Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 824/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 638
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 2 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania psa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr (...) Wójt Gminy (...) po zawiadomieniu w dniu 6 kwietnia 2021 r. od Komendy Powiatowej Policji w K. o czasowym odebraniu zwierzęcia, w przypadku niecierpiącym zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu orzekł na podstawie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 638 ze zm. dalej jako: "u.o.z") o czasowym odebraniu W.B. psa w typie owczarka kaukaskiego o imieniu H. od dnia 1 kwietnia 2021 r. i przekazaniu zwierzęcia do Fundacji "A" z siedzibą w K. Decyzję opatrzono rygorem natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie prowadzone przez Komendę Powiatową Policji w K. o czyn z art. 35 ust. 1 pkt 2 u.o.z. przeciwko właścicielowi odebranego psa oraz opinia lekarza weterynarii o konieczności poddania leczeniu odebranego psa uzasadniają uznanie, że w sprawie została wypełniona przesłanka do odbioru zwierzęcia w trybie interwencyjnym, bowiem był to przypadek niecierpiący zwłoki, o którym mowa w art. 7 ust. 3 u.o.z. Zachodziła obawa, że znęcanie się i niehumanitarne traktowanie psa przez właściciela zagraża jego zdrowiu i życiu w przyszłości. Mając na uwadze stan w jakim pies się aktualnie znajdował, nie był zdolny do dalszej egzystencji bez wdrożenia opieki weterynaryjnej i pielęgnacyjnej, a także właściwego środowiska bytowego.

Po rozpoznaniu odwołania W.B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) decyzją z dnia 2 lipca 2021 r., nr (...) uchyliło powyższą decyzję w części obejmującej czasowe odebranie psa i przekazanie go do Fundacji "A" za okres od dnia 22 kwietnia 2021 r. i w tej części umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W pozostałym zakresie decyzję utrzymano w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że art. 6 ust. 1 u.o.z. ustala bezwzględny zakaz nieuzasadnionego lub niehumanitarnego zabijania zwierząt oraz znęcania się nad nimi. Kolegium zaznaczyło przy tym, że znęcanie się nad zwierzętami stanowią nie tylko zachowania określone w pkt 1 -9 art. 6 ust. 2 u.o.z.

Kolegium wskazało, że dnia 30 marca 2021 r. doszło do opuszczenia posesji przez dwa psy spośród trzech posiadanych przez właściciela W.B. tj. przez Z. i H., (we wcześniejszych zeznaniach wskazanych jako H. i W.). Z protokołu posiedzenia sądowego, wynika, że psy zostały odnalezione przez właściciela w odległości wynoszącej około 2 km od jego zabudowań. Psy niechętnie szły za właścicielem, więc udał się do domu po smycze i wrócił na miejsce, ale tam psów nie było. Znajdowały się 300 metrów dalej pod lasem. Gdy właściciel podszedł do nich, chciał uwiązać H., lecz ten był nieposłuszny, a kiedy podeszła Z., to jej założył smycz. Wtedy Z. została zaprowadzona do samochodu i zahaczona smyczą o hak holowniczy, a H. szedł z tyłu 100 lub 200 metrów za nią, polną drogą. Wprawdzie było to około 200 czy 300 metrów dalej, ale według strony tak było bezpiecznie. Po 2 km skończyła się polna droga i samochód strony wjechał na drogę główną - to było jakieś 400 do 500 m od bramy. Na drodze Z. odhaczyła się i wtedy, jak zeznał W.B. , wyskoczył z samochodu, chwycił smycz i ponownie zahaczył o hak. Z dalszej treści protokołu wynika, że jadący drogą kierowca wołał do strony, że ciągnie psa. Wtedy pojazd został zatrzymany na poboczu, a W.B. wyskoczył z samochodu i pobiegł do psa, który przewrócił się. Kiedy W.B. stwierdził, że nie da rady zabrać psa do samochodu, zsunął go na pobocze, a następnie załadował na taczki i zawiózł na swoją posesję. W.B. zeznał, że zmarły pies został "schowany za kotłownią, żeby nie leżał na środku podwórka (...)". Weterynarz nie został wezwany.

