Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 770/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 176, art. 183, art. 184, art. 207 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37, art. 37a pkt. 1, art. 38 ust. 2 pkt. 1, ust. 4, art. 41 ust. 2 pkt. 7
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie: sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska sędzia del. WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 746/13 w sprawie ze skargi W. T. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz W. T. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013r., sygn. akt III SA/Gd 746/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...].

Powyższy wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2013r. Komendant Miejski Policji w [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 w zw. art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2011r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) i art. 108 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, z dniem 23 maja 2013r. zwolnił ze służby w Policji starszego sierżanta W. T. W uzasadnieniu wskazano, że W. T. zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby nieprzerwanie od 21 maja 2012r., dostarczając zaświadczenia lekarskie. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji funkcjonariusz może zostać zwolniony ze służby po upływie 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby i nie ma znaczenia, czy po upływie tego okresu stan jego zdrowia pozwalać będzie na podjęcie służby. Długotrwała nieobecność policjanta w służbie obciążała innych policjantów pracą oraz dezorganizowała wykonywanie ustawowych zadań.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez W. T., Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2013r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że usprawiedliwiona nieobecność funkcjonariusza w służbie, spowodowana chorobą jest co do zasady objęta ochroną, która umożliwia nawet wykorzystanie w tym celu płatnego urlopu zdrowotnego przeznaczonego na przeprowadzenie zalecanego leczenia w wymiarze nie przekraczającym jednorazowo 6 miesięcy. Po wyleczeniu się i przedłożeniu zaświadczenia lekarskiego o zdolności do służby, policjant powraca do realizowania zadań i czynności służbowych. Jeżeli związana z chorobą niezdolność do pełnienia służby przedłuża się, przełożony może podjąć decyzję o zwolnieniu ze służby w trybie wskazanym przez przepisy ustawy o Policji. W okresie, za który nie były wystawione zwolnienia lekarskie, tj. od 13 maja 2013r. st. sierż. W. T. nie wykonywał zadań służbowych i był od nich odsunięty z uwagi na konieczność wydania orzeczenia przez komisję lekarską o zdolności do pełnienia służby w Policji, a także z uwagi na treść zaświadczenia lekarskiego nr [...] wystawionego przez lekarza medycyny pracy w dniu 13 maja 2013r., w którym stwierdzono, iż W. T., z uwagi na przeciwwskazania zdrowotne, jest niezdolny do wykonywania pracy na stanowisku policjanta [...] do czasu wydania opinii przez komisję lekarską w [...]. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 3 ust 1 pkt 1 Zarządzenia nr 916 Komendanta Głównego Policji z 24 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby oraz organizacji służby bhp w Policji (Dz. Urz. KGP Nr 16, poz. 98) w celu zapewnienia bezpieczeństwa i higieny służby w Policji stosuje się odpowiednio przepisy działu dziesiątego Kodeksu pracy. Zgodnie natomiast z art. 229 § 2 i 4 Kodeksu pracy w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. W ocenie organu, W. T. winien uzyskać orzeczenia komisji lekarskiej o swojej zdolności do pełnienia służby w ogóle, nie tylko na ostatnio zajmowanym stanowisku. Stąd też, wbrew żądaniu W. T. zawartemu w raporcie z dnia 14 maja 2013r., nie wchodziło w grę planowanie funkcjonariusza powrotu do służby w wymienionym wyżej okresie - od 13 maja 2013r. do czasu uzyskania orzeczenia komisji lekarskiej. Sprzeczne byłoby to z przepisami prawa i stanowiłoby fikcję. W tej sytuacji organ uznał, że w dniu 21 maja 2013r. upłynął nieprzerwany okres ponad 12 miesięcy zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby. W ocenie organu II instancji w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło przerwanie okresu niepełnienia służby od czasu jej zaprzestania z powodu choroby, ponieważ faktyczne podjęcie służby przez policjanta nie miało miejsca. Okresu wskazanego w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie przerywa brak zaświadczenia lekarskiego o dalszym trwaniu choroby za pewien okres nieobecności w służbie (po 12 maja 2013r.). Zdaniem organu odwoławczego, wydanie po zwolnieniu ze służby w Policji orzeczenia nr [...] z dnia [...] maja 2013r. przez Wojewódzką Komisję Lekarską w [...] o zdolności do pełnienia służby przez st. sierż. W. T. nie ma wpływu na ważność przesłanek zwolnienia funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. W chwili zwolnienia, tj. 23 maja 2013r. istniały zatem wszelkie podstawy faktyczne i materialnoprawne, by uznać, że doszło do ponad 12-miesięcznego zaprzestania służby z powodu choroby.

