Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1194/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 i § 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia kwoty różnicy podatku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz H. Z. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 1194/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej – O.p.) Dyrektor Izby Skarbowej w L. (dalej – DIS) po rozpatrzeniu odwołania H. Z. (podatnik, strona, skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej – NUS) z dnia [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku strony kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r., który zostanie orzeczony w innej wysokości niż to wynika ze złożonej deklaracji podatkowej za kwiecień 2013 r. w przybliżonej wysokości 1.096.937 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu DIS podał, że w dniu 2 maja 2013 r. podatnik złożył w Urzędzie Skarbowym w B. deklarację VAT-7 za kwiecień 2013 r., w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.099.053 zł, wnosząc o zwrot tej kwoty na jego rachunek bankowy w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia. Termin zwrotu przypadał na dzień 27 maja 2013 r. W dniu 13 maja 2013 r. NUS wszczął kontrolę podatkową w zakresie zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług. Następnie wniósł o zabezpieczenie należności pieniężnych z tytułu zwrotu różnicy podatku od towarowi usług za miesiąc kwiecień 2013 r. wskazując na składnik majątku strony, który może stanowić przedmiot zabezpieczenia, tj. zadeklarowaną w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2013 r. kwotę zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości 1.096.937 zł. Wydając decyzję o zabezpieczeniu, stwierdził, że z przeprowadzonych ustaleń wynika, że strona nabywa znaczne ilości aparatów fotograficznych od firmy A sp. z o.o. we W. Towar ten dostarcza własnym środkiem transportu w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy do słowackiej firmy B s.r.o. w B. Opierając się na wstępnej analizie dokumentów źródłowych, NUS uznał za konieczne poddanie kontroli rzetelności dokumentowania transakcji handlowych u kontrahenta kontrolowanego. Stwierdził, że w przypadku ustalenia, że kontrahent strony nie istnieje bądź przeprowadzone transakcje nie miały miejsca, nie będzie jej przysługiwało prawo zwrotu podatku naliczonego. W takim przypadku wyda decyzję podatkową określającą wysokość zwrotu podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r. w kwocie niższej niż zadeklarowana przez podatnika. Jako podstawę prawną decyzji o zabezpieczeniu NUS powołał art. 33 § 1 i 2 O.p. W jego ocenie, elementem uzasadniającym przyjęcie obawy o uchyleniu się skarżącego od wykonania obowiązku podatkowego jest stosunkowo duża kwota zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r. w stosunku do osiągniętych przez niego dochodów, fakt, że strona posiada kartę stałego pobytu, nie posiada żadnego majątku trwałego poza autem marki Renault Traffic, zakupionym w 2012 r. i mieszka w wynajętym domu.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym zarzucił, że wydano ją z naruszeniem art. 33 § 1 i § 2 pkt 3 O.p. oraz wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zdaniem pełnomocnika strony, zabezpieczenie dokonane w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, a przed wydaniem decyzji określającej wysokość zwrotu podatku, może nastąpić jedynie po dokonaniu zwrotu różnicy podatku, w przypadku stwierdzenia, że podatnik otrzymał zwrot podatku w zawyżonej kwocie. Jakkolwiek przepis nie zawiera wprost takiego zastrzeżenia, to wynika ono z literalnego brzmienia art. 33 § 1 i § 2 pkt 3 O.p. Mianowicie zabezpieczenie dokonane w trybie art. 33 § 2 pkt 3 O.p. może nastąpić jedynie w okolicznościach wymienionych w § 1 tego przepisu. Natomiast art. 33 § 1 O.p. stanowi, że zabezpieczenie może być dokonane wówczas, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Pełnomocnik strony wskazał, że pogląd, że zabezpieczenie zwrotu różnicy podatku nie jest możliwe w sytuacji, w której podatnik kwoty tej jeszcze nie otrzymał, ma oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r., I SA/Łd 88/09 oraz w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r., I SA/Łd 742/09.

Ponadto, według strony, błędne jest wskazywanie przez organ podatkowy jako okoliczności mających uzasadniać wydanie decyzji o zabezpieczeniu zwrotu podatku "stosunkowo dużej kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r. w stosunku do osiągniętych dochodów". Organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji nie wskazał też okoliczności dających podstawy do przyjęcia, że kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2013 r. wskazana w złożonej deklaracji VAT-7 jest nieprawidłowa, poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu, że analiza dokumentów źródłowych wskazuje na konieczność sprawdzenia prawidłowości i rzetelności dokumentowania transakcji handlowych u jego kontrahenta.

