Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 318/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 2 pkt 20, art. 50 uts. 1 pkt 2, 4 art.51 ust. 1 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 139, art. 97 par 1 pkt 4, art. 76 par 1 , art. 101 par 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 10 lutego 2022 r. nr ZOA-VI.7721.10.2021 w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 lutego 2022r., nr ZOA-V1.7721.10.2021 Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie - po rozpatrzeniu odwołania M. H., reprezentowanej przez pełnomocnika adw. J. K. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021r., poz. 2351 ze zm.), dalej jako "pr. bud." - uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju z dnia 14 kwietnia 2021r., znak: PINB.7355-VII/12/20 nakazującą M. H. rozbiórkę części bramy wjazdowej o długości 1,11m usytuowanej na działce nr ewid. [...] ark. [...] położonej w J., od punktu granicznego nr [...] (śruby wkręconej w kostkę brukową) wyznaczającego granicę pomiędzy działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...] i jednocześnie rozstrzygnął sprawę merytorycznie nakazując skarżącej wykonanie następujących czynności związanych z dwuskrzydłową bramą wjazdową usytuowaną na działkach nr ewid. [...] i [...] ark. [...] położonych w J.:

1. zamontowanie w kostce brukowej trwałej blokady uniemożliwiającej otwieranie skrzydła ww. bramy o długości 3,0 m na zewnątrz działki,

2. demontaż części ww. bramy usytuowanej na działce nr ewid. [...], na długości 1,11m licząc od punktu granicznego nr [...], wyznaczającego granicę pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...] (śruby wkręconej w kostkę brukową) do zewnętrznej krawędzi słupka, na którym zawieszono zachodnie skrzydło bramy o długości 1,27 m, łącznie z tym słupkiem, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny:

B. H. – A. A., reprezentowana przez pełnomocnika A. A. A. (męża), wniosła w dniu 25 września 2020r. o wszczęcie postępowania w sprawie ogrodzenia - bramy wjazdowej, wybudowanej przez M. H. częściowo na działce nr ewid. [...], będącej własnością wnioskodawczyni i bez jej zgody.

Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 19 listopada 2020r. ustalono, że działki: nr ewid. [...] (należąca do B. H. – A. A.) oraz częściowo nr ewid. [...], ogrodzone są dwuskrzydłową, dwustronnie otwieraną (do wewnątrz i na zewnątrz), stalową bramą wjazdową o wysokości około 1,90m, usytuowaną od strony drogi publicznej (ul. [...] Jedno skrzydło bramy posiada długość 3 m, a drugie 1,27m i stanowi jednocześnie furtkę; cała brama wraz ze stalowymi słupkami ma długość 4,41m; w kostce brukowej na linii posadowienia ww. bramy znajduje się znak graniczny (śruba wkręcona w kostkę brukową); do protokołu oględzin dołączono dokumentację fotograficzną i szkic sytuacyjny. Inwestorka - M. H. wyjaśniła, że bramę wykonała profesjonalna firma w 2015r. w miejscu starej bramy. A. A. A. wyjaśnił, że ogrodzenie uniemożliwia wejście na działkę nr [...], należącą do jego żony, B. H. - A. A..

Organ ustalił, że w świetle Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy i Miasta Józefów, zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta w Józefowie nr XVII/90/2004 z dnia 11 marca 2004r. (Dz. Urz. Woj. Lub. nr 79 poz. 1384 z dnia 30 kwietnia 2004r. ze zm.), sporne działki znajdują się na terenie oznaczonym symbolem MNn przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną (§18 ust. 3).

Z operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w Biłgoraju z dnia 19 stycznia 2001r. (k.7), wykonanego w związku z podziałem działki nr ewid.[...] wynika, że działka nr ewid. [...] od strony ul. [...] posiada szerokość 3,30m, a punkt graniczny pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...] oznaczony jest jako nr [...].

