Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2038/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1, art. 34 par. 4
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1328/12 w sprawie ze skargi I.G. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od I.G. na rzecz Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1328/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę I.G. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r., nr [...], w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], nakazał I.G. rozbiórkę murowanego obiektu garażowo-gospodarczego na działce przy ul. [...] w K. (działka nr [...]).

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2010 r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2010 r. w części dotyczącej określenia obiektu podlegającego rozbiórce i orzekł, że tejże rozbiórce podlega murowany garaż dwustanowiskowy na posesji przy ul. [...] w K., a w pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1316/10 oddalił skargę I.G. na decyzję ostateczną Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., a skarga kasacyjna dotycząca tego wyroku została odrzucona postanowieniem z dnia [...] września 2011 r.

Jeszcze przed wyrokiem z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1316/10, bo w dniu 22 października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. skierował do I.G. upomnienie, doręczone 9 listopada 2010 r., wzywające do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., to jest rozbiórki murowanego garażu dwustanowiskowego zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w K. w ostatecznym terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. Równocześnie w tym upomnieniu organ pouczył, że niewykonanie obowiązku w podanym terminie będzie skutkować skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Pouczono także I.G., że o wykonaniu obowiązku powinien niezwłocznie powiadomić Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K..

W dniu [...] stycznia 2012 r. organ powiatowy wystawił tytuł wykonawczy TYT-3 nr [...], doręczony I.G. w dniu 25 stycznia 2012 r.

Pismem z dnia 30 stycznia 2012 r. zobowiązany I.G. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o wykonaniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] stycznia 2012 r. Twierdził, że obiekt objęty nakazem rozbiórki nie istnieje, a obiekt obecnie usytuowany na działce o powierzchni 24 m2 został wykonany w oparciu o zgłoszenie z dnia 25 lipca 2011 r., w stosunku do którego nie został złożony sprzeciw. Dołączył do tego pisma odpis zgłoszenia z dnia 25 lipca 2011 r. oraz odpis pisma Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta K. z dnia 8 sierpnia 2011 r. zawierający informację o braku sprzeciwu w stosunku do zgłoszenia z dnia 25 lipca 2011 r. (data wpływu do organu 26 lipca 2011 r.). W piśmie tym I.G. stwierdził, że wystawiony tytuł wykonawczy jest wadliwy, bowiem wskazuje na art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczący obowiązków niepieniężnych. Pismo to zostało przez organ I instancji potraktowane jako zarzuty do tytułu wykonawczego, bowiem z jego treści wynikało, że "obiekt mający być przedmiotem rozbiórki nie istnieje".

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., powołując się na art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) uznał zarzut o nieistnieniu obowiązku za nieuzasadniony. Stwierdził, że z dokumentów zebranych w sprawie (zdjęcia z prowadzonych robót rozbiórkowych i postawienia nowej ściany zewnętrznej) wynika, że I.G. dokonał jedynie częściowej rozbiórki obiektu objętego nakazem, a pozostałą część próbował zalegalizować w ramach dokonanego zgłoszenia.

Dokonane zgłoszenie i brak sprzeciwu dotyczą działki nr [...], która nie ma związku z działką przy ul. [...] w K.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył I.G. wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podał, że w lipcu 2011 r. dokonał rozbiórki spornego obiektu, a w oparciu o zgłoszenie postawił inny obiekt. Obiekt mający być przedmiotem rozbiórki nie istnieje. Wprawdzie w zgłoszeniu, o które wykonano istniejący obiekt mylnie wskazano numer działki, stanowi to jednak oczywistą pomyłkę, a I.G. wystąpił do Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta z wnioskiem o jej sprostowanie.

W postępowaniu międzyinstancyjnym na prośbę organu odwoławczego (z dnia 8 marca 2012 r.) organ powiatowy w dniu 26 marca 2012 r. przeprowadził oględziny działki przy ul. [...] (protokół z dnia 26 marca 2012 r. w aktach administracyjnych) w czasie których ustalił, że garaż dwustanowiskowy został rozebrany częściowo. Na odcinku 4,10 m (szerokość około 6 m) garaż nie został rozebrany.

Nadto, organ odwoławczy przesłuchał B.D. w dniu 15 czerwca 2012 r. (protokół w aktach sprawy), A.A. w dniu 9 lipca 2012 r. (właściciela niezabudowanej działki nr [...]) i uzyskał informację z Komisariatu IV Policji w K. (pismo z dnia 17 lipca 2012 r.)

Następnie Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., wydanym w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] lutego 2012 r.

W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania i uznał je za prawidłowe, jak i podjęte, a zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wskazał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązku nałożonego na zobowiązanego, o ile obowiązek ten nie został przez niego wykonany dobrowolnie. Podkreślił, że art. 33 ustawy wymienia taksatywne przyczyny, które mogą być podstawą zarzutów. Zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania. Nie służą one natomiast do weryfikacji ostatecznych decyzji, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego.

W niniejszej sprawie podstawą zarzutu było "nieistnienie obowiązku" wobec dokonania rozbiórki spornego garażu, co skarżący miał uczynić "w lipcu 2011 r. z własnej woli". To twierdzenie skarżącego jest sprzeczne z treścią wniosku skarżącego o wydanie postanowienia o wstrzymaniu decyzji zaskarżonej w sprawie II SA/Gl 1316/10, z którego wynika, że intencją skarżącego było "skrócenie" obiektu, a nie jego rozbiórka. Zdaniem organu odwoławczego skarżący wprowadził w błąd organ architektoniczno-budowlany, który przyjął zgłoszenie bez sprzeciwu, na obiekt istniejący.

Podzielając ustalenia organu I instancji co do braku wykonania nakazanej rozbiórki organ odwoławczy wskazał na materiał dowodowy, w tym zeznania B.D., A.A. i pismo Komisariatu IV Policji w K.

Zaakcentował także swoje kompetencje wynikające z art. 84 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz obowiązek osoby składającej zarzut, wskazania na której z okoliczności wymienionych w art. 33 ustawy opiera swój zarzut.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie ostateczne złożył I.G. Zarzucił naruszenie zaskarżonym postanowieniem art. 29 § 1 i art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także art. 105 § 1 k.p.a. przez niezastosowanie go w sprawie. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Z uzasadnienia skargi wynika, że wygaśnięcie zobowiązania (obowiązek rozbiórki) stosownie do art. 33 pkt 1 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniesioną skargę wskazał, iż podstawą zarzutu opartego o art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji było twierdzenie, że skarżący wykonał obowiązek rozbiórki garażu dwustanowiskowego.

Sąd podzielił stanowisko organu, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, nałożonego obowiązku nie wykonał w całości. Stwierdził, że odwołanie się przez skarżącego do przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia z dnia 25 lipca 2011 r. należy uznać za bezskuteczne. Zgłoszenie to, jak i pismo właściwego organu o braku sprzeciwu dotyczą działki nr [...], a obiekt objęty nakazem rozbiórki znajdował się na działce nr [...]. W oparciu o zgłoszenie z dnia 25 lipca 2011 r. skarżący był uprawniony do realizacji obiektu na działce nr [...], a nie na innej (w szczególności [...]).

Materiał dowodowy sprawy, w tym zeznania świadków J.A., B.D., dokumentacja fotograficzna świadczą o tym, że skarżący nie wykonał orzeczonej rozbiórki, a jedynie skrócił obiekt (budowa ścianki działowej) do rozmiarów umożliwiających jego wykonanie w oparciu o zgłoszenie. Tak też materiał ten został oceniony przez organy, a ocenie tej nie można zasadnie postawić zarzutu przekroczenia dopuszczalnych granic (art. 80 k.p.a.) czy też nielogiczności.

Sąd I instancji zaznaczył, że Prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji pojęcia rozbiórka, lecz mając na względzie definicję budowy z art. 3 pkt 6 tego prawa należy stwierdzić, że celem rozbiórki jest likwidacja skutków procesu budowy. Za rozbiórkę wybudowanego w określonym miejscu obiektu należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został wybudowany. Rozbiórka nie jest tożsama z usunięciem poszczególnych części obiektu. Wykonanie rozbiórki polega na usunięciu obiektu z terenu, na którym został posadowiony. Przywoła przy tym stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1764/07.

Sąd wojewódzki podzielił ustalenia organów, że skarżący nie usunął obiektu z działki nr [...], a jedynie go "skrócił". W świetle przedstawionego pojęcia rozbiórki nie doszło więc do wykonania obowiązku. Jest oczywistym, że "skrócenie" spornego obiektu nie może być uznane za jego rozbiórkę.

Pozostałe zarzuty skargi, Sąd I instancji uznał za niezasadne, bowiem, wbrew żądaniu skarżącego, brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego z powodu wykonania obowiązku rozbiórki (art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). Nie doszło także do wygaśnięcia obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym), co skutkowałoby także umorzeniem prowadzonego postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył I.G., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonych do Sądu postanowień i umorzenie postępowania wobec jego bezprzedmiotowości, gdyż nie istnieje już budynek o pow. 47 m2, o których mowa w skarżonych decyzjach lub jakakolwiek jego część, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Nadto, o zasądzenie od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów:

1) prawa procesowego przez błędną interpretację i w związku z tym pominięcie w postępowaniu art. 106 § 3 w związku z § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wydanie wyroku w oparciu o zeznania świadka i przyjęcie powyższego jako jedynego dowodu w sprawie, podczas gdy sąd powinien dopuścić jako uzupełniający dowód z dokumentów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.), w konsekwencji przyznanie pierwszeństwa zeznaniom świadka ponad osnowę dokumentu, wskazaną w art. 247 k.p.c., a dodatkowo w sytuacji gdy dowód ten nie był dopuszczony między uczestnikami tej czynności art. 247 k.p.c. in fine, naruszając przy tym zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., nieuwzględniając interesu społecznego i nie dążąc do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w związku z art. 77 k.p.a., tj. niewywiązania się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz zgodny z doświadczeniem życiowym oraz zasadami współżycia społecznego;

2) prawa materialnego, w postaci art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż skarżący powinien dokonać rozbiórki budynku gospodarczego, nawet wówczas, gdy budynek ten został już rozebrany, a na jego miejsce stanął nowy, powstały po uzyskaniu zgody Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta K., który zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę;

3) prawa materialnego, w postaci nieuwzględnienia w postępowaniu art. 8 k.p.a. w związku z art. 7 oraz 9 k.p.a., w postaci podważenia decyzji, na podstawie której skarżący oparł przysługujące mu prawo, zakładając prawidłowość i legalność jej wydania przez organ administracyjny, nie podjęcie przez organ wszelkich działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli, w tym pilnowania, aby obywatel nie ponosił szkody z powodu braku dostatecznych wyjaśnień i związaną z tym nieznajomością prawa, nie dając wiary dokumentowi urzędowemu przedstawionemu przez stronę;

4) przepisów prawa materialnego, w postaci nieuwzględnienia w postępowaniu art. 76 k.p.a. w związku z art. 84 k.p.a., podważając moc dowodową dokumentu urzędowego oraz tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, bez przeprowadzenia w tym zakresie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wiadomości specjalnych zawartych w dokumencie i ich odniesienia do stanu faktycznego, jakim było wzniesienie nowego budynku gospodarczego w miejsce poprzedniego, na podstawie będącej w mocy decyzji organu administracyjnego Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta w K.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący rozwinął zarzuty, wskazując min., że kierując się zawartą w art. 48 Prawa budowlanego dyspozycją samodzielnie i dobrowolnie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego. Skończywszy rozbiórkę budynku garażu o pow. 47 m2, wykonał projekt nowego budynku, którego powierzchnia wynosi mniej niż 24m2 oraz wysokości poniżej 290 m i zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego wzniesienie tego typu budynku o przeznaczeniu gospodarczym nie wymagało pozwolenia na budowę. Skarżący dokonał do Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta K. zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, wywiązując się z obowiązku zastępującego konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Termin rozpoczęcia robót został ustalony na dzień 25 sierpnia 2011 r. Wydział Budownictwa UM w K. po wizji lokalnej w dniu 5 sierpnia 2011 r. nie wniósł sprzeciwu co do wniesienia budynku gospodarczego zgodnie z projektem oraz we wskazanym miejscu, w którym wcześniej był wzniesiony budynek garażu, w lipcu 2011 r. już nie istniejący. Zdaniem skarżącego, organ ten nie tylko potwierdził możliwość wybudowania obiektu o powierzchni 24m2, umożliwiając tym samym legalne wzniesienie budynku, ale również pośrednio potwierdził rozbiórkę poprzedniego obiektu. Skoro zaś wywiązał się z obowiązku rozbiórki budynku i zgodnie z prawem uzyskał zezwolenie na postawienie nowej konstrukcji, trudno oczekiwać, aby usunął coś, co już nie istnieje i nie posiada fizycznego bytu, a tym bardziej żądać wyegzekwowania rozbiórki budynku postawionego zgodnie z literą prawa.

Skarżący zarzucił Sądowi wojewódzkiemu, iż ten dał wiarę jako dowodom nie dokumentom, ale zeznaniom jedynego świadka: Pana A., pozostającego w ciągłych sporach i zatargach ze skarżącym, natomiast odmówił wiary jego wyjaśnieniom. Sąd oparł się na zdjęciach satelitarnych pomimo, że w trakcie sprawy pełnomocnik skarżącego okazał Sądowi zdjęcia satelitarne z datą 7 kwietnia 2013 r., na których widniał rozebrany wcześniej garaż o pow. 47 m2, a nie faktycznie istniejący budynek gospodarczy o pow. 24 m2 i różnica ta była widoczna organoleptycznie. Sąd dał też wiarę dostarczonym przez Pana A. zdjęciom pomimo, że pełnomocnik skarżącego podnosił, iż mogą być one tak zwanym fotomontażem, a ciekawe jest też to, że pomimo zawiadomienia przez Pana A. Inspekcji Budowlanej w czasie prac rozbiórkowych Inspekcja nie pojawiła się na terenie posesji. Wizję lokalną przeprowadzono dopiero w marcu 2012 r. Strona wskazała, iż nic nie stanęło na przeszkodzie, aby oględziny zostały dokonane przez organ po zawiadomieniu przez Pana A. o rozbiórce, wówczas uniknięto by wszelkich wątpliwości, a obywatel mógłby się cieszyć spokojem i pewnością postąpienia zgodnie z przepisami prawa.

I.G. wskazał także, że podnoszenie braku uprawnienia do wzniesienia nowej konstrukcji, w przypadku, gdy wystąpił on do organu administracyjnego o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej i uzyskaniu pozytywnej odpowiedzi z urzędu jest działaniem zmierzającym do ślepego wyegzekwowania wcześniejszej decyzji pomimo braku jej przedmiotu (garażu).

Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał poglądy zaprezentowane m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 219/09, z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1217/05, z dnia 29 marca 2001 r., sygn. akt SA/Bk 852/00, z dnia 18 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 482/97, z dnia 18 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1399/96.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwana "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.

Zanim jednakże Sąd przejdzie do analizy zarzutów podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 173 p.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji, a nie od decyzji organów administracji publicznej prowadzących postępowanie. Zarzut skargi kasacyjnej powinien zatem dotyczyć normy stosowanej przez sąd administracyjny pierwszej instancji w toku sądowej kontroli administracji, a nie jurysdykcyjnego postępowania zakończonego wydaniem objętej skargą decyzji czy postanowienia. Sądy administracyjne nie stosują bowiem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz rozpoznając skargi na decyzje (postanowienia) kontrolują, czy w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia przepisów tego Kodeksu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Czynią to jednak w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na zawarte w art. 176 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. wymogi skargi kasacyjnej, dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisu określającego sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez sąd pierwszej instancji, stanowiącego podstawę zarzutu skargi kasacyjnej, konieczne jest powiązanie zarzutu naruszenia stosowanego przez sąd przepisu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z określonymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, które były stosowane przez organ administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie organu egzekucyjnego. Strona wnosząca skargę kasacyjną, winna więc postawić Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., z uwagi na jego zastosowanie, w sytuacji, gdy nie było podstaw do oddalenia skargi, bądź wskazać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., wiążące się z jego niezastosowaniem, w każdym zaś przypadku powinna powiązać ich naruszenie, z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej. Tak się jednakże nie stało, ponadto pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną błędnie przywołuje naruszenie przepisów prawa materialnego, w sytuacji gdy należą one do materii prawa procesowego (art. 7, art. 8, art. 9, art. 76 i art. 84 k.p.a.).

Przechodząc do analizy wskazanych zarzutów, stwierdzić należy, iż podniesiony zarzut naruszenia art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w związku z art. 247 k.p.c. nie mógł doprowadzić do podważenia ustaleń faktycznych.

Sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Natomiast dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu uzupełniającego z dokumentów ma charakter wyjątkowy. Sąd nie ma obowiązku przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego, a może to uczynić tylko wówczas, gdy poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy. W sprawie niniejszej, z zeznań świadków, dokumentacji fotograficznej, oględzin inspektora nadzoru budowlanego wynika bezspornie, że skarżący nie wykonał orzeczonej rozbiórki, ale skrócił obiekt do rozmiarów umożliwiających jego wykonanie w oparciu o dokonane zgłoszenie.