DIS nie podzielił zarzutów odwołania i stwierdził, że decyzja NUS nie narusza prawa.

Podał, że zgodnie z art. 33 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Z kolei, stosownie do art. 33 § 2 O.p., zabezpieczenie w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji: ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jak też określającej wysokość zwrotu podatku.

W ocenie DIS, przepis art. 33 § 2 O.p. daje podstawę do zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji, m.in. określającej wysokość zwrotu podatku. Warunkiem zastosowania zabezpieczenia, o którym mowa w tym przepisie jest prowadzenie postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, zmierzających do wydania decyzji określającej wysokość zwrotu podatku.

DIS powołał się w tym zakresie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2012 r., I FSK 595/11. Wyjaśnił, że sprawa dotyczyła stanu faktycznego, w którym organ podatkowy przedłużył termin zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego, a następnie wszczęte zostało postępowanie podatkowe. Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego nie wydano decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań na podstawie art. 33 § 2 pkt 1-3 w związku z § 1 O.p. W wyroku, o którym mowa, sąd stwierdził, że cyt. "Samo wszczęcie kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego nie stanowi podstawy prawnej do zatrzymania - po upływie powyższych terminów - należnego podatnikowi zwrotu podatku. Taką podstawę prawną - po wszczęciu kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego - stanowi jedynie decyzja o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych wydana na podstawie art. 33 § 2 pkt 1-3 w zw. z § 1 O.p. Jedynie wydanie takiej decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji, podlegającej kontroli organu odwoławczego oraz kontroli sądowoadministracyjnej, daje podatnikowi gwarancje zwalczania bezpodstawnego i długoterminowego wstrzymywania mu wypłaty należnego zwrotu podatku. Brak wydania takiej decyzji w powyższym przypadku czyni przetrzymywanie zadeklarowanego przez podatnika zwrotu podatku - pozbawionym podstawy prawnej."

Niezależnie od powyższego, DIS zauważył, że przepis art. 33 O.p. nie zawiera zastrzeżenia, że decyzji w przedmiocie zabezpieczenia kwoty zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym nie można wydać przed dokonaniem tego zwrotu podatnikowi.

Dalej DIS szeroko omówił przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o zabezpieczeniu i stwierdził, że analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie, uzupełnionego na etapie postępowania odwoławczego, wskazuje że istnieją przesłanki zabezpieczenia, o których mowa w art. 33 § 1 i § 2 pkt 3 O.p. Takimi przesłankami są: to, że jeżeli przeprowadzona kontrola wykaże nieprawidłowości w zakresie wykazanych przez stronę transakcji - nie będzie jej przysługiwało w tej części prawo zwrotu podatku naliczonego; uzyskiwanie przez stronę stosunkowo niskich dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej: w 2010 r. - 866,73 zł, w 2011 r. - 93.296,64 zł, a w 2012 r. – 596.150,37 zł, stosunkowo niskie kwoty wykazane w deklaracjach VAT-7 za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2013 r. jako wartości sprzedaży i zakupów, posiadanie przez podatnika karty stałego pobytu i nieposiadanie żadnego majątku trwałego poza autem marki Renault Traffic oraz zamieszkiwanie w wynajętym domu.

DIS podał, że z uzyskanych przez niego informacji wynika, że strona nie posiada zaległości podatkowych na dzień 1 sierpnia 2013 r., a z deklaracji strony VAT - 7 za maj i czerwiec 2013 r., że miesiącach tych nie dokonywała żadnych dostaw.

Przybliżoną kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r., która zostanie orzeczona w innej wysokości, niż to wynika ze złożonej deklaracji podatkowej VAT-7 za kwiecień 2013 r. NUS wyliczył w wysokości 1.096.937 zł, a w dniu 27 maja 2013 r., tj. w terminie do dokonania zwrotu wynikającego ze złożonej deklaracji VAT-7 za kwiecień 2013 r. zwrócił stronie różnicę podatku od towarów i usług w kwocie 2.116 zł.

