Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1282/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 92 ust. 1, art. 88 ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Z. z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...]Komendant Wojewódzki Policji w K. po rozpatrzeniu odwołania W.K. od decyzji z [...]r. nr [...]Komendanta Miejskiego Policji w Z.:

- uchylającej - po wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego - własną decyzję ostateczną z [...]r. nr [...]w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości stawki obowiązującej dla policjanta posiadającego członków rodziny,

i jednocześnie

- odmawiającej przyznania W.K. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości stawki obowiązującej dla policjanta posiadającego członków rodziny,

utrzymał zaskarżoną decyzję mocy.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2, art. 268a ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), art. 97 ust. 5 ustawy z 6.04.1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 z późn. zm.), § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MSWiA z 28.06.2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1130 z późn. zm.).

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy.

Stwierdził, że oświadczeniem mieszkaniowym z [...]r. skarżący zwrócił się o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. W oświadczeniu tym wskazał, że zamieszkuje w T., w lokalu mieszkalnym, którego wraz z żoną jest właścicielem. W lokalu tym zamieszkują wraz z funkcjonariuszem jego żona oraz dwóch synów. Lokal ma 64,30 m2 powierzchni użytkowej i 38,35 m2 powierzchni mieszkalnej.

Policjant wystąpił o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w związku z tym, że dojazd z miejsca jego zamieszkania do miejsca pełnienia służby (Komisariat Policji I w Z.) a następnie powrót do miejsca zamieszkania publicznymi środkami transportu zbiorowego przekracza dwie godziny w obie strony. W dniu [...] r. Komendant Miejski Policji w Z. wydał decyzję nr [...], przyznającą funkcjonariuszowi prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Jednak w związku pojawieniem się wątpliwości co do poprawności wydanej decyzji, ponieważ funkcjonariusz wraz z oświadczeniem mieszkaniowym przedłożył dokumenty pozwalające ocenić możliwości dojazdu przez niego do miejsca pełnienia służby na godzinę 8:00 i 14:00 oraz powrotu ze służby o godzinie 14:00 i 22:00, podczas gdy faktycznie pełni służbę w godzinach 8:00-16:00 oraz 14:00-22:00, dokonano ponownej weryfikacji uprawnień funkcjonariusza.

Komendant Miejski Policji w Z. doszedł do wniosku, iż funkcjonariuszowi nie przysługuje uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, albowiem według jego ustaleń czas dojazdu do służby i powrót z niej trwają krócej niż 2 godziny. Z tego względu [...]r. wydana została decyzja Komendanta Miejskiego Policji w Z. nr [...], cofająca uprawnienie funkcjonariusza do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Odwołanie od wskazanej decyzji wniósł pełnomocnik policjanta. Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją nr [...]z [...]r. uchylił decyzję nr [...] i umarzył postępowanie I instancji w całości jako bezprzedmiotowe. Komendant Wojewódzki Policji w K. wskazał, iż w przedstawionym stanie faktycznym niezasadne było wszczynanie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu funkcjonariusza, a należało wznowić postępowanie w przedmiocie ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego oraz jego wysokości w związku z wystąpieniem w sprawie nowych okoliczności.

Postanowieniem nr [...]z [...]r. organ I instancji wznowił postępowanie w przedmiocie ustalenia uprawnień strony do równoważnika pieniężnego.

W jego uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że organ II instancji w decyzji z [...]r. nr [...]stwierdził, że należało wznowić postępowanie w przedmiocie ustalenia uprawnień funkcjonariusza do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości w związku z wystąpieniem w sprawie nowych okoliczności.

Decyzją z [...]r. organ I instancji uchylił własną decyzję ostateczną z [...]r. nr [...], przyznającą stronie prawo do równoważnika i orzekł o odmowie jego przyznania.

Również od tego rozstrzygnięcia skarżący złożył odwołanie.

Zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Stwierdził, że zgodnie z art. 88 ust. 1 i art. 90 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Na mocy zaś art. 92 ust. 1 ustawy pragmatycznej policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.

Za członków rodziny policjanta zgodnie z postanowieniami art. 89 ustawy o Policji uznaje się pozostających z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym :

1) małżonka;

2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia;

3) rodziców policjanta i jego małżonka będących na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia /.../.

Kwestią sporną w postępowaniu było ustalenie, czy lokal mieszkalny położony w T. usytuowany jest w miejscowości pobliskiej w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy, czy też nie (czyli czy dojazd z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem jest możliwy w czasie nie przekraczającym dwóch godziny w obydwie strony, czy też nie ma takiej możliwości). Dokonanie właściwej kwalifikacji ma wpływ na to, czy organ może skarżącemu przyznać uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby, czy też nie.

Definicja "miejscowości pobliskiej" zamieszczona została w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Wynika z niej, że miejscowość pobliska jest to miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.

Zatem kryterium uznania miejsca zamieszkania funkcjonariusza za miejscowość pobliską miejscu pełnienia przez niego służby stałej jest czas dojazdu z pierwszej miejscowości do drugiej i odwrotnie, wyłącznie:

- publicznymi środkami transportu drogowego

- bez uwzględnienia dojazdu do stacji (przystanków) końcowych w każdej z miejscowości. Przy czym – zgodnie z wyżej cytowaną definicją - nie ma możliwości doliczenia do czasu przejazdu odcinków w obrębie T., oraz Z..

W dacie wydania decyzji II instancji dzięki dostępowi do internetowych baz danych organy administracyjne uzyskały możliwości zweryfikowania informacji przedkładanych przez policjanta. W tym konkretnym przypadku okazało się, że faktycznie przejazd na trasie T. [...]. (przystanek usytuowany najbliżej miejsca zamieszkania policjanta) - Z. [...] (przystanek usytuowany najbliżej miejsca pełnienia służby przez policjanta) jest długi i wymaga dwóch przesiadek.

Za organem I instancji Komendant Wojewódzki przedstawił możliwości dojazdu do pracy wg funkcjonariusza i wg organu.

I tak:

Organ wskazał, iż przystankiem położonym najbliżej miejsca zamieszkania funkcjonariusza jest przystanek T. [...], natomiast przystankami położonymi najbliżej miejsca pełnienia przez niego służby są: Z. [...] (autobusowy) oraz Z. [...] (tramwajowy). Na podstawie wyszukiwarki połączeń dostępnej na stronie https:// [...] com.pl/ ustalono, że pomiędzy tymi przystankami istnieje kilka alternatywnych połączeń, które można przedstawić następująco:

I. Dojazd na służbę pełnioną od 8:00 do 16:00:

1) godz. 6:00 odjazd linii [...] z przystanku [...]; godz. 6:05 przyjazd na przystanek T. [...]; godz. 6:18 odjazd linii [...] z przystanku T. [...]; godz. 7:06 przyjazd na przystanek Z. [...]; godz. 7:23 odjazd linii [...] (tramwaj) z przystanku Z. [...]; godz. 7:34 przyjazd na przystanek Z. [...] (95min./ 48min.);

2) godz. 6:29 odjazd linii [...] z przystanku T. [...]; godz. 6:34 przyjazd na przystanek T. [...]; godz. 6:45 odjazd linii [...] z przystanku T. [...]; godz. 7:33 przyjazd na przystanek Z. [...]; godz. 7:43 odjazd linii [...] (tramwaj) z przystanku Z. [...]; godz. 7:54 przyjazd na przystanek Z. [...] (86 min./ 48 min.);

3) godz. 6:29 odjazd linii [...] z przystanku T. [...]; godz. 6:34 przyjazd na przystanek T. [...]; godz. 6:45 odjazd linii 83 z przystanku T. [...]ec; godz. 7:41 przyjazd na przystanek [...]; godz. 7:53 odjazd linii [...] z przystanku [...]; godz. 7:56 przyjazd na przystanek Z. [...](88 min./56 min.);

I. Powrót ze służby pełnionej od 8:00 do 16:00:

1) godz. 16:03 odjazd linii [...] z przystanku Z. [...]; godz. 16:06 przyjazd na przystanek Z. [...]; godz. 16:22 odjazd linii [...] z przystanku Z. [...]; godz. 17:19 przyjazd na przystanek T. [...]; godz. 17:40 odjazd linii [...] z przystanku T. [...]; godz. 17:45 przyjazd na przystanek T. [...] (103 min./57 min.);

2) godz. 16:07 odjazd linii [...] (tramwaj) z przystanku Z. [...]; godz. 16:18 przyjazd na przystanek Z. [...]; godz. 16:25 odjazd linii [...] z przystanku Z. [...]; godz. 16:42 przyjazd na przystanek [...]; godz. 17:01 odjazd linii [...] z przystanku [...]; godz. 17:22 przyjazd na przystanek T. [...]; godz. 17:50 odjazd linii [...] z przystanku T. D[...]; godz. 17:55 przyjazd na przystanek [...](109 min./57 min.);

3) godz. 16:35 odjazd linii [...] z przystanku Z. [...]; godz. 16:38 przyjazd na przystanek Z. [...]; godz. 17:07 odjazd linii [...] z przystanku Z. [...]; godz. 18:02 przyjazd na przystanek T. [...]; godz. 18:10 odjazd linii [...] z przystanku T. [...]; godz. 18:15 przyjazd na przystanek [...](103 min./55 min.);

I. Dojazd na służbę pełnioną od 14:00 do 22:00:

1) godz. 11:59 odjazd linii [...] z przystanku [...]; godz. 12:04 przyjazd na przystanek T. [...]; godz. 12:19 odjazd linii [...] z przystanku T. [...]; godz. 13:15 przyjazd na przystanek Z. [...]; godz. 13:23 odjazd linii [...]z przystanku Z. [...]; godz. 13:26 przyjazd na przystanek Z. [...](87 min./56 min.);

2) godz. 11:59 odjazd linii [...] z przystanku [...]; godz. 12:04 przyjazd na przystanek T. [...]; godz. 12:19 odjazd linii [...] z przystanku T. [...]; godz. 13:07 przyjazd na przystanek Z. [...]; godz. 13:23 odjazd linii [...] (tramwaj) z przystanku Z. [...]; godz. 13:34 przyjazd na przystanek Z. [...]al (96 min./48 min.).

I. Powrót ze służby pełnionej od 14:00 do 22:00*:

* o tej porze brak jest połączeń do przystanku [...], dlatego za przystanek położony najbliżej miejsca zamieszkania funkcjonariusza przyjęto [...], który wskazuje również pełnomocnik funkcjonariusza w odwołaniu od decyzji nr [...].

1) godz. 22:07 odjazd linii [...](tramwaj) z przystanku Z. [...]; godz. 22:18 przyjazd na przystanek Z. [...]; godz. 22:35 odjazd linii [...] z przystanku Z. [...]; godz. 23:19 przyjazd na przystanek T. [...]; godz. 23:29 odjazd linii [...] z przystanku T. [...]; godz. 23:33 przyjazd na przystanek [...] (88 min./44 min.);

2) godz. 22:09 odjazd linii [...] z przystanku Z. [...]; godz. 22:12 przyjazd na przystanek Z. [...]; godz. 22:17 odjazd linii [...] z przystanku Z. [...]; godz. 22:41 przyjazd na przystanek [...]; godz. 22:52 odjazd linii 158 z przystanku [...]; godz. 23:17 przyjazd na przystanek [...] (69 min./60 min.).

Przypomniał także, że czas dojazdu liczy się od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. Stwierdził nadto, że przy ustalaniu czasu dojazdu powinno się uwzględniać jedynie przewoźników publicznych zapewniających transport z jednej miejscowości do drugiej. Dlatego uznał, że nie mogą być brane pod uwagę połączenia pomiędzy przystankami T. [...] T. [...], T. [...] i T. [...]oraz Z. [...] a Z. [...]czy Z. [...] a Z. [...], ponieważ są to przystanki położone w obrębie tej samej miejscowości.

Dodatkowo organ zbadał możliwość dojazdu samochodem bezpośrednio z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby. Jak wynika z serwisu mapy Google odległość pomiędzy miejscem zamieszkania policjanta w T. do siedziby Komisariatu w którym policjant pełni służbę w Z. wynosi od 25,1 km do 34 km, a drogę tę można pokonać trzema trasami. Czas przejazdu samochodem wynosi około 30 -40 minut.

Organ zwrócił uwagę, że definicja miejscowości pobliskiej jest bardzo starym przepisem (1996 rok), a od jego wejścia w życie do dnia wydania decyzji zaszły istotne zmiany w warunkach społecznych, kulturowych i innych. Aktualnie niewielu policjantów dojeżdża do służby środkami komunikacji miejskiej, przemieszczając się własnymi samochodami osobowymi. Dalej organ podniósł, że policjant wstępując do służby w Policji mieszkał już w tym samym miejscu w T., a za jednostkę służby wybrał Komendę Miejską Policji w Z.. Zarówno kupując mieszkanie, najprawdopodobniej sam wybrał jego lokalizację, podobnie sam wybrał jednostkę Policji w której pełni służbę. Jeżeli - tak jak utrzymuje pełnomocnik - dojazd do służby jest dla skarżącego uciążliwy, powinien rozważyć możliwość przeniesienia się do służby w jednostce położonej bliżej jego miejsca zamieszkania, co w aglomeracji śląskiej wydaje się być możliwe.

Na to rozstrzygnięcie skarżący wywiódł skargę do sądu administracyjnego.

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.

Zarzucił, iż narusza ona w sposób rażący:

1. art. 77 § Kpa i art. 80 Kpa, zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona,

2. art. 93 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię, a to nie wzięcie pod uwagi cechy dogodności dojazdu do miejsca pełnienia służby;

3. naruszenie art. 88 pkt 4 ustawy o Policji, poprzez błędną jego wykładnię, a to uznanie, iż miejsce zamieszkania skarżącego jest miejscowością pobliską, podczas gdy, ze względu na miejsce zamieszkania skarżącego, a w szczególności najdogodniejszy sposób dojazdu do miejsca pełnienia służby, nie można tak uznać;

4. naruszenie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 rozporządzenia z 28.06.2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, poprzez odmówienie waloru wiarygodności oświadczeniom skarżącego w nim zawartym;

5. naruszenie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 6 rozporządzenia jak wyżej, poprzez bezpodstawne wznowienie postępowania z urzędu.

W uzasadnieniu skarżący podniósł bezpodstawność wznowienia postępowania, a także zarzut dwojakiego rodzaju, a to:

- dowolne wybranie przez organ stacji (przystanku) komunikacji publicznej, zamiast uczynienia tego zgodnie z dyspozycją art. 88 ust. 4 ustawy o policji, tj. wzięcie pod uwagę dogodności dojazdu, a także

- nie uwzględnienia konieczności dojścia funkcjonariusza na owe dowolnie wybrane stacje (przystanki), co w konsekwencji oznacza nie wzięcie pod uwagę czasu pozostawania przez funkcjonariusza w miejscu zamieszkania, a więc de facto, stawaniu w opozycji do przyjętego już orzecznictwa administracyjnego oraz intencji ustawodawcy.

Dalej pełnomocnik stwierdził, że organ, obliczając czas dojazdu pominął dyspozycję przepisu mówiącą, iż stacja (przystanek), który bierze pod uwagę, ma być położony najbliżej miejsca zamieszkania. Nadto każdy ze sposobów skomunikowania wskazanych przez organ przewiduje 3 środki lokomocji w każdą stronę, co powoduje nie tylko niedogodności, ale stanowi zagrożenie dla punktualności funkcjonariusza.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie 14.02.2019r. skarżący wyjaśnił, że przystanek, z którego on obliczał czas dojazdu do pracy znajduje się bezpośrednio pod jego domem i dojeżdża z niego do dworca w B., skąd dojeżdża bezpośrednio pod komisariat, w którym pełni służbę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej powoływana jako P.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z powyższymi kryteriami należało uznać, że narusza ona prawo i to zarówno materialne, jak i procesowe, zatem skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Wyjaśniając stwierdzenie naruszenia przez zaskarżoną decyzję prawa procesowego, należy przypomnieć, że została ona wydana w wyniku wznowienia postępowania w przedmiocie przyznania równoważnika. Zauważyć jednak należy, że wznowienie postępowania nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy zaistnieje przynajmniej jedna z przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że inne okoliczności, niewskazane w nim nie mogą stanowić podstawy wznowienia.

Natomiast w postanowieniu o wznowieniu postepowania z [...]r. organ I instancji nie wskazał na żadną z tych podstaw powołując się jedynie na fakt, że taki tryb postępowania jako właściwy wskazał mu organ odwoławczy w decyzji uchylającej poprzednie rozstrzygnięcie dot. cofnięcia uprawnienia do równoważnika. Organ I instancji w podstawie prawnej postanowienia powołał co prawda art. 145 § 1 pkt 5 tj. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, jednak w uzasadnieniu orzeczenia podstawy tej nie wyjaśnił i nie podał, jakie nowe okoliczności lub dowody zostały ujawnione.

W ocenie Sądu nie może jej stanowić fakt, że funkcjonariusz we wniosku o przyznanie spornego dodatku przedstawił możliwości powrotu ze służby o godzinie 14 i 22, podczas gdy faktycznie kończy pracę o godzinie 16 i 22. Należy wziąć pod uwagę, że wniosek mieszkaniowy kierowany był do kierownika jednostki, w której policjant pełni służbę i z tej racji z urzędu jest mu znany grafik godzin pracy wnioskodawcy. Nadto, biorąc pod uwagę, że policjant pełni służbę od godz. 8, to gdyby ją kończył o godz. 14 jego dzień pracy wynosiłby 6 godzin. Nieścisłości tej nie można rozpatrywać inaczej, jak w kategoriach oczywistej omyłki, która bez pogłębionych analiz sposób mogła być dostrzeżona przez adresata wniosku. W takim zaś przypadku trudno mówić o pojawieniu się nowych okoliczności czy dowodów w sprawie.

Natomiast – jak wynika z orzecznictwa NSA - wykładnia rozszerzająca podstawy wznowienia nie jest dopuszczalna (wyrok NSA z 26.10.1999 r., IV SA 1739/97). Wznowienie postępowania na podstawie zarówno przesłanki niewskazanej w omawianym artykule, jak i wskutek rozszerzającej wykładni podstaw wskazanych w tym przepisie stanowi rażące naruszenie prawa dające podstawy do stwierdzenia nieważności wydanego orzeczenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine (tak wyrok NSA z 12.10. 1999 r., IV SA 1754/97, LEX nr 47869).

Skoro zaś nie było podstawy do wznowienia postępowania, nie było możliwości wzruszenia decyzji przyznającej funkcjonariuszowi prawo do równoważnika w trybie wznowienia i dotyczący tej kwestii zarzut skargi wyrażony w jej punkcie 5. Sąd uznał za usprawiedliwiony.

Przechodząc do merytorycznej analizy decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego zauważyć należy, że stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy z 6.04.1990r. o Policji (t. j. Dz.U. z 2017r., poz. 2067 ze zm.), policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.

Stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

Definicję legalną pojęcia "miejscowość pobliska" zawiera art. 88 ust. 4 ustawy stanowiąc, że jest to miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe (pogrubienie Sądu).

Z powyższego wynika, że organ ustalając czas przejazdu pomiędzy miejscem zamieszkania i pracy funkcjonariusza nie może tego uczynić dowolnie, lecz jest w tym zakresie związany treścią art. 88 ust. 4 ustawy. Winien zatem – zgodnie z dyspozycją tego przepisu – jako punkt startowy i docelowy przyjąć nie jakiekolwiek dowolne przystanki, lecz przystanki położonej najbliżej miejsca zamieszkania i najbliżej miejsca pełnienia służby. Wydaje się, że znaczenie pojęcia "najbliżej" nie powinno nastręczać wątpliwości interpretacyjnych i należy przyjąć, że "najbliżej" - w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji – położone są przystanki, do których (z których) odległość z domu (do pracy) wyznaczona po trasie przejścia pieszo jest najkrótsza, a w sytuacji, gdy dwa lub więcej przystanków znajduje się w tej samej odległości od domu (miejsca pracy) ten, do którego (z którego) dojście jest najdogodniejsze dla funkcjonariusza. Nadto brak podstaw do tego, aby – jak twierdzi organ – przy ustalaniu czasu przejazdu brać pod uwagę tylko przewoźników zapewniających transport z jednej miejscowości do drugiej. Takiego warunku brak w przepisach prawa znajdujących zastosowanie w sprawie.

Stanowczo nie można także zaaprobować działania organu, polegającego na całkowicie dowolnym i sztucznym dobraniu przystanków rozpoczęcia i zakończenia podróży, aby formalnie doprowadzić do skrócenia czasu jej trwania poniżej 2 godzin w obie strony. Pomijając już kwestię, że narusza to cytowany wyżej art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, który wyraźnie mówi o przystankach najbliższych, nietrudno zauważyć, że w praktyce mogłoby to skutkować obejściem prawa i faktycznym pozbawianiem policjantów prawa do równoważnika przez przyjęcie do ustalania czasu przejazdu przystanków całkowicie dowolnych, aby tylko sztucznie skrócić czas podróży mimo, że byłyby znacznie oddalone od miejsca zamieszkania i pracy i mimo, iż możliwe są połączenia bliższe tym miejscom.

Dlatego Sąd uznał, że zasadne są zawarte w pkt 2 i 3 skargi zarzuty naruszenia art. 88 ust. 4 ustawy poprzez pominięcie w obliczaniu czasu dojazdu przystanków najbliższych, co skutkowało naruszeniem art. 92 ust. 1 ustawy przez odmowę przyznania równoważnika, co podnosił skarżący w pkt 4 skargi.

Na rozstrzygnięcie sprawy nie mogła mieć wpływu okoliczność, że w aktualnych warunkach społecznych większość społeczeństwa dysponuje samochodami osobowymi i to nimi dojeżdża do pracy. Treść art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, który definiuje pojęcie miejscowości pobliskiej wyraźnie odnosi się do czasu przejazdu środkami publicznego transportu zbiorowego, a nie samochodu prywatnego i organ - który wszak jest zobligowany art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej do działania na podstawie i w granicach prawa - nie ma kompetencji, aby odstępować od jego stosowania.

Również kwestia, że funkcjonariusz może zmienić miejsce pełnienia służby na bliższe jego miejscu zamieszkania pozostaje bez znaczenia dla sprawy, gdyż przyznanie równoważnika nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi przykład decyzji związanej ("policjantowi przysługuje równoważnik ... jeżeli..." – art. 92 ust.1 ustawy). Tak więc rozpoznając wniosek policjanta o jego przyznanie organ winien badać jedynie istniejący (a nie hipotetyczny) stan faktyczny pod kątem spełnienia – lub niespełnienia przesłanek do przyznania świadczenia.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wywody Sądu. Na wstępie ustali, czy istniała jakakolwiek przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w przepisach K.p.a. Jeśli dojdzie do przekonania, że nie, umorzy postępowanie wznowieniowe. O ile stwierdzi, że tak, przeprowadzi postępowanie stosownie do ustalonej przesłanki wznowienia. Jeśli finalnie ponownie przystąpi do merytorycznego rozpoznania wniosku funkcjonariusza o przyznanie równoważnika, weźmie pod uwagę powyższe wywody Sądu. W szczególności uwzględni, że przy wyborze przystanków, które winny być przyjęte do ustalania czasu przejazdu pomiędzy miejscowością, w której funkcjonariusz mieszka i w której pracuje, ustawodawca nie pozostawił organowi dowolności, lecz nakazał przyjęcie przystanków "najbliższych", a wykładni tego pojęcia dokonał Sąd w niniejszym uzasadnieniu.

Z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja narusza zarówno prawo materialne, tj. art. 88 ust. 4, a w konsekwencji także art. 92 ust.1 ustawy o Policji, jak i prawo procesowe tj. art. 145 § 1 K.p.a. o wznowieniu postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił tę decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.