Ponadto, zauważyć trzeba, iż posłużenie się w analizowanym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Już tylko to stwierdzenie wyklucza możliwość skutecznego postawienia Sądowi pierwszej instancji zarzutu jego naruszenia. Nie przeprowadzenie, bowiem dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowisko to wynika również z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 160/09; z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt I GSK 243/10; z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 165/11; z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II OSK 840/11).

Niezrozumiały jest zarzut skargi, że Sąd I instancji nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący zgodny z doświadczeniem życiowym i zasadami współżycia społecznego. Wskazać przy tym należy, iż stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wskazane tam akty administracyjne, w tym m.in. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 powołanej ustawy), czynności z zakresu administracji publicznej oraz bezczynność organów w zakresie określonym tym przepisem. Sąd I instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 powołanej ustawy). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt wyłącznie z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującym w dacie wydania tego aktu prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Sąd ten nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji publicznej pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, czy też innymi zawartymi w klauzulach generalnych normami społecznymi. W toku postępowania przed sądami administracyjnymi nie mają zastosowania klauzule wymienione w art. 5 k.c.

Nie zasługują na uwagę również zarzutu dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 k.p.a. Przepis art. 77 k.p.a. składają się z paragrafów, zaś w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że strona wznosząca skargę kasacyjną winna określić podstawę prawną według najmniejszej jednostki redakcyjnej danego przepisu. Stronie wnoszącej skargę kasacyjną chodziło zapewne o art. 77 § 1 k.p.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd I instancji przyjął, iż obowiązek zawarty w art. 7 k.p.a., a polegający na podejmowaniu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, uznać można za zrealizowany. Nie sposób jest też przyjąć, że organ rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełnił obowiązku przewidzianego w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu II instancji, wszystkie istotne w sprawie okoliczności, w zakresie ustalenia stanu faktycznego, tj. niewykonania decyzji w przedmiocie rozbiórki, zostały w sposób należyty wyjaśnione, na podstawie zeznań świadków, dokumentacji fotograficznej, oględzin inspektora nadzoru budowlanego. Z powyższych ustaleń bezspornie wynika, że skarżący nie wykonał orzeczonej rozbiórki, ale skrócił obiekt do rozmiarów umożliwiających jego wykonanie w oparciu o dokonane zgłoszenie. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 26 marca 2012 r. przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., z którego wynika, że garaż dwustanowiskowy został rozebrany częściowo. Zaznaczyć należy, iż organ nadzoru budowlanego dysponuje wykształconą kadrą pracowników w dziedzinie budownictwa i jest w stanie obiektywnie ocenić i stwierdzić, czy faktycznie roboty budowlane zostały wykonane lub nie.

Fakt, iż I.G. dokonał zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego o wymiarach 6m x 4m i wysokości 2,9 m, na działce nr [...] przy ul. [...] w K., od którego to zgłoszenia organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu, co wynika z pisma organu z dnia 8 sierpnia 2011 r., znak: [...], nie powoduje, że wykluczona jest ingerencja organów nadzoru budowlanego. Ponadto, dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu dotyczą działki [...], nie zaś działki [...]. Wprawdzie Prezydent Miasta Katowice postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], dokonał w trybie art. 113 § 1 k.p.a., sprostowania błędu pisarskiego, w zakresie numeru działki, to jednakże można poddać w wątpliwość zarówno możliwość zastosowania wskazanego trybu do pisma jak i charakteru dokonywanej zmiany.

W myśl art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przepis ten stosuje się na mocy art. 126 w związku z art. 113 k.p.a. odpowiednio do postanowień wydawanych przez organy administracji, a także na mocy art. 122 w związku z art. 113 k.p.a. do ugody w postępowaniu administracyjnym. Nie ma natomiast podstaw prawnych, aby na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego lub norm prawnych zawartych w innych aktach prawnych sprostowaniu w zakresie oczywistej omyłki podlegały pisma kierowane przez organ administracji do oznaczonej osoby. Jak wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1950/10, sprostowanie w decyzji administracyjnej numeru działki, określającego w istocie, której nieruchomości sprawa dotyczy, nie jest możliwe w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki na podstawie art. 113 k.p.a.

