Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 28/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 10 pkt 5,2
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art.104 par.1, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 7,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 5 i 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70 poz. 473 ze zm., dalej zwanej "ustawą") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej zwanej "K.p.a.") po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego orzekł o cofnięciu zezwolenia nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18% zawartości alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w punkcie zlokalizowanym w [...], prowadzonym przez K.K. w związku z przedstawieniem fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży za rok [...] oraz nieprzestrzeganiem określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] r. K.K. złożył oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych za rok [...] w punkcie sprzedaży przy ul. [...]. W oświadczeniu wskazał, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa wyniosła [...] zł, wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18% (z wyjątkiem piwa) wyniosła [...] zł, natomiast wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18% wyniosła [...] zł. W dniu [...] r. przeprowadzono kontrolę dokumentacji przedsiębiorcy w wyniku której ustalono, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa wyniosła [...] zł, wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18% (z wyjątkiem piwa) wyniosła [...] zł, z kolei wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18% wyniosła [...] zł. W związku z powyższym organ uznał, że K.K. w dniu [...] r. podał dane o wartości sprzedaży napojów alkoholowych niezgodne ze stanem faktycznym. Ponadto organ stwierdził, że w dniach: [...] r., K.K. dokonał zakupów napojów alkoholowych u przedsiębiorcy "A" R.T., K.S. z siedzibą w [...], nie posiadającego odpowiedniego zezwolenia na obrót hurtowy napojów alkoholowych.

W dalszej części uzasadnienia Prezydent Miasta zauważył, że każdy przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własne ryzyko. Na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek złamania zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie. Organy administracji nie mają obowiązku badać, czy podmiot działał umyślnie, bowiem przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest wyłącznie stwierdzenie, że oświadczenie o wartości sprzedanego alkoholu zawiera fałszywe dane i ustalenie, czy zostały złamane warunki sprzedaży napojów alkoholowych. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w art. 18 ust. 10 pkt. 2 i 5 nakłada na organ obowiązek cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w każdym przypadku przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży niezależnie od przyczyny ich przedstawienia oraz wysokości różnicy pomiędzy danymi podanymi w oświadczeniu, a danymi.

Od powyższej decyzji K.K. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta jako naruszającej prawo.

W uzasadnieniu złożonego odwołania K.K. wskazał, że organ pierwszej instancji w sposób bezkrytyczny dokonał rozszerzającej interpretacji w zakresie skutków ustaleń kontrolnych. Podkreślił, że w przypadku sprzedaży grupy napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu nie doszło do zaniżenia — nawet omyłkowego - wartości sprzedaży, a zatem dokonał on opłaty w wysokości wyższej niż należna. Zdaniem odwołującego się, użycie przez ustawodawcę określenia "fałszywe dane" odnosi się do celowego wprowadzenia błąd, prowadzącego do osiągnięcia korzyści. Słowo fałsz bowiem, według słownika języka polskiego to w znaczeniu językowym "oszustwo, nieszczerość, obłuda". Znaczenie słowa jest zatem jednoznaczne, niosące ze sobą skutek o podłożu negatywnym, zaś w przedmiotowym zakresie uiszczenie opłaty zawyżonej nie niesie ze sobą żadnych negatywnych skutków. W konsekwencji ocenę dokonaną przez organ K.K. określił jako nielogiczną.

Dalej odwołujący się wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, brak jest podstaw do stosowania jakichkolwiek sankcji wobec przedsiębiorcy innych niż zobowiązanie do skorygowania średniej marży i na tej podstawie dokonania korekty oświadczenia w zakresie kwoty - wartości sprzedaży i złożenia oświadczenia o przeznaczeniu nadpłaty w opłacie dokonanej na podstawie art. 111 ust. 4 ustawy. Zaznaczył, że analogicznie w postępowaniu podatkowym w przypadku nadpłaty należności z tytułu podatku urząd skarbowy zwraca nadpłatę i nie nakłada na podatnika żadnych karnych sankcji, jakie są stosowane w przypadku zaniżenia wartości kwoty wynikającej z zeznania podatkowego. Z uwagi na błędy księgowości - na co wyraźnie wskazuje stan faktyczny - nie ma podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające stosowanie art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy.

