Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3108/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 581
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 3280/15 w sprawie ze skargi L.R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017r., sygn. akt VI SA/Wa 3280/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325: dalej "p.p.s.a."), oddalił skargę L.R. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też: "Prezes NFZ") z [...] października 2015r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny z którego wynikało, że L.R. posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorca pod firmą [...] ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej [...] kwietnia 1999r. Wpis ten został przeniesiony z ewidencji Urzędu Miasta G. do CEIDG w dniu [...] grudnia 2011r. Powyższy wpis posiada status: "wykreślony" ze wskazaną datą zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej: [...] kwietnia 2013r., data wykreślenia wpisu z rejestru: [...] kwietnia 2013r. W historii przedmiotowego wpisu brak informacji o okresach zawieszenia wykonywania przedmiotowej działalności.

Dyrektor OW NFZ decyzją z [...] czerwca 2014r. stwierdził, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od [...] kwietnia 1999r. do [...] kwietnia 2013r.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z [...] października 2015r., wydaną na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2015r. poz. 581 ze zm.; dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też: "Dyrektor OW NFZ") z [...] czerwca 2014r. i stwierdził, że L.R. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: - od [...] kwietnia 1999r. do [...] października 1999r., - od [...] marca 2000r. do [...] lipca 2000r., - od [...] lutego 2002r. do [...] lutego 2002r., - od [...] kwietnia 2002r. do [...] lipca 2002r., - od [...] kwietnia 2005r. do [...] września 2008r., i od [...] czerwca 2011r. do [...] kwietnia 2013r.

