Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 323/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 154, art. 149 ust. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2010 r. sprawy ze skargi N. z siedzibą w O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej N. z siedzibą w O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: NFZ, Fundusz) z dnia [...] października 2009 r., wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.; dalej: ustawa o świadczeniach) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071. z późn. zm.; dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika działającego w imieniu N., z siedzibą w O., zwanego dalej "odwołującym" lub "N.", od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., oddalającej odwołanie N. w O. od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego poprzedzającego zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: chemioterapia w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonym, w tym substancje czynne w chemioterapii w trybie jednodniowym w zakresie skojarzonym, Prezes NFZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przypomniano, że [...] Oddział Wojewódzki NFZ ogłosił w dniu [...] listopada 2008 r. postępowanie konkursowe poprzedzające zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2011 r., w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: chemioterapia w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonym, w tym substancje czynne w chemioterapii w trybie jednodniowym w zakresie skojarzonym na terenie powiatu miasta O. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wskazano wartość zamówienia nie większą niż 1.639.288,00 zł na okres rozliczeniowy.

Oferty należało złożyć w terminie do dnia [...] listopada 2008 r. W wyniku ogłoszenia wpłynęły dwie oferty.

W części jawnej postępowania konkursowego komisja konkursowa, stosownie do dyspozycji art. 142 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu. Następnie komisja dokonała oceny formalnoprawnej ofert. W wyniku tej oceny komisja konkursowa stwierdziła braki formalne w ofercie złożonej przez odwołującego się i wezwała do ich usunięcia. Braki w dokumentacji zostały uzupełnione przez N. w terminie wskazanym przez komisję konkursową.

Kolejną czynnością komisji konkursowej było przeprowadzenie kontroli u odwołującego się w celu porównania danych zawartych w ofercie ze stanem faktycznym. Kontrola ta została przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2008 r. w miejscu wskazanym w ofercie jako miejsce udzielania świadczeń, tj. w O. ul. [...]. Do przeprowadzenia kontroli przewodniczący komisji konkursowej upoważnił dwóch członków komisji. Z protokołu oględzin podpisanego zarówno przez kierownika N. - p. A. J., jak i przez osoby kontrolujące wynika m.in., że pomieszczenia do przygotowywania cytostatyków są na etapie wykończeniowym.

Komisji konkursowa uznała, że taki stan rzeczy jest niezgodny ze złożoną przez odwołującego się ofertą, w której oferent w rozdziale 1.4 - WARUNKI WYMAGANE -INNE "FORMULARZA OFERTOWEGO SZP - VIII. 1 2009 - 03.0000.112.02 - CHEMIOTERAPIA W TRYBIE JEDNODNIOWYM Z ZAKRESEM SKOJARZONYM" jednoznacznie podał, iż spełnia w dniu złożenia oferty warunki określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 czerwca 1996 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy przygotowaniu, podawaniu i przechowywaniu leków cytostatycznych w zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 80, poz. 376 ze zm.), dalej "rozporządzenie Ministra Zdrowia". Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia czynności związane z przygotowaniem leków cytostatycznych przed ich podaniem powinny być dokonywane w wydzielonym pomieszczeniu.

W konsekwencji powyższego komisja konkursowa w dniu [...] grudnia 2008 r. wystosowała do odwołującego się zawiadomienie o odrzuceniu oferty z powodu dostarczenia przez oferenta informacji nieprawdziwych.

Do zakończenia postępowania odwołujący nie wniósł protestu do komisji konkursowej odnośnie czynności przez nią wykonywanych.

Komisja konkursowa w dniu [...] grudnia 2008 r. umieściła na stronie internetowej ogłoszenie o rozstrzygnięciu konkursu ofert.

W dniu [...] grudnia 2008 r. do Dyrektora [...] OW NFZ wpłynęło pismo, w którym Kierownik N. odnosząc się do przeprowadzonej przez komisję konkursową wizytacji, stwierdził między innymi, iż:

- podczas przeprowadzonej wizytacji zarzucono oferentowi brak źródła tlenu, powietrza i próżni, podczas gdy N. dysponuje butlą tlenową wraz z reduktorem, maską tlenową oraz ssakiem próżniowym;

- "na skutek przypadkowego błędu w składanej ofercie doszło do złej interpretacji stanu faktycznego – pomieszczenie do rozpuszczania cytostatyków mieści się obecnie w naszych pomieszczeniach na [...] nie zaś [...]".

Jednocześnie w piśmie poinformowano Dyrektora Oddziału o poczuciu krzywdy związanym z wynikiem kontroli.

Przedmiotowe pismo, z uwagi na jego formę i treść, zostało potraktowane przez Oddział Funduszu, jako prośba świadczeniodawcy o wyjaśnienie wątpliwości związanych z prowadzonym postępowaniem konkursowym, a nie jako odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w [...], zwany dalej "Dyrektorem Oddziału" po rozpatrzeniu pisma udzielił odpowiedzi na postawione pytania w piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r., nie wydał natomiast decyzji administracyjnej w trybie art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach.

W związku z powyższym odwołujący uzasadniając, że przedmiotowe pismo posiadało cechy odwołania, złożył do Prezesa NFZ zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Dyrektora Oddziału.

Po rozpatrzeniu wyżej wskazanego zażalenia Prezes Funduszu wydał dnia [...] lipca 2009 r. postanowienie, w którym wyznaczył Dyrektorowi Oddziału dodatkowy, 7-dniowy termin do rozpoznania odwołania i wydania decyzji administracyjnej w sprawie.

Dyrektor Oddziału wydał dnia [...] sierpnia 2009 r. decyzję administracyjną oddalającą odwołanie N. w O. od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego.

W decyzji Dyrektor Oddziału podniósł między innymi, iż:

- w trakcie czynności kontrolnych wykonywanych u oferenta zespół kontrolny komisji konkursowej stwierdził, że nie zostały spełnione warunki wymagane dla realizacji świadczeń w zakresie chemioterapii w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonym, w tym substancje czynne w chemioterapii w trybie jednodniowym w zakresie skojarzonym, tj. część pomieszczeń, w tym pomieszczenie służące do przygotowywania leków cytostatycznych, było na etapie prac wykończeniowych (ponadto oferent w miejscu wskazanym w ofercie jako miejsce udzielania świadczeń nie posiadał wymaganego sprzętu, a mianowicie źródła tlenu, powietrza i próżni);

- w złożonej ofercie oferent jednoznacznie stwierdził, że spełnia w dniu złożenia oferty i będzie spełniać od początku obowiązywania umowy warunki określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia dotyczące pomieszczeń oraz warunki dotyczące posiadania wskazanego wyżej sprzętu w miejscu udzielania świadczeń;

- komisja konkursowa odrzuciła ofertę odwołującego, wypełniając dyspozycję art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach;

- odrzucenie oferty, będące skutkiem niespełnienia przez odwołującego wymaganych warunków i dostarczenia przez oferenta nieprawdziwych informacji, było zasadne;

- komisja konkursowa nie naruszyła zasad prowadzenia postępowania konkursowego, a tym samym nie naruszyła interesu prawnego odwołującego się.

Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. odwołujący wniósł odwołanie do Prezesa NFZ. Odwołanie zostało wniesione w terminie.

