Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 857/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: *Uchylono interpretację przepisów prawa podatkowego
Powołane przepisy: article: art. 17  UST. 1  PKT 6  LIT. A
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącego kwotę 200 (słownie: dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów (dalej: organ podatkowy) wydana na rzecz M. S. K. (dalej: skarżący/ wnioskodawca) z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] dotycząca podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie konsekwencji uczestnictwa

w programie motywacyjnym.

We wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, dotyczącej przyszłego stanu faktycznego, podano, że wnioskodawca jest osobą fizyczną nieprowadzącą pozarolniczej działalności gospodarczej. Obecnie jest związany stosunkiem pracy z A Sp. z o.o., która jest spółką zależną od spółki z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, wchodzącą w skład międzynarodowej grupy B. Wnioskodawca został objęty programem motywacyjnym skierowanym do kadry menadżerskiej w spółce, w której jest zatrudniony. Program motywacyjny organizowany jest przez spółkę z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, będącą publiczną spółką akcyjną.

W ramach programu motywacyjnego pracownik może otrzymać opcje nabycia akcji oraz akcji spółki amerykańskiej. Zgodnie z programem motywacyjnym ma on wynagrodzić zaangażowanie i wsparcie pracowników w działalność całej grupy.

Program motywacyjny przewiduje m.in., że pracownicy otrzymują opcje na akcje, a liczba przyznanych opcji na akcje nie zależy od spółki polskiej (pracodawcy wnioskodawcy), zależy tylko od spółki amerykańskiej. Opcje nabycia akcji są imienne, przyznawane bezpłatnie i co do zasady niezbywalne. W momencie przyznania takich opcji pracownik nie musi podejmować żadnych decyzji, nawet nie wie, czy kiedykolwiek będzie je realizował, gdyż nie wie jaka będzie ewentualna cena akcji po upływie okresu, który umożliwi mu ich sprzedaż. Wnioskodawca po otrzymaniu opcji na akcje po roku może podjąć decyzję o ich realizacji maksymalnie do 1/3 przyznanych opcji, po dwóch latach maksymalnie do 2/3 przyznanych opcji, a dopiero po upływie co najmniej trzech lat może podjąć decyzję o realizacji opcji w całości. Czas realizacji opcji wynosi 10 lat od daty ich przyznania.

W przypadku podjęcia decyzji o realizacji opcji upoważniony przez wnioskodawcę makler dokonuje ich sprzedaży. Przychodem wnioskodawcy jest kwota będąca różnicą pomiędzy wartością opcji z dnia sprzedaży a ich wartością z dnia przyznania, tj. w praktyce różnica pomiędzy wartością akcji z tych okresów. Kwota przychodu, pomniejszona o prowizję maklerską, przekazywana jest na rachunek bankowy wnioskodawcy.

Ponadto, zgodnie z programem motywacyjnym, wnioskodawcy mogą także zostać bezpłatnie przyznane akcje zastrzeżone spółki amerykańskiej. Wówczas są one rejestrowane na rachunku inwestycyjnym wnioskodawcy prowadzonym przez maklera giełdowego wskazanego przez spółkę amerykańską, która organizuje program motywacyjny. Akcje, do czasu ich sprzedania, dają prawo do otrzymywania dywidendy, która jest przekazywana na rachunek inwestycyjny wnioskodawcy. W przypadku akcji zastrzeżonych, można je sprzedawać najwcześniej po trzech latach od daty przyznania.

Nie ma ograniczenia maksymalnego okresu, w którym należałoby sprzedać akcje. W przypadku podjęcia decyzji o sprzedaży akcji upoważniony przez wnioskodawcę makler dokonuje ich sprzedaży. Przychodem wnioskodawcy jest w takich okolicznościach kwota, będąca wynikiem ilości sprzedawanych akcji przemnożonych przez kurs giełdowy akcji w momencie ich sprzedaży. Kwota przychodu, pomniejszona o prowizję maklerską, przekazywana jest na rachunek bankowy wnioskodawcy.