Z dokumentacji wynika, że Prokuratura Rejonowa w K. dokonując ustaleń faktycznych w sprawie i opierając się na ujawnionym materiale dowodowym stwierdziła, że zachodzi duże prawdopodobieństwo, że W.B. dopuścił się czynu, polegającego na tym, że w dniu 30 marca 2021 r. w miejscowości R. znęcał się ze szczególnym okrucieństwem nad zwierzęciem poprzez przywiązanie go na sznurze do haka holowniczego swojego samochodu a następnie ruszenie samochodem i zwiększenie prędkości tak, że pies nie nadążył za ruchem pojazdu, przewrócił się i był ciągnięty za samochodem po jezdni, czym spowodował uraz mechaniczny, obrażenia narządów wewnętrznych - serca, jelit, śledziony czego skutkiem była niewydolność krążeniowo - oddechowa w wyniku której pies zmarł.

W dniu 31 marca 2021 r. na terenie posesji nr (...) w R., decyzją Prokuratury Rejonowej w K. zabezpieczono psa należącego do W.B. i oddano go na przechowanie do Schroniska dla Zwierząt w K. . W związku z ujawnionymi okolicznościami zwrócono się na podstawie art. 7 u.o.z. do organu pierwszej instancji, o wydanie stosownej decyzji w zakresie czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi.

Na podstawie decyzji organu I instancji, z uwagi na stan zdrowia i konieczność opieki weterynaryjnej odebrano właścicielowi na wniosek Komedy Powiatowej Policji w K. czasowo psa o imieniu H..

Kolegium wskazało także na znajdującą się w aktach sprawy korespondencję Kierownika Schroniska "A" w K. – R.J., z której wynika, że 1 kwietnia 2021 r. owczarek kaukaski o imieniu H. był badany przez lekarza weterynarii z Państwowej Inspekcji Weterynarii w K. M.P.. Do schroniska pies przyjechał zaniedbany z powodu skołtunienia sierści. Pies miał problemy z chodzeniem, prawdopodobnie z powodu zapalenia stawów. W dniu 7 kwietnia 2021 r. pies ten został zbadany przez lekarza weterynarii E.O., w trakcie którego stwierdzono "Kulawizna lewa tylna, lekka nadwaga, prawdopodobnie kastrowany, stan owłosienia wymaga pielęgnacji, niezadowalający. Z uwagi jednak na jego wiek około 8 lat znieczulenie do badania RTG jest dyskusyjne, w celu dokładnej diagnostyki stawów pies musi być znieczulony. Nieagresywny, wskazane ogólne badanie krwi, RTG bioder i lewego kolana". Poinformowano, że pies wymaga wizyty w salonie fryzjerskim dla psów gdyż skołtunienie jest tak duże, że maszynki do sierści nie są w stanie wyczyścić sierści psa. Pies wymaga dodatkowych badań diagnostycznych w wyniku których ustalony zostanie jego stan zdrowia i wymagane leczenie. Zawarto także wniosek o zatrzymanie psa w schronisku dzięki czemu będzie można wykonać diagnostykę medyczną i podjąć leczenie psa.

W dniu 25 maja 2021 r. wpłynęła do Kolegium dokumentacja z akt sprawy prowadzonej przez prokuraturę wśród której znalazł się m. in. protokół w przesłuchania świadka - M.P. z 1 kwietnia 2021 r. - Inspektora Weterynarii, która podała, że została zadysponowana do udziału w czynnościach przy oględzinach psa w R. Podała, że pies którego poddano oględzinom nie ma śladów znęcania. Podczas badania klinicznego polegającego na omacywaniu z oglądaniem nie stwierdziła otarć, zadrapań, uszczerbków na skórze. Pies posiada kołtuny zużytej sierści, którą w okresie linienia nadmiernie gubi. Nie ujawniła, żeby pies zgubił żywe włosie. Ogólny stan zdrowia oceniła jako dobry, z wyraźną dysfunkcją obręczy miednicznej, najprawdopodobniej związaną z wiekiem. Stan odżywienia oceniono jako dobry. Jak wskazano, zachowanie psa nie budzi uwag. Pies jest łagodny w stosunku do właściciela i obcych. Świadek stwierdziła, że nie może stwierdzić czy pies ma jakieś obrażenia wewnętrzne. Jednocześnie uważa, ze badanie aparatem RTG mogłoby przynieść skutek negatywny ze względu na wiek, wielkość i wagę psa. Z zebranego wywiadu przeprowadzonego z właścicielem nie wynika, aby pies doznał jakichkolwiek obrażeń w związku ze zdarzeniem. Pies ma dobre warunki bytowania. Wydaje się być związany z opiekunem i uważa, że odebranie go miałoby negatywny wpływ na jego psychikę i mogłoby wykonać agresję. Uważa, że zdarzenie z 30 marca 2021 r. nie kwalifikuje się jako znęcanie nad zwierzęciem. Jej zdaniem, pies jest zbyt duży żeby przetransportować go inaczej niż opisuje właściciel przy wywiadzie. Jedna osoba miałaby problem z umieszczeniem tak dużego i ciężkiego psa z problemami z chodzeniem w bagażniku samochodu.