W odwołaniu odwołujący podnosi w szczególności, że:

- podmiot, który złożył ofertę zgodnie z przedmiotem ogłoszenia, a następnie oferta została odrzucona, z pewnością ma interes prawny, przejawiający się w możliwości zawarcia umowy w przedmiocie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej;

- postępowanie prowadzone przez Dyrektora Oddziału na skutek zaskarżenia rozstrzygnięcia konkursu winno zmierzać do weryfikacji tego rozstrzygnięcia pod kątem naruszenia zasad postępowania konkursowego;

- Dyrektor Oddziału w zaskarżonej decyzji powtórzył argumentację zawartą w ustaleniach pokontrolnych dokonanych przez zespół kontrolny komisji konkursowej, nie badając jej zasadności;

- oferent zgodnie ze wskazanym wymogiem prawa zapewnił wydzielone pomieszczenie z przeznaczeniem na dokonywanie czynności związanych z przygotowaniem leków cytostatycznych;

- z protokołu oględzin z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz ankiety kontroli oferenta stanowiącej załącznik do protokołu wynika, że komisja konkursowa dokonała sprawdzenia warunków zaprezentowanych przez oferenta pod adresem [...} (jednocześnie komisja wskazała, że pomieszczenia są na etapie wykończeniowym, a leki przygotowywane są pod adresem ul. [...]);

- skarżący spełniał warunek dotyczący należytego potencjału wykonawczego w tym dotyczącego źródła tlenu, powietrza i próżni, zapewniając butlę z tlenem wraz z reduktorem i maską tlenową oraz ssak próżniowy (zakwalifikowanie przez komisję konkursową posiadania przez skarżącego butli z tlenem oraz ssaka próżniowego, jako braku wymaganego sprzętu w zakresie źródła tlenu, powietrza i próżni a następnie podtrzymanie tej oceny przez organ w zaskarżonej decyzji stanowi nieuprawnione naruszenie zasad postępowania);

- w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające odrzucenie oferty;

- wykluczenie oferty spowodowało uszczerbek uzasadnionego interesu prawnego odwołującego się, gdyż w wyniku naruszenia zasad przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie mógł on stać się podmiotem stosunku prawnego, którego przedmiotem byłoby prawo do udzielania właśnie tych świadczeń.

Prezes Funduszu, rozpatrując odwołanie wziął pod uwagę treść przepisów art. 152 ust. 1 oraz art. 153 a także art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, a także ocenił spełnienie przez oferentów wymagań określonych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, w:

1) zarządzeniu Nr 76/2008/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 października 2008 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; zwanym dalej "zarządzenie Nr 76/2008/DSOZ";

2) zarządzeniu Nr 86/2008/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 października 2008 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej:

3) zarządzeniu Nr 102/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 29 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie chemioterapii.

W części jawnej prowadzonego postępowania komisja konkursowa skorzystała z przyznanych jej uprawnień w stosunku do N., żądając złożenia odpowiednich wyjaśnień oraz przeprowadziła kontrolę tegoż świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie

Jak wynika z protokołu oględzin sporządzonego na okoliczność kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2008 r. pod adresem wskazanym w ofercie, tj. na ul. [...], w obecności Kierownika N.– p. A. J., zespół kontrolujący stwierdził między innymi, że pomieszczenia do przygotowywania cytostatyków są na etapie wykończeniowym. Z kolei z załącznika do protokołu oględzin - Ankieta kontroli oferenta wynika, że leki są przygotowywane pod adresem [...]. W załączniku tym zawarto także uwagę odnośnie butli z tlenem, która znajduje się nie w miejscu wskazanym jako miejsce udzielania świadczeń, ale w pomieszczeniach pod adresem [...].

W tym miejscu wskazano na fakt podpisania protokołu oględzin przez p. A. J., który oznacza, że wyżej wymieniona zaakceptowała treść w nim zawartą, w tym szczególnie okoliczność, iż we wskazanym w ofercie miejscu udzielania świadczeń, tj. na ul. [...] prowadzone są prace w pomieszczeniach przeznaczonych do przygotowywania cytostatyków, nie ma tam również źródła tlenu powietrza i próżni.

Odnosząc się do ustaleń kontroli odwołujący się wskazał w odwołaniu, że N. spełniał warunek posiadania źródła tlenu powietrza i próżni zapewniając w tym zakresie butlę wraz z reduktorem i maską tlenową oraz ssak próżniowy", a komisja konkursowa sprawdzenia warunków zaprezentowanych przez oferenta dokonała "pod adresem [...]". Odmienne stanowisko zaprezentował członek zespołu kontrolującego, który jednoznacznie stwierdził, że "kontrola oferenta została przeprowadzona w miejscu udzielania świadczeń wskazanym w ofercie, tj. na ul. [...]. We wskazanej powyżej lokalizacji wśród zasobów sprzętowych nie było butli z tlenem. Z informacji uzyskanych od kierownika zakładu wynikało, że butla z tlenem znajduje się pod adresem ul. [...], co zostało odnotowane w ankiecie kontroli oferenta stanowiącej załącznik do protokołu oględzin". Jednocześnie z wyjaśnień członka zespołu kontrolującego wynika, że ssak próżniowy nie został okazany zespołowi kontrolującemu, gdyby bowiem tak było to fakt ten zostałby odnotowany w ankiecie.

Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia usprawiedliwione jest twierdzenie, że ustalony w toku kontroli stan rzeczy był niezgodny z ofertą. Dla przedmiotowej kwestii istotne znaczenie ma fakt, że wypełniając załącznik nr 2 do warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, oferent oświadcza między innymi, iż dane przedstawione w ofercie są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym.

Oferent winien przed złożeniem oferty przygotować ją skrupulatnie, ze szczególną starannością, by nie zaistniały przesłanki do jej odrzucenia. Po stronie oferenta, zgodnie z § 4 zarządzenia Nr 76/2008/DSOZ ciąży obowiązek przygotowania i złożenia oferty zgodnie z warunkami postępowania oraz z warunkami zawierania umów.

Dlatego też zasadnie komisja konkursowa przyjęła, iż skarżący podał w ofercie nieprawdziwe informacje, które nie odpowiadały rzeczywistemu stanowi faktycznemu i prawnemu.

Mając powyższe na względzie komisja konkursowa odrzuciła ofertę N. w części jawnej konkursu, działając w oparciu o art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach.

W tym miejscu stwierdzono, że w przepisie art. 149 ustawy o świadczeniach zawarto zamknięty katalog przypadków, w których odrzuca się ofertę. W myśl tego przepisu oferta podlega obligatoryjnemu odrzuceniu, między innymi jeżeli:

- została złożona przez świadczeniodawcę po terminie określonym w ogłoszeniu;

- zawiera nieprawdziwe informacje;

- świadczeniodawca nie określił przedmiotu oferty lub nie podał proponowanej liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej.

Z wymienionych przesłanek można wnioskować, że okoliczności opisane w danym artykule są zarazem niezbędnymi wymaganiami składanej oferty, które oferent musi spełnić, gdyż w przypadku ich niespełnienia oferta zostanie odrzucona.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że N. w złożonej ofercie wskazał, iż miejscem udzielania świadczeń jest ul. [...]. Świadczeniodawca podał także, że ,,spełnia w dniu złożenia oferty i będzie spełniać od początku obowiązywania umowy'' warunki dotyczące:

- pomieszczeń przeznaczonych na przygotowywanie leków cytostatycznych;

- wyposażenia w źródła tlenu, powietrza i próżni.