Prezes NFZ uznał, że argumentacja przedstawiona przez skarżącego dotycząca wykonywania działalności gospodarczej w czasie urlopów bezpłatnych zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ I instancji w wydanej decyzji stwierdzając istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Ubezpieczonego w całym okresie istnienia wpisu działalności gospodarczej, nie rozpatrzył całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w badanym zakresie. Wskazał, że w okresie prowadzenia przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej, obowiązywały przepisy trzech kolejnych ustaw, a mianowicie: art. 8 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do 31 marca 2003r., art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do 30 września 2004r., art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do [...] września 2008r., a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) w brzmieniu obowiązującym od tego dnia. Prezes NFZ przypomniał, że skarżący, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą dokonał zgłoszeń do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego w następujących okresach: - od [...] kwietnia 1999r. do [...] października 1999r. (ubezpieczenie społeczne), - od [...] marca 2000r. do [...] maja 2000r. (ubezpieczenie społeczne), - od [...] lutego 2000r. do [...] lipca 2002r. (ubezpieczenie zdrowotne), - od [...] stycznia 2005r. do [...] marca 2005r. (ubezpieczenie zdrowotne), - od [...] marca 2005r. do [...] marca 2005r. (ubezpieczenie społeczne), - od [...] lutego 2006r. (ubezpieczenie społeczne), - od [...] listopada 2011r. (ubezpieczenie społeczne). Wskazał, że zgodnie z informacjami przekazanymi przez Drugi Urząd Skarbowy w G., skarżący figurował, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w okresie od [...] kwietnia 1999r. do [...] kwietnia 2013r. Dodatkowo z pism Urzędu Skarbowego w G. wynika, że przychód z prowadzonej działalności gospodarczej wykazany przez skarżącego w złożonych zeznaniach rocznych wynosił odpowiednio: - za lata 2002, 2006-2007, 2011 - 0,00 złotych (PIT-36), - za lata 2007-2009 - 0,00 złotych, - za 2000 r. - 45.046,10 złotych (PIT-36), - za 2012r. - 0,00 złotych (PIT-28). W trakcie prowadzenia działalności gospodarczej skarżący zatrudniony był na podstawie umowy o pracę w okresie od [...] stycznia 1999r. do [...] czerwca 2011r., której podstawa wymiaru składek była wyższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Natomiast w okresach: - od [...] kwietnia 1999r. do [...] października 1999r., - od [...] marca 2000r. do [...] lipca 2000r., - od [...] lutego 2002r. do [...] lutego 2002r., - od [...] kwietnia 2002r. do [...] lipca 2002r., - od [...] kwietnia 2005r. do [...] września 2008r., pracodawca udzielił skarżącemu urlopu bezpłatnego. Wskazał, że ZUS wydał w dniu [...] listopada 2013r. decyzję stwierdzającą podleganie przez skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresach: - od [...] kwietnia 1999r. do [...] października 1999r., - od [...] marca 2000r. do [...] lipca 2000r., - od [...] lutego 2002r. do [...] lutego 2002r., - od [...] kwietnia 2002r. do [...] lipca 2002r., - od [...] kwietnia 2005r. do [...] września 2008r., - od [...] czerwca 2011r. do [...] kwietnia 2013r. Natomiast w pozostałych okresach, z uwagi na zatrudnienie, wskazano, że skarżący powinien zgłosić się do ubezpieczenia zdrowotnego. Prezes NFZ zwrócił uwagę, iż Oddział Wojewódzki NFZ wystąpił do Urzędu Miejskiego w G. z prośbą o udzielenie informacji, czy przed dniem [...] grudnia 2011r., tj. przed dniem przeniesienia wpisu do CEIDG, skarżący zgłaszał w organie ewidencyjnym informacje o okresach zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą: [...], a w przypadku odpowiedzi twierdzącej o wskazanie okresów zawieszenia. Jak wyjaśnił z nadesłanych informacji wynika, że skarżący posiadał na dzień migracji gminnej bazy do CEIDG pod numerem [...] wpis w ewidencji działalności gospodarczej ze wskazaną datą rozpoczęcia działalności gospodarczej: [...] kwietnia 1999r. (nazwa: [...]). Jednocześnie zawiadomiono, że w ww. wpisie nie odnotowano w komputerowej bazie EDG do dnia migracji wpisu do CEIDG zgłoszenia informacji o zawieszeniu/wznowieniu wykonywania przedmiotowej działalności gospodarczej. Prezes NFZ wskazał, że rozpoczęcie działalności gospodarczej w dniu [...] kwietnia 1999r. i dokonany w związku z tym wpis do CEIDG, miał miejsce w okresie, gdy nie istniała możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Podał jednocześnie, że od dnia [...] września 2008r. taka możliwość była prawnie uregulowana i dozwolona, przy czym skarżący nie skorzystał z możliwości wyłączenia się spod obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z przewidzianą prawem możliwością zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Prezes NFZ podkreślił, że skarżący dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych od [...] listopada 2011r., co potwierdza, że działalność gospodarczą prowadził w 2011r., zatem winien także podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Organ rentowy ustalił rozszerzająco ten okres, wskazując jego początek od [...] czerwca 2011r. z uwagi na wygaśnięcie tytułu do ubezpieczeń społecznych z powodu ustania z dniem [...] czerwca 2013r. umowy o pracę. Organ wyjaśnił, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie ma możliwości orzec w sposób odmienny w tym zakresie, ponieważ jest związany ustaleniami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawartymi w decyzji z dnia [...] listopada 2013r., gdyż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. W odniesieniu do pozostałych okresów, w których skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, Prezes NFZ, odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych stwierdził, że posiadanie wpisu w ewidencji działalności gospodarczej przy jednoczesnym jej niewykonywaniu nie powoduje powstania obowiązku ubezpieczeniowego. Zdaniem Prezesa NFZ, zgłoszenie rozpoczęcia działalności ma znaczenie jako domniemanie faktyczne, że z daną datą działalność została podjęta i była prowadzona do czasu jej wykreślenia. Ciężar udowodnienia, że pomimo dokonanego wpisu, działalność nie była prowadzona spoczywa jednak na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Prezes NFZ stwierdził, że działalność była prowadzona przez skarżącego również w okresie od [...] czerwca 2011r. do [...] kwietnia 2013r., w przypadku którego skarżący pomimo "zerowych" deklaracji podatkowych został objęty obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, do których od [...] listopada 2011r. samodzielnie się zgłosił, wobec czego organ II instancji nie miał prawnych możliwości orzeczenia inaczej.

W konkluzji Prezes NFZ stwierdził, że należało uchylić decyzję Dyrektora OW NFZ i orzec, jak w sentencji decyzji z dnia [...] października 2015r.

W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący nie zgodził się z ustaleniem, iż podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od [...] czerwca 2011r. do [...] listopada 2011r., pomimo, jak podał, że w okresie tym nie prowadził działalności gospodarczej.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L.R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] października 2015r.

WSA w całości zaakceptował ustalenia organu II instancji, co do podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu wskazanemu w zaskarżonej decyzji. WSA wskazał, że L.R. posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej, jako [...] ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej: [...] kwietnia 1999r. Wpis ten został przeniesiony z ewidencji Urzędu Miasta G. do CEIDG w dniu [...] grudnia 2011r. Obecnie wpis posiada status: "wykreślony" ze wskazaną datą zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej [...] kwietnia 2013r. W historii przedmiotowego wpisu brak jest informacji o okresach zawieszenia wykonywania przedmiotowej działalności.