Na powyższą decyzję pełnomocnik strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił, że została wydana z naruszeniem:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 i § 2 pkt 3 O.p. oraz

2) przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 124 i art. 210 § 4 O.p.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania, pełnomocnik spółki stwierdził, że DIS nie ustosunkował się do zarzutu odwołania, w którym podniesiono, że w sytuacji w której organ podatkowy nie dokonał jeszcze zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rzecz spółki, nie jest możliwe dokonanie zabezpieczenia kwoty zwrotu różnicy podatku na podstawie art. 33 § 1 i § 2 pkt 3 O.p. Organ nie może zabezpieczać bowiem kwoty, którą wciąż sam posiada. Poza tym, w tej sytuacji nie zachodzi przesłanka "obawy, że zobowiązanie nie zostanie uiszczone". Ponadto DIS, zamiast ustosunkować się do podanego przez stronę na tę okoliczność orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wskazującego na zasadność jej argumentacji, odwołał się do innego wyroku – który wydany został w zupełnie innym stanie faktycznym i prawnym. DIS nie wyjaśnił również, na jakich podstawach określono w decyzji przybliżoną kwotę zwrotu podatku, który zostanie orzeczony w innej kwocie, niż to wynika ze złożonej deklaracji podatkowej. Nie wskazał konkretnie, dlaczego w ogóle organy podatkowe przewidują możliwość określenia kwoty zwrotu różnicy podatku w innej wysokości niż zadeklarowana. Poprzestały stwierdzeniu, że analiza dokumentów źródłowych wskazuje na konieczność sprawdzenia prawidłowości i rzetelności dokumentowania transakcji handlowych.

Naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 i § 2 pkt 3 O.p. pełnomocnik skarżącej upatruje natomiast w tym, że nie ziściły się określone w tych przepisach przesłanki zabezpieczenia zwrotu różnicy podatku VAT. W tym zakresie powtórzył argumentację odwołania, dotyczącą braku możliwości dokonania zabezpieczenia w sytuacji, gdy podatnik nie otrzymał jeszcze kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, o której zwrot wnioskował w złożonej deklaracji. Fakt, iż spółka nie otrzymała jeszcze wnioskowanej kwoty zwrotu podatku, czyni postępowanie zabezpieczające bezprzedmiotowym, ponieważ do czasu zwrotu podatku nie istnieje żadne ryzyko uszczerbku finansowego po stronie organu podatkowego - a tym samym automatycznie nie zachodzi (i zachodzić nie może) "uzasadniona obawa", że podatnik nie uiści zawyżonej kwoty zwrotu, jako że stwierdzenie ewentualnych nieprawidłowości nie będzie skutkować obowiązkiem uiszczenia jakichkolwiek kwot przez podatnika, a co najwyżej zmniejszeniem kwoty zwrotu, która obowiązany jest wypłacić mu organ pierwszej instancji. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik skarżącej powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2009 r., I SA/Łd 88/09 i z dnia 16 grudnia 2009 r., I SA/Łd 742/09.

W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, NUS decyzją z dnia [...] orzekł o zabezpieczeniu na majątku strony kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r., który zostanie orzeczony w innej wysokości niż to wynika ze złożonej deklaracji podatkowej za kwiecień 2013 r. w przybliżonej wysokości 1.096.937 zł, a DIS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powodem wydania tej decyzji oraz decyzji utrzymującej ją w mocy było stwierdzenie, że: w związku z wysoką kwotą podatku od towarów i usług do zwrotu, wykazaną przez podatnika w deklaracji, konieczne jest przeprowadzenie kontroli dokumentacji transakcji handlowych związanych z tym podatkiem u jego kontrahenta; jeżeli przeprowadzona kontrola wykaże nieprawidłowości w zakresie wykazanych przez stronę transakcji, nie będzie jej przysługiwało w tej części prawo zwrotu podatku naliczonego; strona w latach 2010 – 2012 uzyskiwała stosunkowo niskie dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej; w deklaracjach VAT-7 za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2013 r. wykazywała kwoty sprzedaży w różnych wysokościach; skarżący posiada kartę stałego pobytu, nie posiada żadnego majątku trwałego poza samochodem Renault Traffic i zamieszkuje w wynajętym domu.

