Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 556/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1618/17 w sprawie ze skargi K. P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie potrącenia części uposażenia z tytułu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1618/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie potrącenia części uposażenia z tytułu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z [...] czerwca 2017 r., nr [...] oraz zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego K. P. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Zawiadomieniem z [...] marca 2017 r. K. P. (dalej: "skarżący") został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie potrącenia mu otrzymanego uposażenia za czas nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w okresie od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r.

Podaniem z [...] marca 2017 r. policjant wyjaśnił, że od [...] lutego 2017r. miał zaplanowany urlop wypoczynkowy. [...] lutego 2017 r. (sobota) dostał gorączki ponad 39°C, która utrzymywała się do [...] lutego 2017 r. Tego dnia policjant poszedł do lekarza rodzinnego w Ośrodku Zdrowia w T., bowiem gorączka wzrosła do 39,8°C. Lekarz stwierdził, że wymieniony "ma grypę", kazał mu ją "wygrzać" i co najmniej 10 dni leżeć w łóżku. Policjant, pomimo zażywania leków, nadal miał temperaturę ciała w granicach 38°C, dlatego około godziny 13:35 wysłał do swojego przełożonego wiadomość sms, informującą, że jest chory i był u lekarza. W odpowiedzi przełożony wysłał wiadomość sms o treści "L4 na jaki okres wpisać", na którą policjant odpowiedział o godzinie 18:14, wskazując, że nadal ma wysoką temperaturę, a powrót do pracy nastąpi [...] lutego 2017 r. [...] lutego 2017 r. skarżący skontaktował się telefonicznie ze swoim przełożonym i poinformował go, że "w środę będzie w pracy". Zaświadczenie wystawione przez lekarza przekazał natomiast żonie, mającej je oddać M. P., która pełni służbę w KWP w O. W rozmowie z M. P. policjant ustalił jednak, że przebywa ona na urlopie wypoczynkowym. Sytuacja ta miała miejsce w godzinach popołudniowych [...] lutego 2017 r., zatem placówka pocztowa była już nieczynna. Następnego dnia ([...] lutego 2017 r.) żona policjanta dostała gorączki, zachorował również ich pięcioletni syn. W piątek ([...] lutego 2017r.) żona skarżącego i jego syn udali się do lekarza. Policjant wskazał, że nie rozmawiał z żoną na temat zwolnienia lekarskiego, które nadal posiadała. Stwierdził, że "dwudniowe spóźnienie" z przekazaniem zwolnienia lekarskiego nie było spowodowane zaniedbaniem, czy też lekceważącym podejściem do przepisów prawa. Wniósł przy tym o uznanie opóźnienia w dostarczeniu zwolnienia lekarskiego, jako spowodowanego z przyczyn niezależnych od niego i umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W piśmie z [...] marca 2017 r. Naczelnik Wydziału [...] KWP w O. podał, że skarżący wielokrotnie przebywał na zwolnieniach lekarskich lub opiece nad chorym członkiem rodziny, jednak nieterminowe dostarczenie druku L4 nastąpiło po raz pierwszy. Dalej wskazał, że policjant przekazując omawiane zaświadczenie lekarskie żonie wiedział, że nie zostanie ono dostarczone do KWP w O., bowiem M. P. przebywała na urlopie wypoczynkowym. W piśmie strony brak jest natomiast informacji na temat próby przesłania zaświadczenia lekarskiego za pośrednictwem poczty. Tym samym wyjaśnienia policjanta nie są wystarczające do uznania, że niedostarczenie zaświadczenia lekarskiego nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego.

[...] kwietnia 2017 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. (dalej: "organ pierwszej instancji") wpłynęło podanie z [...] marca 2017 r. A. P. (żony policjanta), w którym potwierdziła wcześniejsze oświadczenie męża. Wyjaśniła także, że zapomniała o zwolnieniu lekarskim męża i dopiero [...] lutego 2017 r., w godzinach wieczornych, zwróciła je mężowi, który dopiero od tego momentu miał pewność, że zwolnienie to nie zostało dostarczone. Wskazała również, że mąż przebywając w przeszłości na zwolnieniu lekarskim trwającym powyżej 7 dni, wysyłał swojemu przełożonemu zdjęcie tego zwolnienia, a oryginał dostarczał po powrocie do pracy, co stanowi kolejny dowód na to, że policjant nigdy nie lekceważył obowiązków służbowych.

Organ pierwszej instancji postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], dopuścił organizację społeczną, tj. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów w O. do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Zarząd Terenowy NSZZ Policjantów KWP w O. podaniem z [...] maja 2017 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. o uznanie, że niedostarczenie w terminie 7 dni zwolnienia lekarskiego przez skarżącego spowodowane było przyczynami od niego niezależnymi. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący jest członkiem ww. Zarządu Terenowego, w którym pełni funkcję [...], zaś członkiem NSZZ Policjantów jest od początku służby, tj. od 17 lat. Ponadto od wielu lat działa społecznie na rzecz Komendy, niejednokrotnie w czasie wolnym od służby, a przedmiotowa sprawa jest jednorazowym incydentem.

Komendant Wojewódzki Policji w O. rozkazem personalnym z [...] czerwca 2017 r., nr [...], na podstawie art. 126 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 121d ust. 2 i ust. 5 oraz w związku z art. 6f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782, ze zm., dalej: "ustawa o Policji"), uznając okres od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r. za nieusprawiedliwioną nieobecność skarżącego w służbie, potrącił wymienionemu 1/30 uposażenia za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w powyżej wskazanym okresie, tj. 9/30 uposażenia, w związku z niedostarczeniem przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych zwolnienia lekarskiego w ustawowym terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 k.p.a., organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Komendant Główny Policji (dalej: "organ odwoławczy") rozkazem personalnym z [...] lipca 2017 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołań skarżącego oraz Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów KWP w O., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z [...] czerwca 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 121c ust. 1, art. 121d, ust. 2, ust. 3, ust. 5, art. 126 ust. 1 i 2 ustawy o Policji oraz § 6 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. poz. 1282).

Wskazał, iż kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje ustalenie, czy okres uznany stosownie do art. 121d ust. 5 ustawy o Policji za nieobecność nieusprawiedliwioną i za który w konsekwencji potrącono policjantowi uposażenie, winien być potraktowany jako okres przebywania przez niego na zwolnieniu lekarskim, czy też (od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r.) jako okres przebywania na urlopie wypoczynkowym.

Organ odwoławczy stwierdził, iż z analizy ww. przepisów rozporządzenia wynika, że niezdolność do służby z powodu choroby stanowi przeszkodę do udzielenia i rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego, zaś okres choroby nie może być okresem wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. Udzielany funkcjonariuszowi urlop wypoczynkowy to realizacja jednego z jego podstawowych praw, tj. prawa do wypoczynku. Zwolnienia lekarskie związane z niezdolnością policjanta do służby z powodu choroby uniemożliwiają wykorzystanie urlopu wypoczynkowego zgodnie z jego przeznaczeniem.

W okolicznościach niniejszej sprawy policjant [...] lutego 2017 r. miał rozpocząć planowany urlop wypoczynkowy. Tego jednak dnia, w związku z wysoką gorączką trwającą od [...] lutego 2017 r. udał się do lekarza, który ze względu na zły stan zdrowia, wystawił policjantowi zaświadczenie lekarskie obejmujące okres od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r. O swojej chorobie oraz wystawionym zwolnieniu lekarskim policjant poinformował swojego przełożonego, wskazując, że do służby powróci [...] lutego 2017 r., jednocześnie oddał zwolnienie lekarskie żonie, która miała je przekazać kolejnej osobie. Z wyjaśnień złożonych przez policjanta wynika zatem, że również on sam okres od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r. traktował jak nieobecność w służbie z powodu choroby, nie zaś jako urlop wypoczynkowy, co też potwierdza stawienie się do służby dopiero [...] lutego 2017 r., po zakończeniu zwolnienia lekarskiego.

Zdaniem organu odwoławczego, skoro zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do służby wystawione zostało [...] lutego 2017 r., to policjant nie mógł rozpocząć urlopu wypoczynkowego w ustalonym terminie z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby, a tym samym urlop ten należało przesunąć na inny termin.

Analizując kwestię, czy niedostarczenie przez policjanta zaświadczenia lekarskiego w terminie 7 dni nastąpiło z przyczyn zależnych, czy też niezależnych od niego, organ odwoławczy wskazał, że wyjaśnienia policjanta nie są przekonujące. Wskazane próby doręczenia tego zaświadczenia sprowadziły się w zasadzie jedynie do przekazania go żonie (bez upewnienia się, że ta dostarczyła je właściwej osobie), która kilka dni później sama zachorowała, oraz do wykonania [...] lutego 2017 r. telefonu do innej osoby i ustalenia, że ta osoba nie może przekazać zwolnienia, bowiem jest na urlopie wypoczynkowym. Z żadnej dokumentacji nie wynika natomiast, aby policjant przez cały okres od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r. (kiedy upłynął termin na doręczenie omawianego dokumentu), nie miał, przy dochowaniu należytej staranności, możliwości chociażby nadania przedmiotowego zaświadczenia lekarskiego w placówce pocztowej. Policjant nie próbował również odpowiednio wcześnie ustalić, czy zwolnienie lekarskie zostało przez żonę dostarczone właściwemu przełożonemu, czy też nie. Tłumaczenia zaś żony, że wymieniony dopiero [...] lutego 2017 r. zyskał pewność, że zwolnienie lekarskie nie zostało dostarczone, nie przemawiają na jego korzyść. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, złożone w przedmiotowej sprawie wyjaśnienia są niewystarczające do uznania, że niedostarczenie zaświadczenia lekarskiego w terminie wskazanym w art. 121d ust. 3 ustawy o Policji nastąpiło z przyczyn niezależnych od policjanta.

Uznając zatem, stosownie do art. 121d ust. 5 ustawy o Policji, okres choroby policjanta od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r. za nieusprawiedliwioną nieobecność w służbie, w ocenie Komendanta Głównego Policji, organ pierwszej instancji zobligowany był, zgodnie z dyspozycją art. 126 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, do wydania decyzji w zakresie potrącenia policjantowi 1/30 uposażenia za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, tj. 9/30 uposażenia - łącznie za 9 dni.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji .

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżący [...] lutego 2017 r. dostarczył właściwemu przełożonemu zaświadczenie lekarskie za okres od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r. Powyższe zaświadczenie (druk ZUS ZLA nr BP [...]) wystawione zostało [...] lutego 2017 r. Tym samym, w ocenie organów orzekających, skarżący nie stosując się do obowiązku dostarczenia tego druku przełożonemu właściwemu do spraw osobowych w terminie 7 dni od jego otrzymania, naruszył postanowienie art. 121d ust. 2 ustawy. Z materiału aktowego wynika również, że skarżący [...] lutego 2017 r. zwrócił się raportem do właściwego przełożonego o udzielenie mu planowanego urlopu wypoczynkowego za okres od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r. [...] lutego 2017 r. przełożony wyraził zgodę poprzez naniesienie odręcznej adnotacji na ww. raporcie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, brak było podstaw do uznania nieobecności skarżącego w służbie za nieusprawiedliwioną w rozumieniu art. 121d ust. 5 ustawy o Policji.

Sąd pierwszej instancji za trafne uznał stanowisko skarżącego, że ww. przepis nie ma zastosowania do funkcjonariusza Policji, który korzystając z urlopu wypoczynkowego przebywa w tym samym czasie na zwolnieniu lekarskim z powodu czasowej niezdolności do służby. Skarżący został zwolniony z obowiązków służbowych na okres trwania urlopu wypoczynkowego, co oznacza, że jego nieobecności w służbie nie można uznać za "nieusprawiedliwoną". Inaczej rzecz ujmując, gdyby skarżący nie otrzymał zwolnienia lekarskiego w okresie od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r., to jego nieobecność w służbie byłaby usprawiedliwiona wykorzystywaniem zaplanowanego w tym czasie urlopu wypoczynkowego.

Sąd podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy zwolnienie lekarskie zastąpiło urlop wypoczynkowy, a co za tym idzie, policjantowi przysługiwało przesunięcie urlopu na inny termin. Nie jest to jednak jednoznaczne z odwołaniem skarżącego z urlopu wypoczynkowego. Dopiero bowiem w sytuacji gdyby skarżący został odwołany z urlopu wypoczynkowego i nie przedłożył zaświadczenia lekarskiego w wymaganym terminie, można byłoby mówić o jego nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie

Sąd zwrócił uwagę również, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie mógł znaleźć zastosowania art. 121d ust. 2 ustawy o Policji. Z postanowień tego przepisu wynika, że policjant jest obowiązany dostarczyć przełożonemu właściwemu do spraw osobowych w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania: (1) wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, (2) zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 55a ust. 7 ww. ustawy, (3) zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku w przypadkach, o których mowa w art. 121b ust. 2 pkt 5 lit. b i c oraz art. 121c ust. 1 pkt 1 ustawy. Ustawodawca w powołanym przepisie jednoznacznie wskazał, jakie dokumenty lekarskie policjant zobowiązany jest dostarczyć przełożonemu w terminie 7 dni. Po pierwsze, wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, a więc wydruk zaświadczenia wystawionego w formie dokumentu elektronicznego. Lekarz wystawia zaświadczenie w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu tzw. profilu informacyjnego, czyli systemu teleinformatycznego udostępnionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych lekarzom oraz płatnikom. Z art. 55a ust. 6 ww. ustawy wynika, że lekarz na żądanie ubezpieczonego lub w przypadku stwierdzenia braku posiadania przez płatnika profilu informacyjnego, doręcza ubezpieczonemu wydruk wystawionego zaświadczenia lekarskiego z systemu teleinformatycznego. Po drugie, zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 55a ust. 7 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, a więc zaświadczenie wystawione na formularzu wydrukowanym z systemu teleinformatycznego ZUS-u opatrzonym następnie zwykłym podpisem i pieczątką. Taka forma zaświadczenia znajdzie zastosowanie, jeśli z jakichkolwiek przyczyn wystawienie zaświadczenia w formie dokumentu elektronicznego nie jest możliwe (w szczególności w przypadku problemów technicznych uniemożliwiających złożenie podpisu elektronicznego). Po trzecie, dokument wystawiony przez lekarza na zwykłym druku (a zatem na druku ZUS ZLA), ale tylko w przypadkach określonych w art. 121b ust. 2 pkt 5 lit. b i c oraz art. 121c ust. 1 pkt 1 ustawy, a więc w przypadku niezdolności do pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem (art. 121b ust. 2 pkt 5), albo poddania się niezbędnym badaniom lub zabiegom związanym z pobraniem komórek, tkanek lub narządów (art. 121c ust. 1 pkt 1).

Sąd podniósł, że z akt sprawy wynika, że nie zachodzi żaden z wyżej wymienionych przypadków. Skarżący otrzymał bowiem zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku (wyłączony przypadek pierwszy i drugi) potwierdzające niezdolność do pracy z powodu choroby (wyłączony przypadek trzeci). Tym samym powołany przez organ orzekający art. 121d ust. 2 ustawy o Policji nie mógł stanowić podstawy prawnej do egzekwowania wobec skarżącego obowiązku dostarczenia przełożonemu zwolnienia lekarskiego w terminie 7 dni, a w konsekwencji nie mógł być podstawą stwierdzenia naruszenia obowiązków służbowych.

Ponadto zdaniem Sądu, obowiązku dostarczenia przez ubezpieczonego zaświadczenia lekarskiego wystawionego na zwykłym druku ZUS ZLA w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, nie da się również wyprowadzić z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 1368 ze zm.). Ustawodawca bowiem z początkiem 2016 r. istotnie zmienił zasady wystawiania zaświadczeń lekarskich stwierdzających czasową niezdolność do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne albo konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Zasadniczo bowiem zaświadczenia te mają obecnie postać dokumentu elektronicznego, generowanego w systemie teleinformatycznym ZUS-u, dostępnym zarówno dla lekarza wystawiającego zaświadczenie jak i płatnika. Tym samym ubezpieczony nie ma już z reguły obowiązku przekazywania płatnikowi (w tym pracodawcy) dokumentu lekarskiego. Istotnej zmianie uległy przy tym przepisy z art. 62 ww. ustawy, przewidujące niegdyś obowiązek przekazywania zaświadczeń lekarskich w siedmiodniowym terminie. Obecnie takiego obowiązku już nie ma, a wyjątki w tym zakresie wprowadza art. 62 ust. 1 i 2 ww. ustawy, jednak nie obejmują one zaświadczeń wystawianych na zwykłych drukach.

Obowiązek przekazania płatnikowi w terminie 7 dni zaświadczenia lekarskiego wystawionego na zwykłym druku przewiduje zaś art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1066). Powołana ustawa na mocy art. 23 ust. 1 upoważniła lekarzy do wystawiania tymczasowo (nie dłużej jak do 30 listopada 2018 r.) zaświadczeń w poprzedniej formie, a więc na zwykłych drukach. W takim przypadku ubezpieczony ma obowiązek przekazania w terminie siedmiodniowym otrzymanego zaświadczenia, jednak co istotne lekarz zobowiązany jest pouczyć ubezpieczonego w tym zakresie. Jak bowiem wynika z art. 23 ust. 2 ww. ustawy, w przypadku wystawienia zaświadczenia lekarskiego na zwykłym druku, lekarz wystawiający zaświadczenie lekarskie informuje ubezpieczonego o konieczności doręczenia zaświadczenia lekarskiego odpowiednio płatnikowi zasiłku lub płatnikowi składek w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Przepisy art. 62 ustawy z dnia 26 czerwca 1999 r. stosuje się wówczas w brzmieniu obowiązującym przed dokonaniem nowelizacji.

Niezależnie od powyższego Sąd uznał za zasadne odniesienie się do wykładni pojęcia "przyczyny niezależne od policjanta" w rozumieniu art. 121 ust. 5 ustawy o Policji. W ocenie Sądu, pojęcie to obejmuje wszystkie sytuacje, w których niedostarczenie zwolnienia lekarskiego w ustawowym terminie zostało wywołane przez jakiekolwiek okoliczności niezdeterminowane i niezawinione przez stronę. Jest też oczywiste, że o istnieniu lub o braku istnienia "przyczyn niezależnych od policjanta" powinny rozstrzygać okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie doręczenie zaświadczenia lekarskiego osobiście przez skarżącego, bądź za pośrednictwem poczty nie było możliwe z uwagi na chorobę i towarzyszącą jej bardzo wysoką gorączkę. Potwierdzają to oświadczenie skarżącego z [...] marca 2017 r. oraz wskazania lekarskie zamieszczone w ww. zaświadczeniu - "chory powinien leżeć". Wszak obowiązkiem chorego jest przestrzeganie zaleceń lekarskich i wykorzystanie zwolnienia lekarskiego zgodnie z jego przeznaczeniem w celu jak najszybszego powrotu do zdrowia i zajęć służbowych. Skarżący podjął jednak próbę doręczenia zaświadczenia za pośrednictwem swojej żony oraz znajomej (funkcjonariuszki KWP w O.), co okazało się bezskuteczne, bowiem znajoma przebywała na urlopie, a żona nie doręczyła zaświadczenia lekarskiego, ponieważ zachorowała. Zachorował także syn skarżącego, który niewątpliwie wymagał dodatkowej opieki. Skarżący będąc zobowiązanym do zastosowania się do zaleceń lekarskich, mógł jedynie prosić o pomoc dorosłych domowników bądź znajomych w doręczeniu zwolnienia lekarskiego właściwemu przełożonemu. Pomocy tej nie uzyskał z przyczyn obiektywnych. Nie sposób zatem uznać, że w tych okolicznościach faktycznych nie zaistniały przyczyny "niezależne" od policjanta. Taką przyczyną jest niewątpliwie choroba skarżącego, która wymagała pozostania w domu oraz niemożność udzielenia pomocy w zakresie doręczenia zaświadczenia lekarskiego przez osoby trzecie.

Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 126 ust. 1 i 2 oraz art. 121d ust. 2 ustawy o Policji w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy dodatkowo dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy wadliwy rozkaz personalny organu I instancji. Powyższe obligowało Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji.

Komendant Główny Policji wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 sierpnia 2018 r., zaskarżając go w całości.

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób wykluczający kontrolę instancyjną, tj. wewnętrzną sprzeczność poszczególnych części uzasadnienia wyroku, brak wskazania jaki stan faktyczny został przyjęty za podstawę orzekania na gruncie przedmiotowej sprawy,

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na nierozważeniu i braku oceny w uzasadnieniu orzeczenia wszystkich istotnych aspektów sprawy, podczas gdy za wydaniem wyroku określonej treści powinna iść prawidłowa ocena faktów i dowodów oraz właściwe ustalenie skutków prawnych wydanych w danej sprawie decyzji, a nie jedynie przywołanie treści przepisów oraz bezpodstawnym uznaniu, że Komendant Główny Policji naruszył przepisy prawa, które nie zostały jednak bliżej określone, co ostatecznie skutkowało uwzględnieniem skargi,

3) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 1 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez:

- przeprowadzenie kontroli zaskarżonego aktu w sposób zawężony jedynie do okresu pomiędzy [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r., mimo że zwolnienie lekarskie funkcjonariusza obejmowało okres od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r.,

- dokonanie subsumpcji prawa, a to normy art. 121d ust. 2 i ust. 5 ustawy o Policji, tylko co do okresu od [...] lutego 2017 r. do [...] lutego 2017 r.,

- nie wypowiedzenie się w uzasadnieniu wyroku co do okoliczności, czy art. 121d ust. 5 ustawy o Policji daje podstawy do dzielenia okresu zwolnienia od zajęć służbowych z tytułu niezdolności do służby z powodu choroby z okresem przekraczającym urlop wypoczynkowy,

- nie wskazanie w uzasadnieniu wyroku przepisów postępowania, które zdaniem Sądu pierwszej instancji zostały naruszone, a jedynie powołanie się w uzasadnieniu wyroku na przepis art., 138 § I pkt 1 k.p.a., bez wykazania na czym de facto polegało naruszenie danej normy prawnej i czy rzeczywiście stwierdzone naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku art. 80 k.p.a., poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż organ nie miał podstaw do wydania kwestionowanej przez stronę decyzji.

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 121c ust. 1 i art. 121d ust. 2 ustawy o Policji, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż zwolnienie lekarskie wystawione na druku ZUS ZLA nie jest zaświadczeniem, o którym mowa w danych normach prawnych, mimo, iż możliwość wystawiania na danym druku zaświadczenia lekarskiego przez lekarza zostało przez ustawodawcę przedłużone do [...] listopada 2018 r. i uznane za równoważne z dowodami stwierdzającymi czasową niezdolność do pracy z powodu choroby, a zatem de facto poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż policjant nie ma obowiązku w trybie art. 121d ust. 2 ustawy o Policji przedłożyć zaświadczenia wystawionego na druku ZUS ZLA w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania,

2) art. 121d ust. 5 ustawy o Policji, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż jakiekolwiek uzasadnienie nieprzedłożenia przez policjanta w terminie 7 dni zwolnienia lekarskiego usprawiedliwia takie postępowanie i de facto obliguje organ do zastosowania w sprawie wskazanej normy prawnej,

3) art. 121c ust. 5 ustawy o Policji i § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz.U. z 2014 r. poz. 1282), poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż okoliczność przekazania przez funkcjonariusza zwolnienia lekarskiego po terminie 7 dni obliguje organ do usprawiedliwienia jego nieobecności w służbie poprzez udzielnie mu urlopu wypoczynkowego w danym okresie mimo, że dany przepis rozporządzenia w sposób jednoznaczny wskazuje, iż nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie czasowej niezdolności do służby wskutek choroby, a także poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż przełożony właściwy w sprawach osobowych powinien dostosowywać stosowanie poszczególnych norm prawnych od sytuacji faktycznej funkcjonariusza i jego potrzeb w celu de facto obejścia obowiązujących przepisów prawa.

4) § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż przepis ten mimo, iż zawiera zapis "nie udziela się" obliguje przełożonego w sytuacji akceptacji wcześniejszej wniosku o udzielenie urlopu funkcjonariuszowi do jego cofnięcia, aby można mówić o nieusprawiedliwionej obecności w służbie w rozumieniu art. 121 d ust. 5 ustawy o Policji.

Wskazując na powyższe naruszenia Komendant Główny Policji wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi, poprzez jej oddalenie, w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Względnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i o zwrot kosztów postępowania sądowego – kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny, w związku ze zmianą art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z poz. 1090), poinformował strony postępowania, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie zrzekły się przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

W związku z powyższym zwrócono się do stron postępowania o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, czy wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, co zdecydowanie może przyspieszyć rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej. W razie wyrażenia zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Jednocześnie w przypadku nie wyrażenia zgody przez strony postępowania na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się o udzielenie informacji, czy strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji.

Ponadto strony postępowania zostały zawiadomione, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a rozprawy nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący oraz organ oświadczyli, że wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 tego przepisu, a która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami i nie ma prawa ich rozwijać, czy też doprecyzowywać. Ponadto podkreślić trzeba, że przedmiotem oceny tegoż Sądu mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania sądu drugiej instancji granicami skargi kasacyjnej. Dokładne wskazanie naruszonych przepisów przynależy właśnie do podstawy kasacyjnej, a nie jej uzasadnienia (tak m.in. A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04, OSP z 2005 r. Nr 3, poz. 36). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Należycie skonstruowane uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej powinno być logicznie powiązane z przepisami podanymi jako podstawy tej skargi. Jak wskazał NSA w wyroku z 12 października 2005 r. (I FSK 155/05) "uzasadnienie kasacji ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowano w zaskarżonym orzeczeniu, lub – uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym – wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy". Od prawidłowego sporządzenia skargi kasacyjnej zależy nie tylko jej skuteczność, a także możliwość poddania kontroli instancyjnej wyroku pierwszej instancji. Jeśli zatem strona nie sformułowała zarzutów zgodnie z powołanymi przepisami, to działający na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać ich merytorycznej oceny. Dlatego też w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny badał zasadność tych zarzutów, które zostały zawarte w petitum skargi kasacyjnej.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega zatem na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Zaskarżony wyrok odpowiada prawu, choć nie z całą przedstawioną w nim argumentacją można się zgodzić. Tym samym niektóre z zarzutów skargi kasacyjnej okazały się uzasadnione, co jednak nie oznacza, że jej wnioski mogły zostać uwzględnione.

Za błędne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji odnoszące się do korelacji czasowej niezdolności do służby wskutek choroby z urlopem wypoczynkowym.

Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie czasowej niezdolności do służby wskutek choroby. Natomiast w myśl ust. 2 jeżeli policjant nie może rozpocząć urlopu wypoczynkowego w ustalonym terminie z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby, urlopu zdrowotnego, zwolnienia od zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego, urlopu ojcowskiego lub urlopu wychowawczego, urlop ten należy przesunąć na inny termin. Części urlopu wypoczynkowego niewykorzystanej z powodów, o których mowa w ust. 2, należy udzielić policjantowi w późniejszym terminie (ust. 3).

Odnosząc powyższe przepisy do sytuacji faktycznej zaistniałej w przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że skarżący nie mógł rozpocząć udzielonego mu 10 lutego 2017 r. urlopu wypoczynkowego obejmującego termin [...] - [...] lutego 2017 r., albowiem od [...] lutego 2017 r. datuje się jego czasowa niezdolność do służby wskutek choroby. Urlop ten winien być przesunięty na inny termin, bądź udzielony w późniejszym terminie. Powyższe prowadzi do wniosku, że skoro skarżący nie mógł rozpocząć urlopu wypoczynkowego z uwagi na czasową niezdolność do służby, to nie można przyjąć, że jego nieobecność w służbie była usprawiedliwiona korzystaniem z urlopu wypoczynkowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że czym innym jest obiektywna niezdolność policjanta do służby, potwierdzona wystawionym zaświadczeniem lekarskim, która wywołuje skutek przewidziany w § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia, a czym innym nieusprawiedliwiona nieobecność w służbie związana z nieprzedłożeniem stosownego zaświadczenia lekarskiego. Nie zasługuje zatem na aprobatę stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym w wypadku udzielenia skarżącemu urlopu wypoczynkowego w okresie niezdolności do pracy nie można uznać jego nieobecności w służbie za nieusprawiedliwioną pomimo nieprzedłożenia w nakazanym przepisami terminie zaświadczenia lekarskiego. Regulacja w tym zakresie jest jednoznaczna, jeżeli funkcjonariusz korzysta ze zwolnienia lekarskiego nie może w tym czasie przebywać na urlopie wypoczynkowym, a jego nieobecność w służbie jest rozliczana w związku z nieobecnością spowodowaną chorobą, a nie urlopem wypoczynkowym. Nie jest zatem uprawnione stanowisko, że w sytuacji nieprzedłożenia zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego niezdolność do służby nieobecność w służbie usprawiedliwiona jest wcześniej udzielonym urlopem wypoczynkowym. Urlop ten bowiem nie rozpoczął się.

Powyższe oznacza, że usprawiedliwione są zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w pkt I.3 i II.3 i II.4.

Nie mogły być natomiast uznane za skuteczne pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej.

Ustawa o Policji jest zasadniczo regulacją pełną, która jednak w pewnych zakresach odwołuje się do rozwiązań prawnych zawartych w innych aktach prawnych. Dopuszczalne jest zatem zastosowanie unormowań prawnych zawartych w innych aktach prawnych, ale tylko w zakresie ścisłe określonym w ustawie o Policji. Jednym z takich aktów jest ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Odwołanie do tej ustawy zawarte jest m.in. w art. 121d ust. 2 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 55a ust. 7 tej ustawy, albo zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku w przypadkach, o których mowa w art. 121b ust. 2 pkt 5 lit. b i c oraz art. 121c ust. 1 pkt 1, policjant jest obowiązany dostarczyć przełożonemu właściwemu do spraw osobowych w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Ustawodawca w przywołanym przepisie w sposób konkretny wskazał, jakie dokumenty lekarskie policjant jest obowiązany przedłożyć przełożonemu w terminie 7 dni. W myśl art. 55a ust. 6 ustawy o świadczeniach pieniężnych (...) na żądanie ubezpieczonego oraz w przypadku gdy z informacji udostępnionych na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie wynika, że płatnik składek nie posiada profilu informacyjnego płatnika składek, o którym mowa w art. 58 ust. 1, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje ubezpieczonemu wydruk wystawionego zaświadczenia lekarskiego z systemu teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 1, zawierający dane i informacje, o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 1-8 i 10, opatrzony jego podpisem i pieczątką. Stosownie zaś do ust. 7 w przypadku gdy wystawienie zaświadczenia lekarskiego w formie dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1, nie jest możliwe, w szczególności w przypadku braku możliwości dostępu do Internetu lub braku możliwości podpisania zaświadczenia lekarskiego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wystawiający zaświadczenie lekarskie w dniu badania przekazuje ubezpieczonemu zaświadczenie lekarskie wystawione na formularzu zaświadczenia lekarskiego wydrukowanym z systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1, zawierające dane i informacje, o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 1-8 i 10, opatrzone jego podpisem i pieczątką. Dane i informacje, o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 2, 3 i 10, oraz dane i informacje dotyczące daty urodzenia członka rodziny i stopnia jego pokrewieństwa lub powinowactwa z ubezpieczonym, o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 8, wystawiający zaświadczenie lekarskie uzyskuje od ubezpieczonego.

Zgodnie z powyższą regulacją policjant w przypadku nieobecności w służbie jest obowiązany przedłożyć: wydruk zaświadczenia lekarskiego wystawionego w formie dokumentu elektronicznego, zaświadczenie wystawione na formularzu wydrukowanym z systemu teleinformatycznego ZUS, druk ZUS ZLA, ale tylko w sytuacji niezdolności do pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem albo poddania się niezbędnym badaniom lub zabiegom związanym z pobraniem komórek, tkanek lub narządów.

W sprawie poza sporem jest, że nie zachodzi żaden z wyszczególnionych przypadków. Skarżący otrzymał bowiem zaświadczenie lekarskie potwierdzające niezdolność do pracy z powodu choroby wystawione na zwykłym druku.

W skardze kasacyjnej organ zarzuca naruszenie art. 121c ust. 1 ustawy o Policji nie wskazując, czy do naruszenia tego przepisu doszło wskutek błędnej wykładni, czy też nieprawidłowego zastosowania. Zważyć zatem należy, że przepis ten nie był stosowany ani przez organy, ani tym bardziej przez Sąd pierwszej instancji, który przepisów prawa materialnego nie stosuje, a jedynie kontroluje prawidłowość ich wykładni i zastosowania przez organy. Podkreślenia wymaga, że sądy administracyjne nie stosują bowiem bezpośrednio przepisów prawa administracyjnego, lecz przyjmują je jako normatywny wzorzec kontroli działań lub zaniechań administracji publicznej i mogą je naruszyć poprzez naruszenie tego wzorca wskutek wadliwego zrekonstruowania przepisów prawa administracyjnego. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie mogło dojść do naruszenia tego przepisu.

Pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest również zarzut naruszenia art. 121d ust. 2 ustawy o Policji. Przepis ten, powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, nie mógł być zastosowany w sprawie jako wyznacznik obowiązku przedłożenia przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego. Skarżący nie dysponował bowiem żadną z wyszczególnionych w tym przepisie form zaświadczenia lekarskiego, a skoro tak to nie obciążał go obowiązek dostarczenia przełożonemu otrzymanego zaświadczenia lekarskiego w terminie 7 dni, tak aby jego nieobecność w służbie nie została zakwalifikowana jako nieusprawiedliwiona. W omawianym zarzucie skarżący kasacyjnie organ odwołuje się wprawdzie do możliwości zastąpienia w terminie do 30 listopada 2018 r. zaświadczeń lekarskich określonych w art. 55a ust. 6 i 7 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zwolnieniami lekarskimi wystawionymi na druku ZUS ZLA, ale nie przywołuje przepisów określających taką możliwość, jak i nie wskazuje przepisów, które w związku z tym zostały w sprawie naruszone. Zauważyć przy tym należy, że w zaskarżonym rozkazie personalnym organ do tej kwestii się nie odnosi, wywodząc nieprawidłowo obowiązek złożenia otrzymanego zwolnienia lekarskiego z art. 121d ust. 2 ustawy o Policji.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 121d ust. 5 ustawy o Policji, wg którego w przypadku niedopełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 2-4, nieobecność w służbie w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim uznaje się za nieobecność nieusprawiedliwioną, chyba że niedostarczenie zaświadczenia, oświadczenia albo decyzji nastąpiło z przyczyn niezależnych od policjanta. Nieuprawnione jest twierdzenie skarżącego kasacyjnie organu, jakoby Sąd pierwszej instancji przyjął, że jakiekolwiek uzasadnienie nieprzedłożenia przez policjanta w terminie 7 dni zwolnienia lekarskiego usprawiedliwia takie postępowanie i obliguje organ do zastosowania w sprawie wskazanej normy prawnej. Sąd pierwszej instancji dokonując interpretacji pojęcia "przyczyny niezależne od policjanta" w istocie przyjął, że obejmuje ono sytuacje, w których niedostarczenie zwolnienia lekarskiego w ustawowym terminie nastąpiło w okolicznościach niezdeterminowanych i niezawinionych przez stronę. Takie rozumienie powyższego przepisu nie zostało w skardze kasacyjnej skutecznie podważone. Organ skarżący kasacyjnie nie wskazał, jak analizowane pojęcie powinno być rozumiane, w sytuacji gdy uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, wyjaśniając jednocześnie jak w ocenie skarżącego powinien być on rozumiany, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia.

Sąd pierwszej instancji jednocześnie podkreślił, że o istnieniu lub o braku istnienia "przyczyn niezależnych od policjanta" rozstrzygają okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. W przedmiotowej sprawie okoliczności wskazane przez funkcjonariusza w toku postępowania administracyjnego nie zostały skutecznie podważone. Nie można też uznać wyjaśnień funkcjonariusza za nieprzekonujące. Sąd pierwszej instancji przeanalizował te okoliczności i przyjął, że wskazują one na zaistnienie przyczyn "niezależnych" od policjanta. Ocenę tę należy podzielić. Na zwolnieniu lekarskim wystawionym skarżącemu zawarta została adnotacja "chory powinien leżeć". Skarżący nie mógł i nie był w stanie z uwagi na złe samopoczucie opuścić mieszkania aby dostarczyć przełożonemu zwolnienie lekarskie. Policjant nie mógł również skorzystać z pomocy domowników w przedłożeniu zwolnienia w miejscu służby czy też nadania go pocztą, albowiem żona funkcjonariusza oraz ich małoletnie dziecko zachorowali dwa dni po skarżącym, a znajoma która mogłaby udzielić pomocy w przekazaniu zwolnienia przełożonemu skarżącego przebywała na urlopie wypoczynkowym. Okoliczności te mogą być zakwalifikowane jako przyczyny "niezależne" od policjanta.

Dokonanie takiej oceny przez Sąd pierwszej instancji mieści się w ramach kontroli działalności organu administracji przez sąd administracyjny i nie oznacza podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego, do czego sąd administracyjny nie jest uprawniony.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie można Sądowi zarzucić, że nie zrealizował niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Tymi elementami są: a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do Sądu administracyjnego, b) prezentacja stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmująca w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz c) stanowisko Sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 25 lutego 2009 r., I OSK 487/08). Tymczasem te wszystkie elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku, jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Sąd nie ograniczył się do podania znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawnych, a wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia i dlaczego przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki pozwalające uznać nieobecność skarżącego w służbie jako nieusprawiedliwioną. Dokonał oceny faktów i dowodów. Stanowiska Sądu nie sposób uznać za nieuzasadnione, ani tym bardziej za wewnętrznie sprzeczne. Wynika z niego dlaczego Sąd zakwalifikował jako naruszone poszczególne przepisy, w tym przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wynika także dlaczego Sąd nie podzielił oceny dowodów dokonanej przez organ. To, że skarżący kasacyjnie organ nie zgadza się z tym stanowiskiem co do oceny przyjętego przez organy administracji stanu faktycznego i z argumentacją Sądu, nie świadczy o naruszeniu wymogów co do uzasadnienia wyroku wskazanych w art. 141 § 4 p.p.s.a. i jego naruszeniu. Nie oznacza również naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. W ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd miał prawo badać czy organ Policji zgromadził cały, niezbędny z punktu widzenia normy prawa materialnego mającej zastosowanie w sprawie, materiał dowodowy i czy jego ocena była swobodna lecz nie dowolna.

Nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4, art. 134 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a.

Zgodzić się wprawdzie należy ze skarżącym kasacyjnie organem, że Sąd pierwszej instancji, rozważając zależność udzielonego policjantowi urlopu wypoczynkowego i jego nieobecności w służbie wynikającej z powodu choroby, w sposób nieuprawniony zawęził analizowany okres do [...] lutego 2017 r. W skardze kasacyjnej nie zostało jednak podane jaki był wpływ tego uchybienia na wynik sprawy, co jest wymogiem dla uznania zasadności zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Zważyć zatem należy, że stwierdzona nieprawidłowość odnosi się do tej argumentacji Sądu pierwszej instancji, której prawidłowość została zakwestionowana przez Naczelny Sąd Administracyjny, co wykazano powyżej. To zaś uprawnia do przyjęcia, że pozostawała ona bez wpływu na wynik sprawy.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, albowiem w związku z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, wydanym w oparciu o przepisy art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, pełnomocnicy skarżącego oraz organu wyrazili zgodę na rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.