Według WSA zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej wywiera skutki prawne w zakresie ubezpieczenia społecznego (a zatem i zdrowotnego) od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, do ostatniego dnia miesiąca, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia wznowienia wykonywania działalności gospodarczej, w brzmieniu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązującym do dnia 6 marca 2009r. Natomiast od dnia 7 marca 2009r. przepis stanowi, iż zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej.

W ocenie WSA określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji, powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność ta została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Na skutek zaistniałego domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na ubezpieczonym poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu.

W ocenie WSA w toku całego postępowania skarżący nie przedstawił przeciwdowodów świadczących o nie prowadzeniu działalności gospodarczej w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji a w szczególności w okresie kwestionowanym w skardze tj. od [...] czerwca 2011r. do [...] listopada 2011r.

Zdaniem Sądu I instancji samo twierdzenie skarżącego, że działalności takiej we wskazanym okresie nie prowadził nie jest wystarczające do obalenia wskazanego powyżej domniemania.

WSA podkreślił też, że nawet faktyczne nie wykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienia lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Zaprzestanie prowadzenia działalności oznacza ostateczne zakończenie jej prowadzenia i nie może być utożsamiane z "przerwą" w prowadzeniu tej działalności. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z działalnością - oczekiwaniem na kolejne zamówienia, szukanie klientów czy pracowników. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego - a w razie braku innego tytułu do ubezpieczeń społecznych także z ubezpieczenia społecznego. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie prowadził działalności gospodarczej powinien zadbać o odzwierciedlenie tego faktu w ewidencji działalności gospodarczej. Dla okresu przed [...] września 2008r., dowód uprawdopodobniający nieprowadzenie działalności gospodarczej może stanowić pisemne zgłoszenie przerwy w wykonywaniu tejże działalności do ZUS bądź do właściwego urzędu skarbowego lub brak przychodów z tytułu pozarolniczej działalności potwierdzony stosownym zaświadczeniem. WSA podkreślił, iż skarżący dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych od dnia [...] listopada 2011r., co potwierdza, że działalność gospodarczą prowadził w 2011r.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik z urzędu reprezentująca skarżącego zaskarżyła go w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 7 i 77 ustawy a dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267, zwany dalej: "k.p.a.") poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący a także zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

II. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

b) art. 66 ust. 1 lit c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2004 nr 210 poz. 2135 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że sam fakt wpisania do rejestru przedsiębiorców powinien pociągać za sobą stwierdzenie, że skarżący prowadził działalność w rozumieniu ustawy a zatem podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Sposób sformułowania w rozpatrywanym przypadku skargi kasacyjnej wymaga przypomnienia podstawowych zasad rozpoznawania spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpią - jak w tej sprawie - przesłanki nieważności postępowania, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., to Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zaskarżony wyrok, zobowiązany jest ograniczyć się do zbadania, czy wyrok ten uchybia przepisom wskazanym w skardze kasacyjnej w ramach podstaw z art. 174 p.p.s.a. Stosownie do ostatniego z powołanych przepisów skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zwrócenia uwagi wymaga też, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Dodatkowego wyjaśnienia wymaga w tym miejscu, że przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.) przepisów, które zdaniem strony naruszył Sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, itd. oraz oznaczeniem aktu prawnego, w którym są zawarte, a także wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie NSA z 8 marca 2004r., sygn. akt FSK 41/04; postanowienie NSA z 1 września 2004r., sygn. akt FSK 161/04; postanowienie NSA z 24 maja 2005r., sygn. akt FSK 2302/04; a także wyrok NSA z 25 marca 2014r., sygn. akt I GSK 705/12 oraz wyrok NSA z 21 listopada 2014r., sygn. akt II FSK 2602/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Koniecznym jest także przypomnienie pewnych istotnych i oczywistych kwestii. Bez wątpienia skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz.36). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Sąd kasacyjny nie może doprecyzowywać podstaw kasacyjnych ani domyślać się intencji strony, co do zamiaru postawienia konkretnych zarzutów.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii prawidłowości skonstruowania przez profesjonalnego pełnomocnika zarzutów sformułowanych w pkt I. a petitum skargi kasacyjnej. Autorka skargi kasacyjnej zarzuciła w nich niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący a także zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jednakże zarówno w petitum skargi kasacyjnej jak i w jej uzasadnieniu nie powiązała tego zarzutu z żadnym przepisem prawa powszechnie obowiązującego i nie wskazała konkretnej jednostki redakcyjnej, która w opinii kasatora została naruszona. Wskazując zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. autorka skargi kasacyjnej nie wskazała też jednostki redakcyjnej tego przepisu poprzez określenie paragrafu, który w jej ocenie został naruszony przez Sąd I instancji mimo, iż przepis ten zawiera cztery paragrafy.