Wyniki przeprowadzonej u odwołującego się kontroli wskazują jednoznacznie, że pod adresem podanym w ofercie, jako miejsce udzielania świadczeń, w dniu jej przeprowadzania:

- w pomieszczeniach do przygotowywania leków cytostatycznych dopiero były prowadzone prace wykończeniowe.

- brak było źródła tlenu, powietrza i próżni.

Istniejący stan rzeczy oznacza, że nie zostały spełnione warunki wymagane dla realizacji świadczeń w zakresie chemioterapii w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonym, w tym substancje czynne w chemioterapii w trybie jednodniowym w zakresie skojarzonym. Zatem podane w ofercie informacje należało uznać za nieprawdziwe i z tego tytułu, zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, oferta złożona przez N. podlegała obligatoryjnemu odrzuceniu. Przy przedstawionych wyżej okolicznościach komisja konkursowa nie miała możliwości podjęcia innej decyzji w przedmiotowej kwestii.

Prezes NFZ podkreślił także, że podanie w ofercie nieprawdziwych informacji - w tym przypadku - zamknęło drogę komisji konkursowej do skorzystania z możliwości wezwania oferenta do uzupełnienia oferty, albowiem możliwość taka istnieje tylko wtedy, gdy oferta zawiera braki w dokumentacji, lub braki formalne a nie w sytuacji, gdy oferent podaje w niej nieprawdziwe informacje w celu osiągnięcia korzyści (zawarcie kontraktu z NFZ).

Odwołujący się nie skorzystał z możliwości złożenia protestu na czynności komisji konkursowej, zatem komisja miała prawo prowadzić w dalszym ciągu postępowanie konkursowe i zakończyć je rozstrzygnięciem.

Jeżeli oferta nie została sporządzona w sposób precyzyjny, dokładnie odzwierciedlający składane przez stronę propozycje, to strona nie może obciążać konsekwencjami swojej niedbałości podmiot decydujący o wyborze oferty i żądać - skutecznie - ponownego przeprowadzenia konkursu.

Prezes NFZ podkreślił też, iż art. 155 ust. 2 ustawy o świadczeniach stanowi, iż umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest nieważna, jeżeli zawarto ją z oferentem, którego oferta podlegała odrzuceniu z przyczyn wskazanych w ustawie. W przedmiotowym postępowaniu zachodziła przesłanka odrzucenia oferty.

W świetle przedstawionych okoliczności organ stwierdził, że komisja konkursowa nie naruszyła w toku postępowania konkursowego jego zasad określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też zarządzeniach wydanych przez Prezesa NFZ. Biorąc pod uwagę powyższe nie został naruszony interes prawny odwołującego. Wobec nienaruszenia zasad prowadzenia postępowania konkursowego, złożone odwołanie nie może zostać uwzględnione.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona – N. , zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 149 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach poprzez błędną ocenę i niewłaściwe zastosowanie w drodze uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały podstawy do odrzucenia oferty skarżącego;

- art. 132 ust. 1 i 2, art. 134 ust. 1, art. 139 ust. 1 pkt 1 , art. 142 ust. 2 pkt 1-3 , art. 142 ust. 5 pkt 1, art. 149 ust. 1 pkt 2 , art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach poprzez wadliwe uznanie, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia interesu skarżącego oraz zasad postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, mimo że rozstrzygnięcie zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania skutkującym naruszeniem interesu prawnego skarżącego.

2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 6, 7, 8, 11 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu uzyskania w wyniku postępowania takiego obrazu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością i znajduje uzasadnienie w świetle obowiązującego stanu prawnego;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

- art. 136 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie dodatkowego uzupełniającego postępowania dowodowego (co znajduje wyraz w uzasadnieniu decyzji) bez zawiadomienia strony, z pominięciem udziału strony i bez zapewnienia stronie wymaganego przepisami prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z orzeczeniem, że nie podlega ona wykonaniu w całości.

Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Pełnomocnik skarżącej zarzucił, iż Prezes NFZ przy rozpoznawaniu sprawy nie zweryfikował i w konsekwencji nieprawidłowo ocenił twierdzenia i argumentację skarżącej w zakresie przyjętych przez organ podstaw odrzucenia oferty skarżącej, mających wyrażać się w niespełnieniu przez oferenta warunków wymaganych dla realizacji świadczeń w zakresie chemioterapii w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonym w ten sposób, że część pomieszczeń, w tym pomieszczenie służące do przygotowywania leków cytostatycznych była na etapie prac wykończeniowych, a ponadto oferent częściowo nie posiadał wymaganego sprzętu.

Posiadanie wydzielonego pomieszczenia na przygotowywanie leków cytostatycznych określa w szczegółowy sposób rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 czerwca 1996 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy przygotowywaniu, podawaniu i przechowywaniu leków cytostatycznych w zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 80, poz. 376 z późn. zm.) i skarżący oferent zgodnie ze wskazanym wymogiem prawa zapewnił wydzielone pomieszczenie z przeznaczeniem na dokonywanie czynności związanych z przygotowaniem leków cytostatycznych przed ich podaniem.

Zważyć przy tym należy, że komisja konkursowa - co wynika z protokołu oględzin z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz ankiety kontroli oferenta stanowiącej załącznik do protokołu- dokonała sprawdzenia warunków zaprezentowanych przez oferenta pod adresem [...].

Jednocześnie Komisja wskazała, że pomieszczenia są na etapie wykończeniowym, a leki przygotowywane są pod adresem ul. [...], czyli adresem pod jakim Komisja dokonywała kontroli.

Formularz ofertowy wskazywał miejsce świadczenia usług jako ul. [...], jakkolwiek miejsce udzielania świadczeń w przypadku oferenta obejmuje zespół pomieszczeń tej lokalizacji, które są powiązane funkcjonalnie i organizacyjnie. Poddana kontroli przez Komisję konkursową lokalizacja stanowi jeden całościowy kompleks pomieszczeń i tym samym nie zachodzi stan niezgodności pomiędzy danymi przedstawionymi w ofercie a stanem faktycznym. Tym bardziej, że sama Komisja konkursowa prowadziła działania kontrolne pod adresem ul. [...].

Prezes NFZ przyjął jednakże, że powyższe okoliczności są jedynie skutkiem omyłki pisarskiej Dyrektora Oddziału.

W ocenie skarżącego nieusprawiedliwionym, jak i zupełnie niezrozumiałym jest stanowisko Prezesa NFZ, że Dyrektor Oddziału prowadząc postępowanie konkursowe w przedmiocie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej ma prawo popełnić tego typu omyłkę i nie stanowi to wpływu na ocenę prawidłowości jego działań, natomiast oferent "winien przed złożeniem ofert przygotować ją skrupulatnie, ze szczególną starannością, by nie zaistniały przesłanki do jej odrzucenia". W ocenie Skarżącego powyższy pogląd różnicujący ocenę skutków omyłki w zależności od tego czy występuje ona po stronie organu czy podmiotu będącego oferentem jest nie do zaakceptowania. Nie jest bowiem uprawnione działanie Prezesa NFZ, który w odmienny sposób i przy przyjęciu odmiennych kryteriów postrzega omyłki organu i oferenta, nadając im zupełnie różne skutki prawne.

