Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1162/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 140aa ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], którą organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990,), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068), § 3 ust. 1 pkt. 2 oraz § 2 ust. 1 pkt 4, § 5 ust. 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu [...] lipca 2019 r. na drodze krajowej nr [...] w P. zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki M. o nr. rej. [...] oraz z naczepy o nr. rej. [...]. Pojazdem kierował S. S., który wykonywał krajowy przejazd drogowy z ładunkiem elementów żurawia w imieniu Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. kom na trasie S. - S.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- szerokość zespołu pojazdów z ładunkiem - 2,71 m (po odjęciu błędu w wysokości 1%) - przekroczenie dopuszczalnej szerokości o 0,16 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 5 %),

- nacisk osi wielokrotnych wchodzących w skład grupy osi składających się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczep, przy odległości między osiami składowymi 1,36 m (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę)

- 1 oś naczepy- 9,6 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,6 t,

- 2 oś naczepy - 9,5 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,5 t,

- 3 oś naczepy-9,6 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,6t,

- 4 oś naczepy - 9,7 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,7 t,

- 5 oś naczepy-9,7 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,7 t,

- 6 oś naczepy - 9,8 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,8 t,

- rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 76,1 t, - przekroczenie o 36,1 t

(przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 90 %),

- długość zespołu pojazdów - 19,5 m (po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 3 m, (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok, 18 %).

Za stwierdzone naruszenia decyzją [...]. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. orzeczono o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, długości oraz szerokości zespołu pojazdów oraz dopuszczalnego nacisku osi wielokrotnych wchodzących w skład grupy osi składających się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczep.

W odwołaniu strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego oraz zignorowanie stanowiska strony wyrażone w toku postępowania administracyjnego. Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy. Strona odwołująca zarzuciła, iż masa całkowita nie została ustalona w wyniku ważenia pojazdu, tylko pośrednio w wyniku dodania poszczególnych wyników ważenia nacisków osi. W konsekwencji strona uznała, że rzeczywista masa całkowita kontrolowanego środka transportu w chwili kontroli nie została zważona prawidłowo, a wynik quasipomiaru masy całkowitej został uzyskany w sposób pośredni, a nie bezpośredni. Ponadto strona zaznacza, że producent wag wskazuje, że wyniki pomiarów jednostkowych mogą być użyte do wyznaczenia masy brutto pojazdu, a nie zespołu pojazdów. W przedmiotowej instrukcji producent wskazuje również, iż masę brutto można wyznaczyć poprzez sumowanie nacisków poszczególnych osi pojedynczych, z którymi w niniejszej sprawie nie mieliśmy do czynienia, pojazd był wyposażony w osie wielokrotne, a nie osie pojedyncze. Dalej strona zaznaczyła, że punkt kontrolny nie spełniał wymagań dotyczących wysokości wnęk fundamentowych. Strona wskazała, że wnęki nie odpowiadały wysokością użytym podczas kontroli wagom SAW 10C/III. W konsekwencji niedostosowania punktu kontrolnego do warunków wskazanych przez producenta pomiar nie może być uznany za wiarygodny.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odniesieniu zaś do wysokości kary to należy, zauważyć, iż art. 140 ab określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ nie miał zatem w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189 d kpa. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

W sprawie nie miał również zastosowania art. 189 e oraz f kpa. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 prd mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 140aa ust 4 prd. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 kpa. która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481) do spraw dotyczących naruszeń: obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ podał, że definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a prd.

Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.

W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Zgodnie z art. 140aa ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Zauważyć należy, iż art. 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r. poz. 2022 ze zm.) dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi. w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego - 16,50 m. Szerokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 13, § 45 ust. 3 pkt 1, § 54 ust. 3, nie może przekraczać 2,55 m i nie obejmuje ona lusterek zewnętrznych, świateł umieszczonych na bokach pojazdu oraz elementów elastycznych wykonanych z gumy lub z innych tworzyw sztucznych. Szerokość nadwozia pojazdu, który jest przeznaczony do przewozu towarów w określonej temperaturze, jeżeli jego ściany boczne wraz z izolacją termiczną mają grubość nie mniejszą niż 45 mm każda, oraz klimatyzowanego kontenera lub wymiennego nadwozia nie może przekraczać 2,60 m. Natomiast zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 4 lit. b ww. rozporządzenia dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d < 1,80 lub 2,00) - 8 ton dla każdej osi; dopuszcza się 9 ton dla każdej osi, jeżeli jest ona wyposażona w koła bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne.

