Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 243/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23b
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 141, art. 145, art. 187, art. 262
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. masy upadłości "S." Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 413/14 w sprawie ze skargi S. masy upadłości "S." Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. masy upadłości "S." Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w O. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z 10 czerwca 2014 r. (sygn. akt II SA/Ol 413/14) oddalił skargę Syndyka masy upadłości S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w O. z [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu odmowy przekazania automatu jednostce badającej.

Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Naczelnik Urzędu Celnego w O. wskutek powzięcia podejrzenia, że automat do gier o niskich wygranych H. S., nr fabryczny: [...] nie spełniał warunków określonych w ustawie o grach hazardowych, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji tego automatu, którego użytkownikiem jest S. Sp. z o.o. w W..

Naczelnik Urzędu Celnego w O. postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. zlecił jednostce badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier - Izbie Celnej w B. Wydział Laboratorium Celne - przeprowadzenie badania sprawdzającego automatu oraz zobowiązał znajdującego się w jego posiadaniu Syndyka masy upadłości S. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej (dalej jako: "Syndyk") do dostarczenia automatu wraz z kompletem kluczy, do wyznaczonej jednostki badającej w terminie [...]-[...] stycznia 2014 r., pouczając przy tym o wynikających z art. 262 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm., dalej jako: "O.p.") konsekwencjach niezastosowania się do wezwania organu.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. radca prawny, działając w imieniu Syndyka, poinformował organ, że według posiadanych dokumentów przedmiotowy automat przetransportowany został do magazynu spółki w Józefowie, a znajdujące się tam automaty są w znacznej części pozbawione oznaczeń. Wobec tego nie jest możliwa identyfikacja i przekazanie urządzenia, którego wydania żąda organ.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O. nałożył na Syndyka karę porządkową w wysokości 1.000 zł, uznając, że bezpodstawnie uchyla się od wykonania obowiązku. Wyjaśniono, że podane przyczyny odmowy przekazania automatu w celu przeprowadzenia badania sprawdzającego nie znajdują oparcia w przepisach obowiązującego prawa.

Naczelnik Urzędu Celnego w O. [...] stycznia 2014 r. ponownie wezwał do przekazania automatu wyznaczonej jednostce badającej. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Syndyka w dniu [...] stycznia 2014 r.

W odpowiedzi na to wezwanie Syndyk odniósł tożsamą argumentację jak przy pierwotnym wezwaniu. Następnie kolejnym pismem Syndyk wniósł o usprawiedliwienie odmowy przekazania żądanego automatu i uchylenie nałożonej kary porządkowej w wysokości 1000 zł.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O. odmówił uchylenia kary porządkowej w wysokości 1000 zł.

Natomiast w dniu [...] lutego 2014 r. organ ten wydał postanowienie nr [...] o nałożeniu na Syndyka kary porządkowej w wysokości 2.800 zł, w związku z powtórnym niezastosowaniem się przez zobowiązanego do żądania przekazania automatu jednostce badającej.