Ponadto organ wyjaśnił, że pełnomocnik B. H. – A. A. A. złożył do akt sprawy protokół wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr ewid. [...] (k.9) oraz protokół z pozytywnej weryfikacji wyznaczenia punktów granicznych działki nr ewid. [...] z dnia 16 stycznia 2020r. (k.41) sporządzony w Starostwie Powiatowym w Biłgoraju. Pełnomocnik oświadczył, że nie zamierza rozgraniczać się z sąsiadami, ponieważ granice zostały dokładnie określone przy podziale działki nr ewid.[...] oraz potwierdzone przez geodetę przy wznowieniu granic. Obecnie domaga się od organu nadzoru nakazania M. H. -S. usunięcia swoich obiektów budowlanych, w tym spornej bramy wjazdowej z działki B. H. - A. A. nr ewid [...], ponieważ wraz z żoną zamierzają ogrodzić własną działkę. B. H. - A. A. w piśmie z 17 grudnia 2020r. oświadczyła, że nie wyraża zgody na udostępnienie swojej działki na cele budowlane siostrze M. H..

W związku z powyższym, organ I instancji uznał, że nie ma możliwości doprowadzenia spornej bramy wjazdowej do stanu zgodnego z prawem i wskazaną na wstępie decyzją z dnia 14 kwietnia 2021r. nakazał rozbiórkę jej części usytuowanej na działce nr ewid. [...].

Decyzją z 7 czerwca 2021r. organ odwoławczy uchylił tę decyzję przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, jednak wyrokiem z dnia 1 września 2021r., sygn. akt II SA/Lu 520/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił ten wyrok jako wydaną z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.

Rozpatrując zatem ponownie odwołanie, organ odwoławczy w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego w sprawie i wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie ponownych oględzin, co nastąpiło w dniu 9 grudnia 2021r. Podczas tych oględzin stwierdzono, że stan faktyczny na spornych działkach nie uległ zmianie.

Następnie organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa budowlanego obowiązującego po wejściu w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 471), gdyż postępowanie zostało wszczęte po dniu 19 września 2020r., czyli po wejściu w życie tej ustawy. Wyjaśnił, że w świetle przepisów pr. bud., budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 20), mimo to, organ nadzoru budowlanego obowiązany był zbadać, czy roboty budowlane nie zostały wykonane: w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia - art. 50 ust. 1 pkt 2 bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od przepisów art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud. Budowa obiektu budowlanego musi bowiem respektować ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisy techniczno - budowlane. W przypadku stwierdzenia zaistnienia sytuacji, o których mowa w lub art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4 organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wdrożenia trybu określonego w art. 51 pr. bud. W tym właśnie trybie prowadzone było niniejsze postępowanie.

Badając zgodność spornej bramy z przepisami techniczno-budowlanymi organ odwoławczy stwierdził, że narusza ono przepis § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019r., poz. 1065 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie ws. w/t", zgodnie z którym bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Z protokołu oględzin wynika bowiem, że obydwa skrzydła spornej bramy otwierają się zarówno do wewnątrz, jak i na zewnątrz działki. Jednocześnie organ ustalił, że brama znajduje się częściowo na działce nr ewid. [...], co do której inwestorka nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Podzielając w konsekwencji stanowisko organu I instancji co do tego, że część bramy, co do której inwestorka nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podlega rozbiórce, organ odwoławczy stwierdził ponadto, że w celu zapewnienia zgodności bramy z przepisem § 42 ust. 1 rozporządzenia konieczne jest dodatkowo nakazanie inwestorce wykonania trwałej blokady, umocowanej w kostce brukowej, która uniemożliwi otwieranie bramy (części znajdującej się na jej działce [...]) na zewnątrz działki,

Formułując nakazy, organ odwoławczy doprecyzował usytuowanie obu skrzydeł spornej bramy. Otóż wyjaśnił, że w świetle operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w Biłgoraju z dnia 19 stycznia 2001r. (k.6), działka nr ewid. [...] od strony ul. [...] posiada szerokość 3,30 m, a punkt graniczny pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...] oznaczony jest jako nr [...]. Z pomiarów dokonanych przez organ wynika, że długość całej bramy (dwuskrzydłowej), łącznie ze słupkami, wynosi 4,41m. Z matematycznych obliczeń wynika więc, że sporna brama znajduje się na długości 1,11m na działce nr ewid. [...] licząc od zewnętrznej krawędzi słupka, na którym zamocowano skrzydło bramy o długości 1,27m do punktu granicznego zamocowanego w kostce brukowej, oznaczonego nr [...]. Przy dokonywaniu tych ustaleń organ odwoławczy brał pod uwagę także protokół wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków dla działki nr ewid. [...] ark. [...] z 12 listopada 2019r. (k. 38) oraz protokół pozytywnej weryfikacji tego wyznaczenia z 16 stycznia 2020r. (k. 41).

W związku z tym organ orzekł, jak w sentencji zaskarżonej decyzji.

Dodał, że ustalając przebieg granicy pomiędzy działkami gruntu organy opierały się na danych zawartych w aktualnych dokumentach geodezyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 czerwca 2021r., sygn. akt: II SA/Lu 175/21).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. H., reprezentowana przez pełnomocnika adw. J. K. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem:

1) przepisów prawa materialnego tj.

art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 pr. bud. w związku z przepisami art. 52, art. 29 ust. 2 pkt 20, art. 33 ust. 1, art. 3 ust. 2 i art. 4 pr. bud., ponieważ organ odwoławczy orzekł demontaż "części bramy wyjazdowej", która nie stanowi odrębnego obiektu budowlanego, a poza tym nakaz demontażu skierowano do skarżącej, która nie była inwestorem tego obiektu (bramę wykonał ok. 50 lat temu jej ojciec G. H. w ramach jednego "zamierzenia budowlanego" tj. budowy domu wraz z ogrodzeniem), ponadto nie przeprowadzono opinii geodezyjnej i nie wyjaśniono wiarygodnie, jak ustalono przebieg granic, a rozstrzygnięcie oparto na "nieczytelnych, odręcznych, tworzonych na szybko rysunkach osoby nie wykazującej się stosownymi uprawnieniami geodezyjnymi (...) K. L.", będącego "jedynie" architektem; organ bezpodstawnie oparł się na protokole wznowienia znaków granicznych, gdyż przesłanką wznowienia granic jest niesporny ich przebieg, podczas gdy w niniejszej sprawie istnieje co do tego spór – organ nadzoru nie był uprawniony do samodzielnego ustalania przebiegu granicy; organ nie uwzględnił też, że wobec właścicielki sąsiedniej nieruchomości B. H.-A.-A. toczy się przed Sądem Rejonowym w Biłgoraju pod sygn. akt I Ns 24/22 postępowanie o rozgraniczenie połączone z postępowaniem o zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu (organ powinien był zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania o rozgraniczenie); organ odwoławczy nakazując skarżącej zamontowanie blokady uniemożliwiającej otwieranie skrzydła bramy na zewnątrz działki, faktycznie wydał decyzję bardziej niekorzystną dla skarżącej, niż decyzja organu I instancji, co było niedopuszczalne (art. 139 k.p.a.); organ nie zweryfikował czy A. A. A. jako cudzoziemiec, mógł być pełnomocnikiem uczestniczki B. H. – [...] i błędnie kierował korespondencję do uczestniczki na jego adres; organ wadliwie nakazał demontaż części ogrodzenia wraz ze słupkiem, gdyż nie uwzględnił, że w tym słupku znajduje się przyłącze kabla telekomunikacyjnego; skarżąca podkreśliła, że ogrodzenia zostało wybudowane ponad 20 lat temu, nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia i zrealizowane jest w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi, zwierząt, mienia i środowiska oraz nie narusza przepisów techniczno- budowlanych i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc postępowanie powinno zostać umorzone; organ odwoławczy zlekceważył zasady bezpieczeństwa, gdyż na skutek wykonania wskazanych obowiązków niemożliwy będzie dojazd do nieruchomości skarżącej pojazdów uprzywilejowanych; organ błędnie stwierdził naruszenie § 42 ust. 1 rozporządzenia ws. w/t, gdyż pominął, że sporna brama otwiera się do wewnątrz działki skarżącej.

2) przepisów postępowania, które doprowadziły do wyżej wskazanych naruszeń:

art. 138 § 1 k.p.a., art. 139 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 76 k.p.a. (poprzez uznanie, że protokoły z postępowania o wznowienie znaków granicznych mają charakter dokumentu urzędowego), art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 101 § 1 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (organ odmówił zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, czym pozbawił stronę czynnego udziału w postępowaniu, lekceważąc jej stanowisko).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ decyzje organów obu instancji nie zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Organy prawidłowo przyjęły, że pomimo tego, że w świetle art. 29 ust. 2 pkt 20 pr. bud. – wykonanie spornej bramy, będącej fragmentem ogrodzenia o wysokości mniejszej niż 2,20 m, nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, to jednak brama, jako obiekt budowlany (budowla) powinna być zgodna z przepisami prawa budowlanego, w tym przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (powoływanego wyżej jako rozporządzenie ws. w/t/), zaś organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do podjęcia odpowiednich działań w celu zapewnienia tej zgodności. Stosownie bowiem do przepisów art. 84 ust. 1 pkt 1 i art. 84a ust. 1 pkt 1 pr. bud. mają one obowiązek kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, w tym do kontroli zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi. (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016r., II OSK 712/15); dotyczy to także obiektów, których realizacja nie wymagała ani pozwolenia ani zgłoszenia. Pogląd taki jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. uchwała NSA z dnia 3 października 2016r., sygn. akt II OPS 1/16: "Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine").

W szczególności organ nadzoru budowlanego ma prawo przeprowadzić kontrolę stosownie do art. 81 i art. 81 a pr. bud., a także postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i 51 pr. bud. I tak zgodnie z art. 50 - w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Następnie na podstawie art. 51 – organ wydaje jedną z wymienionych w tym przepisie decyzji: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakładającą, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (...).

Jednym z podstawowych warunków jakie musi spełnić inwestor, jest posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wynika to z art. 32 ust. 4 pkt 2 pr. bud. - inwestor musi mieć prawo do zagospodarowania danej nieruchomości.

Prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że inwestorka - skarżąca M. H. - S., takiego prawa nie posiadała w stosunku do części spornej bramy usytuowanej na działce nr ewid. [...] należącej do jej siostry B. H. - A. A.,

Należy podkreślić, że wbrew zarzutom skargi, organ nadzoru budowlanego w toku postępowania był uprawniony do określenia przebiegu granicy (choć oczywiście nie posiadał on kompetencji do dokonania rozgraniczenia, a więc ustalenia nowej, prawnie skutecznej granicy). Po podjęciu przez NSA uchwały z 10 stycznia 2011r., II OPS 2/10, w orzecznictwie wykształciła się bowiem dominująca linia orzecznicza, że brak możliwości zobowiązania inwestora do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym nie oznacza, że organ nadzoru w ogóle nie może tego prawa badać. Nie zasługuje na aprobatę stanowisko, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pr. bud. organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skoro bowiem w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji samowoli budowlanej inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. (zob. wyroki NSA: z 22 sierpnia 2014r., II OSK 490/13; z lipca 2014r., II OSK 368/13; z 10 czerwca 2014r., II OSK 83/13). Badanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest bezpośrednio związane z określeniem przez organ nadzoru budowlanego przebiegu granicy- organ ustala bowiem w istocie do jakich granic, a więc jak daleko (fizycznie) sięga prawo inwestora do zagospodarowania terenu. W tym miejscu należy odnieść się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przez organy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia niniejszego postępowania w związku z toczącym się postępowaniem rozgraniczeniowym. Otóż w kwestii zależności postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę (analogicznie postępowania naprawczego) od wyniku postępowania rozgraniczeniowego, w orzecznictwie sądowym przeważający jest pogląd, że nie jest to zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniająca zawieszenie postępowania (zob. wyroki NSA z 24 stycznia 2012r., II OSK 2102/10; NSA z dnia 12 marca 2003r., SA/Bk 1472/02; WSA w Kielcach z dnia 28 grudnia 2012r., II SA/Ke 614/12; NSA z dnia 16 marca 2012r., II OSK 2554/10; NSA z dnia 16 marca 2012r., II OSK 8/11). Zarzut naruszenia tego przepisu okazał się więc nietrafny.

Sąd nie stwierdził również (wbrew przekonaniu skarżącej), by organ błędnie i bezzasadnie określił przebieg granicy pomiędzy działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...], a w konsekwencji, by wadliwie ustalił, jaka część bramy podlega demontażowi, czyli rozbiórce. Organ dysponował bowiem materiałami z zasobu geodezyjnego, a więc dokumentami urzędowymi, z których jasno wynika, jaka jest szerokość działki skarżącej nr [...] i w którym miejscu znajduje się punkt graniczny. Są to dokumenty sporządzone w związku z podziałem działki nr ewid.[...]: "opis i mapa projektu podziału działki" z dnia 23 grudnia 2000r. (k.3 – gdzie wskazano, że szerokość działki nr ewid. [...] przy granicy z ul. [...] wynosi 3,30 m i jest to odcinek od granicy z działką nr [...] do punktu nr [...]), mapa z "operatu technicznego podziału działki", przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 stycznia 2001r. (k. 6) oraz "protokół graniczny" z 13 listopada 2000r. (k.4-5 – na którym wskazano granicę w takim samym miejscu, jak na mapie projektu podziału działki). Do sporządzenia tych dokumentów wykorzystano dokumentację geodezyjną, w tym m.in. wykaz punktów granicznych z 1992r. (k.3 i 4). Wynika z nich ponadto, że wskazany przebieg granicy między działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...] nie był wówczas kwestionowany przez zainteresowane strony. Okoliczność, że obecnie w tej kwestii toczy się spór, nie stanowiła przeszkody do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy na podstawie dokumentacji geodezyjnej. Zwlekając z wydaniem rozstrzygnięcia do zakończenia tego sporu, wobec braku podstaw do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, organ naraziłby się na zarzut bezczynności. Organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze nie rozstrzyga kwestii przebiegu granic. Opiera się on w tym względzie na dokumentach geodezyjnych, danych wynikających z ewidencji gruntów, które z racji tego, iż są dokumentami urzędowymi, korzystają z domniemania prawidłowości stosownie do art. 76 k.p.a. (zob. podobnie w odniesieniu do pozwolenia na budowę wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2010r., II OSK 995/05). Do podważenia wiarygodności dowodów urzędowych nie wystarcza samo twierdzenie, że stan prawny i faktyczny nimi potwierdzony jest inny. W odniesieniu do dokumentacji geodezyjnej mogłoby to mieć miejsce w zasadzie wyłącznie w razie stwierdzenia sfałszowania dokumentów, w każdym innym przypadku dokumentacja geodezyjna może zostać w sprawie pominięta, jeśli stała się nieaktualna na skutek zmian wprowadzonych w odpowiednim, przewidzianym prawem, trybie. Takie sytuacje w rozpatrywanej sprawie jednak nie zachodziły, a organ zasadnie opierał się na wskazanych wyżej dokumentach z podziału działki nr ewid.[...], zarzut naruszenia art. 76 § 1 k.p.a. jest więc chybiony.

Organy obu instancji miały usprawiedliwione podstawy do orzeczenia wobec skarżącej nakazu rozbiórki tej części spornej bramy, która znajduje się na nieruchomości nienależącej do skarżącej. W osnowie decyzji organ użył określenia "demontaż", co było dopuszczalne, bowiem nie ma żadnych wątpliwości, że rozbiórka ogrodzenia polega w istocie na jego "zdemontowaniu".

Wbrew zarzutom skargi, prawidłowo organ odwoławczy objął nakazem demontażu również słupek stanowiący część bramy, skoro słupek również znajduje się poza działką skarżącej (na działce nr [...]). Orzeczenie o demontażu (także) słupka nie stanowiło – jak podnosi skarżąca - naruszenia art. 139 k.p.a., zabraniającego organowi odwoławczemu wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Pozostawienie słupka na działce, co do której skarżąca nie posiada żadnego prawa, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, a w takich przypadkach wyłączony jest zakaz przewidziany w art. 139 k.p.a., co wprost wynika z tego przepisu ("chyba że decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny").

To samo dotyczy nakazu określonego przez organ odwoławczy w pkt 1. zaskarżonej decyzji tj. "zamontowania w kostce brukowej trwałej blokady uniemożliwiającej otwieranie skrzydła ww. bramy o długości 3,0 m na zewnątrz działki". W toku postępowania odwoławczego stwierdzono bowiem, że brama otwiera się zarówno do wewnątrz działki skarżącej, jak i na zewnętrz (na ulicę) – okoliczność tę – wbrew zarzutom skargi - potwierdzają jednoznacznie znajdujące się w aktach kserokopie fotografii (k. 25 akt I instancji) i ustalenia podczas oględzin. Stosownie do § 42 rozporządzenia ws. w/t - bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Nakaz usunięcia tego naruszenia był więc uzasadniony koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom drogi publicznej (ulicy [...]j), a więc leżał w szczególnie istotnym "interesie społecznym".

W świetle powyższego należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest prawidłowe.

Zarzuty skargi okazały się nietrafne - w obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał na naruszenie wielu przepisów prawa materialnego i procesowego, ale nie uzasadnił tych naruszeń przekonująco i wyczerpująco - skarga zawiera liczne powtórzenia argumentacji; do podstawowych zarzutów (dotyczących naruszenia art. art. 50 ust. 1 pkt 4; art. 51 ust. 1 pkt 1 pr. bud. w związku z przepisami art. 29 ust. 2 pkt 20 pr. bud.), Sąd odniósł się wyżej.

Gdy chodzi o pozostałe zarzuty, należy podnieść, że nie jest też trafne przekonanie skarżącej, że brama wjazdowa nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego (ponieważ została wykonana w miejscu poprzedniej bramy zrealizowana przez jej ojca kilkadziesiąt lat temu w związku z budową domu, a więc w ramach "jednego zamierzenia", o którym mowa w art. 33 ust. 1 pr. bud.), więc nie mogła być przedmiotem zaskarżonej decyzji. Brama wjazdowa, stanowiąca część ogrodzenia, jest bowiem samodzielnym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 3 pr. bud. (budowlą). Niezależnie od tego należy wskazać, że wymóg zgodności obiektu budowalnego z przepisami prawa, w tym z warunkami techniczno – budowlanymi, odnosi się zarówno do całości obiektu, jak i do poszczególnych jego części (fragmentów). W związku z tym zarówno cała brama, jak i jej część mogła być przedmiotem decyzji wydanej w trybie art. 51 pr. bud. nakazującej doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem.

Wbrew zarzutowi skargi, dotyczącego naruszenia art. 52 pr. bud. - organy zasadnie skierowały nakazy do skarżącej, jako inwestorki – w toku postępowania ona sama przyznała, że wykonała nową bramę w miejsce poprzedniej, wykonanej przez jej ojca. To ona usytuowała jej część poza granicą własnej działki nr ewid. [...] (na działce siostry - nr ewid. [...]), a zatem to na niej spoczywa obowiązek usunięcia tej części bramy. Z porównania fotografii starej i nowej bramy (k.2-15 akt II instancji) wynika w sposób oczywisty, że nowa brama jest całkiem inna, niż poprzednia, a więc nie można uznać, że skarżąca wykonała jedynie jakieś czynności remontowe w istniejącej bramie, zrealizowanej przez inną osobę (ojca), a nie przez nią, co mogłoby uzasadniać ewentualnie zmianę adresata nakazanych obowiązków. To, że poprzednia brama została wykonana przez jej ojca wraz z budową domu, a więc jako część większego "zamierzenia budowlanego" (o którym mowa w art. 33 ust. 1 pr. bud.), nie zwalniał obecnie organów nadzoru z obowiązku zbadania zgodności wykonania przez nią nowej bramy, która – jak wyżej wyjaśniono – stanowi samodzielny obiekt, a więc może być realizowana niezależnie od innych obiektów zagospodarowania danej nieruchomości. Nie można więc mówić o naruszeniu przez organ przepisu art. 33 ust. 1 pr. bud., który dotyczy treści decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy inwestycja obejmuje szereg różnych robót budowlanych realizowanych etapowo, zaś taka sytuacja nie występuje w rozpatrywanej sprawie.