W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- szerokość zespołu pojazdów z ładunkiem - 2,71 m (po odjęciu błędu w wysokości 1%) - przekroczenie dopuszczalnej szerokości o 0,16 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 5 %),

- nacisk osi wielokrotnych wchodzących w skład grupy osi składających się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczep, przy odległości między osiami składowymi 1,36 m (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę)

- 1 oś naczepy- 9,6 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,6 t,

- 2 oś naczepy - 9,5 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,5 t,

- 3 oś naczepy-9,6 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,6t,

- 4 oś naczepy - 9,7 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,7 t,

- 5 oś naczepy-9,7 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,7 t,

- 6 oś naczepy - 9,8 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,8 t,

- rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 76,1 t, - przekroczenie o 36,1 t

(przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 90 %),

- długość zespołu pojazdów - 19,5 m (po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 3 m, (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok, 18 %).

W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu.

Kierowca podczas kontroli okazał zezwolenia kategorii V nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 6 miesięcy w terminie od [...].04.2019 r. do [...].10.2019 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, nacisków, masy określone w pozycji nr 5 tabeli.

GITD wskazał, że jak stanowi lp. 5 załącznika nr 1 do prd. zezwolenia kategorii V jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach publicznych:

a) o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi.

b) o szerokości nieprzekraczającej 3.4 m.

c) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach.

d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

e) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.

Tymczasem w niniejszej sprawie podczas kontroli stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita wynosiła 76,1 t. Organ zaznaczył, że przekroczenie choćby jednego parametru skutkuje stwierdzeniem nieważności posiadanego zezwolenia. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych wartości dla dopuszczalnej długości, szerokości i masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów o wartość powyżej 20 %, dlatego zasadnie wymierzono karę pieniężną w wysokości 15000 złotych.

Zgodnie z art. 64ea ww. ustawy w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VII z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

Zezwolenie kategorii V było więc niewystarczające do uznania, iż kontrolowany przejazd odbywał się zgodnie z posiadanym uprawnieniem.

W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15000 złotych - za brak zezwolenia kategorii VII

- gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż o 20%. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 15000 złotych.

Zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

Organ ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania kieruje się następującymi kryteriami. Po pierwsze, rodzajem drogi na której stwierdzono nienormatywność pojazdu. Eliminowane są te kategorie zezwoleń, które nie mogłyby zostać przyznane na przejazd po drodze, na której stwierdzono naruszenie. Po drugie, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju nie mogą być przekroczone, co oznacza, że w tym zakresie muszą być normatywne. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem "nie większe od dopuszczalnych". Organ zatem bada, spośród kategorii zezwoleń odpowiadającej drodze, na której stwierdzono naruszenie, parametry normatywne pojazdu, eliminując następnie te kategorie zezwoleń, które nie spełniają tego rodzaju warunków. Po trzecie, organ kieruje się rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju mogą zostać przekroczone, ale jedynie do górnej granicy określonej przepisami prawa. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem np. "o szerokości nie przekraczającej 3,2 m", "o długości nie przekraczającej 23 m dla zespołu pojazdów, "o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m", "o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t". "o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t". Kolejną czynnością jest zatem zakwalifikowanie przekroczonego parametru do kategorii zezwolenia, dla której możliwe byłoby jego uzyskanie i które nie przekraczałoby maksymalnych, ściśle określonych wielkości dla danej kategorii zezwolenia.

Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI. to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII.

Pomiaru długości i szerokości dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego typ [...] o nr seryjnym [...], który w dniu kontroli legitymował się ważnym świadectwem wzorcowania z dnia [...] maja 2015 r.

Organ odwoławczy podkreślił także, iż miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2019 r. Zespół pojazdów został zważony przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwem deklaracji z dnia [...] marca 2018 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r.