Pracodawca wnioskodawcy (polska spółka) w zasadzie nie uczestniczy w programie motywacyjnym, który jest organizowany przez spółkę amerykańską. Zasady przyznawania opcji na akcje/akcji zastrzeżonych przez spółkę amerykańską w ogóle nie są uregulowane w umowie o pracę łączącą wnioskodawcę ze swoim pracodawcą (spółką polską).

W związku z powyższym opisem zadano pytania:

1) Czy dochód otrzymywany z tytułu realizacji opcji na akcje powinien zostać zakwalifikowany do źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne i opodatkowany przez wnioskodawcę samodzielnie według stawki 19% w momencie otrzymania przez wnioskodawcę rozliczenia pieniężnego z tytułu objęcia wnioskodawcy programem motywacyjnym?

2) Czy dochody otrzymywane z tytułu przyznania akcji zastrzeżonych powinny zostać zakwalifikowane do źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne i opodatkowane według stawki 19% w momencie faktycznego otrzymania przez wnioskodawcę rozliczenia pieniężnego z tytułu objęcia wnioskodawcy programem motywacyjnym?

Przedstawiając własne stanowisko skarżący uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym:

Ad. 1. Dochód otrzymywany z tytułu realizacji opcji na akcje powinien zostać zakwalifikowany do źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne i opodatkowany przez wnioskodawcę samodzielnie według stawki 19% w momencie otrzymania przez wnioskodawcę rozliczenia pieniężnego z tytułu objęcia programem motywacyjnym.

Ad. 2. Dochody otrzymywane z tytułu przyznania akcji zastrzeżonych powinny zostać zakwalifikowane do źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne i opodatkowane przez wnioskodawcę samodzielnie według stawki 19% w momencie faktycznego otrzymania przez wnioskodawcę rozliczenia pieniężnego z tytułu objęcia programem motywacyjnym.

Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca wskazał na przepis art. 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 – dalej: u.p.d.o.f.), który stanowi, że za przychody, z zastrzeżeniem m.in. art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, uważa się otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ustawodawca w art. 11 u.p.d.o.f. wprowadził zatem generalną zasadę, że za przychody uznaje się m.in. otrzymane świadczenia nieodpłatne. Jednakże, w przypadku np. pochodnych instrumentów finansowych, ustawodawca wprowadzając zastrzeżenie, postanowił, że przychodem jest dopiero kwota należna ze sprzedaży tych instrumentów (choćby nie została faktycznie otrzymana), o czym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.

Podsumowując, w przypadku wnioskodawcy należy przyjąć interpretację przepisów art. 11 ust. 1 i art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f., która prowadzi do wniosku, że na moment objęcia (w tym nieodpłatnego otrzymania) przez zainteresowanego opcji na akcje czy to akcji spółki amerykańskiej, przychód po stronie wnioskodawcy nie powstaje, gdyż za przychód (wprowadzając stosowne zastrzeżenie w art. 11 ust. 1) ustawodawca uznał dopiero kwoty należne z tytułu realizacji praw wynikających z papierów wartościowych.

Brak odpłatności po stronie wnioskodawcy za otrzymane opcje na akcje nie będzie dla zainteresowanego neutralny z podatkowego punktu widzenia, bowiem nieodpłatne nabycie przez wnioskodawcę opcji na akcje czy też ewentualnie akcji spółki amerykańskiej wpłynie na podstawę opodatkowania w momencie zbycia przez wnioskodawcę opcji na akcje czy też akcji spółki amerykańskiej (tj. nie rozpozna kosztów związanych z nabyciem opcji na akcje/akcji i w efekcie, wnioskodawca zapłaci wyższy podatek dochodowy niżby miał do zapłaty gdyby odpłatność za opcje na akcje/akcje ponosił).

W przypadku objęcia opcji na akcje (czy to za odpłatnością czy nieodpłatnie), wartość ewentualnego przysporzenia na moment objęcia jest czysto hipotetyczna, a główną cechą takich instrumentów finansowych jest to, że generują one przychód dopiero na moment ich realizacji, co ustawodawca przewidział m.in. w art. 11 ust. 1 wprowadzając stosowne zastrzeżenia co do przychodów osiąganych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 u.p.d.o.f.

Podsumowując, osiągane przez wnioskodawcę dochody należy kwalifikować do źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne i opodatkować według stawki 19% w momencie otrzymania przez Zainteresowanego równowartości akcji w gotówce.

Zdaniem wnioskodawcy podobna zasada dotyczy dochodów otrzymywanych z tytułu akcji zastrzeżonych. Objęcie akcji zostało wymienione w art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f. i zakwalifikowane do źródła przychodu jakimi są kapitały pieniężne.

Nie ma też przepisów, które nakazywałyby inaczej niż powyżej, kwalifikować objęcie udziałów/akcji w spółkach po cenie niższej od rynkowej bądź nieodpłatnie. Taka okoliczność ma jedynie wpływ na przychód osiągany z tytułu ich zbycia (wyższy dochód do opodatkowania podatkiem w stawce 19%).

Także w tym przypadku zastosowanie mają zatem argumenty przytoczone w punkcie dotyczącym przyznania opcji na akcje.

W związku z powyższym, w sytuacji przyznania wnioskodawcy zastrzeżonych akcji spółki amerykańskiej, dochód otrzymany z tytułu sprzedaży tychże akcji powinien zostać zakwalifikowany do źródła przychodu z kapitałów pieniężnych i opodatkowany stawką 19%.

We wskazanej na wstępie interpretacji indywidualnej, organ uznał, że stanowisko strony jest:

1) prawidłowe - w odniesieniu do skutków podatkowych realizacji opcji na akcje,

2) nieprawidłowe - w odniesieniu do skutków podatkowych związanych z przyznaniem akcji zastrzeżonych.

W uzasadnieniu powołując treść art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., art. 11 ust. 2 u.p.d.o.f. organ wskazał, że w świetle tych przepisów przychodem podatkowym będzie również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie rozważenia wymagają osobno skutki przyznania wnioskodawcy opcji nabycia akcji i osobno konsekwencje przyznania akcji zastrzeżonych spółki amerykańskiej.

Wywodził organ, że otrzymanie opcji stwarza wnioskodawcy potencjalną tylko możliwość uzyskania w przyszłości korzyści majątkowych w postaci rozliczenia praw, które z nich wynikają. Natomiast w odniesieniu do akcji zastrzeżonych wskazał, że dla celów podatkowych nieodpłatne świadczenie obejmuje działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne - to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu - przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Skoro w przedmiotowej sprawie wnioskodawcy zostaną przyznane, a więc zainteresowany obejmie (nabędzie) nieodpłatnie akcje w ramach udziału w programie motywacyjnym, to po stronie wnioskodawcy - w momencie ich nieodpłatnego otrzymania - dojdzie niewątpliwie do przysporzenia majątkowego, ponieważ otrzyma akcje określonej wartości nie ponosząc kosztów ich nabycia.

Podkreślił organ, że z dniem fizycznego zapisu tych akcji na rachunku inwestycyjnym, wnioskodawca dysponuje prawami i przywilejami należnymi akcjonariuszom, bowiem z tym momentem uzyskał prawo do czerpania korzyści wynikających z akcji. Tym samym od momentu ich otrzymania, tj. fizycznego zapisu na rachunku inwestycyjnym, niewątpliwie wystąpiło przysporzenie majątkowe po stronie wnioskodawcy otrzymującego nieodpłatnie akcje zastrzeżone spółki amerykańskiej, z uwagi na fakt, że aby czerpać korzyści z akcji wnioskodawca musiałby nabyć akcje za określoną cenę, a w związku z nieodpłatnym nabyciem nie poniósł takich wydatków. Inne osoby, chcąc nabyć akcje muszą zdecydować się na uszczuplenie swojego majątku, czyli muszą ponieść określony koszt, którego to kosztu wnioskodawca nie poniósł.

Operacja ta wywołała skutek w postaci uzyskania przez wnioskodawcę przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Nastąpiło bowiem przysporzenie majątkowe w związku z faktem, iż nabycie akcji nastąpiło w formie nieodpłatnej.

Z uwagi na fakt, iż przedmiotem nabycia są akcje spółki amerykańskiej, należy zastosować odpowiednie zapisy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylenia się od opodatkowania w zakresie podatku od dochodu. Przytaczając odpowiednie uregulowania, organ uznał, że przepisy te nie stoją na przeszkodzie opodatkowaniu strony w Polsce. Zatem do opodatkowania dochodu z tytułu nabycia przez wnioskodawcę będącego uczestnikiem programu motywacyjnego akcji zastrzeżonych spółki amerykańskiej należy zastosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak wskazał organ, jest to przychód zaliczany do innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. zważywszy na fakt, że akcje wnioskodawca otrzymał od spółki amerykańskiej, tj. od podmiotu niebędącego pracodawcą. Każde bowiem przysporzenie w postaci nieodpłatnego świadczenia otrzymane od podmiotu, z którym nie łączy beneficjenta stosunek pracy należy zaliczyć do przychodów z innych źródeł. W przypadku otrzymania akcji nieodpłatnie będzie to przychód odpowiadający wartości rynkowej akcji z dnia ich otrzymania, tj. w przedstawionym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) w momencie zapisu na rachunku inwestycyjnym wnioskodawcy.

Odnosząc się do skutków podatkowych związanych ze zbyciem otrzymanego w ramach programu pochodnego instrumentu finansowego (opcji) organ powołując kolejno art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f., art. 5a pkt 13 u.p.d.o.f. uznał, że zgodnie ze stanowiskiem wnioskodawcy osiągnie on przychód z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych, który powstanie dopiero w momencie otrzymania przez zainteresowanego określonej kwoty za sprzedaż opcji.

Natomiast w przypadku zbycia otrzymanych w ramach programu akcji zastrzeżonych, powołując kolejno art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., art. 17 ust. 1ab pkt 1 i pkt 2 u.p.d.o.f., art. 30 ust. 1 u.p.d.o.f., art. 30b ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f., art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f. uznał organ, że w świetle tych przepisów dochód ze zbycia tych akcji podlega opodatkowaniu, czemu nie stoi na przeszkodzie umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jak stwierdził organ: "w momencie sprzedaży nieodpłatnie nabytych akcji zastrzeżonych spółki amerykańskiej po stronie wnioskodawcy powstał/powstanie przychód podlegający opodatkowaniu, który należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych. Opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem podlega dochód stanowiący różnicę pomiędzy uzyskanym przychodem ze zbycia akcji a kosztami uzyskania przychodów ustalonymi w oparciu o przepis art. 22 ust. Id w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 38 cytowanej ustawy, tj. w wysokości wartości nieodpłatnego świadczenia, które powstało w związku z nieodpłatnym nabyciem akcji spółki amerykańskiej przez wnioskodawcę".

W skardze skierowanej do tut. Sądu, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów, zarzucił naruszenie art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. i art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym, tj. poprzez błędne przyjęcie, że w stosunku do strony powstaje przychód z innych źródeł na moment nieodpłatnego przyznania akcji zastrzeżonych spółki amerykańskiej.

Zdaniem skarżącego, w pierwszej kolejności, zbadać należało czy konkretne przysporzenie (nieodpłatne przyznanie akcji zastrzeżonych) może stanowić nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., a to z kolei wymagało ustalenia źródła przychodów w rozumieniu art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. do którego mogłoby ono zostać przyporządkowane. Wywodziła strona, że zgodnie z przyjęta praktyką, potwierdzoną bogatym orzecznictwem, dochód z tego samego tytułu może być opodatkowany tylko raz i może być, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. przyporządkowany tylko do jednego źródła przychodów.

W ocenie skarżącego w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku nie otrzyma ona nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. już w momencie przyznania jej akcji zastrzeżonych w ramach programu motywacyjnego. W tym momencie nabędzie on wyłącznie ekspektatywę nabycia akcji. Możliwość sprzedania przyznanych akcji zastrzeżonych przysługiwała mu bowiem dopiero po upływie okresu restrykcyjnego.

Skarżący rozszerzył w tym miejscu stan faktyczny przedstawiony we wniosku podając, iż gdyby w okresie restrykcji stosunek pracy został przerwany, strona, jak to stwierdzono, nigdy nie otrzymałaby akcji spółki amerykańskiej.

Zwrócił także uwagę, że w wydanej interpretacji organ nakazał podwójnie opodatkować ten sam przychód.

Dodatkowo, zdaniem skarżącego , wbrew twierdzeniom zawartym w interpretacji, od przychodów z odpłatnego zbycia tych akcji strona nie mogłaby odliczyć wartości nieodpłatnego świadczenia. Możliwość taką wyłącza bowiem art. 3ob ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f., który wskazuje na sposób obliczenia dochodu ze zbycia papierów wartościowych i pozwala on na odliczenie kosztów uzyskania przychodów, określonych wyłącznie na podstawie art. 22 ust. 1f i ust. 1 g u.p.d.o.f., art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 u.p.d.o.f. Nie ma zatem podstaw prawnych zastosowania w takich okolicznościach art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f., który zezwala na uznanie za koszt uzyskania przychodów wartości przychodu, określonego w związku z otrzymaniem nieodpłatnego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji. Zauważył nadto, że skarżący w skardze rozszerzył stan faktyczny oceniony przez organ o stwierdzenie, że "gdyby w okresie restrykcji stosunek pracy został przerwany, strona nigdy nie otrzymałaby akcji spółki amerykańskiej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Sporną kwestią między stronami jest, czy w momencie nieodpłatnego otrzymania akcji spółki amerykańskiej w formie ich fizycznego zapisu na rachunku maklerskim po stronie wnioskodawcy powstaje przychód do opodatkowania z innych źródeł określony w art. 20 u.p.d.o.f. oraz w chwili zbycia akcji powstaje przychód z kapitałów pieniężnych wymieniony w art. 17 ust.1 pkt 6 u.p.d.o.f. W ocenie skarżącego przychód do opodatkowania w przedstawionym stanie faktycznym powstaje tylko raz w chwili zbycia akcji i jest to przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art.17 ust.1 pkt 6 u.p.d.o.f.

Stanowisko w tym zakresie zajmował już Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi m. in. w wyrokach z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 111/12, z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 601/12 , z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt II FSK 2208/14 i z dnia 27 września 2016 sygn. akt I SA/ Łd 599/16. Poglądy wyrażone w tych wyrokach Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 25 b i 30 f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z pojęcia przychodu, wskazanego w art. 11 ust.1 u.p.d.o.f. wyłączono zatem m.in. przychód z tytułu nabycia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną objętych w zamian za wkład niepieniężny (o przychodzie tym mowa w art.17 ust.1 pkt 9). Stwierdzenie, czy konkretne przysporzenie może stanowić nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. wymaga zatem w pierwszej kolejności ustalenia źródła przychodów w rozumieniu art.10 ust.1 u.p.d.o.f., do którego mogłoby ono zostać przyporządkowane. Źródła przychodów zostały wymienione w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. Dochód z tego samego tytułu może być opodatkowany tylko raz i może być, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 ust. 1 ustawy przyporządkowany tylko do jednego źródła przychodów.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, że objęcie akcji jako zdarzenie powodujące powstanie przychodów zostało wymienione w art. 17 ust.1 u.p.d.o.f., zawierającym katalog zdarzeń, powodujących powstanie przychodów z kapitałów pieniężnych. Konieczne jest jednak, aby objęcie akcji nastąpiło w zamian za wkład niepieniężny (art.17 ust.1 pkt 9 u.p.d.o.f.). Nie oznacza to jednak, aby objęcie akcji w zamian za wkład pieniężny bądź akcji za cenę niższą od rynkowej bądź nieodpłatnie stanowiło przychód z innego źródła. Treść art.17 ust.1 pkt 9, art.20 ust.1, art. 23 ust.1 pkt 38 i art. 24 ust.11 u.p.d.o.f. daje podstawy do wyprowadzenia wniosku, że objęcie akcji (nieodpłatnie, częściowo nieodpłatnie) jest neutralne podatkowo w dacie tego zdarzenia, ale podlega opodatkowaniu w momencie odpłatnego zbycia udziałów (akcji), stosownie do art.17 ust.1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. Dopiero w tym momencie ujawnia się bowiem rzeczywisty przychód z objęcia akcji. Dla uznania, że dane świadczenie jest nieodpłatne bądź częściowo nieodpłatne w rozumieniu art.11 ust.1 u.p.d.o.f. konieczne jest bowiem stwierdzenie, że w wyniku zdarzenia prawnego czy zjawiska gospodarczego podatnik uzyskał korzyść majątkową kosztem innego podmiotu lub też uzyskał nieodpłatne (częściowo nieodpłatne), to jest niezwiązane z kosztami (całkowitymi kosztami) lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku, mające konkretny wymiar finansowy. Analizując wskazany przepis, nie ulega wątpliwości, że aby powstał przychód (opodatkowanie) muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki: świadczenie musi mieć wymierną korzyść dla podatnika oraz podatnik musi tę korzyść (świadczenie) "otrzymać". Przysporzenie to musi być rzeczywiste, a nie tylko potencjalne. Jest to zatem takie przysporzenie majątkowe, które powiększy wartość majątku podatnika lub zmniejszy jego zobowiązania i które będzie miało charakter ostateczny.