W uzasadnieniu Naczelnik Urzędu Celnego przytoczył treść art. 262 § 1 pkt 2 O.p. Wyjaśnił, że przepis ten dopuszcza możliwość dyscyplinowania strony bezzasadnie odmawiającej wykonania czynności dowodowej, gdy odmowa nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Organ przyjął, że w dyspozycji Syndyka pozostają rzeczy i dokumenty przekazane mu przez upadłego i nie ma on wpływu na stan przekazanego majątku ruchomego i dokumentacji. Zarzucił jednak, że zobowiązany nie podjął jakiekolwiek realnych czynności zmierzających do wykonania nałożonego obowiązku. Wyjaśniono, że automaty do gier o niskich wygranych podlegają z mocy prawa trwałemu nieusuwalnemu oznakowaniu, nadto dla każdego automatu odrębnie winna być prowadzona księga eksploatacji mieszcząca zapisy pozwalające na jego identyfikację i odtworzenie historii zdarzeń mających miejsce w trakcie jego użytkowania. Nie są to więc artykuły masowe, pozbawione indywidualnych parametrów wyróżniających, a przez to anonimowe. Identyfikację zaś konkretnego urządzenia umożliwia cały zespół przynależnych tylko jemu charakterystycznych cech, np. nazwa własna, typ (model), numer fabryczny, numer inwentarzowy, numer poświadczenia rejestracji, przechowywana wewnątrz automatu księga eksploatacji. Niewykluczone, że z powodu naruszenia ustanowionych prawem wymogów, w jednostkowych przypadkach identyfikacja danego automatu może być czasochłonna, niemniej wynikające z takiego stanu rzeczy trudności nie mogą stanowić wystarczającego usprawiedliwienia dla utrudniania przeprowadzenia nieodzownej w postępowaniu czynności dowodowej. Wskazano, że w momencie zwrotu przedmiotowego urządzenia spółce tj. w dniu [...] października 2010 r. automat posiadał oznakowanie wskazujące jego nazwę, numer fabryczny i numer rejestracji, stąd nie ma podstaw uprawniających przyjęcie odgórnego założenia, w oparciu o znajdującą się w posiadaniu Syndyka bliżej nieokreśloną dokumentację, że w chwili obecnej przynależy on do licznej grupy automatów pozbawionych oznaczeń identyfikacyjnych. Ewentualne usunięcie tych oznaczeń przed złożeniem automatu w magazynie spółki, w sytuacji gdy nadal pozostawał on przedmiotem toczącego się postępowania karnoskarbowego, nie znajduje żadnego racjonalnego wytłumaczenia. Organ zaznaczył, że bez opinii jednostki badającej zawierającej wynik przeprowadzonego badania sprawdzającego, zakończenie postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych decyzją rozstrzygającą meritum sprawy nie jest możliwe.

Dyrektor Izby Celnej w O. po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z [...] marca 2014r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia I instancji, podzielając w całości stanowisko i argumenty tego organu. Dyrektor podniósł, że bezspornie do Syndyka dwukrotnie były skierowanie wezwania – z dnia [...] grudnia 2013 r. i [...] stycznia 2014 r. do przekazania w wyznaczonym terminie automatu jednostce badającej. Wezwania zawierały pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania. Bezspornym jest również, że strona nie zastosowała się do tych wezwań, zatem zaistniała podstawa prawna do nałożenia na Syndyka kary porządkowej. Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony o niemożliwości nałożenia powtórnie kary za niepodporządkowanie się wezwaniom organu, gdyż przeczyłoby to celowi skutecznego egzekwowania poszczególnych zachowań, co zmierza do wyeliminowania zjawisk niepożądanych z punktu widzenia zasad ogólnych postępowania oraz skutecznego załatwienia sprawy.

Dyrektor Izby Celnej uznał, że nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja Syndyka o zaistnieniu uzasadnionych powodów niewydania przedmiotowego automatu. Podał, że Syndyk pismem z dnia [...] lutego 2014 r. w trybie art. 262 §6 O.p. złożył wniosek o uchylenie kary porządkowej. Naczelnik Urzędu Celnego w O. postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r. odmówił uchylenia kary porządkowej. Zatem argumentacja skarżącego dotycząca uzasadnionych powodów niewydania urządzenia celem jego sprawdzającego badania, została już rozpoznana przez organ w trybie art. 262 § 6 O.p. Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, że nie stanowią takiej przyczyny okoliczności podnoszone przez stronę, a zwłaszcza lakoniczne twierdzenie, że dostarczenie urządzenia nie jest możliwe, gdyż urządzenie znajduje się w magazynie spółki, gdzie magazynowane są automaty w znacznej części pozbawione oznaczeń.

Dyrektor Izby Celnej rozważając zarzut niedoręczenia Syndykowi wezwania do przekazania jednostce badającej automatu w celu przeprowadzenia badania sprawdzającego, uznał go za bezzasadny. Wskazał, że wszelkie pisma procesowe w sprawie kierowane były do ustanowionego przez stronę pełnomocnika.

Organ II instancji nie zgodził się również z twierdzeniem Syndyka, że nie może być on adresatem normy art. 262 O.p., gdyż nigdy nie jest i nigdy nie był podmiotem eksploatującym żądany automat. Powołując się na ustawę z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. D.z. U. z 2012r. poz. 1112 ze zm., dalej jako: "p.u.n."), organ wyjaśnił, że właściwym adresatem żądania dotyczącego wydania przedmiotowego automatu do badania sprawdzającego jest właśnie odwołujący się. W świetle powołanej ustawy dokonuje on czynności we własnym imieniu na rachunek upadłego, który dysponuje odpowiednimi narzędziami prawnymi pozwalającymi na wyegzekwowanie od upadłego określonych zachowań, które na tle niniejszej sprawy finalnie skutkować mogłyby pożądanym efektem, tj. przekazaniem urządzenia z zamiarem pozyskania stosownej opinii jednostki badającej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę na zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii nałożenia kary porządkowej na Syndyka masy upadłości wyznaczonego do przeprowadzenia upadłości likwidacyjnej spółki S., za nieprzekazanie oznaczonego automatu do gry o niskich wygranych wraz z kompletem kluczy jednostce badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier – Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w B., wyznaczonej w celu przeprowadzenia badania sprawdzającego automatu w postępowaniu w sprawie cofnięcia wydanego spółce poświadczenia rejestracji tegoż automatu.

Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

W rozpatrywanym przypadku organ I instancji, postanowieniem z dnia 24 grudnia 2013 r., wyznaczył do sprawdzenia Laboratorium Celne Izby Celnej w B.. Naczelnik Urzędu Celnego wykazał, że jednostka ta dysponuje ważnym upoważnieniem Ministra Finansów do przeprowadzenia wymaganych badań automatu do gry o niskich wygranych. Jednocześnie postanowieniem tym organ I instancji zobowiązał Syndyka do przekazania oznaczonego automatu do gry jednostce badającej, stwierdziwszy, że żądany automat znajduje się w posiadaniu Syndyka. W odpowiedzi na to, jak i powtórne wezwanie, doręczone do rąk ustanowionego przez Syndyka pełnomocnika, skarżący potwierdził, że automat znajduje się w magazynie spółki, jednak, jak argumentowano, identyfikacja urządzenia, a tym samym jego przekazanie, nie jest możliwa, wobec pozbawienia oznaczeń znajdujących się tam automatów. Na tym etapie postępowania syndyk nie kwestionował w ogóle, że jest adresatem zobowiązania. Sam przyznał, że nie kwestionuje art. 144 ust. 1 i art. 160 ust. 1 p.u.n.

Przepis art. 144 ust. 1 p.u.n. stanowi, że jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Zgodnie zaś z art. 160 ust. 1 tej ustawy w sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności na rachunek upadłego, lecz w imieniu własnym. Z unormowań tych wynika, że syndyk, jako osoba, która objęła majątek upadłego oraz prawo do zarządzania i rozporządzania tym majątkiem i która stała się stroną wszelkich postępowań dotyczących masy upadłości wskutek tzw. bezwzględnego ustawowego podstawienia w miejsce upadłego, posiada legitymację formalną (procesową) w takich postępowaniach. Prowadzenie sporu przez syndyka odbywa się więc na rzecz upadłego, który w myśl art. 75 ust. 1 p.u.n. z chwilą ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego, traci prawo zarządu majątkiem oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości. Zatem to syndyk masy upadłości, a nie spółka pozostająca w stanie likwidacji powinien inicjować postępowania administracyjne dotyczące poszczególnych składników masy upadłości, jeżeli sytuacja prawna tego wymaga i być adresatem wydanych w takich sprawach decyzji. Skoro likwidowana spółka posiadała zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, obowiązkiem Syndyka było zapoznanie się z przepisami regulującymi tę dziedzinę i sprawdzenie jaki jest status prawny pozostających w magazynie spółki automatów do gry. To w gestii Syndyka, który został wyznaczony postanowieniem Sądu Gospodarczego w W. z dnia 16 maja 2012r., było uporządkowanie sytuacji prawnej tych automatów. Art. 23c pkt 2 ustawy o grach hazardowych stanowi wprost, że podmiot eksploatujący zarejestrowany automat (tutaj odpowiednio zgodnie z art. 144 ust. 1 p.u.n syndyk masy upadłości) jest obowiązany informować pisemnie naczelnika urzędu celnego o zawieszeniu lub wycofaniu z eksploatacji automatu w terminie 7 dni od dokonania tej czynności.

Sąd I instancji wskazał, że ustawodawca sformułował trzy zasadnicze przesłanki nałożenia kary porządkowej, a mianowicie:

1/ bezzasadne lub bez podania uzasadnionej przyczyny niedopełnienie obowiązku wynikającego z wezwania; 2/ prawidłowość wezwania osoby wzywanej do osobistego udziału w postępowaniu; 3/ pouczenie osoby wzywanej o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania.

W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, powyższe przesłanki niewątpliwie zostały spełnione w odniesieniu do ukaranego karą porządkową Syndyka. Z akt organu wynika bowiem, że wszystkie wezwania wskazywały jako wzywanego Syndyka. Do niego kierowane było także sformułowane na końcu wezwań pouczenia o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania. W rozpatrywanym przypadku niedostarczenie jednostce badającej oznaczonego automatu do gier można kwalifikować jako bezzasadną odmowę okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności dowodowej.

Zdaniem Sądu I instancji, wskazywana przez Syndyka okoliczność, że drugie wezwanie z dnia [...] stycznia 2014 r. doręczono tylko ustanowionemu przez Syndyka pełnomocnikowi, a nie jak za pierwszym razem również Syndykowi, nie spowodowało bezskuteczności tego drugiego wezwania. Zgodnie bowiem z art. 145 § 2 O.p. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Tym samym prawidłowo organ doręczył wezwanie tylko pełnomocnikowi. W sytuacji gdy w postępowaniu uczestniczy pełnomocnik, obowiązek doręczania mu pism ma charakter obligatoryjny. Obowiązek doręczania pism stronie istnieje wówczas, gdy w postępowaniu nie uczestniczy jej przedstawiciel bądź pełnomocnik. Obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi dotyczy również przypadków, gdy pismo wzywa do udziału strony w czynności, której charakter wymaga jej osobistego działania. Ponadto w ocenie Sądu rozpoznającego skargę organy orzekające logicznie uzasadniły wymiar orzeczonej kary porządkowej, wskazując, że pomimo uprzedniego nałożenia kary, skarżący nie wykonał obowiązku, co uniemożliwiło przeprowadzenie kluczowego dowodu w sprawie. Wymierzona kara porządkowa mieści się też w granicach ustawowych, tym samym zgodna jest z prawem.

Syndyk masy upadłości S. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z [...] czerwca 2014 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ti.:

- art. 23b ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h.), przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że adresatem żądania poddaniu automatu badaniu sprawdzającemu jest również podmiot, który może go potencjalnie eksploatować, pomimo że przepis ten odnosi się wyłączenie do podmiotów, które faktycznie eksploatują automaty i w konsekwencji nieprawidłowe stwierdzenie, że skarżący był zobowiązany do przekazania automatu, który znajdował się w magazynie i który nie był w ogóle używany w czasie, kiedy toczyło się postępowanie w przedmiocie cofnięcia jego rejestracji:

- art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: op), przez:

a) błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż nieprzekazanie automatu jednostce badającej na żądanie organu mieści się w katalogu czynności wymienionych w tym przepisie, podczas gdy przekazanie automatu jednostce badającej nie jest tożsame ani ze złożeniem wyjaśnień czy zeznań, ani wydaniem opinii, okazaniem przedmiotu oględzin jak również z udziałem w innej czynności;

b) błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż skarżący mógł na jego podstawie zostać ukarany po raz drugi karą porządkową za to samo zachowanie, tj. nieprzekazanie jednostce badającej automatu H. S. nr fabryczny: [...] skutkujące nałożeniem na skarżącego kolejnej kary i tym samym łączne obciążenie go kwotą aż 3.800 zł przy ustawowym limicie wynoszącym 2.800 zł;

c) niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący bezzasadnie odmówił przekazania automatu jednostce badającej podczas gdy nie był do tego zobowiązany, nadto wyjaśnił przyczyny nieuczynienia zadość żądaniu a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki do nałożenia kary porządkowej.

