Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 293/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 130a ust. 10, ust. 10e, ust. 10h
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2014 r. sprawy ze skargi A Bank S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 listopada 2013 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A Bank, od decyzji nr [...] wydanej dnia [...] 2013 r. z upoważnienia Starosty, w przedmiocie nałożenia na A. G., oraz A Bank S.A. z siedzibą we W (dalej: strona skarżąca), obowiązku zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem na parkingu strzeżonym pojazdu marki [...] nr rej. [...], a także kosztów związanych z oszacowaniem pojazdu oraz przeprowadzeniem postępowania w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Powiatu, w kwocie 28.206,80 zł, działając na podstawie przepisów art. 130a ust. 10, ust. 10e, ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2012.1137 j.t. ze zm) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267, dalej; k.p.a.), utrzymało w mocy decyzje organu l instancji.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie pranym i faktycznym:

Wskazaną wyżej decyzją organ l instancji nałożył na A. G. oraz A Bank S.A. z siedzibą we W (poprzednio B Bank S.A. z siedzibą we W), obowiązek zapłaty kosztów związanych z przechowaniem, a także kosztów związanych z oszacowaniem pojazdu oraz przeprowadzeniem postępowania w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Powiatu, w kwocie 28.206,80 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w/w pojazd został usunięty w dniu 28 marca 2010 r. na parking strzeżony położony w miejscowości B gm. W. Wskazano, że pojazd ten w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia stanowił własność A. G. oraz B Bank S.A. z siedzibą we W. Komenda Powiatowa Policji powiadomiła właścicieli o usunięciu pojazdu z drogi, zostali oni też pouczeni o skutkach nieodebrania pojazdu. Pomimo powiadomienia o konieczności odbioru usuniętego pojazdu z parkingu, pojazd nie został przez właścicieli odebrany. Wobec tego Starosta wystąpił do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu. Wskazano, że postanowieniem o sygn. akt [...] z dnia 12.04.2013 r. Sąd orzekł przepadek pojazdu na rzecz Powiatu. Przedstawiono także poszczególne czynności postępowania, jakie zostały przeprowadzone w związku z pojazdem, tj. m. in. dokonanie jego oględzin celem ustalenia stanu technicznego, następnie oszacowanie i zlecenie demontażu. Organ przywołał treść art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazując, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, tj. w dniu 28 marca 2010 r, właścicielami przedmiotowego pojazdu byli A. G. oraz B Bank S.A. we W, co skutkuje obciążeniem ich kosztami wynikającymi z w/w przepisu. Jednocześnie przedstawiono sposób wyliczenia kosztów przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od 4 września 2010 r. do 10 lipca 2013 r. oraz kosztów przeprowadzenia postępowania w sprawie przejęcia pojazdu. Wyjaśniono nadto, że początkowa data terminu, od którego jest naliczana opłata za parkowanie wynika stąd, że zadanie to zostało zlecone do wykonania powiatom od 4 września 2010 r. Natomiast końcowa data terminu naliczenia kosztów parkowania pojazdu wynika z faktu, że pojazd odebrano z parkingu strzeżonego i złomowano w dniu 10 lipca 2013r.