Odnosząc się do zarzutu organu w zakresie nieposiadania przez skarżącą wymaganego sprzętu w postaci źródła tlenu, powietrza i próżni, w toku postępowania skarżąca wykazała, że zgodnie z warunkami wymaganymi dla realizacji świadczeń w zakresie chemioterapii w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonymi spełnił warunek dotyczący należytego potencjału wykonawczego, w tym dotyczącego źródła tlenu, powietrza i próżni, zapewniając w tym zakresie butlę z tlenem wraz z reduktorem i maską tlenową oraz ssak próżniowy. Wskazywane przez skarżącą zasoby będące w jej dyspozycji, a całkowicie zignorowane przez organ, mieszczą się - zgodnie ze wskazaniami wiedzy medycznej - w kategorii sprzętu stanowiącego źródło tlenu, powietrza i próżni. Zakwalifikowanie posiadania przez skarżącą butli z tlenem oraz ssaka próżniowego jako braku wymaganego sprzętu w zakresie źródła tlenu, powietrza i próżni stanowi nieuprawnione naruszenie zasad postępowania i jako działanie sprzeczne z prawem, nie może zostać zaaprobowane.

Nadto Prezes NFZ rozpoznając odwołanie skarżącej w tym zakresie całkowicie oparł się na stanowisku i ocenie Dyrektora Oddziału, uznając za usprawiedliwioną ocenę o niespełnianiu wymogów w zakresie posiadania właściwego sprzętu. Prezes NFZ nie wskazał przy tym uzasadnionych i przekonywujących argumentów pozwalających na pełną akceptację stanowiska Dyrektora Oddziału i odrzucających stanowisko wykazane przez skarżącą.

W ocenie skarżącej w okolicznościach niniejszej sprawy Prezes NFZ rozpoznając odwołanie skarżącej dokonał - z naruszeniem przepisów prawa- przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o czym świadczą twierdzenia i wnioski zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji, jednakże nie zapewnił stronie udziału w tym postępowaniu. Organ w wyniku tego postępowania stwierdza: " Odmienne stanowisko zaprezentował członek zespołu kontrolującego, który jednoznacznie stwierdził, że (...) i dalej: "Jednocześnie z wyjaśnień członka zespołu kontrolującego wynika, że (...).

Powyższe potwierdza, że organ prowadził dodatkowe postępowanie dowodowe bez uprzedniego zawiadomienia strony i bez zapewnienia stronie w nim udziału, co stanowi istotne naruszenie zasad postępowania.

Podnieść nadto należy, iż błędna jest przyjęta przez organ ocena, że podpisanie przez przedstawiciela skarżącej protokołu kontroli zawierającego ustalenia komisji konkursowej jest równoznaczne z zaakceptowaniem i wyrażeniem zgody na opisany przez komisję wynik kontroli. Zgodnie z formułą zawartą w dokumencie "Wynik kontroli oferenta" kopię protokołu przeprowadzenia kontroli oferenta należy przekazać oferentowi za jego pisemnym potwierdzeniem. Kopia protokołu została skarżącej wydana, co też on potwierdził. Podpis skarżącej jest równoznaczny z odebraniem kopii dokumentu, natomiast nie dowodzi - wbrew ocenie organu- iż skarżąca zaaprobowała i w pełni potwierdziła opisany przez komisję stan sprawy. Skarżąca potwierdziła podpisem odebranie kopii protokołu we wskazanej w dokumencie dacie i wbrew ocenie organu nie złożyła w ten sposób oświadczenia, że akceptuje błędne wyniki ustaleń komisji i nie wnosi do nich zastrzeżeń.

W świetle przedstawionej argumentacji nie można podzielić stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Skarżąca w toku postępowania wykazała, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do niezgodności danych przedstawionych w ofercie ze stanem faktycznym i tym samym nie wystąpiły przesłanki uzasadniające odrzucenie oferty skarżącej. Biorąc powyższe pod uwagę, wykluczenie skarżącej z postępowania konkursowego w wyniku odrzucenia jego oferty, spowodowało uszczerbek jej uzasadnionego interesu prawnego, gdyż w wyniku naruszenia zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie mógł stać się podmiotem stosunku prawnego, którego przedmiotem byłoby prawo do udzielania właśnie tych świadczeń.

Biorąc pod uwagę przedstawioną argumentację zauważyć należy, że w trakcie postępowania odwoławczego nie doszło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z wymogami prawa. Prezes NFZ nie dokonał wszechstronnego i wnikliwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie dopełnił gwarancji zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania i w konsekwencji tych uchybień nie dokonał oceny sprawy w sposób pozwalający na uznanie za prawidłową wydaną decyzję. Wynikiem tych nieprawidłowości było niezrealizowanie zasady prawidłowego przeprowadzenia postępowania odwoławczego. A naruszenie tych kanonów procedowania ma - zdaniem skarżącej - istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi.

Przedstawiając argumentację Prezes NFZ wskazał, że skarżąca wraz z ofertą złożyła decyzję o wpisie do rejestru datowaną na dzień [...] maja 2008 r. Z decyzji tej wynika, że w skład N. działającego pod adresem [...], wchodzą dwie komórki organizacyjne: poradnia onkologiczna i chemioterapia jednego dnia. W toku postępowania konkursowego komisja konkursowa wezwała oferenta do usunięcia braków formalnych, w tym m.in. do złożenia w terminie do [...] grudnia 2008 r. aktualnej decyzji o wpisie do rejestru zakładów opieki zdrowotnej, uwzględniającej adres miejsca udzielania świadczeń wykazany w ofercie, tj. ul. [...]. Oferent dostarczył decyzję o wpisie zmian w rejestrze z dnia [...] grudnia 2008 r., z której wynika, że po rozpatrzeniu złożonego w dniu [...] grudnia 2008 r. przez Kierownika Zakładu wniosku w sprawie dokonania wpisu zmian w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej prowadzonego przez Wojewodę [...], w księdze rejestrowej prowadzonej dla N. dokonano między innymi wpisów dotyczących:

- adresu, pod którym działa komórka organizacyjna - chemioterapia jednego dnia, tj. [...];

- komórki organizacyjnej nr [...] o nazwie: pracownia przygotowywania cytostatyków;

- terminu rozpoczęcia działalności pracowni przygotowywania cytostatyków, tj. [...] grudnia 2008 r.

W ocenie Prezesa NFZ z protokołu oględzin wykonanego w wyniku kontroli w dniu [...] grudnia 2008 r. oraz załącznika do niego wynika m.in., że:

- część pomieszczeń w tym pomieszczenie do przygotowywania cytostatyków są na etapie wykończeniowym;

- butla z tlenem znajduje się w pomieszczeniach zlokalizowanych pod adresem [...], brak jest natomiast źródła powietrza i próżni.

Protokół oględzin został podpisany przez Kierownika N. oraz osoby kontrolujące.

