Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1346/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 134, art. 135, art. 145, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie:

- art. 3, art. 16 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

(Dz.U.2006.992) ;

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267) - decyzją z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2013r., nr [...] odmawiającą skarżącemu J. Ś. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad żoną D. Ś.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organy :

W dniu 1 lipca 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad żoną D. Ś., która legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 27.03.2012 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wywiad środowiskowy potwierdził , że skarżący faktycznie sprawuje stałą opiekę nad żoną.

Badając przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej , od spełnienia której uzależnione jest przyznanie wnioskowanego świadczenia , organ ustalił, że skarżący był zatrudniony w Przedsiębiorstwie [...] "A" S.A." w okresie od 17.09.2009 r. do 31.10.2010 r., a stosunek pracy ustał na skutek upływu czasu na jaki została zawarta umowa tj. w trybie określonym w art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy. Okoliczności te zostały stwierdzone w świadectwie pracy z dnia 02.11.2010 r.

Skarżący po zakończeniu zatrudnienia zarejestrował się jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy i nadal figuruje jako bezrobotny .

Organ stwierdził , że w chwili ustania zatrudnienia skarżącego w 2010 r. jego małżonka nie legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, gdyż jej niepełnosprawność została orzeczona dopiero w dniu 27 marca 2012 r.

Odmawiając przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego organ wyjaśnił , że zasady nabywania praw do tego świadczenia określa art.16a ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa szereg przesłanek spełnienie których warunkuje przyznanie prawa do jego otrzymania. Jedną z nich jest spełnienie ustawowego kryterium dochodowego , które wynosi 623,00 zł na osobę. Kryterium to jest spełnione w rodzinnie skarżącego , bowiem dochód na osobę wynosi 375,53 zł.

Na skarżącym spoczywa obowiązek alimentacyjny wobec żony, a zatem i ta przesłanka jest spełniona.

W ocenie organu skarżący nie spełnia natomiast przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością stałej opieki nad żoną , bowiem stosunek pracy ustał w związku z upływem czasu , na jaki został zawarty tj. w trybie art. 30 § 1 pkt. 4 Kodeksu pracy. To nie skarżący zwrócił się do pracodawcy o rozwiązanie stosunku pracy z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawną żoną .

Ponadto skarżący nadal figuruje jako osoba bezrobotna zrastrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, co zdaniem organu wskazuje na gotowość podjęcia pracy.

W ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy, w ocenie organu, skarżący nie spełnił wszystkich przesłanek , od których uzależnione jest przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Odmowa przyznania tego świadczenia jest zatem zgodna z obowiązującymi przepisami.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż decyzja jest dla niego niezrozumiała i krzywdząca, gdyż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej spowodowanej również wydatkami na leczenie żony . Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na chorobę żony nie mógł przedłużyć umowy o pracę, bowiem dotychczas pracował na budowie w J, stosunkowo blisko domu. Po zakończeniu budowy firma pojechała do K, natomiast on nie mógł wyjechać, bowiem kolidowało to ze sprawowaniem opieki nad żoną. Skarżący uważa , że z tego względu zrezygnował z pracy na rzecz opieki nad żoną .

Odnośnie faktu , że jest zarejestrowany jako bezrobotny, wyjaśnił , że uczynił to aby mieć ubezpieczenie.

Odnosząc się do stanu zdrowia żony , skarżący wyjaśnił , że choruje ona od 2007r. i pierwsze orzeczenie o stopniu jej niepełnosprawności zostało wydane w dniu 7 stycznia 2008r. Drugie orzeczenie zostało wydane w dniu 31 października 2012r. i na tym ostatnim dokumencie oparł się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji stwierdziło, że analiza dokumentów wykazała, że skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną. Umowa o pracę z Przedsiębiorstwem [...] "A S.A." w K była zawarta na czas określony tj. od dnia 17 września 2009r. do dnia 31 października 2010r. i wygasła z chwilą upływu tego okresu. W ocenie organu odwoławczego , rezygnacja z zatrudnienia może mieć miejsce wtedy, gdy dana osoba dobrowolnie rezygnuje z zatrudnienia, które jest w toku. Fakt, że osoba nie podejmuje nowego zatrudnienia, po upływie terminu na jaki została zawarta umowa czasowa, zdaniem organu, nie stanowi okoliczności uzasadniających uznanie, że została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W takiej sytuacji nie mamy bowiem do czynienia z rezygnacją z pracy, lecz z niepodejmowaniem pracy. Świadectwo pracy jest dokumentem, na podstawie którego ustalone zostały okresy zatrudnienia skarżącego oraz tryb rozwiązania umowy o pracę.