Jednak z opisu stanu psa, który został przyjęty do schroniska i przebadany przez lekarza weterynarii E.O. ustalono, że pies w typie owczarka kaukaskiego o imieniu H. znajduje się w ogólnym stanie zaniedbanym, ze znacznymi kołtunami sierści, kulawizną lewej tylnej łapy i ogólnym osłabieniem. Pies niechętnie poruszał się, głównie leżał. Lekarz weterynarii, także wprost stwierdził, iż zachodzi podejrzenie niewydolności oddechowej u psa i wymaga on zarówno pielęgnacji, jak i opieki weterynaryjnej.

Ujawniony stan zaniedbania, jak i problemy z chodzeniem, kulawizna lewa tylna zostały także potwierdzone we wcześniejszej korespondencji nadesłanej przez kierownika schroniska w dniu 8 kwietnia 2021 r. do organu pierwszej instancji, w której wprost wskazano, że pies wymaga wręcz dalszej diagnostyki, stąd rozważano podanie psu znieczulenia celem przeprowadzenia RTG. Stan sierści psa wskazywał na jego zaniedbanie i zaniechanie prawidłowej opieki nad psem. Stan zdrowia psa wskazywał na liczne zaniedbania, co do poddawania zwierzęcia opiece medycznej, zwłaszcza w aspekcie jego problemów z chodzeniem związanych z kuleniem lewej tylnej łapy i osłabieniem. Ponadto, wskazania właściciela o sposobie postępowania z psami, o tym, że rano je karmi i zamyka po nocy, że są pierwsze do miski z jedzeniem, również świadczyć może o braku sprawowania bieżącej opieki nad psami, a jedynie ograniczenie jej do dostarczenia jedzenia i puszczania na teren posesji, co z kolei potwierdzałoby pozostawanie zwierząt bez dozoru i możliwość ich ucieczki z nieruchomości, co miało miejsce w dniu 30 marca 2021 r.

Kolegium odnośnie notatki służbowej z 1 kwietnia 2021 r. sporządzonej przez Inspektora Weterynarii - M.P. zwróciło uwagę, że opisała ona sytuację wskazując, że naprzeciw wejścia do budynku mieszkalnego znajdowały się dwa kojce dla psów, w których znajdowały się 2 psy w typie owczarków kaukaskich. Do czynności podjętych przez weterynarza został wskazany pies znajdujący się w prawym kojcu (zewnętrznie od budynku gospodarskiego). Psa tego wskazał właściciel.

Kolegium wskazało, że w pierwszym przesłuchaniu strona wskazała psa imieniem H. jako zwierzę, które zostało przywiązane na sznurze do haka holowniczego samochodu, a następnie było ciągnięte za samochodem po jezdni. Następnie jednak zeznania te uległy modyfikacji i za psa ciągniętego na sznurze wskazano innego - o imieniu Z.. Składane przez W.B. zeznania uległy zmianom już po przeprowadzeniu badania przez M.P., zaś strona sama przyznała się do wprowadzenia organów ścigania w błąd. Stąd, w ocenie Kolegium wątpliwym jest, czy pies podlegający badaniom przez Inspektora Weterynarii był tym, który został czasowo odebrany właścicielowi. W związku z tym, ocena dokonana przez M.P. nasuwa wiele niejasności, niepewności, przede wszystkim co do tego, u jakiego psa wykonano badania, ale i także, jaki obraz zdarzenia został weterynarzowi przedstawiony. Nie wiadomo też jakim kontekście badania te miały być przeprowadzone i z uwzględnieniem jakiego stanu tj. czy co do całości stanu zdrowia zwierzęcia, czy pod kątem tylko obrażeń ewentualnie doznanych wskutek ciągnięcia za sznur, przewrócenia się psa i dalszego ciągnięcia. Już z tego względu, zdaniem Kolegium ocena stanu zdrowia zwierzęcia dokonana przez M.P. nie może stanowić dowodu, na którym organ mógłby jednoznacznie oprzeć swoje stanowisko.

