Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1032/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1,  art. 88 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun – Kulik WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Infrastruktury na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddania nieruchomości w trwały zarząd 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] orzekającą o oddaniu w trwały zarząd, na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej, nieruchomości położonej w W., w rejonie ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...]o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na działalność leczniczą i ustalającą opłaty roczne z tytułu trwałego zarządu. Wojewoda [...] wskazał, że nieruchomość niniejsza stanowi własność Skarbu Państwa i wchodzi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa.

Akt notarialny z dnia [...] marca 1998 r., Rep. A Nr [...] zawarto umowę ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz [...] Akademii Technicznej w W. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. wydaną na podstawie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie Wyższym – Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez [...] Akademię Techniczną w W., nieodpłatnie prawo własności w/w gruntu pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni.

Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2008 r., Rep. A Nr [...][...] Akademia Techniczna w W. zrzekła się na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości zabudowanej budynkiem przychodni.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. złożył [...] Zarząd Infrastruktury. W skardze zarzucił organowi naruszenie art. 88 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2010 r. powyższej skargi, wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał na naruszenie przepisów o właściwości uznając, iż Prezydent W. nie jest organem właściwym do ustanawiania trwałego zarządu na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej, uznając iż stanowi to podstawę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trakcie postępowania na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd wskazał na przepis art. 60a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wskazują, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 23, zgodnie z którą starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej jest organem właściwym do gospodarowania zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. Zdaniem Sądu przedmiotowa w niniejszej sprawie nieruchomość spełnia kryteria wymienione w art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z czym decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu winna być wydana przez Ministra Skarbu Państwa.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył [...] Zarząd Infrastruktury zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 60a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uznając, że skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1271/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu NSA przyznał rację [...] Zarządowi Infrastruktury, że w sprawie niniejszej WSA dopuścił się naruszenia prawa materialnego tj. przepisu art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami poprzez błędne uznanie, że podmiotem uprawnionym do oddania nieruchomości położonej w W., w rejonie ulicy [...] jest Minister Skarbu Państwa, gdy tymczasem w sprawie niniejszej zastosowanie ma zasada z art. 23 ust. 1 i art. 45 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w świetle, której zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodaruje Starosta (bądź jak w przypadku sprawy niniejszej Prezydent wykonujący zadania starosty), który ustanawia trwały zarząd nad nieruchomością na rzecz jednostki organizacyjnej w drodze decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają obowiązujące przepisy prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Stosownie do treści art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli jednostka organizacyjna poniosła nakłady na wybudowanie budynków i innych urządzeń trwale związanych z gruntem, położonych na nieruchomości oddanej w trwały zarząd, ich wartości nie uwzględnia się w cenie nieruchomości będącej podstawą do ustalania opłat z tytułu trwałego zarządu. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku nabycia budynków i innych urządzeń w trybie, o którym mowa w art. 17.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 cytowanej ustawy, opłatę z tytułu trwałego zarządu oblicza się wg. stawki procentowej ustalonej w wysokości nie niższej od jej wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Przepis ten jednoznacznie przesądza, że przy określaniu ceny nieruchomości nie uwzględnia się wartości nakładów na budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem, które zostały dokonane przez jednostkę organizacyjną. Nakłady te są to w szczególności wybudowane budynki i inne urządzenia, dokonane odbudowy, rozbudowy, przebudowy lub modernizacje budynków bądź urządzeń.

Z dokumentów dołączonych do akt administracyjnych w sprawie niniejszej wynika, że budynek przychodni posadowiony na przedmiotowej nieruchomości został sfinansowany ze środków inwestycyjnych jednostki organizacyjnej resortu obrony narodowej – Szefostwa Służb Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...]. Potwierdza to decyzja Szefostwa Służb Zakwaterowania i Budownictwa [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...].04.1978r. o miejscu i warunkach realizacji inwestycji budowy przychodni lekarskiej, decyzja Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...].08.1979r. zatwierdzająca plan realizacyjny budowy Polikliniki Wojskowej Akademii Technicznej umowa z dnia [...].09.1983r. w sprawie wykonawstwa robót budowlano-montażowych Polikliniki X pomiędzy X a [...] Przedsiębiorstwem Budownictwa Ogólnego "A", oraz protokół z dnia [...].12.1993r. dotyczący komisyjnego odbioru i przyjęcia do użytkowania tego obiektu, którego inwestorem było Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...].

Nie ulega także wątpliwości, że w świetle wyciągu z Rozkazu nr [...] Dowódcy Garnizonu [...] z dnia [...].01.1998r. rozkazał on - na postawie Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...].09.1997r. w sprawie reorganizacji organów infrastruktury wojskowej w resorcie obrony narodowej Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] - rozformować do dnia [...].06.1998r. Szefostwo Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] w W. i przekazać do [...] Zarządu Infrastruktury. Jak wynika z wyciągu z wytycznych Sekretarza Stanu i Zastępcy Ministra Obrony Narodowej [...].11.1998r. w sprawie zasad przejęcia dotychczasowych zadań rozformowanych jednostek organizacyjnych Służby Zakwaterowania Budownictwa przez [...] i Rejonowe Zarządy Infrastruktury oraz ich funkcjonowania, [...] Zarząd Infrastruktury i Rejonowe Zarządy Infrastruktury przejęły – jako następcy prawni- zadania rozformowanych jednostek organizacyjnych Służby Zakwaterowania i Budownictwa w ten sposób, że [...] Zarząd Infrastruktury w W. przejął dotychczasowe zadania Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] w W.

