Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 410/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 10, art. 13
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 9 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji rachunku bankowego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. (dalej: NUS, organ egzekucyjny), w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec majątku zobowiązanego W. S. (dalej: Zobowiązany, Skarżący), na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] na kwotę należności głównej [...] zł (stan zaległości na dzień 5 stycznia 2018 r.), zawiadomieniem z dnia 7 kwietnia 2017 r. nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Zobowiązanego w C. [...] S.A.

Zobowiązany pismem z dnia 19 listopada 2017 r. zwrócił się do NUS o "odblokowanie konta bankowego". W piśmie Zobowiązany wskazał, że na ww. konto otrzymuje emeryturę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po potrąceniu na poczet zajęcia 25% jej wysokości i jest to zajęcie maksymalne. W związku z powyższym Zobowiązany zwrócił się o stałe zwolnienie od zajęć wszystkich wpłat z ZUS.

Z uwagi na to, że zdaniem organu egzekucyjnego, treść ww. pisma nie pozwalała na jednoznaczne i niebudzące wątpliwości określenie zakresu żądania, organ egzekucyjny pismem z dnia 23 listopada 2017 r. wezwał Zobowiązanego do sprecyzowania treści pisma. Zobowiązany odniósł się do wezwania pismem z dnia 2 grudnia 2017 r. prosząc o zwolnienie z rachunku bankowego w C. S.A. należności z "tytułu emerytury z ZUS". Podniósł, że po potrąceniu przez ZUS [...] zł z tytułu egzekucji Zakład przekazał do banku kwotę [...]zł, a Zobowiązanemu wypłacono jedynie [...] zł.

NUS postanowieniem z dnia 21 grudnia 2017 r. nr [...] 034.2017 odmówił zwolnienia spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego w C. S.A., na podstawie art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201, obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1314; dalej: u.p.e.a.).

W uzasadnieniu ww. postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że nie prowadzi egzekucji ze świadczeń przysługujących mu z ZUS. Stwierdził, że Zobowiązany nie wykazał swojego ważnego interesu. Podał, że Zobowiązany nie wskazał żadnego innego majątku, z którego organ mógłby zaspokoić dochodzone należności, a zastosowanie art. 13 u.p.e.a. nie może prowadzić do udaremnienia egzekucji i naruszenia interesów wierzyciela.

Na postanowienie to Skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o zwolnienie z egzekucji kwoty [...]zł będącej częścią jego emerytury za listopad 2017 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: DIAS, organ II instancji) postanowieniem z dnia 9 lutego 2018 r. znak [...] [...] utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia 21 grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu postanowienia DIAS przywołał art. 13 § 1 u.p.e.a. Wskazał, że postępowanie w sprawie zwolnienia z egzekucji przewidziane w art. 13 u.p.e.a., jest postępowaniem o charakterze ulgowym. W postępowaniu tym nie ocenia się natomiast prawidłowości czynności egzekucyjnej, w tym przypadku zajęcia rachunku bankowego. Instytucja zwolnienia z egzekucji określonego składnika majątkowego służy zmniejszeniu uciążliwości prowadzonej egzekucji. Przez zwolnienie z egzekucji rozumieć należy niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji w całości lub części składników majątkowych - art. 1a pkt 12 u.p.e.a.

Art. 13 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też nie może prowadzić do sytuacji, w której egzekucja okaże się bezskuteczna. Z tego względu zobowiązany winien wskazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, wymienionych w zażaleniu tj. zajętych rachunków bankowych. Zobowiązany powinien również, wykazać, że możliwe jest dalsze skuteczne prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w zażaleniu organ II instancji wyjaśnił, że u.p.e.a. określa zakres i sposób prowadzenia egzekucji. W przypadku zajęcia rachunku bankowego, co ma miejsce w niniejszej sprawie, wszelkie ograniczenia w prowadzonej egzekucji wynikają jedynie z u.p.e.a. lub ustawy Prawo bankowe.

