Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 293/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 13 f ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 470
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 4 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty dodatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 4 września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (dalej jako SKO w Opolu, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z 31 stycznia 2020 r. odmawiającą S. K. (dalej określanym jako: strona, skarżący) stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze zm) - [dalej jako: "udp"].

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego.

Wnioskiem z 3 kwietnia 2019 r. skarżący zwrócił się do Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w postaci nienależnie wyegzekwowanej opłaty w kwocie 40 zł, za parkowanie pojazdu samochodowego o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania ([...] w Opolu, droga gminna nr [...]) na podstawie tytułu wykonawczego z 18 kwietnia 2018 r. nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta Opola.

Postanowieniem z 16 kwietnia 2019 r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu (dalej Dyrektor MZD w Opolu), działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty. W uzasadnieniu wskazał, że należność objęta wnioskiem została poddana egzekucji administracyjnej, w ramach której skarżący podnosił zarzuty egzekucyjne (w tym dotyczące m.in. nieistnienia obowiązku). Zarzuty te zostały uznane za niezasadne zarówno przez wierzyciela, jak i organ egzekucyjny prowadzący to postępowanie a wydane w tym zakresie rozstrzygnięcia zostały utrzymane w mocy przez organy wyższego stopnia. Według organu, skoro należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie została wyegzekwowana i wbrew podnoszonym przez stronę w postępowaniu egzekucyjnym zarzutom potwierdzono powstanie przedmiotowego obowiązku, to zachodzi oczywista przeszkoda do przeprowadzenia postępowania dotyczącego nadpłaty.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę zażalenia, SKO w Opolu postanowieniem z 6 czerwca 2019 r. uchyliło powyższe postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że nie było przeszkód dla wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem strony o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z tytułu uiszczonej opłaty dodatkowej.

Pismem z 14 stycznia 2020 r. Prezydent Miasta Opola zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania z wniosku z 3 kwietnia 2019 r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty.

W toku postępowania skarżący przedłożył jako dowód uiszczenia opłaty za parkowanie w dniu [...] maja 2016 r. do godziny 12.30 , a mianowicie skan kwitu oznaczonego numerem [...]. Wyjaśnił także, iż w dniu zdarzenia przebywał w Sądzie Okręgowym w [...] na rozprawie w sprawie o sygn. [...], która zakończyła się o godz. 14.46, na dowód czego przedłożył kopię protokołu z rozprawy sądowej. Wskazał także, iż brak jest podstaw do obciążenia opłatą dodatkową, skoro opłata za parkowanie została uiszczona. Zakwestionował również przepis art. 6 ust. 1 uchwały nr XIII/203/15 Rady Miasta Opola z dnia 2 lipca 2015 r. ograniczający do 7 minut czas na uiszczenie opłaty za parkowanie.

Decyzją z 31 stycznia 2020 r. działający w imieniu Prezydenta Miasta Opola Dyrektor MZD w Opolu, odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdu na terenie strefy płatnego parkowania.

W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując dodatkowo, iż wyrokiem z 17 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z 4 marca 2019 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów skarżącego na postępowanie egzekucyjne prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 18 kwietnia 2018 r. Organ stwierdził, że skoro powstały z mocy prawa obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej potwierdzony został na etapie postępowania egzekucyjnego dwoma ostatecznymi postanowieniami (wierzyciela i organu egzekucyjnego), nie może być uznany za nienależnie zapłaconą niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym. W związku z faktem, iż nadpłata nie wystąpiła, należało odmówić jej stwierdzenia.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania, SKO w Opolu wskazaną na wstępie decyzją z 4 września 2020 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o drogach publicznych, korzystający z nich są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych, w strefie płatnego parkowania (art. 13 ust 1 pkt 1 udp). Z kolei art. 13 f ust. 1 tej ustawy stanowi, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Zaznaczył przy tym, że przedmiotowa opłata zaliczana jest do kategorii tzw. niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, co stosownie do art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm., zwanej dalej ufp) skutkuje możliwością odpowiedniego zastosowania do tych należności przepisów Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: op), w tym uregulowanej w Rozdziale 9 tego Działu, instytucji nadpłaty.

