Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 504/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 30 ust. 1 pkt 1, ust. 5, art. 48 ust. 1, 4, art. 49b ust. 1, art. 50 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA: Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki budowli 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. K. prowadzącemu Indywidualną Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał inwestorowi S. K. rozbiórkę realizowanego od maja 2008r. budynku o wymiarach od 5,02 do 6,00 m x 10,08 m (budynek w części o wymiarach zewnętrznych 5,02 m x 4,55 m, ściany z pustaków żużlobetonowych i pokryty blachą oraz w części o wymiarach zewnętrznych 6,00 m x 5,53 m, ściany z pustaków żelbetonowych o wysokości do 1,50 m) na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości W. 81a, gm. S., stanowiącej współwłasność K. K. i S. K. – bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż w dniu 15 października 2008r. przeprowadzono kontrolę mającą na celu sprawdzenie zgodności realizacji robót budowlanych ze zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających decyzji o pozwoleniu na budowę, złożonym w dniu 21 sierpnia 2007r., a polegających na wykonaniu budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2 (o wymiarach 5,00 m x 5,00 m).

W czasie kontroli ustalono, że realizowany budynek nie odpowiada warunkom zgłoszenia. Realizowany jest budynek o wymiarach 6,00 m x 10,00 m. Określając stan zaawansowania robót wskazano, iż zrealizowano mury przyziemia budynku. W trakcie przeprowadzonych w dniu 19 sierpnia 2009r. oględzin uzupełniających ustalono, że realizowany jest budynek o wymiarach 6,00 x 10,00 m w odległości 41,60 m od krawędzi jezdni. Część budynku o wymiarach 6,00 m x 4,50 m zrealizowana jest na etapie ścian przyziemia o wysokości od 2,20 m do 3,60 m, a część budynku od strony północnej o wymiarach 6,00 m x 5,50 m na etapie ścian przyziemia o wysokości od 1,70 m do 1,93 m.

Obecna w trakcie oględzin K. K. nie okazała dokumentów świadczących o legalności budowy obiektu. Oświadczyła, że podstawą legalności budowy tego budynku jest zgłoszenie z dnia 21 sierpnia 2007r., budowę rozpoczęto w maju 2008r., a inwestorem jest S. K. Ustalono również, że inwestor zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych nie wymagających decyzji o pozwoleniu na budowę, obejmującą wykonanie budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2 (o wymiarach 5,00 m x 5,00 m), przeznaczonego na maszyny rolnicze i narzędzia. Uwzględniając okoliczność, że lokalizacja realizowanego budynku nie jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. (działka inwestora znajduje się na terenie oznaczonym symbolem RM.MN z zapisem "tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej o przewadze zabudowy zagrodowej") oraz uznając, że obiekt ten stanowi samowolę budowlaną, postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w P. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorowi przedłożenie w terminie do dnia 31 grudnia 2009r.: zaświadczenia wójta o zgodności budowy budynku gospodarczego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarzy projektu architektoniczno - budowlanego obiektu będącego przedmiotem postępowania wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sprawdzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego oraz zaświadczeniem do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie osoby wykonującej projekt i sprawdzającej (posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane oraz wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę izbę), oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z uwagi na fakt, że teren działki, na którym znajduje się realizowany budynek, nie jest zabezpieczony przed dostępem osób trzecich, nakazano wykonanie zabezpieczenia realizowanej budowy poprzez oznakowanie taśmą ostrzegawczą oraz tablicą "uwaga roboty budowlane".

Pouczono inwestora, że w razie niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków wskazanych w postanowieniu, zostanie wydana na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane decyzja o rozbiórce obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...], wobec czego - pismem z dnia 18 lutego 2010r. - wezwano zobowiązanego do przedłożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania dokumentów wskazanych w postanowieniu. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 2 marca 2010r. inwestor poinformował, że budynek o wymiarach 10,00 m x 6,00 m już nie istnieje, gdyż dokonał jego rozbiórki. Został tylko budynek o wymiarach 6,00 m x 4,50 m.

W trakcie przeprowadzonych w dniu 18 marca 2010r. oględzin stwierdzono, że dokonano rozbiórki ścian z pustaków żużlobetonowych w części o wymiarach 6,00 m x 5,50 m do wysokości 1,80 m, a w pozostałej części o wymiarach 6,00 m x 4,50 m inwestor zrealizował roboty polegające na wykonaniu więźby dachowej i pokrycia. S. K. oświadczył, że zadaszenie wykonał w pierwszej połowie września 2009r., żeby zabezpieczyć inwentarz (kozy) na zimę oraz, że zadaszony budynek jest zgodny ze zgłoszeniem z dnia 21 sierpnia 2007r.