Pies oceniony wizualnie i przez omacywanie został zakwalifikowany jako ten, który miał zaniedbaną sierść, problemy z chodzeniem i bolesność okolicy lędźwiowej i lędźwiowo - krzyżowej. Jednoznacznie stwierdzono, że podczas badania na miejscu weterynarz nie jest w stanie określić ewentualnych obrażeń wewnętrznych u psa.

Kolegium podkreśliło, że stan zwierzęcia to jeden z elementów brany pod uwagę przy analizie zasadności wydania decyzji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z.

Wskazując na powyższe okoliczności Kolegium stwierdziło, że w sprawie zaistniał przypadek niecierpiący zwłoki, który legł u podstaw uznania, że dalsze pozostawanie kolejnego zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu, zważywszy na jego wiek, potrzeby i ogólny stan zdrowia. Ze sprawozdania z badań sekcyjnych z dnia 2 kwietnia 2021 r. przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Weterynarii Zakład Higieny Weterynaryjnej w G. ustalono, że bezpośrednią przyczynę śmierci zwierzęcia prowadzonego za samochodem należy wiązać z wystąpieniem wstrząsu pourazowego, w wyniku którego doszło do zaburzeń w krążeniu, ostrej hipoksji oraz niewydolności krążeniowo oddechowej. Przyczynę zgonu należy wiązać ze zmianami wywołanymi zarówno silnym, rozległym urazem mechanicznym, jak i uciskiem na narządach szyi i głowy, zastoju krwi w obrębie głowy a następnie: do wybroczyn w spojówkach oczu i w błonach śluzowych jamy ustnej, nosa oraz do krwawienia z uszu i nosa. W wyniku silnego, rozległego, wielomiejscowego urazu przyłożonego zarówno do lewej i prawej strony ciała doszło do głębokich zmian w mięśniach jak i narządach wewnętrznych. Stłuczenie narządów wewnętrznych skutkowało zaburzeniem ich funkcji. Silne stłuczenie płuc spowodowało uszkodzenie miąższu płuc, co skutkowało nagromadzeniem się krwi, zmniejszając znacząco ich powietrzność. Powstałe zmiany spowodowały upośledzenie procesu oddychania, zaś stłuczenie w okolicy głowy skutkowało znacznym wynaczynieniem krwi do tkanek mózgu.

Na przypadek niecierpiący zwłoki wskazywał, zdaniem Kolegium sposób działania strony, przejawiający się tym, że dopuścił on, by zwierzęta te o znacznej masie, posiadające schorzenia stawów przemierzały tak znaczną odległość (około 2,5 km) w biegu. Powyższe stwierdzenie nabiera znaczenia także ze względu na wiek obu psów uczestniczących w opisanym zdarzeniu, który został określony na około 8 lat, zaś średnia długość życia psów tej rasy wynosi około 10 lat. Poza tym, postępowanie właściciela, który po przedmiotowym zdarzeniu nie wezwał do zwierząt weterynarza również wskazuje na to, iż dalsze pozostawanie u niego psa o imieniu H. zagraża jego życiu lub zdrowiu. Pies ten był czynnym uczestnikiem zdarzenia z 30 marca 2021 r., w związku z czym, został narażony na duży stres, wysiłek, który przy jego wadze i wieku, a także stwierdzonej kulawiźnie lewej tylnej łapy, nie pozostawał bez znaczenia dla jego zdrowia i życia. Lekarz weterynarii E.O. - po dotarciu psa do schroniska i poddaniu go badaniom stwierdziła podejrzenie niewydolności oddechowej, która również wymagała interwencji. W tej sytuacji dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela groziłoby dalszym pogorszeniem jego stanu zdrowia.

Stan psa jak wynika z zaświadczenia lekarsko - weterynaryjnego z 28 maja 2021 r. wskazywał na potrzebę przeprowadzenia u niego diagnostyki, kardiologicznej, radiologicznej i ortopedycznej. Brak udzielenia przez właściciela pomocy medycznej i to zarówno w okresie wcześniejszym, gdy pies tego potrzebował, jak i bieżącej pomocy medycznej, zwłaszcza po opisanym zdarzeniu z 30 marca 2021 r., a także wykazane zaniedbanie uzasadniało przyjęcie, że wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, kiedy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażało jego życiu lub zdrowiu. Było to tym bardziej uzasadnione, że nie było możliwości by wykazane objawy i choroby u psa H. ustąpiły samoistnie. Taka sytuacja wypełnia przesłanki stanowiła przypadek niecierpiący zwłoki, albowiem dalsze pozostawanie psa u aktualnego właściciela zagrażało jego zdrowiu.

W dniu 22 kwietnia 2021 r., pies H. zmarł. W treści tego pisma ze schroniska dla zwierząt wskazano, że pomimo starań lekarzy weterynarii oraz troskliwej opieki opiekunów schroniskowych, stan psa był zły i pogarszał się, co ostatecznie uniemożliwiło uratowanie psa. Z kolei, w zaświadczeniu lekarsko - weterynaryjnym z dnia 28 maja 2021 r. oprócz wskazania stanu psa oraz daty jego śmierci podano także, że przyczyną zgonu zwierzęcia w oparciu o sekcję zwłok była niewydolność krążeniowo - oddechowa w wyniku toczącego się w rożnych narządach procesu zapalnego.

Powyższe zatem, w ocenie Kolegium stanowiło dodatkową przesłankę zasadności odbioru właścicielowi psa z uwagi na stan zwierzęcia, który jak wynika ze sprawozdania z badań z dnia 14 maja 2021 r. przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Weterynarii Zakład Higieny Weterynaryjnej w G. był stanem procesu zapalnego nasilonego dodatkowymi zmianami, które mogły upośledzić prawidłowe funkcjonowanie narządów, a co oznacza, że pies nie miał zagwarantowanej opieki medycznej przez właściciela. Ostatecznie stan ten między innymi wpłynął na zgon psa, którego sprawa dotyczy. Kolegium podkreśliło również, że wymieniona w sprawozdaniu niewydolność krążeniowo - oddechowa była wskazywana już na etapie przyjęcia psa do schroniska i uzasadniała szybką interwencję w celu przeprowadzenia jego badania i zastosowania leczenia.

Kolegium wskazując na art. 105 § 1 k.p.a, stwierdziło że śmierć psa H. spowodowała bezprzedmiotowość postępowania w części. Jednakże istotnym w sprawie był stan faktyczny w dacie podjętej interwencji i zaistnienie przesłanek uzasadniających odebranie psa. Bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zachodzi dopiero od daty śmierci zwierzęcia. Stąd, w ocenie Kolegium uzasadnionym było orzeczenie o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w części obejmującej czasowe odebranie W.B. psa - owczarka kaukaskiego o imieniu H. i przekazaniu go do Fundacji "A" z siedzibą w K. za okres od dnia 22 kwietnia 2021 r. i w tej części umorzenie postępowania, bowiem nie było możliwości dalszej oceny przesłanek, o których mowa wyżej. W pozostałym zakresie, Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium odstąpiło od przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków – Z.W. oraz Z.B., gdyż materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji w sprawie. Organ brał pod uwagę zaistniałe w stanie faktycznym okoliczności, a nie czynniki dotyczące sfery emocjonalnej - deklarowanej przyjaźni strony do psów i opieki nad nimi.

W.B. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

- art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków Z.W. oraz Z.B., na okoliczność relacji skarżącego ze swoimi zwierzętami, opieki nad nimi, zabezpieczania wszelkich potrzeb, dbałości o warunki bytowe zwierząt, co doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy;

- art. 6 k.p.a oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stanu faktycznego oraz nie wyczerpujące zebranie i błędną ocenę całości materiału dowodowego, przez co wydana decyzja jest niesłuszna i nie odpowiada prawu, a w konsekwencji doprowadziła do bezpodstawnego odebrania skarżącemu psa;

- art. 8 k.p.a. oraz art. 12 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, wyjaśnienia sprawy oraz nienależyte uzasadnienie wydanej decyzji, która poza przytoczeniem przepisów, nie wyjaśnia stronie podstaw rozstrzygnięcia oraz nie wskazuje zaistnienia przesłanek koniecznych do wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a., poprzez nieprzesłuchanie strony, niezapoznanie się z argumentacją skarżącego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego.

