Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 443/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 105
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

G.S. (zwany dalej: "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] grudnia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty L. z [...] sierpnia 2016 r. umarzającą postępowanie w sprawie przebudowy wykonanej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego zbieracza usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości R. należącej do K. i R. I. .

Stan sprawy przedstawia się następująco:

G.S., właściciel działki nr [...] w miejscowości R. , gm. Z. pismem z [...] marca 2014 r. wystąpił do Starosty L. o sprawdzenie legalności wykonanej przebudowy zbieracza usytuowanego na działce nr [...] należącej do K. i R. I. . Według skarżącego doszło do wykonania szamba na trasie przebiegu zbieracza i dochodzi do podtapiania jego działki.

Starosta L. w wyniku prowadzonej korespondencji z Wojewódzkim Zarządem Melioracji Wodnych w [...], Biuro Terenowe w L. oraz Gminną Spółką Wodną w Z. ustalił, że ww. Biuro Terenowe, jak i Spółka Wodna, nie posiadają dokumentów potwierdzających datę i okoliczności wykonania przebudowy przedmiotowego zbieracza. Starosta L. pismem z [...] kwietnia 2014 r., wezwał K. i R. I. o udzielenie informacji i przedstawienie stosownych dokumentów związanych przebudową zbieracza usytuowanego na działce nr [...] w m. R. . W odpowiedzi na ww. pismo K. i R. I. poinformowali organ I instancji, że nie przebudowali i nikomu nie zlecili przebudowy przedmiotowego zbieracza. Organ I instancji pismem z [...] sierpnia 2014 r. poinformował m. in. K. i R. I., G. S. oraz Gminną Spółkę Wodną w Z. o przeprowadzeniu oględzin terenu działki nr [...] w m. R. Podczas oględzin ustalono, że posadowiony na przedmiotowej działce zbieracz nie został przebudowany. Uzgodniono, że Spółka Wodna w Z. na piśmie potwierdzi ww ustalenia. Zgodnie z ustaleniami Spółka przy piśmie poinformowała, że "nie posiada jakichkolwiek dokumentów dotyczących przebudowy zbieracza oraz że wykonując prace na przedmiotowym zbieraczu nie zauważyła żadnej przebudowy".

W następstwie przeprowadzonego postępowania Starosta L. decyzją z [...] października 2014 r. umorzył postępowanie w sprawie przebudowy wykonanej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego zbieracza usytuowanego na działce nr [...] w m. R. stanowiącej własność K. i R. I. . W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie zgromadzonego materiału nie stwierdził przebudowy zbieracza, stąd postępowanie należało umorzyć. Odwołanie od powyższej decyzji złożył G.S. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z [...] czerwca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Analizując zaskarżoną decyzję oraz dokumenty sprawy stanowiące podstawę jej wydania, w świetle wniesionego odwołania, stwierdził, iż odwołanie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ z przekazanych dokumentów wynikało, że Starosta L. w trakcie prowadzonego postępowania nie dokonał jednoznacznych ustaleń, co do przebudowy zbieracza oraz wszystkich występujących przyczyn podtapiania działki G.S.

W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji [...] września 2015r. przesłuchał W.R. (Kierownika Robót Gminnej Spółki Wodnej w Z. ), który potwierdził, że nie wie nic o przebudowie zbieracza na działce nr [...] oraz, że nie posiada dokumentów dotyczących jego przebudowy. Jednocześnie wyjaśnił, że nie informował G. S. o wykonanej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego przebudowie spornego zbieracza.

Starosta L. decyzją z [...] października 2015 r. umorzył postępowanie w sprawie przebudowy wykonanej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego zbieracza usytuowanego na działce nr [...] w m. R. należącej do K. i R. I. . Od ww. decyzji odwołał się G. S. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z [...] kwietnia 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Analizując zaskarżoną decyzję oraz dokumenty sprawy stanowiące podstawę jej wydania, w świetle wniesionego odwołania, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] stwierdził, że Starosta L. w dalszym ciągu nie ustalił jednoznacznie trasy przebiegu rurociągu w obrębie działki nr [...] w m. R. oraz nie ustalił czy występują przeszkody powodujące brak drożności rurociągu. Stwierdził, że w aktach sprawy nadal brak informacji (mapy inwentaryzacyjnej działki) dotyczącej podnoszonego przez skarżącego wykonania szamba na trasie przebiegu zbieracza i podtapiania działki skarżącego. Tutejszy organ też stwierdził, że w celu ustalenia jego przebiegu oraz przyczyny niedrożności jest wykonanie odkrywki na rurociągu w miejscu wskazanym przez skarżącego. Organ I instancji powinien dążyć do wyjaśnienia sprawy, ustalenia przebiegu zbieracza i jego oddziaływania na sąsiednie grunty. Powinien ustalić kiedy sporny zbieracz został przebudowany (szambo) oraz skąd odprowadzane są ścieki i jakiego rodzaju. Rozważyć możliwość sprawdzenia istniejącego kanału na trasie domniemanego przebiegu.

Starosta L. w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy pismem z [...] czerwca 2016 r. zawiadomił strony postępowania o przeprowadzeniu oględzin terenu działki nr [...] w m. R. , w celu wykonania odkrywki na rurociągu w miejscu wskazanym przez G.S. Jednocześnie organ I instancji poinformował, że G.S. w przypadku, gdy okaże się że zbieracz w miejscu wskazanym przez niego nie został przebudowany zostanie on zgodnie z przepisami "art. 262 § 1 pkt kpa" obciążony kosztami poniesionymi na wykonanie przedmiotowej odkrywki. W trakcie postępowania G. S. pismem z [...] lipca 2016 r., poinformował organ I Instancji, że nie będzie uczestniczył w planowanych oględzinach działki nr [...], ponieważ lokalizację spornego zbieracza, można ustalić bez wykonania na nim odkrywek. Zdaniem G. S. sporny zbieracz zgodnie z mapą powinien przebiegać prostopadle do granic działek nr [...] i [...] dochodzić do głównego zbieracza. Obecnie zbieracz jest odkryty, do połowy widoczny na jego działce. Ponadto zdaniem G. S. pracownicy Spółki Wodnej posiadają wiedzę o jego lokalizacji. W wyznaczonym terminie na oględziny przybyli wszyscy zainteresowani za wyjątkiem G. S. . W trakcie oględzin Starosta L. przeczytał pozostałym uczestnikom pismo G. S. z [...] lipca 2016 r. adresowane do organu. Z uwagi na nieobecność G. S. nie ustalono czy doszło do przebudowy zbieracza. Następnie organ I instancji wyjaśnił G.S., że skoro sporny zbieracz został przebudowany bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, to jego lokalizacja nie pokryje się z trasą przebiegu naniesioną na mapę, którą dysponuje Spółka Wodna. Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił G.S. okoliczności zapłaty zaliczki na poczet kosztów przeprowadzonych dowodów.

Starosta L. decyzją z [...] sierpnia 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie przebudowy wykonanej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego zbieracza usytuowanego na działce nr [...] w m. R. należącej do K. i R. I. , uznając że nie znalazł dowodów potwierdzających, że sporny zbieracz został faktycznie przebudowany. Od ww. decyzji odwołał się G.S. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją [...] grudnia 2016 r. stwierdził, iż wniesione odwołanie - nie zasługuje na uwzględnienie i utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z [...] sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że z przekazanych dokumentów wynika, że organ I instancji pismem z [...] czerwca 2016 r., poinformował strony postępowania (w tym G. S. ) o przeprowadzeniu oględzin działki nr [...] w celu wykonania odkrywki na rurociągu w miejscu wskazanym przez skarżącego. Jednak G. S. w wyznaczonym dniu z własnej winy nie brał udziału w oględzinach. W rozpatrywanym przypadku udział G. S. w oględzinach był niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący w dalszym ciągu nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że doszło do wykonania szamba na trasie przebiegu zbieracza oraz podtapiania jego działki, a Starosta L. w trakcie rozpatrywania sprawy nie znalazł dowodów potwierdzających, że sporny zbieracz został faktycznie przebudowany. W świetle powyższego organ stwierdził, że Starosta L. prawidłowo umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie.

G. S. w skardze wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] grudnia 2016 r. Według skarżącego ww. decyzja jest niezgodna z prawem. Decyzja ta nie wnosi nic nowego do sprawy, jest przyzwoleniem na bezkarne działania K. i R. I. oraz Gminnej Spółki Wodnej w Z. . W oparciu o archiwalną mapę, bez dokonywania odkrywki, można ustalić przebieg zbieracza i miejsca położenia szamba, tj. odległości od zbieracza. Dyrektor nie odniósł się do tego czy ww. państwo mają zezwolenie na wybudowanie budynku inwentarskiego na zbieraczu i szamba. Organ nie przedstawił żadnego dokumentu w jakiej odległości jest położone szambo od zbieracza, co mogli stwierdzić przedstawiciele Starostwa bez obecności skarżącego. Wobec braku w sprawie mapy sytuacyjnej wskazującej na usytuowanie budynku inwentarskiego i zbieracza melioracyjnego błędna jest decyzja organu odwoławczego.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, organ uważa, że dokonał analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału oceniając, że jest on w zupełności wystarczający dla jednoznacznego zajęcia stanowiska i swoje stanowisko zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. rozstrzygnięcia sprawy. Organy starały się zgromadzić w sposób wyczerpujący materiał dowodowy w sprawie, prowadząc wszelkie działania w celu ustalenia prawdy materialnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] grudnia 2016 r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Po pierwsze Sąd zauważa, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], rozpoznając i rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym, przede wszystkim nie zadośćuczynił jednej z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. zasadzie dwuinstancyjności unormowanej w art. 15 K.p.a. W myśl tej zasady, Dyrektor nie dokonał ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. W ramach postępowania odwoławczego nie przeprowadziło rzetelnie postępowania wyjaśniającego (art. 7 w zw. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i nie uzasadniło wydanej decyzji w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. Organ przystępując do rozpatrzenia środka zaskarżenia (odwołania) dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego i rozpatrzonego przez organ pierwszej instancji oraz zbadania ustaleń poczynionych przez ten organ, a nadto rozpoznaje i rozstrzyga sprawę z uwzględnieniem i odniesieniem się do argumentacji strony zawartej w odwołaniu. Zasadniczy cel postępowania odwoławczego sprowadza się do merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją organu pierwszej instancji. Co do zasady rozstrzygnięcie organu odwoławczego ma charakter merytoryczny (art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 141 K.p.a.) lub merytoryczno-reformacyjny (art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 K.p.a.). Wyniki poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych organ odwoławczy winien uzewnętrznić w uzasadnieniu wydanej decyzji, zawierającym jednoznaczne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o jej treści, tak aby przekonać stronę do swoich racji. Innymi słowy organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego, uzasadnić je jasno i należycie, a nadto w sposób wyczerpujący odnieść się do treści podnoszonych w środku zaskarżenia. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno zatem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie.

Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie rozważań, czyli części miarodajnej dla rozstrzygnięcia sprawy i skarżącego, a zarazem będącej przedmiotem postępowania, sprowadza się do pięciu zdań. Organ odwoławczy wskazuje, że poinformowano skarżącego o zamiarze przeprowadzenia oględzin; skarżący nie uczestniczył w oględzinach, podczas gdy jego udział był niezbędny; skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających wybudowanie szamba na trasie przebiegu zbieracza i podtapiania jego działki; organ pierwszej instancji nie znalazł dowodów, że zbieracz został przebudowany; postępowanie prawidłowo umorzono.