W miejscu rozebranej części budynku o wymiarach 6,00 m x 4,50 m pozostało ogrodzenie z pustaków żużlobetonowych o wysokości około 1,80 m, które stanowić będzie wybieg dla inwentarza. K. K. potwierdziła to oświadczenie oraz okoliczność, że wykonany na podstawie zgłoszenia budynek służy jako miejsce do trzymania kóz - ma zarejestrowane stado.

W trakcie tych oględzin ustalono, że budynek będący przedmiotem postępowania nie odpowiada parametrom zgłoszonej budowy budynku gospodarczego oraz przeznaczeniu. Wobec nieprzedłożenia przez zobowiązanego żądanych dokumentów, decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał inwestorowi rozbiórkę realizowanego od maja 2008r. budynku o wymiarach 6,00 m x 10,00 m (w części o wymiarach zewnętrznych 6,00 m x 4,50 m, ściany z pustaków żużlobetonowych, pokrytego blachą oraz w części o wymiarach zewnętrznych 6,00 m x 5,50 m, ściany z pustaków żużlobetonowych o wysokości do 1,80 m).

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił wskazaną decyzję. Organ odwoławczy uzasadnił swoje stanowisko tym, że inwestor prowadził roboty budowlane pomimo ich wstrzymania postanowieniem z dnia [...], a organ pierwszej instancji nie odniósł się do tej okoliczności. Wskazał na wątpliwości związane z ustaleniem kręgu stron postępowania posiadających interes prawny w sprawie, tj. kręgu osób, na które został nałożony obowiązek rozbiórki obiektu - jedynie na S. K., choć z materiału dowodowego wynika, że działka nr ewid. [...] stanowi własność małżonków K. K. i S. K.

W piśmie z dnia 5 lipca 2010r. K. K. i S. K. potwierdzili, że są właścicielami działki nr ewid. [...], a inwestorem jest S. K. W piśmie tym wnieśli również o przeprowadzenie oględzin.

W trakcie przeprowadzonych w dniu 27 lipca 2010r. oględzin stwierdzono, że w miejscu dotychczasowego budynku w realizacji o wymiarach 6,00 m x 10,00 m (w części o wymiarach 6,00 x 4,5 m – ściany z pustaków żużlobetonowych z pokryciem blachą oraz w części o wymiarach 6,00 m x 5,50 m – ściany z pustaków żużlobetonowych o wysokości do 1,80 m) zlokalizowany jest budynek stanowiący pomieszczenie o wymiarach zewnętrznych 5,02 x 4,22 m – ściany z pustaków żużlobetonowych, pokryty blachą z zadaszeniem elewacji wschodniej o wymiarach 1,99 m x 4,55 m, wspartym na słupkach stalowych z pokryciem blachą (usytuowany częściowo w miejscu lokalizacji budynku o wymiarach 6,00 m x 4,50 m, stanowiącego przedmiot wcześniejszej kontroli i oględzin, co świadczy o dokonaniu rozbiórki części ścian tego pomieszczenia, od strony północnej zadaszonego pomieszczenia są ściany z pustaków żużlobetonowych o wymiarach zewnętrznych 6,00 m x 5,53 m i wysokości do 1,50 m (zlokalizowane w miejscu ścian tej samej konstrukcji i o takich samych wymiarach zewnętrznych z tym, że wysokość została pomniejszona z 1,80 m), dobudowaną w elewacji południowej zadaszonego pomieszczenia, część obiektu o konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,67 m x 5,46 m i wysokości od 1,95 m do 2,79 m, nie połączoną trwale z gruntem i pokrytą folią – ściany i dach, której istnienia nie stwierdzono podczas wcześniejszych kontroli i oględzin.

Konstrukcja drewniana w części zamocowana została do ściany z pustaków żużlobetonowych pomieszczenia pokrytego blachą. W dobudowanej części posadzone są pomidory, papryka i ogórki. W trakcie oględzin nie stwierdzono sposobu użytkowania części budynku murowanego z pokryciem blachą, gdyż właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na wejście do tej części budynku.

