Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 192/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art.6, art. 13
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K.G. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Okręgową Radę Adwokacką do rozpoznania wniosku skarżącego K.G. z dnia [...]r. w części dotyczącej pytania w jaki sposób realizowany jest obowiązek informacyjny w terminie 14 dni od otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, II. umarza w pozostałym zakresie postępowanie sądowoadministracyjne co do zobowiązania Okręgowej Rady Adwokackiej do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...]r., III. stwierdza, iż Okręgowa Rada Adwokacka dopuściła się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w zakresie wniosku o wymierzenie grzywny, V. zasądza od Okręgowej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego K.G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r., złożonym drogą elektroniczną, K.G. zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (określanej dalej jako ORA) o udzielenie informacji publicznej o czynnościach jakie zostały podjęte przez ORA w związku z wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (określane dalej w tym piśmie jako RODO) w celu wykonania obowiązków nałożonych przez wskazane rozporządzenie w związku z ochroną danych osobowych. W szczególności wniósł o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1) w jaki sposób był realizowany w okresie od dnia 25 maja 2018 r. do dnia 1 marca 2019 r. obowiązek informacyjny, o którym mowa w art. 13 i 14 RODO oraz o udostępnienie klauzuli informacyjnej, jeżeli takową się posługuje ORA,

2) jakie środki organizacyjne i techniczne wprowadzono w okresie od dnia 25 maja 2018 r. do dnia 1 marca 2019 r, ażeby chronić dane osobowe przed ich utratą lub zniszczeniem oraz nieuprawnionym dostępem,

3) czy został wyznaczony Inspektor Ochrony Danych, w którym mowa w art. 37 RODO, a jeżeli tak, o podanie personaliów i wskazanie miejsca, gdzie upublicznione są dane Inspektora oraz informacje, kiedy Inspektor Ochrony Danych został powołany.

Jednocześnie wnioskodawca zażądał udostępnienia powyższej informacji przez przesłanie jej na jego adres mailowy [...].

Pismem z dnia [...] września 2019 r. (data wpływu do organu – 14 października 2019 r.) K.G., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność ORA, zarzucając organowi naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm., aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 – określanej dalej jako u.d.i.p.) przez nieudzielenie informacji publicznej żądanej w mailu z dnia 1 marca 2019 r. Jednocześnie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o:

1) zobowiązanie ORA do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,

2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r., Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, a w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnictwa przed wojewódzkim sądem administracyjnym według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że mailem z dnia

[...] marca 2019 r. skarżący wniósł o udostępnienie informacji publicznej. Mail został wysłany na adres e-mailowy ORA, który podano na jej stronie internetowej. Wobec braku jakiejkolwiek odpowiedzi w terminie, skarżący ponowił swoje żądanie z zagrożeniem skierowania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Do dnia dzisiejszego skarżącemu nie została udostępniona żądana informacja. Skarżący również nie otrzymał decyzji odmownej ani też żadnego pisma, dotyczącego żądanych informacji. Pomimo upływu ponad 6 miesięcy i ponowienia żądania, ORA nie podjęła jednak jakichkolwiek działań, żeby wniosek rozpoznać. Mając to na uwadze, pełnomocnik uznał, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasadne jest wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości.

Po otrzymaniu skargi, pismem z dnia [...] listopada 2019 r. przesłanym drogą elektroniczną do skarżącego na jego adres mailowy podany we wniosku z dnia

[...] marca 2019 r., ORA udzieliła odpowiedzi na zadane w tym wniosku pytania. Odpowiadając na pytanie pierwsze organ podał, że obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. UE L 119 z 04.05.2016), w okresie objętym zapytaniem, był realizowany przez podjęcie jednocześnie co najmniej dwóch ze wskazanych poniżej działań przyjętych przez Administratora Danych Osobowych w Polityce Ochrony Danych:

- umieszczenie klauzul informacyjnych na tablicach informacyjnych w siedzibie Izby Adwokackiej w [...] i biurze Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] w przestrzeni ogólnodostępnej, najczęściej wykorzystywanej do umieszczania ogłoszeń (typu, korytarze, ciągi komunikacyjne);

- umieszczenie klauzul informacyjnych w formie ogólnodostępnej broszury w siedzibie Izby Adwokackiej i w biurze Okręgowej Rady Adwokackiej;

- umieszczenie klauzul informacyjnych w dokumentach przekazywanych osobom, których dane dotyczą;

- umieszczenie klauzul informacyjnych na stronie internetowej Izby Adwokackiej lub w treści wiadomości e-mail.

