Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 181/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 4 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 6 i ust. 1a, art. 26 ust.2, art. 31 ust. 1,
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na rozstrzygnięcie [...] Instytucji Pośredniczącej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ponownej negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżonego przez stronę skarżącą – "A" Sp. z o.o. z siedzibą we W. - rozstrzygnięcia D. Instytucji Pośredniczącej jest negatywna ocena merytoryczna z powodu niespełnienia dwóch kryteriów sektorowych we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu zatytułowanego "[...]", zgłoszonego w Priorytecie 1 - Wzrost konkurencyjności d. przedsiębiorstw "Przedsiębiorstwa i innowacyjność", Działanie 1.1 – Inwestycje dla przedsiębiorstw, Schemat 1.1.A2 "Dotacje inwestycyjne dla MŚP wspierające innowacyjność produktową i procesową na poziomie przedsiębiorstwa (z wyłączeniem projektów z zakresu turystyki)".

Generalnie ujmując projekt dotyczy wprowadzenia na rynek nowej usługi, tj. innowacyjnych, bezobsługowych stacji drukujących, dostępnych dla użytkowników aplikacji, studentów, którzy będą mogli obniżyć koszty drukowania/kserowania materiałów. Wnioskodawca podał, że zamierza zakupić zestawy drukujące, obudowy, oprogramowanie do obsługi aplikacji na platformę Android oraz komputery aby móc prowadzić kolejne prace badawczo-rozwojowe i dzięki temu wprowadzać kolejne ulepszenia dla projektowanych aplikacji/oprogramowania. Zyski mają być czerpane ze sprzedaży miejsc na umieszczenie reklamy na drukowanych kartkach. Dzięki temu zabiegowi studenci będą mogli drukować określoną liczbę materiałów za darmo.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wymieniona Instytucja podkreśliła, że zgodnie z przyjętymi procedurami w przypadku negatywnej oceny merytorycznej z powodu niespełnienia kryteriów sektorowych ponowna ocena merytoryczna dotyczy tylko kryteriów przywróconych do oceny decyzją Instytucji Zarządzającej z dnia [...] lutego 2015 r. [...] o rozstrzygnięciu uprzednio zgłoszonego przez skarżącą spółkę protestu. Z uwagi na powyższe eksperci ponownej ocenie merytorycznej poddali wyłącznie kryteria sektorowe "Dział B+R" oraz "Prowadzenie działalności B+R".

Przedstawiono następnie wyniki oceny eksperckiej wskazując, że I oceniający w zakresie pierwszego z wymienionych kryteriów nie przyznał punktów, uznając, że w istocie prace badawcze miały wynik w postaci szafki meblowej służącej za podstawę wykonanej z płyty paździerzowej : obudowy wykonanej z blachy w postaci pokrywy z otworem na odbiór wydruku przy czym obie części zostały zespolone tak wyrafinowanym zamknięciem jak kłódka. Przedmioty zostały wykonane na zlecenie przez podmioty zewnętrzne - projekt graficzny obudowy wraz z wizualizacjami 3D za kwotę 13530 zł brutto, a dwie obudowy za kwotę 4428 zł brutto, wnioskodawca zapłacił nawet za usługi doradcze związane z konsultacjami i wyborem infrastruktury informatycznej (12.177 zł brutto). W tej sytuacji I oceniający nie dopatrzył się miejsca na prace badawczo – rozwojowe. Zauważył, że wnioskodawca ma ogólny pomysł na usługę, która przecież jest dostępna na rynku w postaci bardziej lub mniej zaawansowanych systemów, lecz wszystkie istotne elementy zostały zrealizowane na zewnątrz przez ich zakup. Na marginesie dodał, że wszystkie wyżej wymienione faktury są przedstawione jako wydatki kwalifikowalne, jednakże zważywszy na okoliczność, że jeden ze wspólników skarżącej spółki jest także wspólnikiem spółki, od której skarżąca zakupiła wymienione wyżej usługi doradcze a obie firmy wykazują tę samą lokalizację dla korespondencji, zatem stwarza to poważne wątpliwości co do bezstronności zakupu i tym samym kwalifikowalności wydatku.