Odnosząc się do podstaw cofnięcia zezwolenia określonych w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy związanych z podniesionymi w protokole kontroli okolicznościami wskazującymi na istnienie uzasadnionego podejrzenia, iż firma "A" nie posiada zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, K.K. wyjaśnił, że sprzedaż ta była fakturowana, zaś z oświadczenia kontrahenta nie wynika, iż działa on niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Podkreślił, że wprawdzie z art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy wynika obowiązek przedsiębiorcy zaopatrywania się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych, nie mniej ustawa nie daje przedsiębiorcy żadnych instrumentów upoważniających go do weryfikowania podmiotu w sytuacji, kiedy sam jest zobowiązywany przez sprzedającego hurtownika każdorazowo do legitymowania się posiadanym zezwoleniem i dostaje fakturę potwierdzającą zakup. Zdaniem odwołującego się, przedsiębiorca nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z faktu zakupu alkoholu od hurtownika prowadzącego normalną działalność w zakresie sprzedaży, potwierdzoną wystawionymi dokumentami księgowymi. Zaznaczył także, że w sprawie znamiennym jest, że organ nie wszczął żadnego postępowania wobec ww. sprzedawcy hurtowego, obarczając wyłącznie jego negatywnymi skutkami prowadzenia przez "A" działalności bez wymaganego zezwolenia.

K.K. podniósł także, iż organ w ramach czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy nie wziął pod uwagę wyjaśnień złożonych w zastrzeżeniach do protokołu, a konkretne fakty i wątpliwości w nich wskazane zostały przez organ potraktowane jako nie znajdujące uzasadnienia.

Według K.K., w zakresie nieprzestrzegania zasad obrotu napojami alkoholowymi, jako przesłankę warunkującą cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych ustawodawca wskazuje na konieczność wystąpienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym ponad wszelką wątpliwość faktem zaistnienia naruszenia zasad sprzedaży z działalnością konkretnej placówki. Brak takiego związku przyczynowego całkowicie niweczy możliwość zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W ocenie strony, w przypadku opisywanych faktów i w świetle istnienia szeregu wątpliwości - także natury interpretacyjnej i prawnej - w przedmiotowej sprawie nie sposób odnaleźć takiego związku przyczynowego.

Odwołując się do orzecznictwa sądowego K.K. zauważył ponadto, że w jego ocenie, w przedmiotowej sprawie nie tylko jego subiektywne odczucia ale także brak wnikliwej analizy stanu faktycznego i bezkrytyczne przyjęcie wątpliwych okoliczności, niewyjaśnionych przez organ w sposób jednoznaczny, dowodzą braku podstaw do wydania zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 18 ust. 10 pkt 2 i 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...].

W ramach motywów podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z art. 18 ust 10 pkt 5 ustawy wynika, iż warunkiem cofnięcia zezwolenia jest podanie przez przedsiębiorcę w oświadczeniu o wartości sprzedaży napojów alkoholowych fałszywych danych dotyczących wartości sprzedaży poszczególnych napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży. Z protokołu kontroli prawidłowości złożonego oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w [...] roku w punkcie sprzedaży zlokalizowanym w [...] wynika, że różnica między wartością sprzedaży alkoholu od podanej w oświadczeniu – w przypadku napojów alkoholowych zawierających do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa wyniosła [...] zł, w przypadku napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) wyniosła [...], natomiast w zakresie napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% zawartości alkoholu wyniosła [...] zł. Miało to wpływ na wysokość opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych i stanowiło jednocześnie naruszenie art. 11¹ ust. 4 ustawy, skutkujące w konsekwencji, zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy, cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Odnosząc się do podniesionego przez stronę nieświadomego popełnienia błędu, Kolegium wyjaśniło, że błąd ten nie może w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić usprawiedliwienia. Przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, z którymi strona występująca o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych powinna się zapoznać, jednoznacznie wskazują na obowiązki związane ze sprzedażą napojów alkoholowych i jej rozliczeniem. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że ww. ustawa nie przyznaje kompetencji organom administracji publicznej do swobodnej oceny w zakresie naruszenia jej przepisów przez osobę obowiązaną do jej stosowania w związku z udzielonym zezwoleniem na sprzedaż napojów alkoholowych. Zatem każde naruszenie przepisów ustawy, bez względu na przyczynę i zakres, skutkuje konsekwencjami przewidzianymi w art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy.

Według art. 18 ust. 7 pkt 3 oraz ust 10 pkt 2 ustawy, przedsiębiorca posiadający zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych może zaopatrywać się tylko u takiego hurtownika lub producenta, który posiada zezwolenie na obrót hurtowy alkoholu. Dokonując zakupu alkoholu przedsiębiorcą powinien żądać okazania do wglądu zezwolenia. Dodatkowym warunkiem jest konieczność okazania przedsiębiorcy odpowiedniego zaświadczenia potwierdzającego dokonanie opłaty. Jak wynika natomiast z materiału dowodowego sprawy K.K., czego nie kwestionuje, dokonywał zakupu napojów alkoholowych w firmie "A". Kolegium zaznaczyło, że sprawdzenie przez K.K., czy firma "A". posiada odpowiednie zezwolenia, było jego obowiązkiem. Stronie odwołującej się nie przedstawiono bowiem fałszywych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, a zatem nie można stwierdzić, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Kolegium podniosło, że w przedmiotowej sprawie bezsporny jest fakt, że firma "A" s.c. nie posiadała zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz powyżej 4,5% do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa, czego potwierdzenie stanowi pismo Dyrektora Wydziału Organizacji i Rozwoju Zasobów Ludzkich Urzędu Marszałkowskiego Województwa z dnia [...]. Organ wyjaśnił przy tym, że Prezydent Miasta nie był organem kompetentnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania wobec sprzedawcy hurtowego.

Zdaniem Kolegium, powyższe okoliczności dowodzą naruszenia art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy, skutkującego, zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy, cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.K., działając przez pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 18 ust. 10 pkt 2 oraz art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,

2) naruszenie zasady praworządności, wyrażonej w art. 7 K.p.a.,

3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy w odwołaniu od decyzji wykazano, że postępowanie organu I instancji dotknięte było wadami, które naruszały jego interes prawny, oraz poprzez błędną ocenę stanu faktycznego w sprawie przejawiającą się przyjęciem, że w sprawie zachodziły niepodważalne i niewątpliwe przesłanki do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Na potwierdzenie powyższych zarzutów skarżący powtórzył argumentację przestawioną w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontroli tej sąd administracyjny dokonuje w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydania kwestionowanego aktu lub czynności.

Ponadto w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonego aktu dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych przez art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została w sposób zgodny z prawem w związku z czym zarzuty skargi są nieuzasadnione.

W pierwszej kolejności celowym jest odwołanie się do zakresu obowiązków jakie w kontekście rozpatrywanej sprawy ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (dalej "ustawa") nakłada na przedsiębiorców prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych.

Zgodnie z art. 18 ustawy, warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest:

1) posiadanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży;

2) wniesienie stosownej opłaty, określonej w art. 11¹ ustawy;

3) zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych;

4) w terminach do dnia 1 lutego, 1 czerwca, 1 października każdego roku kalendarzowego objętego zezwoleniem, okazywanie przedsiębiorcy zaopatrującemu dany punkt sprzedaży napojów alkoholowych, odpowiedniego dowodu potwierdzającego dokonanie opłaty;

5) posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży;

6) wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu;

7) zgłaszanie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany;

8) prowadzenie sprzedaży w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone przez radę gminy w zakresie liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży oraz zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych oraz

9) przestrzeganie innych zasad i warunków określonych przepisami prawa.

Ustawa zastrzega przy tym, że zezwolenie, o którym wyżej mowa wydaje się oddzielnie dla poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, które ustawa klasyfikuje na napoje alkoholowe: 1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwo; 2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa); 3) powyżej 18% zawartości alkoholu.

Poza wyżej wymienionymi obowiązkami, ustawa obliguje także przedsiębiorców prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych do złożenia, w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, jakie osiągnęli w danym punkcie sprzedaży w roku poprzednim (art. 11¹ ust. 4).

W art. 18 ust 10 ustawa określa z kolei przesłanki, których ziszczenie się stanowi podstawę do cofnięcia wydanego przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Do przesłanek tych należy:

1) nieprzestrzeganie określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności:

a) sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw;

b) sprzedaży i podawania napojów zawierających więcej niż 18% alkoholu z naruszeniem zakazów określonych w art. 14 ust. 3 i 4 ustawy, tj. w ośrodkach szkoleniowych i wypoczynkowych;

2) nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych;

3) powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego;

4) wprowadzenia do sprzedaży napojów alkoholowych pochodzących z nielegalnych źródeł;

5) przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 11¹ ust. 4 ustawy;

6) popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez osobę odpowiedzialną za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie;

7) orzeczenia, wobec przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną albo wobec osoby odpowiedzialnej za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie, zakazu prowadzenia działalności gospodarczej objętej zezwoleniem.