Przytaczając następnie przepisy dotyczące nadpłaty (art. 72 § 1 pkt 1 op) Kolegium wskazało, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy objęta wnioskiem strony należność z tytułu opłaty dodatkowej w kwocie 40 zł została nienależnie wyegzekwowana. W tym zakresie zaznaczyło, że w sprawie bezsporne są ustalenia, iż skarżący [...] maja 2016 r. zaparkował pojazd samochodowy o nr rej. [...] przy [...] w Opolu w strefie płatnego parkowania, opłata za parkowanie uiszczona została tylko do godziny 12.30, natomiast pojazd parkował w tym miejscu w godzinach późniejszych bez opłaconego postoju (jak wyjaśnił sam skarżący przebywał on w tym dniu w budynku Sądu Okręgowego w [...] w związku z uczestnictwem w rozprawie sądowej, która zakończyła się o godzinie 14.46). Niewątpliwie zatem skarżący był osobą korzystającą z drogi (miejsca parkingowego w płatnej strefie parkowania we wskazanym wyżej dniu) a opłata zasadnicza za czas użytkowania drogi nie została uregulowana. Po godzinie 12.30 miejsce parkingowe zajmowane było bowiem bez uiszczenia stosownej opłaty.

Organ odwoławczy stwierdził więc, że w realiach tej sprawy na stronie bezsprzecznie ciążył obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że wyegzekwowana należność nie istnieje bo nie została ustalona żadną decyzją administracyjną. Podkreślił, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i podjętej z jej upoważnienia uchwały rady miejskiej, stanowiącej - w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji RP - akt prawa miejscowego, obowiązującego każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił). Obowiązek ten winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej). Stąd też, dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji). Stanowisko to, jak zaznaczyło Kolegium, potwierdza ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych (m.in. w m.in. w wyrokach NSA z 9 maja 2019 r. sygn. I GSK 41/19, z 12 marca 2013 r. sygn. II GSK 2152/11 czy z dnia 9 marca 2017 r. sygn. II GSK 1683/15).

W konkluzji organ stwierdził, że wobec stwierdzonych okoliczności faktycznych (zaparkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia stosownej opłaty) i prawnych sprawy (powstanie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej z mocy prawa) nie sposób przyjąć, by wyegzekwowana kwota stanowiła świadczenie nienależne w rozumieniu art. 72 §1 pkt 1 op. Istniał bowiem wynikający z przepisów prawa obowiązek jej uiszczenia.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do tut. Sądu, domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W skardze zakwestionował stanowisko organów, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa. Według skarżącego, egzekucja opłaty dodatkowej bez uprzedniego wydania decyzji stwierdzającej jej wysokość była niedopuszczalna, a jedynym sposobem odzyskania nienależnej kwoty jest nadpłata. Z art. 3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika bowiem wyraźnie, na jakiej podstawie mogą być prowadzone egzekucje należności pieniężnych powstałych na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 op co prowadzi o wniosku, że przeprowadzona egzekucja była niedopuszczalna. Jeżeli egzekucja przedmiotowej opłaty była niedopuszczalna, to tym samym korzyść uzyskana w wyniku tej egzekucji nienależna, a że została zarachowana na poczet opłaty dodatkowej stanowi nadpłatę. Innymi słowy, z uwagi na brak ustalenia wysokości zobowiązania decyzją ostateczną, nie ma podstaw do twierdzenia, że istnieje podstawa do zaliczenia wyegzekwowanej opłaty na poczet zobowiązania z tytułu opłaty dodatkowej. Z uwagi na brak wyłączenia przepisów op w stosunku do opłaty dodatkowej konieczne jest więc stosowanie wprost, a to prowadzi w konsekwencji do obowiązku ustalenia wysokości zobowiązania w drodze decyzji na podstawie art. 21 § 1 op w związku z art. 2 § 2 op. Zdaniem skarżącego również art. 67 ust. 1 u stawy o finansach publicznych potwierdza konieczność wydania decyzji w przedmiocie opłaty dodatkowej. W sprawie konieczne jest więc uprzednie ustalenie opłaty decyzją, a dopiero wówczas istnieje możliwość egzekwowania opłaty przy pomocy tytułu wykonawczego. Z uwagi na brak decyzji ustalającej wysokość należnych opłat dodatkowych żaden egzekwowany obowiązek nie istnieje. Ponadto skarżący argumentował, że opłata dodatkowa jest administracyjną karą pieniężną w rozumieniu art. 189b kpa i także ten przepis wskazuje, że kara nie istnieje dopóki nie zostanie wydana decyzja w przedmiocie jej wymierzenia. Nie można więc opłaty egzekwować, albowiem nie została ustalona żadną decyzją administracyjną. Jednocześnie skarżący kwestionował zgodność z prawem zapisów uchwały nr XIII/203/15 Rady Miasta Opola z dnia 2 lipca 2015 r. ograniczających czas na uiszczenie opłaty za parkowanie do 7 minut.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: [ppsa], uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty dodatkowej w kwocie 40 zł za nieopłacone parkowanie pojazdu na terenie strefy płatnego parkowania.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, jak słusznie przyjął organ, że przewidziana w art. 13f ust. 1 udp opłata dodatkowa zaliczana jest do kategorii tzw. niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 pkt 7 ufp. Z kolei na mocy art. 67 ust. 1 ufp do należności tych w zakresie nieuregulowanym powołaną ustawą stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 op, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Na podstawie art. 73 § 1 pkt 1 op, nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Z art. 75 § 1 op wynika natomiast uprawnienie podatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku w sytuacji, gdy wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek albo wykazał nadpłatę w wysokości mniejszej od należnej.