Obowiązek informacyjny wynikający z art. 14 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych w okresie objętym zapytaniem nie był realizowany w sposób inny niż podjęcie co najmniej jednego z w/w działań z uwagi na zachodzące wyjątki, o których mowa w art. 14 ust. 5 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych:

- osoba, której dane dotyczą, dysponuje już tymi informacjami;

- udzielenie takich informacji okazuje się niemożliwe lub wymagałoby niewspółmiernie dużego wysiłku; w szczególności w przypadku przetwarzania do celów archiwalnych w interesie publicznym, do celów badań naukowych lub historycznych lub do celów statystycznych, z zastrzeżeniem warunków i zabezpieczeń, o których mowa w art. 89 ust. 1, lub o ile obowiązek, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, może uniemożliwić lub poważnie utrudnić realizację celów takiego przetwarzania. W takich przypadkach administrator podejmuje odpowiednie środki, by chronić prawa i wolności oraz prawnie uzasadnione interesy osoby, której dane dotyczą, w tym udostępnia informacje publicznie;

- pozyskiwanie lub ujawnianie jest wyraźnie uregulowane prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego, któremu podlega administrator, przewidującym odpowiednie środki chroniące prawnie uzasadnione interesy osoby, której dane dotyczą;

- dane osobowe muszą pozostać poufne zgodnie z obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej przewidzianym w prawie Unii lub w prawie państwa członkowskiego, w tym ustawowym obowiązkiem zachowania tajemnicy.

Jednocześnie w załączeniu organ przesłał skarżącemu klauzulę informacyjną.

W odpowiedzi na pytanie drugie wniosku z dnia [...] marca 2019 r. ORA podała, że administrator w okresie objętym zapytaniem wdrożył i stosował środki techniczne i organizacyjne odpowiednie do ryzyka naruszenia praw i wolności osób, których dane dotyczą (w tym uwzględniające ryzyko wynikające z przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utraty, modyfikacji, nieuprawnionego ujawnienia lub nieuprawnionego dostępu do danych osobowych przesyłanych, przechowywanych lub w inny sposób przetwarzanych), aby zapewnić stopień bezpieczeństwa odpowiadający temu ryzyku, w tym między innymi w stosownym przypadku:

- pseudonimizację i szyfrowanie danych osobowych;

- zdolność do ciągłego zapewnienia poufności, integralności, dostępności i odporności systemów i usług przetwarzania;

- zdolność do szybkiego przywrócenia dostępności danych osobowych i dostępu do nich w razie incydentu fizycznego lub technicznego;

- regularne testowanie, mierzenie i ocenianie skuteczności środków technicznych i organizacyjnych mających zapewnić bezpieczeństwo przetwarzania. Administrator w ramach tego obowiązku w szczególności: zidentyfikował procesy przetwarzania danych osobowych zachodzące u niego, prowadzi rejestr czynności przetwarzania, realizuje obowiązki informacyjne w przypadkach wymaganych ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych, dopuszcza do przetwarzania danych osobowych osoby, którym nadane zostało pisemne upoważnienie do przetwarzania danych osobowych, dopuszcza do przetwarzania danych osobowych w systemie informatycznym osoby, którym zostało nadane uprawnienie do systemu informatycznego, zapewnia przeszkolenie personelu w zakresie ochrony danych osobowych, stosuje procedury i instrukcje dotyczące systemu przetwarzania danych osobowych, w tym incydentów bezpieczeństwa i procedurę realizacji praw osób, których dane dotyczą, stosuje politykę czystego biurka i ekranu, archiwizuje i usuwa dane osobowe w odpowiednich terminach, dokonuje przeglądów i aktualizacji polityk, procedur i instrukcji, zawiera umowy powierzenia przetwarzania danych w sytuacji, gdy dochodzi do powierzenia przetwarzania danych osobowych, stosuje zabezpieczenia fizyczne chroniące przed nieuprawnionym dostępem do pomieszczeń, w których przetwarzane są dane osobowe, zabezpiecza dostęp do systemu informatycznego hasłami, stosuje ochronę antywirusową systemu informatycznego i aktualizuje system, szacuje ryzyko naruszenia praw i wolności osób, których dane dotyczą, i przeprowadza ocenę skutków dla ochrony danych, jeśli ta okaże się konieczna.

