Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2016/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 6, art. 41 ust. 3, art. 42 ust. 1-3, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1, art. 97 ust. 12
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 272 pkt 2, art. 274 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 stycznia 2005 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Ordynacja podatkowa
article: par. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 55 poz. 539
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług
Teza: 1. Organ podatkowy, do którego wpłynęło pismo strony zawierające wszelkie informacje konieczne do zawiadomienia organu o planowaniu dokonania pierwszej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów /art. 97 ust. 1 i ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm./, ale którego strona nie zamieściła na wzorze zgłoszenia rejestracyjnego /aktualizacyjnego/, o którym mowa w par. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 55 poz. 539/, miał obowiązek /stosownie do art. 274 par. 1 i art. 272 pkt 2 w związku z art. 155 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./ wezwać ją do złożenia oświadczenia woli identycznego z zawartym na zgłoszonym w terminie prawem przewidzianym druku firmowym, czyli do wypełnienia formularza VAT-R/UE, zawierającego identyczne informacje, do tych przedstawionych przez stronę.

2. Analiza przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm./, a w szczególności treść art. 42 ust. 1, 2, 3 w związku z art. 41 ust. 3 i art. 13 ust. 6 oraz art. 97 ust. 1 i ust. 12 tej ustawy, nie pozwala na przyjęcie, iż podatnik, który nie złożył zgłoszenia rejestracyjnego /aktualizacyjnego/ na określonym w par. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 55 poz. 539/ wzorze, ale powiadomił organ w stosownym terminie /przed dokonaniem pierwszej dostawy wewnątrzwspólnotowej/ oraz przy uwzględnieniu wszelkich danych zawartych w formularzu VAT-R/UE, stanowiącym Załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia, może być pozbawiony prawa do zastosowania "0" procent stawki przy wewnątrzwspólnotowych dostawach towarów - bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia braków formalnych dokonanego zgłoszenia, stosownie do wymagań procesowych /art. 274 par. 1. i art. 272 pkt 2 w związku z art. 155 par. 1, art. 159 i art. 160 par. 1 w związku z art. 121, art. 124, art. 120, art. 125 par. 1 Ordynacji podatkowej/.

TEZY

1. Organ podatkowy, do którego wpłynęło pismo strony zawierające wszelkie informacje konieczne do zawiadomienia organu o planowaniu dokonania pierwszej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów /art. 97 ust. 1 i ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm./, ale którego strona nie zamieściła na wzorze zgłoszenia rejestracyjnego /aktualizacyjnego/, o którym mowa w par. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 55 poz. 539/, miał obowiązek /stosownie do art. 274 par. 1 i art. 272 pkt 2 w związku z art. 155 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./ wezwać ją do złożenia oświadczenia woli identycznego z zawartym na zgłoszonym w terminie prawem przewidzianym druku firmowym, czyli do wypełnienia formularza VAT-R/UE, zawierającego identyczne informacje, do tych przedstawionych przez stronę.

2. Analiza przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. nr 54 poz. 535 ze zm./, a w szczególności treść art. 42 ust. 1, 2, 3 w związku z art. 41 ust. 3 i art. 13 ust. 6 oraz art. 97 ust. 1 i ust. 12 tej ustawy, nie pozwala na przyjęcie, iż podatnik, który nie złożył zgłoszenia rejestracyjnego /aktualizacyjnego/ na określonym w par. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 55 poz. 539/ wzorze, ale powiadomił organ w stosownym terminie /przed dokonaniem pierwszej dostawy wewnątrzwspólnotowej/ oraz przy uwzględnieniu wszelkich danych zawartych w formularzu VAT-R/UE, stanowiącym Załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia, może być pozbawiony prawa do zastosowania "0" procent stawki przy wewnątrzwspólnotowych dostawach towarów - bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia braków formalnych dokonanego zgłoszenia, stosownie do wymagań procesowych /art. 274 par. 1. i art. 272 pkt 2 w związku z art. 155 par. 1, art. 159 i art. 160 par. 1 w związku z art. 121, art. 124, art. 120, art. 125 par. 1 Ordynacji podatkowej/.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, asesor WSA Maciej Kurasz,, asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Konrad Aromiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "G." z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za VI, VIII, IX i X 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2005 r. Nr[...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 1500 zł (jeden tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