W świetle przywołanych przepisów ustawy uwagę zwraca to, że posiadają one charakter norm bezwzględnie obowiązujących (ius cogens), których strony stosunku administracyjnoprawnego, powstałego w związku z wydaniem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży, nie mogą zmienić ani wyłączyć przez własne oświadczenia woli. Przepisy te nie dopuszczają zatem jakiejkolwiek możliwości wyłączenia lub uznaniowości ich stosowania. W konsekwencji każdy przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie określonej wyżej sprzedaży napojów alkoholowych obowiązany jest, pod rygorem cofnięcia zezwolenia, do jednoczesnego przestrzegania wszystkich wyliczonych wyżej obowiązków, w tym także w zakresie warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych objętych wydanym na jego rzecz zezwoleniem, jak i składania corocznie oświadczenia o wysokości sprzedaży napojów alkoholowych danego rodzaju za rok poprzedni. Z kolei w przypadku organów administracji, w razie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek uzasadniających cofnięcie wydanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, posiadają one prawny obowiązek podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia, na co wskazuje użyte w treści art. 18 ust. 10 ustawy, kategoryczne sformułowanie "zezwolenie (...) organ zezwalający cofa".

Zaznaczyć również należy, że ustawa w art. 18 ust. 10 nie wyodrębnia kategorii zezwoleń na sprzedaż poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, co do których organ orzekać miałby o ich cofnięciu. Przyjąć należy zatem, że powyższy obowiązek odnosi się do wszystkich zezwoleń danego przedsiębiorcy na sprzedaż napojów alkoholowych w określonym punkcie sprzedaży, w obrębie którego stwierdzone zostało naruszenie przepisów ustawy.

W kontekście charakteru prawnego przywołanych przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz na tle dokonanych przez organ ustaleń stanu faktycznego sprawy niezbędne jest także dokonanie wykładni przepisów art. 18 ust. 10 pkt 2 i 5 w związku z art. 11¹ ust. 4 i art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy, celem zbadania, czy w rozpatrywanej sprawie doszło do ich naruszenia, skutkującego koniecznością cofnięcia wydanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Jak zaznaczono już wcześniej, art. 18 ust. 10 pkt 5 w związku z art. 11¹ ust. 4 ustawy, nakłada na organ administracji obowiązek cofnięcia zezwolenia, w razie przedstawienia przez przedsiębiorcę prowadzącego sprzedaż napojów alkoholowych fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w danym punkcie sprzedaży w roku poprzednim. Z akt sprawy wynika, których to okoliczności skarżący nie kwestionuje, że w dniu [...] r. złożył on oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych za rok [...] w punkcie sprzedaży przy ul. [...]. W treści oświadczenia skarżący podał, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa wyniosła [...] zł, wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18% (z wyjątkiem piwa) wyniosła [...] zł, natomiast wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18% wyniosła [...] zł. W dniu [...] przeprowadzono kontrolę złożonego oświadczenia, w wyniku której ustalono, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa wyniosła [...] zł, wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18% (z wyjątkiem piwa) wyniosła [...] zł, z kolei wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18% wyniosła [...] zł.

K.K. podkreślił, że skarga dotyczy decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18%, a w przypadku sprzedaży tej grupy napojów alkoholowych nie doszło do zaniżenia ale omyłkowego zawyżenia wartości sprzedaży. Zdaniem skarżącego, użycie przez ustawodawcę określenia "fałszywe dane" odnosi się wyłącznie do celowego wprowadzenia błąd, prowadzącego do osiągnięcia korzyści. Według słownika języka polskiego słowo "fałsz" oznacza bowiem "oszustwo, nieszczerość, obłuda".

W ocenie składu orzekającego, przedstawiony przez skarżącego sposób interpretacji zawartego w art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy wyrażenia "fałszywe dane" nie jest właściwy. Według Słownika języka polskiego, na które to źródło powołała się strona skarżącą, słowo "fałsz" w podstawowym znaczeniu tego terminu jest równoznaczne znaczeniowo z terminem "nieprawda". W Słowniku zaznacza się jednocześnie, iż "fałsz" to "w logice: jedna z dwóch, obok prawdy, wartości logicznych". Słowo "nieprawda" definiowane jest w Słowniku, jako "brak zgodności z rzeczywistością; też: to, co niezgodne z prawdą". "Prawda" określana jest natomiast, jako "zgodna z rzeczywistością treść słów, interpretacja faktów, przedstawienie czegoś zgodne z realiami" lub "to, co rzeczywiście jest, istnieje lub było" (Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo PWN, wersja elektroniczna, źródło: sjp.pwn.pl).