Organ odwoławczy podniósł ponadto, że przebywanie W. T. od 21 maja 2012r. do 13 maja 2013r. nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich wpływało negatywnie na organizację służby w jednostce, rzutowało ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki. Zadania, które powinny być przydzielone st. sierż. W. T., z konieczności obciążały bowiem innych policjantów. Sytuacja taka powodowała dezorganizację służby. Ponadto tego rodzaju okoliczności zawsze rodzą napięcia i konflikty i skutkują obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, jak również przyczyniają się do trudności z utrzymaniem dyscypliny służbowej w samej jednostce. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że funkcjonariusz, którego okres absencji przekracza rok i w tym czasie nie realizował absolutnie żadnych zadań i czynności służbowych, nie może nadal pozostawać w służbie. W interesie służby leży bowiem możliwość takiego doboru kadry przez Policję, aby mogła ona efektywnie realizować zadania określone w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji.

Zdaniem organu II instancji, niecelowość pozostawania st. sierż. W. T. w służbie uwidacznia się po dokonaniu analizy przebiegu jego służby, kwalifikacji zawodowych i postawy względem obowiązków służbowych. W. T. został przyjęty do służby w Policji w dniu [...] grudnia 2006r. Posiada wykształcenie wyższe i przeszkolenie zawodowe podstawowe ukończone w 2007r. z wynikiem poprawnym. Od początku pełnił służbę w ogniwie [...] (KPP [...] , KMP [...]). W trakcie swojej kariery zawodowej opiniowany był jako przeciętny policjant, posiadający niekiedy poszczególne cechy "poniżej wymagań". Policjant wielokrotnie ulegał wypadkom w służbie. W 2012r. przeciwko st. sierż. W. T. wszczęto postępowanie dyscyplinarne za naruszenie dyscypliny służbowej, które zostało zawieszone z powodu przebywania policjanta na zwolnieniu lekarskim. W rozpatrywanej sytuacji, analizując długotrwałość i częstotliwość przebywania st. sierż. W. T. na zwolnieniach lekarskich na przestrzeni kilku ostatnich lat, organ uznał, iż funkcjonariusz ten nie rokuje szans na prawidłowe pełnienie służby, zgodne z wymogami ustawy o Policji, mimo pozytywnej dla niego treści orzeczenia komisji lekarskiej. Ponadto niezadowalający jest jego stosunek do obowiązków służbowych. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski posiadający m.in. zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest podporządkować się. Tej zasadzie przeczą zarówno postawa st. sierż. W. T., jak i dotychczasowy stan jego zdrowia. Długotrwała nieobecność st. sierż. W. T. w służbie wpłynęła negatywnie na sytuację kadrową w komórce organizacyjnej, powodując niemożność racjonalnego planowania służb policjantów i niedobory w służbie. W omawianej sprawie zaszła pilna potrzeba zachowania ciągłości służby i wypełniania ustawowych zadań Policji, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, nieuzasadnione i jawnie sprzeczne z interesem społecznym jest bowiem dalsze wydatkowanie środków budżetowych związanych z pozostawieniem w służbie policjanta, który nie pozostawia nadziei na dalsze długotrwałe niezakłócone pełnienie służby i którego wywiązywanie się z nałożonych nań obowiązków służbowych pozostawia wiele do życzenia.

