Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1368/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu 0w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Sylwia Zapalska(spr) as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. M.-M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] o nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej M. M. – M. kwotę 880,80 (osiemset osiemdziesiąt złotych 80/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie wymienionych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy określił M.M. kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok w wysokości innej niż wykazana w zeznaniu z dnia [...] lutego 2001 r., a mianowicie zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł, zaległość podatkową w kwocie [...]zł i odsetki.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że podatniczka bezpodstawnie odliczyła wydatki poniesione w 2000 roku na budowę budynku letniskowego, ponieważ wydatki te nie zostały wymienione w art. 27a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 14, poz. 176 z 2000 r.)

Od powyższej decyzji M.M. wniosła odwołanie, w którym domagała się uchylenia decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że przepis art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wymienia domów letniskowych i wobec tego nie można wyciągnąć wniosku, że taki dom nie jest budynkiem mieszkalnym. Budowany przez nią dom spełnia wszelkie wymogi pod względem rozwiązań konstrukcyjno-architektoniczno-instalacyjnych oraz warunków technicznych dla domów mieszkalnych.

Wniesione odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, oraz podzieliła pogląd prawny w niej zawarty, że podatniczka bezpodstawnie w zeznaniu rocznym za 2000 rok wykazała wydatki na budowę budynku mieszkalnego, który faktycznie jest budynkiem letniskowym. Z gramatycznej wykładni art. 27a ust. 1 pkt. 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. nie podlegają odliczeniu wydatki związane z budową budynku letniskowego.

Powyższą decyzję zaskarżyła M.M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu skargą opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego art. 27a ust. 1 pkt 1 lit."b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 32 ust. 1 i 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów postępowania art. 120, 122 i 210 § 1 Ordynacji podatkowej, oraz domagała się uchylenia obu decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 grudnia 2002 r. oddalił skargę i w uzasadnieniu wyroku wyraził pogląd, że z dowodów znajdujących się w aktach sprawy - decyzji Starosty o nr [...] z dnia [...] 2000 r., decyzji Burmistrza Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] 1999 r. i ze zgłoszenia o rozpoczęciu budowy z dnia [...] 2000 r. wynika, że skarżąca rozpoczęła budowę budynku letniskowego z garażem i zbiornikiem bezodpływowym.

W tej sytuacji organy podatkowe zasadnie uznały, że skarżąca bezpodstawnie odliczyła wydatki poniesione z tytułu budowy tego domu, ponieważ nie przysługuje jej ulga budowlana określona w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit."b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w rewizji nadzwyczajnej od powyższego wyroku zarzucił rażące naruszenie prawa – art. 27a ust. 1 pkt 1 lit."b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i domagał się uchylenia wyroku z 3 grudnia 2002 r. sygn. akt I SA/Po 3399/01 i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu O/Z w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2004 r. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie, a to z uwagi na art. 102 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy nierozpoznane do dnia 1 stycznia 2004 r. przez Sąd Najwyższy ulegają umorzeniu.

W skardze kasacyjnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu z 3 grudnia 2002 r. M.M.-M. domagała się jej uwzględnienia oraz uchylenia wyroku z całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię przepisów wyszczególnionych w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu z [...] września 2001 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 219/04 uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

W uzasadnieniu wyroku wyraził pogląd, że stosownie do treści przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit."b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 ze zm.) podatek dochodowy od osób, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy zmniejsza się, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na budowę budyku mieszkalnego.

Stanowiąc o wydatkach przeznaczonych na budowę budynku mieszkalnego, ustawodawca podatkowy nie zdefiniował jednak, co rozumie przez budowę budyku mieszkalnego. W tej zaś sytuacji podzielić trzeba pogląd prezentowany już w orzecznictwie sądowym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1999 r. sygn. akt SA/Sz 1884/98), iż treść tego pojęcia ustalić należy na podstawie przepisów Prawa budowlanego oraz klasyfikacji Obiektów Budowlanych, a w rezultacie przyjąć, że budynkiem mieszkalnym jest obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty domu, przeznaczeniem, którego jest zaspokojenie ludzkich potrzeb mieszkaniowych.