GITD stwierdził, że jak stanowi instrukcja obsługi wag typu SAW 10C/III eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Z instrukcji wag SAW 10C/III wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach w celu pomiaru, nacisku kola, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów. Ponadto w pkt 6.3.1 Instrukcji podano, że sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć masę całkowita pojazdu. Organ zaznaczył, iż w pkt 6.3.1 Instrukcji zaprezentowano jedynie przykładowe sposoby konfiguracji zastosowania wag także przy pomiarach osi wieloskładowych. Równocześnie producent zalecił jednoczesny pomiar dla wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu przy zastosowaniu odpowiedniej liczby połączonych wag. aby zapobiec powstawaniu błędów w pomiarach spowodowanych tarciem spoczynkowym. Dopuścił jednak możliwość jednoczesnego zważenia kół mostów wieloosiowych, pod warunkiem zrównoważenia różnic wysokości przy pomocy płyt pomocniczych, przy czym wskazał nawet, że z wykorzystania podkładek można zrezygnować, jeżeli istnieją odpowiednie wgłębienia w nawierzchni w miejscu przeprowadzania pomiarów, w których można umieścić wagę SAW. Z takich też miejsc do ważenia pojazdów korzystają zaś inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że procedura ważenia kontrolowanego pojazdu przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości. Zgodnie z instrukcją producenta wag SAW 10C/III w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Z instrukcji tej wynika także, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach w celu pomiaru, nacisku kola, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów.

Poza tym z instrukcji wynika, że sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć masę całkowitą pojazdu. W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi. Następnie zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu. W aktach sprawy znajduje się wynik pomiaru każdej z 9 osi pojazdu, zatem ważenia dokonano zgodnie z instrukcją.

To, że w instrukcji zaleca się ważenie równoczesne nie oznacza, że instrukcja nie dopuszcza od takiego sposobu dokonywania pomiarów odstępstw. Jeżeli równoczesne ważenie nie jest możliwe wówczas należy pod koła położyć tzw. Podkładów wyrównawczych (nr 6-2 instrukcji). Jednakże podkłady można wyeliminować jeśli wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni tak, że ich płyta znajdzie się na poziomie drogi ( pkt 6.3.3 instrukcji).

Taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta, stosuje Inspekcja podczas pomiarów masy całkowitej pojazdu oraz nacisków kół pojazdu.

Ponadto zgodnie z świadectwem aprobat typu nr [...] wagi SAW 10C/III suma wyników ważenia poszczególnych osi może być wykorzystana do obliczenia masy całkowitej pojazdu. GITD wskazał również, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt II GSK 2301/11 z 5 marca 2013 r. stwierdził, iż "skoro użyta do ważenia waga posiadała ważne świadectwo legalizacyjne i używana była zgodnie z instrukcją obsługi, to nie ma podstaw do kwestionowania wyników tego ważenia".

W tej sytuacji GITD uznał zarzuty odwołania za nieuzasadnione. Organ odwoławczy stwierdził, że możliwość wyznaczania nacisku osi wynika bezpośrednio z instrukcji wag SAW 10C/III. Wobec powyższego argumentacja strony dotycząca nieprawidłowego ważenia w tym zakresie była błędna. Uzyskane wyniki ważenia były w pełni wiarygodne i jednoznacznie z nich wynika, iż został przekroczony dopuszczalny nacisk osi wielokrotnych wchodzących w skład grupy osi składających się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczep oraz dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów.

W tych okolicznościach GITD uznał, że nałożenie na stronę kary w wys. 15000 zł było w pełni zasadne.

Powyższa decyzja GITD z dnia [...] lutego 2020 r. stała się w całości przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Strona skarżąca zarzuciła decyzji:

a) naruszenie treści art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r. poz. 267, zwany dalej kpa) poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia,

b) naruszenie treści art. 7 Kpa w związku z art. 77 § 1 poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez zlekceważenie dowodów przedstawionych przez stronę w postaci operatu geodezyjnego i bezpodstawne pozbawienie ich mocy dowodowej,

c) naruszenie art. 8 Kpa poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

W oparciu o tak przedstawione zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, uchylenie decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325), obligowałyby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Sąd zauważa, że z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że w trakcie czynności kontrolnych stwierdzono naruszenie przez skarżącego przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola została udokumentowana protokołem z dnia [...] lipca 2019 r., który jest dowodem w sprawie.

W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- szerokość zespołu pojazdów z ładunkiem - 2,71 m (po odjęciu błędu w wysokości 1%) - przekroczenie dopuszczalnej szerokości o 0,16 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 5 %),

- nacisk osi wielokrotnych wchodzących w skład grupy osi składających się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczep, przy odległości między osiami składowymi 1,36 m (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę)

- 1 oś naczepy- 9,6 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,6 t,

- 2 oś naczepy - 9,5 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,5 t,

- 3 oś naczepy-9,6 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,6t,

- 4 oś naczepy - 9,7 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,7 t,

- 5 oś naczepy-9,7 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,7 t,

- 6 oś naczepy - 9,8 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,8 t,

- rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 76,1 t, - przekroczenie o 36,1 t

(przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 90 %),

- długość zespołu pojazdów - 19,5 m (po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 3 m, (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok, 18 %).

Za stwierdzone naruszenia organ administracji prawidłowo wymierzył karę pieniężną w wysokości określonej w przepisach prawa.

Już samo przekroczenie dopuszczalnej rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów o 36 t jest wystarczające do nałożenia wysokiej kary. Ponadto organ stwierdził przekroczenie nacisków na poszczególnych osiach oraz przekroczenie o 3 m długości i szerokości zespołu pojazdów.

Organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że karę należało nałożyć w wysokości 15 000 zł jak za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że kara została wymierzona w prawidłowej wysokości.

W ocenie Sądu, GITD prawidłowo uznał, że w trakcie kontroli dokonano prawidłowego ważenia zespołu pojazdów.

Z instrukcji wag SAW 10C/III wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach w celu pomiaru, nacisku kola, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów. W punkcie 6.3.1 instrukcji podano, że sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć masę całkowita pojazdu. Trzeba zauważyć, iż w pkt 6.3.1 Instrukcji zaprezentowano jedynie przykładowe sposoby konfiguracji zastosowania wag także przy pomiarach osi wieloskładowych. Równocześnie producent zalecił jednoczesny pomiar dla wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu przy zastosowaniu odpowiedniej liczby połączonych wag. aby zapobiec powstawaniu błędów w pomiarach spowodowanych tarciem spoczynkowym. Dopuścił jednak możliwość jednoczesnego zważenia kół mostów wieloosiowych, pod warunkiem zrównoważenia różnic wysokości przy pomocy płyt pomocniczych, przy czym wskazał nawet, że z wykorzystania podkładek można zrezygnować, jeżeli istnieją odpowiednie wgłębienia w nawierzchni w miejscu przeprowadzania pomiarów, w których można umieścić wagę SAW.

Zdaniem Sądu procedura ważenia kontrolowanego pojazdu przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości. Zgodnie z instrukcją producenta wag SAW 10C/III w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Z instrukcji tej wynika także, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach w celu pomiaru, nacisku kola, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów.

Poza tym z instrukcji wynika, że sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć masę całkowitą pojazdu. W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi. Następnie zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu. W aktach sprawy znajduje się wynik pomiaru każdej z 9 osi pojazdu, zatem ważenia dokonano zgodnie z instrukcją.

Skoro użyte do ważenia wagi posiadały ważne świadectwa legalizacyjne i używane była zgodnie z instrukcją obsługi, to nie ma podstaw do kwestionowania wyników tego ważenia przedmiotowego zespołu pojazdów. Również miejsce ważenia było prawidłowo przygotowane i posiadało stosowny atest.

W takiej sytuacji nie można skutecznie postawić organowi zarzutu naruszenia prawa. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie także innych uchybień procesowych. Organy w uzasadnieniach decyzji obu instancji, dokładnie wyjaśniły podstawy faktyczne i prawne swoich rozstrzygnięć stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu nie można także organowi przypisać zarzuconego w skardze naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.