Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2559/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

R. M. złożył skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2020 r., nr [...], utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r, w sprawie zwolnienia ze służby.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Komendant Miejski Policji w [...] zwolnił R. M. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179, z późn. zm.) z dniem [...] sierpnia 2001 r. Decyzji tej, na podstawie art. 108 k.p.a., nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] października 2001 r. uchylił wskazany rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalił nowy termin zwolnienia na dzień [...] października 2001r., w pozostałej części rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. został utrzymany w mocy. Podstawą zwolnienia wymienionego ze służby w Policji było prawomocne orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymujące w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2001r. o uznaniu obwinionego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

W dniu [...] grudnia 2004 r. Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział [...] wydał wyrok sygn. akt [...] (utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2007 r., sygn. akt [...]), którym uniewinnił R. M. od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 231 § 1 kk i art. 279 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, tożsamego z przewinieniem dyscyplinarnym stanowiącym podstawę do wydania orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym o uznaniu R. M. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2019r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] uchylił orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymujące w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2001 r. o uznaniu R. M. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, a także uniewinnił wymienionego od popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego.

W związku z powyższym R. M. z dniem [...] grudnia 2019 r. został przywrócony do służby z mocy prawa na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji. W dniu [...] grudnia 2019 r. R. M. złożył oświadczenie informujące "o gotowości niezwłocznego podjęcia służby w Policji". Ponadto w dniu [...] grudnia 2020r. (data stempla pocztowego) wymieniony ponownie zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia służby.

W dniu [...] grudnia 2019 r. Komendant Miejski Policji w [...] zwrócił się z prośbą do Komendanta Miejskiego Policji w [...] z prośbą o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w odniesieniu do R. M.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Pierwszy Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w [...] poinformował, iż w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że R. M. posiada negatywną opinię. Z załączonej notatki urzędowej z dnia [...] grudnia 2019 r. wynika, że w miejscu zamieszkania wymienionego odnotowano trzy interwencje Policji, toczy się również przeciwko niemu postępowanie przygotowawcze w sprawie o czyn z art. 224 § 2 kk.

Organ ustalił, iż Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] prowadził postępowanie przygotowawcze przeciwko R. M. o sygn. akt [...], które zakończył skierowaniem do Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział [...] aktu oskarżenia przeciwko wymienionemu o to, że:

- w dniu [...] października 2017 r. w [...], poprzez szarpanie, odpychanie, wymachiwanie rękami, wymachiwanie rękami trzymając w nich nóż, zmusił funkcjonariuszy Policji do zaniechania prawnej czynności służbowej oraz naruszył ich nietykalność cielesną poprzez uderzanie rękami po całym ciele, kopanie nogami po całym ciele oraz przytrzaśnięcie drzwiami lewej nogi A. M., dokonując tym samym naruszenia czynności ciała u J. B. w postaci powierzchownego urazu [...], TK [...] - bez zmian pourazowych, bez odchyleń od normy w badaniu [...], uraz okolicy [...] po stronie lewej z obrzękiem [...], [...] I stopnia z chwilową [...], stłuczenie [...], które to spowodowały u pokrzywdzonego J. B. naruszenie czynności organizmu i rozstrój zdrowia na okres nieprzekraczający 7 dni, oraz u A. M. w postaci stłuczenia dolnej części [...] i [...] z bolesnością okolicy [...] lewej, bez zmian pourazowych w badaniach rtg, które to spowodowały u pokrzywdzonego A. M. naruszenie czynności organizmu i rozstrój zdrowia na okres nieprzekraczający 7 dni, jednocześnie w tym samym miejscu i czasie znieważył tych funkcjonariuszy Policji używając wobec nich słów wulgarnych, powszechnie uznawanych za obelżywe, podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, tj. o czyn z art. 224 § 1 kk i art. 222 § 1 kk art. 157 § 2 kk, art. 226 § kk przy zast. art. 11 § 2 kk.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2020 r. Komendant Miejski Policji w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby R. M. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z uwagi na ważny interes służby. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zebrane materiały jednoznacznie wskazują na brak posiadania nieposzlakowanej opinii przez wymienionego, a Policja, jako uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i mająca za zadanie ochronę bezpieczeństwa ludzi i utrzymania porządku publicznego, nie może pozostawić w swoich szeregach policjanta, który nie przestrzega obowiązującego porządku prawnego.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. (doręczonym w dniu 5 marca 2020 r.), Komendant Wojewódzki Policji w [...] poinformował R. M. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz pouczył o uprawnieniach strony związanych z przedmiotowym postępowaniem. Ponadto organ, zgodnie z art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, wezwał stronę do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. R. M. poinformował, że zakładową organizacją związkową, reprezentującą go w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym będzie "ZW NSZZ Policjantów Województwa [...]". Organ I instancji pismem z dnia [...] marca 2020 r. wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia wymienionego ze służby w Policji.

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Zastępca Naczelnika Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] przekazał wniosek R. M. z dnia [...] czerwca 2020 r. "o obiektywne zbadanie sprawy, gdyż fakty są inne niż przedstawione", a także "o umorzenie przedmiotowego postępowania, bądź jego zawieszenie na podstawie obowiązujących przepisów prawa". Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny i prawny sprawy Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji zwolnił R. M. ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2020 r. Wskazanemu rozkazowi personalnemu, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast został on doręczony wymienionemu w dniu 13 lipca 2020 r.

W dniu [...] lipca 2020 r. (data stempla pocztowego), w terminie ustawowym, radca prawny M. K. (załączając jednocześnie stosowne pełnomocnictwo) złożył odwołanie od wyżej wskazanego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], zaskarżając go w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i uznanie, że w sytuacji prawnej R. M. zachodziła przesłanka rozwiązania z nim stosunku służbowego dla ważnego interesu służby, - art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niezgromadzenie kompletnego materiału dowodowego w sprawie i wydanie rozstrzygnięcia opartego o wadliwy stan faktyczny, - art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez niezawieszenie strony w czynnościach służbowych.

Podnosząc powyższe zarzuty na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wnosił "o uchylenie zaskarżonego rozkazu decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości". Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie samokontroli i przekazał sprawę, wraz z jej aktami, aktami osobowymi policjanta i własnym stanowiskiem Komendantowi Głównemu Policji, z wnioskiem o utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy wskazał, iż R. M., wskutek wydania wobec niego orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2019 r., które uchyliło orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymujące w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2001 r., został przywrócony z mocy prawa do służby w Policji z dniem, z którym wymienione orzeczenie stało się prawomocne. Wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 42 ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji, spowodowało reaktywację stosunku służbowego, czego konsekwencją jest pozbawienie skutków prawnych decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby od dnia uzyskania przez orzeczenie, o którym mowa w art. 42 ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji, przymiotu prawomocności. Przywrócenie do służby następuje bowiem ze skutkiem ex nunc. Nie eliminuje tym samym z obrotu prawnego decyzji, na podstawie których policjant został zwolniony ze służby, nie powoduje też powrotu do stanu jaki istniał przed tym zwolnieniem, ale odnosi się do zdarzeń teraźniejszych i przyszłych. Przywrócenie do służby nie jest natomiast równoznaczne z dopuszczeniem do jej pełnienia. Analiza treści art. 42 ustawy o Policji wskazuje, że ustawodawca rozróżnia kwestię przywrócenia do służby w Policji, zgłoszenia gotowości podjęcia służby, dopuszczenia do służby oraz podjęcia służby, łącząc z nimi różne konsekwencje prawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK1495/15 i z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2040/17). Przywrócenie do służby wiąże się (jest równoznaczne) wyłącznie z reaktywacją stosunku służbowego. Reaktywacja stosunku służbowego w wyniku przywrócenia do służby nie oznacza także trwałego przywrócenia do niej. Funkcjonariusz musi najpierw spełnić warunek określony w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, tj. w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby zgłosić gotowość niezwłocznego podjęcia służby. W przeciwnym razie stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Dopiero spełnienie tego warunku umożliwia weryfikację przymiotów przywróconego do służby policjanta, w celu ustalenia czy spełnia wymogi niezbędne do pełnienia służby, a tym samym czy może być dopuszczony do jej pełnienia. Jak wynika wprost z treści art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, to służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. Tym samym skuteczne prawnie, tj. złożone w terminie określonym w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zgłoszenie gotowości niezwłocznego podjęcia służby umożliwia przystąpienie do procedury określonej w art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, Brak takiego zgłoszenia powoduje konieczność automatycznego zwolnienia przywróconego do służby policjanta na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

Organ wskazał, iż w sprawie został spełniony warunek określony w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, bowiem przywrócenie do służby w Policji R. M. nastąpiło [...] z dniem [...] grudnia 2019 r., a wymieniony w dniach [...] i [...] grudnia 2019 r. (data stempla pocztowego) zgłosił gotowość niezwłocznego jej podjęcia.

Tym samym organ zobowiązany był do zweryfikowania przymiotów funkcjonariusza, tj. do ustalenia czy przywrócony do służby policjant może zostać dopuszczony do służby. W tym celu w dniu [...] grudnia 2019 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] z prośbą o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego dotyczącego skarżącego. W odpowiedzi uzyskał informację, że R. M. posiada negatywną opinię (pismo Pierwszego Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz notatka urzędowa z dnia [...] grudnia 2019 r.). W toku prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowania karnego o sygn. akt [...], R. M. został oskarżony o stosowanie przemocy w celu zmuszenia funkcjonariuszy publicznych do zaniechania prawnej czynności służbowej, znieważenie policjantów, a także naruszenie nietykalności cielesnej interweniujących policjantów, co spowodowało naruszenie czynności narządów ciała i rozstrój zdrowia, trwający nie dłużej niż 7 dni, tj. o czyn z art. 224 § 2 kk i art. 222 § 1 kk i art. 157 § 2 kk i art. 226 § 1 kk przy zast. art. 11 § 2 kk, Postępowanie karne prowadzone pod sygn. akt [...] przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział [...], jest w toku. Ponadto, Komendant Wojewódzki Policji w [...] skierował R. M. do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] celem ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby (na wniosek R. M., decyzją Centralnej Komisji Lekarskiej w [...], dokumentacja orzecznicza wymienionego w dniu [...] kwietnia 2020 r, została przesłana do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...]), a także zobowiązał wymienionego do wypełnienia ankiety bezpieczeństwa, na potrzeby postępowania sprawdzającego, mającego na celu ustalenie czy wymieniony posiada przymiot rękojmi zachowania tajemnicy stosowanie do przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742). Postępowanie sprawdzające wobec Pana R. M. nie zostało wszczęte, gdyż wymieniony nie przedłożył w Zespole do spraw Ochrony Informacji Niejawnych Komendy Miejskiej Policji w [...] wypełnionej ankiety. Ponadto z materiałów sprawy wynika, że wobec braku stosownego orzeczenia komisji lekarskiej nie ustalono zdolności fizycznej i psychicznej wymienionego do służby.

W ocenie organu odwoławczego zmaterializowała się przesłanka zawarta w art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, która obliguje przełożonego właściwego w sprawach osobowych do zwolnienia przywróconego do służby policjanta w sytuacji, gdy funkcjonariusz ten pomimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego jej podjęcia nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia. Wystąpienie okoliczności, które uniemożliwiają dopuszczenie policjanta do służby w Policji, co do zasady, obligują do jego niezwłocznego zwolnienia z tej służby na podstawie art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, chyba, że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. Zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w sytuacji, o której mowa w art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, jest natomiast możliwe jeśli policjant przywrócony do służby nie został do niej dopuszczony i nie może zostać zwolniony na innej podstawie, tj. jeśli taka inna podstawa zwolnienia nie istnieje. Jeśli się zmaterializowała to ma ona prymat nad podstawą zwolnieniową wynikającą z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wskazaną w art. 42 ust. 3 ustawy o Policji.

Reasumując organ odwoławczy uznał, że dokonywanie w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności zarzutu, o który został oskarżony R. M., czy też rozstrzyganie o jego winie lub niewinności, nie jest i nie byłoby uprawnione. Udowodnienie faktu popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu, należy bowiem wyłącznie do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Natomiast ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości - właściwego sądu. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia skarżącemu zarzutu, a następnie oskarżenia o popełnienie przestępstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r, sygn. akt I OSK 1738/07 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2016 r, sygn. akt ll SA/Wa 924/16). Zdaniem organu odwoławczego Komendant Wojewódzki Policji w [...] w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Natomiast, sformułowanie "zebrał materiał dowodowy" musi zostać odniesione wyłącznie do materiału niezbędnego do podjęcia decyzji końcowej, a nie wszelkich okoliczności zaistniałych w sprawie. Zbieranie materiału przez organ administracyjny musi być determinowane celem takiego postępowania, jakim jest wydanie decyzji merytorycznej zgodnej z zasadą prawdy materialnej. Działania organu nie mogą jednak stanowić naruszenia innych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości i prostoty postępowania. Organy administracji powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Zdaniem organu zgromadzona w sprawie dokumentacja zawierająca informacje o skierowaniu do Sądu Rejonowego w [...] aktu oskarżenia przeciwko R. M. jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia, nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji powodowałoby przedłużenie tego postępowania.

R. M. złożył skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2020 r., utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r, w sprawie zwolnienia ze służby.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucał:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 41 ust. 2 pkt 5, art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 360 z późn. zm.) poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i uznanie, że w sytuacji prawnej R. M. zachodziła przesłanka rozwiązania z nim stosunku służbowego dla ważnego interesu służby;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 39 ust. 1-3 ustawy o Policji, poprzez nie zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych na czas prawomocnego zakończenia postępowania karnego w sprawie pod sygn. [...] toczącej się przed Sądem Karnym w [...];

3) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie niezgodnych z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, ustaleń, jakoby skarżący nie podjął czynności zmierzających do dopuszczenia do służby w Policji, w tym nie uwzględnienie okoliczności, że od dnia 20 marca 2020 r. w Polsce panuje stan epidemii;

4) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezgromadzenie kompletnego materiału dowodowego w sprawie i wydania rozstrzygnięcia opartego o wadliwy stan faktyczny w sprawie;

5) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu braku nieposzlakowanej opinii skarżącego oraz faktu, że skarżący miął nie przystąpić do badań, mających zweryfikować jego przydatność do służby.

Podnosząc powyższe wnosił o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości.

Skarżący podkreślił, iż organ odwoławczy podtrzymał, względem decyzji organu pierwszej instancji, dwa zasadnicze zarzuty:

- fakt toczenia się przeciwko niemu postępowania karnego o umyślne przestępstwo ścigane z urzędu;

- niepodjęcie służby.

Odnosząc się do pierwszego z tych zarzutów, Komendant Główny wskazał jako podstawę rozkazu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, przewidujący zwolnienie policjanta dla ważnego interesu służby. Tym nie mniej zgeneralizowane rozważania organ odwoławczy próbuje wprost odnieść do sytuacji skarżącego, nie dokonując jednak analizy jego sytuacji faktycznej i prawnej. Kluczowe dla zastosowania art. 41 ust. 2 pkt ustawy o Policji jest dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Tymczasem organ odwoławczy podtrzymuje stanowisko organu pierwszej instancji o braku nieposzlakowanego charakteru nie odwołując się de facto to żadnej okoliczności faktycznej sprawy. Wzmianka dokonana przez organ o negatywnym wywiadzie społecznym jest ścisłe związana z faktem toczenia się przeciwko skarżącemu postępowania karnego. Organ nie przedstawił żadnych innych okoliczności wskazujących na to, jakoby skarżący nie miał nieskazitelnego charakteru. Niewątpliwie skrajne przypadki, takie jak złapanie funkcjonariusza na gorącym uczynku lub jasne i jednoznaczne okoliczności popełnienia przestępstwa winny spotkać się z reakcją na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W niniejszej sprawie natomiast nie mamy do czynienia z taką sytuacją. W swoich rozważaniach organ odwoławczy całkowicie pominął kwestię okoliczność zarzucanego skarżącemu czynu zabronionego. Pominął fakt, że skarżący został uniewinniony w pierwszej instancji od zarzucanego mu czynu stypizowanego w art.224 § 2 k.k. i art. 222 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k. i art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 11 k.k. Pominął również okoliczność, że uchylenie sprawy do ponownego rozpoznania w tej sprawie dotyczyło de facto konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego. Niemniej uniewinnienie skarżącego w pierwszej instancji poddaje pod wątpliwość, aby w sprawie zachodziła pewność co do tego, że R. M. popełnił zarzucany mu czyn zabroniony.

Komendant Główny Policji wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")

W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy Policji obu instancji, wydając sporne rozkazy personalne, nie dopuściły się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem w sposób prawidłowy wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć, dlaczego przyjęły, że w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka do zwolnienia z Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Nie doszło również do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. bowiem organy zgromadziły materiał dowodowy potrzebny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast stan faktyczny na potrzeby niniejszego rozstrzygnięcia został prawidłowo ustalony.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego, jak i poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Nie ulega wątpliwości, że pomimo, iż pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie o Policji bliżej określone, w praktyce słusznie przyjmuje się, że na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy Policji, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Jednocześnie, należy zauważyć, iż użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza zatem, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. I choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego, jako interes społeczny.

Należy zwrócić uwagę, że skoro decyzja administracyjna podejmowana na omawianej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy, oznacza to, że sądowoadministracyjna kontrola takich rozstrzygnięć jest ograniczona. Sąd administracyjny zobowiązany jest bowiem do oceny, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd nie jest natomiast uprawniony do ingerowania w kwestie celowości i słuszności dokonanego przez przełożonych wyboru sposobu załatwienia sprawy. Sąd bada tym samym, czy rozstrzygnięcie organu nie zostało oparte na niedozwolonych kryteriach oraz czy jego argumentacja nie jest dowolna i arbitralna. Sąd administracyjny nie może natomiast analizować celowości i słuszności zwolnienia danego funkcjonariusza ze służby w Policji, a także, nie powinien badać, czy ze względów słusznościowych mógłby on nadal pozostać w gronie funkcjonariuszy Policji.

W ocenie Sądu, z całą pewnością uznać należy, iż rolą organu Policji jest ustalenie, czy zachowanie funkcjonariusza naruszało ważny interes służby. Ponadto, organ jest obowiązany wykazać, w czym upatruje tego ważnego interesu (na czym on polega), a także, w jaki sposób został on w danej sprawie naruszony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż w niniejszej sprawie organy Policji zasadnie przyjęły, że ustalony w sprawie stan faktyczny ma pokrycie w materiale dowodowym, gdyż opiera się na jednoznacznych materiałach dowodowych zawartych w aktach sprawy.

Sąd uznał w konsekwencji, że organy Policji obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W toku prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowania karnego o sygn. akt [...], R. M. został oskarżony o stosowanie przemocy w celu zmuszenia funkcjonariuszy publicznych do zaniechania prawnej czynności służbowej, znieważenie policjantów, a także naruszenie nietykalności cielesnej interweniujących policjantów, co spowodowało naruszenie czynności narządów ciała i rozstrój zdrowia, trwający nie dłużej niż 7 dni, tj. o czyn z art. 224 § 2 kk, art. 222 § 1 kk, art. 157 § 2 kk i art. 226 § 1 kk przy zast. art. 11 § 2 kk, Postępowanie karne prowadzone było pod sygn. akt [...] przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział [...].

