. organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego podatek VAT za październik 2004 r. dokonał zajęcia u Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wierzytelności pieniężnej "z tytułu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych od zajęcia nr [...] z dnia 30 listopada 2004 r. uchylonego postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej o numerze [...] z dnia [...].". Z realizacji tego zajęcia na poczet należności objętych wyżej wymienionym tytułem wykonawczym w dniu 10 listopada 2005 r. uzyskano łącznie kwotę [...]zł. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 30 listopada 2005 r. w trybie art. 44 K.p.a.

Skutkiem zastosowania tego środka egzekucyjnego było przerwanie biegu przedawniania zobowiązania z tytułu podatku VAT za październik 2004 r. na podstawie obowiązującego wówczas przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej i rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W rezultacie gdyby nie wystąpiły zdarzenia wpływające na bieg terminu przedawnienia, upłynąłby on z dniem 11 listopada 2010 r.

Organ prawidłowo również ustalił, że skutek przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych ze wszystkich trzech tytułów (podatek dochodowy od osób fizycznych za 2004 r., podatek VAT za październik 2004 r. oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za wrzesień 2004 r.) miała czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu rachunku bankowego zobowiązanego w Banku [...] dokonana zawiadomieniem z dnia 11 sierpnia 2010 r. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących wszystkie wskazane wyżej zobowiązania podatkowe. Bank [...] wyżej wymienione zawiadomienie o zajęciu otrzymał w dniu 18 sierpnia 2010 r. i w udzielonej odpowiedzi potwierdził posiadanie przez skarżącego rachunku w tym banku. Zawiadomienie o zajęciu zostało zaś doręczone zobowiązanemu w dniu 27 sierpnia 2010 r. Zajęcie było zatem skuteczne, bowiem na jego podstawie bank miał obowiązek przekazywać organowi egzekucyjnemu środki, które znajdowały się na rachunku lub znalazłyby się tam w przyszłości.

Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.

Według art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.

Z powyższych przepisów wynika, że zajęcie jest efektywne również wtedy, kiedy na rachunku bankowym nie ma żadnej kwoty w chwili zajęcia, bowiem obejmuje także kwoty, które zostały wpłacone po dokonaniu zajęcia. W rezultacie zajęcie rachunku bankowego jest zajęciem nie tylko istniejącej wierzytelności ale także wierzytelności przyszłej zobowiązanego w stosunku do banku wynikającej z umowy rachunku bankowego. Należy zatem przyjąć, że czynność egzekucyjna w postaci zajęcia rachunku bankowego jest czynnością skuteczną niezależnie od tego czy zobowiązany posiada w danej chwili środki na rachunku bankowym czy ich nie posiada. Nawet jeżeli przed likwidacją rachunku bankowego nie zostaną wyegzekwowane żadne środki, to takiej czynności egzekucyjnej nie można uznać za niebyłą, czy nie wywołującą żadnych skutków, które prawo wiąże z tą czynnością egzekucyjną. W szczególności zajęcie istniejącego rachunku bankowego, niezależnie od tego czy doprowadzi do uzyskania jakichkolwiek kwot, jest zastosowaniem środka egzekucyjnego polegającego na egzekucji z rachunku bankowego, prowadzącym, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Bezzasadne jest twierdzenie skarżącego, że przed zawarciem umowy rachunku bankowego w styczniu 2015 r. z Bankiem [...] przez 10 lat nie posiadał rachunków bankowych. Co innego wynika bowiem z pisma Banku [...] z dnia 18 sierpnia 2010 r., informującego organ egzekucyjny o istnieniu rachunku bankowego zobowiązanego oraz o braku środków na tym rachunku i zbiegu egzekucji z egzekucją prowadzoną przez komornika sądowego.

Okoliczność, że organ egzekucyjny nie wiedział w jakim banku skarżący posiada rachunki bankowe i wysłał zawiadomienia o zajęciu rachunku do wielu banków, w znakomitej większości do banków, które odpowiedziały, że nie prowadzą rachunków skarżącego, nie wpływa w żaden sposób na skutki zajęcia rachunku w tym banku, w którym rachunek skarżący w rzeczywistości posiadał. Skarżący został zawiadomiony o zajęciach w każdym z banków w tym w Banku [...], co wynika ze znajdującego się w administracyjnych aktach sprawy potwierdzenia odbioru przesyłki skierowanej przez organ egzekucyjny do skarżącego i odebranej przez niego w dniu 27 sierpnia 2010 r.

W rezultacie zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego w Banku [...] doprowadziło do przerwania w dniu 18 sierpnia 2010 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych ze wszystkich trzech tytułów.

Kolejna przerwa biegu terminu przedawnienia miała miejsce w toku obecnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniem z dnia 16 lipca 2015 r. dokonał zajęcia w dniu 21 lipca 2015 r. rachunku bankowego zobowiązanego w Banku [...] Bank zajęcie przyjął do realizacji w dniu 21 lipca 2015 r. i w udzielonej na zajęcie odpowiedzi potwierdził posiadanie rachunku przez zobowiązanego w tym banku. Skarżący zawiadomienie o zajęciu otrzymał w dniu 22 lipca 2015 r.

Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że umorzenie poprzedniego postępowania egzekucyjnego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., z powodu stwierdzonej bezskuteczności egzekucji, nie unicestwia skutku przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Według art. 60 § 1 u.pe.a. uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych powoduje wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 - 8 i 10 ustawy egzekucyjnej. Tym samym umorzenie w dniu [...] grudnia 2013 r. postępowania egzekucyjnego nie niweczy skutku przerwania biegu terminu przedawnienia egzekwowanych zobowiązań, które nastąpiło w wyniku skutecznie zastosowanych środków egzekucyjnych.

Bezzasadne są zarzuty skarżącego związane z ustanowieniem hipoteki na nieruchomości, ponieważ okoliczności dotyczące istnienia bądź nieistnienia hipoteki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Bezzasadny jest zarzut skarżącego dotyczący nie doręczenia mu postanowienia wierzyciela z dnia [...] r. w sprawie stanowiska w sprawie zarzutów.

Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że skarżący rzeczywiście nie otrzymał postanowienia, ale tylko dlatego, że postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 15 września 2015 r. w trybie przewidzianym w art. 44 K.p.a, to jest po dwukrotnym awizowaniu przesyłki przez pocztę. Na podstawie art. 44 § 4 K.p.a. przyjęto, że postanowienie zostało doręczone skarżącemu w czternastym dniu od daty pierwszego awizowania, natomiast niepodjętą przez skarżącego w wyznaczonym terminie przesyłkę zawierającą postanowienie wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym oznaczone zostało dwukrotne awizowanie przesyłki w dniach 1 i 9 września 2015 r. załączono i pozostawiono w aktach sprawy wierzyciela, ze skutkiem doręczenia. Z tego też względu zarzut braku doręczenia zobowiązanemu postanowienia wierzyciela w sprawie zarzutów okazał się nieuzasadniony.

Niezależnie od bezzasadności zarzutu wskazać należy, że skarżący nie wykazywał jaki wpływ na wynik sprawy miałaby nieznajomość treści postanowienia wierzyciela, w sytuacji, w której organ odwoławczy, samodzielnie dokonał dogłębnej analizy okoliczności faktycznych i prawnych sprawy i wyprowadził z tej analizy prawidłowe wnioski zbieżne ze stanowiskiem wierzyciela.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).