Z punktu widzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do rachunku bankowego nie ma znaczenia charakter wierzytelności zaksięgowanej na rachunku bankowym, np. z tytułu wynagrodzenia za pracę, z tytułu umowy o dzieło czy z tytułu emerytury jak jest w obecnym przypadku. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Świadczenie emerytalne wpływające na rachunek bankowy z chwilą zaksięgowania go na rachunku traci status emerytury i staje się jedynie kwotą pieniężną zgromadzoną na rachunku bankowym. W związku z powyższym zastosowanie mają ustawowe zwolnienia z egzekucji dotyczące rachunku bankowego.

Odnosząc się do zarzutu Zobowiązanego, iż "Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. dokonał powtórnej egzekucji tej samej emerytury o kwotę [...]zł (...)" organ II instancji zauważył, że NUS nie prowadzi postępowania egzekucyjnego ze świadczeń przysługujących zobowiązanemu z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, natomiast dokonuje potrącenia na podstawie własnego zajęcia dokonanego w C. S.A.

Ponadto w przedmiotowym postępowaniu jedynym środkiem, do którego można skierować egzekucję, było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego C. S.A, zatem nie można było wybrać mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Organ odwoławczy nie dokonuje również oceny wydanego postanowienia w aspekcie jego słuszności czy sprawiedliwości, natomiast stwierdza, że aktualnie jedynym źródłem zaspokojenia zaległości podatkowej jest egzekucja z zajętych środków na rachunku bankowym. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy organ postanowił jak na wstępie, realizując uprawnienia wynikające z dyspozycji art. 23 § 4 u.p.e.a.

Zobowiązany wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu naruszenie:

- art. 10 i art. 13 u.p.e.a.,

- art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 1876),

- art. 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 1998 r., nr 162, poz. 1118; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1270).

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o uchylenie "zaskarżonej decyzji w całości", ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.

Uzasadniając zarzuty skargi Zobowiązany podniósł, że z art. 10 § 1 u.p.e.a. wynika, iż świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach.

Skarżący przywołał również treść art. 141 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który dotyczy określenia części emerytur i renty wolnych od egzekucji i potrąceń.

Zarzucił, że organ rozpatrując wniosek Zobowiązanego całkowicie pominął, fakt, że wpłaty na przedmiotowy rachunek bankowy pochodziły z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mimo że Skarżący zwracał się w pismach z informacją o podmiocie oraz tytule wpłat na przedmiotowy rachunek bankowy. Na ów rachunek wpływają jedynie środki z ZUS. Skarżący zaznaczył, że kwoty pieniężne wpływające na rachunek bankowy zawierają informacje dotyczące podmiotu, który dokonuje tej wpłaty oraz informacje dotyczące tytułu, na podstawie którego są wnoszone.

Skarżący przywołał też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 655/16, w którym sąd wskazał, że: "kwota świadczenia emerytalnego wyłączona spod egzekucji nie zmienia swojego charakteru w przypadku przesłania jej przez organ emerytalny na rachunek bankowy dłużnika egzekwowanej należności. Prowadzenie egzekucji w stosunku do kwot wolnych spod egzekucji na podstawie zajęcia rachunku bankowego, na który to rachunek te kwoty zostały przelane, praktycznie pozbawiałoby sensu i zaprzeczało celom, jakie przyświecały ustawodawcy ustanawiającemu wyżej wymienione zwolnienie ustawowe".

Zobowiązany podniósł również, że "w zakresie odnawialności w sposób analogiczny odnosi się" art. 54 ustawy Prawo bankowe.

W ocenie Skarżącego w przedmiotowej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 13 u.p.e.a. z uwagi na całokształt sprawy i trudnej sytuacji materialnej, w jakiej znalazł się Skarżący. Nadto zwolnienie w całości lub części z określonych składników majątkowych zobowiązanego z egzekucji nie spowodowałoby bezskuteczności egzekucji.

