Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 324/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy reaktywacji w prawach studenta oddala skargę w całości .


UZASADNIENIE

Postępowanie w sprawie wszczęte zostało wnioskiem z dnia [...] stycznia 2020 roku , adresowanym do Prodziekana ds. studenckich i ogólnych Wydziału [...] Uniwersytetu [...] , którym A.S. ( dalej: strona , skarżący ) wystąpił o reaktywację w prawa studenta na kierunku [...], niestacjonarne, zaoczne 2,5 letnie, w roku akademickim 2019/20 w celu złożenia pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 108 us.t 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. Poz. 1668, ze zm.) oraz § 22 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów (Dz.U. poz. 1596 i z 2017 r. poz.1515) oraz § 50 ust. 2 uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z [...] maja 2019 r. w sprawie Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256) , działający z upoważnienia Rektora , Prodziekan ds. studenckich i ogólnych Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie wyrazi zgody na reaktywację przez stronę studiów na kierunku [...], niestacjonarne, zaoczne 2,5 letnie w roku akademickim 2019/20.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przytoczył brzmienie art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce , wedle którego studenci, którzy do końca planowanego terminu zakończenia studiów nie złożyli pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego powinni być skreśleni. Organ podkreślił, że osoby skreślone z listy studentów mogą wnosić o wznowienie studiów prowadzonych przez uczelnię, za zasadach określonych w regulaminie studiów. Nie jest jednak dopuszczalne wznowienie studiów na kierunku, który nie jest już przez uczelnię prowadzony, zwłaszcza jeśli utraciła ona z mocy przepisów uprawnienie do jego prowadzenia. W tym zakresie organ pierwszej instancji powołał się na przepis § 22 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadząca studia drugiego stopnia na kierunku [...] może je prowadzić do zakończenia cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r.

Według organu , termin ten upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/17. W związku z powyższym brak podstaw do wznowienia studiów na kierunku [...], niestacjonarne, zaoczne 2,5 letnie ponieważ Uniwersytet [...] utracił z mocy przepisów uprawnienia do jego prowadzenia. Prolongata do złożenia pracy dyplomowej o kolejne miesiące, mimo zaliczonego seminarium, nie znajduje prawnego i merytorycznego uzasadnienia.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy , domagając się ponownego rozpoznania jej wniosku z dnia [...] stycznia 2020r. i przywrócenia na listę studentów na kierunku [...] 2,5 letnie zaoczne oraz rozpoznanie i uwzględnienie odwołania z dnia [...] kwietnia 2019r. z egzaminu , który odbył się [...] kwietnia 2019r. w części [...]. W uzasadnieniu wniosku strona wywodziła, że w dniu [...] maja 2018r. otrzymała pismo z Uniwersytetu [...] informujące o tym ,że na podstawie § 17 ust.1 i § 22 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów , uczelnie wyższe utraciły podstawy prawne do kontynuowania kształcenia na kierunku [...] ,studia drugiego stopnia. W związku z powyższym Senat uczelni podjął uchwałę z dnia [...] września nr [...] w sprawie zniesienia kierunku [...] na poziomie studiów drugiego stopnia z dniem [...] września 2020r. Jednocześnie poinformowano stronę, że zostaną zorganizowane jeszcze tylko dwa egzaminy dyplomowe na tym kierunku , jeden w semestrze zimowym roku akademickiego 2018/2019 oraz drugi w semestrze zimowym w roku akademickiego 2019/2020. Strona przystąpiła do egzaminu dyplomowego w kwietniu 2019r. , od wyniku którego w dniu [...] kwietnia 2019r. złożyła odwołanie, które do chwili obecnej nie zostało rozpatrzone. W oczekiwaniu na jego rozpatrzenie strona złożyła przedmiotowy wniosek z [...] stycznia 2020r. Końcowo strona podniosła ,że została wprowadzona w błąd i narażono ją na wymierne straty finansowe , zmuszając ją niejako do podjęcia nauki na jednolitych studiach magisterskich zaocznych z pełną odpłatnością za każdy semestr , pomimo zaliczenia zakresu materiału niezbędnego do złożenia pracy magisterskiej .