K.K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "G." z siedzibą w W. pismem z 14 czerwca 2004r. poinformował Urząd Skarbowy W. o planowanych na 15 czerwca 2004r. wewnątrzwspólnotowych dostawach towarów do kontrahenta z L. oraz o dokonywanych transakcjach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od kontrahenta z H.. W piśmie tym, sporządzonym na papierze prowadzonej przez siebie firmy "G.", podatnik wskazał ponadto własny numer identyfikacji podatkowej NIP, numery identyfikacyjne dla potrzeb podatku od wartości dodanej swoich kontrahentów z właściwymi przedrostkami wskazującymi na kraj, w którym zostali oni zarejestrowani, podpisał je i opatrzył pieczątką firmową.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z [...] marca 2005r. określił podatnikowi zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień i października 2004r. w innych wysokościach, niż wynikające ze złożonych deklaracji. W uzasadnieniu stwierdzono, nie kwestionując dokonania przez podatnika rejestracji w zakresie wewnątrzwspólnotowych nabyć z dniem 14 kwietnia 2004r., iż do zarejestrowania w zakresie dostaw wewnątrzwspólnotowych doszło dopiero 2 grudnia 2004r., kiedy podatnik złożył stosowny formularz. W związku z tym okresie od czerwca do października 2004r. nie przysługiwało mu prawo do korzystania z preferencyjnej stawki podatku (0%), ustanowionej dla wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, określonej w art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: ustawa o VAT). Dokonane transakcje nie mogły być bowiem uznane za takie dostawy. Podatnik zaniżył tym samym podatek należny i uzasadnione było wydanie decyzji, także ze względu na wyjaśnienia Ministerstwa Finansów zawarte w piśmie z 13 października 2004r., nr[...]. Uznano ponadto, że strona dokonując wewnątrzwspólnotowych dostaw przed datą złożenia formularza VAT-R z załącznikiem VAT-R/UE naruszyła przepis art. 97 ust. 1 i ust. 12 ustawy o VAT, które przewidują obowiązek zawiadomienia właściwego organu podatkowego o zamiarze dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych w zgłoszeniu rejestracyjnym. Organ wyjaśnił dodatkowo, iż wprawdzie strona zwróciła się o "rozpatrzenie" pisma z 14 czerwca 2004r., jako zgłoszenia o zamiarze dokonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, ale skoro prawidłowo (na druku VAT-R/UE) zgłosiła zamiar dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, należało uznać, iż znany był jej obowiązek złożenia aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego na właściwym druku. Zapis umieszczony w art. 97 ust. 12 ustawy o VAT jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości, co do sposobu, w jaki powinno zostać dokonane zgłoszenie rejestracyjne.

Podatnik w odwołaniu z 16 marca 2005r. zarzucił ww. decyzji naruszenie art. 13 ust. 6, art. 97 ust. 1 w związku z art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 12, art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 kwietnia 2004r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 55, poz. 539, dalej: rozporządzenie z 2004r.). W uzasadnieniu podniósł, iż dokonując zgłoszenia o planowanych nabyciach wewnątrzwspólnotowych towarów nie wiedział, iż w najbliższym czasie będzie dokonywał wewnątrzwspólnotowych dostaw, ale przed pierwszą dostawą złożył w Urzędzie Skarbowym pisemną informację o zamiarze dokonywania takich transakcji. Zgłoszenie to zostało przyjęte, a jego poprawność nie była kwestionowana.

Przepisy rozporządzenia z 2004r. nie precyzują natomiast formy aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego. Określają jedynie wzór tego zgłoszenia. Tym samym uznać należy, że złożone przez podatnika na druku firmowym powiadomienie nie stoi w sprzeczności z treścią art. 97 pkt 12 ustawy o VAT oraz § 1 rozporządzenie z 2004r. Zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone treścią tych przepisów. Organ podatkowy, który dopatrzył się nieprawidłowości w aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego powinien, stosownie do zasad przewidzianych w art. 9 i 8 k.p.a., powiadomić stronę o nieprawidłowej formie takiego zgłoszenia oraz wezwać ją do uzupełnienia braków.

