Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 897/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 14 a ust. 3
journal: Dz.U. 1999 nr 74 poz 836
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 267, ze zm.), po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., Nr [...], stwierdził nieważność wskazanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W uzasadnieniu organ podał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].09.2014 r., Nr [...], uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...].03.2014 r., (nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej [...] doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu narożnej reklamy wielkoformatowej w postaci siatek winylowych na konstrukcji wsporczej z oświetleniem lampami halogenowymi zamontowanych na północnej i wschodniej elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...] w [...]) i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie samowolnego zamontowania banera reklamowego na elewacji budynku mieszkalnego przy [...] w [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził wówczas, że jakkolwiek z przepisu § 14a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16.08.1999 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 74, poz. 836, ze zm.) wynika, że budynek mieszkalny wielorodzinny powinien być użytkowany w sposób zapewniający nieograniczanie oświetlenia dziennego mieszkań, to jednak przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku wykonywania robót budowlanych dotyczących elewacji tego budynku (§ 14a. ust. 4 ww. rozporządzenia). Organ przyjął, że w trakcie robót prowadzonych na elewacji budynku może być zamontowana siatka z nadrukiem reklamowym, chociażby ograniczała oświetlenie dzienne pomieszczeń mieszkalnych.

Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, takie stanowisko organu odwoławczego będące podstawą wydanego rozstrzygnięcia, rażąco naruszało § 14 a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16.08.1999 r.

Przepis § 14 a ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, dopuszcza jedynie ograniczenie oświetlenia dziennego mieszkań w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi dotyczącymi elewacji budynku, np. ustawieniem rusztowań, jednakże nie wyłącza stosowania § 14 a ust. 3 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym "na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia i nośniki reklamowe oraz inne urządzenia niezwiązane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, o ile nie ograniczają oświetlenia dziennego mieszkania".

Z brzmienia § 14 a ust. 3 ww. rozporządzenia, wynikał brak możliwości legalizacji robót związanych z zamontowaniem siatki winylowej z nadrukiem reklamowym na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...].

Z materiału dowodowego sprawy wynikało, że przedmiotowa siatka zamontowana została bezpośrednio na elewacji ww. budynku, co zasadniczo wykluczało zastosowanie § 14 a ust. 4 omawianego rozporządzenia.

Tym samym nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, uzasadniająca jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 Kpa bądź na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w postępowaniu odwoławczym, albowiem istniały podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawy.

Wobec brzmienia przepisu § 14 a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, który wykluczał legalizację robót związanych z zamontowaniem siatki winylowej z nadrukiem reklamowym na elewacji budynku mieszkalnego, koniecznym było kontynuowanie postępowania w ramach nadzoru budowlanego.

Mając to względzie organ nadzoru stwierdził nieważność decyzji [...] WINB z dnia [...].09.2014 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z § 14 a ust. 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16.08.1999 r., poprzez umorzenie postępowania, które nie było bezprzedmiotowe.

Nadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że za stwierdzeniem nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...].09.2014 r., przemawiają skutki, które zrodziła kwestionowana decyzja. Doszło bowiem do zaakceptowania decyzją nośników reklamowych na oknach lokali mieszkalnych, które trwale ograniczają dostęp światła dziennego do lokali mieszkalnych.

Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w [...] wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., stwierdzającą nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] września 2014 r.

Domagając się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

a) przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne uznanie, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa i ocenę, iż odmienna wykładania prawa stanowi rażące naruszenie prawa,

- § 14 a ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że § 14 a ust. 3 ww. rozporządzenia wyklucza zastosowanie ust. 1 i 4 tego przepisu, w sytuacji prowadzenia prac remontowych elewacji,

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania, nie zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym,

- art. 7, 77 oraz 107 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w [...] doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez dokonanie demontażu narożnej reklamy wielkoformatowej w postaci siatek winylowych na konstrukcji wsporczej z oświetleniem lampami halogenowymi zamontowanymi na północnej i wschodniej elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...] w [...].

Na skutek wniesionego odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. uchylił ww. decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż w związku z montażem sitki zabezpieczającej związanym z wykonywanymi na elewacji robotami budowlanymi oraz brakiem stwierdzenia naruszeń prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno-budowlanych postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym zarówno w doktrynie jak i judykaturze, odmienna wykładnia danego przepisu prawa, choćby błędna, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a tym samym nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji.

Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynikała z odmiennej interpretacji przepisów prawa. Dokonana przez organ wykładania przepisu § 14 a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych była zdaniem skarżącego jest nieprawidłowa.

