Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 128/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: art. 5, 33 ust.1, 34
journal: Dz.U. 2020 poz 1845
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi P. H. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w przedmiocie objęcia kwarantanną 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2) zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 grudnia 2021 r. G. H. (dalej: skarżący, strona) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej PPIS, organ) z dnia 4 grudnia 2021 r. w sprawie nałożenia obowiązku kwarantanny oraz odmowy wydania decyzji.

W związku z powyższym skarżący wniósł o:

1) stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności objęcia skarżącego kwarantanną,

2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,

3) dopuszczenie dowodu z przesłuchania małżonki strony D. H..

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1) art 7 art 8 §1, art 77 i art 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2021 poz.735 z późn. zm. dalej kpa.), przez nałożenia obowiązku kwarantanny bez uprzedniego zbadania i wyjaśnienia okoliczności rzekomej styczności syna skarżącego z osoba zakażoną wirusem SARS-CoV-2,

2) art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (dalej w skrócie "u.z.ch.z") oraz art. 104 §1 k.p.a., przez nałożenie na syna skarżącego obowiązku kwarantanny bez wydania decyzji w tym przedmiocie,

3) art. 31 ust. 1, art 52 ust 1-3 Konstytucji RP i art 2 Protokołu nr 4 z 16 września 1963 r., do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1995 r. nr 36, poz. 175/2) poprzez bezprawne i nieuzasadnione ograniczenie wolności poruszania się syna skarżącego po terytorium RP i uniemożliwienia uczestniczenia w zajęciach szkolnych,

4) art. 32 Konstytucji RP poprzez różnicowanie sytuacji osób zaszczepionych i niezaszczepionych oraz nakładanie obowiązku kwarantanny wyłącznie na tych którzy nie przyjęli szczepionki na COVID-19, nieznajdującej się w wykazie szczepień obowiązkowych,

5) art 35 ust 2 ustawy prawa oświatowego poprzez uniemożliwienie rodzicom P. H. wypełnienia obowiązku szkolnego w dniach obowiązywania nałożonej kwarantanny.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 4 grudnia 2021 r., małżonka strony D. H. otrzymała telefoniczną informację przekazaną przez automat telefoniczny, pozostający w dyspozycji Inspekcji Sanitarnej o objęciu kwarantanną syna strony P. H., bez podania okresu trwania kwarantanny. W dniu 5 grudnia 2021 r., telefonicznie została przekazana informacja przez policjanta, małżonce strony, że syn strony ma przebywać na kwarantannie od 4 grudnia 2021 r., do 9 grudnia 2021 r.

Skarżący pismem z dnia 6 grudnia 2021 r., wezwał Państwową Powiatową stację Sanitarną w B. do doręczenia mu decyzji o skierowaniu syna strony na kwarantannę.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. pismem z dnia 9 grudnia 2021 r., odmówił wydania decyzji oraz o udostępnienie informacji w sprawie a także odmówił odpowiedzi na następujące pytania skarżącego:

- Czy w niniejszej sprawie zostało wszczęte dochodzenie epidemiologiczne zgodnie z przepisem art. 32 ust.1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi?

- Kiedy i u kogo uzyskano wynik pozytywny testu na obecność wirusa Sars-CoV-2?

- Czy w/w osoba miała objawy wskazujące na zakażenie w/w wirusem, czy też była tzw. osobą "bezobjawową"?

- Czy, a jeśli tak – to kiedy w/w osoba została skierowana na izolację lub kwarantannę?

- Jeśli w/w osoba miała objawy zakażenia , to od kiedy i jakie?

- Czy w/w objawy wystąpiły przed skierowaniem w/w osoby na kwarantannę lub izolację, czy też po ?

- Gdzie, kiedy i jak długo dziecko skarżącego było wystawione na ekspozycję wirusa Sars-Cov-2?

- W jakiej odległości (w metrach) znajdowało się dziecko skarżącego od osoby, u której potwierdzono zakażenie wirusem Sars-CoV -2 i jak długo znajdowało się w/w/ odległości?

- Czy odległość ta zmieniła się, a jeśli tak to w jakim zakresie oraz jak długo dziecko skarżącego znajdowało się w takiej odległości od osoby, u której potwierdzono zakażenie wirusem Sars-CoV-2?