Samo zastosowanie egzekucji poprzez zablokowanie w całości konta bankowego jest zbyt uciążliwe dla Zobowiązanego. W obecnej sytuacji Skarżący jest pozbawiany środków na utrzymanie, gdyż na przedmiotowy rachunek bankowy wpłacane są świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Skarżący nadmienił, że w niniejszej sprawie organy postępowania administracyjnego interpretowały składane przez Zobowiązanego pisma w sposób dowolny nie odnosząc się do podnoszonych przez Zobowiązanego zarzutów.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Rozstrzygnięcie zawisłego sporu wymaga w pierwszej kolejności wskazania, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 13 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić na czas oznaczony lub nieoznaczony z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Powyższe oznacza, iż zwolnienie spod egzekucji składników majątkowych należących do zobowiązanego może nastąpić wyłącznie w przypadku łącznego zaistnienia dwóch przesłanek: zobowiązany musi złożyć wniosek i za zwolnieniem musi przemawiać ważny interes zobowiązanego. Podkreślenia wymaga, że regulacja zawarta w art. 13 § 1 u.p.e.a. stanowi dodatkowy środek ochrony na wypadek, gdyby zaistniały nadzwyczajne okoliczności, a przewidziane w u.p.e.a. gwarancje w postaci przepisów przewidujących wyłączenia i ograniczenia egzekucji z poszczególnych składników majątkowych zobowiązanego, okazały się niewystarczające w danej sytuacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Po 103/13 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie wierzycielem jest Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], a organem egzekucyjnym Naczelnik Urzędu Skarbowego w G..

Głównym zarzutem Skarżącego był fakt egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego, na który wpływają środki z emerytury z ZUS, już po potrąceniu na poczet zajęcia 25% jej wysokości.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do ww. kwestii należy wskazać, że słusznie stwierdził organ II instancji, iż w przypadku zajęcia rachunku bankowego, wszelkie ograniczenia w prowadzonej egzekucji wynikają jedynie z u.p.e.a. lub ustawy Prawo bankowe.

Dlatego też w sprawie niniejszej nie mógł mieć zastosowania art. 141 ani inne przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a jedynie art. 54 ustawy Prawo bankowe.

Z punktu widzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do rachunku bankowego, nie ma bowiem znaczenia charakter wierzytelności zaksięgowanej na rachunku bankowym, np. z tytułu wynagrodzenia za pracę czy z tytułu emerytury (jak w niniejszej sprawie). Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Świadczenie emerytalne wpływające na rachunek bankowy z chwilą zaksięgowania go na rachunku traci status emerytury i staje się jedynie kwotą pieniężną zgromadzoną na rachunku bankowym. W związku z powyższym zastosowanie mają ustawowe zwolnienia z egzekucji dotyczące rachunku bankowego.

W tym zakresie, Sąd w składzie orzekającym nie zgadza się ze stanowiskiem przedstawionym w powołanym przez Skarżącego nieprawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 655/16.

Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego, na których bank przechowuje środki pieniężne właściciela rachunku. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo bankowe, posiadacz rachunku bankowego może dysponować swobodnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku, a więc może dokonywać wypłat z tego rachunku oraz zlecać bankowi innego rodzaju transakcje. W momencie dokonania zajęcia rachunku bankowego, bank prowadzący rachunek ma obowiązek przekazać środki zgromadzone na rachunku bankowym organowi egzekucyjnemu. Kwoty zdeponowane na rachunku mogą pochodzić z rożnych tytułów, lecz dla organu egzekucyjnego nie ma to żadnego znaczenia, a w większości przypadków organ egzekucyjny nie ma nawet wiedzy skąd środki zgromadzone na rachunku pochodzą. Bank, jako dłużnik zajętej wierzytelności, a nie organ egzekucyjny, zobligowany jest jednak do prawidłowej realizacji zajęcia oraz przestrzegania przepisów dotyczących ograniczeń i zwolnień w egzekucji z rachunku bankowego (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1219/11).