Następnie, wskazując na przeprowadzoną analizę materiału dowodowego oraz ustalenia wynikające z protokołu oględzin z dnia 27 lipca 2010r., organ pierwszej instancji stwierdził, że po dniu 28 września 2009r., tj. po dniu otrzymania przez inwestora postanowienia z dnia [...] o wstrzymaniu robót budowlanych w okresie od dnia 18 marca do dnia 27 lipca 2010r. prowadzone były roboty budowlane polegające na rozbiórce części ścian z pustaków żużlobetonowych pomieszczenia zadaszonego blachą i wykonaniu podparcia słupkami stalowymi – sztuk 3 części zadaszenia tego pomieszczenia, obniżeniu ścian z pustaków żużlobetonowych z wysokości około 1,80 m do 1,50 m, dobudowaniu do elewacji południowej pomieszczenia konstrukcji drewnianej pokrytego folią i powiązanego konstrukcyjnie z tą elewacją - konstrukcja drewniana więźby w części zamocowana na ścianie.

Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 50a pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazano S. K. rozbiórkę części budynku zrealizowanej w okresie od dnia 18 marca do 27 lipca 2010r., tj. po wstrzymaniu robót w zakresie: 3 słupków stalowych konstrukcji wsporczej zadaszenia o wymiarach 1,99 m x 4,55 m z pokryciem blachą w elewacji wschodniej pomieszczenia murowanego pokrytego blachą, pomieszczenia konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,67 m x 5,46 m z pokryciem folią, dobudowanego w elewacji południowej pomieszczenia murowanego pokrytego blachą i powiązanego konstrukcyjnie z tą elewacją.

W dniu 10 listopada 2010r. stwierdzono, że zobowiązany dokonał rozbiórki w zakresie wskazanym w decyzji z dnia [...], co potwierdzono zawiadomieniem z dnia 17 grudnia 2010r.

Następnie organ pierwszej instancji stwierdził, iż w związku z tym, że obowiązek wynikający z postanowienia z dnia [...] nie został wykonany, skutkuje to zastosowaniem art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Pismem z dnia 17 grudnia 2010r. poinformowano strony postępowania o możliwości zapoznania się w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych uwag i wniosków oraz o tym, że po tym terminie zostanie podjęta stosowna decyzja, uwzględniająca okoliczność, że właściciel nie wykonał obowiązku nałożonego wskazanym postanowieniem.

W piśmie z dnia 27 grudnia 2010r. K. K. i S. K. podnieśli, że w maju 2010r. przebudowali budynek gospodarczy do wymaganych 25 m2 o wymiarach 5,02 m x 4,55 m.

W odwołaniu od tej decyzji K. K. i S. K. zarzucili, iż jest ona krzywdząca, gdyż w maju 2010r. budynek został przebudowany i spełnia wszystkie wymogi dla obiektu objętego zgłoszeniem. Jego wymiary wynoszą 5,02 m x 4,55 m, tj. 22,8 m2, a wysokość 3,99 m. Wszelkie zalecenia określone w decyzji z dnia [...] zostały wykonane, a budynek został zrealizowany solidnie.

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem postępowania jest będący w budowie obiekt budowlany o wymiarach od 5,02 m do 6,00 m x 10,08 m realizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z akt sprawy wynika, że inwestor dysponuje jedynie zgłoszeniem z dnia 21 sierpnia 2007r. zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających decyzji o pozwoleniu na budowę, polegających na realizacji budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2.

W świetle art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego o wymiarach od 5,02 m do 6,00 m x 10,08 m nie jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa ta wykonywana była bez wymaganego pozwolenia na budowę, co zobowiązywało organ do prowadzenia postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Przepisy art. 48 dają możliwość legalizacji obiektu, jeśli spełniony jest m.in. warunek o jakim mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1, tj. jeżeli budowa obiektu jest zgodna z przepisami planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów techniczno - budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Z ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji wynika, że inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. Niewykonanie przez inwestora S. K. obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki stosownie do art. 48 ust. 4 wskazanej ustawy. Okoliczności wskazane w odwołaniu organ odwoławczy uznał za pozostające bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

W skardze na powyższą decyzję S. K. podniósł, że nakaz rozbiórki nie ma charakteru bezwzględnego i może być orzekany jedynie wyjątkowo w sytuacji, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W stanie faktycznym, mającym miejsce w sprawie, nie zaszły także materialnoprawne przesłanki zarówno wstrzymania prowadzenia robót, jak i nakazu rozbiórki. Z treści art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wynika, że wstrzymanie prowadzenia robót może odnosić się wyłącznie do wykonywanych robót, a nie zakończonych, tak jak to miało miejsce. Skarżący podniósł również, iż budynek został doprowadzony do stanu nieprzekraczającego 25 m2.

W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 8 sierpnia 2011r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu, będący adwokatem, podtrzymał zarzuty podniesione w skardze oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także przyznanie mu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy według norm prawem przepisanych, oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części.

Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych, polegającym na przyjęciu, że budynek gospodarczy ma wymiary odbiegające od ustaleń wynikających z protokołu z oględzin robót budowlanych z dnia 27 lipca 2010r. oraz wyjaśnień inwestora.

Wskazał, że w przypadku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, prowadziłoby to do wniosku, iż obiekt budowlany, którego dotyczy postępowanie, wyłączony jest spod normy art. 48 ustawy Prawo budowlane na mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Wskazany obiekt nie może zostać uznany za samowolę budowlaną, jako że inwestor złożył stosowne zgłoszenie. Dopełnił zatem ciążących na nim obowiązków formalnych. W toku postępowania inwestor działał w sposób aktywny, stosował się do zaleceń organu. Przede wszystkim dokonał przebudowy budynku gospodarczego, o czym poinformował w stosownych pismach.

Okoliczność, iż inwestor dokonał przebudowy, jak również dokładne wymiary budynku stwierdzone sporządzonym przez przedstawicieli organu nadzoru budowlanego protokołem z dnia 27 lipca 2010r. oraz załącznik do tego protokołu, stanowiący szkic, świadczą o fakcie doprowadzenia go do stanu objętego zgłoszeniem.

Strona informowała organ o takim zamiarze, w związku z powyższym postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane winno ulec umorzeniu. W sprawie nie ma również zastosowania art. 49b ustawy Prawo budowlane, gdyż dokonano stosownego zgłoszenia. Z tego względu postępowanie, jako bezprzedmiotowe, winno ulec umorzeniu. W przypadku uznania, że obiekt budowlany nie wymagał pozwolenia na budowę, błędnym było nakazanie inwestorowi przedłożenia dokumentów w trybie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz powoływanie się na fakt uchybienia temu obowiązkowi. Nawet w przypadku uznania budynku za samowolę budowlaną, stopień naruszenia interesu społecznego uznać należy za znikomy, zaś sankcję zastosowaną przez organ za niewspółmierną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd administracyjny nie rozpoznaje spraw merytorycznie, lecz bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji, tzn. ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji.

Rozpoznając sprawę w świetle wskazanego kryterium sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów administracji w rozpatrywanej sprawie stanowił art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), w myśl którego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z uzasadnień decyzji wynika, że podstawę zastosowania tego przepisu stanowiło ustalenie przez organu administracji, iż inwestor realizuje budynek, dla którego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę i nie wykonał on obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, co skutkowało zastosowaniem art. 48 ust. 4 tej ustawy. Ten ostatni przepis stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się ust. 1.

Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, czy opisany wyżej budynek gospodarczy stanowi samowolę budowlaną, do której będzie miał zastosowanie tryb z art. 48 ustawy Prawo budowlane.

W związku z tym przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy.

Przepisy art. 29 - 31 wskazanej ustawy określają przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane oraz, w jakich sytuacjach należy dokonać zgłoszenia właściwemu organowi. Postępowanie administracyjne prowadzone w wyniku zgłoszenia, w przypadku braku sprzeciwu właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej, nie wymaga wydania rozstrzygnięcia w formie aktu administracyjnego. Istnieje bowiem domniemanie wydania decyzji pozytywnej w stosunku do zamiaru objętego zgłoszeniem sytuacji, gdy bezskutecznie upłynie zawity termin, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane (por. "Prawo budowlane" Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H. Beck 2006, str. 367).

Poza sporem w rozpatrywanej sprawie jest, że przed rozpoczęciem realizacji wskazanego budynku gospodarczego, w dniu 21 sierpnia 2007r. inwestor dokonał we właściwym organie zgłoszenia zamiaru robót budowlanych nie wymagających decyzji o pozwoleniu na budowę.

Ze znajdującego się w aktach sprawy zgłoszenia wynika, że zgłoszenie to dotyczyło budowy budynku gospodarczego do 25 m2, przeznaczonego na maszyny rolnicze i narzędzia. W zgłoszeniu tym inwestor wskazał też, iż będzie to budynek murowany z pustaka szlakowego, o konstrukcji dachowej drewnianej, kryty blachą ze spadkiem połaci dachowych na jego posesję, wykonywany sposobem gospodarczym.

W zgłoszeniu tym nie określono więc w sposób precyzyjny, jakie wymiary miał posiadać ów budynek gospodarczy. Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji określono na dzień 24 września 2007r.

Niewątpliwie tak określony zakres planowanych przez inwestora robót budowlanych odpowiadał dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, stanowiących, iż budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, z tym zastrzeżeniem, iż łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia właściwemu organowi.