Z przytoczonych wyżej faktów wynika bezspornie, że skarżąca składając w dniu [...] listopada 2008 r. ofertę podała w formularzu ofertowym, iż miejscem udzielania świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne: w zakresie chemioterapia w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonym, w tym substancje czynne w chemioterapii w trybie jednodniowym w zakresie skojarzonym, jest ul. [...]. Ponadto w ofercie tej stwierdzono, iż w dniu jej złożenia oferent spełnia warunki dotyczące m.in. wykonywania czynności związanych z przygotowaniem leków cytostatycznych przed ich podaniem w wydzielonym pomieszczeniu. Powyższe dane nie znajdowały potwierdzenia w decyzji o wpisie do rejestru zakładów opieki zdrowotnej z dnia [...] maja 2008 r. Dopiero w wyniku złożonego w dniu [...] grudnia 2008 r. przez Kierownika N. wniosku o dokonanie zmian w rejestrze prowadzonym dla Świadczeniodawcy, Wojewoda [...] wprowadził w księdze rejestrowej Nr [...] dla wymienionej w niej pod Lp. 2 komórki organizacyjnej adres tożsamy z adresem wskazanym w ofercie ([...]), tj. adres inny niż adres wykazany dla jednostki organizacyjnej ([...]), oraz nową komórkę organizacyjną: pracownia przygotowywania cytostatyków, która zgodnie z rejestrem rozpoczęła działalność w dniu [...] grudnia 2008 r. Kontrola przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2008 r. potwierdziła, że skarżąca w dniu kontroli była dopiero na etapie przygotowywania pomieszczeń wymaganych do realizacji umowy.

Przedstawiony wyżej stan rzeczy, wskazuje jednoznacznie, że w ofercie złożonej przez skarżącą zawarte były nieprawdziwe informacje.

Nie można zgodzić się z poglądem skarżącej, z którego wynika, że poddana kontroli przez komisję konkursową lokalizacja stanowi jeden całościowy kompleks pomieszczeń i tym samym nie zachodzi stan niezgodności pomiędzy danymi przedstawionymi w ofercie a stanem faktycznym. W tym miejscu wskazać należy, że w myśl § 2 ust. 1 pkt 7 i 8 przywołanego wcześniej zarządzenia Nr 102/2008/DGL Prezesa Funduszu lokalizacja to budynek lub zespół budynków oznaczonych tym samym adresem, w którym zlokalizowane jest miejsce udzielania świadczeń. Z kolei, miejscem udzielania świadczeń w rozumieniu zarządzenia jest pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, w tej samej lokalizacji, powiązanych funkcjonalnie i organizacyjnie, w celu wykonywania świadczeń określonego rodzaju.

W świetle powyższego uregulowania, świadczenia w zakresie chemioterapii jednego dnia skarżąca mogła wykonywać wyłącznie w pomieszczeniach znajdujących się w budynku pod adresem ul. [...]. Realizacja tych świadczeń w zespole pomieszczeń mieszczących się przy ul. [...] byłaby niezgodna z adresem wskazanym w ofercie. Jednocześnie przypomnieć należy, że z protokołu oględzin jednoznacznie wynika, iż komisja konkursowa przeprowadziła kontrolę "pod adresem wskazanym w ofercie", tj. przy ul. [...]. Faktem jest, że w załączniku do protokołu oględzin komisja konkursowa wskazała, że sprawdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie dokonała przy [...], ale okoliczność tę należy zakwalifikować, jako oczywistą omyłkę pisarską. Z samego załącznika wynika bowiem, że "Pomieszczenia do przygotowywania cytostatyków są na etapie wykończeniowym. Aktualnie leki są przygotowywane pod adresem [...]." Odnośnie natomiast źródła tlenu, powietrza i próżni ustalono, że: " butla z tlenem w części [...], brak źródła powietrza i próżni".

Ustalenia te bezsprzecznie wskazują, że kontrola, wbrew sugestii skarżącej, prowadzona była w pomieszczeniach przy ul. [...], a nie przy ul. [...].

Niezrozumiały jest zarzut skarżącej, że Prezes Funduszu różnicuje ocenę skutków omyłki w zależności od tego, czy występuje ona po stronie Oddziału Funduszu, czy podmiotu będącego oferentem. O ile bowiem wcześniej opisane okoliczności potwierdzają popełnienie przez zespół kontrolujący omyłki pisarskiej w załączniku do protokołu oględzin, o tyle w działaniach skarżącej trudno dopatrywać się jakiejkolwiek omyłki. Nie można bowiem uznać, iż przypadkowym błędem było podanie przez skarżącą w ofercie adresu miejsca udzielania świadczeń, tj. ul. [...], skoro tak jak już wcześniej wspomniano, sama skarżąca wnosiła do Wojewody [...]o wpisanie tego adresu do księgi rejestrowej Nr [...] prowadzonej dla N.. Adres został wpisany dla komórki organizacyjnej, która zgodnie z ofertą miała realizować chemioterapię w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonym.

W kwestii stwierdzenia skarżącej, iż zapewnia butlę z tlenem wraz z reduktorem i maską tlenową oraz ssak próżniowy, co stanowi, iż spełnia wymagany warunek posiadania sprzętu w postaci źródła tlenu, powietrza i próżni, konieczne jest przypomnienie, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2008 r. u oferenta ustalono, że butla z tlenem znajduje się w pomieszczeniach N. znajdujących się przy ul. [...], tj. w lokalizacji, która nie została wskazana w ofercie jako miejsce udzielania świadczeń w zakresie chemioterapii w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonym.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że w toku kontroli skarżąca nie okazała kontrolującym maski tlenowej oraz ssaka próżniowego. Jak wynika z dokumentacji sprawy, informacja o spełnianiu wymagań w tym zakresie została przekazana przez skarżącą Dyrektorowi [...] OW NFZ dopiero w piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r., tj. już po zakończeniu postępowania konkursowego.

Prezes NFZ nie zgodził się ze stwierdzeniem skarżącej, iż podpis pod protokołem kontroli jest wyłącznie potwierdzeniem odebrania kopii dokumentu natomiast nie dowodzi, że skarżąca zaaprobowała i w pełni potwierdza opisany przez komisję stan sprawy. Pogląd ten należy uznać za chybiony, albowiem złożenie podpisu ma służyć potwierdzeniu tego, że osoba, która podpis złożyła zapoznała się z treścią podpisanego dokumentu. W tym miejscu podkreślić warto, że zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy o świadczeniach, oferent nie zgadzając się z czynnościami komisji konkursowej, mógł do czasu zakończenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, złożyć do komisji umotywowany protest w terminie 7 dni roboczych od dnia dokonania zaskarżonej czynności. W sytuacji, gdyby protest został uwzględniony, w myśl art. 153 ust. 6 powołanej ustawy komisja byłaby zobowiązana do powtórzenia zaskarżonej czynności. Skarżąca nie skorzystała z przedstawionej wyżej możliwości.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej argumenty za zasadne należy uznać stanowisko komisji konkursowej, która przyjęła, że skarżąca podała w ofercie nieprawdziwe informacje, nieodpowiadające rzeczywistemu stanowi faktycznemu i prawnemu. Podania nieprawdziwych informacji w ofercie konkursowej nie można zakwalifikować jako uchybień, o których mowa w art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach. Z tego względu nie było podstaw do zastosowania wyżej wymienionego uregulowania ustawy i wezwania oferenta do usunięcia braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty. Czynności komisji polegające na odrzuceniu oferty skarżącej w części jawnej postępowania konkursowego, nie naruszyły przepisu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2009 r., którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z dnia [...] sierpnia 2009 r., oddalającą odwołanie N. w O. od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego poprzedzającego zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: chemioterapia w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonym, w tym substancje czynne w chemioterapii w trybie jednodniowym w zakresie skojarzonym.