Strona w piśmie z 2 maja 2005r. podniosła ponadto, iż organ pierwszej instancji był zobowiązany do stwierdzenia nieprawidłowości zgłoszenia z 14 czerwca 2004r., na mocy art. 272 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.). Stwierdziła też, iż art. 178 O.p. zobowiązywał organ do udzielania wszelkich informacji w sprawie. Za nieprawidłowe uznała również powołanie się przez Urząd na pismo Ministerstwa Finansów z 13 października 2004r., jako przesłankę uzasadniającą wydanie decyzji, gdy wiedza organu i podatnika w zakresie zagadnień unormowanych w ustawie o VAT różni się od tej z pierwszych dni przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Podatnik poruszył również kwestię nie wydania postanowień, o których mowa w art. 141 § 1 w związku z art. 139 i art. 140 O.p. oraz naruszenie art. 187 O.p. w związku z nierzetelnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzeniem materiału dowodowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] maja 2005r. utrzymał w mocy, na zasadzie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 13 ust. 6, art. 41 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 i 12, art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz argumentacji wiążącej się ze stosowaniem tych unormowań stwierdził, iż kwestią sporną nie jest wysokość stawki podatku stosowanej przez podatnika dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, lecz ocena konsekwencji prawnych złożenia przez stronę pisma z 14 czerwca 2004r. zawierającego informacje o dokonywaniu wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów i o nawiązaniu współpracy w zakresie wewnątrzwspólnotowych dostaw.

W opinii organu ww. pismo nie może być uznane za aktualizację zgłoszenia rejestracyjnego, ani jako wniosek o wszczęcie postępowania w tym zakresie, gdyż brak jest do tego dostatecznego uzasadnienia oraz treść oświadczenia na to nie wskazuje. Podatnik informuje jedynie o dokonywaniu wewnątrzwspólnotowych nabyć i dostaw. Rejestracja w podatku VAT ma natomiast charakter sformalizowany i nie można jej zastąpić innymi czynnościami. Sformalizowanie przejawia się m.in. w określeniu przez ustawodawcę wzoru zgłoszenia oraz wzoru potwierdzenia tego zgłoszenia.

Zdaniem organu bezsporne jest w sprawie, iż podatnik przed dokonaniem pierwszej dostawy wewnątrzwspólnotowej nie złożył na druku VAT-R/UE aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego. Informacja zawarta w piśmie z 14 czerwca 2004r. nie może stanowić oświadczenia woli zastępującego to zgłoszenie, a każdy kto prowadzi działalność gospodarczą powinien być zorientowany w przepisach prawnych, które tej działalności dotyczą i dochować należytej staranności w zapoznaniu się z obowiązującymi przepisami. Dyrektor Izby Skarbowej dodał ponadto, iż określona w art. 121 O.p. zasada udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych odnosi się do strony prowadzonego postępowania podatkowego i dotyczy praw i obowiązków, o których rozstrzyga się w formie decyzji. W czasie złożenia pisma z 14 czerwca 2004r. nie toczyło się w stosunku do podatnika postępowanie podatkowe i organ nie miał obowiązku udzielania z urzędu informacji w zakresie obowiązków rejestracyjnych. Bezpodstawne są też zarzuty naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 139-141, art. 272, art. 187 i art. 178 O.p.

W odniesieniu do zarzutu powołania się przez Naczelnika Urzędu na wyjaśnienia Ministerstwa Finansów organ poinformował, że pismo to nie dotyczyło tożsamego stanu faktycznego i prawnego, tj. podatników, którzy nie zgłosili zamiaru dokonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów w zgłoszeniu VAT R/UE.