W ocenie Sądu organ słusznie przyjął, iż zgromadzona w sprawie dokumentacja zawierająca informacje o skierowaniu do Sądu Rejonowego w [...] aktu oskarżenia przeciwko R. M. jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia, nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji powodowałoby przedłużenie tego postępowania. Zarzuty popełnienia przestępstwa tego typu z pewnością odbierane są społecznie jako bardzo nagannie. Postawienie funkcjonariuszowi Policji zarzutu jakoby miał zmuszać innych funkcjonariuszy do zaniechania czynności służbowych, naruszać ich nietykalność oraz ich znieważać, szkodzi przede wszystkim autorytetowi Policji oraz wpływa na zaufanie obywateli do funkcjonariuszy tej formacji. Funkcjonariusz – jako policjant służący społeczeństwu - jest zobowiązany do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. W sytuacji gdy policjant sam się dopuszcza czynów karalnych (uprawdopodabnia to postawienie mu zarzutów), za w pełni uzasadnione należy uznać stanowisko organu, że przestaje spełniać kryterium nieskazitelnego charakteru, a jego ewentualne pozostawanie w Policji byłoby niezgodne z jej interesem. Nie sposób nie zgodzić się z konstatacją organu, że postawienie danych zarzutów Policjantowi deprecjonuje go jako osobę mogącą być funkcjonariuszem formacji, która - dla skutecznego wykonywania zadań - powinna być obdarzona zaufaniem społecznym. Poza granicami sprawy pozostaje to, czy Funkcjonariusz rzeczywiście dopuścił się zarzucanych mu czynów. Działania przełożonych Funkcjonariusza nie zależały przy tym od wyniku prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej. Nie musieli oni zatem wstrzymywać się z podjęciem decyzji personalnych do czasu zakończenia postępowania karnego. Przełożeni Funkcjonariusza byli bowiem uprawnieni do niezwłocznego podjęcia kroków w związku z troską o dobro całej formacji oraz do oceny, czy w ustalonych okolicznościach sprawy możliwe było pozostawienie w służbie policjanta podejrzewanego o popełnienie konkretnego, przypisywanego mu czynu z art. 224 § 2 kk, art. 222 § 1 kk , art. 157 § 2 kk i art. 226 § 1 kk. To do organu Policji należy kształtowanie jej dobrego oblicza, a pozostawanie w jej szeregach osoby, której postawiono zarzuty o takim charakterze, nie może być traktowane jaka zgodne z interesem służby. Stąd decyzja o zwolnieniu Funkcjonariusza mieści się w granicach uznania upoważnionego organu. Sytuacja, w której znalazł się Funkcjonariusz godzi bowiem w etos zawodu policjanta. Stąd nietrafne są zarzuty ze skargi, jakoby organ dowolnie skonstatował o utracie przez Funkcjonariusza przymiotu nieposzlakowanej opinii, czego skutkiem było niezachowanie zasad etyki zawodowej.

Istotne dla sprawy okoliczności faktyczne - postawienie Funkcjonariuszowi wskazanych zarzutów - nie budzą wątpliwości. Chybione są zatem zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy w istotnych jej aspektach oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Funkcjonariusz mógł także - co potwierdzają zresztą akta postępowania administracyjnego - skutecznie przedstawiać swoją argumentację w toku postępowania. Mógł formułować własną linię obrony, co zresztą znajduje odzwierciedlenie w złożonym przez niego odwołaniu od orzeczenia organu I instancji. Warto przy tym wskazać, iż zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym nie bada się okoliczności towarzyszących przedstawieniu podejrzanemu zarzutów karnych oraz ich zasadności.

Organy w sposób prawidłowy wyjaśniły, w uzasadnieniu wydanych rozkazów personalnych, dlaczego przyjęto, że zachodziła skarżącego przesłanka do zwolnienia ze służby z uwagi na jej ważny interes (art. 107 § 3 k.p.a.).

Reasumując, nie naruszono w sprawie przepisu prawa materialnego, zakreślającego przesłanki zwolnienia ze służby z uwagi na jej ważny interes, ani przepisów postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w zakresie w jakim mogłoby mieć to istotny wpływ na jej wynik. Sąd nie spostrzegł z urzędu lub wobec argumentacji skargi wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Musiał więc oddalić skargę.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.