Podejmując, jako pierwsze, kwestie proceduralne, należy zauważyć co następuje:

- o postępowaniu konkursowym na przedmiotowe świadczenia opieki zdrowotnej [...] Oddział Wojewódzki NFZ ogłosił w dniu [...] listopada 2008 r.;

- oferty należało złożyć w terminie do dnia [...] listopada 2008 r.; w wyniku ogłoszenia wpłynęły dwie oferty, z których jedna była ofertą skarżącej;

- komisja konkursowa dokonała oceny formalnoprawnej ofert i stwierdzając braki formalne w ofercie złożonej przez skarżącą ("W księdze rejestrowej zakładu brak jest miejsca udzielania świadczeń przy ul. [...]") wezwała do ich usunięcia. Braki w dokumentacji zostały uzupełnione przez skarżącą w terminie wskazanym przez komisję konkursową, tj. – jak wynika z akt sprawy – w terminie do dnia [...] grudnia 2008 r.;

- w dniu [...] grudnia 2008 r. komisja konkursowa przeprowadziła kontrolę w miejscu wskazanym w ofercie jako miejsce udzielania świadczeń, tj. w [...] .; w wyniku kontroli stwierdzono, że pomieszczenia do przygotowywania cytostatyków są na etapie wykończeniowym;

- w konsekwencji powyższego komisja konkursowa w dniu [...] grudnia 2008 r. wystosowała do skarżącej zawiadomienie o odrzuceniu oferty z powodu dostarczenia przez oferenta informacji nieprawdziwych;

- do zakończenia postępowania skarżąca nie wniosła protestu do komisji konkursowej odnośnie czynności przez nią wykonywanych;

- komisja konkursowa w dniu [...] grudnia 2008 r. umieściła na stronie internetowej ogłoszenie o rozstrzygnięciu konkursu ofert.

- w dniu [...] grudnia 2008 r. do Dyrektora [...] OW NFZ wpłynęło pismo, w którym skarżąca zgłosiła zarzuty do przeprowadzonej przez komisję konkursową wizytacji;

- przedmiotowe pismo, z uwagi na jego formę i treść, zostało potraktowane przez Oddział Funduszu, jako prośba świadczeniodawcy o wyjaśnienie wątpliwości związanych z prowadzonym postępowaniem konkursowym, a nie jako odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania;

- Dyrektor Oddziału po rozpatrzeniu pisma udzielił odpowiedzi na postawione pytania w piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r., nie wydał natomiast decyzji administracyjnej w trybie art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach.

- skarżąca uzasadniając, że przedmiotowe pismo posiadało cechy odwołania, złożyła datowane na dzień [...] marca 2009 r. (data otrzymania: [...] marca 2009 r.) zażalenie do Prezesa NFZ na niezałatwienie sprawy w terminie przez Dyrektora Oddziału;

- po rozpatrzeniu wyżej wskazanego zażalenia Prezes Funduszu wydał dnia [...] lipca 2009 r. postanowienie, w którym wyznaczył Dyrektorowi Oddziału dodatkowy, 7- dniowy termin do rozpoznania odwołania i wydania decyzji administracyjnej w sprawie:

- Dyrektor Oddziału wydał dnia [...] sierpnia 2009 r. decyzję administracyjną oddalającą odwołanie skarżącej;

- odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca;

- decyzją Prezesa NFZ z dnia [...] października 2009 r. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału;

- skargę na powyższą decyzję Prezesa NFZ złożyła do WSA w Warszawie skarżąca.

Oceniając przedstawione postępowanie należy stwierdzić, że w ocenie Sądu zostało ono przeprowadzone prawidłowo, a stwierdzone w jego toku uchybienia zostały skutecznie sanowane.

Złożenie protestu jest, zgodnie z art. 153 ustawy o świadczeniach, tą częścią postępowania konkursowego, które ma charakter cywilno-prawny. Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu oferent może złożyć do komisji umotywowany protest; złożenie protestu jest zatem prawem oferenta, a nie jego obowiązkiem i wywiera skutek wyłącznie w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy. Do czasu rozparzenia protestu postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ulega zawieszeniu (ust. 2), nieuwzględnienie protestu wymaga uzasadnienia (ust. 3), zaś w przypadku uwzględnienia protestu komisja powtarza zaskarżoną czynność (ust. 6).

Postępowanie w sprawie protestu nie ma żadnych związków z uregulowaną w art. 154 ustawy o świadczeniach instytucją odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania. Możliwości złożenia odwołania nie warunkuje ani złożenie protestu, ani jego rozpatrzenie, niezależnie od jego wyniku (nieuwzględnienia bądź uwzględnienia).

W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie złożyła protestu do komisji konkursowej, a jej pismo, mające cechy odwołania i złożone z zachowaniem terminu 7-dniowego (ogłoszenie o rozstrzygnięciu konkursu ofert zostało zamieszczone na stronie internetowej w dniu [...] grudnia 2008 r., a pismo skarżącej zostało złożone na dziennik [...] Oddziału Wojewódzkiego [...] w dnia [...] grudnia 2008 r.). Dyrektor tegoż Oddziału nie potraktował pisma skarżącej jako odwołania. Jednakże, w następstwie rozpatrzenia zażalenia skarżącej na niezałatwienie sprawy w terminie, postanowieniem Prezesa NFZ z dnia [...] lipca 2009 r., wyznaczono – na podstawie art. 37 § 2 K.p.a. w zw. z art. 154 ustawy o świadczeniach - dodatkowy 7- dniowy termin do rozpoznania odwołania i wydania decyzji administracyjnej w sprawie. Termin ten został przez Dyrektora Oddziału dochowany, a tym samym – wada postępowania polegająca na niewłaściwym zakwalifikowaniu pisma skarżącej została usunięta.

Inaczej ma się rzecz, w ocenie Sądu, w zakresie ustaleń, które zapadły w toku przedmiotowego postępowania w kwestiach merytorycznych, a w szczególności dotyczących: adresu przychodni, w której miały być dokonywane świadczenia, gotowości w/w lokalu do dokonywania świadczeń ("w dniu złożenia oferty i...od początku obowiązywania umowy"), a także braku odpowiedniego sprzętu (tlenu, powietrza i próżni, czyli - butli tlenowej wraz z reduktorem, maską tlenową oraz ssakiem próżniowym). Niżej o tych kwestiach kolejno.