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania sprowadzają się do tego, że skarżący kwestionuje prawidłowość ustaleń, że od [...] czerwca 2011r. do [...] listopada 2011r. prowadził działalność gospodarczą.

Należy zauważyć, że Prezes NFZ pismem z [...] września 2014r., wezwał skarżącego, o dostarczenie dokumentów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, w szczególności dokumentów potwierdzających nieprowadzenie lub zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej, np. informacji z właściwego urzędu skarbowego o złożonych zeznaniach podatkowych za poszczególne lata/miesiące, osiągniętych dochodach lub przychodach, odprowadzonym podatku, prowadzonej dokumentacji firmy. W odpowiedzi na powyższe skarżący w piśmie z [...] września 2014r. wskazał, że w okresie od [...] grudnia 1991r. do [...] czerwca 2011r. pracował w [...] Straży Pożarniczo-Ratowniczej w G., gdzie był zamustrowany na [...]. Wyjaśnił, że charakter pracy i statut [...] Straży nie pozwalał na to by prowadzić działalność w innych okresach jak okresy urlopów bezpłatnych. Podtrzymał tym samym twierdzenie zawarte we wniesionym odwołaniu, że działalność gospodarczą prowadził jedynie w okresach urlopów bezpłatnych udzielonych przez pracodawcę. Do ww. pisma załączył potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie stron książeczki żeglarskiej, z informacjami o okresach zamustrowania na statku.

Dodatkowo przy piśmie z [...] września 2014r. skarżący przesłał Prezesowi NFZ kserokopie zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu oraz dokumentów dotyczących dokonywanych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych zgłoszeń lub wyrejestrowania płatnika składek w ramach prowadzonej w latach 1999-2013 działalności gospodarczej. Z nadesłanej zaś informacji Urzędu Miejskiego w G. wynika, że skarżący posiadał na dzień migracji gminnej bazy do CEIDG pod numerem [...] wpis w ewidencji działalności gospodarczej ze wskazaną datą rozpoczęcia działalności gospodarczej: [...] kwietnia 1999r. (nazwa: [...]). Jednocześnie zawiadomiono, że w ww. wpisie nie odnotowano w komputerowej bazie EDG do dnia migracji wpisu do CEIDG zgłoszenia informacji o zawieszeniu/wznowieniu wykonywania przedmiotowej działalności gospodarczej.

Stanowisko organu i jego akceptacja przez Sąd I instancji było prawidłowe. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego, o ile nie zostanie wykazane, że wbrew treści wpisu działalność nie była prowadzona. Jak wskazywał już Naczelny Sąd Administracyjny, jeżeli przedsiębiorca nie prowadził rzeczywiście działalności gospodarczej, powinien zadbać o odzwierciedlenie tego faktu w ewidencji działalności gospodarczej (por. wyroki NSA: z 29 maja 2014r., sygn. akt II GSK 394/13, z 18 stycznia 2011r., sygn. II GSK 22/10, z 11 marca 2014r., sygn. II GSK 2094/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak takiej aktywności ze strony przedsiębiorcy upoważnia organy do uznania, że zapisy w ewidencji działalności gospodarczej odpowiadają rzeczywistości. Zasadniczy obowiązek organów do wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wynikający w szczególności z art. 7, art. 77 (§ 1) k.p.a. nie zwalnia strony z aktywności w zakresie wykazywania okoliczności korzystnych dla niej, zwłaszcza, gdy chodzi o obalenie domniemań wynikających z dokumentów urzędowych takich jak wpis do ewidencji działalności gospodarczej czy przedłożonych zeznań podatkowych. Organ dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego uczynił zadość swoim obowiązkom wzywając skarżącego do wykazania takich okoliczności, w tym do udowodnienia, w jakich okresach (miesiącach) faktycznie działalność wykonywał lub jej nie wykonywał. Wobec braku innej aktywności skarżącego, czy to w postaci złożenia innych dokumentów, czy to w postaci innych wniosków dowodowych, organ mógł się oprzeć jedynie na zapisach z ewidencji działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawił żadnej argumentacji wskazującej na formalne wyrejestrowanie działalności w dniu [...] września 2008r. pozwalającej na obalenie domniemania faktycznego wypływającego z wpisu do ewidencji. W tej sytuacji należy uznać, że Sąd I instancji prawidłowo uznał za nienaruszające przepisów postępowania, w szczególności zgodne z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. ustalenia stanu faktycznego w zakresie ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, że skarżący we wskazanym w zaskarżonej decyzji okresie wykonywał działalność gospodarczą. Tym samym WSA nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., co czyni podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów za pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarzut błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego, aby był skuteczny musi zostać oparty na wykazaniu, że Sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa.