Powyższe prowadzi do wniosku, że [...] Zarząd Infrastruktury został powołany w miejsce Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...]. Przejął jego zadania i obowiązki. W ujęciu organizacyjnym i funkcjonalnym obydwie te jednostki spełniają tą samą rolę i zadania korzystając z tej samej infrastruktury. Skarżący jest zatem legitymowany do skorzystania z uprawnienia wskazanego w treści art. 88 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami .

Obrót prawny jaki miał miejsce w odniesieniu do spornej nieruchomości pozostaje , zdaniem Sądu bez wpływu na dokonaną ocenę.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...].03.1997r. została zawarta umowa ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] , zabudowanej budynkiem przychodni , na rzecz [...] Akademii Technicznej w W. W oparciu o ustawę z dnia 27.07.2005r. – prawo o szkolnictwie wyższym – Wojewoda [...] stwierdził jej nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem 1.09.2005r. przez [...] Akademie Techniczną w W. Aktem notarialnym z dnia [...].12.2008r. [...] Akademia Techniczna w W. zrzekła się nabytego prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Okoliczności te wskazują, że sporna nieruchomość była przedmiotem obrotu prawnego w konsekwencji, którego została ostatecznie nabyta nieodpłatnie do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa w drodze zrzeczenia się praw przez państwową osobę prawną – [...] Akademie Techniczną w W.

Stanowisko organu, że w tej sytuacji dokonanie inwestycji w postaci nakładów budowlanych na tą nieruchomość przez poprzednika prawnego skarżącego nie może uzasadniać zastosowania w sprawie niniejszej art. 88 ust 1 cytowanej ustawy, jest w ocenie Sądu błędne.

Ratio legis wskazanego przepisu, zasadza się na koncepcji aby jednostka organizacyjna, która przyjmuje trwały zarząd określonej nieruchomości, a z własnych funduszy dokonała na niej inwestycji wymienionych w jego treści, nie była zobowiązana do ponoszenia z tego powodu wyższych opłat. Odmienna interpretacja nie znajduje potwierdzenia ani w literalnym brzmieniu cytowanego przepisu ani w jego racjonalnym rozumieniu. Brak tej regulacji powodowałby w praktyce , iż jednostka organizacyjna Skarbu Państwa, która wydatkowała własne fundusze na dokonanie naniesień na nieruchomości, musiałaby ponadto zapłacić wyższą opłatę za jej trwały zarząd.

Słusznie zauważa skarżący, że oznaczałoby to podwójne finansowanie – raz przy dokonywaniu inwestycji i drugi raz – przy uiszczaniu opłaty z tytułu trwałego zarządu.

Nie budzi wątpliwości fakt, że w sprawie niniejszej wzniesienie budynku przychodni nastąpiło z funduszy resortu obrony narodowej, jednostki będącej poprzednikiem prawnym skarżącego i stanowiło przysporzenie majątkowe na rzecz Skarbu Państwa. Nakłady te, (jak wynika z treści wymienionych wyżej aktów notarialnych potwierdzających obrót nieruchomością) nigdy nie zostały zwrócone.

Wbrew stanowisku organu, w ocenie Sądu, okoliczność, że nieruchomość przy ul. [...] w W. została nabyta przez Skarb Państwa nieodpłatnie, w drodze zrzeczenia się prawa własności do niej przez [...] Akademię Techniczną w W., nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wskazać bowiem należy, iż treść przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ustawodawca uzależnił skorzystanie z jego dobrodziejstwa przez jednostkę organizacyjną, jedynie od faktycznego poniesienia nakładów na wzniesienie budynków lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem. Artykuł 88 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje odmiennych rozwiązań w zależności od sposobu nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa. Istotą zagadnienia jest bowiem kwestia, czy podmiot zobowiązany do uiszczania opłaty za trwały zarząd, z własnych środków finansowych powiększył wartość nieruchomości, od której to wartości zależy wysokość omawianej opłaty.

Gdyby ustawodawca chciał uzależnić zastosowanie art. 88 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami od ciągłości posiadania nieruchomości przez dokonującego nakładów inwestora lub od sposobu nabycia prawa do niej przez Skarb Państwa, dałby temu wyraz w treści ustawy. Zakładając racjonalność działań ustawodawcy, uznać więc wypada, że stanowisko organu nie jest zasadne.

Mając to na względzie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja ja poprzedzająca naruszają treść art. 88 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni w rozstrzygnięciu powyższe rozważania.

Z uwagi na wskazane okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.