Skargę na powyższą decyzję wniósł W. T., zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, tj. zwolnienie ze służby w sytuacji, gdy funkcjonariusz nie przekroczył terminu 12 miesięcy na dzień stawienia się po zwolnieniu lekarskim do służby, tj. 13 maja 2013 roku;

2) rażące przekroczenie granicy swobody uznania administracyjnego polegające na zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w sytuacji, w której dwie komisje lekarskie orzekły o zdolności funkcjonariusza do służby tj. orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] maja 2013 roku oraz Komisji Medycyny Pracy MSW z dnia [...] czerwca 2013 roku uchylające orzeczenie lekarza medycyny pracy z [...] maja 2013 roku;

3) naruszenie zasad współżycia społecznego polegające na zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w sytuacji, w której lekarz medycyny pracy skierował skarżącego na badania do komisji lekarskiej na dzień wydania orzeczenia o niezdolności do pracy – [...] maja 2013 roku;

4) naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 7 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu przy rozstrzyganiu sprawy stanu faktycznego i prawnego w sposób obiektywny, dokładny i uwzględniający interes funkcjonariusza w zakresie stanu zdrowia;

5) przekroczenie granicy swobody oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) przejawiające się w braku odniesienia do orzeczenia z [...] maja 2013 roku Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...], która orzekła o zdolności funkcjonariusza do służby, a orzeczenie skuteczne jest wstecz - od dnia [...] maja 2013 roku;

6) naruszenie art. 81 k.p.a. przejawiające się w uznaniu okoliczności faktycznych dotyczących m.in. stanu zdrowia policjanta na dzień [...] maja 2013r. za udowodnione mimo faktu, że na ten dzień funkcjonariusz był zdolny do służby na zajmowanym stanowisku.