W wyniku przeprowadzonej w dniu 15 października 2008r. kontroli ustalono jednakże, iż inwestor rozpoczął budowę budynku o rozmiarach przekraczających budynek objęty zgłoszeniem, co w tej sytuacji należy uznać za istotne odstępstwo od zgłoszenia.

Nie budzi też wątpliwości, że ustawa Prawo budowlane wprowadza różne tryby prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

W przypadku, gdy mamy do czynienia z budową obiektu budowlanego, która wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wtedy organ winien zastosować odpowiednio tryb z art. 48 lub z art. 49b ustawy Prawo budowlane. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 zastosowanie ma art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy.

Wykonywanie robót budowlanych z naruszeniem art. 30 ust. 1, mając na uwadze treść zawartego w nim przepisu, polega na wykonywaniu robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę, na podstawie zgłoszenia. Z wyraźnej woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, brak jest więc podstaw do traktowania sprawcy omawianej samowoli w sposób przewidziany w art. 48 ust. 1 i 2 lub 49b ust. 1 i 2 tego prawa (vide: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 marca 2008r., sygn. akt II SA/Go 102/08 – Lex nr 487273). W tej sytuacji, skoro inwestor w istotny sposób odstąpił od realizacji obiektu objętego zgłoszeniem, to organy winny były prowadzić postępowanie w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.

Zauważyć w tym miejscu również trzeba, że podstawowym celem postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 48, art. 49b czy art. 50 ustawy Prawo budowlane jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Należy też pamiętać o tym, że nakaz rozbiórki ma charakter restytucyjny, a nie represyjny (por. np. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Ol 302/08 – Lex nr 454327 oraz wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2008r., sygn. akt II OSK 675/07 – Lex nr 485003).

Z akt sprawy tymczasem wynika, że w rezultacie prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania przed wydaniem zaskarżonej decyzji inwestor miał już jednak doprowadzić wskazany obiekt do wymiarów zgodnych ze zgłoszeniem.

W dniach 27 lipca i 10 listopada 2010r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny, które zdają się potwierdzać twierdzenie skarżącego.

W szczególności z protokołu z oględzin z dnia 10 listopada 2010r. wynika, że w ich trakcie ustalono, iż na działce skarżącego znajduje się "budynek gospodarczy o wymiarach 5,02 m x 4,55 m murowany z pustaków żużlowo - betonowych o konstrukcji dachu drewnianej, kryty blachą, przy którym miał być zlokalizowany mur z pustaków żużlowo - betonowych o wysokości 1,51 m i wymiarach 5,73 m x 6,00 m".

W trakcie tych oględzin stwierdzono również wykonanie przez inwestora rozbiórki, w zakresie określonym wydaną także w trakcie tego postępowania, decyzją z dnia [...]. Określone w tym protokole wymiary samego budynku nie przekraczają 25 m2 (22,84 m2), zaś pozostały rezultat prowadzonych prac został określony przez osoby dokonujące w imieniu organu czynności jako "mur przy budynku". Stanowiąca załącznik do tego protokołu dokumentacja fotograficzna zdaje się również potwierdzać okoliczność, iż zadaszona część obiektu stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach), który ma charakter samodzielny, niezależny od obiektu określonego jako "mur", przypominającego w tym kształcie raczej ogrodzenie lub zagrodę.

Na podstawie samej sentencji decyzji o nakazie rozbiórki stwierdzić jednakże można, że prawdopodobnie organ pierwszej instancji jako cały budynek, mający podlegać rozbiórce, zakwalifikował oba te elementy łącznie i nie uwzględnił ustaleń wynikających z przeprowadzonej w dniu 10 listopada 2010r. kontroli. W uzasadnieniu decyzji o nakazie rozbiórki nie wyjaśnił natomiast, dlaczego nakazem rozbiórki objął oba te elementy łącznie pomimo tego rodzaju ustaleń.

Wskazane wyżej uchybienia, naruszające zarówno normy prawa materialnego, jak i przepisy normujące postępowanie administracyjne - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] jest w tym stanie rzeczy konieczne dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie, odpowiadającego zasadzie jego dwuinstancyjności.

Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji uwzględnią powyższe uwagi oraz wyeliminują wskazane wyżej uchybienia.

W szczególności ustalą w sposób jednoznaczny, czy będący przedmiotem niniejszego postępowania budynek odpowiada zgłoszeniu, czy też nie oraz określą charakter obiektu określonego jako "mur przy budynku". Stosownie zaś do wyników tych ustaleń wydadzą odpowiednie rozstrzygnięcie kończące postępowanie, a swoje stanowisko uzasadnią w należyty sposób.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]

Konsekwencją uwzględnienia skargi było rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 tej ustawy.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 ust. 1 i 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).

A.D.