Odwołanie od opisanej wyżej decyzji złożył z zachowaniem terminu A Bank S.A. z siedzibą we W, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i nałożenie wyłącznie na A. G. obowiązku zapłaty kosztów w kwocie 28.206,80 zł związanych z przechowywaniem kredytowanego przez Bank pojazdu marki [...] na parkingu strzeżonym, a także kosztów związanych z oszacowaniem pojazdu i przeprowadzeniem postępowania w sprawie orzeczenia przepadku tego pojazdu na rzecz Powiatu. W uzasadnieniu odwołania wyjaśniono, że w dniu 7 lutego 2007 r. Bank udzielił A. G. kredytu na zakup pojazdu marki [...] nr rej. [...]. W celu zabezpieczenia spłaty kredytu przez kredytobiorcę, strony ustaliły przewłaszczenie na zabezpieczenie udziału w prawie własności tego pojazdu na bank, na skutek czego kredytobiorca i bank do czasu całkowitej spłaty kredytu pozostają — współwłaścicielami tego pojazdu. Taki stan prawny pojazdu ujawniono w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Zaznaczono również, że w zawartej umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie, bank i A. G. ustalili, że kredytobiorca zatrzymuje przewłaszczony pojazd w swoim posiadaniu do czasu całkowitej spłaty zobowiązań wynikających z umowy i ponosi wszelkie ciężary związane z jego utrzymaniem i korzystaniem. Z umowy tej wynika, że wyłącznym dysponentem i osobą odpowiedzialną za pojazd jest kredytobiorca A. G., natomiast Bank jako kredytodawca jest formalnym współwłaścicielem tego pojazdu, ale współwłasność ta ma charakter wyłącznie zabezpieczający, wynikający z powierniczego przeniesienia prawa własności w celu zabezpieczenia wierzytelności, w oparciu o przepis art. 101 ustawy Prawo bankowe. Konstrukcja tego rodzaju zabezpieczenia rzeczowego zakłada pozostawienie przedmiotu zabezpieczenia we władaniu kredytobiorcy jako posiadacza. Zatem kredytobiorcy jako posiadaczowi kredytowanego samochodu przysługiwało władztwo nad rzeczą i uprawnienie do swobodnego dysponowania pojazdem co do sposobu, czasu i miejsca jego użycia. W takiej sytuacji trudno uznać, że Bank ponosi odpowiedzialność, także w stosunku do osób trzecich, za skutki działania lub zaniechania posiadacza pojazdu. W konsekwencji wywiedziono, że fakt, że w dacie usuwania kredytowanego pojazdu na parking strzeżony Bank pozostawał współwłaścicielem tego pojazdu na podstawie powierniczego charakteru przeniesienia prawa własności udziału na Bank, pozostaje bez znaczenia prawnego dla odpowiedzialności Banku za koszty związane z przechowaniem pojazdu i jego wyceną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że została ona wydana na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że "koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 101. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta". Natomiast zgodnie z art. 130a ust. 10 cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym, starosta - w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi - występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta występuje z w/w wnioskiem nie wcześniej, niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art. 130a ust. 10a ustawy). Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie usunięcie pojazdu nastąpiło w dniu 28 marca 2010 r. Art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2010.152.1018 z późn. zm.), stanowił: "Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy". Zdaniem Kolegium, stan prawny wynikający z treści art. 130a ust. 10 cyt. ustawy w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 22 lipca 2010 r., a w brzmieniu po dokonaniu tej zmiany, zawierały odmienne tryby postępowania w stosunku do pojazdu usuniętego i różny okres oczekiwania na jego odebranie przez osobę uprawnioną (wcześniej 6 miesięcy, obecnie 3 miesiące). Okres przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym miał miejsce w czasie obowiązywania zarówno poprzedniego stanu prawnego, jak i nowego obowiązującego aktualnie. Zatem zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi wydaje: 1) policjant - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1-3; 2) strażnik gminny (miejski) - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5; 3) osoba dowodząca akcją ratowniczą - w sytuacji, o której mowa w ust. 3. Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 10e cyt. ustawy, w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Natomiast do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy (art. 130a ust. 10 f ustawy).

Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja organu l instancji wydana została po uprzednim wydaniu postanowienia sądowego o sygn. akt [...] z dnia 12 kwietnia 2013 r., w którym Sąd Rejonowy orzekł o przepadku na rzecz Powiatu samochodu marki [...] o nr rej. [...]. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono powołując się na posiadaną dokumentację, że właścicielem pojazdu w dniu 28 marca 2010 r. był A. G. oraz B Bank S.A. we W. Wskazano także, że w dniu 19 lipca 2010 r. uczestnik A. G. został poinformowany o skutkach nieodebrania pojazdu w terminie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia; również uczestnik B Bank S.A. we W został poinformowany o terminie i skutkach nieodebrania pojazdu w dniu 14 grudnia 2011 r.