Zdaniem skarżącego w dniu zwolnienia, tj. 23 maja 2013r. nie miał miejsca 12-miesięczny okres zaprzestania służby z powodu choroby, skarżący przebywał bowiem na zwolnieniu lekarskim do dnia 12 maja 2013r. W dniu [...] maja 2013r. lekarz medycyny pracy stwierdził, iż W. T. jest niezdolny do wykonywania pracy na stanowisku policjanta [...] do czasu wydania opinii przez komisję lekarską w [...]. Orzeczeniem z dnia [...] maja 2013r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej stwierdzono zdolność skarżącego do wykonywania służby na zajmowanym stanowisku w Policji. Zdaniem skarżącego, lekarz medycyny pracy w swej decyzji zastosował instytucję zbliżoną do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez komisję lekarską zagadnienia kwestii zdrowia, tj. zdolności do wykonywania służby. Niezależnie od skierowania do komisji lekarskiej skarżący złożył odwołanie od orzeczenia lekarza medycyny pracy z dnia [...] maja 2013r. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...]. W wyniku tego w dniu [...] czerwca 2013r. wydano decyzję o zdolności W. T. do wykonywania pracy na stanowisku policjanta [...]. Zdaniem skarżącego, orzeczenie z dnia [...] maja 2013r. lekarza pracy jest nieważne z mocą wsteczną. W związku z powyższym na dzień [...] maja 2013r. skarżący zdolny był do wykonywania pracy po okresie zwolnień lekarskich trwających krócej niż 12 miesięcy (do 12 maja 2013r.), podczas gdy okres 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby upływałby 22 maja 2013r. W związku z powyższym przy zwalnianiu policjanta ze służby dokonano błędnej interpretacji art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, gdyż w dniu [...] maja 2013r. policjant był zdolny do służby, a nie upłynął okres 12 miesięcy zwolnienia lekarskiego. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie naruszono istotny interes policjanta oraz zasady współżycia społecznego: w szczególności ochrony zdrowia, trwałości stosunku służbowego. Skarżący podniósł nadto, iż w toku postępowania administracyjnego pominięto jego pismo z dnia 14 maja 2013r. wyrażające gotowość do służby, trudno zatem mówić o niechęci policjanta do służby. Ponadto w rozpatrywanej sprawie powinien zostać wzięty pod uwagę nie tylko interes służby, ale też interes policjanta w postaci ochrony jego zdrowia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że w niniejszej sprawie bezspornie skarżący zaprzestał wykonywania obowiązków służbowych na podstawie zwolnienia lekarskiego w dniu 21 maja 2012r. W dniu 13 maja 2013r. czyli przed upływem 12 miesięcy od tej daty, lekarz medycyny pracy wystawił zaświadczenie lekarskie stwierdzając niezdolność wykonywania pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku – policjanta [...]. W dniu 14 maja 2013r. skarżący stawił się u przełożonego zgłaszając swą gotowość do "natychmiastowego podjęcia czynnej służby", prosząc o jak najszybsze wskazanie stanowiska pracy. Pismem datowanym 14 maja 2013r. przełożony odmówił dopuszczenia skarżącego do służby. Zdaniem Sądu I instancji, przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie obejmuje swą dyspozycją sytuacji, w której policjant przed upływem 12-miesięcznego okresu, o którym mowa w tym przepisie stawia się u przełożonego w celu podjęcia służby, dysponując dokumentem, z którego wynika niezdolność do wykonywania służby jedynie na określonym stanowisku, lecz nie zostaje pomimo tego dopuszczony do wykonywania jakichkolwiek czynności. Omawiany przepis stanowi bowiem z jednej strony niezbędny instrument kształtowania polityki kadrowej w Policji w sposób umożliwiający rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który długotrwale zaniechał pełnienia służby, z drugiej jednak strony nie może być on wykładany w sposób umożliwiający jego nadużycie przez bezzasadną odmowę dopuszczenia do wykonywania obowiązków służbowych przez policjanta zamierzającego powrócić do służby po długotrwałym zwolnieniu lekarskim tylko po to, by doprowadzić do jego zwolnienia. Zdaniem Sądu I instancji, ochrona stosunku służbowego policjanta, której wyrazem jest zawarte w art. 41 ustawy o Policji szczegółowe określenie przesłanek jego rozwiązania, wymaga, by policjant niezdolny do służby jedynie na określonym stanowisku, mógł służbę tę kontynuować na innym stanowisku. Jeśli nie jest to jednak możliwe, organy policyjne dysponują instrumentem określonym w art. 37a pkt 1 w/w ustawy, umożliwiającym przeniesienie policjanta w przypadku zwolnienia go z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. W tym też czasie możliwe jest zweryfikowanie, czy policjant zdolny jest w ogóle do pełnienia służby. W ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie taka weryfikacja nastąpiła i orzeczeniem z dnia [...] maja 2013r. właściwa komisja lekarska stwierdziła zdolność skarżącego do pełnienia służby na zajmowanym dotychczas stanowisku. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku WSA w Gdańsku Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jego uchylenie i oddalenie skargi, zarzucają wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2011r. nr 287 poz. 1687 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię;