Odpowiadając na trzecie pytanie ORA poinformowała, że stosownie do treści art. 37 ust. 1 rozporządzenia Administrator i podmiot przetwarzający wyznaczają inspektora ochrony danych (lOD), zawsze gdy:

a) przetwarzania dokonują organ lub podmiot publiczny, z wyjątkiem sądów w zakresie sprawowania przez nie wymiaru sprawiedliwości;

Przez organy i podmioty publiczne obowiązane do wyznaczenia lOD, o których mowa w art. 37 ust. 1 lit. a RODO, rozumie się jednostki sektora finansów publicznych (np. jednostki samorządu terytorialnego, uczelnie publiczne), instytuty badawcze oraz Narodowy Bank Polski (art. 9 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych).

b) główna działalność administratora lub podmiotu przetwarzającego polega na operacjach przetwarzania, które ze względu na swój charakter, zakres lub cele wymagają regularnego i systematycznego monitorowania osób, których dane dotyczą, na dużą skalę; lub

c) główna działalność administratora lub podmiotu przetwarzającego polega na przetwarzaniu na dużą skalę szczególnych kategorii danych osobowych, o których mowa w art. 9 lub danych osobowych dotyczących wyroków skazujących i czynów zabronionych, o czym mowa w art. 10.

Mając na względzie powyższe, ORA uznała, że nie ma obowiązku wyznaczenia Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

W odpowiedzi na skargę ORA wniosła o jej oddalenie, jak i wszystkich zawartych w niej wniosków. W uzasadnieniu tego pisma organ potwierdził, że skarżący zwrócił się z prośbą o udostępnienie informacji publicznej mailem z dnia [...] marca 2019 r. jak również, że nie otrzymał od odpowiedzi na zadane w tym mailu pytania. Sytuacja ta wynikła z przekierowania maila skarżącego do tzw. spamu. Mail został odszukany dopiero po otrzymaniu przez organ przedmiotowej skargi. W związku z zaistniałą sytuacją organ niezwłocznie opracował i przesłał skarżącemu odpowiedź na jego pytania, wobec czego nie zachodzi potrzeba nakładania na organ obowiązku jej udzielenia. Jednocześnie z uwagi na w/w okoliczności, zdaniem organu, nie zachodzą przesłanki do stwierdzania, że zwłoka w udostępnieniu informacji nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, ani do nałożenia na organ grzywny. Organ podniósł też, że nigdy nie był do tej pory stroną tego typu postępowania, albowiem zawsze wywiązywał się w czasie z obowiązków ustawowych. Przedmiotowa sprawa jest pierwszą tego typu.

W dniu 23 grudnia 2019 r. do Sądu wpłynęło pismo K.G., w którym – ustosunkowując się do odpowiedzi organu – w całości podtrzymał wniesioną skargę. Podał, że poczta Okręgowej Rady Adwokackiej korzysta z infrastruktury technicznej i informatycznej należącej do h. Sp. z o.o. (h.). Poczta ta ma automatyczne ustawienia, zgodnie z którymi wiadomości ze spamu są automatycznie kasowane (raz na 24h). W pierwszej kolejności proces ten obejmuje 25% najstarszych wiadomości email. Mając to na uwadze, zdaniem skarżącego nie jest możliwe, ażeby po ponad 6 miesiącach (wniosek o dostęp do informacji publicznej jest z [...] marca 2019 r., a skarga z października 2019 r.) wiadomość pozostała w folderze spam. Ponadto mail skarżącego nie jest w wykazie adresów zawierających spam, na dowód czego załączył wydruk korespondencji z organem.