Kolegium wskazało, że w rozpatrywanej sprawie organ l instancji zobowiązany był do stosowania ściśle określonej procedury wynikającej z powołanych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, a w szczególności do skierowania do stron powiadomienia o usunięciu pojazdu i wskazaniu miejsca jego przechowywania oraz określeniu skutków nieodebrania pojazdu w podanym terminie. Kolejnym natomiast etapem postępowania było wystąpienie do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, w którym to postępowaniu sądowym zarówno A. G., jak i A Bank S.A. we W (poprzednio B S.A. we W) występowali jako uczestnicy postępowania. Tak więc strony jako uczestnicy postępowania niewątpliwie byli o postępowaniu sądowym powiadomieni, jak również musiał im być doręczony odpis wniosku o przepadek pojazdu kierowany do Sądu przez Starostę. Z kolei Sąd w powoływanym postanowieniu dokonał weryfikacji zarówno dokumentów, w oparciu o które ustalono własność przedmiotowego pojazdu, jak również ocenił prawidłowość zastosowania procedury z art. 130a ust. 10 i ust. 10 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jak bowiem wynika z treści cyt. wcześniej art. 130a ust. 10 e w/w ustawy, w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdził, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku. Zatem Kolegium - będąc związane w/w postanowieniem i jego treścią - nie może czynić na etapie postępowania odwoławczego odmiennych ustaleń dotyczących własności przedmiotowego pojazdu, sprzecznych z ustaleniami Sądu. Sąd zaś ustalając stan własności przedmiotowego pojazdu dysponował dokumentami, z których wynikał tytuł prawny Banku i podstawy nabycia udziału we własności pojazdu. A zatem na etapie postępowania sądowego wiadome było, że współwłasność ta wynika z powierniczego przeniesienia prawa własności w celu zabezpieczenia wierzytelności. Przyjęcie natomiast, jak to podnosi Odwołujący, zróżnicowania prawa własności pojazdu na formalne - przysługujące Bankowi i faktyczne - przysługujące A. G. (jako kredytobiorcy), w istocie odnosi się do posiadania pojazdu, a nie do jego własności. Natomiast przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie traktują o posiadaczu pojazdu, ale o właścicielu pojazdu na dzień wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10h ustawy). Tym samym przepisy te nie pozwalają w analogiczny sposób jak właścicieli pojazdu, traktować ich posiadaczy. Wynika to jednoznacznie chociażby z treści art. 130a ust. 10i ustawy, zgodnie z którym jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że organ l instancji prawidłowo przyjął okres, za który naliczono koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym, tj. od dnia 4 września 2010 r. do dnia 10 lipca 2013 r. Koszty te mogą bowiem obciążać właściciela pojazdu dopiero od wprowadzenia regulacji art. 130a ust. 10h Prawo o ruchu drogowym, gdyż przed 4 września 2010 r. przepis taki nie obowiązywał. Natomiast w dniu 10 lipca 2013 r. pojazd został odebrany z parkingu strzeżonego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A Bank S.A. z siedzibą we W wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu l instancji, zarzucając im naruszenie przepisów k.p.a., w szczególności:

a) art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania,

b) art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całego postępowania dowodowego i naruszenie zasady prawdy obiektywnej.

c) art. 6 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności,

a także naruszenie prawa materialnego:

a) art. 130 a ust. 2 pkt. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. t.j. 2012 r. 1137 z późn. zm.) poprzez brak podstaw prawnych do zastosowania tego przepisu i usunięcia samochodu z uwagi na fakt posiadania przez osobę kierującą pojazdem uprawnień do kierowania pojazdami,

b) art. 130 a ust. 5c ustawy Prawo o ruchu drogowym - poprzez brak podstaw

prawnych do umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym,

c) art. 130 a ust. 10, art. 130 a ust. 10 a ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. t.j. 2012 r. 1137 z późn. zm.) poprzez: niepowiadomienie Skarżącego o usunięciu pojazdu i skutkach jego nieodebrania przed wystąpieniem z wnioskiem do Sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu,

niepowiadomienie A. G. (współwłaściciela pojazdu) w sposób prawidłowy i skuteczny o usunięciu pojazdu i skutkach jego nieodebrania przed wystąpieniem z wnioskiem do Sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu,

wystąpienie do Sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz pojazdu przed

upływem 30 dni od dnia powiadomienia Skarżącego o usunięciu pojazdu i skutkach

jego nieodebrania,

d) art. 130 a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. t.j. 2012 r. 1137 z późn. zm.) poprzez jego nadużycie,

e) § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz.U. z 2011 r. Nr 143 poz. 846) poprzez niepowiadomienie w trybie niezwłocznym właścicieli o usunięciu pojazdu.

W ocenie strony skarżącej, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z rażącym naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało bowiem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a swoją decyzję oparło jedynie na ustaleniach faktycznych oraz merytorycznych dokonanych przez organ l instancji oraz Sąd Rejonowy w postępowaniu o orzeczenie przepadku pojazdu. Zdaniem Skarżącego, ze względu na uchybienia proceduralne, brak było podstaw prawnych do uznania decyzji za prawidłową.

Przede wszystkim - jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez sierżanta P. M, z dnia 24.06.2010 r. - osoba kierująca pojazdem w dniu zdarzenia tj. w dniu 28 marca 2010 r. posiadała uprawnienia do kierowania pojazdami. Nie istniała więc podstawa prawa uprawniająca Komendę Powiatową Policji do usunięcia pojazdu w dniu 28 marca 2010 r. Nie istniała zatem również przesłanka uprawniająca do umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym w trybie art. 130 a ust. 5 c ustawy Prawo o ruchu drogowym. Brak więc również jakichkolwiek podstaw prawnych do naliczenia opłaty za przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym od właścicieli.

Ponadto, w przedmiotowej sprawie zostały naruszone także inne bezwzględnie obowiązujące przepisy Prawa o ruchu drogowym, a w szczególności art. 130 a ust. 10 i art. 130 a ust. 10 a. Starosta nie powiadomił bowiem prawidłowo Skarżącego o usunięciu pojazdu i możliwości jego odbioru przed wszczęciem postępowania o orzeczenie przepadku pojazdu. Art. 130 a ust. 10 wskazuje natomiast jednoznacznie, iż powiadomienie właściciela pojazdu winno nastąpić przed wszczęciem postępowania.

Organ l instancji uniemożliwił w ten sposób Skarżącemu skorzystanie z prawa odebrania pojazdu i uniknięcia naliczenia kosztów przechowywania pojazdu. Ponadto, nie można również uznać za prawidłowe i skuteczne powiadomienie A. G. o usunięciu pojazdu. Jak wynika z akt postępowania przed Sądem Rejonowym, A. G. nie posiadał żadnych informacji o usunięciu pojazdu do dnia powiadomienia Go przez Sąd o toczącym się postępowaniu o orzeczenie przepadku pojazdu, gdyż w piśmie z dnia 18.07.2012 r. wyjaśnił, że przebywał w tym czasie w zakładzie karnym. Skutecznie zostało więc, zdaniem Skarżącego obalone domniemanie doręczenia, co winno skutkować przywróceniem terminu do dokonania określonej czynności prawnej, w tym przypadku do umożliwienia Mu odebrania usuniętego pojazdu oraz uniknięcia kosztów jego przechowywania.

Podsumowując, zdaniem strony skarżącej, ani strona skarżąca, ani też drugi współwłaściciel nie został prawidłowo i skutecznie powiadomiony o usunięciu samochodu i możliwości jego odebrania przed wszczęciem postępowania o orzeczenie przepadku pojazdu. Naruszone zostały zatem obligatoryjne przepisy Prawa o ruchu drogowym. Należy dodać, iż zgodnie z wykładnią celowościową art. 130 a ust. 10 i 10 a - powiadomienie właścicieli o usunięciu pojazdu winno nastąpić przed wszczęciem postępowania o orzeczenie przepadku, właśnie w celu umożliwienia właścicielom uniknięcia kosztów przechowywania pojazdu, a także orzeczenia jego przepadku. Nie można zatem uznać, jakoby doręczenie powiadomienia w trakcie trwającego już postępowania o orzeczenie przepadku było skuteczne, skoro samo wszczęcie postępowania nie powinno mieć miejsca przed powiadomieniem właścicieli o usunięciu pojazdu oraz przed upływem 30 dni od skutecznego powiadomienia.

Ponadto, nie można się również zgodzić z wysokością kosztów wskazaną decyzji Starosty. Zdaniem strony skarżącej ustalenie kosztów przechowywania pojazdu za okres ponad trzech lat , w sposób oczywisty narusza słuszny interes obywatela, a także art. 130a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przede wszystkim, nie może w sprawie być bez znaczenia fakt, iż wartość samochodu w dniu jego usunięcia przedstawiała wartość złomową tj. kwotę 1.100, 00 zł, natomiast koszty jego przechowywania obliczone za cały okres przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym, w tym przez czas trwania postępowania sądowego wyniosły de facto kwotę 28.037,80 zł. Stanowi to zdaniem strony skarżącej ewidentne nadużycie prawa, stąd decyzja w tym zakresie nie może się ostać. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż w trakcie trwania przedmiotowego postępowania doszło do zmiany przepisów o ruchu drogowym, a konkretnie art. 130a ust. 10, którego celem było skrócenie okresu przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym z 6 miesięcy na 3 miesiące. Celem ustawodawcy było zmniejszenie wysokości opłat pobieranych od właścicieli za czas przechowywania samochodu. W przedmiotowej sprawie doszło do absurdalnej sytuacji, gdy na skutek opieszałości postępowania Starosty, postępowania sądowe trwało przez okres ponad dwóch lat. Nie można więc zgodzić się aby właściciel samochodu obciążony był z tytułu kosztów przechowywania samochodu na parkingu strzeżonym przez cały okres trwania postępowania sądowego, jeżeli ewidentnie (co wynika wprost z akt sądowych sprawy) na skutek braków formalnych ze strony Starosty, sprawa sądowa trwała przez okres ponad dwóch lat. Stanowi to nadużycie prawa i jest sprzeczne z zasadą praworządności, w związku z tym nie zasługuje na ochronę prawną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012, poz. 270) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jako aktu wydanego przez organ administracji publicznej, stanowi jej zgodność z prawem. W myśl art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a.- sprawując tę kontrolę rozstrzyga sąd w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem rozstrzyganej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty w przedmiocie nałożenia na A. G., oraz A Bank S.A. z siedzibą we W obowiązku zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem na parkingu strzeżonym pojazdu marki [...] nr rej. [...], a także kosztów związanych z oszacowaniem pojazdu oraz przeprowadzeniem postępowania w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Powiatu, w kwocie 28.206,80 zł.

Materialnoprawna podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2012.1137 j.t. ze zm).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu l instancji z dnia [...] 2013 r., obowiązywał już przepis art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, w pełnym zakresie zmian tego przepisu wprowadzonych przepisem art. 1 pkt 10 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2010, Nr 152, poz. 1018). Zasady i zakres wchodzenia w życie zmian wprowadzonych tą ustawą określił przepis art. 16.

Zmiany, o których mowa w art. 1 pkt 10 lit. d - i, weszły w życie z dniem 21 sierpnia 2011 r., a pozostałe wcześniej - z dniem 4 września 2010 r.

Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2008 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) zmieniającej z dniem 4 września 2010 ustawę - Prawo o ruchu drogowym. W powołanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z tymi regulacjami, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Bezsporne w rozpatrywanej sprawie jest, że w dniu 28 marca 2010 r. samochód m-ki [...] nr rej. [...] został skierowany na parking strzeżony położony w miejscowości B gm. W. Przedmiotowy samochód stanowił własność A. G. oraz A Bank S.A. z siedziba we W. Komenda Powiatowa Policji powiadomiła zarówno A. G., jak i stronę skarżącą (wówczas B Bank S.A.) o usunięciu pojazdu z drogi oraz o skutkach nieodebrania tego pojazdu ze wskazanego parkingu.

Faktem jest, że powyższe powiadomienie dla A. G. odebrała jego matka A. G., gdyż jak się później okazało A. G. przebywał w tym czasie w zakładzie karnym, niemniej jednak takie doręczenie zastępcze uznać należy za skuteczne, gdyż zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenie wywołuje skutek prawny, jeżeli jest dokonane za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika: "Okoliczność, iż dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania" - por. wyrok NSA w Łodzi z dnia 12 lutego 1997 r., l SA/Łd 163/96, LEX nr 29034. Określony w art. 43 sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata, i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone (wyrok NSA z dnia 14 marca 2007 r., II GSK 315/06, LEX nr 321253; a także wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II OSK 2070/10, LEX nr 1121199). Powyższe wskazuje, że doręczenie powiadomienia dla A. G. należało uznać za skuteczne.