Ponadto zauważyć trzeba, że akcje są papierami wartościowymi inkorporującymi zarówno prawa, jak i obowiązki akcjonariusza w stosunku do spółki będącej emitentem akcji. Moment uzyskania dochodu z akcji nie jest tożsamy z momentem ich nabycia, bez względu na formę tego nabycia (w tym przypadku w wyniku nieodpłatnego przekazania akcji w ramach programu motywacyjnego). Cechą papierów wartościowych, jakimi są akcje jest to, iż generują dochód w przyszłości: w postaci dywidendy, czy też - w przypadku ich odpłatnego zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na nabycie akcji. W momencie zaś otrzymania akcji na preferencyjnych warunkach przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje dana osoba, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest jedynie potencjalne.

Uznanie, że przychód powstaje w momencie nieodpłatnego nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego oraz, że dochodem z tej czynności jest wartość rynkowa akcji prowadziłoby do opodatkowania wartości wyrażonej w pieniądzu, której podatnik w momencie uzyskania akcji nie osiągnął. Otrzymanie akcji nie daje żadnych korzyści, ponieważ akcją są takim składnikiem majątku, który przychód może dać dopiero w momencie ich zbycia w drodze sprzedaży lub zamiany ewentualnie innych czynności. W ocenie Sądu dopiero zbycie akcji pozwala ustalić, jaki dochód podatnik osiągnął przez to, że nabył akcje w drodze programu motywacyjnego, a następnie zbył te akcje. Nabycie akcji samo przez się nie daje więc żadnego przychodu.

Skarżący trafnie więc podnosi, że w momencie otrzymania akcji nie uzyskał przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Należy też wskazać, że przyjęcie wykładni dokonanej przez organ, skutkowałaby tym, że przychód z tytułu nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego byłby opodatkowany dwukrotnie: po raz pierwszy w momencie ich nieodpłatnego nabycia (zapisania na rachunku maklerskim), po raz drugi z momentem odpłatnego zbycia tychże akcji a takie działanie prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tożsamych wartości tym samym podatkiem.

Słusznie też zauważył skarżący, że w świetle obowiązujących przepisów nie jest możliwe uwzględnienie jako kosztu uzyskania przychodów wartości przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 22 ust. 1d pkt 2 u.p.d.o.f., do którego to przepisu ani art. 30b ust. 2, ani art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. nie odsyłają.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie sprzedaży przez wnioskodawczynię omawianych akcji. Przychód uzyskany z tego tytułu należy zakwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych. Stosownie bowiem do treści art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f., za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne - choćby nie zostały faktycznie otrzymane - przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

Mając powyższe na uwadze, wobec tego, że zaskarżona interpretacja narusza powołane przepisy prawa materialnego, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718) oraz art. 200 tej ustawy należało orzec jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.