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy ti.:

- art. 262 § 1 pkt 2 w zw. z art. 155 § 1 op przez nałożenie na skarżącego kary porządkowej, pomimo że wezwanie do przekazania automatu zostało doręczone wyłączenie jego pełnomocnikowi, co skutkowało bezpodstawnym jego ukaraniem;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 op przez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że skarżący został po raz drugi wezwany do przekazania automatu i w konsekwencji bezpodstawne nałożenie na niego kolejnej kary porządkowej;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 op oraz art. 262 § 1 pkt 2 op poprzez nieuchylenie postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, pomimo braku należytego wyjaśnienia przez organ przyczyn ustalenia wysokości nałożonej kary porządkowej na kwotę 2.800 zł, co skutkowało utrzymaniem jej na tym poziomie;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia przyczyn uznania wymiaru kary za prawidłowy w sposób pozwalający na weryfikację stanowiska Sądu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator przedstawił argumentację wniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w O. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna syndyka Spółki oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności odnosi się do podniesionych w niej zarzutów naruszenia prawa procesowego. Konieczność rozpoznania zarzutów kasacyjnych w takiej kolejności wynika z tego, że ocena sposobu stosowania prawa materialnego jest możliwa tylko wtedy, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie ustalone, że w zakresie stanu faktycznego sprawy nie doszło do poczynienia ustaleń z naruszeniem prawa albo że ustalenia faktyczne sprawy nie zostały skutecznie zakwestionowane w postępowaniu kasacyjnym.

Skarga kasacyjna syndyka Spółki nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia skarżonego wyroku.

W ocenie NSA nietrafne są jej zarzuty wskazujące na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów procesowych.

W ramach zarzutów odnoszących się do tych naruszeń Spółka wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 262 § 1 pkt 2 o.p. w związku z art. 155 § 1 o.p. poprzez doręczenie wezwania do przekazania badania automatu pełnomocnikowi strony wnoszącej skargę kasacyjną co skutkowało niepowiadomieniem samej strony i tym samym nie mogło stanowić podstawy do ukarania karą porządkową. W ocenie NSA trafnie podnosi Sąd I instancji, że z treści art. 262 § 1 pkt 2 o.p. wynika, iż warunkiem ukarania karą porządkową jest prawidłowe wezwanie jednego z podmiotów wskazanych w tym przepisie prawa. Skoro więc strona ustanowiła pełnomocnika, to obowiązkiem organów było wezwanie pełnomocnika strony, które wywołuje skutki wobec samej strony reprezentowanej w ramach umocowania przez pełnomocnika. Brak więc jest podstaw do twierdzenia, że skuteczne wezwanie pełnomocnika strony nie może wywołać skutku w postaci zastosowania regulacji określonej w tym przepisie prawa w stosunku do samej strony postępowania.

Również nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej, pozostający w związku z pierwszym z przedstawionych zarzutów, a wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 o.p., poprzez błędne ustalenie, że strona skarżąca została po raz drugi skutecznie wezwana do przekazania automatu do badania i w konsekwencji błędne nałożenie kolejnej kary porządkowej.