Decyzją z dnia [...] maja 2020r. nr [...] , wydaną na podstawie przepisów art. 138 §1 pkt.l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018r. poz.1668 ze zm.), § 22 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016r. w sprawie prowadzenia studiów (Dz.U. poz.1596 i z 2017r. poz.1515), § 50 ust. 2 Uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] w sprawie Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] z dnia [...] maja 2019r., działający z upoważnienia Rektora Uniwersytetu [...] , Prorektor ds. Nauczania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji .

W motywach decyzji ostatecznej organ przywołał treść art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz przytoczył brzmienie przepisu § 22 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów podstawowa , zgodnie z którym jednostka organizacyjna uczelni prowadząca studia drugiego stopnia na kierunku [...] może je prowadzić do zakończenia cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r.

Zdaniem organu , termin, o którym jest mowa w rozporządzeniu , upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/2017. Na podstawie danych zawartych w teczce studenckiej strony organ poczynił następujące ustalenia:

- strona zdała wszystkie egzaminy przewidziane planem studiów w semestrze letnim w roku akademickim 2015/2016 za wyjątkiem egzaminu magisterskiego z powodu nieprzystąpienia do wyżej wymienionego egzaminu,

- w dniu [...] września 2016 r. nastąpiło skreślenie z list studentów,

- w semestrze letnim 2016/2017 strona wznowiła studia , ale i tym razem nie podjęła próby przystąpienia do egzaminu dyplomowego,

- w dniu [...] września 2017 r. nastąpiło skreślenie z listy studentów ,

- w dniu [...] stycznia 2018 r. miało miejsce kolejne wznowienie studiów , podczas którego strona podjęła dwie nieudane próby zdania egzaminu magisterskiego,

- w dniu [...] maja 2018 r. nastąpiło skreślenie z list studentów,

- kolejne ostatnie wznowienie studiów miało miejsce [...] marca 2019 r. w wyniku, którego strona przystąpiła ponownie dwukrotnie do egzaminu dyplomowego z negatywnym skutkiem.,

- ostatecznie strona została skreślona z listy studentów w dniu [...] maja 2019 r.

Jak stwierdził dalej organ , po tym terminie, z uwagi na utracenie przez Wydział [...] z mocy przepisów prawa uprawnień do prowadzenia kierunku 2,5 letniego [...], zaocznego nie ma możliwości wznowienia w/w kierunek studiów , a wręcz jest niedopuszczalne wznowienie studiów na kierunku, który nie jest prowadzony przez uczelnię. Prolongata do złożenia pracy dyplomowej o kolejne miesiące, pomimo zaliczonego seminarium, nie znajduje prawnego i merytorycznego uzasadnienia.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżący wniósł o :

1/ uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2020r. ,

2/ ponowne rozpoznanie jego wniosku z dnia [...] stycznia 2020r. i przywrócenie na listę studentów na kierunku [...] 2,5 letnie zaoczne,

3/ rozpoznanie i uwzględnienie odwołania z dnia [...] kwietnia 2019r. z egzaminu , który odbył się [...] kwietnia 2019r. w części [...],