2. art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, że powyższy przepis nie znajdzie zastosowania w powyższym stanie faktycznym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 Zarządzenia nr 916 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby oraz organizacji służby bhp w Policji (Dz. Urz. KGP nr 16, póz. 98), w celu zapewnienia bezpieczeństwa i higieny służby w Policji stosuje się odpowiednio przepisy działu dziesiątego Kodeksu pracy. Zgodnie zaś z art. 229 § 2 i 4 Kodeksu pracy w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Skarżący kasacyjnie wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2013r. lekarz medycyny pracy wystawił zaświadczenie lekarskie nr [...] stwierdzające, iż W.T. z uwagi na przeciwwskazania zdrowotne, jest niezdolny do wykonywania pracy na stanowisku [...] do czasu wydania opinii przez komisję lekarską w [...]. Oznacza to, zdaniem skarżącego kasacyjnie, że od dnia 13 maja 2013r. W. T. nie wykonywał żadnych zadań służbowych, a w konsekwencji nie został przerwany 12-miesięczny okres zaprzestania służby z powodu choroby. Doszło więc do kontynuacji zaprzestania służby z powodu choroby, przy czym organ nie orzekał o stanie zdrowia funkcjonariusza. W ocenie skarżącego kasacyjnie późniejsze wydanie (po zwolnieniu ze służby w Policji) orzeczenia nr [...] z dnia [...] maja 2013r. przez Wojewódzką Komisję Lekarską w [...] o zdolności do pełnienia służby przez st. sierż. W. T. nie ma wpływu na ważność przesłanek zwolnienia funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Przesłanki zwolnienia ze służby należy rozważyć tutaj ex ante, a nie ex post, w przepisie tym nie chodzi bowiem o nieprzerwany okres trwania zwolnienia lekarskiego, ale o nieprzerwany okres zaprzestania służby z powodu choroby, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 12 marca 2014r. W. T. odniósł się do argumentów Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] podniesionych w skardze kasacyjnej i wniósł o jej oddalenie. Zdaniem W. T., Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji przyjmując, że w okolicznościach stanu faktycznego i prawnego nie doszło do upływu 12-miesięcznego okresu uprawniającego do zwolnienia ze służby. Z treści art. 41 ust. 2 pkt 7 wynika wprost, że wyłącznie w przypadku upływu 12-miesięcznego okresu zwolnienia lekarskiego możliwe jest zwolnienie funkcjonariusza ze służby z powodu choroby. W. T. podkreślił, że przed upływem 12 miesięcy zgłosił gotowość podjęcia służby i w konsekwencji przedmiotowy przepis nie może stanowić przesłanki jego zwolnienia ze służby z powołaniem się na "upływ 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby". Poza tym w jego sprawie wydano dwa orzeczenia w toku postępowania weryfikującego orzeczenie lekarza medycyny pracy stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na stanowisku funkcjonariusza [...]. Pierwsze orzeczenie z dnia [...] maja 2013r. stwierdziło zdolność W. T. do pełnienia służby na stanowisku policjanta w/w [...]. Do tej Komisji lekarz medycyny pracy odesłał ostateczne rozstrzygnięcie w kwestii braku przeciwwskazań do wykonywania służby na tym stanowisku. Niezależnie od rozstrzygnięcia tej Komisji W. T. złożył odwołanie od orzeczenia lekarza medycyny pracy do Komisji Medycyny Pracy MSW, która decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. uchyliła orzeczenie lekarza medycyny pracy z dnia [...] maja 2013r. Konsekwencją prawną uchylenia orzeczenia lekarza medycyny pracy był skutek ex tunc, orzeczenie lekarza medycyny pracy straciło zatem swą ważność już w dacie jego wydania, tj. 13 maja 2013r. W ocenie W. T., argumenty i zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej są chybione i nie zasługują na uwzględnienie. W wyroku Sąd I instancji zawarł uzasadniony argument o nadużyciu prawa przez Komendanta Wojewódzkiego Policji polegającego na tym, iż zwolniono funkcjonariusza z Policji przed upływem 12 miesięcy jej zaprzestania z powodu choroby, a bezzasadnie odmówiono mu dopuszczenia do wykonywania obowiązków służbowych, nie czekając na weryfikację orzeczenia lekarza medycyny pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Skarga kasacyjna Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie są zasadne.

Nieuzasadniony jest zawarty w punkcie 1 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji poprzez jego błędną wykładnię. Skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił na czym jego zdaniem miał polegać błąd w wykładni tego przepisu przez Sąd I instancji. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię skarżący kasacyjnie winien był wskazać, że Sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa oraz wykazać, jak w ocenie skarżącego powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Autor skargi kasacyjnej kwestionując wyrok Sądu pierwszej instancji nie sprecyzował na czym polegała błędna wykładnia tego przepisu i jaka powinna być prawidłowa wykładnia. Wadliwe sformułowanie zarzutu kasacyjnego nie dezawuuje co do zasady takiego zarzutu, jeżeli sposób jego sformułowania w powiązaniu z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na ocenę tego zarzutu w ramach prawidłowej podstawy kasacyjnej. Biorąc to pod uwagę należy uznać, że w istocie powyższy zarzut naruszenia art. 37a pkt 1 ustawy o Policji jest konsekwencją zakwestionowania prawidłowości wykładni art. 41 ust. 2 pkt 7 tej ustawy, pozostając z tym zarzutem w nierozerwalnym związku, albowiem odwołanie się przez Sąd I instancji do art. 37a pkt 1 ustawy o Policji było następstwem przyjęcia przez Sąd, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 tej ustawy nie powinien mieć w sprawie zastosowania. To zaś stanowisko jest przez skarżącego kasacyjnie kwestionowane w punkcie 2 skargi kasacyjnej.

W punkcie 2 skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że powyższy przepis nie powinien mieć zastosowania w stanie faktycznym tej sprawy. Zarzut ten jest nietrafny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo ocenił Sąd I instancji, że hipoteza normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie obejmuje stanu faktycznego tej sprawy. Przepis 41 ust. 2 pkt 7 przewiduje, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Hipotezą normy objęto zatem jedynie takie przypadki, gdy doszło do zaprzestania przez policjanta służby z powodu choroby przez okres co najmniej 12 miesięcy, konieczne jest zatem spełnienie trzech przesłanek równocześnie: zaprzestanie służby, choroba funkcjonariusza powodująca to zaprzestanie oraz upływ 12 miesięcy. Przepis wymaga koniunkcji tych trzech przesłanek, które muszą być interpretowane wąsko.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy W. T. nie pełnił służby z powodu choroby w okresie od dnia 21 maja 2012r. do dnia 12 maja 2013r., nieprzerwanie przebywając w tym czasie na zwolnieniach lekarskich. Okres niepełnienia służby z powodu choroby nie przekroczył zatem okresu 12 miesięcy od zaprzestania służby. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] maja 2013r. (k. 16 akt adm.) przeprowadzający badanie profilaktyczne lekarz medycyny pracy orzekł, że policjant [...] W. T. "z powodu przeciwskazań zdrowotnych jest niezdolny do wykonywania pracy na w/w stanowisku do czasu wydania opinii przez Komisję Lekarską w [...]". Treść tego orzeczenia lekarskiego nie pozostawia wątpliwości, że stwierdzono w nim niezdolność W. T. do służby jedynie na dotychczasowym stanowisku policjanta [...], a nie ogólną niezdolność do służby w policji, skoro - orzekając w sposób podany powyżej - wykreślono jednocześnie część formularza o utracie zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy z powodu przeciwskazań zdrowotnych. W dniu 13 maja 2013r. W. T. był zatem zdolny do wykonywania służby, tyle że nie na dotychczas zajmowanym stanowisku. W dniu 14 maja 2013r. W. T. zgłosił się do służby i w raporcie z tego dnia wyraził gotowość natychmiastowego podjęcia czynnej służby i poprosił o jak najszybsze wskazanie stanowiska pracy, powołując się na treść orzeczenia lekarskiego z dnia [...] maja 2013r. Bezzasadnie zatem w dniu 14 maja 2013r. organ odmówił funkcjonariuszowi powrotu do służby w okresie od 13 maja 2015r. i uznał, że byłoby to sprzeczne z przepisami prawa i stanowiłoby fikcję. Podkreślenia wymaga, że od dnia 13 maja 2013r. W. T. z powodu choroby nie był zdolny do służby jedynie na dotychczas zajmowanym stanowisku, natomiast nie był niezdolny do służby na innych stanowiskach. Należy zatem uznać, że w dniu 13 maja 2013r. przerwany został bieg 12- miesięcznego okresu niepełnienia służby z powodu choroby, od tego bowiem dnia powodem niepełnienia służby przez W. T. nie była choroba, lecz odmowa dopuszczenia go do służby przez przełożonego służbowego, który nie wskazał mu nowego miejsca pełnienia służby.

Przepis 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie może być wykładany w sposób umożliwiający jego nadużycie przez bezzasadną odmowę dopuszczenia policjanta zamierzającego powrócić do służby po długotrwałym zwolnieniu lekarskim do wykonywania obowiązków służbowych, spowodowaną wyłącznie zamiarem zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Celem regulacji przewidzianej w art. 41 ustawy o Policji jest ochrona stosunku służbowego policjanta. Jednym z przejawów tej ochrony jest gwarancja możliwości kontynuowania służby przez policjanta w przypadku jego niezdolności do służby jedynie na określonym stanowisku. Zgodnie z art. 37 ustawy o Policji, policjantowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej miejscowości na czas nieprzekraczający 12 miesięcy, a uposażenie policjanta nie może być w tym czasie obniżone. W przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść policjanta do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy (art. 37a pkt 1 w/w ustawy). W przypadku natomiast orzeczenia trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, jeżeli nie byłoby możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne, policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe (art. 38 ust. 2 pkt 1). Policjant mógłby być zwolniony ze służby dopiero wówczas, gdyby nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko (art. 38 ust. 4). W rozpoznawanej sprawie stosując te przepisy należałoby jednak uwzględnić fakt, że w dniu 24 maja 2013r. Wojewódzka Komisja Lekarska uznała, że W. T. jest zdolny do służby na dotychczasowym stanowisku, a w dniu [...] czerwca 2013r. Komisja Medycyny Pracy MSW uchyliła opisane powyżej orzeczenie lekarza medycyny pracy z dnia [...] maja 2013r.

Powyższe przepisy zmierzające do ochrony stosunku służbowego policjanta tworzą spójny system tej ochrony. Naruszeniem powyższych zasad jest dokonana w niniejszej sprawie przez organy policji wykładnia art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji prowadząca do pominięcia jednego z trzech wyraźnie w tym przepisie wskazanych elementów, tj. wymogu, by przerwanie służby nastąpiło z powodu choroby. Nie był prawidłowy przyjęty w kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzjach organów policji pogląd, że w dniu 21 maja 2013r. upłynął nieprzerwany okres niepełnienia służby z powodu choroby trwający ponad 12 miesięcy. Ze względu na treść art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji należy bowiem uznać, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło przerwanie przewidzianego w tym przepisie okresu zaprzestania świadczenia służby z powodu choroby, gdyż faktyczne niepodjęcie służby przez W. T. nastąpiło nie z powodu choroby, lecz z powodu nieuzasadnionego niepowierzenia mu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku. Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać za nieuzasadniony podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji polegającej na uznaniu, że nie powinien on znaleźć zastosowania w tej sprawie. Prawidłowo przyjął Sąd I instancji niespełnienie w niniejszej sprawie wymaganej tym przepisem przesłanki zaprzestania służby z powodu choroby, co uniemożliwiało zastosowanie trybu zwolnienia ze służby przewidzianego w art. 41 ust. 2 pkt 7.

Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Trafnie uznał Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie doszło do przerwania 12-miesięcznego okresu od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, a zatem w dniu podjęcia przez organ decyzji o zwolnieniu ze służby, tj. w dniu 23 maja 2013r. nie było podstaw do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Przepis ten nie obejmuje sytuacji, w której policjant przed upływem 12-miesięcznego okresu, o którym mowa w tym przepisie, stawia się u przełożonego w celu podjęcia służby, dysponując dokumentem, z którego wynika niezdolność do wykonywania służby jedynie na określonym stanowisku, lecz nie zostaje dopuszczony do pełnienia służby. Wbrew zatem zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i trafnie ocenił, że istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od organu na rzecz W. T. odstąpiono w całości na podstawie art. 207 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku.