Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1081/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 193, art. 194
journal: Dz.U. 2013 poz 135
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w placówce pieczy zastępczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Ż. orzekł umieszczenie małoletniej M. J. córki S. i W. w rodzinnym Domu Dziecka w Ż.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. działając z upoważnienia Starosty Powiatu [...] przyznał B. G. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. J. w rodzinnym domu dziecka na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia osiągnięcia pełnoletniości tj. do dnia [...] 2014 r. w kwocie 905.00 zł miesięcznie

Zawiadomieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. S. W. został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka M. J. w rodzinnym domu dziecka prowadzonym przez B. G.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. działając z upoważnienia Starosty Powiatu [...] dnia [...] r. wydał decyzję nr [...], w której orzekł, iż rodzice dziecka M. J. ponoszą solidarnie opłatę za pobyt tego dziecka w pieczy zastępczej, ustalił opłatę za pobyt dziecka M. J. w pieczy zastępczej w wysokości 905.00 zł. miesięcznie na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia [...] 2014 r., także ustalił terminy wnoszenia ustalonej opłaty i wskazał, że za nieterminowe uiszczanie należności naliczane będą odsetki ustawowe.

Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ wskazał art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267- dalej "Kpa"), art. 193 ust. 1 pkt. 1, ust. 2, art. 194 ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j Dz. U. z 2013 r. poz. 135 z późn. zm. – dalej "ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej"), oraz § 1 pkt. 4, § 7 ust. 1, ust. 2, ust 3, § 8 ust. 3 Załącznika do Uchwały Rady Powiatu Żywieckiego Nr XXV/260/2013 z dnia 25 lutego 2013 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Śl. Poz. 2277 z dnia 12 marca 2013 r.).

W uzasadnieniu wskazano, że miesięczne wydatki przeznaczane na utrzymanie dziecka rodzinnym domu dziecka wynoszą 905.00 zł. Organ I instancji wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówiono odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt dziecka M. J. w pieczy zastępczej na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia [...] 2014 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławczego w B. wydało w dniu [...] r. decyzję nr [...], utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ po rozpoznaniu sprawy, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy zbadał sytuację majątkową i osobistą strony, w celu rozważenia możliwości odstąpienia w całości od opłaty. W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że sytuacja majątkowa S. W. jest dobra. S. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną G. W.. Rodzina zamieszkuje w domu. Państwo W. mają poważne problemy zdrowotne i są osobami niepełnosprawnymi. S. W. jest osobą, która w przeszłości przeszła uraz głowy i miał preparacje czaszki, cierpi na padaczkę pourazową z zanikami pamięci. G. W. ma poważne problemy z kręgosłupem. Koszty leków i leczenia, które oświadczyła rodzina to kwota 900.00 zł., koszty związane z utrzymaniem domu to kwota 909.00 zł. Rodzina utrzymuje się z emerytury S. W. w wysokości 2 940,17zł. oraz renty jego zony G. w wysokości 1129,16zł. Zatem łączny dochód rodziny to kwota 4069,33 zł. Organ I instancji stwierdził, że po odliczeniu alimentów, które S. W. uiszcza na rzecz córki M. w wysokości 190,00 zł. rzeczywisty dochód rodziny wynosi 3 879.33 zł.

Organ I instancji powołał się na art. 193 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz 194 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz uchwałę Rady Powiatu Żywieckiego Nr XXV/260/2013 z dnia 25 lutego 2013 r. Zauważył, że za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Natomiast za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie. Wskazał, że dziecko zostało umieszczone w rodzinnym domu dziecka prowadzonym przez B. G. Prowadzącemu rodzinny dom dziecka zostało przyznane świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. J. w wysokości 905.00 zł. miesięcznie, a matce dziecka odstąpiono w całości od naliczenia opłaty. Uznał, że w przypadku S. W. nie istnieją podstawy do odstąpienia od ustalenia opłaty w części. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 3 uchwały odstąpienie od ustalenia opłaty w części za pobyt dziecka w pieczy zastępczej może nastąpić jeśli dochód rodziny (osób wspólnie gospodarujących się) jest wyższy niż 121% kryterium dochodowego a niższy niż 360% kryterium dochodowego. Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji dochód rodziny S. W. przekracza 391% kryterium dochodowego. Organ I instancji powołał się na art. 8 ustawy o pomocy społecznej i stwierdził, że jakkolwiek w kwestionariuszu oceny sytuacji osobistej, rodzinnej, zdrowotnej, dochodowej, majątkowej osoby zobowiązanej zawarto informację dotyczącą wydatków ponoszonych przez rodzinę ale nie można odliczyć ich od dochodu rodziny.

Od powyższej decyzji S. W. reprezentowany przez adwokata W. G. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odwołanie, w którym zaskarżył decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] w całości zrzucając obrazę prawa materialnego, a to art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w związku z § 8 pkt 3 Uchwały Rady Powiatu w Ż. nr [...] z dnia [...] r. poprzez ustalenie opłaty za pobyt dziecka M. J. w pieczy zastępczej, w sytuacji gdy istniały przesłanki do odstąpienia od ustalenia tejże opłaty w wysokości co najmniej 84% oraz art. 8 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez wydanie decyzji w przedmiocie określenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej za okres od 1 stycznia 2014 r. do dnia [...] 2014 r. w sytuacji, gdy postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe wobec decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., a w konsekwencji naruszenie zasady ochrony praw nabytych. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odstąpienie od ustalenia opłaty w części wynoszącej 84%, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Uzasadniając odwołanie pełnomocnik stwierdził, że organ naruszył przepisy prawa materialnego poprzez ustalenie opłaty w wysokości 100% pomocy przyznanej rodzinie zastępczej czyli w wysokości 905.00 zł miesięcznie, w sytuacji gdy istniały przesłanki do odstąpienia od ustalenia opłaty w części wynoszącej co najmniej od 80 do 84 %. Dokonał w własnego wyliczenia obciążeń finansowych S. i G. W. stwierdzając, że dochód rodziny wynosi w chwili obecnej 1.798,30 zł na dwie osoby, natomiast w przypadku konieczności uiszczania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w wysokości wskazanej decyzją dochód rodziny na dwie dorosłe osoby będzie wynosił zaledwie 893,30 zł., co w świetle § 8 pkt 3 uchwały Rady Powiatu Żywieckiego uzasadnia odstąpienie od obliczania opłaty w wysokości od 80 % do 84 %.

Nadto stwierdził, że obowiązek skarżącego co do opłaty za pobyt w pieczy zastępczej jego córki M. J. został określony decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...]. Mocą tej decyzji skarżący został zwolniony od obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt córki w pieczy zastępczej w okresie od 1 lipca 2007 r. do 18 listopada 2014 r. Zdaniem skarżącego decyzja ta jest ostateczna, a w związku z tym postępowanie w przedmiocie ponoszenia opłaty za pobyt córki w pieczy zastępczej za rok 2014 jest bezprzedmiotowe Pełnomocnik podniósł, że zgodnie z art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. utraciła moc z końcem marca 2012 r., a w jego ocenie powołany przepis jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, bowiem narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art.193 ust. 1 i ust. 2 i art. 194 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji reguluje ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zgodnie z art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczna opłatę w wysokości wskazanej w tym przepisie.

Natomiast art. 194 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy stanowi, że rada powiatu określa w drodze uchwały szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2 może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 cytowanej ustawy.

Organ odwoławczy stwierdził, że argumenty odwołania nie są zasadne, a stan faktyczny sprawy ustalony przez organ I instancji świadczy o słuszności wydanej decyzji. Organ I instancji szczegółowo odniósł się do sytuacji dochodowej, rodzinnej i zdrowotnej S. W., jak również wyjaśnił zasadność ustalenia opłaty w podanej wysokości, a w przedmiotowej sprawie nie było możliwości odstąpienia od naliczonej opłaty nawet w części. Dalej podkreślił, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że dochód rodziny S. W. przekracza 391% kryterium dochodowego wynikającego z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, zatem zgodnie z § 8 ust. 3 uchwały Rady Powiatu Żywieckiego, zasadne jest naliczenie opłaty w wysokości 100% pomocy przyznanej rodzinie zastępczej, czyli w wysokości 905,00 zł miesięcznie, która stanowi 23% dochodu rodziny.

Kolegium stwierdziło, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, jak też z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, a zarzuty podniesione w odwołaniu są bezzasadne.

Od powyższej decyzji S. W. reprezentowany przez adwokata wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę.

Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i stwierdzenie, że obie decyzje nie podlegają wykonaniu, a także zasądzenie na rzecz skarżącego od organu administracyjnego kosztów procesu według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka M. J. w pieczy zastępczej w wysokości 905.00 zł miesięcznie za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia [...] 2014 r., w sytuacji, gdy decyzja ta wydana została z mocą wsteczną zaś żaden z przepisów powołanej ustawy nie nadaje organowi takich uprawnień; art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 194 ust. 1 i art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w związku z art. 8 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia [...] 2014 r., w sytuacji gdy postępowanie w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe wobec decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., a w konsekwencji naruszenia zasady ochrony praw nabytych; art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 194 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w związku z § 1 pkt 4 Uchwały Rady Powiatu Żywieckiego nr XXV/260/2013 z dnia 25 lutego 2013 r. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia [...] 2014 r., w sytuacji gdy decyzja ta narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, z której to zasady wynika między innymi obowiązek państwa do nienakładania na obywatela obowiązków niemożliwych do wykonania oraz nadawania uprawnień niemożliwych do realizacji; art. 77 § 1 Kpa poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a szczególności poprzez nierozważenie sytuacji materialnej strony; art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 6 - 11 Kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób sprzeczny z tymi przepisami, a w szczególności poprzez sprzeczność rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3 decyzji z treścią uzasadnienia, brak odniesienia się do sytuacji materialnej strony, braku wskazania poza wysokością odpłatności podstawy i sposobu jej obliczenia, a przez to naruszenia zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, zasady informowania stron i zasady przekonywania.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym czy art. 226 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP oraz zasadą ochroną praw nabytych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Zatem Sąd nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony podjętym w sprawie rozstrzygnięciem, wówczas gdy wiąże się ono z negatywnymi dla niej skutkami. Związany jest jedynie normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa, a także dokonuje z urzędu kontroli legalności nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji organu odwoławczego uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia prawa w wyżej opisanym zakresie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj: Dz. U. z 2013 r. poz. 135 z późn. zm., zwanej tak jak dotychczas "ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej "), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. i reguluje kwestie związane z pobytem dziecka w pieczy zastępczej i ponoszeniem odpłatności z tego tytułu przez jego rodziców. Zgodnie z obowiązującym na dzień jego wydania brzmieniem art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2 ustawy). Ustawodawca wskazał w sposób pełny i wyczerpujący osoby zobowiązane do ponoszenia opłat związanych z pobytem dziecka w pieczy zastępczej oraz opisał w jakich przypadkach są one zobligowane do ponoszenia tych opłat.

Z analizy przywołanego unormowania wynika, że omawiany przepis zawiera przesłanki podmiotowe i przedmiotowe warunkujące wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Przesłanką podmiotową jest wskazanie adresatów decyzji, którymi są rodzice ponoszący opłatę solidarnie. Natomiast przesłanki przedmiotowe, to po pierwsze - wcześniejsze przyznanie rodzinie zastępczej (lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka) w drodze decyzji, stosownie do art. 80 ust. 1 w związku z art. 88 ustawy, świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, a po drugie - wysokość ustalonej opłaty odpowiadać ma wysokości przyznanych rodzinie zastępczej świadczeń. Tak sformułowana hipoteza normy prawnej art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej powoduje, że w przypadku zaistnienia okoliczności w niej określonych, organowi nie pozostawiono możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Organ zobowiązany jest bowiem wydać decyzję w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a decyzja taka jest decyzją związaną.

Z niespornego stanu faktycznego sprawy wynika, że córka skarżącego-małoletnia M, J, (ur. [...] 1996 r.) została z urzędu umieszczona w rodzinnym domu dziecka, na mocy postanowienia właściwego sądu, czyli Sądu Rejonowego w Ż. z dnia [...] r. r. o sygn. akt [...]. Następnie w dniu [...] r. wydana została decyzja organu pierwszej instancji o przyznaniu świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinnym domu dziecka w wysokości 905.00 zł. miesięcznie na okres od 1 stycznia 2014 r. do czasu osiągnięcia pełnoletniości, tj. do dnia [...] 2014 r. Dodatkowo, tej ostatecznej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Analiza akt administracyjnych wskazuje, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odpłatności zostało wydane w dniu 10 grudnia 2013 r., natomiast w dniu 19 grudnia 2013 r. do Starosty Powiatu [...] został skierowany przez skarżącego z pośrednictwem Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. wniosek w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty w całości lub w części za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, wniosek ten był przedmiotem odrębnego postępowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówiono odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt dziecka M. J. w pieczy zastępczej na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia [...] 2014 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławczego w B. wydało w dniu [...] r. decyzję nr [...], utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Brak przesłanek do odstąpienia od ustalenia odpłatności strony za pobyt dziecka M. J. w rodzinnym domu dziecka oznacza, iż organ pierwszej instancji powinien był orzec jedynie o ustaleniu stronom odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Sąd wskazuje, że ustalenie odpłatności za pobyt dziecka stron w pieczy zastępczej jest możliwe dopiero od miesiąca zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odpłatności. Zgodnie z wyrażoną w art. 8 Kpa zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej strona ma prawo oczekiwać by dotyczące jej obowiązków rozstrzygnięcie wywoływało skutek od daty powiadomienia jej o prowadzonym z urzędu postępowaniu. Strona ma bowiem możliwość modyfikacji swoich zachowań i obrony swoich interesów dopiero od czasu uzyskania informacji o wszczęciu postępowania w sprawie. Zatem organ był uprawniony do ustalenia powyższej opłaty od 1 stycznia 2014 r.

Prawidłowo organy obydwu instancji orzekające w sprawie przyjęły, w oparciu o art. 193 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, że obowiązek poniesienia opłaty jako świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinnym domu dziecka, obciąża solidarnie rodziców dziecka. Powyższe uzasadniało obciążenie obojga rodziców opłatą za pobyt dziecka w rodzinnym domu dziecka ustalonej w drodze decyzji, wydanej na podstawie art. 194 ust. 1 ustawy, czym spełniono przesłankę podmiotową. Organy wskazały także, że matce dziecka odstąpiono w całości od naliczenia opłaty. Tym samym, wyczerpane zostały zarówno przesłanka podmiotowa, jak i dwie przesłanki przedmiotowe omówione powyżej, warunkujące solidarne poniesienie przez rodziców dziecka miesięcznej opłaty w wysokości 905.00 zł. (art. 193 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w związku z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy). Weryfikacja i kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem zaistnienia omówionych wyżej przesłanek, warunkujących jej wydanie, wskazuje na prawidłowe, co do zgodności z przepisami ustawy ustalenie wysokości opłaty za pobyt dziecka skarżącego w pieczy zastępczej. Decyzja ta, stanowiła konsekwencję wydanej wcześniej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. przyznającej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinnym domu dziecka w wysokości 905.00 zł. miesięcznie, na okres od 1 stycznia 2013 r. do dnia osiągnięcia pełnoletniości. Ponadto, z akt sprawy wynika, że organy ponownie zbadały sytuację majątkową i osobistą skarżącego, w celu rozważenia możliwości odstąpienia w części od ustalenia opłaty.

Obowiązujące w sprawie przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, nie przewidują, że ustalając wysokość opłaty organ może wziąć pod uwagę sytuację majątkową osoby zobowiązanej. Powyższe powoduje, że nie można skutecznie zarzucić organowi odwoławczemu, iż naruszono zasadę demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej i nie rozważono prawidłowo sytuacji materialnej strony, na co wskazywano w skardze. Należy bowiem zauważyć, że dopiero ostateczna decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w rodzinnym domu dziecka, daje osobom zobowiązanym do jej ponoszenia możliwość zainicjowania postępowania w przedmiocie umorzenia opłaty, rozłożenia jej na raty, czy też odroczenia terminu jej płatności, stosownie do art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. W myśl tego przepisu, starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. O ile więc decyzja w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty jest decyzją wcześniejszą w stosunku do decyzji ustalającej, to decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty lub rozłożenia na raty tej opłaty, z istoty rzeczy jest decyzją następczą w stosunku do decyzji ustalającej. Sytuacja materialna skarżącego może być zatem uwzględniona w odrębnym postępowaniu, w przedmiocie zastosowania ulg lub umorzenia.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał je również za nieuprawnione, ponieważ wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podjętych w niej rozstrzygnięć (art. 7 Kpa), a ich ocena nie nosi cech dowolności (art. 80 Kpa). Zgodnie natomiast z art. 107 § 3 Kpa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto podstawowe jej elementy, w tym szczegółowe uzasadnienie faktyczne.

Zdaniem Sądu bezpodstawny jest także wniosek o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność z art. 2 Konstytucji RP treści art. 226 ust. 4 ustawy o wspomaganiu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego przez sąd na podstawie art. 3 ustawy z 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym byłaby możliwa wyłącznie wtedy, gdyby istniała funkcjonalna zależność pomiędzy tym pytaniem, a sposobem rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Przepis będący przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, powinien stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Kontrola konstytucyjności i legalności prawa zainicjowana pytaniem prawnym sądu ma charakter konkretny, a nie abstrakcyjny. Kontrolowana decyzja nie powołuje w swojej podstawie prawnej przepisu, którego zgodność z art. 2 Konstytucji RP budzi wątpliwości strony skarżącej. Należy bowiem zauważyć, że decyzja wydana w sprawie nie zawiera rozstrzygnięcia o uchyleniu poprzednio obowiązującej decyzji, na mocy której strona zwolniona była z obowiązku opłaty za pobyt córki w pieczy zastępczej, a decyzja ta została już prawomocnie uchylona w związku z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 1159/12. Z tych przyczyn nie istniała potrzeba powoływania się przez organ w zaskarżonej decyzji (określającej obowiązek skarżącego za kolejny już okres pozostawania dziecka w pieczy zastępczej) na treść art. 226 ust. 4 ustawy wspomaganiu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Należy również zauważyć, że żaden akt prawny rangi ustawowej nie przyznaje sądom możliwości "stosowania środka" w postaci odmowy zastosowania przepisów ustawy.

W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym przez organ odwoławczy. Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały bowiem dokonane na podstawie trafnej oceny dowodów oraz prawidłowego zastosowania obowiązujących przepisów prawa w odniesieniu do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. W świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcie uznać należało za prawidłowe.

W tym stanie rzeczy, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.