- Kto był świadkiem kontaktu dziecka skarżącego z osobą, u której potwierdzono zakażenie wirusem SarsCoV-2? I jakie informacje przekazała ta osoba?

- Czy kontakt z osobą, u której potwierdzono zakażenie wirusem sars-CoV-2 nastąpił w pomieszczeniu, a jeśli tak to jaka była wielkość tego pomieszczenia (długość, szerokość oraz powierzchnia w metrach kwadratowych)?

- Gdzie dokładnie w pomieszczeniu znajdowała się osoba, u której potwierdzono zakażenie wirusem SarsCoC-2 i czy osoba ta miała maskę ochronną lub też w inny sposób zakrywała usta i nos , czy też nie?

- Czy pomieszczenie, w którym przebywała ta osoba było wietrzone zgodnie z zaleceniami ?

- Czy w w/w pomieszczeniu znajdowały się ławki, w których siedzieli uczniowie, czy też było pomieszczenie nieumeblowane (np. sala gimnastyczna)?

- Czy osoby znajdujące się w ww. pomieszczeniu siedziały przy ławkach, a jeśli tak to w jakiej odległości znajdowały się od siebie ławki z uwzględnieniem ławek z przodu, z tyłu i z boków?

- W której ławce siedziała osoba, u której potwierdzono zakażenie ww. wirusem?

- W jakiej odległości od tej osoby znajdowały się osoby siedzące najbliżej?

- Czy wśród kryteriów przemawiających za wskazaniem mnie/mojego dziecka jako osoby, która mogła być potencjalnie zakażona ww. wirusem był fakt przyjęcia lub nie preparatu mającego zapobiegać zakażeniu wirusem Sars-CoV-2?

- Czy kontakt z ww. osobą miały również inne osoby, których dane nie zostały przekazane do powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej, a jeśli tak to z jakiego powodu ich dane nie zostały przekazane?

- Czy a jeśli tak to kto z ramienia szkoły przekazał do stacji sanitarno-epidemiologicznej dane osób mających mieć kontakt z osobą, u której stwierdzono pozytywny wynik testu na obecność wirusa Sars-CoV-2?

- Czy kontakt z ww. osobą, u której potwierdzono zakażenie wirusem Sars CoV-2 miały również inne osoby z klasy syna skarżącego, których dane zostały przekazane do powiatowej stacji, a które to osoby jednak nie zostały skierowane na kwarantannę a jeśli tak to z jakiego powodu?

Nadto skarżący wskazuje, że jego syn z uwagi na to, że nie był zaszczepiony nie mógł uczestniczyć w organizowanych w szkole stacjonarnych zajęciach lekcyjnych. Ponadto skarżący podnosi, że decyzja powinna mu być doręczona na piśmie.

W konkluzji skarżący rozwinął i umotywował podniesione zarzuty podkreślając, że kwarantanna, zgodnie z ustawą, powinna była zostać na skarżącego nałożona w formie decyzji, której nie wydano a skoro tego nie uczyniono, lecz nałożono kwarantannę w drodze zaskarżonej czynności to doszło do naruszenia prawa.

Skarżący podniósł też, że rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r., w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii należy uznać za wydane bez spełnienia przesłanek delegacji ustawowej, a przez to w całości bezprawne. Na potwierdzenie trafności swojego stanowiska przywołał szereg wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę, PPIS, wniósł o jej oddalenie, z tego powodu, że: syn skarżącego objęty został kwarantanną zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r., w myśl którego nie wydaje się decyzji o objęciu osoby (w tym przypadku: skarżącego) kwarantanną. Zaś wspomniane rozporządzenie zostało wydane m.in. na podstawie art. 46 b pkt. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przewidującego, że w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji publicznej można w rozporządzeniu ustanowić obowiązek poddania się kwarantannie. Po powzięciu wiadomości o zakażeniu koronawirusem przeprowadzane jest dochodzenie epidemiologiczne w wyniku którego obejmuje się nadzorem epidemiologicznym lub kwarantanną osoby które były narażone na zakażenie w tym przypadku był to uczeń szkoły na którego nałożono kwarantannę z mocy obowiązującego prawa;