Jako prawną podstawę zaskarżonej decyzji organy wskazały przepisy art. 33 § 1 i § 2 pkt 3 O.p.

Zgodnie z art. 33 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Stosownie do art. 33 § 2 pkt 3 O.p., zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zwrotu podatku.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotem zabezpieczenia w rozpoznawanej sprawie jest prawie cała kwota, której zwrotu oczekuje strona po złożeniu przez nią w dniu 2 maja 2013 r. deklaracji VAT-7 za kwiecień 2013 r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.099.053 zł, wnosząc o zwrot tej kwoty na jej rachunek bankowy w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia (organ zwrócił jej jedynie 2.116 zł), czyli kwota, której strona jeszcze nie posiada i jak twierdzą organy, nie jest pewne, że ją otrzyma (w takiej wysokości).

Odnosząc się w tym miejscu do poglądu przedstawionego przez pełnomocnika strony, który wyrażony został m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2012 r., I SA/Łd 1250/11, sąd zgadza się z nim w części, w której stwierdzono, że do czasu zwrotu podatnikowi wykazanej przez niego w deklaracji, ale zawyżonej kwoty różnicy podatku, interes budżetu państwa jest zabezpieczony poprzez to, że organ podatkowy dysponuje sporną kwotą różnicy.

Oczywiście, aby dokonać zwrotu podatku z deklaracji po terminie, w jakim zwrot ten powinien być dokonany, organ musi mieć ku temu prawne podstawy.

W obecnym stanie prawnym, w sytuacji, gdy organ podatkowy widzi konieczność skontrolowania prawidłowości kwoty podatku do zwrotu, wskazanej przez podatnika w deklaracji, może wydać postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług.

Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej – u.p.t.u.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 grudnia 2008 r., jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć termin zwrotu podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej.

Powyższa uwaga jest istotna, ponieważ DIS w zaskarżonej decyzji na poparcie swojego stanowiska odnośnie konieczności wydania decyzji o zabezpieczeniu w stanie faktycznym niniejszej sprawy – odwołał się do wyroku NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., I FSK 595/11.

Wyrok ten zapadł jednak w innym stanie faktycznym i prawnym. NSA badał w nim art. 21 ust. 6 zd. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. 1993 r. Nr 11 poz. 50 ze zm.) w brzmieniu: "Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego". Unormowanie o tej samej treści znalazło się potem w przepisie art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r.

W wyroku tym NSA wskazał na różnice między postępowaniem wyjaśniającym, o którym mowa w tym przepisie, a postępowaniem podatkowym. Stwierdził, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 21 ust. 6 zd. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, należy zaliczyć do czynności sprawdzających uregulowanych przepisami Działu V O.p. Czynności te kończą się zatem z momentem zaistnienia jednego z dwóch zdarzeń: czynności materialno-technicznej polegającej na dokonaniu zwrotu nadwyżki podatku albo czynności procesowej polegającej na wszczęciu w sprawie postępowania podatkowego lub rozpoczęcia kontroli podatkowej. Z chwilą dokonania zwrotu nadwyżki podatku, postępowanie wyjaśniające kończy się. Wszczęcie kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego nie stanowi natomiast podstawy prawnej do zatrzymania - po upływie ustawowych terminów - należnego podatnikowi zwrotu podatku.

Skoro w badanym wówczas stanie prawnym nie było możliwości przedłużania postępowania weryfikacyjnego, jak obecnie (od dnia 1 grudnia 2008 r.), i organ po upływie wyznaczonych terminów zobowiązany był zwrócić podatnikowi deklarowaną kwotę, wówczas rzeczywiście – jedyną podstawę prawną do wstrzymania takiej wypłaty - po wszczęciu kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego - stanowiła decyzja o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych wydana na podstawie art. 33 § 2 pkt 1-3 w zw. z § 1 O.p.

Obecnie nie jest to już konieczne.

Niezależnie od powyższych uwag, sąd za uznał zasadne zarzuty strony dotyczące naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 124 i art. 210 § 4 O.p. w związku z art. 33 § 1 O.p.