4/ zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł ,że zaskarżona decyzja jest niezgodna z poprzednimi decyzjami , uchwałą Senatu nr [...] z dnia [...] września 2017 r. oraz uzyskanymi informacjami z uczelni. W warstwie argumentacyjnej skarżący powołał się na fakty wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Rektor Uniwersytetu [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości , podnosząc ,że w uzasadnieniu decyzji wyczerpująco wyłożono okoliczności faktyczne i prawne będące podstawą rozstrzygnięcia. W tym zakresie organ stwierdził ,że dokumentacja przebiegu studiów skarżącego jednoznacznie pokazuje, że mimo zdania wszystkich egzaminów przewidzianych planem studiów w semestrze letnim w roku akademickim 2015/2016, skarżący nie przystąpił do egzaminu magisterskiego, w rezultacie czego został skreślony [...] września 2016r. Po raz kolejny skarżący nie przystąpił do egzaminu magisterskiego już po wznowieniu studiów w semestrze letnim 2016/2017, co również stanowiło przyczynę skreślenia z listy studentów w dniu [...] września 2017r. Podobnie rzecz się miała po wznowieniu studiów [...] stycznia 2018r. , kiedy to skarżący miał dwie nieudane próby zdania egzaminu magisterskiego. Tym razem skreślenie nastąpiło w dacie [...] maja 2018r. Ostatnie już wznowienie studiów miało miejsce w dacie [...] marca 2019r. w wyniku, którego skarżący podjął dwie próby egzaminu dyplomowego. Skarżący ostatecznie został skreślony z listy studentów [...] maja 2019 r. Opisany przebieg studiów skarżącego wskazuje , że Uniwersytet [...] stwarzał szereg możliwości, celem umożliwienia skarżącemu zakończenia studiów. Organ powołując się na uchwałę Senatu Uniwersytetu [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017r. w sprawie zniesienia kierunku [...] na poziomie studiów drugiego stopnia z dniem [...] września 2020r. podniósł ,że uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015r., co oznacza, że termin ten upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/2017r. Skarżący ostatecznie został skreślony z listy studentów [...] maja 2019r. Po tym terminie , nie było obiektywnych podstaw dla wznowienia studiów, z uwagi na utratę uprawnień do prowadzenia kierunku 2,5 letniego [...] zaocznego przez Wydział [...].

Z kolei odnosząc się żądania skargi dotyczącego rozpoznania odwołania z dnia [...] 04.2019r. organ podniósł , że wniosek ten w istocie miałby dotyczyć sądowej weryfikacji procesu oceniania. , natomiast żądanie w tym zakresie nie mieści się w pojęciu sprawy podlegającej kognicji sądów administracyjnych.

Skarżący pismem procesowym z dnia 8 września 2020r. odnosząc się do odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe żądania skargi , również w zakresie zobowiązania uczelni do rozpoznania jego odwołania od wyników z egzaminu z dnia [...] kwietnia 2020 r. oraz podania uzasadnienia oceny z części [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W związku ze sformułowanym w skardze i podtrzymanym pismem procesowym skarżącego z dnia 8 września 2020r. wnioskiem w zakresie zobowiązania uczelni do rozpoznania jego odwołania od wyników z egzaminu z dnia [...] kwietnia 2020 r. na wstępie przypomnieć jedynie należy, że kontrola sądowo-administracyjna aktów indywidualnych wydanych przez organy ma wyłącznie charakter kontroli legalnościowej rozumianej jako badanie zgodności z obowiązującym prawem. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd , następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej : p.p.s.a. ) . Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany sformułowanymi w skardze zarzutami i wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawną .

Przedmiotem osądu w kontrolowanej sprawie jest decyzja Prorektora ds. Nauczania Uniwersytetu [...] działającego z upoważnienia Rektora Uniwersytetu [...] utrzymująca w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. Dziekana Wydziału [...] odmawiającą reaktywacji w prawach studenta na studia zaoczne 2,5 letnie na kierunku [...] w roku akademickim 2019/2020. Dokonywana przez sąd administracyjny kontrola dotyczy wyłącznie powyższego aktu stosowania prawa i jedynie do powyższego rozstrzygnięcia ograniczą się rozważania Sądu i ocena jego zgodności z prawem , z pominięciem oceny całokształtu wcześniejszych działań uczelni wobec skarżącego jako jej studenta .

W badanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami fakt ,że skarżący w dniu [...] maja 2019 r. został skreślony z listy studentów , z powołaniem się na podstawę prawną wynikającą z art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stanowiącą , że studenta skreśla się z listy studentów w przypadku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego;

Ocena zasadności wywiedzionej skargi musi zostać poprzedzona analizą przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną wydanej decyzji. W pierwszej kolejności należy przytoczyć treść § 22 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów , wedle którego podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadząca studia drugiego stopnia na kierunku [...] może je prowadzić do zakończenia cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Stosownie do ust.2 pkt 2 § 22 uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku [...] wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Trafnie zatem skonstatował organ , że termin, o którym mowa w cytowanym przepisie § 22 omawianego rozporządzenia , upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/2017.

Wbrew zarzutom skargi , konstatacji tej nie zmienia fakt wydania przez Senat Uniwersytetu [...] uchwały nr [...] z dnia [...] września 2017r. w sprawie zniesienia kierunku [...] na poziomie studiów drugiego stopnia , której § 2 stanowił, że z dniem 30 września 2020r. traci moc uchwała Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie utworzenia niestacjonarnych ( zaocznych) studiów drugiego stopnia na kierunku [...]. Przepis § 1 uchylanej uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] przewidywał ,że tworzy na Wydziale [...] 2,5-letnie niestacjonarne (zaoczne) studia drugiego stopnia na kierunku [...].

Uchwała Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia 27 września 2017r. w sprawie zniesienia kierunku [...] na poziomie studiów drugiego stopnia weszła w życie z dniem jej podjęcia , czyli z dniem 27 września 2017r. , o czym stanowi § 3 tej uchwały. Fakt funkcjonowania w obrocie prawnym do 30 września 2020r. uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie utworzenia niestacjonarnych ( zaocznych) studiów drugiego stopnia na kierunku [...] nie oznacza ,że do tego terminu można było organizować rekrutację na studia , o których w niej mowa czy też reaktywować je celem złożenia pracy dyplomowej . Rok akademicki trwa od dnia 1 października do dnia 30 września i dzieli się na 2 semestry ( art.66 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ) .

Złożenie przez skarżącego przedmiotowego wniosku nastąpiło w trakcie semestru zimowego 2019/2020 , a więc w terminie , w którym uczelnia z mocy § 22 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów , nie posiadała już uprawnienia do prowadzenia przez Wydział [...] kierunku [...] na poziomie studiów drugiego stopnia i tym samym już ich faktycznie nie prowadziła. Stwierdzenie powyższego oznacza ,że nie istniała podstawa zarówno faktyczna , jak i normatywna do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.

Stosownie do § 50 ust.2 uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] maja 2019r. w sprawie regulaminu studiów na Uniwersytecie [...] decyzje dotyczące skreślenia z list studentów oraz odmawiające zwolnienia z opłat , reaktywacji na studiach , wznowienia studiów albo przeniesienia z innej uczelni , podejmowane są na podstawie upoważnienia Rektora w trybie przepisów kodeksu postepowania administracyjnego. Z § 42 ust. 7 w zw. z § 41 ust.1 pkt 2 wskazanego wyżej regulaminu wynika, że osoba , która została skreślona z listy studentów z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego , w terminie 2 lat od daty skreślenia z listy studentów może wystąpić o ponowienie studiów w celu ukończenia studiów, a zwłaszcza złożenia pracy i / lub egzaminu dyplomowego w tym terminie.

Zdaniem Sądu, wskazana regulacja nie może mieć zastosowania w realiach analizowanej sprawy , albowiem nie można reaktywować w prawach studenta na kierunku studiów ,którego uczelnia już nie prowadzi, a zwłaszcza w przypadku , gdy z mocy przepisów prawa utraciła uprawnienia do jego prowadzenia. A z taką sytuacją mamy do czynienia w badanej sprawie. Stwierdzenie powyższego oznacza , że zaskarżona decyzja nie uchybia obowiązującym przepisom , zaś skarga przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151p.p.s.a.