Stawiając zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 lit c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych skarżący wskazuje na błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że sam fakt wpisania do rejestru przedsiębiorców powinien pociągać za sobą stwierdzenie, że skarżący prowadził działalność w rozumieniu ustawy a zatem podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, wskazuje się, że w stanie prawnym obowiązującym od 20 września 2008r. o zawieszeniu działalności gospodarczej można mówić tylko wtedy, gdy przedsiębiorca zgłosił ten fakt do ewidencji działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015r. sygn. akt II GSK 1071/14; a także wyroki NSA z: 9 kwietnia 2013r. sygn. akt 43/12, z 30 lipca 2013r. sygn. akt 447/12, z 18 kwietnia 2013r. sygn. akt II GSK 192/12, z 11 marca 2014r. II GSK 2094/12). Podkreśla się także, że ustalenie wykonywania działalności gospodarczej dla potrzeb ustalenia podlegania ubezpieczeniu społecznemu wiąże się z treścią wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie zaś z faktycznym, rzeczywistym wykonywaniem tej działalności. Stanowisko zaś, że o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rozstrzyga ostatecznie podlegający dowodzeniu fakt wykonywania działalności, nie zaś wpis do ewidencji, ponieważ ten wpis tworzy jedynie obalenie domniemanie prowadzenia działalności, prowadzi po pierwsze, do ignorowania omawianych obowiązków przedsiębiorcy dotyczących wpisów do ewidencji, w tym wpisów o zawieszeniu działalności, po drugie w skrajnych przypadkach otwiera drogę do ubiegania się o objęcie ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osobom, które w ogóle nie były wpisane do ewidencji działalności gospodarczej. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej rzeczywiście stanowi podstawę do domniemania, że taka działalność jest faktycznie prowadzona. Z treści art. 33 u.s.d.g. wynika jednakże, że nie podlegają weryfikacji te dane zawarte w ewidencji, które zostały wpisane na podstawie wniosku przedsiębiorcy. W tym więc zakresie domniemanie prawdziwości danych zawartych we wpisie jest niewzruszalne. Stąd konkluzja, że przedsiębiorca nie ma podstaw do domagania się uznania, że w pewnym okresie zawiesił działalność gospodarczą, jeżeli z ewidencji wynika, że nie zgłaszał zawieszenia tej działalności". (por. wyrok NSA z 7 maja 2015r. sygn. akt II GSK 815/14).

Tym samym brak jest usprawiedliwionych argumentów w skardze kasacyjnej dotyczących zarzutów naruszenia prawa materialnego, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdyż ustalony stan faktyczny, stanowił przesłankę materialnoprawną orzeczenia o podleganiu skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w określonym w decyzji okresie.

Należy podkreślić, że Sąd I instancji dokonując wykładni przepisów prawa materialnego dotyczących prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i wynikającego z niej obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu nie stwierdził, że sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej przesądza o zastosowaniu tych przepisów, a jedynie podkreślił znaczenie tego domniemania wynikającego z wpisu, wyraził zaś pogląd, że istotne znaczenie ma przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych do uchylenia zaskarżonego wyroku i dlatego orzekł jak w pkt 1 sentencji na mocy art. 184 p.p.s.a.

W pkt 2 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. i na mocy tego przepisu odstąpiono od zasądzenia od skarżącej kasacyjnie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uwzględniając szczególną sytuację strony.

Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd wyjaśnia, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014r., sygn. akt I FPS 3/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego powodu nie zawarto w orzeczeniu rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii.