Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 712/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 276 ust. 1, art. 293  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymierzenia podwyższonej opłaty za magazynowanie odpadów oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

W dniu "[...]" działający z upoważnienia Marszałka

Województwa, Dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska

w Urzędzie Marszałkowskim zawiadomił Gminę "[...]" o wszczęciu postępowania

administracyjnego w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej za składowanie lub magazynowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym (działka nr "[...]"

obręb "[...]" miasta "[...]") za II półrocze 2011 r. oraz I półrocze 2012 r.

Naczelnik Wydziału Gospodarki Nieruchomościami, Planowania Przestrzennego i Rolnictwa w Urzędzie Miejskim w "[...]" poinformował Marszałka, że odpad

magazynowany na działce nr "[...]" obręb "[...]" miasta "[...]" został usunięty i przekazany przedsiębiorstwu "[...]" w dniu "[...]". Podał, iż prace

konserwacyjne rzeki "[...]" wykonywane były w październiku 2011 r. i można

przyjąć, że od tego czasu odpad magazynowany był na wymienionej działce. Urząd nie miał wiedzy, że urobek z rzeki zanieczyszczony jest substancjami ropopochodnymi.

Informacje o tym zostały przekazane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony

Środowiska w "[...]" po uprzednim zbadaniu próbek w laboratorium.

W toku postępowania Marszałek Województwa włączył w poczet dowodów akta

zgromadzone przez RDOŚ w "[...]" i WIOŚ w "[...]" w sprawach dotyczących

zagrożenia szkodą w środowisku w wodach rzeki "[...]". Pismem z dnia "[...]" Marszałek zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej za składowanie lub magazynowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za II półrocze 2012 r.

Następnie, decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]", działający z upoważnienia Marszałka, Dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska w Urzędzie Marszałkowskim wymierzył Gminie "[...]" opłatę podwyższoną za magazynowanie odpadów o kodzie 17 05 03 bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania za II półrocze 2012 r. w kwocie 1686,00 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 281 ust. 1, art. 293 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm., dalej jako: p.o.ś.), art. 53 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), art. 104 k.p.a. oraz Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 26 września 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska za rok 2012 (M. P. z 2011 r. Nr 94, poz. 958). W uzasadnieniu podano, że wskutek kontroli przeprowadzonych "[...]" przez pracowników WIOŚ w "[...]" stwierdzono

magazynowanie wydobytych odpadów dennych zanieczyszczonych substancjami

ropopochodnymi. W decyzji zamieszczono tabelę określającą sposób obliczenia opłaty

za magazynowanie przez 24 doby odpadu oznaczonego kodem 17 05 03* w ilości

9,260 Mg.

W odwołaniu od powyższej decyzji Burmistrz "[...]" wyjaśnił, że osady denne

wykopane w trakcie bieżącej konserwacji rzeki "[...]" (działka nr "[...]" położona

w obrębie "[...]", m. "[...]", stanowiąca własność Skarbu Państwa), zostały

zagospodarowane poprzez złożenie ich do wykorzystania rolniczego na działce nr "[...]" stanowiącej własność Gminy "[...]", bez podejrzenia, że stanowią zanieczyszczony odpad. Stwierdził, że Gmina "[...]" nie jest wytwórcą odpadu. Prawdopodobnie wytwórcą tym był nieistniejący Zakład Gazowniczy przy "[...]" w "[...]". Zarzucił też, że postępowania prowadzone przez WIOŚ w "[...]" i RDOŚ w "[...]" oparte są na wynikach laboratorium, które nie posiada akredytacji do poboru prób gleby oraz analiz laboratoryjnych z grupy substancji ropopochodnych.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzje organu pierwszej instancji. Argumentowało m.in., iż podstawą prawną decyzji zobowiązującej do poniesienia opłaty podwyższonej za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska jest art. 293 p.o.ś., który w ustępie 1 nakazuje ustalenie opłaty w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każda dobę składowania. Magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska (art. 293 ust. 2 ustawy). Kolegium podniosło, że w piśmie z dnia "[...]" skierowanym do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Burmistrz "[...]" stwierdził, że urobek

zanieczyszczony substancjami ropopochodnymi zgromadzony na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr "[...]" obręb "[...]" m. "[...]", pochodzi z rzeki "[...]". Umową na stałe utrzymanie cieków wodnych na terenie miasta "[...]", zawartą z przedsiębiorstwem "[...]" ("[...]" z dnia "[...]"), objęty jest rów melioracyjny dopływający do rzeki "[...]", a także rzeka

"[...]". Działka nr "[...]" stanowi własność Gminy. Osady denne z rzeki

"[...]" nie zostały zagospodarowane. Złożone są na terenie ww. działki gruntu w miejscu wskazanym przez Urząd Miejski w "[...]" i nie były traktowane jako odpad.

W piśmie znak: "[...]" z dnia "[...]" skierowanym do Urzędu

Marszałkowskiego Województwa działający z upoważnienia

Burmistrza "[...]" Naczelnik Wydziału Gospodarki Nieruchomościami, Planowania

Przestrzennego i Rolnictwa w Urzędzie Miejskim w "[...]" poinformował, że prace

konserwacyjne rzeki "[...]" wykonywane były w "[...]" i można

przyjąć, że od tego czasu odpad magazynowany był na działce. Do pisma tego

dołączono kartę przekazania odpadu nr "[...]", w której potwierdzono, że Urząd Miejski w "[...]" przekazał w dniu "[...]" przedsiębiorcy – "[...]" odpad oznaczony kodem 1705 03* o masie 9,260 Mg. Kolegium wskazało, że przedstawiony stan faktyczny wyczerpuje hipotezę art. 293 ust. 2 p.o.ś. Znany jest podmiot, na którego zlecenie osady denne z rzeki "[...]" zostały wydobyte i który zadecydował o miejscu ich magazynowania, wiadomo, że osad ten stanowi odpad, w rozumieniu ustawy o odpadach i pewne jest, że w okresie wymienionym w zaskarżonej decyzji odpad ten był magazynowany bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania. Nie jest też sporna masa magazynowanego odpadu. W tej sytuacji organ pierwszej instancji miał obowiązek nałożyć na Gminę "[...]" opłatę podwyższoną. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wyjaśniło, że przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej nie może być ustalenie rodzaju odpadów oraz w konsekwencji typu składowiska tychże odpadów, albowiem przedmiotem tego postępowania jest zasadność wymierzenia opłaty podwyższonej w określonej kwocie i za dany okres. Z tego względu za nieistotne w sprawie należy uznać to, czy laboratorium dokonujące analizy pod kątem występowania zanieczyszczeń z grupy substancji ropopochodnych posiada stosowną akredytację. Opłatę podwyższoną należało ustalić niezależnie od rodzaju odpadów. Magazynowanie odpadu o kodzie 17 05 03* potwierdził sam odwołujący podpisując powołaną wyżej kartę przekazania odpadu 31/7/2012. Ustalenie opłaty podwyższonej nie jest też uzależnione od tego czy magazynujący podejrzewał, że osady stanowią zanieczyszczony odpad. Wiedza podmiotu magazynującego odpad nie wpływa na możliwość zastosowania sankcji w postaci opłaty podwyższonej.

Skargę na decyzję Kolegium z dnia "[...]" wywiodła do Sądu Gmina "[...]" wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 273 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 p.o.ś. poprzez uznanie, że rodzaj odpadów nie ma znaczenia w postępowaniu w sprawie wymierzenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska oraz naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego co doprowadziło do błędnego uznania, że w sprawie doszło do magazynowania odpadów o kodzie 17 05 03 *. W uzasadnieniu skargi podniosła m.in., iż zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 4 p.o.ś. opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za składowanie odpadów. Jednocześnie zgodnie z art. 274 ust. 5 tej ustawy wysokość opłaty za składowanie zależy od ilości i rodzaju składowanych odpadów, z tym że wysokość opłaty zależy także od czasu składowania odpadów. Poszczególne stawki opłat w zależności od rodzaju odpadów wynikają z załącznika nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska. W tej sytuacji jest oczywiste, że ustalenie rodzaju odpadu ma znaczenie dla ustalenia opłaty za korzystanie ze środowiska w tym również dla wymierzenia opłaty podwyższonej zgodnie z 293 tej ustawy. Podniesiono, że Marszałek Województwa w decyzji z dnia "[...]" dokonuje wymiaru opłaty posługując się właśnie rodzajem odpadu. W tej sytuacji ustalenie czy faktycznie magazynowany był odpad o kodzie 17 05 03* ma podstawowe znaczenie dla ustalenia prawidłowości wydanej decyzji a organy powinny w sposób wszechstronny przeprowadzić postępowanie dowodowe rodzaju magazynowanego odpadu. Tymczasem ustalenia organów opierają się o wyniki badań laboratoryjnych jednostki, które nie posiada akredytacji do poboru prób gleby oraz analiz laboratoryjnych z grupy substancji ropopochodnych. Wskazano, że Gmina "[...]" nie jest wytwórcą odpadów a osady denne wykopane w trakcie bieżącej konserwacji rzeki "[...]" zostały zagospodarowane poprzez zebranie ich do wykorzystania rolniczego bez podejrzenia, że stanowią zanieczyszczony odpad. Nieuprawnione jest zatem stwierdzenie SKO, że sam odwołujący potwierdził, podpisując kartę przekazania odpadu, że to jest odpad o kodzie 17 05 03*. Gmina "[...]" nie posiada własnego laboratorium a ustalone wyniki z badania prób gleby przyjęła w dobrej wierze, że zostały ustalone prawidłowo przez uprawnioną do tego jednostkę. Jednocześnie dokonanie ustaleń przez organ I i II instancji na podstawie wyników badań przeprowadzonych przez jednostkę, która nie posiada akredytacji do poboru prób gleby oraz analiz laboratoryjnych z grupy substancji ropopochodnych doprowadziło do braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co z kole doprowadziło do błędnego uznania, że w przedmiotowej sprawie doszło do magazynowania odpadów o kodzie 17 05 03*, tym samym doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentację zawarta w zakwestionowanej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Kolegium z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Słusznie uznały organy obu instancji, że w niniejszej sprawie zaszły podstawy do obciążenia strony skarżącej opłatą podwyższoną za II półrocze 2012 r. z tytułu magazynowania odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania.

W świetle art.276 ust. 1 p.o.ś. opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska ponosi podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji.

Zgodnie z art. 293 ust. 1 p.o.ś. za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów podmiot korzystający ze środowiska ponosi, z zastrzeżeniem ust. 3-5, opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania.

Zgodnie z art. 293 ust. 2 p.o.ś. magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska.

W toku postępowania administracyjnego zostało wykazane, że wskutek kontroli przeprowadzonych "[...]" przez pracowników WIOŚ w "[...]" stwierdzono magazynowanie wydobytych odpadów dennych zanieczyszczonych substancjami ropopochodnymi. W piśmie z dnia "[...]" skierowanym do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Burmistrz "[...]" stwierdził, że urobek zanieczyszczony substancjami ropopochodnymi zgromadzony na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr "[...]" obręb "[...]" m. "[...]", pochodzi z rzeki "[...]". Działka nr "[...]" stanowi własność Gminy "[...]". Osady denne z rzeki "[...]" nie zostały zagospodarowane. Złożone są na terenie ww. działki gruntu w miejscu wskazanym przez Urząd Miejski w "[...]" i nie były traktowane jako odpad. W piśmie znak: "[...]" z dnia "[...]" skierowanym do Urzędu Marszałkowskiego Województwa działający z upoważnienia Burmistrza "[...]" Naczelnik Wydziału Gospodarki Nieruchomościami, Planowania Przestrzennego i Rolnictwa w Urzędzie Miejskim w "[...]" poinformował, że prace konserwacyjne rzeki "[...]" wykonywane były w "[...]" i można przyjąć, że od tego czasu odpad magazynowany był na działce. Do pisma tego dołączono kartę przekazania odpadu nr "[...]", w której potwierdzono, że Urząd Miejski w "[...]" przekazał w dniu "[...]" przedsiębiorcy – "[...]" odpad oznaczony kodem 17 05 03* o masie 9,260 Mg.

W związku z powyższym zasadnie uznały organy, że wskazany powyżej odpad był magazynowany przez stronę skarżącą bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania. Powyższe stanowiło przesłankę do nałożenia na skarżącą opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska.

Nietrafny jest zarzut skarżącej, że stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób wyczerpujący, czy też, że w postępowaniu administracyjnym nie zebrano całości materiału dowodowego, a przede wszystkim, że w przedmiotowej sprawie doszło do magazynowania odpadów o kodzie 17 05 03*. W decyzjach organów obu instancji wskazano szczegółowo dokumentację, w oparciu o którą stwierdzono wystąpienie przesłanek do nałożenia na skarżącą podwyższonej opłaty. Postępowanie organów w tym zakresie nie budzi zastrzeżeń, a zarzuty skargi, sformułowane w tej kwestii w sposób bardzo ogólny, uznać należy za polemikę z ustaleniami organów.

Ponadto niezasadna jest argumentacja skarżącej, że badania zostały przeprowadzone przez jednostkę, która nie posiada akredytacji do poboru prób gleby oraz analiz laboratoryjnych z grupy substancji ropopochodnych, bowiem ze sprawozdania z badań Nr "[...]" i "[...]" przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w "[...]" wynika, iż badania wykonywane przez tą jako jednostkę są akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji jako spełniające wymagania dotyczące kompetencji technicznych i systemu zarządzania , koniecznych dla zapewnienia wiarygodnych technicznie wyników badań/wzorcowań.

Reasumując, co do zasady magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji, określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska (art. 293 ust. 2 p.o.ś.). Istnieją zatem podstawy do wymierzenia za nie opłaty podwyższonej jak za składowanie odpadów bez wymaganego zezwolenia (art. 276 ust. 1 p.o.ś.). Jakkolwiek nie ponosi się opłat za magazynowanie odpadów, w razie posiadania na to zezwolenia, podczas gdy za składowanie zawsze takie zezwolenie jest wymagane - to magazynowanie odpadów bez wymaganego zezwolenia pociąga za sobą skutek w postaci wymierzenia opłaty podwyższonej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.