Organ nadzorczy uznał, iż brzmienie przepisu § 14 a ust. 3 rozporządzenia, wyklucza legalizację robót związanych z zamontowaniem siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym na czas trwającego remontu elewacji. Tymczasem przepis § 14 a ust. 1 rozporządzenia ma charakter ogólny, zaś postanowienia ust. 2 i 3 stanowią przewidziane przez ustawodawcę wyjątki. W konsekwencji, dokonując wykładni ww. przepisów należy uznać, iż postanowienia ust. 4 dotyczą również ust. 2 i 3.

Ponadto, nie można przyjąć za prawidłową interpretację organu, iż postanowienia § 14 a ust. 4 rozporządzenia mają zastosowanie wyłącznie do takich urządzeń jak rusztowania, a nie siatka zabezpieczając z nadrukiem reklamowym. Z postanowień § 14 a ust. 3 rozporządzenia wynika, iż dotyczą one zarówno nośników reklamowych jak i innych urządzeń niezwiązanych z użytkowaniem budynku czy mieszkania - czym niewątpliwie są rusztowania.

Nie była prawidłowa interpretacja organu, jakoby w każdym przypadku instalacja nośnika na oknach powodowała ograniczenie dostępu światła dziennego do lokali mieszkalnych. Taka interpretacja prowadzi do wniosku, iż w żadnym stanie faktycznym nie będzie możliwe zastosowanie przepisu § 14 a ust. 3 rozporządzenia. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2012 r., VII SA/Wa 615/12 wskazano, iż uznanie że każda siatka z nadrukiem reklamowym powoduje ograniczenie oświetlenia dziennego mieszkania, nosi cechy dowolności i arbitralności.

Z uzasadnienia zaskarżonej wynika, iż organ kwestionuje ustalony stan faktyczny sprawy. Taka okoliczność nie może jednak stanowić przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2014 r. , II GSK 701/2013.

Działanie organu naruszało naczelne zasady Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 7, 10 § 1, 77 oraz 107.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2015r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w [...], o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z dnia [...].12.2014 r. - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].12.2014 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego potwierdził, że decyzja [...] WINB z dnia [...].09.2014 r., uchylająca w całości decyzję PINB [...] z dnia [...].03.2014 r. i umarzająca postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnego zamontowania banera reklamowego na elewacji budynku mieszkalnego przy [...] w [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z § 14 a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16.08.1999 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 74, poz. 836, ze zm.).

[...] WINB w uzasadnieniu badanej decyzji, wskazał, bowiem że jakkolwiek z przepisu § 14 a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16.08.1999 r. wynika, że budynek mieszkalny wielorodzinny powinien być użytkowany w sposób zapewniający nieograniczanie oświetlenia dziennego mieszkań, to jednak przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku wykonywania robót budowlanych dotyczących elewacji tego budynku (§ 14 a ust. 4 rozporządzenia). Organ wojewódzki przyjął, że w trakcie robót prowadzonych na elewacji może być zamontowana siatka z nadrukiem reklamowym, chociażby ograniczała oświetlenie pomieszczeń mieszkalnych w świetle dziennym.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że stanowisko takie rażąco narusza § 14 a ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.

Przepis § 14 a ust. 4 rozporządzenia dopuszcza jedynie ograniczenie oświetlenia dziennego mieszkań w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi dotyczącymi elewacji budynku, np. przez ustawienie rusztowań, jednakże nie wyłącza stosowania § 14 a ust. 3 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym "na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia i nośniki reklamowe oraz inne urządzenia niezwiązane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, o ile nie ograniczają oświetlenia dziennego mieszkania".

Z materiału dowodowego sprawy wynikało, że przedmiotowa siatka zamontowana została bezpośrednio na elewacji budynku, co wyklucza zastosowanie § 14 a ust. 4 ww. rozporządzenia.

Rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

Ponadto o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki wywołane decyzją, niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Wyżej wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (por. wyroki NSA z dnia 18.05.2011 r. sygn. akt II OSK 878/10, LEX nr 992652 oraz z dnia 20.10.2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680).

Natomiast uzasadniająca umorzenie postępowania bezprzedmiotowość zachodzi jedynie w sytuacji, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania organu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.02.2006 r., sygn. akt V SA/Wa2627/05, LEX nr 196834).

Taka sytuacja nie miała miejsca w badanej sprawie. Wobec brzmienia przepisu § 14 a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16.08.1999 r., który wyklucza legalizację robót związanych z zamontowaniem siatki winylowej z nadrukiem reklamowym na elewacji budynku mieszkalnego, istniała potrzeba kontynuacji postępowania w ramach nadzoru budowlanego.

Twierdzenia skarżącej, iż odmienna wykładnia przepisu prawa nie stanowi o jego rażącym naruszeniu nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem naruszony przepis § 14 a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16.08.1999 r., jest jasny, zrozumiały i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.

Ponadto GINB podkreślił, że stwierdzając nieważność decyzji [...] WINB z dnia [...].09.2014 r. wziął pod uwagę niemożliwe do zaakceptowania skutki powstałe po wydaniu ww. decyzji tj. ograniczenia dostępu światła dziennego do lokali mieszkalnych poprzez zamontowanie nośników reklamowych.

Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy [...] w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa,

- art. 16 § 1 k.p.a., tj. zasady trwałości decyzji administracyjnej,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewykazanie przesłanki oczywistości naruszenia prawa oraz nieprzedstawienie skutków wywołanych wydaniem kwestionowanej decyzji,

- § 14a ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, poprzez ich błędną wykładnię,

- art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez wydanie decyzji, która pozbawia możliwości realizacji prawa własności w granicach określonych przez Konstytucję,

- art. 64 § 1 i 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ograniczenia prawa własności Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] w oparciu o postanowienia rozporządzenia,

- art. 8, art. 11 oraz art. 107 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa, nienależyte uzasadnienie decyzji, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, pominięcie osoby będącej inwestorem.

Skarżąca Wspólnota domagała się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że § 14a ww. rozporządzenia, od początku wejścia w życie intepretowany jest w sposób odmienny, niż wskazuje to organ. Dopuszcza on instalowanie urządzeń, które ograniczają dostęp do światła dziennego w lokalu mieszkalnym, jeżeli na elewacji budynku prowadzone są roboty budowlane.

Organ wydał decyzję stwierdzającą nieważność ostatecznego rozstrzygnięcia, mimo że w sprawie nie zachodziły przesłanki o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Wykładnia przepisu § 14a wskazanego rozporządzenia nie jest oczywista, dlatego uznanie tak zastosowanego przez organ wojewódzki przepisu, jako rażącego naruszenia prawa, było wadliwe.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykazał, że w związku z wydaniem decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaistniały niemożliwe do zaakceptowania skutki gospodarcze lub społeczne.

Wyeliminowanie decyzji z dnia [...] września 2014 r. spowoduje, że obowiązującą stanie się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nakładająca rozbiórkę urządzenia reklamowego, skierowana do Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy [...] w [...]. Wspólnota nie powinna być jednak zobowiązana, gdyż nie jest inwestorem ani właścicielem konstrukcji. Stwierdzenie nieważności decyzji spowoduje skutki odwrotne od zamierzonych.

Stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji organ próbuje oprzeć na błędach w uzasadnieniach faktycznych, które nawet w przypadku ich ewentualnego zaistnienia, czemu skarżący zaprzeczał, nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 156 k.p.a.

Nadto postanowienia § 14 a Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, na które powołał się organ, ograniczają prawo własności, są regulacjami niekonstytucyjnymi. Dodatkowo uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zadaniem Sądu, było dokonanie, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647), kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a..) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady stabilności rozstrzygnięć, dlatego też może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy w sposób bezsporny ustalono istnienie przyczyny powodującej jej nieważność.

Właściwy organ orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji, tylko wówczas gdy stwierdzi, że wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 Kpa i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 2 Kpa, a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia, ani też rozstrzygnięcie to nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych.

Zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

Ponadto, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki wywołane decyzją - skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji, wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (wyroki NSA z dnia 18.05.2011 r. sygn. akt II OSK 878/10, LEX nr 992652 oraz z dnia 20.10.2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680).

Natomiast bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

Postępowanie może stać się bezprzedmiotowe również w sytuacji, gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej.

Biorąc pod uwagę powyższe, prawidłowa była ocena Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż wydanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...].09.2014r., uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].03.2014 r. i umarzającej postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnego zamontowania urządzenia reklamowego na elewacji budynku mieszkalnego przy [...] w [...] – nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z § 14 a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16.08.1999 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 74, poz. 836, ze zm.).

Należy bowiem zauważyć, że po wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (organ I instancji) - decyzji rozbiórkowej z dnia [...].03.2014 r., konieczne było odniesienie się do szeregu elementów stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie ich oceny prawnej w toku postępowania odwoławczego. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy [...] w [...] w piśmie z dnia [...].07.2014 r. wskazała np., iż inwestorem przedmiotowej siatki z nadrukiem reklamowym jest spółka [...] Sp. z o.o., a siatka pełni funkcję zabezpieczającą w trakcie prowadzonych prac remontowych na elewacji do czasu zakończenia remontu.