W świetle w/w przepisów wskazać należy, że dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej kluczowe jest ustalenie czy kwota, której dotyczy postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o zwrot nadpłaty, została nienależnie wyegzekwowana w prowadzonym wobec niego postępowaniu egzekucyjnym, jak wywodził w skardze skarżący.

Problematykę opłat związanych z pozostawieniem pojazdów w strefie płatnego parkowania reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Jak stanowi art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obowiązek wniesienia opłaty parkingowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania spoczywa na podmiotach korzystających z dróg publicznych. Zgodnie z art. 13b ust. 3 udp strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) w stosownej uchwale. Opłatę, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie pobiera się zgodnie z art. 13b ust. 1 udp, za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Zgodnie z art. 13b ust. 2 udp strefę ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Z kolei art. 13f ust. 1 udp stanowi, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową, a rada gminy (rada miasta) określa wysokość tej opłaty oraz sposób jej pobierania.

Z treści przytoczonych regulacji jednoznacznie wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. W tym miejscu należy przypomnieć, że w myśl art. 21 § 1 op zobowiązanie podatkowe może powstać w dwojaki sposób: z dniem zaistnienia zdarzenia z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania albo z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającego wysokość tego zobowiązania. Obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje w ten pierwszy sposób. Każdy, kto najdzie się w sytuacji określonej przez przepis rangi ustawowej - art. 13 ust. 1 pkt 1 udp - czyli parkuje pojazd samochodowy na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania, jest obowiązany do ponoszenia opłat. Obowiązek uiszczenia tej opłaty wynika wprost z ustawy, a jego konkretyzacja nie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Dokonanie obliczenia tej opłaty i jej pobór następuje w drodze czynności materialno – technicznej. Skoro więc dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji), przyjąć należy, że również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej - ze względu na jej funkcjonale związanie z opłatą za parkowanie w strefie płatnego parkowania - wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest wymagane. Co więcej, ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Zgodnie natomiast z art. 207 § 1 i 2 op organ administracji publicznej załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji, gdy przysługuje mu w tym zakresie norma kompetencyjna do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. W analizowanym stanie prawnym ustawodawca normy takiej nie przewidział, co jest konsekwencją braku przedmiotu rozstrzygania w sprawie, skoro źródło powstania obowiązku wynika bezpośrednio z przepisu prawa (ustawy i przepisu prawa miejscowego). Takie stanowisko jednolicie prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Szczecinie z 14 października 2009 r. sygn. akt II SA/SZ 35/09; wyrok NSA z 12 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1683/09; wyrok NSA z 18 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1978/16). Słusznie zatem przyjęły organy obu instancji, że skoro wskazany obowiązek powstaje z mocy prawa, to w tym zakresie nie prowadzi się postępowania administracyjnego, jak i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej.

Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że w realiach rozpatrywanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że nałożona na skarżącego opłata dodatkowa została pobrana nienależnie. W stanie faktycznym sprawy poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący w dniu [...] maja 2016 r. parkował samochód o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania, nie płacąc opłaty za postój tego pojazdu (od godz. 12.30). Wobec powyższego nie budzi zastrzeżeń Sądu że Miejski Zarząd Dróg był uprawniony do pobrania opłaty dodatkowej od skarżącego a nieuiszczenie opłaty dodatkowej stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do argumentacji skargi zauważyć należy, że zmierza ona w istocie do podważenia istnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, co skarżący wywodzi z braku wydania decyzji określającej wysokość tej opłaty. Istotne jest zatem wskazanie, że jak wynika z akt sprawy, kwestia istnienia przedmiotowego obowiązku była już przedmiotem oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczętym skargą skarżącego na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. W wydanym w tym postępowaniu wyroku z 17 września 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 560/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przesądził, że zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego - w tym oparty na art. 33 § 1 pkt 1 upea zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku - nie zasługują na uwzględnienie. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną skarżącego wyrokiem z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 558/20. W uzasadnieniach tych orzeczeń obszernie odniesiono się do podnoszonej przez skarżącego argumentacji, tożsamej do obecnie zawartą w skardze. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko prezentowane w powołanych wyżej wyrokach, w związku z czym posłuży się również argumentacją w nich zawartą. Otóż, jak wskazano w wyroku o sygn. I SA/Gl 560/19 "dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest konieczna (ani wręcz dopuszczalna) jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji, ustawodawca bowiem nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. (...) Zgodzić się należy ze skarżącym, że opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłaty parkingowej stanowią niepodatkowe należności o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 ufp. Wyjaśnić należy, że pojęcie niepodatkowych należności o charakterze publicznoprawnym stanowiących dochód Skarbu Państwa albo budżetu jednostek samorządu terytorialnego, obejmuje zarówno należności powstające z mocy prawa, jak też wymagające dookreślenia w drodze decyzji. W przypadku opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej, opisany wyżej charakter prawny obowiązku, mający oparcie w przepisach szczególnych (ustawa o drogach) eliminuje możliwość wydania decyzji administracyjnej. W orzecznictwie zwraca się również uwagę, że użycie przez ustawodawcę sformułowania: "pobiera" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege). W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (tak wyrok NSA z 9 maja 2019 r. sygn. akt I GSK 41/19)."

Sąd orzekający w tej sprawie nie podziela również stanowiska skarżącego, że opłata dodatkowa jest administracyjną karą pieniężną w rozumieniu art. 189b kpa, wskazując w ślad za w/w wyrokiem WSA w Gliwicach, że opłata dodatkowa nie jest karą (mandatem), lecz ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt III SA/Po 419/17 czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 138/15). Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyżej wyroku z 19 stycznia 2021 r., I GSK 558/20, wskazując, że "opłaty za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania (analogicznie opłaty dodatkowe) nie mają związku z naruszeniem zakazu lub niedostosowaniem się do nakazu określonego w przepisach prawa, z którymi ustawodawca wiąże nałożenie pieniężnych kar administracyjnych." Warto również przywołać pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie z 24 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 362/18, w którym wskazano, że sama opłata dodatkowa nie jest karą (sankcją), lecz swoistym ekwiwalentem za "bezumowny" - bez uiszczenia opłaty za parkowanie - postój pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty." Z tego względu argumentację skarżącego o tym, że opłata dodatkowa jest karą administracyjną, uznać należy za chybioną. W konsekwencji nie może ona również stanowić uzasadnienia dla twierdzenia strony, że opłata dodatkowa musi być określona decyzją administracyjną.

Za niemające wpływu na wynik sprawy należy również uznać zarzuty skargi kwestionujące zgodność z prawem zapisów uchwały nr XII/203/15 Rady Miasta Opola z dnia 2 lipca 2015 r. ograniczających czas na uiszczenie opłaty za parkowanie do 7 minut. Przedmiotem kontroli Sądu jest bowiem decyzja w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty, co powoduje, że Sąd nie mógł w tej sprawie oceniać zgodności z prawem powyższej uchwały, gdyż ocena taka wykraczałaby poza przedmiot zaskarżenia.