Z kolei gdy chodzi o wątpliwości skarżącej dotyczące skuteczności czynności dokonywanych w imieniu uczestniczki postępowania B. H. – [...] przez jej pełnomocnika (męża), należy stwierdzić, że kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zarzut ten, sprowadzający się w istocie do pozbawienia czy ograniczenia udziału uczestniczki, leży w interesie tej uczestniczki, a nie skarżącej.

Natomiast kwestia ewentualnego braku dojazdu, w tym pojazdów uprzywilejowanych, do zabudowań skarżącej w głębi jej działki, nie mieści w granicach niniejszego postępowania. Tylko ubocznie wypada wskazać, że zapewnienie dojazdu może w niektórych przypadkach wymagać ustanowienia służebności drogi koniecznej.

Sąd nie stwierdził też naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów postępowania (art. 138 § 1 k.p.a., art. 139 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 76 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 101 § 1 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) – co do przepisów art. 139, 76 i 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd wypowiedział się wyżej, łącznie z oceną zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Skarżąca nie wyjaśniła natomiast, na czym miałoby polegać naruszenie przez organy art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 101 § 1 k.p.a. Ten ostatni przepis reguluje formę zawieszania postępowania, określając jego wymogi formalne i przewidując możliwość jego zaskarżenia zażaleniem. Skarżąca miała prawo kwestionować prawidłowość wydanego w sprawie postanowienia z 30 grudnia 2020r. o odmowie zawieszenia (k.55), co uczyniła w odwołaniu i w skardze, dlatego zarzut dotyczący naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 101 § 1 k.p.a. jest niezrozumiały. Poza tym należy stwierdzić, że organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Wprawdzie trzeba przyznać rację skarżącej, że część rysunków sporządzonych odręcznie przez pracowników organu podczas oględzin w dniu 19 listopada 2020r. (k.27 i 28) jest trochę nieczytelna, ale mimo to można z tych rysunków odczytać wyniki dokonanych pomiarów. Niechlujność dokumentacji nie jest tego rodzaju, że pozbawia jej wiarygodności dowodowej. Sąd nie dopatrzył się też istotnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia art. 8 i art. 138 § 1 k.p.a. Skarżąca domagała się od organów przeprowadzenia dowodów wymienionych świadków (k.63, 108) na potwierdzenie innego przebiegu granicy, niż przyjął organ. Zdaniem Sądu dopuszczanie tych dowodów nie było konieczne, ponieważ przy ustalaniu przebiegu prawnej granicy zasadnicze znaczenie dowodowe mają dokumenty geodezyjne (przede wszystkim z postępowania podziałowego działki nr ewid.[...]) i takie uwzględnił organ odwoławczy. Zeznania świadków co do spokojnego posiadania nieruchomości sąsiedniej (działki nr ewid. [...] na odcinku o długości 1,11 m od granicy oznaczonej punktem nr [...]) przez skarżącą, korzystania przez nią z tej działki mogą mieć znaczenie w toku postępowania rozgraniczeniowego i o zasiedzenie. Natomiast jak wyżej wyjaśniono, organy nadzoru budowlanego ustalając zakres prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a więc granice do jakich sięga to prawo, powinny opierać się przede wszystkim na dokumentacji geodezyjnej, a więc dokumentacji sporządzonej przez wyspecjalizowane i uprawnione w tym przedmiocie organy.

Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że wobec nieuzasadnionych zarzutów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.