W związku z powyższym podkreślić należy, że z przyczyn wyżej podanych NSA uznaje za trafne stanowisko Sądu I instancji w kwestii prawidłowego powtórnego wezwania strony wnoszącej skargę kasacyjną do przedstawienia automatu do badania, a tym samym zasadne jest stanowisko wskazujące na prawidłowość powtórnego nałożenia kary porządkowej na podmiot, który mimo prawidłowego wezwania nie zastosował się do nałożonego na niego obowiązku. Z akt sprawy wynika, że strona była dwukrotnie wzywana do przedstawienia automatu do badania, przy czym po pierwszym wezwaniu nałożona została kara porządkowa, która została utrzymana w mocy i dopiero po tym rozstrzygnięciu strona została powtórnie wezwana i ponownie została nałożona kara porządkowa. W tym miejscu przypomnieć należy, że kara porządkowa, o której mowa w art. 262 § 1 pkt 2 o.p .jest związana z wezwaniem do okazania przedmiotu oględzin lub wezwaniem do udziału w innej czynności. Z tych względów nie można sumować nałożonych kar porządkowych wykazując w ten sposób wymierzenie kary porządkowej wykraczającej poza ustawowe granice przyjęte dla tych kar.

W ocenie NSA nie jest także zasadny zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 o.p. oraz w związku z art. 262 § 1 pkt 2 o.p. poprzez brak należytego wyjaśnienia przyczyn nałożenia kary porządkowej w wysokości 2800 złotych. W ocenie kasatora konsekwencją tej wady wyroku było mylne przyjęcie przez Sąd I instancji, że w postępowaniu o nałożenie kary doszło do należytego wyjaśnienia przyczyn uzasadniających nałożenie kary w tej wysokości, a to prowadziło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie skarżonego wyroku nie wyjaśniając przyczyn nałożenia kary nie spełnia prawem określonych wymogów.

Odnosząc się do tak postawionych zarzutów procesowych, Sąd II instancji stwierdza, że są one nietrafne.

Podkreślić należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa formalne wymogi poprawności uzasadnienia wyroku, oznacza to, że przepis ten odnosi się do niezbędnych elementów uzasadnienia, które muszą znaleźć się w każdym uzasadnieniu wyroku. Dopiero braki w tym zakresie mogłyby dawać podstawę do twierdzenia, że uzasadnienie narusza treść art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazanego przepisu nie można odnosić do merytorycznej strony uzasadnienia, a więc twierdzeń i ocen wypowiadanych w nim przez Sąd I instancji. W sytuacji, gdy strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje prawną trafność takich ocen, to powinna w zarzucie kasacyjnym podnosić naruszenie właściwych przepisów stosowanych przez Sąd I instancji i wykazywać jaki charakter miało to naruszenie oraz jaki był jego wpływ na wynik sprawy. Merytorycznej niezasadności uzasadnienia nie można zwalczać poprzez zarzut, który odnosi się do jego strony formalnej, a tak należy rozumieć treść art. 141 § 4 p.p.s.a. Z tego więc powodu Sąd II instancji nie podziela stanowiska syndyka, że wyrok Sądu I instancji narusza przepisy art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. i art. 187 § 1 oraz art. 262 § 1 pkt 2 o.p., bowiem jego uzasadnienie nie wyjaśnia przyczyn wysokości nałożonej kary. Analiza treści uzasadnienia prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji nie tylko poddał ocenie formalne warunki wymierzenia kary z art. 262 o.p., ale dokładnie wyjaśnił, że zachowanie syndyka, więc niedostarczenie automatu do badania, należy kwalifikować na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 o.p. jako bezzasadną odmowę okazania przedmiotu oględzin lub udział w innej czynności dowodowej. Sąd II instancji stwierdza, że ten pogląd jest trafny, chociaż Sąd I instancji kompleksowo ujął zachowanie syndyka jako odmowę okazania przedmiotu oględzin lub udział w czynności dowodowej. Bez wątpienia nieudostępnienie automatu do badań wyznaczonej jednostce badawczej jest odmową udziału w innej czynności dowodowej, szczególnej w tym znaczeniu, że odrębnie określonej przez u.g.h. jako regulację szczególną. Zatem bez znaczenia dla wyniku sprawy jest to, czy taka odmowa spełnia równocześnie warunki dla okazania przedmiotu oględzin. Z tych właśnie powodów Sąd II instancji przyjął, że wyrok objęty skargą kasacyjną nie narusza prawa procesowego w zakresie wskazanym w zarzutach kasacyjnych i z tego powodu uznał te zarzuty za niezasadne, zwłaszcza że wysokość orzeczonej kary mieści się w granicach określonych przez przepisy prawa, a przyczyny uzasadniające jej nałożenie zostały przedstawione przez Sąd I instancji. W szczególności zauważyć należy, że zasadnie Sąd I instancji podkreślił, iż kara porządkowa służy zdyscyplinowaniu uczestników postępowania i wymuszeniu zastosowania się do poleceń i wezwań organów administracji publicznej. Powyższe stwierdzenie ma istotne znaczenie, na co zwraca uwagę także Sąd I instancji, w kontekście nie zastosowania się przez stronę do wcześniejszego wezwania i uchylanie się od zastosowania do doręczonego wezwania.

Zdaniem NSA nietrafne są również zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie przepisów prawa materialnego. Przede wszystkim wskazać należy, że są one formalnie niepełne, bo nie odnoszą się do przepisów naruszonych przez Sąd I instancji, a tylko przepisów stosowanych przez organy. Sąd II instancji zauważa i podkreśla, że WSA w O. nie mógł naruszyć przepisów, których nie stosował. Konsekwencją takiej wady skargi kasacyjnej jest to, że Sąd II instancji może dokonać kontroli skarżonego wyroku, ale tylko w takim zakresie, jaki można ustalić na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, bo przecież NSA nie może kontrolować skarżonego wyroku poza granicami, które wyznacza strona.

Wychodząc z takiego punktu NSA stwierdza, że Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 23b ust. 1 u.g.h., zatem nie można przyjąć, że adresatem wyrażonej w tym przepisie normy jest tylko ten podmiot, który faktycznie eksploatuje automat, więc przedsiębiorca urządzający gry na automatach, a nie syndyk, jako podmiot, który co najwyżej może być traktowany jako ten kto potencjalnie eksploatuje automaty. Zdaniem NSA syndyk na podstawie art. 144 § 1 p.u.n. staje się podmiotem właściwym co do wszystkich spraw, które dotyczą masy upadłości, gdyż to on faktycznie zarządza taką masą, a więc także automatami podmiotu upadłego, a postępowania dotyczące składników masy mogą być wszczęte i prowadzone tylko z jego udziałem. Zatem treść art. 23b ust. 1 u.g.h. należy w rozpoznawanej sprawie wykładać w odniesieniu do faktu, że przedsiębiorca prowadzący gry został postawiony w stan upadłości likwidacyjnej i dokonywać jej na gruncie właściwych przepisów p.u.n. Odniesienie się do tych regulacji nie pozostawia wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie podmiotem wskazanym w art. 23b ust. 1 u.g.h. podmiotem eksploatującym automat jest syndyk, zatem on ponosi konsekwencje związane z udostępnianiem automatów do badań.

W ocenie NSA nietrafny jest również zarzut kasacyjny podnoszący wadliwą wykładnię art. 262 § 1 pkt 2 o.p. Jak to już wcześniej zostało przedstawione, nieprzekazanie automatu do badań mieści się w katalogu czynności wymienionych w tym przepisie, bo jest niewątpliwie bezzasadnym niewzięciem udziału w innej czynności procesowej. Dla trafności przyjętego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia czy takie działanie wyczerpuje cechy innych, wymienionych w tym przepisie przypadków uzasadniających nałożenie kary. W ocenie NSA skarżony wyrok prawidłowo przyjął, że treść art. 262 § 1 pkt 2 o.p. musi być wykładana w taki sposób, który obejmuje także działania przewidziane w przepisach szczególnych, które odsyłają do stosowania o.p., a takimi niewątpliwie jest art. 23b ust. 1 u.g.h.

Z tych wszystkich powodów oraz ze względu na treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.