Powiadomienie o usunięciu pojazdu z drogi na parking strzeżony wraz z pouczeniem o skutkach jego nieodebrania zostało skierowane również do strony skarżącej, przesyłka została odebrana w dniu 14 grudnia 2011 r. Zasadnie podniosła strona skarżąca, że powiadomienie o usunięciu pojazdu z drogi na parking strzeżony zostało jej doręczone już po skierowaniu wniosku do sądu powszechnego przez starostę o orzeczenie przepadku samochodu, a zatem z naruszeniem art. 130 ust. 10 i 10a ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie mniej jednak Sąd uznał, że to naruszenie nie miało wypływu na wynik sprawy. Sąd podkreśla bowiem, że przepadek przedmiotowego pojazdu został orzeczony dopiero w dniu 12 kwietnia 2013 r. zatem od dnia powiadomienia strona skarżąca miała ok. 1,5 roku czasu na odbiór pojazdu (czego nie zrobiła), to z kolei wskazuje, że jej prawa - zagwarantowane terminami określonymi w art. 130 ust. 10 i 10 a cyt. ustawy - nie zostały naruszone.

Następnie Starosta realizując dyspozycję art. 130a ust. 10-10g ustawy Prawo o ruchu drogowym wystąpił do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Nastąpiło to na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt. [...]. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 1 czerwca 2013 r. Po uzyskaniu tytuł własności do pojazdu w dniu 10 lipca 2013 r. został on odebrana z parkingu przez pracowników starostwa i przekazany .

W związku z nieodebraniem pojazdu mimo wezwania, obliczono koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym w okresie od dnia 4 września 2010 r. do 10 lipca 2013 r., tj. 1040 dni. Datą początkową od której jest naliczana opłata za parkowanie jest data od kiedy zadanie przechowywania pojazdów zostało zlecone do wykonania powiatom tj. od 4 września 2010 r. Natomiast końcowa data terminu naliczenia kosztów parkowania pojazdu jest datą odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego i złomowania go w dniu 10 lipca 2013 r.

Organy obu instancji ustalając wysokość kosztów przechowywania wskazały konkretne akty prawa miejscowego ustalające stawki opłaty dobowej za parkowanie pojazdu obowiązujące do końca roku 2011 oraz w latach 2012 i 2013. Akty te obejmują stawki, których maksymalne kwoty zostały zawarte w ustawie. Dodatkowo doliczono koszty poniesione z tytułu postępowania o orzeczenie przepadku pojazdu oraz koszty wykonania opinii rzeczoznawcy. Przyjąć zatem należy, że w zakresie ustalania kosztów związanych z przechowywaniem Sąd nie dopatrzył się żadnych naruszeń. Organ pierwszej instancji szczegółowo te koszty wymienił i obliczył. W konsekwencji za niezasadny należało uznać zarzut dotyczący niewspółmierności obliczonych kosztów w stosunku do wartości przedmiotowego pojazdu. Jak wspomniano wyżej kwoty maksymalne stawek za przychowanie pojazdu wynikają z ustawy i są niezależne od wartości pojazdu. Koszty zostały obliczone w sposób prawidłowy natomiast kwestia ewentualnej przewlekłości postępowania nie jest przedmiotem badania Sądu w niniejszym postępowaniu.

Sąd nie podziela także zarzutu co do braku podstawy do odprowadzenia przedmiotowego pojazdu na parking strzeżony. W trakcie kolizji zaistniała bowiem wątpliwość co do ważności uprawnień kierowcy do prowadzenia pojazdów, a zgodnie z art. 130 a ust. 2 pkt 1 lit. b jest to podstawa do usunięcia pojazdu na koszt właściciela.

Niezasadny jest również zdaniem Sądu zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy podzielenie stanowiska organu pierwszej instancji samo w sobie nie oznacza naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał i uzasadnił przyczyny uznania za wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w postępowaniu pierwszej instancji oraz stwierdzenia braku podstaw do ponownego lub uzupełniającego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Odniesiono się także do kwestii związania organu rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu Sądu Rejonowego o sygn. akt [...] z dnia 12.04.2013 r. w przedmiocie orzeczenia przepadku.

Reasumując wskazać należy, że zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja została dotknięta innymi niż zarzucane przez stronę skarżącą wadami, które uzasadniałyby jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Wobec powyższego skargę oddalono na zasadzie art. 151 p.p.s.a.