W związku z tym uznano, iż postępowanie przeprowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz podjęte w sprawie rozstrzygnięcie były prawidłowe. Słuszne było również pozbawienie podatnika prawa do zastosowania stawki O% w stosunku do dostaw, przed dokonaniem których nie złożono zgłoszenia aktualizacyjnego na druku VAT R/UE.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 czerwca 2005r. strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uznanie, dokonanych przez nią transakcji sprzedaży za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, do których ma zastosowanie preferencyjna stawka podatku VAT. Powtórzyła ponadto argumentację prezentowaną w toku postępowania podatkowego, wyjaśniając dodatkowo, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej narusza art. 121 O.p. przez nie wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego, którym było nie złożenie go na druku VAT-R/UE. Jest ona również sprzeczna z "duchem podatku VAT i z definicją WDT zawartą w VI dyrektywie, która nie nakłada na podmioty dodatkowych obowiązków zezwalających na stosowanie zerowego opodatkowania, gdy tylko jest spełniona ustawowa definicja WDT, czyli wywóz towaru do kraju członkowskiego, odpowiednio potwierdzony (...)". Zdaniem podatnika do korzystania ze stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowych dostawach wystarczające jest uzyskanie statusu zarejestrowanego podatnika VAT UE, a powiadomienie organu " na druku firmowym w formie zdania oznajmującego" nie powoduje, iż podatnik nie posiada statusu podatnika VAT "czynnego", zarejestrowanego. Strona wskazała też, iż powyższe uwagi są zgodne ze stanowiskiem Urzędu Skarbowego W. nr[...] , Dyrektora Izby Skarbowej w P. nr[...] , [...] Urzędu Skarbowego nr[...] , które zapadły w związku z interpretacją prawa podatkowego.

Podatnik stwierdził również, że jego zgłoszenie z 14 czerwca 2005r. stanowiło oświadczenie woli "poinformowanie Urzędu o mającej się odbyć transakcji dostawy do kraju Unii" i stanowiło uaktualnienie danych. Wyraziła przekonanie, iż nie przyjęcie tego zgłoszenia, ze względu na formę, będzie skutkowało reakcją Urzędu – telefon, pismo wzywające do złożenia wyjaśnień. Nie zgodziła się również ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, iż wniesienie zgłoszenia nie wszczyna postępowania, uzasadniając swe stanowisko tym, iż złożenie takiego zgłoszenia powoduje określone skutki prawne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 P.p.s.a.). Sąd – zgodnie z art. 135 P.p.s.a. - ma obowiązek zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

Zdaniem Sądu organy podatkowe obu instancji naruszyły przepisy procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, jak również prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.).

Stosownie do art. 3 pkt 5 O.p. ilekroć w ustawie mowa o deklaracjach rozumie się przez to również zeznania wykazy oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci. Obowiązek aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego przed dokonaniem pierwszej wewnątrzwspólnotowej dostawy przez zarejestrowanego podatnika VAT UE do naczelnika urzędu skarbowego, wynika z art. 97 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT.

Tym samym każde zgłoszenie rejestracyjne dokonane przez podatnika może być zweryfikowane przez organy podatkowe w drodze czynności sprawdzających unormowanych w Dziale V Ordynacji podatkowej. Czynności te, traktowane są jako odrębne postępowanie, prowadzone poza jurysdykcyjnym postępowaniem podatkowym (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2002r., s. 867). Jednym z celów, do których służą czynności sprawdzające, jest badanie formalnej poprawności dokumentów w postaci deklaracji, w tym również zgłoszeń aktualizacyjnych, o jakich mowa w art. 97 § 1 pkt 12 ustawy o VAT. Ocena formalnej poprawności ma na celu sprawdzenie czy dokument został sporządzony zgodnie z ustalonymi wymaganiami, jeśli takie wymagania wynikają z przepisów prawa, w szczególności z prawa podatkowego. Wymagania te zazwyczaj sprowadzają się do obowiązku wypełnienia deklaracji (w rozpoznawanej sprawie – zawiadomienie o aktualizacji danych z zakresu wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów) na urzędowo określonym formularzu.

Stosownie do art. 274 O.p. w razie stwierdzenia, że deklaracja (zawiadomienie o aktualizacji danych z zakresu wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów) nie została wypełniona zgodnie z ustalonymi wymogami, organ zwraca się do składającego deklarację (zawiadomienie o aktualizacji danych z zakresu wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów) o złożenie niezbędnych wyjaśnień oraz do skorygowania deklaracji (zawiadomienia o aktualizacji danych z zakresu wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów), podając przyczyny, z powodu których informacje zawarte w deklaracji (zawiadomieniu o aktualizacji danych z zakresu wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów) poddaje się w wątpliwość.