Nadto bezzasadny jest zarzut skarżącego o podjęciu zaskarżonej czynności bez podstawy prawnej, ponieważ została ona podjęta na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r., a zwłaszcza jego § 5 i 8, również bezzasadny jest zarzut kierowany pod adresem organu, że objęcie kwarantanną powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Skarżący powinien przyjąć do wiadomości, że organ nie stanowi prawa, lecz jedynie je stosuje. Organ wskazał też, że w rozważaniach zawartych w skardze pominięto istnienie delegacji dla Rady Ministrów zawartej w art. 46b u.z.ch.z., do określenia w drodze rozporządzenia m.in. rodzaju stosowanych rozwiązań, w tym obowiązku poddania się kwarantannie. Wspomniane rozporządzenie z 6 maja 2021 r., jest podstawą prawną podejmowanych czynności przez organ. Również skarżący nie uwzględnił faktu, stanu epidemii. Ten stan zobowiązuje do stosowania takich rozwiązań, które pozwalają na podejmowanie czynności skutecznie ratujących zdrowie i życie. Zdaniem organu zróżnicowanie trybu postępowania z osobami zaszczepionymi a niezaszczepionymi nie jest dyskryminacją lecz jest uzasadnione medycznie. Ponadto organ wskazał, że realizacja obowiązku szkolnego nie jest tożsama z uczestnictwem w zajęciach lekcyjnych w trybie stacjonarnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na "inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw". Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego, należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Dokonując kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest, w niniejszym postępowaniu, objęcie syna skarżącego kwarantanną przez Inspektor Sanitarny ("PPIS"), któremu to objęciu zgodnie z § 5 ust. 1 zd. drugie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 861, z późn. zm.; w skrócie "rozporządzenie RM z 06.05.2021 r.") nie towarzyszyło wydanie decyzjiadministracyjnej. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, zgodnie z którym objęcie w takim trybie przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną stanowi czynność z zakresu administracji publicznej zaskarżalną do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PostAdmU (por. wyroki WSA: z 27.07.2020 r., III SA/Gl 319/20; z 25.11.2020 r., IV SA/Wr 284/20; z 20.07.2021 r., V SA/Wa 2022/21 – dostępne w CBOSA; por. też S. Trociuk, Prawa i wolności w stanie epidemii, Warszawa 2021, ss. 33-34).

Sąd zauważył, że z akt administracyjnych oraz pism skarżącego wynika, że jego syn przebywał na kwarantannie domowej w dniach od 4 grudnia 2021 r., do 9 grudnia 2021 r. Został na nią skierowany w trybie § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r., poprzez automat telefoniczny, pozostający w dyspozycji Inspekcji Sanitarnej" (zob. str 2 uzasadnienia skargi).

Według wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, przedmiotowa kwarantanna została nałożona na syna skarżącego z mocy obowiązującego prawa na podstawie przepisów określonych we wspomnianym wyżej rozporządzeniu, zwłaszcza w jego § 5 i 8, które to rozporządzenie było podstawą prawną podejmowanych czynności przez Organ.

Wbrew twierdzeniom organu, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r., w tym przywołane expressis verbis jego paragrafy 5 i 8 – nie zawierają wyczerpującej, ani nawet choćby tylko szczątkowej regulacji kwarantanny stosowanej w związku z uprzednią stycznością z osobą zakażoną. W szczególności w odniesieniu do tego rodzaju kwarantanny przepisy ww. rozporządzenia – inaczej niż w przypadku kwarantanny odbywanej w związku z przekroczeniem granicy RP (por. zwłaszcza § 2 ust. 2, 18, 23 i 26 oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r., w ogóle nie regulują przesłanek objęcia taką kwarantanną, ani kategorii osób jej podlegających bądź spod niej wyłączonych. Same zaś przepisy § 5 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r., stanowią jedynie, że: -"§ 5 – 1. W przypadku objęcia przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2, izolacją albo izolacją w warunkach domowych, informację o tym umieszcza się w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w § 2 ust. 4 pkt 1. Decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się.

2. Informacja o objęciu osoby kwarantanną, izolacją albo izolacją w warunkach domowych może być przekazana tej osobie ustnie, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, w tym przez telefon."

