Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1190/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16a
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2014 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania H.W. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta J. przez Zastępcę Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką F.S. – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy.

Dnia [...] do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. wpłynął wniosek H.W. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką F.S.

Decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji, wskazując na art. 16a, art. 20 ust. 2-3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 z późn. zm., dalej "u.ś.r.") odmówił przyznania Wnioskodawczyni specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką. Art. 16a ust. 1 u.ś.r. stanowi, iż specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1439, dalej: "Krio") ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Organ I instancji stwierdził, iż kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania stałego zasiłku opiekuńczego zostało spełnione jednak strona nie spełniła pozostałych warunków do przyznania tego świadczenia. Wskazał, że z dokumentów w sprawie wynika, że strona nie zrezygnowała z zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej) w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wnioskodawczyni wyrejestrowała się z PUP w J. w dniu [...] co nie jest równoznaczne w świetle art. 3 pkt 22 u.ś.r. z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Faktyczna rezygnacja z zatrudnienia nie była bezpośrednio spowodowana koniecznością opieki nad osoba niepełnosprawną. Matka wnioskodawczyni została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na stałe, niepełnosprawność ta istnieje od [...] co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]. Dalej organ I instancji stwierdził, że strona nie sprawuje stałej opieki nad matką F.S., gdyż matka mieszka w M., a wnioskodawczyni w J., a wnioskodawczyni przyjeżdża do matki zależnie od potrzeb (codziennie lub co dwa dni).

W odwołaniu strona wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku wskazała, że po powrocie z pracy we [...] była zmuszona do zarejestrowania w PUP w dniu [...] gdyż nie miała ubezpieczenia. Strona podkreśliła, że pogarszający się stan zdrowia F.S. skłonił ją do podjęcia się stałej opieki nad matką. Strona z uwagi na pogorszenie się stanu zdrowia matki wyrejestrowała się z PUP w dniu [...], a [...] złożyła wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy. Wskazała jednocześnie, iż od [...] matka przebywa u niej.

Decyzją z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej kpa) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji odnoszące się do niespełnienia przez wnioskodawczynię przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jako odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia. Ustawodawca bowiem w art. 16a ust. 1 u.ś.r. określił, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się określonym orzeczeniem o niepełnosprawności. Natomiast jak wynika z akt sprawy ustalony stopień niepełnosprawności matki strony datuje się od dnia [...]. Strona zarejestrowana w PUP w J. od [...] utraciła status osoby bezrobotnej, a wcześnie była zarejestrowana w PUP w J. jako osoba bezrobotna od [...] do [...] bez prawa do zasiłku. Wskazuje to na brak związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną co stanowi samodzielną przesłankę do odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Kolegium zdefiniowało sytuację wnioskodawczyni jako niepodejmowanie zatrudnienia, które nie jest tożsame z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej, czyli warunkiem uprawniającym do przyznania przedmiotowego świadczenia. Wyjaśniło, że pojęcie rezygnacji z zatrudnienia oznacza faktyczną rezygnację z zarobkowania i przeniesienie swojej aktywności zawodowej na sprawowanie opieki nad członkiem rodziny. Na zakończenie wyraziło stanowisko, że w obecnym stanie prawnym ukształtowanym w art. 16a u.ś.r. rodzinnych przesłanką konieczną, warunkującą przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia, co w sprawie nie wystąpiło.

Kolegium nie znalazło podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 16a u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego niezastosowanie, pomimo faktu, iż skarżąca spełniła wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie uprawniające ją do przyznania jej specjalnego zasiłki opiekuńczego oraz przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 k.p.a i art. 77 § 1 k.p.a poprzez nie przeprowadzenie rzetelnego postępowania wyjaśniającego, wskutek czego błędnie uznano, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką F.S. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W motywach skargi stwierdziła, że niesłusznie organy obu instancji uznały, iż nie została spełniona przesłanka dotycząca rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Podkreśliła, że tylko i wyłącznie sprawowanie opieki było powodem rezygnacji z zatrudnienia, a zatem między rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki istniał związek przyczynowy.

Skarżąca zaakcentowała, iż celem specjalnego zasiłku opiekuńczego jest zapewnienie dochodu osobie, która sama nie może sobie tego zapewnić, gdyż musi opiekować się osobą niepełnosprawną w takim stopniu (zakresie), który uniemożliwia jej zadbanie o środki finansowe pochodzące z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Dodatkowo wskazała, że z komunikatu Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej umieszczonego na stronie internetowej www.mpips.gov.pl, wynika, że żaden przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie zawiera ograniczenia, że faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej związana z koniecznością sprawowania opieki nad osoba niepełnosprawną, ma nastąpić dopiero po konkretnej dacie. Skoro sprawowanie opieki uniemożliwia skarżącej podjęcie jakiejkolwiek pracy i winno być potraktowane jako rezygnacja z zatrudnienia zgodnie z art. 16 a u.ś.r, gdyż była zatrudniona, a następnie zarejestrowana w PUP w J. jako osoba bezrobotna i jeszcze zanim złożyła wniosek o przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego sprawowała stałą opiekę nad matką. W opinii skarżącej błędne było ustalenie przez organy, iż sprawowana przez nią opieka nad niepełnosprawną matką nie miało stałego charakteru.

Zdaniem skarżącej osobista opieka nad ciężko chorą matką jest stanem trwałym, a skarżąca definitywnie zrezygnowała zarówno z zatrudnienia, jak i z możliwości podejmowania tego zatrudnienia w przyszłości. Sama rezygnacja z zatrudnienia dotyczy osoby, która jest zdolna do pracy i świadomie z niej rezygnuje w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie przywołując dotychczas prezentowaną argumentację.

Pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 16 września 2014 r. wnosił i wywodził jak w skardze akcentując, że pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia" powinno być interpretowane szeroko i obejmować swoim kresem "niepodejmowanie zatrudnienia" ze względu na konieczność sprawowania opieki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, powoływana dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.

Istota sporu w sprawie dotyczy kwestii wypełnienia przez osobę ubiegającą się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego przesłanki z art. 16 a u.ś.r. w postaci rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej – jak chce tego strona skarżąca czy też nie, jak wywodzi organ. Jest to bowiem samodzielna przesłanka przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 16a ust. 1 u.ś.r. Jedyną z unormowanych w nim przesłanek, właśnie sporną, gdyż uzasadniającą odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia jest "rezygnacja z zatrudnienia". Zgodnie z przywołanym artykułem – specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Tym samym w art. 16a ust. 1 u.ś.r. ustawodawca zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Z kręgu podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego wykluczono zatem osoby niepodejmujące zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się stosowanym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności.

Zdaniem Sądu prawidłowo organy orzekające w sprawie uznały, że przesłanką ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a u.s.r. jest faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, pozostająca w związku przyczynowym i w związku czasowym z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Oczywistym jest, że ustawodawca zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Normując przesłanki podmiotowo – przedmiotowe, które dla ziszczenia się warunku uzyskania przedmiotowego świadczenia muszą wystąpić łącznie, nie wskazał odstępstw i wyjątków. Nie może budzić wątpliwości, że wymagana przez art. 16a ust. 1 u.ś.r., rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wiąże się z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej, powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Tym samym pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki niezbędne jest istnienie bezpośredniego związku przyczynowego. Z kręgu podmiotów uprawnionych do przedmiotowego zasiłku wykluczono osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu.

W ocenie Sądu trafnie zatem organ odwoławczy, za organem pierwszoinstancyjnym, stwierdził, że warunkiem koniecznym do uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Prawidłowo również uznał, że skarżąca nie spełniła ustawowego warunku w postaci "rezygnacji z zatrudnienia", a wymaganego do otrzymania przedmiotowego świadczenia. Gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego również osobom, które nie podejmują zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, to z pewnością dałby temu wyraz tak, jak uczynił to przy świadczeniu pielęgnacyjnym, a o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Przepis art. 17 ust. 1 tej ustawy jednoznacznie bowiem wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być przyznane określonym osobom (po spełnieniu innych warunków przewidzianych w tym przepisie), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Natomiast niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że w przypadku świadczenia, o które ubiega się skarżąca, tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego, ustawodawca wskazał wyłącznie przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec tego okoliczność, że dana osoba nie podejmuje zatrudnienia, w świetle art. 16a u.ś.r. nie wywołuje skutku w postaci spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. W art. 3 pkt 22 u,ś,r. rodzinnych zawarta jest definicja pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", które jest równoznaczne z wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywaniem pracy lub świadczeniem usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej.

Powyższa regulacja oznacza, że zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, do którego to pojęcia odwołuje się omawiany przepis art. 16a ust. 1 ustawy, ściśle wiąże się z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 123/10, lex nr 594975). W opinii Sądu nie jest trafny pogląd skarżącej, iż pojęcie "rezygnacja z zatrudnienia" powinno być interpretowane szeroko i obejmować swoim zakresem "niepodejmowanie zatrudnienia" ze względu na konieczność sprawowania opieki. Należy bowiem zauważyć, że od 1 stycznia 2015 r. następuje zmiana brzmienia art. 16a ust. 1 u.ś.r., która spowoduje rozszerzenie kręgu uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego o osoby, które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Problemu prawnego podobnego do występującego w niniejszej sprawie dotyczy pytanie prawne, z którym do Trybunału Konstytucyjnego zwrócił się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1026/13. Sąd ten wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym: "Czy art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?" .

Zauważyć należy, że w dniu 17 lipca 2014 r. w sprawie sygn. akt P 1/14 Trybunał Konstytucyjny, po rozpoznaniu ww. pytania prawnego, postanowił na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) umorzyć postępowanie.

W uzasadnieniu orzeczenia Trybunał Konstytucyjny jednakże wskazał, że problem konstytucyjny wynikający z pytania prawnego wiąże się z brakiem unormowania sytuacji osób, które były beneficjentami określonego świadczenia w poprzednim stanie prawnym, a którym świadczenie to już nie przysługuje. Chodzi zatem w pierwszym rzędzie o problem intertemporalny. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zasadniczy problem konstytucyjny dotyczący sytuacji prawnej osób pobierających przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z dnia 7 grudnia 2012 r. świadczenie pielęgnacyjne, które na mocy tej ustawy zostały pozbawione, został już rozstrzygnięty przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. , sygn. K 27/13 (OTK ZU nr 9/A/2013, poz. 134). W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zaskarżone przepisy nie zabezpieczyły w należyty sposób interesów osób, które w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną otrzymywały już świadczenie pielęgnacyjne. Naruszyły tym samym bezpieczeństwo prawne osób niepełnosprawnych przez odebranie wsparcia osobom opiekującym się nimi.

Umarzając postępowanie Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w związku z wejściem w życie wyroku TK o sygn. K 27/13, zasadniczy problem konstytucyjny, przed jakim stanął pytający sąd, został już ostatecznie rozstrzygnięty, zaś norma intertemporalna została uznana za niezgodną z art. 2 Konstytucji. Wykonując wyrok TK o sygn. K 27/13, Sejm uchwalił ustawę regulującą sytuację prawną podmiotów, które utraciły świadczenia rodzinne w związku z wejściem w życie ustawy zmieniającej z 2012 r.

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zgodnie z art. 5 w związku z art. 8 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567) w obecnym stanie prawnym istnieje możliwość złożenia wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekunów, którzy 1 lipca 2013 r. utracili prawo do zasiłku na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej z 2012 r. Ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przyznaje jednocześnie prawo do wypłacenia świadczenia pielęgnacyjnego za okres między wygaśnięciem tego prawa a dniem wejścia jej w życie, wraz z odsetkami ustalonymi w wysokości odsetek ustawowych, określonej przepisami prawa cywilnego.

Wnioski mogą być składane nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Jeżeli w tym czasie toczy się postępowanie o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności osobie, nad którą sprawowana jest opieka, wniosek może być złożony nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wydania tego orzeczenia.

Powyższe postanowienie Trybunału Konstytucyjnego, jak wynika z przytoczonego wyżej jego uzasadnienia, także pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, skoro przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ustalenie prawa skarżącej do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a problem będący przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt P 1/14 dotyczy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W okolicznościach niniejszej sprawy, dokonana przez organy, wykładnia powołanego art. 16a ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r. jest prawidłowa, co oznacza, że wydane w sprawie decyzje - wbrew zarzutom skargi, nie naruszają przepisów prawa procesowego, ani przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy.

Tym samym okoliczność, że osoba ubiegająca się o taki zasiłek, nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nie może być uznany za spełnienie przesłanki wymaganej przez art. 16a u.ś.r.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że ażeby przyznać stronie skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy musiałby zachodzić wyraźny i bezpośredni związek czasowy i przyczynowy pomiędzy rezygnacją przez nią z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką. Organy orzekające nie mogły zadośćuczynić żądaniu strony skarżącej, gdyż zobowiązane są działać przede wszystkim na podstawie obowiązujących w dacie orzekania przepisów prawa, o czym stanowi art. 7 Konstytucji RP i art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej Kpa). Tylko łączne spełnienie wyszczególnionych przez ustawodawcę, a wskazanych powyżej warunków pozwalałoby na pozytywne załatwienie przedmiotowego wniosku.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Tym samym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.