Przedstawione wyżej objaśnienia znaczeń analizowanych wyrazów prowadzą do wniosku, że sformułowana w art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy przesłanka "przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu" odnosi się do pojęcia fałszu, jako przeciwstawnej prawdzie - wartości logicznej, oznaczającej brak zgodności z rzeczywistością określonych słów lub faktów. Taki sposób interpretacji treści powołanego przepisu znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym także przyjmuje się, że przez dane fałszywe należy rozumieć dane nie odpowiadające rzeczywistości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 536/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 608/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 451/11, źródło: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym, dla oceny wystąpienia w konkretnym przypadku przesłanki złożenia fałszywych oświadczeń, tj. niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, co do wysokości sprzedaży w roku poprzednim poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, bez znaczenia pozostaje okoliczności, czy deklarowane przez określonego przedsiębiorcę wartości są niższe, czy wyższe od faktycznych wartości sprzedaży. Podanie wartości zawyżonych także bowiem skutkuje powstaniem niezgodności ze stanem rzeczywistym. Istotą wprowadzonych rozwiązań jest bowiem, na co wskazuje treść przepisów art. 11¹ ust. 4 i art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy, zagwarantowanie rzetelności prowadzenia działalności w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych. Zakreślone natomiast w ustawie sankcje stanowić mają gwarancję przestrzegania niniejszego kryterium jej prowadzenia, istotne z uwagi na wyartykułowane w preambule ustawy wartości, tj. uznanie życia obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu.

Przywołane wartości odnoszą się także do drugiej, samodzielnej przesłanki uzasadniającej w rozpatrywanej sprawie podstawę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy określony został obowiązek zaopatrywania się przez przedsiębiorcę w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych. Zaznaczenia wymaga, że warunek ten postawiony został w ustawie przedsiębiorcom prowadzącym sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży niezależnie od warunku uzyskania zezwolenia przez producentów lub przedsiębiorców zainteresowanych sprzedażą hurtową napojów alkoholowych. Wbrew zatem wywodom skarżącego, to na nim, w myśl powyższego przepisu, spoczywał obowiązek weryfikacji, czy przedsiębiorca - "A" s.c. R.T., K.S. z siedzibą w [...], u którego w dniach: [....] dokonał zakupów napojów alkoholowych, posiadał w dacie dokonywania wskazanych transakcji zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych. Dokonanie zakupu u podmiotu, który na dzień sprzedaży nie posiada stosownego zezwolenia stanowi naruszenie warunków sprzedaży, które stosownie do treści art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy, obarczone jest bezwzględną sankcją cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza oraz w miejscu sprzedaży. Okoliczność dokonania zakupu napojów alkoholowych u przedsiębiorcy nie posiadającego ważnego zezwolenia na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych, nie jest przy tym przez ustawodawcę uzależniona od kryterium winy, czy też umyślności działania. Podstawę cofnięcia zezwolenia stanowi sam fakt dokonania zakupu alkoholu u takiego przedsiębiorcy.

Podobny pogląd zaprezentowany został w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2492/0, w którym sąd ten wskazał, iż "wobec nie budzącego wątpliwości przepisu art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, o którego treści strona była poinformowana, co wynika z zezwoleń (...) przed dokonaniem stosownego zakupu przedsiębiorcy powinni ustalić, czy hurtowy sprzedawca (...) dysponuje zezwoleniem na obrót alkoholem. Brak takiego ustalenia powinien powstrzymać stronę od zakupu alkoholu w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, co pozwoliłoby skarżącym uchronić się przed surową niewątpliwie sankcją jaką jest cofnięcie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w prowadzonym przez nich lokalu gastronomicznym. Wykładnia cytowanych przepisów nie pozostawia wątpliwości. Wina nie jest elementem konstrukcyjnym przesłanki nakazującej organowi cofnięcie zezwolenia".

W oparciu o przeprowadzoną wykładnię przepisów ustawy, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie znajdują uzasadnienia podniesione przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 10 pkt 2 oraz art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy, jak również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a., naruszenia interesu prawnego strony i dokonania błędnej oceny stanu faktycznego.

Jak wykazano wyżej, przesłanki cofnięcia zezwolenia aktualizują się w każdym przypadku naruszenia warunków oraz innych obowiązków prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych, określonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, z zezwoleniem na sprzedaż jakiego rodzaju alkoholu wiązało się dane naruszenie przepisów ustawy. Sam fakt naruszenia ww. przepisów ustawy w danym punkcie sprzedaży powoduje po stronie organu administracji obowiązek cofnięcia wszystkich wydanych w stosunku do danego przedsiębiorcy zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w oznaczonym w tym zezwoleniu punkcie sprzedaży. Kwestię tą przesądził NSA w Uchwale podjętej w składzie 7 sędziów NSA, z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt II GPS 2/07, stwierdzając, że w razie nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych (art. 18 ust. 10 pkt 2), objętych zezwoleniem na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo (art. 18 ust. 3 pkt 1), organ zezwalający cofa wszystkie zezwolenia udzielone temu samemu podmiotowi na sprzedaż napojów alkoholowych w tym samym miejscu.

W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.