O tym, że o zaliczeniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych przekonuje też uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2002 r., sygn.akt FPK 2/02, w której stwierdzono, że nawet budynek letniskowy będzie się mieścił w pojęciu "budynku mieszkalnego" wówczas, gdy będzie używany faktycznie służąc zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nierekreacyjnych).

NSA poza tym podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Poznaniu w wyroku z 3 grudnia 2002 r. nie wyjaśnił istotnej okoliczności faktycznej sprawy, a mianowicie tego, czy realizowana przez podatniczkę inwestycja miała na celu zaspokojenie jej potrzeb mieszkaniowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona skarga jest zasada. Konsekwencją uchylenia zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest powrót do takiej sytuacji, która istniała przed wydaniem orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Poznaniu tj. wyroku z 3 grudnia 2002 r., sygn. akt I SA/Po 3399/01.

Sąd, któremu została sprawa przekazana, związany jest wykładnią prawa i stanowiskiem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartym w orzeczeniu.

Wskazać też należy na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 r., sygn.akt FPK 17/01, w której wyrażono pogląd, że tylko wówczas budynek letniskowy będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego, gdy będzie użytkowany przez podatnika do celów służących zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych.

Należy również wskazać na orzecznictwo NSA, który w wyrokach między innymi w wyroku z 19 maja 1999 r. SA/Sz 1884/98 podkreślał, że dom letniskowy, który ma charakter mieszkalny i pełni rolę stałego który należy do kategorii budynków mieszkalnych, o których mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skoro zatem o mieszkaniowym charakterze budynku decyduje jego przeznaczenie na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych ludzi, a nie to, w jakim otoczeniu budynek taki został usytuowany i jakie posiadał pozwolenie na budowę należało się przychylić do zarzutów zawartych w skardze, że postępowanie dowodowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej) oraz że organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji).

Stanowisko organów podatkowych zawarte w obu decyzjach organu I i II instancji, że zebrane dowody a w szczególności pozwolenia na budowę budynku letniskowego przesądza o możliwości do odliczenia od podatku wydatków poniesionych na budowę budynku jest niezgodne z art. 27a ust. 1 pkt 1 lit."b" ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozważyć kwestię faktycznego zamieszkania skarżącej i jej bliskich, gdzie zaspokajają swoje potrzeby mieszkaniowe, również przy uwzględnieniu wykonywanej pracy zawodowej.

Wydając ponowną decyzję organ I i II instancji będzie musiał uwzględnić powyższe uwagi, gdyż bez ich uwzględnienia każdej przyszłej decyzji, tak jak zaskarżonej będzie można przypisać naruszenie cytowanych przepisów.

Uznając, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O wykonalności orzeczono zgodnie z art. 152 natomiast o kosztach na podstawie art. 200 cytowanej powyżej ustawy, które obejmują wpis od skargi w wysokości 280,80 zł i koszty adwokackie w wysokości 600 zł., których wysokość Sąd określił mając na uwadze fakt, że zastępstwo adwokata ograniczało się tylko do udziału na rozprawie.

Skargę do Sądu sporządziła skarżąca M. M., która jest radcą prawnym i w dniu [...] grudnia 2004 r. udzieliła pełnomocnictwa do zastępowania jej przed sądem swojemu mężowi – radcy prawnemu G. M. W ocenie Sądu art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. cytowanej powyżej nie wprowadza zakazu miarkowania kosztów zastępstwa adwokackiego, ponieważ wyraźnie stanowi, że wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego "nie może być wyższe niż stawki określone w odrębnych przepisach", a więc można z tego stwierdzenia ustawodawcy wnioskować, ponieważ brak wyraźnego zapisu, że wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego może być niższe w zależności od nakładu pracy.

/-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska LFLF