Odnośnie do dokumentu "Badanie modelu testowego" ekspert zaznaczył, że w ciągu 6 miesięcy testów na uczelni tj. ok. 180 dni wykonano 6920 wydruków (tj. zużyto tylko ok. 14 ryz papieru) co daje ok. 40 kartek dziennie. Powyższe liczby stawiają pod znakiem zapytania sens projektu wymagającego ca 125 tysięcy złotych wsparcia publicznego by osiągnąć tak słabe rezultaty w odniesieniu do ceny jakie klient płaci zapłaci za wydruk/kopię jednej strony. Według eksperta wyjaśnieniem jest fakt - jak wynika z postu firmy na jej facebookowym koncie, że w rzeczywistości drukarka została zainstalowana [...] maja, co z jednej strony zmienia powyższe obliczenia ale z drugiej strony podważa wiarygodność dokumentu "Badanie modelu testowego" deklarującego prowadzenie testów "od 1 lutego do 4 lipca"

Zdaniem tego eksperta firma nie realizuje również drugiego kryterium "Prowadzenie działalności B+R". Wprawdzie co do zasady oba kryteria funkcjonują odrębnie, jednak kryterium posiadania działu B+R premiuje sam fakt posiadania działu a kryterium prowadzenie działalności B+R premiuje za wykorzystanie prac prowadzonych w tym dziale w realizacji projektu. W ocenianym projekcie skarżąca spółka podkreśla związek prowadzenia prac B+R w wydzielonym organizacyjnie dziale z celami i efektami projektu, jednak w ocenie opiniującego wyposażenie i kadra działu B+R właściwie nie istnieje. Firma twierdzi np., że wynajmuje sprzęt - ale właściwie jaki sprzęt wynajmuje jeżeli projektowanie i wykonanie zleca na zewnątrz, a w wykazie posiadanych środków trwałych nic nie wykazuje? W aspekcie kadry ekspert zauważył, że pracownikiem deklarowanego działu absolwent AE w kierunku zarządzanie, "specjalista ds. marketingu i PR" odpowiedzialny w firmie "lokowanie drukarek budżet, kwestie prawne", a ponadto za "produkt fizyczny (drukarka, obudowa, Internet)", przy czym wszystkie prace od koncepcyjnych po wykonawcze są realizowane gdzie indziej.

Reasumując powyższy wywód opiniujący wywiódł, że posiadanie działu B+R można uznać jedynie w oparciu o formalną zgodność z wymogami Instrukcji tj. wydzielenie komórki w strukturze organizacyjnej, na podstawie przedstawionego schematu organizacyjnego co w rzeczywistości sprowadza się do wydrukowania kolejnego arkusza papieru. Przyjęcie argumentacji strony skarżącej doprowadziło by do deprecjacji realnych wysiłków innych wnioskodawców przeznaczających znaczne środki finansowe i organizacyjne na stworzenie oraz prowadzenie działów badawczo- rozwojowych w swoich firmach i podważenie zasady uczciwej konkurencji.

Analizując kompleksowo projekt ekspert nie odmówił mu pewnej świeżości w postaci sposobu dostępu przez aplikację mobilną, pomysłu na bezpłatny wydruk w oparciu o reklamy drukowane w stopce i nagłówku, jednakże brak rzeczywistego działu B+R nie pozwala uznać spełnienia tego kryterium. W konsekwencji zaś takiego stwierdzenia uznał, że wnioskodawca nie prowadzi samodzielnie oraz nie wykorzystuje elementów zakupionych prac. Obudowy ekspert uznał za proste konstrukcje o charakterze meblarskim czy ślusarskim, natomiast oprogramowania zakwalifikował jako zwykłe aplikacje projektowane przez firmy na zlecenie zamawiającego. Przyjęcie, że chodzi prace badawczo - rozwojowe doprowadziłoby do sytuacji, w której każda firma informatyczna byłaby automatycznie postrzegana jako firma B+R. Projekt nie wykorzystuje elementów prowadzonych (przez tę firmę) prac B+R, nie wykorzystuje również zakupionych wyników prac B+R, o czym świadczy brak jakichkolwiek danych księgowych (w postaci zapłaty za wykonane prace) w tym względzie.