Powyższe dało Sądowi podstawy do stwierdzenia, że część składowa aktu, tj. uzasadnienie nie spełnia wymogów co do uzasadnienia faktycznego i prawnego. Uzasadnienie jest tym elementem aktu administracyjnego, w którym organ ma przekonać stronę postępowania do jednego z elementów aktu, mianowicie do rozstrzygnięcia. To właśnie realizując zasadę przekonywania organ ma obowiązek wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 K.p.a.). Motywy winny wyjaśnić tok rozumowania organu. Nadto, zasada przekonywania łączy się ściśle z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.). Strony (w tym strona, która wniosła odwołanie) winny poznać argumenty i przesłanki podejmowanej decyzji. Nie można mówić o zrealizowaniu powyższych zasad postępowania administracyjnego, wówczas gdy organ nie rozpoznaje sprawy na nowo, co – według Sądu – nastąpiło w kontrolowanym postępowaniu odwoławczym. Po drugie, Sąd stwierdza, że z przedstawionego stanu sprawy, treści przytoczonych decyzji i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych, wynika że inicjatorem w 2014 r. kontrolowanego postępowania był skarżący. Postępowanie to dotyczyło terenu działki nr [...] należącej do uczestników postępowania K. i R. I. i jego przedmiotem była "nielegalna" przebudowa zbieracza przez usytuowanie na linii jego przebiegu szamba budynku inwentarskiego prowadzące do zalewania działki skarżącego nr [...]. Postępowanie toczyło się na postawie art. 64 a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2013 r., poz. 145, ze zm.). Ostatecznie, po wydaniu trzech decyzji przez organ pierwszej instancji (umarzających postępowanie, czyli nie merytorycznych) i trzech decyzji przez organ odwoławczy, w tym dwóch w trybie art. 138 § 2 K.p.a. (uchylających decyzję organu pierwszej instancji i przekazujących temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia) i trzeciej w trybie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – zaskarżonej decyzji ostatecznej utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, umotywowanej w sposób wyżej przedstawiony. W istocie naruszającej art. 107 § 1 w zw. z art. 11 K.p.a. i art. 136 K.p.a. oraz art. 7 w zw. z 77 § 1 i art. 80, a nadto art. 138 § pkt 1 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, pomimo prowadzenia postępowania administracyjnego w latach 2014 – 2016, sprawa nie została wyjaśniona w jednoznaczny sposób, to znaczy dający bezwątpliwe podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego z powodu braku dokumentacji dowodowej pozwalającej na stwierdzenie, że na terenie działki nr [...] należącej do państwa Ignaczaków nie doszło do nielegalnej przebudowy urządzenia wodnego. Należy zauważyć bowiem, że organ odwoławczy najpierw w decyzjach wydawanych w trybie art. 138 § 2 K.p.a. wskazywał na brak ustaleń, ze strony organu pierwszej instancji, dotyczących przebiegu zbieracza po działce nr [...], przyczyn ewentualnej jego niedrożności, podtapiania działki skarżącego, czyli oddziaływania na sąsiedni grunt, wykonania szamba na trasie przebiegu zbieracza i źródła odprowadzania ścieków i ich rodzaju. W efekcie nieustalenie czy doszło do przebudowy zbieracza związanej z budową szamba. W tym wszystkim organ odwoławczy także stwierdził, że w celu wykazania powyższego zasadne jest wykonanie odkrywki (w miejscu wskazanym przez skarżącego). Natomiast, w zaskarżonej decyzji, pomimo pozostawania sprawy w stanie niewyjaśnionym, wydał decyzję w trybie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., uznając za organem pierwszej instancji bezprzedmiotowość postępowania. W sprawie zabrakło zatem ustaleń miarodajnych dla ostatecznego jej rozstrzygnięcia, a mianowicie ustalenia historycznego przebiegu zbieracza, ustalenia obecnego przebiegu zbieracza, następnie porównania wyniku obu ustaleń, dających podstawę do stwierdzenia czy doszło do przebudowy zbieracza na linii jego przebiegu celem wybudowania szamba i dopiero wydania decyzji zgodnej z obowiązującym na dzień rozstrzygania prawem wodnym czy procesowym.

Dokonanie powyższych ustaleń wymaga:

- po pierwsze wezwania państwa Ignaczaków do przedłożenia wszelkiej posiadanej dokumentacji dotyczącej przedmiotowego zbieracza i ewentualnej jego przebudowy oraz budowy szamba, w tym dokumentacji dowodzącej trzykrotnemu badaniu stanu urządzeń melioracyjnych na działce nr [...] i ich drożności (z uwagi na przywołanie tego faktu w trakcie dotychczasowego postępowania przez uczestnika postępowania);

- po drugie przesłuchania świadków zgłoszonych przez strony czy z urzędu mających wiedzę związaną z przedmiotem sprawy;

- po trzecie przeprowadzenie oględzin z zapewnieniem czynnego udziału stronom postępowania i z ewentualnym udziałem świadków mogących wnieść coś istotnego do sprawy, a nadto przy wykorzystaniu stosownej mapy obrazującej działki uczestników postępowania i skarżącego oraz sąsiadujące otoczenie, z naniesionymi danymi co do: przebiegu historycznego i obecnego zbieracza (jeżeli są rożne), usytuowania szamba, czy innych naniesień na gruncie;

- po czwarte sporządzenie dokumentacji zdjęciowej dającej obraz poglądowy sytuacji na spornym terenie, w tym w miarę możliwości przedstawiających stan działek nr [...] i [...], czy działki nr [...] w momencie ich podtopień;

- po piąte wykonanie odkrywki w miejscu wskazującym na przebudowę zbieracza.

Po trzecie, odnosząc się do postawy skarżącego - jako inicjatora przedmiotowego postępowania, czyli należałoby domniemywać, że szczególnie zainteresowanego jego wynikiem – wskazać należy, że w interesie skarżącego powinno leżeć czynne uczestnictwo w postępowaniu, w tym branie udziału w przeprowadzanych przez organy dowodach, dochowanie wszelkich starań celem udowodnienia swoich racji, podejmowanie własnej inicjatywy dowodowej, czyli przyczynienie się do gromadzenia materiału dowodowego sprawy przez złożenie własnych dowodów. Na przykład dowodów w postaci:

- dokumentów dotyczących spornego zbieracza,

- mapy przebiegu urządzenia, nawet po działce skarżącego, co byłoby zasadne z punktu widzenia twierdzeń skarżącego jakoby zbieracz przebiegał prostopadle do "granic działek [...] i [...]" – tylko od której strony?, dochodził do głównego zbieracza i na jego działce był odkryty do połowy,

- dokumentacji fotograficznej wykazującej jednocześnie część odkrytą zbieracza przebiegającego po działce skarżącego, dającej obraz rzeczywistego przebiegu zbieracza i naprowadzającej na jego przebieg po działce państwa I.,

- wskazania świadków, którzy - jego ocenie - mogliby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zatem nie bierny udział, sprowadzający się do składania pism w postępowaniu - po przeprowadzeniu dowodu czy usiłowaniu zgromadzenia stosownego materiału dowodowego przez organy - komentujących dokonywane czynności, czy zawierających rożne spostrzeżenia, uwagi, co do potrzeb dowodowych postępowania, a następnie wycofywanie się z uczestniczenia w ich przeprowadzaniu, zmianie zdania (jak w przypadku odkrywek).

W kontekście całej sprawy nie można też wykluczyć, że źródłem zalewowym nieruchomości skarżącego może nie okazać się zbieracz, jego ewentualna przebudowa związana z wybudowaniem szamba przez państwa Ignaczaków. Wówczas po zakończeniu procesowym przedmiotowego postępowania, może zajść podstawa do prowadzenia postępowania na innej podstawie prawnej i potrzeba przekazania sprawy - według właściwości - innemu organowi.

Sąd - odnosząc się jeszcze do kwestii związanej z próbą obciążenia skarżącego kosztami postępowania – stwierdza bezpodstawność takiego stanowiska organu. Należy zwrócić bowiem uwagę na treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego z [...] kwietnia 2016 r. (uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niewyjaśnienia sprawy), zawierającego wytyczne dla organu pierwszej instancji związane z zaleceniem wykonania odkrywki w celu ustalenia przebiegu i przyczyny niedrożności zbieracza (bez względu na jego warunkowość). Oznacza to, że kwestię odkrywki organ odwoławczy potraktował jako istotną z punktu widzenia przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy, co nie dawało organowi pierwszej instancji podstawy do pouczenia skarżącego o obowiązku poniesienia kosztów jej wykonania. Kosztami postępowania można obciążyć stronę wyłącznie wtedy, gdyby organ spełnił jej żądanie w sprawie przeprowadzenia dowodu, nie posiadając jednocześnie jakichkolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i stwierdzając, że przeprowadzenie takiego dowodu jest całkowicie zbędne, co w świetle powyższego nie miało miejsca w sprawie. Możliwość obciążenia strony kosztami postępowania stanowi wyjątek od zasady ponoszenia tych kosztów przez organ prowadzący postępowanie. Na organie prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, dlatego koszty przeprowadzenia dowodów obciążają ten organ. Strona może jednak zgłaszać wnioski dowodowe. Wprawdzie organ administracji może odmówić przeprowadzenia dowodu, jednakże uwzględniając żądanie strony, może nałożyć na nią obowiązek pokrycia kosztów przeprowadzenia tego dowodu. Zaś dodatkowym warunkiem dopuszczalności nałożenia na stronę obowiązku poniesienia tego rodzaju kosztów jest stwierdzenie, że przeprowadzenie żądanego przez stronę dowodu nie wniosło nowych elementów do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto niewpłacenie przez stronę zaliczki na poczet kosztów postępowania na żądanie organu administracji publicznej nie stanowi podstawy do zwrotu stronie jej podania, nieprzeprowadzenia dowodu (wyrok NSA z 14.12.2000 r., II SA/Kr 816/00, ONSA 2002, nr 1, poz. 35). Zaliczka nieuiszczona w terminie powinna być ściągnięta w trybie przepisów o egzekucji należności pieniężnych (art. 265 K.p.a.).

Wobec niewyjaśnienia sprawy w sposób kwalifikujący się do ostatecznego rozstrzygnięcia, w konsekwencji naruszenia przez organ odwoławczy wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uwzględnił skargę. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ będzie miał na względzie zaprezentowaną ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania. Organ będzie zobowiązany do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy stosując się do powyższych rozważań Sądu. W zależności od poczynionych ustaleń, doprowadzi do wydania decyzji zgodnej z prawem, odpowiadającej dyspozycji art. 138 K.p.a., w tym także dopuszczającej zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a., uznając że przeprowadzenie postępowania dowodowego wykracza poza granice art. 136 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję, jako wydaną niezgodnie z prawem.