W tym miejscu można jedynie na marginesie dodatkowo zauważyć, że przedmiotowa uchwała Rady Miasta Opola z dnia 2 lipca 2015 r. w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania, określenia wysokości stawek i sposobu pobierania opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, była przedmiotem postępowania przed tut. Sądem ze skargi Prokuratora Rejonowego w Opolu. Wyrokiem z dnia z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Op 605/16 ( utrzymanym następnie w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrokiem z dnia 28 lutego 2019r sygn. akt I OSK 112/17) skarga została prawomocnie oddalona. W wyrokach tych podkreślono miedzy innymi, że według przepisów ustawy o drogach publicznych powołanych jako podstawa prawna podjęcia kwestionowanego aktu, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (art. 13 ust. 1 pkt 1). Na zasadzie art. 13b ust. 2 tej ustawy strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Zgodnie natomiast z art. 13b ust. 3 u.d.p. rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania: 1) ustala wysokość opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi, 3) określa sposób pobierania opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1. Jak dalej zauważono, na tle tych przepisów w orzecznictwie wskazuje się, że z uwagi na rosnącą liczbę pojazdów ustawodawca wprowadzając możliwość tworzenia stref płatnego parkowania kierował się zarówno potrzebą zaprowadzenia ładu przestrzennego, a więc bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale także koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw tych obywateli, których domy czy mieszkania znajdują się w centrach miast, gdzie dojazd bądź dojście do miejsca zamieszkania są utrudnione z uwagi na liczbę znajdujących się tam pojazdów (ochrona prawa własności). Tworzenie stref płatnego parkowania, na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie o drogach publicznych, jest zatem ograniczeniem podyktowanym ochroną konstytucyjnych wartości, pozostającym w zgodzie z zasadą proporcjonalności (wyrok NSA z 7 października 2011 r., I OSK 1276/11).

Poza zakresem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie z uwagi na wyżej już wskazane – a zapadłe wobec skarżącego na tożsamym tle obowiązku poniesienia opłaty dodatkowej w kwocie 40 zł za nieopłacone parkowanie pojazdu na terenie strefy płatnego parkowania- wyroki WSA w Gliwicach sygn. akt I SA/Gl 560/19 , oraz NSA sygn. akt I SA/Gl 560/19 prawomocnie przesądzające, że zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego - w tym oparty na art. 33 § 1 pkt 1 upea zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku - nie zasługują na uwzględnienie, pozostawała kwestia, czy w świetle art. 3a ustawy egzekucyjnej prowadzenie egzekucji obowiązku z tytułu opłaty dodatkowej było dopuszczalne. W tym bowiem zakresie zastosowania miała wynikające z art. 153 ppsa związanie obecnego składu orzekającego, ocena prawna tego zagadnienia zawarta już w wydanych wobec skarżącego prawomocnych wyrokach dotyczących, zarówno dopuszczalności samej egzekucji, jak i istnienia obowiązku skarżącego jej podlegającej.

Jeśli zaś chodzi o to, czy w określonym w w/w uchwale czasie 7 minut skarżący miał fizyczną możliwość uregulowania opłaty za postój, wskazać należy, że przepis art. 13f ust. 1 pkt 1 udp nie zostawia organowi żadnej dowolności co do uznania, kiedy pobranie opłaty jest zasadne, a kiedy nie. Stąd też dla obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej nie ma żadnego znaczenia to, z jakich przyczyn skarżący nie mógł w danym czasie opłacić postoju pojazdu.

W tym stanie rzeczy, skoro na skarżącym ciążył obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania w kwocie 40 zł , to tym samym jej wyegzekwowanie porze właściwy organ nie doprowadziło do powstania wskazywanej przez skarżącego nadpłaty , mającej według niego podlegać zwrotowi.

Nie podzielając zatem żadnego z zarzutów skargi i uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za zgodne prawem, Sąd skargę jako nieuzasadnioną, oddalił na podstawie art. 151 ppsa.