Należy podkreślić, że jeżeli egzekutor zajął rzecz, która w ocenie zobowiązanego jest zwolniona z egzekucji z mocy art. 8–10 u.p.e.a., to zobowiązany może kwestionować zgodność z prawem tego działania egzekutora, składając skargę na tę czynność egzekutora (art. 54 § 1 u.p.e.a.). Wniosek o zwolnienie składników majątkowych spod egzekucji nie może dotyczyć składników wymienionych w art. 8-10 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 4373/06).

Instytucja zwolnienia spod egzekucji danego składnika majątkowego nie służy kontroli prawidłowości dokonanych czynności egzekucyjnych – temu celowi służy skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. Należy podkreślić, że wadliwość dokonanych czynności egzekucyjnych nie może stanowić argumentu przemawiającego za zwolnieniem z egzekucji zajętej rzeczy lub prawa majątkowego.

Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy Prawo bankowe, środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2017 r. poz. 847), przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy.

Na podstawie art. 2 ust. 5 ww. ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, na rok 2017 r. ww. wysokość ustalono rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 1456) jako 2.000 zł. Zatem 75% z 2.000 zł to 1.500 zł. Tyle też prawidłowo wypłacono Skarżącemu, co sam podnosił w swoim piśmie.

Przechodząc do kontroli zastosowania w sprawie art. 13 u.p.e.a., godzi się zauważyć, że wierzyciel w przypadku prowadzonej egzekucji ma prawo oczekiwać zaspokojenia.

Skoro Zobowiązany domagał się w sprawie niniejszej wyraźnie zwolnienia spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego na podstawie art. 13 u.p.e.a., to istota sprawy sprowadzała się zasadniczo do rozważenia przez organy wystąpienia w sprawie przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego", który uzasadniałby możliwość zwolnienia przez organ egzekucyjny spod egzekucji wierzytelności na koncie bankowym Skarżącego.

Skoro organ egzekucyjnym zyskał samodzielne uprawnienie do zwolnienia z egzekucji określonego składnika majątkowego zobowiązanego to warunkiem koniecznym rozstrzygnięcia o zasadności wniosku jest rozważenie istnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2010 r., sygn. akt II FSK 789/08).

Zobowiązany ubiegając się o zwolnienie spod egzekucji, musi wykazać posiadanie ważnego interesu w zwolnieniu określonych składników majątkowych spod egzekucji, a ponadto wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 154/15).

Ciężar udowodnienia powyższych okoliczności spoczywa na zobowiązanym.

Trzeba przypomnieć, że pojęcie ważnego interesu zobowiązanego należy rozumieć nie jako subiektywne przekonanie zobowiązanego o potrzebie zwolnienia rzeczy z egzekucji, ale jako obiektywne uwarunkowania, rozpatrywane w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 489/10).

Jak słusznie wskazywał organ II instancji, uwzględnienie wniosku o zwolnienie z egzekucji nie może też prowadzić do bezskuteczności egzekucji (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1791/12). Należy przyjąć, że skoro ustawodawca nie zabezpiecza obecnie interesów wierzyciela, uzależniając od jego zgody możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji, to okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego można przeciwstawiać okoliczności związane z interesem wierzyciela. W szczególności niemożność zaspokojenia wierzyciela może być rozpatrywana w kontekście ważnego interesu zobowiązanego.

Zachowuje zatem aktualność pogląd, że zobowiązany musi nie tylko przedstawić argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych, czego w tej sprawie zabrakło (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 997/07, WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 189/13).

Wiąże się to z tym, że art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też uregulowana tam instytucja nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (wyrok WSA z dnia 3 grudnia 2010 r., I SA/Lu 583/10, Lex nr 749474).

Zasadna jest zatem odmowa zwolnienia składnika majątkowego z egzekucji w sytuacji, gdy zobowiązany nie posiada innych składników majątkowych podlegających egzekucji (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 442/10).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w przypadku Skarżącego nie można uznać, by wykazał on przesłankę w postaci "ważnego interesu", o której mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a. Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy.