W konsekwencji powyższych naruszeń zarzucono naruszenie art. 7 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 2 pkt 10 i 12 u.o.z. poprzez wydanie decyzji wyłącznie na podstawie informacji przekazanej przez Komendę Powiatową Policji w K. bez zaznajomienia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy karnej o sygnaturze akt: [...] i tym samym błędne ustalenie stanu faktycznego, skutkującego wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie skarżącego żadne dowody nie potwierdzają spełnienia przesłanek z art. 6 ust. 10 i 12 u.o.p.z. Skarżący podniósł, że Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał opinię, że pies o imieniu H. jest w bardzo dobrej kondycji i nie wymaga interwencji. Tym samym odebranie go właścicielowi byłoby bezcelowe i naraziłoby zwierzę na niepotrzebny stres, a co za tym idzie w przedmiotowej sprawie nie zaistniała konieczność czasowego odebrania zwierzęcia skarżącemu. Skarżący wskazał na brak konsekwencji w postępowaniu organu, gdyż w czasie wydawania zaskarżonej decyzji posiadał dwa psy oraz dwa koty, co do których Wójt Gminy (...) nie wydał tożsamej decyzji.

Skarżący zarzucił, że informacje przekazane Wójtowi Gminy (...) przez Komendę Powiatową Policji w K. dotyczyły sprawy karnej odnoszącej się do innego zwierzęcia, która nie jest prawomocnie rozstrzygnięta. Pismem z dnia 16 kwietnia 2021 r. Prokuratura Rejonowa w K. poinformowała skarżącego, że pies H. nie jest dowodem rzeczowym, a zatem nie ma podstaw do dalszego procesowego zabezpieczenia zwierzęcia.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 638 ze zm. powoływana dalej jako "u.o.z") stanowi, co następuje:

Art. 6 ust. 2 - Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności:

1) umyślne zranienie lub okaleczenie zwierzęcia, niestanowiące dozwolonego prawem zabiegu lub procedury w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, w tym znakowanie zwierząt stałocieplnych przez wypalanie lub wymrażanie, a także wszelkie zabiegi mające na celu zmianę wyglądu zwierzęcia i wykonywane w celu innym niż ratowanie jego zdrowia lub życia, a w szczególności przycinanie psom uszu i ogonów (kopiowanie);

1a) znakowanie zwierząt stałocieplnych przez wypalanie lub wymrażanie;

2) (uchylony);

3) używanie do pracy albo w celach sportowych lub rozrywkowych zwierząt chorych, a także zbyt młodych lub starych oraz zmuszanie ich do czynności, których wykonywanie może spowodować ból;

4) bicie zwierząt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi w urządzenia obliczone na sprawianie specjalnego bólu, bicie po głowie, dolnej części brzucha, dolnych częściach kończyn;

5) przeciążanie zwierząt pociągowych i jucznych ładunkami w oczywisty sposób nieodpowiadającymi ich sile i kondycji lub stanowi dróg lub zmuszanie takich zwierząt do zbyt szybkiego biegu;

6) transport zwierząt, w tym zwierząt hodowlanych, rzeźnych i przewożonych na targowiska, przenoszenie lub przepędzanie zwierząt w sposób powodujący ich zbędne cierpienie i stres;

7) używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć;

8) dokonywanie na zwierzętach zabiegów i operacji chirurgicznych przez osoby nieposiadające wymaganych uprawnień bądź niezgodnie z zasadami sztuki lekarsko-weterynaryjnej, bez zachowania koniecznej ostrożności i oględności oraz w sposób sprawiający ból, któremu można było zapobiec;

9) złośliwe straszenie lub drażnienie zwierząt;

10) utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji;

11) porzucanie zwierzęcia, a w szczególności psa lub kota, przez właściciela bądź przez inną osobę, pod której opieką zwierzę pozostaje;

12) stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierząt;

13) (uchylony);

14) (uchylony);

15) organizowanie walk zwierząt;

16) obcowanie płciowe ze zwierzęciem (zoofilia);

17) wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu;

18) transport żywych ryb lub ich przetrzymywanie w celu sprzedaży bez dostatecznej ilości wody umożliwiającej oddychanie;

19) utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku.

Art. 7 ust. 1 pkt 1 – Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne.

- ust. 1a. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.

- ust. 2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

- ust. 3. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.