W ocenie Sądu taki sposób działania powinien przyczyniać się do realizacji zasad ogólnych postępowania podatkowego, zawartych w art. 121 O.p. (zasada budowania zaufania do organów podatkowych) oraz art. 124 O.p (zasada przekonywania), które mają odpowiednie zastosowanie przy dokonywaniu czynności sprawdzających, zgodnie z dyspozycją art. 280 O.p. Stosownie do unormowań ostatniego z powołanych przepisów wezwania strony dokonuje się stosując odpowiednio przepisy rozdziału 6 z Działu IV Ordynacji podatkowej (art. 155- 160).

W piśmiennictwie podkreśla się, że w każdym przypadku, w którym zachodzą warunki do zastosowania trybu przewidzianego w art. 274 O.p., zwrócenie się przez organ podatkowy do składającego deklarację (zawiadomienie o aktualizacji danych z zakresu wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów) jest obligatoryjne (por. M. Ślifirczyk: Instytucja deklaracji podatkowej – wybrane zagadnienia, Dor. Podat. 2001/7-8/44; H. Dzwonkowski: Zakres i struktura postępowania podatkowego (PiP 2000/7/18). Przyjęto zatem założenie, iż każdy podatnik ma możliwość dobrowolnego usunięcia powstałych nieprawidłowości formalnych.

Należy go jednak wezwać, tak jak przewidują to powyżej wskazane przepisy Działu IV rozdziału 6 Ordynacji podatkowej. W literaturze podkreśla się, że treść przepisów o wezwaniach podporządkowana jest pewnym zasadom – jawności, ekonomii procesowej (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 2004r., s. 311-312) oraz zasadom ogólnym postępowania – prawdy obiektywnej, szybkości postępowania (por. E. Iserzon, J. Starościak: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 125). Wezwanie organu powinno odpowiadać wymogom formalnym, o jakich mowa w art. 159 § 1 i 2 O.p., w tym również co do terminu, do którego żądanie organu powinno być spełnione (§ 1 pkt 5 powołanego przepisu). Należy również wskazać na przepis art. 161 § 1 O.p., który umożliwia organom podatkowym przy czynnościach sprawdzających dokonanie wezwania także – tak jak podnosi strona skarżąca – telegraficznie lub telefonicznie. Jest to jednak możliwe jedynie wtedy, gdy wymaga tego ważny interes adresata lub stan sprawy. W tym miejscu warto zauważyć, z uwagi na konsekwencje zastosowane przez organy podatkowe w niniejszej sprawie, czy ze względu na poważne skutki gospodarcze, nie było to uzasadnione ważnym interesem strony.

W związku z powyższymi uwagami, Sąd stwierdza, iż organ podatkowy, do którego wpłynęło pismo strony zawierające wszelkie informacje konieczne do zawiadomienia organu o planowaniu dokonania pierwszej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (art. 95 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT), ale którego strona nie zamieściła na wzorze zgłoszenia rejestracyjnego (aktualizacyjnego), o którym mowa w § 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z 5 kwietnia 2004r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług, miał obowiązek (stosownie do art. 274 § 1 O.p. i art. 272 pkt 2 O.p. w związku z art. 155 § 1 O.p.) wezwać ją do złożenia oświadczenia woli identycznego z zawartym na zgłoszonym w terminie prawem przewidzianym druku firmowym, czyli do wypełnienia formularza VAT-R/UE, zawierającego identyczne informacje, do tych przedstawionych przez stronę.

W tym zakresie należało zatem uznać za zasadny zarzut strony skarżącej, iż organ podatkowy pierwszej instancji, do którego wpłynęło zawiadomienie o planowanych dostawach wewnątrzwspólnotowych, a nie jak błędnie przyjął w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. o dokonywaniu wewnątrzwspólnotowych nabyć i dostaw, naruszył art. 121 O.p., jak również wskazane wyżej przez Sąd unormowania z zakresu prawa procesowego, przez brak wezwania strony do złożenia zawiadomienia na wzorze prawem przewidzianym (uzupełnienia braków formalnych), z jednoczesnym powiadomieniem o nieprawidłowej formie takiego zgłoszenia oraz z zachowaniem formy przewidzianej w art. 159 O.p.