W sprawie niniejszej zwolnienie z egzekucji rachunku bankowego Zobowiązanego równałoby się niemożności wyegzekwowania ciążących na Skarżącym zaległości, co oznaczałoby zgodę na bezskuteczność egzekucji. Takie postępowanie należałoby uznać za sprzeczne z ustawowymi obowiązkami organu egzekucyjnego, który na mocy art. 7 § 2 (w związku z art. 6 § 1) u.p.e.a. jest zobligowany, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania ciążącego na nim obowiązku, podejmować czynności prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych poddanych egzekucji administracyjnej. Wynikający z art. 7 § 2 u.p.e.a. wymóg stosowania w takim wypadku najłagodniejszego środka egzekucyjnego dotyczy jednak wyłącznie takiej sytuacji, gdy istnieje możliwość wyboru pomiędzy kilkoma środkami egzekucyjnymi, zapewniającymi realizację celu postępowania egzekucyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe, należało uznać powołanie się Skarżącego na całokształt sprawy i trudną sytuację materialną, w jakiej znalazł się Skarżący, bez poparcia tych twierdzeń jakimikolwiek dalszymi argumentami, jako niewystarczające wykazanie ważnego interesu zobowiązanego.

Nadto jako gołosłowne i nieuzasadnione należy ocenić stwierdzenie, że zwolnienie w całości lub części z określonych składników majątkowych zobowiązanego z egzekucji nie spowodowałoby bezskuteczności egzekucji.

Samo zastosowanie egzekucji poprzez zajęcie konta bankowego Skarżącego jest niewątpliwie uciążliwe dla Zobowiązanego, ale dopuszczalne ww. przepisami. Z przedstawionej sytuacji nie wynika również, by Skarżący był pozbawiany środków na utrzymanie.

Niezależnie od powyższego raz jeszcze należy podkreślić, że nawet w sytuacji gdyby zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 13 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny miał prawo odmówić przedmiotowego zwolnienia, albowiem decyzja o zwolnieniu z egzekucji określonego składnika majątkowego ma charakter "fakultatywny", co oznacza, iż organ egzekucyjny orzeka w ramach uznania administracyjnego, które przejawia się m.in. w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia jego wniosku.

Odnosząc się na koniec raz jeszcze do podnoszonego zarzutu "powtórnej egzekucji tej samej emerytury", należy powtórzyć za organem II instancji, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. nie prowadził postępowania egzekucyjnego ze świadczeń przysługujących zobowiązanemu z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a dokonał potrącenia na podstawie własnego zajęcia dokonanego w C. S.A. Jeszcze raz przyjdzie podkreślić, że kwestia prawidłowości zajęcia rachunku bankowego, którą organ wyjaśnił Zobowiązanemu, nie mogła podlegać rozpatrzeniu w trybie wniosku o zwolnienie składnika majątkowego spod egzekucji.

Należy wyraźnie wyodrębnić uprawnienia Zobowiązanego do składania w trakcie postępowania egzekucyjnego zarzutów i skargi na czynności egzekucyjne, od instytucji określonej w art. 13 u.p.e.a.

Brak też podstaw do uznania, by organy egzekucyjne interpretowały składane przez Zobowiązanego pisma w sposób dowolny. Organy odnosiły się również prawidłowo do formułowanych przez Zobowiązanego zarzutów.

Przedstawione powyżej okoliczności sprawy i jej ocena dokonana przez Sąd pozwalają na przyjęcie, że wydane postanowienie DIAS, jak też poprzedzające je postanowienie NUS, odpowiadają prawu, dlatego zasadne jest pozostawienie kontrolowanych postanowień w obrocie prawnym. Jednocześnie Sąd wskazuje, że podnoszone przez Skarżącego zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie i nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Organy prawidłowo zastosowały bowiem art. 13 u.p.e.a. z poszanowaniem art. 54 ustawy Prawo bankowe, a art. 10 u.p.e.a. i art. 141 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie miały w sprawie zastosowania.

Wniesioną skargę należy uznać li tylko za polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem wydanym w oparciu o kompletny materiał dowodowy, który został poddany należytej i wszechstronnej analizie.

Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.