Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 115/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. Z. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Kluczborku w przedmiocie wydania notatki policyjnej oraz zapisu zgłoszenia postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 września 2018 r. P. Z. wniósł skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Kluczborku (zwany również "organem") w przedmiocie wydania notatki policyjnej z interwencji z dnia [...] w [...] i zgłoszenia przez skarżącego zaginięcia kwoty 208.000 zł oraz "nieuprawnionego wzbogacenia na kwotę 47.552,32 zł". Skarżący wskazał, że nieznany mu sprawca "założył w dniu [...] lokaty [...] szt. na kwotę 46.351,05 zł", co zgłaszał osobiście patrolowi Policji w [...] oraz zgłosił telefonicznie na numer alarmowy Policji. Na dowód powyższego P. Z. dołączył do skargi trzy pisma. Pismo z dnia 5 września 2018 r. zostało skierowane do Komendanta Powiatowego Policji w Kluczborku i zawiera prośbę o wydanie notatki z ww. interwencji, pismo drugie - z dnia 5 września 2018 r. - stanowi zaświadczenie organu o odbytej w dniu [...] interwencji policyjnej w związku ze zgłoszonym nieporozumieniem rodzinnym, zaś pismem trzecim - z dnia 31 sierpnia 2018 r. - organ poinformował skarżącego o zasadach i trybie rozpatrywania skarg i wniosków.

W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji w Kluczborku wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie oddalenie skargi w całości, ponieważ zakres skargi złożonej do WSA przez P. Z. dotyczy dostępu do akt postępowania przygotowawczego, nad którym nadzór sprawuje prokuratura, i nie mieści się w zakresie spraw wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ wskazał, że akta postępowań przygotowawczych trafiają po zakończeniu do prokuratury lub sądu powszechnego, zaś uprawnienia strony postępowania karnego reguluje procedura karna, a nie administracyjna. Dostęp do akt odbywa się na podstawie art. 156 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, z późn. zm. - w skrócie "K.p.k."). Korespondencja w ramach postępowania karnego również odbywa się według reguł określonych w K.p.k., a nie w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm. - w skrócie "K.p.a."). Ponadto organ szczegółowo przedstawił podejmowane czynności związane z żądaniami skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Na wstępie przypomnieć trzeba, że skarżący domaga się wydania notatki policyjnej z interwencji Policji i zapisu dokonanego organowi zgłoszenia popełnienia przestępstwa. Jak wyjaśniono w odpowiedzi na skargę, żądane dokumenty dotyczą dostępu do akt postępowania przygotowawczego.

Wobec tego wskazać należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie jej wymagań formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi, stosownie do art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Jednym z elementów podlegających badaniu jest to, czy skarga została wniesiona w zakresie spraw należących do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola ta ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.

W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, stosując środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.), i rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 P.p.s.a.). Na podstawie art. 5 P.p.s.a., właściwość sądów administracyjnych została natomiast wyłączona w sprawach: wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej (pkt 1); wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi (pkt 2); odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa (pkt 3); wiz wydawanych przez konsulów, z wyjątkiem wiz wydanych cudzoziemcowi będącemu członkiem rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (pkt 4); zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego wydawanych przez konsulów (pkt 5).

Przypomnienia wymaga, że przedmiot rozpoznawanej skargi stanowi bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Kluczborku w zakresie wydania notatki z interwencji Policji i zapisu zgłoszenia podejrzenia przestępstwa sprzeniewierzenia mienia, załączonej do akt dochodzenia w sprawie karnej. Natomiast z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji przysługuje wyłącznie w sprawach, w których wydawane są: decyzje i niektóre postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.), inne akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego (pkt 4a), oraz w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, ale podjęte tylko w ramach postępowania administracyjnego, tj. na podstawie przepisów K.p.a. lub Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, iż skarga na bezczynność organu jest w rzeczywistości pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1324/12; z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1620/12 oraz z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 737/10, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W podsumowaniu powiedzianego dotychczas stwierdzić przyjdzie, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy istnieje przepis prawa zobowiązujący organ do wydania określonego aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., bądź określonego zachowania w postępowaniu administracyjnym czy podatkowym, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej.

Mając powyższe na uwadze, na tle przytoczonego powyżej stanu faktycznego Sąd uznał, iż przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna. Komendant Powiatowy Policji w Kluczborku nie jest bowiem zobowiązany do wydania władczego rozstrzygnięcia administracyjnego w zakresie wniosku złożonego przez skarżącego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a., ani do wydania aktu lub dokonania czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a. Jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę, udostępnianie akt postępowań karnych odbywa się na podstawie art. 156 K.p.k., zgodnie z którym stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie (§ 1). Na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt sprawy. Kopie takie wydaje się odpłatnie, na wniosek, również innym stronom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym ... (§ 2). Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie; prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej (§ 5).

Dodać jeszcze trzeba, że w sprawie nie ma również zastosowania art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., gdyż regulacja ta dotyczy postępowania administracyjnego i postępowania podatkowego, natomiast udostępnianie akt sprawy karnej nie odbywa się w żadnym z tych trybów.

Skoro zarówno ze skargi, jak i z wszelkich nadesłanych przez skarżącego pism nie wynika, aby domagał się on od Policji - jako organu administracji - wydania aktu lub dokonania czynności z zakresu administracji publicznej, to należało przyjąć, że przedmiotowa skarga nie wyczerpuje żadnego z kryteriów określonych w art. 3 P.p.s.a. (w szczególności określonych w § 2 pkt 1-4 i 9). Nie ulega więc wątpliwości, że oceniana skarga dotyczy działań organu, które nie podlegają kontroli sądów administracyjnych.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, co skutkuje koniecznością jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.