Celem przywołanych powyżej regulacji jest zapobieżenie sytuacji kontynuowania znęcania się nad zwierzętami przez osobę, która takiego zachowania się dopuściła. Realizacja tego celu wymaga niezwłocznego zastosowania środków chroniących zagrożone niewłaściwym traktowaniem zwierzęta. Służy temu regulacja art. 7 ust. 3 u.o.z., która była podstawą działania organów administracji w rozpatrywanej sprawie.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy podkreślić, że okolicznością bezsporną jest to, że wskutek zastosowania przez skarżącego metody sprowadzania psa do domu w postaci jego holowania za samochodem – pies poniósł śmierć. Tego rodzaju zachowanie odpowiada określonej w art. 6 ust. 2 u.o.z. przesłance świadomego dopuszczenia do zadawania zwierzęciu bólu lub cierpień. Wyliczenie konkretnych form znęcania się nad zwierzętami w w/w przepisie ma jedynie charakter przykładowy, o czym świadczy użycie sformułowania "w szczególności".

Skarżący nie ujawnił śmierci psa przy pierwszej wizycie funkcjonariuszy Policji i weterynarza M.P., wskazując jako psa prowadzonego za samochodem psa przebywającego w kojcu. Weterynarz dokonała kontroli stanu tego psa pod kątem obrażeń, których mógł doznać wskutek ciągnięcia za samochodem. W konsekwencji nie można stwierdzić jednoznacznie, który z dwóch psów pozostałych na terenie posesji skarżącego po śmierci psa o imieniu Z. podlegał oględzinom i badaniu przez M.P..

Wniosek, który można wyprowadzić z tego badania sprowadza się jedynie do stwierdzenia, że jeden z psów przebywających na posesji był w kondycji nie wskazującej na doznanie krzywdy wskutek ciągnięcia za autem (por. uwaga o braku ubytku żywego włosia).

Kolejne natomiast badanie przeprowadzone przez weterynarza E.O. wykazało, że jeden z tych psów jest w złym stanie zdrowia. Kontekst tego stwierdzenia tworzyło odnalezienie na posesji martwego psa, którego śmierć spowodowana była niewątpliwie działaniem skarżącego. W tej sytuacji jak najbardziej uzasadnionym było podjęcie działania, polegającego na czasowym odebraniu skarżącemu psa, zaniedbanego i pozostającego w złym stanie zdrowia. Przyczyny tego staniu nie można było ustalić na miejscu zdarzenia. Wskazane wyżej okoliczności sprawy pozwalały na przyjęcie prawdopodobieństwa, że stan psa wiąże się z zachowaniem skarżącego. Wymagało to podjęcia przez organ administracji działań niezbędnych dla ochrony życia i zdrowia psa.

Zdaniem Sądu orzekający w sprawie tych okolicznościach organ miał podstawy, by przyjąć, że zachodził w tej sytuacji przypadek niecierpiący zwłoki, gdyż dalsze pozostawanie zwierzęcia u właściciela zagrażało jego życiu lub zdrowiu. Nie jest przy tym rzeczą sądu w niniejszej sprawie ocena tego, czy środkiem wystarczającym było odebranie jednego, czy obydwu psów.

Istota środka mającego na celu zabezpieczenie zdrowia i życia zwierząt zagrożonych przez działania ich posiadaczy wyklucza możliwość prowadzenia szczegółowego, pełnego postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji o odebraniu. Słusznie organ odwoławczy odmówił przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, którzy mieliby potwierdzić ogólnie właściwy stosunek skarżącego do zwierząt. Nie były to dowody, które miałyby znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle jej konkretnych okoliczności, związanych ze śmiercią jednego psa i złym stanem zdrowia drugiego.

Śmierć odebranego skarżącemu psa H. w schronisku w K. uczyniła postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym w okresie od dnia tej śmierci poczynając. Uzasadnione był zatem umorzenie postępowania w tym zakresie przez organ II instancji na podstawie art. 105§1 k.p.a.

Kwestia ewentualnej odpowiedzialności za tę śmierć ma charakter cywilnoprawny i wykracza poza zakres kognicji organów administracji i sądu administracyjnego.

W powyższych okolicznościach należy stwierdzić, że decyzje organów obu instancji orzekające w przedmiocie odebrania psa H. skarżącemu nie naruszały prawa.

Skarga podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.