Pismem sądowym z dnia [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do podania w wyznaczonym terminie, czy i w jakiej dacie skarżący otrzymał odpowiedź organu na złożony przez siebie dnia [...] marca 2019 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, pod rygorem przyjęcia, że odpowiedź skarżący otrzymał w dniu 7 listopada 2019 r.

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. skarżący potwierdził, że odpowiedź organu otrzymał 7 listopada 2019 r., jednakże nie zawiera ona żądanych w mailu informacji publicznych. Odpowiadając na pierwsze pytanie organ nie wskazał, w jaki konkretnie sposób realizował obowiązek informacyjny; odpowiedź na ten punkt jest ogólnikowa. Zdaniem skarżącego, również odpowiedź na drugie pytanie jest ogólnikowa i nie wskazuje, jakie konkretnie środki techniczne i organizacyjne zostały wdrożone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Skarga, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, dotyczy bezczynności ORA w przedmiocie rozpoznania wniosku K.G. z dnia [...] marca 2019 r. o udzielenie informacji publicznej o czynnościach, jakie zostały podjęte przez ORA w związku z wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. EU.L z 2016 r., nr 119, poz. 1 – określanego dalej jako rozporządzenie 2016/679). Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosku określa u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa, aktualnie ponaglenia (por. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2011 r., I OSK 678/11, z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05).

Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu należy rozumieć sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust.1 u.d.i.p.), 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.

Przed przystąpieniem do oceny, czy organ pozostaje w zarzucanej mu bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, konieczne jest ustalenie, że dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, przy czym katalog podmiotów wyliczonych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 nie jest katalogiem zamkniętym, ponieważ ustawodawca posłużył się w określeniu tego katalogu zwrotem "w szczególności". Na mocy art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są również organy samorządów zawodowych. W myśl art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1513 ze zm.) adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego i stanowi ją – według art. 2 ustawy – ogół adwokatów i aplikantów adwokackich, którzy z kolei stanowią izbę adwokacką, właściwą ze względu na ich siedzibę zawodową (art. 38 ustawy) i wyposażoną w osobowość prawną (art. 10 ustawy). Jednym z organów izby adwokackiej jest okręgowa rada adwokacka (art. 39 pkt 2 ustawy), co oznacza, że okręgowa rada adwokacka jest organem samorządu zawodowego adwokatów, a co za tym idzie jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 334/16, wyrok NSA z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2620/17).

Dokonując analizy wniosku skarżącego z punktu widzenia przedmiotowego należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02; z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 2036-2037/02, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28).

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że żądana przez skarżącego informacja dotycząca czynności, jakie podjęła ORA w związku z wejściem w życie rozporządzenia 2016/679, mających na celu ochronę danych osobowych, jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., co nie było kwestionowane przez skarżony organ samorządu adwokackiego.

Należy zatem uznać, że ORA była zobowiązana do udzielenia K.G. informacji publicznej objętej jego wnioskiem z [...] marca 2019 r., co powinna była uczynić - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - w terminie 14 dni, czego jednak nie dopełniła. Bez znaczenia jest tu okoliczność podnoszona przez ORA, że wniosek o informację publiczną trafił do spamu, co zresztą kwestionował skarżący, ewentualnie, iż z innych przyczyn nie odczytano wniosku skarżącego. Nie uwalniało to bowiem organu od uznania, iż dopuścił się on bezczynności po upływie wyżej wskazanego terminu. W orzecznictwie podkreśla się trafnie, iż podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej winny tak konfigurować pocztę elektroniczną, w tym filtry antyspamowe oraz tak organizować obsługę techniczną poczty elektronicznej organu – aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r., I OSK 1968/15; postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14). Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15).

Organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego już po wniesieniu skargi, tj. w dniu 7 listopada 2019 r. Fakt ten potwierdził skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r., podnosząc jednak, że udzielona mu informacja go nie satysfakcjonuje, ponieważ jest niepełna i zbyt ogólnikowa jeśli chodzi o odpowiedź na pierwsze dwa pytania. Według Sądu, zarzut powyższy jest częściowo uzasadniony. W swojej odpowiedzi na wniosek organ podał, że obowiązek informacyjny wynikający z art. 13 rozporządzenia 2016/679 w okresie objętym zapytaniem "był realizowany poprzez podjęcie jednocześnie co najmniej dwóch ze wskazanych poniżej działań (...)". Przy czym wymieniono cztery działania. Podobnie, odnosząc się do obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 14 rozporządzenia 2016/679 organ podał, że obowiązek "nie był realizowany w sposób inny niż podjęcie co najmniej jednego z w/w działań z uwagi na zachodzące wyjątki (...)". Rację ma zatem skarżący, że sformułowania te nie są precyzyjne, gdyż nie wskazuje jednoznacznie, które z wymienionych działań w istocie podjęto celem realizacji obowiązków informacyjnych wynikających z art. 13 i 14 rozporządzenia nr 2016/679. W ocenie Sądu, udzielenie skarżącemu żądanej informacji publicznej we wskazanym kształcie, nie uwalnia organu od zarzutu bezczynności w zakresie realizacji obowiązku odpowiedzi na pierwsze pytanie zawarte we wniosku z dnia [...] marca 2019 r. i konieczności wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odpowiedź organu z [...] listopada 2019 r. zawiera nieprecyzyjne informacje, co powoduje, że nie spełnia zarówno celu, jak i oczekiwań wnioskodawcy; jest informacją nie w pełni adekwatną do treści wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej świadczy nie tylko brak udzielenia informacji, ale także przedstawienie informacji zupełnie innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też wymijającej czy nieadekwatnej do treści wniosku (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1261/08, wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Lu 75/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Łd 107/13).

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uznał za zasadne zobowiązać ORA do rozpoznania wniosku K.G. z dnia [...] marca 2019 r. w części dotyczącej pytania w jaki sposób realizowany jest obowiązek informacyjny w terminie 14 dni od otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt I sentencji).

Natomiast – wbrew zarzutom skarżącego - odpowiedź na pytanie jakie środki organizacyjne i techniczne wprowadzono w okresie od dnia 25 maja 2018 r. do dnia 01 marca 2019 r. aby chronić dane osobowe przed ich utratą lub zniszczeniem oraz nieuprawnionym dostępem, jest wystarczająca. Wskazuje bowiem jakie środki zarówno techniczne, jak i organizacyjne zostały podjęte oraz jest adekwatna do zadanego pytania, które zostało sformułowane w sposób lakoniczny i nie określało stopnia szczegółowości informacji oczekiwanych przez wnioskodawcę. Co do tego, że odpowiedź na trzecie pytanie została udzielona nie było żadnego sporu. Stąd też należało uznać, iż w tej części organ udzielił informacji publicznej już po wniesieniu skargi, co uzasadniało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w pozostałym zakresie co do zobowiązania ORA do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2019 r. (pkt II wyroku).

Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, zresztą w niniejszej sprawie jedynie częściowe, nie zwalniało sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12). W związku z tym Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – ustalił, iż organ dopuścił się bezczynności, co w świetle powyższych wywodów nie budzi najmniejszych wątpliwości. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III wyroku).

Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenia. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Istotna jest tu postawa organu, który po złożeniu skargi udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, a jedynie co do jednego punktu odpowiedź była nie do końca precyzyjna. Podkreślić również należy, iż brak jest dostatecznych podstaw, aby przypisać ORA celowe lekceważenie obowiązków wynikających z u.d.i.p., nawet jeśli nieudostępnienie informacji publicznej nastąpiło z innych przyczyn niż trafienie wniosku skarżącego do spamu. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a., w tym wymierzenia żądanej przez skarżącego grzywny. Ponadto należy zauważyć, iż powyższe środki mają charakter fakultatywny, a wobec postawy organu, który w znacznej mierze udostępnił informację publiczną zastosowanie wobec niego dolegliwości pieniężnej nie jest uzasadnione. Zwłaszcza, iż jest to pierwsza sprawa przed tut. Sądem przeciwko ORA o bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W związku z tym na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składają się: uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, będącego radcą prawnym, w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.