Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 68/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2 w zw. z  art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, "[...]" sp. z o.o. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...]

z [...] listopada 2012 roku. Podniosła, że obecnie Spółka nie generuje jakichkolwiek dochodów. Przychód za ostatnie trzy miesiące wyniósł "0" zł, gdyż Spółka nie dokonuje sprzedaży – zakupu towarów handlowych z powodu braku środków finansowych. Nadto utraciła ona koncesję (w 2011 r.) na obrót [...]. Nie zatrudnia aktualnie pracowników. Dodatkowo wskazała, że posiadany majątek ruchomy (środki trwałe) został zabezpieczony w związku z postępowaniem Prokuratury Okręgowej w [...]. Od [...] lutego 2013 r. na samochodach ciężarowych stanowiących jedno ze źródeł uzyskiwania dochodów ustanowiono zastawy skarbowe. Stąd Spółka pozbawiona została możliwości ich zbycia i wygospodarowania jakichkolwiek środków finansowych z tego tytułu, w tym na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Podjęła stosowne działania restrukturyzacyjne poprzez zmniejszenie zatrudnienia. Nie posiada środków na rachunku bankowym. Do wniosku załączyła między innymi kopię wyciągu bankowego za 2011 r. (saldo ujemne [...] zł).

Pismem z 25 marca 2013 r. skarżąca została wezwana do przedłożenia wymienionych dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej w trybie

art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a."), w tym do wskazania między innymi źródła finansowania bieżącej działalności oraz nadesłania wyciągów

ze wszystkich rachunków bankowych Spółki za ostatnie cztery miesiące. W odpowiedzi na powyższe skarżąca nałożony przez Sąd obowiązek wypełniła jedynie w części.

Postanowieniem z 9 maja 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W dniu 5 czerwca 2013 r. skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw

od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu powtórzyła okoliczności wskazane uprzednio we wniosku. Podkreśliła, że nie posiada środków finansowych

na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, co udokumentowała w jej ocenie w sposób wyczerpujący w przekazanym do Sądu materiale źródłowym. Zdaniem Spółki, bez znaczenia jest, że prowadzi ona nadal działalność gospodarczą, skoro w chwili obecnej nie przynosi ona żadnych przychodów.

Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko

od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a.). Ciężar dowodu w tym przypadku spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i która ma wykazać, że znajduje się ona w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.

Zgodnie z treścią art. 255 u.p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte

we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie

lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów

lub stanu rodzinnego.

Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności

do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, że pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego od skargi.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazała ona bowiem,

pomimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, że nie posiada ona dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Uzupełniając

na wezwanie Sądu wniosek, nie załączyła wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających zasadność jej wniosku. Również na etapie sprzeciwu skarżąca nie dołączyła wymaganych przez Sąd dokumentów źródłowych. Sąd

w konsekwencji został pozbawiony możliwości rzetelnej i wnikliwej oceny wniosku

pod kątem spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego należało odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Przedstawione przez skarżącą informacje są bowiem niewystarczające

do odtworzenia jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Natomiast Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (zob. postanowienia NSA z 9 marca 2011 r. sygn. akt I GZ 54/11 oraz I GZ 55/11; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że dla oceny istnienia przesłanki

do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., tj. w przypadku osoby prawnej (sp. z o.o.) ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa spółki na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy też skargi do sądu, lecz także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku

o przyznanie prawa pomocy, bowiem dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, czy trudności spółki mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., sygn. akt I FZ 26/13).

Nadto Sądowi z urzędu znane są orzeczenia NSA, w których Spółce odmówiono przyznania prawa pomocy właśnie z uwagi na uchylanie się od wykazania swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej (zob. postanowienie NSA z 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II FZ 531/09).

W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 255 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.