II oceniający uznał formalne spełnienie pierwszego z kryterium, mimo wątpliwości jakie wzbudza fakt braku własnego zaplecza technicznego (skarżąca dysponuje tylko użyczonym) oraz jednoosobowego zatrudnienia w tym dziale, a także okoliczności, że działania prowadzone w ramach tego działu mają charakter analizy rynku i prac racjonalizatorskich. Te jednak wątpliwości drugiego eksperta spowodowały między innymi uznanie za niespełnione kryterium "Prowadzenie działalności B+R". Skarżąca spółka jedynie, zdaniem tego eksperta, we jedynie powiela lub rozwija zapisy jakie mają uzasadnić istnienie w firmie działu B+R. We wniosku oraz załącznikach brak jest precyzyjnego określenia jakie prace były wprowadzone, jakie wymierne efekty tych prac powstały, jak konkretne efekty tych prac będą wykorzystywane przy realizacji projektu. Wnioskodawca nie określił także jakie koszty generuje prowadzenie prac B+R co mogłoby uwiarygodnić faktyczne ich przeprowadzenie. Wskazując zakres prowadzonych w ramach działu B+R prac nie pokazano jednak wymiernych efektów tych prac (protokoły, koszty). Całość opisanej we wniosku materii w kontekście omawianego kryterium ekspert postrzegł jako zbiór intencji i luźnych wniosków, a nie konkretnych ustaleń wynikających z przeprowadzanych eksperymentów, czy innych wymiernych działań. Ponadto przyjął, że działania polegające na analizie rynku wcale nie spełniają wymogów prac B+R. Kierując się zapisami Instrukcji wypełnienia wniosku ekspert stwierdził, że nie ma podstaw by stwierdzić czy prace B+R SA w ogóle prowadzone (nie wskazano kosztów, wymiernych efektów). Szafka oraz obudowa zostały wykonana na zlecenie przez firmę zewnętrzną i tym samym również nie może być dowodem prowadzenia prac o charakterze B+R.

W skardze skarżąca spółka wniosła o powołanie niezależnej grupy ekspertów i przywrócenie projektu do ponownej oceny merytorycznej, przeprowadzonej przez powołaną niezależną grupę ekspertów. Zdaniem skarżącej wniosek o dofinansowanie został wypełniony zgodnie z Instrukcją wypełnienia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu wraz z elementami biznesplanu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013.

Nie zgadzając się z ponowną oceną I oceniającego w kontekście kryterium posiadania komentowanego działu, że "prace badawcze miały wynik w postaci szafki meblowej (...) oraz obudowy wykonanej z blachy (...) zespolone tak wyrafinowanym zamknięciem jak kłódka" skarżący zauważył, iż po raz kolejny sedno prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez pracowników przedsiębiorstwa nie zostało w ogóle zrozumiane. Wiele innowacyjnych produktów, dostępnych i znanych na rynkach międzynarodowych było prototypowanych w bardzo podobny sposób (dla porównania załączył zdjęcie pierwszego prototypu komputera Apple o konstrukcji z materiałów bardzo zbliżonych do tych zastosowanych przez wnioskodawcę). Uwaga oceniającego nie jest zasadna, ponieważ dolna część prototypu (jak zostało napisane we wniosku o dofinansowanie oraz załączniku nr. 20) została wykonana we własnym zakresie przez skarżącą, natomiast górne elementy - na zlecenie. Projekt graficzny obudowy oraz pozostałe wymienione wydatki, służyły do wprowadzenia na rynek gotowego urządzenia. Było ono wynikiem zebranych rezultatów badań modelu testowego, który został przedstawiony na zdjęciu dołączonym do wniosku o dofinansowanie. Chcąc przybliżyć efekt finalny prac B+R prowadzonych przez skarżącą i opisanych we wniosku o dofinansowanie, przytoczono artykuły prasowe świadczące o innowacyjności rozwiązania, wpasowującego się w niszę rynkową.

Następnie w skardze podniesiono, że w trakcie prac nad modelem testowym programowano podstawowy system do obsługi stacji drukującej przez urządzenia mobilne, konstruowano zestaw drukujący oraz przygotowywano obudowę. Wyniki tych prac są opisane w załączniku nr 20. Efektem analizy zebranych wyników było zamówienie projektu graficznego dla obudowy urządzenia wprowadzanego na rynek, którego celem jest zastąpienie systemu zamknięcia w postaci kłódki bardziej estetycznym rozwiązaniem. Prace w trakcie testowania modelu służyły sprawdzeniu w praktyce oraz dopracowaniu rozwiązania w postaci stacji drukującej. Podstawowe prace programistyczne zostały wykonane przez zespół skarżącego. Chcąc wprowadzić na rynek kompletne urządzenie z nowymi funkcjonalnościami oraz kompatybilne z większą liczbą dostępnych na rynku systemów operacyjnych dla urządzeń mobilnych, niezbędne były konsultacje dotyczące infrastruktury informatycznej. Ponadto chcąc mieć zagwarantowaną bezawaryjność systemu, niezbędne było sfinansowanie dodatkowych usług doradczych.

Co do uwagi odnośnie przedziału dat badania modelu testowego, strona skarżąca przyznała, że istotnie faza badania na uczelni trwała od 8 maja. Oczywiste jest, iż wnioskodawca zanim rozpoczął testy w warunkach rynkowych musiał stworzyć odpowiednią obudowę, podstawowe oprogramowanie, skompletować niezbędny sprzęt (w tym m.in. drukarkę). Z uwagi na to, iż skarżąca nie chciała instalować na uczelni wadliwego urządzenia, oczywiste jest, iż najpierw prowadziła badania we własnej siedzibie. W zakresie uwagi odnośnie do wyników w postaci ilości wydrukowanych kartek w fazie testowej, skarżąca zgodziła się, iż pierwotne obliczenia oceniającego dotyczące ilości ryz papieru były błędne, gdyż faktycznie należało wykonać obliczenia od dnia [...] maja. Ekonomiczność projektu nie może jednak stanowić kryterium w obszarze oceny, jakim są prace badawczo-rozwojowe. Została ona bowiem szczegółowo wykazana w prognozach finansowych, które są częścią wniosku. Powoływanie się eksperta na ilość ryz papieru nie jest związane z przedmiotem oceny, której miał dokonać. Jednakże wychodząc naprzeciw pytaniu eksperta oraz wykazując dobrą wolę, skarżąca spółka wyjaśniła, iż badanie modelu na uczelni służyło innym celom niż zarobkowe. Odniesienie się eksperta do wyboru wykonawców poszczególnych usług w ramach projektu, jest w opinii skarżącej bezzasadne, ponieważ nie może to stanowić wyznacznika do oceny elementu wniosku na etapie merytorycznym, jakim są prace badawczo-rozwojowe. Skarżąca po podpisaniu umowy o dofinansowanie przedstawi właściwemu urzędowi uzasadnienia wyboru wykonawców i dostawców.

W przedmiocie uwagi eksperta o strukturze firmy, że jest to "kartka zadrukowanego papieru", zauważono, że liczba schematów organizacyjnych firm i instytucji ma podobną formę do przedłożonej przez skarżącego. Dokumentacja konkursowa nie narzucała jednej formy prezentacji schematu organizacyjnego przedsiębiorstwa. Skarżąca zapewniła, że wymieniona we wniosku kadra tworzy dział B+R. Prace były wykonywane na sprzęcie własnym i użyczonym. Firma na etapie prac B+R nie miała środków, aby zakupić maszyny i urządzenia. Skarżący nie znalazł wytycznych ani instrukcji wypełniania wniosku zakazu wykonywania prac B+R na sprzęcie własnym pracowników lub użyczonym, czy też nawet wypożyczonym. Struktura organizacyjna firmy jest płaska, stąd być może trudność u eksperta w odnalezieniu działu B+R. Pracownikiem działu B+R jest absolwent AE, co nie oznacza, że w pracach B+R nie mogą uczestniczyć pozostali członkowie zespołu. Kadra działu to formalnie jedna osoba, która jest wspomagana przez innych członków zespołu, nie ma konieczności wykazywania całej firmy w dziale B+R.

W kontekście kryterium "Prowadzenie działu badawczo rozwojowego" - skarżąca podtrzymała stwierdzenie, iż projekt wykorzystywał prace badawczo-rozwojowe prowadzone w firmie. Rozwiązanie skarżącej nie ma odpowiednika na rynku. Dostępne na rynku stacje drukujące za pobraniem opłaty są urządzeniami zupełnie innego typu. Stworzone w ramach prac B+R rozwiązanie jest nowością na rynku, powstałym w wyniku śmiałej koncepcji jego twórców. Jeśli chodzi o zarzut prostoty w konstrukcji modelu testowego, to jest on bezzasadny ze względu na chałupniczy charakter prac B+R. Proces prototypowania w wielu przypadkach, nawet tak znanych marek, jak firma Apple czy też Microsoft, przebiegał w podobny sposób, jak w przypadku działu B+R. Mimo prostoty w konstrukcji, był on elementem całościowych prac badawczo- rozwojowych, które służyły skonstruowaniu i zaprogramowaniu modelu testowego urządzenia. Porównanie konstrukcji prototypu do schematu o charakterze meblarskim czy też ślusarskim świadczy o powierzchownej wiedzy eksperta w przedmiotowym temacie. Obudowa miała chronić główne urządzenie, którego centralnym elementem był system operacyjny stworzony przez programistów firmy, a w wyniku prac B+R został on poszerzony przez firmę zewnętrzną o nowe funkcjonalności. Podstawowa aplikacja została stworzona przez skarżącą, a następnie rozszerzona dzięki uzyskanym wynikom praca B+R. Jeśli chodzi o odniesienie się do konieczności zakupienia oprogramowania, to wnioskodawca uważa, iż nie jest to przedmiotem oceny eksperta zajmującego się ustaleniem wykorzystania prac B+R. Rozwiązanie przyjęte przez skarżącą jest obecnie dostępne na coraz większej liczbie wrocławskich uczelni wyższych, o czym można przeczytać w artykułach prasowych. Skarżąca wykonywała prace B+R głównie we własnym zakresie przy użycia własnego sprzętu, tak jak wielu innych znanych wynalazców. Ponadto w przypadku prowadzenia prac B+R nie ma wymogu ich protokołowania. Jeśli chodzi o analizę rynku była ona prowadzona równolegle. Uwypuklanie ich przy ocenie innowacyjnej koncepcji skarżącego jest nielogiczne.

W odpowiedzi Instytucja Pośrednicząca wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne według m.in. przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z p. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012r. Nr 270 – dalej przywoływanej jako "p.p.s.a.") kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z przepisami postępowania i normami prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie D. Instytucji Pośredniczącej (DIP)z dnia [...] marca 2015 r. , na które skarga została wniesiona w trybie ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm. - dalej: u.z.p.p.r.). Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 30c ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w związku z art. 3 § 3 p.p.s.a. W art. 30c-30d u.z.p.p.r. ustawodawca uregulował pewną materię procesową, w tym także określił rodzaje rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd, rozpoznając skargę (art. 30c ust. 3-5). Zgodnie art. 30c ust. 3 pkt u.z.p.p.r., sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego. Jak wynika z dotychczasowej praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych - zasady dokonywania sądowej oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego wymagają ustalenia standardu prawnego, według którego należy dokonać oceny zgodności prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia. Wprowadzając w art. 30c ust. 1 pkt 1 u.z.p.p.r. kryterium "naruszenia prawa", ustawodawca przesądził jednocześnie w art. 37 u.z.p.p.r., że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie i udzielania go na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co eliminuje możliwość weryfikacji zaskarżonego aktu w kontekście unormowań k.p.a. Podzielić wszakże należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie - postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

Należy zaznaczyć zatem, że sądowa kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję w ramach ogłoszonego konkursu, generalnie ujmując, sprowadza się zbadania prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję, określonego w aktach prawa europejskiego, nadto w krajowym porządku prawnym na podstawie regulacji powszechnie obowiązujących, w tym w szczególności w przepisach ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz przepisów wykonawczych, jak też postanowień i założeń w programie operacyjnym (art. 15 ust. 4 pkt 1 ustawy), a także zawartych w dokumentach stanowiących system realizacji programu operacyjnego (art. 17 ust. 1 pkt 6 i ust. 1a ustawy), wprowadzających określone dla danego naboru procedury i warunki, w tym kryteria wyboru projektów.

W świetle art. 26 ust. 2 ustawy instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Z brzmienia art. 31 ust.1 ustawy wnosić dodatkowo trzeba, że ocena projektu dokonywana przez właściwą instytucję ma być bezstronna i rzetelna i w tym celu ustawa dopuszcza w procesie wyboru projektów uczestnictwo ekspertów posiadających specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym. Jednocześnie przyjąć należy jako słuszny pogląd, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł.

Powyższe oznacza, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu), lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organy w aspekcie kompletności oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2010r., sygn. akt III SA/Po 37/10). Wypada również podkreślić, że zasadniczo reguła postępowania konkursowego polega na wyłonieniu najlepszego projektu, takiego, który zagwarantuje osiągnięcie we właściwym programie operacyjnym założonego celu. Godzi się przy tym zauważyć, że skoro projekt zostaje zgłoszony w trybie konkursowym, to na podmiocie aplikującym spoczywa ciężar przekonania instytucji - dokonującej wyboru najlepszych z punktu widzenia celów danego priorytetu, w ramach którego organizowany jest konkurs projektów – do wiarygodności swych oświadczeń w aspekcie spełnienia obowiązujących w danym naborze kryteriów. Niewątpliwie prawidłowa, wszechstronna ocena spełnienia przesłanek, by mogła być uznana za rzetelną, nie może opierać się jedynie na przyjęciu wprost założenia, że wszystkie twierdzenia zamieszczone w projekcie są miarodajne, lecz winna zostać dokonana ich analiza aby ustalić, czy stan deklarowany odpowiada rzeczywistemu oraz w jakim wymiarze. Oceny dokonuje się na podstawie treści wniosku, stąd faktyczna możliwość realizacji wyrażonych w nim intencji wnioskodawcy ma z tej treści wynikać. Rzeczą zatem wnioskodawcy jest takie opracowanie projektu, aby w omawianej materii nie budził wątpliwości. W przeciwnym razie trzeba liczyć się z tym, że sformułowania projektu nacechowane znacznym stopniem ogólności, bez przekonującego uzasadnienia, tudzież pozostające w wewnętrznej sprzeczności, niespójne lub pozostawiające margines niedopowiedzenia, nie dadzą podstaw ekspertom i instytucji zarządzającej do uznania spełnienia kryteriów wynikających z przepisów prawa, dokumentacji konkursowej albo nie zostaną przydzielone punkty w liczbie satysfakcjonującej wnioskodawcę.

W kontekście powyższych rozważań, badając legalność oceny merytorycznej wniosku strony skarżącej Sąd uznał, że dokonana ocena nie narusza prawa.

Kwestią sporną między stronami jest ocena dwóch kryteriów sektorowych skrótowo opisanych jako "Dział B+R" oraz "Prowadzenie działalności B+R" dla projektu dotyczącego wprowadzenia na rynek nowej usługi, tj. innowacyjnych, bezobsługowych stacji drukujących.

Szczegółowe wymogi określające sposób dokonania opisu wniosku o dofinansowanie, w tym dotyczące wskazanych kryteriów, zawarte zostały w Instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013 Schemat 1.1.A2: Dotacje inwestycyjne dla MŚP wspierające innowacyjność produktową i procesową na poziomie przedsiębiorstwa (z wyłączeniem projektów z zakresu turystyki). W przedmiocie pierwszego z wymienionych kryteriów zawarto w niej następującą treść:

"Czy Wnioskodawca posiada dział B+R w firmie? (str. 12)

Jeśli zaznaczono odpowiedź "tak", należy opisać prowadzoną w przedsiębiorstwie działalność w zakresie badań i rozwoju. Ile osób i o jakich kwalifikacjach jest zatrudnionych w dziale B+R, jakie projekty badawcze prowadził/prowadzi dział, czy doprowadzono do wdrożenia wyników dotychczasowych badań i jakie były ich efekty.

Jeżeli prowadzona działalność B+R ma związek z realizacją projektu, należy wymienić pracowników zaangażowanych w działalność B+R w pkt. IV. 9 Zasoby ludzkie umożliwiające realizację projektu.

Dział B+R rozumiany jest jako samodzielny dział badawczo - rozwojowy, laboratorium badawcze lub dział technologiczno - konstrukcyjny wykazany w odpowiednim regulaminie organizacyjnym/ statucie przedsiębiorstwa.

Dział badawczo-rozwojowy jest wyodrębnioną jednostką przedsiębiorstwa, której cele statutowe przewidują udział w doskonaleniu procesu produkcyjnego i/lub doskonaleniu wyrobu i/lub tworzeniu nowych produktów. Prace prowadzone w dziale badawczo- rozwojowym obejmują tworzenie nowej wiedzy mającej zastosowanie w praktyce - zweryfikowanej i udokumentowanej rezultatami eksperymentów, testów, symulacji, modelami matematycznymi. Wiedza ta dopiero w połączeniu z projektowaniem daje rozwój w postaci konkretnych udoskonalonych produktów, procesów, usług.

Do zadań działu badawczo- rozwojowego mogą należeć na przykład:

tworzenie prototypów i wzorców produktów;

badania produktu w celu ustalenia optymalnych parametrów procesu, redukcji zanieczyszczeń produkcyjnych, redukcji ilości zatrzymań maszyn oraz zwiększenia wydajności produkcji; działania mające na celu zmniejszenie ilości błędów podczas dalszego użytkowania produktu u klienta (np. we współpracy z Działem marketingu i/lub klientem);

prowadzanie badań wytrzymałościowych w celach udoskonalania produktu i procesu;

współpraca z zewnętrznymi jednostkami badawczo-rozwojowymi/instytutami badawczymi lub jednostkami naukowymi w zakresie wykonywania badań i wyborze optymalnej technologii -

usługowe prowadzenie badań dla klienta w celu optymalizacji jego procesu i/lub wyrobu;

UWAGA 1: Przedsiębiorstwo powinno wykazać cele i zadania Działu badawczo-rozwojowego za pomocą dokumentów organizacyjnych: schematu organizacyjnego, statutu itp.

UWAGA 2: Przedsiębiorstwo powinno wykazać rzeczywistą realizację zadań Działu badawczo-rozwojowych zgodnych z definicją poprzez wskazanie dowodów na wykonanie lub zlecenie prac mających na celu wdrożenie innowacji produktowych lub technologicznych, przy czym prace te muszą być prowadzone przez personel własny Działu.

UWAGA

Szukanie nowych klientów dla Wnioskodawcy, analiza rynku czy też badanie wymaganych parametrów jakości produkcji i produktów będących w ofercie przedsiębiorstwa nie będą uznawane za prace badawczo-rozwojowe.

W przypadku zaznaczenia odpowiedzi "tak", załącznik pn. Dokumenty inwentaryzacyjne stanu istniejącego obiektu wraz z fotografiami należy rozszerzyć o zdjęcia przedstawiające pomieszczenia oraz wyposażenie działu B+R. Wykaz sprzętu działu B+R należy zamieścić w pkt IV. 8 Zasoby techniczne umożliwiające realizację projektu. Wnioskodawca ponadto może załączyć posiadaną dokumentację związaną z prowadzoną przez siebie działalnością B+R, jako załącznik nieobowiązkowy do wniosku celem potwierdzenia posiadania działu B+R (pkt. XI. pozycja " Inne ")."

Analizując treść komentowanego kryterium należy zauważyć, że rzeczą wnioskodawcy – składającego wniosek przecież w trybie konkursowym, a zatem wymagającym od niego przekonania Instytucji do swych racji i co do zgodności założeń projektu z wymogami dokumentacji konkursowej - jak wynika przede wszystkim z brzmienia "Uwagi 2" było wykazanie rzeczywistego, nie zaś deklarowanego tylko, funkcjonowania działu B+R na dzień złożenia wniosku.

Zdaniem Sądu kwestionowana w skardze ocena I eksperta – została oparta na analizie całokształtu twierdzeń wniosku strony skarżącej w korespondencji z przytoczonymi wyżej wymaganiami ustanowionymi w dokumentacji obowiązującej wnioskodawców oraz instytucje zarządzające projektem.

W kontekście zapisów Instrukcji oraz wniosku wraz z załącznikami I oceniający trafnie uznał, że nie wystarczy przedstawienie schematu organizacyjnego przewidującego formalne tylko istnienie działu B+R albowiem ze sformułowań zwłaszcza cytowanej "Uwagi 2" wynika, że chodzi o jego rzeczywiste funkcjonowanie, to znaczy poparte dowodami wykazanie, że dział ten w swym wymiarze kadrowym, technicznym, lokalowym, będzie wykonywał prace z zakresu planowanej innowacyjności produktowej. Tymczasem słusznie tenże oceniający wywiódł, że wymagany aspekt prowadzenia prac przez personel własny działu B+R budzi wątpliwości skoro omawiany dział jest jednoosobowy, a osoba w tym dziale zatrudniona, która ukończyła studia na kierunku zarządzania Akademii Ekonomicznej nie posiada wyksztalcenia odpowiedniego do samodzielnego prowadzenia opisanej we wniosku działalności innowacyjnej (badawczo - rozwojowej), zaś zasadnicze prace koncepcyjne, projektowanie i wykonanie prac, czyli faktyczna działalność badawczo-rozwojowa jest zlecana podmiotom zewnętrznym. Pośrednio sformułowania skargi tym konkluzjom oceniającego nie przeczą albowiem, cyt: "Tak jak zostało napisane we wniosku pracownikiem działu B+R jest absolwent AE, co nie oznacza, że w pracach B+R nie mogą uczestniczyć pozostali członkowie zespołu. Kadra działu to formalnie jedna osoba, która jest wspomagana przez innych członków zespołu (...)."

Należy jednak zauważyć że jakkolwiek w istocie nie ma konieczności wykazywania całej firmy w dziale B+R, to jednak wymagane jest takie zaprezentowanie we wniosku działu B+R by jego faktyczne działanie i wykonywanie prac badawczo-rozwojowych przez własny personel tej komórki organizacyjnej nie budziło zastrzeżeń. Wniosek w części dotyczącej tego kryterium (str. 10 i str. 19 oraz załącznik w postaci struktury organizacyjnej, informacje dotyczące zasobów ludzkich działu B+R, dokumentacja fotograficzna) nie skłaniają wszakże do konkluzji, że dział ten istniał w ujęciu wymaganym brzmieniem Instrukcji. Wyposażenie techniczne, którym dysponowano było stronie skarżącej użyczone, zaś projekt graficzny obudowy i wizualizacje 3D oraz wykonanie samej obudowy zostało wykonane przez firmy zewnętrzne. Także wykaz czynności osoby zatrudnionej w tym dziale nie wskazuje na mające walor stricte badawczo-rozwojowych, lecz raczej marketingowych, zarządczych.

W zakresie drugiego ze spornych kryteriów Instrukcja nakłada na wnioskodawców obowiązek wykazania "Czy projekt wykorzystuje elementy prowadzonych lub zakupionych wyników B+R?" (str. 24) i w tej materii uściślono, że:

"Należy odpowiedzieć, czy Wnioskodawca w ramach projektu wykorzysta elementy prowadzonych lub zakupionych przez przedsiębiorstwo wyników prac B+R. Należy opisać sposób wdrażania (w szczególności jakie prace organizacyjne podjęto i jakie są następne kroki do wykonania w projekcie), koszt i zakres samodzielnie prowadzonych działań B+R (w szczególności czy dokonano zakupów aparatury naukom badawczej), a w przypadku zakupu prac B+R, wyników prac B+R - koszt ich zakupu.

Następnie należy określić wpływ prowadzonych prac na realizację projektu, a w szczególności w jakim stopniu ich zakup ma odzwierciedlenie w efektach projektu w odniesieniu do poniesionych kosztów samych prac oraz wydatków związanych z projektem."

Na tle przytoczonego brzmienia Instrukcji trzeba podkreślić, że w celu wykazania spełnienia tego kryterium należy nie tylko przedłożyć opis wdrażania prac B+R , lecz także podać poniesione koszty – koszt samodzielnie prowadzonych działań B+R, ewentualnie koszty zakupu prac B+R, koszty wyników prac B+R. Instrukcja nakłada również obowiązek zaprezentowania efektywności projektu poprzez porównanie przez wnioskodawcę kosztów prac i poniesionych na projekt wydatków w korelacji z zakupem prac. Inaczej ujmując – we wniosku trzeba zawrzeć opis wszystkich tych trzech elementów.

Obydwaj oceniający w sposób zbieżny negatywnie ocenili wykazanie przez skarżącego spełnienie wymienionego kryterium eksponując zasadnie okoliczność, że strona skarżąca nie podała w tej części swego wniosku kosztów poniesionych ani planowanych z tego tytułu. Tymczasem godzi się zauważyć po lekturze wniosku (na stronach 11 oraz 19), że w ramach projektu zgłoszonego do dofinansowania strona ma zamiar zakupić oprogramowanie, elementy stacji drukujących, zlecić firmie zewnętrznej wykonanie projektu jak i samej obudowy, zakupić usługi doradcze związane z wyborem odpowiedniej infrastruktury informatycznej do stworzenia dedykowanego oprogramowania niezbędnego do działania usługi. Bezsprzecznie nawet w wyodrębnionym we wniosku wykazie planowanych wydatków koszt zakupu dedykowanego oprogramowania nie został ujęty, jak ustalili oceniający. Samo wszakże ogólnikowe wskazanie, że koszty były, bądź będą ponoszone – bez udokumentowania, czy podania faktycznej bądź przewidywanej ich kwoty oraz skonkretyzowania ich celu - nie jest wystarczające dla wykazania spełnienia omawianej przesłanki.

Podobnie wniosek w tej mierze pozbawiony jest odpowiedzi na końcowy fragment Instrukcji, to znaczy nie określono wpływu prowadzonych prac na realizację projektu, a w szczególności w jakim stopniu ich zakup ma odzwierciedlenie w efektach projektu w odniesieniu do poniesionych kosztów samych prac oraz wydatków związanych z projektem.

Spełnienie kryteriów ma wynikać z samej treści wniosku i wymaganych do niego załączników, dokumentów, natomiast nie może być rezultatem dociekań intencji wnioskodawcy, czy też później składanych przez niego wyjaśnień.

W takim świetle Sąd stwierdza, że ocena wniosku sporządzona przez Instytucję Pośredniczącą została przeprowadzona na podstawie obowiązujących przepisów prawa, procedur i zasad właściwych dla konkursu, w którym projekt skarżącej spółki aplikował. Ostatecznie przyjęta ocena wniosku nie przekracza reguł swobodnej oceny, jest rzetelna i logiczna.

Z tych względów skarga podlegała oddaleniu.