Sąd zwraca w tym miejscu uwagę organu odwoławczego, iż choć strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i powinna być zorientowana w przepisach prawnych, które tej działalności dotyczą oraz ma obowiązek, w świetle innych unormowań prawnych, dochować należytej staranności, także, gdy zapoznaje się z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego, nie zwalnia to jednak organów podatkowych od podejmowania działań, które przewidziane są przepisami prawa podatkowego, a w szczególności zostały ujęte w unormowaniach zawierających zasady ogólne postępowania podatkowego (Dział IV Ordynacji podatkowej).

W świetle generalnej reguły wyrażonej w art. 120 O.p. – praworządności - organy podatkowe mają obowiązek przestrzegać przepisów prawa, a więc zarówno prawa materialnego, jak też prawa procesowego. Przepisy procedury zobowiązywały natomiast organy podatkowe do wyżej wskazanego przez Sąd działania, bez względu na status podmiotu (przedsiębiorca, nie przedsiębiorca).

Zdaniem Sądu bez znaczenia pozostawała również okoliczność powoływana przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. czy wszczęto postępowanie podatkowe, czy też nie. Przy dokonywaniu czynności sprawdzających organ ma bowiem, co stwierdzono wyżej, stosować ogólne zasady procedury podatkowej, tj. m.in. działać w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 O.p.), przekonywujący (art. 124 O.p.) oraz wnikliwy i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 125 § 1 O.p.).

Skoro zatem organ podatkowy pierwszej instancji nie wezwał strony, tak jak nakazywały unormowania zawarte w Ordynacji podatkowej, wskazanej wyżej, a organ odwoławczy nie dostrzegł tej wadliwości, nie mogły się ostać decyzje tychże organów – zaskarżona, jak również poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. Z akt sprawy wynika bowiem niewątpliwie, iż w prawem przewidzianym terminie – przed dokonaniem pierwszej dostawy strona skarżąca zawiadomiła organ o planowanych dostawach.

Zdaniem Sądu analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, na które powoływały się organy podatkowe, a w szczególności treść art. 42 ust. 1, 2, 3 ustawy o VAT w związku z art. 41 ust. 3 ustawy o VAT i art. 13 ust. 6 ustawy o VAT oraz art. 97 ust. 1 pkt 12 i pkt 1 ustawy o VAT, nie pozwalała również na przyjęcie, iż podatnik, który nie złożył zgłoszenia rejestracyjnego (aktualizacyjnego) na określonym w § 1 rozporządzeniu z 2004r. wzorze, ale powiadomił organ w stosownym terminie (przed dokonaniem pierwszej dostawy wewnątrzwspólnotowej) oraz przy uwzględnieniu wszelkich danych zawartych w formularzu VAT-R/UE, stanowiącym Załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia, może być pozbawiony prawa do zastosowania 0% stawki przy wewnątrzwspólnotowych dostawach towarów - bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia braków formalnych dokonanego zgłoszenia, stosownie do wymagań procesowych (art. 274 § 1 O.p. i art. 272 pkt 2 O.p. w związku z art. 155 § 1, art. 159 i art. 160 § 1 O.p. w związku z art. 121, art. 124, art. 120, art. 125 § 1 O.p.).

Sąd stwierdza ponadto, iż rozporządzenie Ministra Finansów, zgodnie z art. 98 ust. 1 in fine ustawy o VAT, zostało wydane, aby służyć zapewnieniu prawidłowej identyfikacji podatników oraz sprostaniu wymaganiom związanym z wymianą informacji o dokonywanych nabyciach i dostawach wewnątrzwspólnotowych. Tym bardziej uzasadnione było wezwanie przez organ w stosownym trybie, wyżej wskazanym, do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia, w postaci nie zachowania tylko jego formy, a nie informacji, które są wymagane przepisem ustawy – art. 97 ust. 1 pkt 1 i 12 ustawy o VAT.

Sąd mając powyższe okoliczności na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. wydał rozstrzygnięcie zawarte w punkcie pierwszym sentencji wyroku, dochodząc do wniosku, iż zasadne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji pierwszej, jak i drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie z punktu drugiego sentencji ma swoje uzasadnienie w art. 152 P.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił (punkt trzeci sentencji) na mocy art. 209 P.p.s.a. w związku z art. 200 P.p.s.a.