Orzekając o zabezpieczeniu na majątku strony "kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r., który zostanie orzeczony w innej wysokości niż to wynika ze złożonej przez nią deklaracji podatkowej za kwiecień 2013 r., w przybliżonej wysokości 1.096.937 zł", organy nie uzasadniły bowiem konkretnie, dlaczego miałoby dojść do orzeczenia zwrotu różnicy podatku w innej wysokości, niż podana przez stronę. Ograniczyły się jedynie do wskazania, że należy dokonać kontroli rzetelności transakcji przeprowadzonych przez podatnika (m.in. zbadać dokumentację w jego kontrahenta), gdyż dotyczyły one dostaw wewnątrzwspólnotowych, i że taka kontrola jest prowadzona.

Zgodzić się należy z pełnomocnikiem strony, że argumentacja ta w zasadzie opiera się na domysłach i przypuszczeniach organu – brak jest w niej przekonywujących danych, z których mogłoby wynikać, że rzeczywiście, dokonane ustalenia wskazują na to, że podana przez podatnika kwota podatku VAT do zwrotu jest nieprawidłowa, czy na to, że podatnik dokonywał czynności mających na celu uzyskanie bezprawnej korzyści majątkowej kosztem Skarbu Państwa.

Nie budzi wątpliwości, że decyzja w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed terminem płatności na majątku podatnika, może mieć daleko idące, negatywne konsekwencje finansowe dla strony takiej decyzji. Niewątpliwie ingeruje w jej stan majątkowy czy płynność finansową. Wydana "na wyrost" może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, czy wręcz udaremnić finansowy byt określonego podmiotu, czy osoby.

Organy podatkowe powinny mieć zatem w pełni uzasadnione powody, by takich ingerencji dokonywać. Uzasadnionymi powodami nie mogą być domysły organu – nawet jeśli są oparte na bogatym doświadczeniu zdobytym w trakcie prowadzenia postępowań w podobnych sprawach – domysły mają bowiem to do siebie, że nie zawsze się sprawdzają.

Na uzasadnione powody można wskazywać jedynie w sytuacji, gdy z konkretnych, rzetelnych informacji organu, czy dokonanych przez niego ustaleń wynika, że podatnikowi zostanie określone, czy ustalone zobowiązanie podatkowe (bądź kwota do zwrotu inna niż wykazana w deklaracji), organ na podstawie tych dowodów jest w stanie określić jego (jej) przybliżoną wysokość, przy czym będące w jego posiadaniu informacje, dokumenty, czy inne dane, dotyczące określonych działań podatnika, wyraźnie wskazują na to, że może on nie wykonać swojego zobowiązania wobec fiskusa.

W zaskarżonej decyzji brak jest tych wszystkich koniecznych elementów. Organ nie wyjaśnił dlaczego kwestionuje prawidłowość wykazanej przez podatnika kwoty do zwrotu (takim wyjaśnieniem nie jest wskazanie, czego dotyczyły transakcje skarżącego i kto był ich drugą stroną), obawa niewykonania zobowiązania nie wynika z działań podatnika, które by pozwoliły domniemywać, że nie wykona on zobowiązania (skarżący nie zalega z podatkami ani nie wyzbywa się majątku) tylko z tego, że prowadzona dotychczas przez niego działalność gospodarcza nie przynosiła mu wysokich dochodów (i miał niższe obroty) - co może przecież równie dobrze wskazywać na to, że działalność ta się po prostu rozwija, ani nie wytłumaczył w jaki sposób obliczył kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, która prawdopodobnie zostanie określona stronie za kwiecień 2013 r.

Ta ostatnia kwestia jest o tyle ważna, że podatnik w deklaracji złożonej za kwiecień 2013 r. wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości – 1.099.053 zł. W rozstrzygnięciu decyzji o zabezpieczeniu, NUS podał, że kwota zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za ten miesiąc zostanie orzeczona w innej wysokości – w przybliżeniu 1.096.937 zł. DIS takie rozstrzygnięcie utrzymał w mocy.

Różnica pomiędzy kwotą zwrotu podaną przez podatnika (1.099.053 zł) a wskazaną jako prawdopodobnie określoną do zwrotu, podaną przez NUS (1.096.937 zł) wynosi jedynie 2116 zł – zatem to ona jako wątpliwa powinna być zabezpieczona. Tymczasem stało się odwrotnie. Tego organy również nie wyjaśniły.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a. skargę uwzględnił, a na podstawie art. 152 p.p.s.a. określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania między stronami orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 tej ustawy.