Niezależnie od powyższego, nawet gdyby przyjąć, że skarżący skutecznie dokonał zgłoszenia, to fakt ten, nie konwalidowałby obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki i możliwości podejmowania działań przez organ nadzoru budowlanego.

Sąd II instancji podziela spostrzeżenia Sądu wojewódzkiego, iż materiał dowodowy sprawy, w tym zeznania świadków J.A., B.D., dokumentacja fotograficzna świadczą o tym, że skarżący nie wykonał orzeczonej rozbiórki, a jedynie skrócił obiekt (budowa ścianki działowej) do rozmiarów umożliwiających jego wykonanie w oparciu o zgłoszenie. Faktem jest, że prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji pojęcia rozbiórka, lecz mając na względzie definicję budowy z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane należy stwierdzić, że celem rozbiórki jest likwidacja skutków procesu budowy. Za rozbiórkę wybudowanego w określonym miejscu obiektu należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został wybudowany. Rozbiórka nie jest tożsama z usunięciem poszczególnych części obiektu. Wykonanie rozbiórki polega na usunięciu obiektu z terenu, na którym został posadowiony (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1764/07). W przedmiotowym postępowaniu organy ustaliły, że skarżący nie usunął obiektu z działki nr [...], a jedynie go "skrócił". W świetle wyżej przedstawionego pojęcia rozbiórki nie doszło więc do wykonania obowiązku. Jest oczywistym, że "skrócenie" spornego obiektu nie może być uznane za jego rozbiórkę. Za niewykonaniem nałożonego obowiązku przemawia również stwierdzenie samego skarżącego, co wynika z protokołu rozprawy z dnia 27 marca 2013 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, gdzie przyznał, że nowy obiekt powstał na poprzednich fundamentach.

W związku z powyższym, brak jest również podstaw do postawienia zarzutu naruszenia art. 76 i art. 84 k.p.a. Ponadto, jak wyżej zaznaczono, organ nadzoru budowlanego dysponuje wykształconą kadrą pracowników w dziedzinie budownictwa i jest w stanie obiektywnie ocenić i stwierdzić, czy faktycznie roboty budowlane zostały wykonane lub nie. Brak było więc podstaw do powoływania biegłego w celu wydania opinii, w zakresie realizacji nałożonego obowiązku. Taka była chyba intencja wnoszącego skargę kasacyjną, ażeby organ przeprowadził dowód z opinii biegłego, mimo, że wskazał w zarzucie, że podważono moc dowodową dokumentu urzędowego oraz tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, bez przeprowadzenia w tym zakresie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wiadomości specjalnych zawartych w dokumencie i ich odniesienia do stanu faktycznego, jakim było wzniesienie nowego budynku gospodarczego w miejsce poprzedniego, na podstawie będącej w mocy decyzji organu administracyjnego Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta w K..

Trudno jest bowiem uzmysłowić sobie, jakie to wiadomości specjalne zawarte byłyby w dokumencie, wnoszący skargę kasacyjną na żadne nie wskazuje.

Zaznaczyć także należy, że wprawdzie to organ zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić. Nie stało więc nic na przeszkodzie, aby skarżący przedstawił własny dowód z opinii biegłego, na potwierdzenie własnego stanu faktycznego sprawy.

Brak jest również podstaw do postawienia zarzutu naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organów państwa (art. 8 k.p.a.), z czym powiązana jest zasada udzielania informacji określona w art. 9 k.p.a. Strony postępowania winny być informowane w takim zakresie, w jakim konieczne jest, by z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody. Na gruncie niniejszej sprawy nie sposób jest stwierdzić, aby wskazane zasady procesowe zostały naruszone, tym bardziej, że strona skarżąca reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto kwestią nie jest danie wiary urzędowemu dokumentowi, jaki jest pismo z dnia 8 sierpnia 2011 r., lecz to, czy skarżący wykonał w całości obowiązek wynikający z decyzji nakazującej rozbiórkę.

W końcu także niezrozumiały jest zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 48 ustawy Prawo budowlane. Ani bowiem Sąd I instancji, ani organy administracji publicznej ww. przepisu nie stosowały, nie mogły więc go naruszyć. Wnoszącemu skargę kasacyjną umknęło, że postępowanie jest na etapie egzekucji wykonania obowiązku, strona winna więc np. postawić zarzut naruszenia art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w powiązaniu z odpowiednim przepisem p.p.s.a., który to przepis ustawy egzekucyjnej w niniejszym postępowaniu został zastosowany.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.