Nadto , jak wynika z akt sprawy , żona skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 27 marca 2012r.

Wskazując na powyższe okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie nie jest spełniony jeden z koniecznych i podstawowych warunków, z którymi przepis art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wiąże prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ wyjaśnił, że przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego nie zależy od swobodnego uznania organu, ale zgodnie z wyżej wskazanym przepisem art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest możliwe tylko wtedy, gdy są spełnione wszystkie warunki określone w tym przepisie. Wobec tego brak jest podstaw do przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący powtórzył dotychczasowa argumentację. W ocenie skarżącego nie podpisując kolejnej umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą , pomimo iż miał taka możliwość , zrezygnował z dalszego zatrudnienia , aby sprawować opiekę nad niepełnosprawna żoną.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu , że w chwili zakończenia zatrudnienia z dniem 31 października 2010r. , żona nie legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy powołały się na orzeczenie wydane w dniu 27 marca 2012r. , które było drugim orzeczeniem dotyczącym stanu zdrowia żony. Pierwsze orzeczenie zostało wydane w dniu 7 stycznia 2008r. , w którym stwierdzono , że niepełnosprawność istnieje od lutego 2007r. Przedmiotowe orzeczenie skarżący dołączył jako dowód do skargi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania.

Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 zwanej dalej p.p.s.a) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i okoliczności prawnych stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art.16 a ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, regulujący zasady przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Powyższy zasiłek jest świadczeniem wprowadzonym z dniem 1 stycznia 2013r. do ustawy o świadczeniach rodzinnych przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2012.1548). Powyższa nowelizacja jest wynikiem rekonstrukcji zasad przyznawania świadczeń opiekuńczych w ramach systemu świadczeń rodzinnych. Do dotychczasowego katalogu tych świadczeń, wymienionych enumeratywnie w art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, obejmującego zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne, ustawodawca z dniem 1 stycznia 2013 r. dodał nowe świadczenie nazwane specjalnym zasiłkiem opiekuńczym , uregulowane szczegółowo w art. 16 a ustawy.

Zgodnie z art. 16 a ust. 1 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych , specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2012.788) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jednocześnie w art. 16a ust. 8 ustawa wskazuje, iż zasiłek ten nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów,

c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,

d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Specjalny zasiłek opiekuńczy jest uzależniony od spełnienia kryterium dochodowego i przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy tj. kwoty tj. kwoty 623 zł.

Stan faktyczny ustalony przez organy orzekające w niniejszej sprawie nie jest sporny. Skarżący sprawuje opiekę nad swoją żoną D. Ś., która - zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności - jest zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności , a niepełnosprawność istnieje od lutego 2007 r. Ponadto rodzina spełnia kryterium dochodowe do przyznania wnioskowanego świadczenia.

W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności należy wyjaśnić w sposób jednoznaczny , od jakiej daty żona skarżącego miała ustalony znaczny stopień niepełnosprawności. Organy ustalając stan faktyczny oparły się na orzeczeniu z dnia 27 marca 2012 r., natomiast skarżący w swoimi odwołaniu podniósł, iż pierwsze orzeczenie wydane zostało w dniu 7 stycznia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając odwołanie skarżącego nie odniosło się do tej kwestii , nie uzupełniło materiału dowodowego w tym zakresie i nie wyjaśniło , jakie znaczenie dla wyniku sprawy ma treść orzeczenia Powiatowego Zespołu DS. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 7 stycznia 2008r. Dokument ten został przedłożony przez skarżącego dopiero na etapie skargi , ale w odwołaniu powołał się na niego i – jak twierdzi – orzeczenie to było w posiadaniu Ośrodka Pomocy Społecznej.

Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji oraz określonych aktów i czynności organów administracji publicznej , natomiast sąd ten nie uprawniony do samodzielnego ustalania stanu faktycznego kontrolowanej sprawy. Niemniej jednak , przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy , organ uwzględni okoliczność , która wynika z obu orzeczeń , a mianowicie , że ustalona u żony skarżącego niepełnosprawność jest datowana od lutego 2007r. Należy bowiem odróżnić datę w y d a n i a orzeczenia o niepełnosprawności od daty p o w s t a n i a niepełnosprawności i związanej z tą datą koniecznością zapewnienia opieki nad taką osobą.

W wydanych orzeczeniach organy administracji publicznej całkowicie pominęły powyższe okoliczności , które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie spór koncentrował się wokół kwestii niespełnienia przez skarżącego – jak twierdzą organy - przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem skarżącego , nie podpisanie nowej umowy , mimo istnienie takiej możliwości , stanowi rezygnację z zatrudnienia w związku z opieka nad niepełnosprawna żoną.

Jednym z warunków przyznania świadczenia z art. 16 a ust.1 o świadczeniach rodzinnych jest, aby osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki na tą osobą.

W ocenie organów, skarżący ubiegając o przyznanie wnioskowanego świadczenia, nie pozostawał w zatrudnieniu i nie wykonywał innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 16 a ww. ustawy . Skarżący zatrudniony był w okresie od dnia 17 września 2009 r. do dnia 31 października 2010 r. na podstawie umowy, która wygasła z chwilą upływu tego okresu, a tym samym nie mógł więc spełnić przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.

Odnosząc się do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartego w zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że jest ono obarczone wadą niezebrania i nierozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy oraz wadliwą wykładnią art. 16 a ww. ustawy.

W ocenie Sądu za błędne należy uznać stanowisko organów wedle którego , rozwiązanie umowy o pracę z upływem okresu czasu , na który została zawarta , nie stanowi spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art.16a ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych . Podkreślić należy , że ustawodawca nie uzależnił przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego od sposobu ustania stosunku zatrudnienia , jak przyjęły to organy w rozpatrywanej sprawie.

W toku postępowania skarżący podnosił okoliczności wskazujące na to, iż stan zdrowia niepełnosprawnej żony nie pozwalał mu na podjęcie pracy zarobkowej poza miejscem zamieszkania i dlatego nie podpisał kolejnej umowy o prace , pomimo, iż miał taką możliwość . Jak twierdził skarżący , pracę w nowym miejscu musiałby wykonywać z dala od domu , co uniemożliwiłoby mu sprawowanie stałej opieki nad niepełnosprawną żoną. A zatem stanowisko , że sposób ustania stosunku pracy może mieć wpływ na odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia , należy uznać za błędne. Ustanie stosunku pracy , czy rozwiązanie umowy o pracę , zdaniem Sądu , nie ma znaczenia dla oceny przesłanek do przyznania lub nie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego ; istotne jest , czy istnieje związek przyczynowo – skutkowy między zakończeniem stosunku pracy, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną osobą, wobec której na opiekunie ciąży obowiązek alimentacyjny.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie sposób pominąć bezspornej w sprawie okoliczności, że skarżący jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Organy dostrzegły te okoliczność , jednak nie odniosły się do niej w należyty sposób w uzasadnieniach wydanych decyzji.

W znowelizowanej ustawie o świadczeniach rodzinnych, nie ma przepisu wykluczającego osobę bezrobotną z możliwości uzyskania świadczenia , o jakim mowa w art. 16 a ust. 1. Przytoczony powyżej przepis art. 16 a ust. 8 ww. ustawy, zawiera przesłanki wyłączające prawo do omawianego świadczenia, wyliczając w sposób enumeratywny kategorie osób, którym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Katalog tych osób ma charakter zamknięty. Wśród osób pozbawionych z mocy ustawy tego świadczenia nie wymieniono bezrobotnego, zatem ustawodawca nie wykluczył tej kategorii osób z możliwości uzyskania omawianego świadczenia.

Treść analogiczną do wyrażonej w art. 16 a ust. 8 zawiera też art. 17 ust. 5 ustawy. Również w tej regulacji, dotyczącej zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, status bezrobotnego nie został powołany przez ustawodawcę jako okoliczność wyłączająca uregulowane tym przepisem świadczenie. Obydwie te instytucje prawne zbliża do siebie fakt, że skuteczność starań o obydwa te świadczenia została powiązana z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 i art. 16a ust. 1 ustawy).

Uregulowanie zawarte w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2013.674) definiując pojęcie bezrobotnego wskazuje, iż jest to osoba, która – przy spełnieniu innych warunków – nie pobiera na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania.

Ocena spełnienia przesłanek nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, powinna odbywać się wyłącznie na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. W dotychczasowym orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że treść art. 17 ust. 5 tej ustawy nie stwarza podstaw do przyjęcia, że osoba bezrobotna nie może być traktowana na równi z osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przyznanie takiej osobie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skutkuje natomiast w sferze stosunków zatrudnienia i bezrobocia, stanowiąc podstawę do wszczęcia przez organ zatrudnienia postępowania w przedmiocie pozbawienia jej statusu bezrobotnego wobec niespełnienia warunków przewidzianych w art. 33 ust. 4 pkt 1, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt IV SA/Wr 312/13). Status osoby bezrobotnej nie może eliminować takiej osoby z grona tych, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.

Za taką wykładnią przemawia także art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa w jakich sytuacjach świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Ustawodawca w jego treści nie wykluczył osób bezrobotnych (z prawem do zasiłku lub bez tego prawa). Jednocześnie wskazał np., że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, jeśli ta ma ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 24 października 2008r., sygn. akt I OSK 1758/07 trafnie wskazał, że gdyby ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenia pielęgnacyjne, to z pewnością uczyniłby to w powyższym przepisie. Natomiast z samego faktu, że z grona osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego zostały wyeliminowane osoby z ustalonym prawem do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie da się wyprowadzić wniosku, że również osobom bezrobotnym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Podkreślono przy tym, że status bezrobotnego jest jedną z przesłanek do ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, których przyznanie dopiero pozbawia osobę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Inną natomiast jest sytuacja, gdy określona osoba pobiera świadczenie pielęgnacyjne, co pozbawia ją statusu bezrobotnego.

Oznacza to, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, a dopiero fakt pobrania takiego świadczenia pozbawia ją statusu bezrobotnego.

Powyższe uwagi zachowują swą aktualność także w stosunku do art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest przesłanką przyznania zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Bd 463/13, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 sierpnia 2013r. , sygn. akt II SA/Go 555/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 grudnia 2013r., II SA/Łd 1026/13; także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013r., IV SA/Po 965/13).

Celem specjalnego zasiłku opiekuńczego jest udzielenie rekompensaty osobom, które rezygnują z zatrudnienia dla sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez Państwo osób opiekujących się członkami najbliższej rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby wywiązać się z obowiązku opieki nad swymi niepełnosprawnymi obywatelami. Wobec powyższego, jeśli w realiach niniejszej sprawy skarżący podniósł okoliczności wskazujące na istnienie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy jego rezygnacją z zatrudnienia tylko po to, aby sprawować opiekę nad niepełnosprawną żoną, a w konsekwencji by pobierać wnioskowane świadczenie, to rolą organów było wnikliwe zweryfikowanie powyższych okoliczności. Dopiero ocena powyższych faktów w całokształcie okoliczności sprawy umożliwiała prawidłowe zastosowanie art. 16 a wskazanej ustawy.

W ocenie Sądu w toku kontrolowanego postępowania organy administracyjne naruszyły przepisy regulujące zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego, zawarte w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013, poz. 267, zwany dalej K.p.a.). Ustalając istotne dla sprawy fakty z pominięciem wskazywanych przez skarżącego okoliczności, organy naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów obowiązującą w postępowaniu administracyjnym, która zapewnia organom prowadzącym postępowanie możliwości samodzielnego badania stanu faktycznego sprawy i swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Powyższe naruszenia norm postępowania doprowadziły w niniejszej sprawie do niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Rozpatrując ponownie sprawę organy obowiązane będą ustalić stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem okoliczności wskazywanych przez skarżącego związanych z jego rezygnacją z zatrudnienia, dokonać ustalenia od kiedy żona skarżącego legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, oraz rozpatrzenia ich w kontekście spełnienia przez skarżącego przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, rozumianej w sposób wskazany w niniejszym uzasadnieniu. Organy winny zatem ustalić te elementy stanu faktycznego i dokonać ich oceny zgodnie z art. 80 k.p.a. Dopiero tak zgromadzony i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy umożliwi prawidłowe zastosowanie normy art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym rozpoznając wniosek skarżącego organ winien mieć na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia 30 lipca 2013 r. - mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) orzekł jak w sentencji.