- § 8 – "Obowiązku odbycia kwarantanny, o której mowa w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, nie stosuje się wobec osoby, która zakończyła hospitalizację, odbywanie izolacji lub izolacji w warunkach domowych, z powodu stwierdzenia zakażenia wirusem SARS-CoV-2, a także osoby zaszczepionej przeciwko COVID-19."

W związku z tym należy podkreślić, że wyczerpującą regulację instytucji kwarantanny zawiera ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2021 r. poz. 2069; w skrócie "u.z.ch.z."). I to począwszy od definicji legalnej "kwarantanny", pod którym to określeniem ustawodawca rozumie "odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych" (art. 2 pkt 12). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f u.z.ch.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się kwarantannie. Z tak ogólnie sformułowanym obowiązkiem koresponduje bardziej szczegółowa regulacja art. 33 ust. 1 u.z.ch.z., w myśl której państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1. Wypada w tym miejscu zaznaczyć, że przez "styczność", o jakiej mowa w cytowanym przepisie, należy rozumieć "bezpośredni lub pośredni kontakt osoby ze źródłem zakażenia, jeżeli charakter tego kontaktu zagrażał lub zagraża przeniesieniem na tę osobę biologicznych czynników chorobotwórczych" (art. 2 pkt 25 u.z.ch.z.). Wprost kwarantannie stosowanej przez organy inspekcji sanitarnej przewidziany został art. 34 u.z.ch.z., określający podstawowe elementy normatywne konstrukcji kwarantanny (tak też L. Bosek, Stan epidemii. Konstrukcja prawna, Warszawa 2022, s. 228) – którego przepisy w czasie objęcia skarżącego kontestowaną kwarantanną stanowiły, że:"1. W celu zapobiegania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, osoby chore na chorobę zakaźną albo osoby podejrzane o zachorowanie na chorobę zakaźną mogą podlegać obowiązkowej hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych.

2. Osoby, które były narażone na chorobę zakaźną lub pozostawały w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, a nie wykazują objawów chorobowych, podlegają obowiązkowej kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu, jeżeli tak postanowią organy inspekcji sanitarnej przez okres nie dłuższy niż 21 dni, licząc od dnia następującego po ostatnim dniu odpowiednio narażeniaalbostyczności. 3.Obowiązkowa kwarantanna lub nadzór epidemiologiczny mogą być stosowane wobec tej samej osoby więcej niż raz, do czasu stwierdzenia braku zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego. 4.Zakazuje się opuszczania miejsca:

1) izolacji lub izolacji w warunkach domowych,

2) kwarantanny– chyba, że odpowiednio dana osoba wymaga hospitalizacji albo organ inspekcji sanitarnej postanowi inaczej.

5. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:

1) choroby zakaźne powodujące powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych, oraz okresy izolacji lub izolacji w warunkach domowych,

2) obowiązki lekarza lub felczera w przypadku podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych,

3) organ, któremu jest przekazywana informacja o obowiązkowej hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych danej osoby,

4) obowiązki szpitala w przypadku samowolnego opuszczenia szpitala przez osobę podlegającą obowiązkowej hospitalizacji,

5) choroby zakaźne powodujące powstanie obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego u osób, o których mowa w ust. 2, oraz okresy obowiązkowej kwarantanny

– mając na względzie rodzaj biologicznego czynnika chorobotwórczego lub choroby zakaźnej oraz potrzebę zapobiegania i zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz ochrony zdrowia publicznego."

Na podstawie cytowanego art. 34 ust. 5 u.z.ch.z., zostało wydane w szczególności rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego (Dz.U. poz. 351, z późn. zm.), które obowiązywało w okresie stosowania zaskarżonej kwarantanny. W myśl tego rozporządzenia – w brzmieniu obowiązującym w ww. okresie – "Obowiązek kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego u osób, o których mowa w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, powstaje w przypadku narażenia na następujące choroby zakaźne lub pozostawania w styczności ze źródłem biologicznych czynników chorobotwórczych je wywołujących: (...) 4) chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19); (...)" (§ 7 ust. 1). "Okres obowiązkowej kwarantanny z powodu narażenia na zakażenie wirusem SARS-CoV-2 u osób, u których nie wystąpiły objawy choroby COVID-19, albo styczności ze źródłem zakażenia ulega zakończeniu po 10 dniach, licząc od dnia następującego po ostatnim dniu odpowiednio narażenia albo styczności. Państwowy powiatowy inspektor sanitarny, w uzasadnionych przypadkach, decyduje o skróceniu albo zwolnieniu z obowiązku odbycia obowiązkowej kwarantanny" (§ 7 ust. 3).

Należy jeszcze zaznaczyć, że nałożenie w konkretnym przypadku na osobę obowiązku poddania się kwarantannie jest w istocie formą pozbawienia jej wolności w rozumieniu art. 5 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, z późn. zm.; dalej jako "Europejska Konwencja Praw Człowieka", w skrócie "EKPCz"). W myśl art. 5 ust. 1 tej konwencji: "Każdy ma prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Nikt nie może być pozbawiony wolności, z wyjątkiem następujących przypadków i w trybie ustalonym przez prawo: (...) e) zgodnego z prawem pozbawienia wolności osoby w celu zapobieżenia szerzeniu przez nią choroby zakaźnej, osoby umysłowo chorej, alkoholika, narkomana lub włóczęgi; (...)". Przy tym każdy, kto został pozbawiony wolności przez zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo odwołania się do sądu w celu ustalenia bezzwłocznie przez sąd legalności pozbawienia wolności i zarządzenia zwolnienia, jeżeli pozbawienie wolności jest niezgodne z prawem (art. 5 ust. 4 EKPCz). Ubocznie wypada zauważyć, że nie jest sprzeczne z cytowanym przepisem EKPCz uregulowanie, w świetle którego decyzja o pozbawieniu wolności nie jest bezpośrednio zaskarżana do sądu, jeżeli po wyczerpaniu innej przewidzianej drogi prawnej (np. administracyjnej), przysługuje prawo do sądowej kontroli legalności detencji (tak trafnie P. Hofmański (w:) Komentarz EKPCz, pod red. L. Garlickiego, Warszawa 2010, t. I, art. 5, Nb 123, z powołaniem się na wyrok ETPCz w sprawie Sanchez-Reisse, § 54). Zgodnie z przywołanym na wstępie niniejszych rozważań przepisem art. 5 ust. 1 u.z.ch.z osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane do poddawania się m.in. kwarantannie "na zasadach określonych w ustawie". Zasady te – w odniesieniu do kwarantanny – zostały określone w szczególności w przywołanych wyżej przepisach art. 33 ust. 1 i art. 34 u.z.ch.z, przy czym jedną z takich zasad, wysłowioną w pierwszym z wymienionych przepisów, jest, że nałożenie obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 u.z.ch.z, a więc m.in. obowiązku poddania się kwarantannie, następuje w drodze decyzji (administracyjnej). Zasady tej nie zmienia przepis art. 33 ust. 3a u.z.ch.z, dodany z dniem 1 kwietnia 2020 r., który stanowi, że: "Decyzje, o których mowa w ust. 1, wydawane w przypadku podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób:1) mogą być przekazywane w każdy możliwy sposób zapewniający dotarcie decyzji do adresata, w tym ustnie;2) nie wymagają uzasadnienia;3) przekazane w sposób inny niż na piśmie, są następnie doręczane na piśmie po ustaniu przyczyn uniemożliwiających doręczenie w ten sposób." Cytowany przepis nie pozwala bowiem na odstąpienie od decyzyjnej formy nakładania obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 u.z.ch.z, a jedynie w określonych granicach upraszcza treść takiej decyzji (poprzez możliwość odstąpienia od uzasadnienia) oraz sposób jej zakomunikowania (doręczenia) ogłoszenia) adresatowi (por. J. Piecha (w:) Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Komentarz, pod red. L. Boska, Warszawa 2021, art. 33, Nb 26 i 27).Tymczasem w § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 06.05.2021 r. postanowiono, że w przypadku objęcia przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2, izolacją albo izolacją w warunkach domowych, informację o tym umieszcza się w odnośnym systemie teleinformatycznym, natomiast decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się. Przywołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 u.z.ch.z – dodanych z dniem 8 marca 2020 r. – które to przepisy stanowiły (zgodnie z brzmieniem obowiązującym w czasie trwania zaskarżonej kwarantanny), że:- art. 46a – "W przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów:1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego,2) rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b – mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego."

- art. 46b – "W rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić:

1) ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4;

2) czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców;

3) czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły;

4) obowiązek poddania się badaniom lekarskim przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie;

4a) obowiązek stosowania określonych środków profilaktycznych i zabiegów;

5) obowiązek poddania się kwarantannie;

6) miejsce kwarantanny;

7) [uchylony];

8) czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia;

9) nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, terenów i obiektów;

10) nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach;

11) zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie;

12) nakaz określonego sposobu przemieszczania się;

13) nakaz zakrywania ust i nosa, w określonych okolicznościach, miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach, wraz ze sposobem realizacji tego nakazu."

– należy stwierdzić, że wprowadzone w § 5 ust. 1 zd. drugie rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. odstępstwo od ustawowej zasady nakładania obowiązku poddania się kwarantannie na podstawie decyzji administracyjnej nie mieści się w zakresie pojęcia "ustanowienia obowiązku poddania się kwarantannie" użytego w art. 46b pkt 5 u.z.ch.z. Potwierdza to stanowisko doktryny, zgodnie z którym przepisy art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 u.z.ch.z nie upoważniały do uregulowania w wydanym na ich podstawie rozporządzeniu kwarantanny w sposób odrębny od konstrukcji ustawowych, a więc w szczególności wymagających wydania przez właściwy organ sanitarny decyzji administracyjnej (por. L. Bosek, Stan epidemii. Konstrukcja prawna, Warszawa 2022, s. 272). Zmiana zasadniczej konstrukcji ustawowej realizującej funkcje gwarancyjne – w tym przypadku polegająca w istocie na wprowadzeniu, nieznanej dotychczas u.z.ch.z, instytucji "kwarantanny ex lege" – wymagała niewątpliwie zmiany regulacji ustawowej, a nie wprowadzenia takiej instytucji w drodze aktu podustawowego (por. L. Bosek, Stan epidemii. Konstrukcja prawna, Warszawa 2022, s. 278).

Należy przy tym zauważyć, że omawiana zmiana skutkowała również, niejako pośrednio, nieuprawnionym zwolnieniem organów inspekcji sanitarnej z obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia obowiązku kwarantanny (postępowania normalnie poprzedzającego wydanie decyzji), a w konsekwencji także pozbawiała, bez należytej podstawy prawnej, gwarancji i środków procesowych związanych z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 in principio KPA), w tym zwłaszcza konstytucyjnego prawa do zaskarżenia rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), w drodze odwołania (art. 127 § 1 KPA).

Wszystko to prowadzi do wniosku, że analizowany przepis § 5 ust. 1 zd. drugie rozporządzenia RM z 06.05.2021 r. wykraczał poza zakres upoważnienia ustawowego określonego w art. 46a i art. 46b u.z.ch.z naruszając tym samym zarówno wskazane przepisy ustawowe, jak i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Z tych względów Sąd w niniejszym składzie – podlegając tylko Konstytucji oraz ustawom (por. art. 178 ust. 1 Konstytucji RP) – był zobligowany odmówić zastosowania w kontrolowanej sprawie, niekonstytucyjnego i niezgodnego z ustawą przepisu § 5 ust. 1 zd. drugie rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r.

W konsekwencji należało uznać istotną wadliwość zaskarżonej czynności objęcia syna skarżącego kwarantanną, jako dokonanej bez dochowania wymaganej ustawą formy decyzji administracyjnej.

Sąd uznał, że PPIS – organy inspekcji sanitarnej nie ustanawiają prawa, a jedynie je stosują. Stosując prawo, muszą one jednak pamiętać o tym, że: "Jednym z rudymentów zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa jest to, że obywatel może zakładać, że treści obowiązującego prawa są dokładnie takie, jak to zostało ustalone w orzecznictwie przez sądy" (zob. wyrok TK z 15.12.2008 r., P 57/07, OTK-A 2008, nr 10, poz. 178; tak też: uchwała NSA z 15.06.2011 r., I OPS 1/11, ONSAiWSA 2011, nr 5, poz. 95).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku). Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.