W toku długotrwałego postępowania przywoływane były rozmaite okoliczności, Wspólnota powoływała się na dokonane w dniu [...].03.2012 r. zgłoszenie i twierdziła, iż prowadzi roboty polegające na wymianie parapetów zewnętrznych od wnętrza lokali mieszkalnych, ale co najmniej wątpliwe było, czy są to roboty rzeczywiście wykonywane i objęte zakresem dokonanego zgłoszenia remontu elewacji.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oderwał się zupełnie od okoliczności faktycznych sprawy, nie dokonał ich oceny prawnej. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...].09.2014 r., stwierdził jednak, że choć z przepisu § 14 a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16.08.1999 r. wynika, że budynek mieszkalny wielorodzinny powinien być użytkowany w sposób zapewniający nieograniczanie oświetlenia dziennego mieszkań, to jednak przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku wykonywania robót budowlanych dotyczących elewacji tego budynku (§ 14 a ust. 4 rozporządzenia). Organ wojewódzki bez oceny przedmiotowego stanu faktycznego przyjął, że w trakcie robót prowadzonych na elewacji może być zamontowana siatka z nadrukiem reklamowym, chociażby ograniczała oświetlenie pomieszczeń mieszkalnych w świetle dziennym.

W słusznej ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowisko to rażąco naruszało art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z § 14 a ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16.08.1999 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 74, poz. 836, ze zm.).

Niewątpliwie bowiem istniały przesłanki faktyczne i prawne aby sprawa zarzucanej Wspólnocie, samowoli budowlanej w postaci reklamy zamontowanej na elewacji budynku przy [...] w [...], była merytorycznie oceniona przez organ odwoławczy.

Tymczasem organ odwoławczy w oderwaniu od stanu faktycznego, a nawet w sprzeczności z tym stanem, umorzył postępowanie dokonując niewłaściwej subsumpcji przepisów prawa.

Decyzja [...] WINB była zaprzeczeniem dotychczas ustalonego stanu faktycznego, choć organ II instancji żadnych nowych, własnych ustaleń faktycznych nie poczynił.

Zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przepis § 14 a ust. 4 ww. rozporządzenia dopuszcza jedynie ograniczenie oświetlenia dziennego mieszkań w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi dotyczącymi elewacji budynku, np. ustawieniem rusztowań, jednakże nie wyłącza stosowania § 14 a ust. 3 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym "na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia i nośniki reklamowe oraz inne urządzenia niezwiązane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, o ile nie ograniczają oświetlenia dziennego mieszkania".

Z materiału dowodowego sprawy wynikało, że przedmiotowa siatka zamontowana została w bliskiej odległości od płaszczyzny ścian (elewacji) budynku, co czyniło niewiarygodnym twierdzenie, iż prowadzone są prace remontowe elewacji oraz, że w przedmiotowym stanie faktycznym w ogóle może mieć zastosowanie § 14 a ust. 4 ww. rozporządzenia.

Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

Ponadto o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki wywołane decyzją, niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Wyżej wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie i taka sytuacja miała miejsce w badanej sprawie. Wobec ustaleń faktycznych organu I instancji oraz brzmienia przepisu § 14 a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16.08.1999 r., istniała potrzeba kontynuacji postępowania w ramach nadzoru budowlanego.

Zarzuty skargi, iż odmienna wykładnia przepisu prawa nie stanowi o jego rażącym naruszeniu, nie miały odniesienia do niniejszej sprawy. Organ odwoławczy w oderwaniu od stanu faktycznego, który wynikał ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy, rozstrzygnął ją w sposób rażąco naruszający prawo, umarzając postępowanie.

Słusznie GINB wskazał, że stwierdzając nieważność decyzji [...] WINB z dnia [...].09.2014 r. należało mieć na uwadze niemożliwe do zaakceptowania skutki powstałe po wydaniu ww. decyzji tj. ograniczenie dostępu światła dziennego do lokali mieszkalnych poprzez zamontowanie nośników reklamowych.

Całkowicie bezpodstawne było umorzenie przez organ II instancji postępowania w sprawie reklamy wielkoformatowej w postaci siatek winylowych na konstrukcji wsporczej z oświetleniem lampami halogenowymi, skoro w toku wieloletniego postępowania nie wykazano, że mają one związek z realnie prowadzonymi robotami budowlanymi.

Zarzuty skargi okazały się chybione, tak w odniesieniu uznania, iż miało miejsce rażące naruszenie prawa, jak też braku naruszenia przepisów mających na celu ochronę własności oraz przepisów postępowania wskazanych w art. 8, art. 11 oraz art. 107 k.p.a.

Dlatego, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.