I tak, w ofercie (w formularzu ofertowym SZP, VII. Podsumowanie) jako miejsce udzielania świadczeń (adres), podano [...]). Jak wskazano wyżej, komisja konkursowa stwierdzając braki formalne w ofercie złożonej przez skarżącą ("W księdze rejestrowej zakładu brak jest miejsca udzielania świadczeń przy ul. [...]") wezwała do ich usunięcia. Braki w dokumentacji zostały uzupełnione przez skarżącą w terminie wskazanym przez komisję konkursową, tj. – jak wynika z akt sprawy – w terminie do dnia [...] grudnia 2008 r. W decyzji o wpisie zmian w rejestrze z dnia [...] grudnia 2008 r. podano, że pracowania przygotowywania cytostatyków mieści pod adresem [...]. W protokole oględzin z dnia [...] grudnia 2008 r. stwierdzono, co następuje: "pod adresem skazanym w ofercie znajdują się pomieszczenia: dla pacjentów do podawania cytostatyków (3 – trzy fotele do podawania...), gabinet lekarski, pomieszczenie socjalne, toalety dla personelu i dla pacjentów, pozostałe pomieszczenia, w tym pomieszczenie dla przygotowywania cytostatyków, są na etapie wykończeniowym..." W załączniku do protokołu (ankiety kontroli oferenta) powtórzono, że "Pomieszczenia do przygotowywania cytostatyków są na etapie wykończeniowym. Aktualnie leki są przygotowywane pod adresem [...]". Nadto w załączniku stwierdzono (pkt 3. Wyposażenie w sprzęt): "butla z tlenem – w części [...]; brak źródła powietrza i próżni; jest."

W konsekwencji z datą [...] grudnia 2008 r. komisja konkursowa podjęła bez dalszych wyjaśnień decyzję o odrzuceniu oferty N. i pismem tej samej daty zawiadomiła o tym oferenta, podając jako przyczynę; "dostarczenie przez oferenta informacji nieprawdziwych."

W piśmie uznanym następnie za odwołanie skarżąca stwierdziła, że komisja nie chciała uznać tłumaczenia, "że na skutek przypadkowego błędu w składanej ofercie doszło do złej interpretacji stanu faktycznego – pomieszczenie do rozpuszczania cytostatyków mieści się obecnie w naszych pomieszczeniach na [...], nie zaś na [...].

Ustalenia komisji konkursowej zostały następnie powtórzone w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] sierpnia 2009 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej wskazał, że co prawda "formularz ofertowy wskazywał miejsce świadczenia usług jako ul. [...], jakkolwiek miejsce udzielania świadczeń w przypadku oferenta obejmuje zespół pomieszczeń tej lokalizacji, które są powiązane funkcjonalnie i organizacyjnie. Poddana kontroli przez Komisję konkursową lokalizacja stanowi jeden całościowy kompleks pomieszczeń i tym samym nie zachodzi stan niezgodności pomiędzy danymi przedstawionymi w ofercie a stanem faktycznym. Tym bardziej, że sama Komisja konkursowa prowadziła działania kontrolne pod adresem ul. [...]." Pełnomocnik skarżącej wskazał również, że zgodnie z warunkami wymaganymi dla realizacji świadczeń w zakresie chemioterapii w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonym wymogami skarżąca spełniła warunek dotyczący należytego potencjału wykonawczego, w tym dotyczącego źródła tlenu, powietrza i próżni, zapewniając w tym zakresie butlę z tlenem wraz z reduktorem i maską tlenową oraz ssak próżniowy. Wskazane przez skarżącą zasoby będące w jej dyspozycji, mieszczą się - zgodnie ze wskazaniami wiedzy medycznej - w kategorii sprzętu stanowiącego źródło tlenu, powietrza i próżni.

Te same zastrzeżenia zostały podniesione przez pełnomocnika skarżącej w skardze na decyzję Prezesa NFZ.

W zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] października 2009 r. podniesione zostały te same zarzuty co w decyzji Prezesa Oddziału, z jednoznaczną aprobatą działań komisji konkursowej, która – w ocenie Prezesa Funduszu - zasadnie przyjęła, iż skarżąca podała w ofercie nieprawdziwe informacje, które nie odpowiadały rzeczywistemu stanowi faktycznemu i prawnemu. W ocenie Prezesa oferty powinny być przygotowywane przez oferentów ze szczególną starannością i odpowiedzialnością za skutki ewentualnych błędów.

W ocenie Sądu, przy ilości świadczeń jakie obsługuje NFZ, liczbie konkursów i wielości rozstrzyganych konfliktów posługiwanie się sformalizowanymi, zunifikowanymi wzorami ofertowymi jest uprawnione, przydatne, tzn. ułatwiające rozstrzygnięcie postępowań przetargowych i zapewne w zdecydowanej większości przypadków nie budzi zasadniczych kontrowersji. Inaczej jest natomiast, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie.

Zarówno Dyrektor Oddziału, jak i Prezes Funduszu, przywiązują szczególną uwagę do zapewnienia oferenta, (w rozdziale 1.4 - WARUNKI WYMAGANE -INNE "FORMULARZA OFERTOWEGO SZP - VIII. 1 2009 - 03.0000.112.02 - CHEMIOTERAPIA W TRYBIE JEDNODNIOWYM Z ZAKRESEM SKOJARZONYM"), iż spełnia w dniu złożenia oferty i będzie spełniał od początku obowiązywania umowy warunki określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 czerwca 1996 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy przygotowaniu, podawaniu i przechowywaniu leków cytostatycznych w zakładach opieki zdrowotnej.

Sąd rozumie to zapewnienie w sposób prosty: wynika zeń, że już w dniu złożenia oferty, a następnie przez cały okres jej trwania, od początku jej obowiązywania oferent będzie w stanie spełniać materialne warunki udzielania świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem przetargu. Innymi słowy, chodzi tu o posiadanie przez oferenta – już w dniu składania oferty - odpowiedniej bazy materialnej do udzielania tych świadczeń, z wymaganym sprzętem medycznym włącznie, odpowiednio ustawionych procedur, a także personelu, który posiada kwalifikacje wymagane do udzielania tych świadczeń.

Takie rozumienie gotowości do udzielania świadczeń objętych przedmiotowym przetargiem zdawał się podzielać tak Dyrektor Funduszu, jak i Prezes NFZ, opierając się zresztą na ustaleniach komisji konkursowej. Tymczasem takie rozumienie oświadczenia oferenta zawarte w powołanym wyżej rozdziale 1.4. formularza ofertowego wcale nie wynika wprost z zawartego tam pytania, z jego literalnego brzmienia. Otóż pytanie to brzmi następująco: "Czy oferent spełnia warunki określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 czerwca 1996 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy przygotowaniu, podawaniu i przechowywaniu leków cytostatycznych w zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 80, poz. 376, z późn. zm.) ?

Na tak postawione pytanie udzielono następującej odpowiedzi: "Spełniam warunek w dniu złożenia ofert i będę spełniać od początku obowiązywania umowy."

W ocenie komisji konkursowej taka odpowiedź jest sprzeczna z § 2 tego rozporządzenia, w myśl którego czynności związane z przygotowaniem leków cytostatycznych przed ich podaniem powinny być dokonywane w wydzielonym pomieszczeniu. Dowodem na to jest – zdaniem komisji – stwierdzenie komisji kontroli z dnia [...] grudnia 2008 r., z którego wynika, że "..."Pomieszczenia do przygotowywania cytostatyków są na etapie wykończeniowym. Aktualnie leki są przygotowywane pod adresem [...]".

W ocenie Sądu, kwestia spełniania warunków określonych w powołanym wyżej rozporządzeniu nie ma bezpośredniego związku z faktem, że pomieszczenia do przygotowywania cytostatyków są w toku remontu i znajdują się na etapie wykończeniowym. Rozporządzenie mówi bowiem o tym, że czynności związane z przygotowanie tych leków powinny być dokonywane w wydzielonym pomieszczeniu, które powinno być odpowiednio wyposażone, samo zaś podawanie leków powinno być wykonywane według określonych zasad, które dotyczą również zachowania się personelu zatrudnionego przy tych świadczeniach. To, że "pomieszczenia do przygotowywania cytostatyków są na etapie wykończeniowym" nie mówi nic o przestrzeganiu przepisów rozporządzenia – tym bardziej, że w protokole stwierdzono wprost, że (jak można się domyślać" do czasu zakończenia prac wykończeniowych przedmiotowego lokalu leki są przygotowywane pod adresem [...], a więc w istocie w tym samym kompleksie pomieszczeń, powiązanych ze sobą funkcjonalnie i organizacyjnie.

Konstatacja komisji konkursowej w przedstawionym zakresie budzi tym większe zdziwienie, iż w aktach sprawy znajduje się postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2008 r., a więc poprzedzającego o kilka miesięcy ogłoszenie konkursu, w podstawie prawnej którego powołano także powołane wyżej rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 czerwca 1996 r., w osnowie którego wprost stwierdzono, że "...pomieszczenia przeznaczone na N. sp. z o.o. w O. przy [...] i [...] spełniają wymogi fachowe i sanitarne, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej określonym w przepisach prawa za wyjątkiem – pomieszczenie przygotowywania cyklostatyków usytuowane jest w bezpośrednim sąsiedztwie ciągów komunikacyjnych."

Jak widać, powiatowy organ nadzoru sanitarnego – po pierwsze – uznał zgłoszone do sprawdzania pomieszczenia za jeden kompleks i nie miał trudności w ustaleniu jego adresu, po drugie – uznał, że przedmiotowe pomieszczenia odpowiadają w zasadzie m.in. przepisom powołanego rozporządzenia, po trzecie zaś – zgłosił konkretną uwagę, wynikającą wprost z treści § 3 ust. 3 powołanego rozporządzenia (§ 3.3. Pomieszczenia, o których mowa w ust. 1, nie mogą być usytuowane (...) przy ciągach komunikacyjnych służących do ruchu pacjentów i odwiedzających.). Jak można sądzić, zgłoszony warunek (wyjątek) został zapewne przez oferenta naprawiony, albo też – nie zauważony przez komisję konkursową, która zapewne zagubiła się w złożonych problemach adresowych.

W każdym razie, w ocenie lokalu N., przeprowadzonej z odstępem niespełna półrocznym, wystąpiła zasadnicza różnica co do przydatności tego lokalu na cele zamierzonej działalności (przychodni). Tak będzie zawsze, gdy dokumentom urzędowym (zgodnie z K.p.a.) przeciwstawiana będzie dowolna cena rubryczek w formularzach ofertowych, bez wysłuchania wyjaśnień oferenta.

Podobnie jest z drugim zarzutem skierowanym do skarżącej, iż nie spełniła ona warunku dotyczącego należytego potencjału wykonawczego, w tym dotyczącego źródła tlenu, powietrza i próżni. Jej wyjaśnienia, że zgodnie z warunkami wymaganymi dla realizacji świadczeń w zakresie chemioterapii w trybie jednodniowym z zakresem skojarzonym wymogami skarżąca spełniła ten warunek, zapewniając w tym zakresie butlę z tlenem wraz z reduktorem i maską tlenową oraz ssak próżniowy, nie doczekał się w ogóle komentarza merytorycznego i fachowej odpowiedzi; skończyło się na stwierdzeniu niezgodności adresu (w tym samym zespole pomieszczeń !) Rozstrzygnięcie tej kwestii z całą pewnością nie wchodzi w zakres kognicji Sądu.

Kończąc ocenę zaskarżonej decyzji Sąd nie może nie zauważyć, iż z przedłożonej dokumentacji nie wynika, by przeprowadzono kontrolę u drugiego oferenta. Przeciwnie, z protokołu z posiedzenia komisji w części jawnej z dnia [...] grudnia 2009 r. wynika, że kontroli poddano wyłącznie N., nie kontrolując drugiego oferenta, tj. O. sp. z o.o. z siedzibą w O. Sąd ma nadzieję, że O. ten nie działa dłużej na rynku, a kontroli poddano tylko jednostkę nową, tzn. N.

Sąd nie podziela również oceny Prezesa NFZ, że podpis skarżącej dowodzi, iż skarżąca zaaprobowała i w pełni potwierdziła opisany przez komisję stan sprawy, jest to głównie równoznaczne z odebraniem kopii dokumentu, zwłaszcza, że dotyczy to jeszcze cywilnoprawnej fazy postępowania, poprzedzającej rozstrzygnięcie komisji konkursowej i wydanie decyzji od której dopiero istnieje możliwość złożenia odwołania w trybie administracyjnym.

Reasumując powyższe rozważania należy zgodzić się ze skarżącą, że stwierdzone błędy formalne, będące w istocie wynikiem niewłaściwego wypełnienia – i bezkrytycznego odczytania głównie przez komisję konkursową- określonych rubryk w formularzu ofertowym nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej odrzucenie oferty. Tym samym w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki odrzucenia oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy oświadczeniach, tj. przedstawienia przez skarżącą nieprawdziwych informacji.

Kwestia naruszenia interesu prawnego skarżącej w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie stanowiła w kontrolowanym postępowaniu kwestii spornej, w związku z tym Sąd pominął rozważania na ten temat.

Sąd podziela również ocenę skarżącej, że w trakcie postępowania odwoławczego nie doszło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z wymogami prawa. Prezes NFZ nie dokonał wszechstronnego i wnikliwego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie dopełnił gwarancji zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania i w konsekwencji tych uchybień nie dokonał oceny sprawy w sposób pozwalający na uznanie za prawidłową wydaną decyzję. Tym samym należy zgodzić się z zarzutem, że w trakcie przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 6, 7, 8, 11 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu uzyskania w wyniku postępowania takiego obrazu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością i znajduje uzasadnienie w świetle obowiązującego stanu prawnego;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

- art. 136 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie dodatkowego uzupełniającego postępowania dowodowego (co znajduje wyraz w uzasadnieniu decyzji) bez zawiadomienia strony, z pominięciem udziału strony i bez zapewnienia stronie wymaganego przepisami prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Sąd przyznał w tym zakresie rację pełnomocnikowi skarżącej. O zasadności podniesionego przez niego zarzutu świadczy m.in. – dopiero w odpowiedzi na skargę - rozróżnienie dwóch komórek organizacyjnych: poradni onkologicznej i chemioterapii jednego dnia, przy czym nadal nie wyjaśniono, czy stanowią one jeden kompleks funkcjonalno-organizacyjny. Jeśli są to bowiem pomieszczenia połączone wewnętrznymi drzwiami, to cała dyskusja na temat adresów miała – w ocenie Sądu – charakter pozorny.

Wbrew twierdzeniom Prezesa Funduszu, iż w toku postępowania konkursowego nie uległy naruszeniu jego zasady określone w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też w zarządzeniach Prezesa Funduszu, w ocenie Sądu naruszenia takie miały miejsce. Fakt, że zachowanie skarżącej, zwłaszcza w fazie postępowania konkursowego, nie ułatwiał pracy komisji konkursowej, nie ma istotnego znaczenia dla sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.