Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 277/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217 § 2, art. 218 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20, art. 22
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 września 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] o odmowie wydania A. W. zaświadczenia.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy.

We wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. A. W. (dalej jako "skarżący") zwrócił się do Starosty [...] z prośbą o wydanie zaświadczenia o nieużytkowaniu i nieprowadzeniu osobiście gospodarstwa rolnego w miejscowości S., gmina W., dla celów emerytalnych KRUS.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest współwłaścicielem (z M. W.) wyżej wymienionego gospodarstwa w 1/2 część. Podniósł, że [...] października 2017 r. rozwiódł się z żoną M. W. M. W. zmarła [...] grudnia 2017 r. Wskazał, że na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] grudnia 2017 r. gospodarstwo w przysługującej mu części jest wydzierżawione na 10 lat, do 31 grudnia 2017 r.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Starosta [...] (dalej jako "organ I instancji") odmówił A. W. wydania zaświadczenia o nieużytkowaniu i nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego w miejscowości S., gmina W.

W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że na podstawie ewidencji gruntów i budynków nie można stwierdzić faktu nieużytkowania i nieprowadzenia gospodarstwa rolnego. Wskazał, że ewidencja jest systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.

W zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżący podniósł, że po śmierci żony stał się współwłaścicielem gospodarstwa w 1/2 części wraz z dorosłymi dziećmi. Swoją część wydzierżawił na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] grudnia 2017 r. na 10 lat. Następnie umową darowizny z dnia [...] lutego 2018 r. darował synowi B. W. przysługujący mu udział wynoszący 1/2 część we współwłasności nieruchomości rolnej. Podkreślił, że od 2007 roku nie prowadzi gospodarstwa rolnego.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w świetle przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", treść zaświadczenia musi odpowiadać treści żądania wnioskodawcy. Obowiązkiem organu, do którego wystąpiono z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, jest porównanie treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Zaświadczenie jest potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, nie rozstrzyga o żadnych prawach lub obowiązkach.

Odnosząc się do sprawy organ stwierdził, że na podstawie ewidencji gruntów i budynków może potwierdzić fakt, czy strona posiada nieruchomości na terenie powiatu, nie może natomiast potwierdzić na tej podstawie okoliczności nieużytkowania i nieprowadzenia gospodarstwa rolnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie organu II instancji A. W. zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 217 § 1-§ 4, art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 12 ust. 1 i ust. 2, art. 67 ust. 1 Konstytucji RP oraz § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034) w związku z art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego od 2007 roku. Swój udział we współwłasności wydzierżawił na podstawie pisemnej umowy. Gospodarstwo jest w dzierżawie od 10 lat i zostało wydzierżawione na kolejne 10 lat na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 2017 r. Skarżący podniósł, że zawarcie umowy dzierżawy zgłosił ustnie w Starostwie Powiatowym we W. i nie otrzymał żadnego pisemnego potwierdzenia. Zarzucił, że organ błędnie przyjął, że umowa dzierżawy z 2017 r. nie spełniała wymogów formalnych i prawnych. Skarżący wyjaśnił, że zaświadczenie o nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego jest mu potrzebne w związku z ubieganiem się o świadczenie emerytalne. Wskazał, że potrzebuje zaświadczenia analogicznego do zaświadczenia wydanego w 2015 r., stwierdzającego że M. W. wydzierżawiła nieruchomości rolne położone w miejscowości S. na okres od [...] października 2007 r. do [...] grudnia 2017 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie organu odwoławczego o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia żądanej treści.

Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń regulują przepisy Działu VII k.p.a. "Wydawanie zaświadczeń".

Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Zgodnie z przepisem art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2).

Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia stanowi rodzaj postępowania administracyjnego, uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza i nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaświadczenie potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych. Organ nie może w zaświadczeniu dokonywać interpretacji przepisów prawa oraz oceny skutków prawnych przepisów dla danego stanu faktycznego. Z istoty zaświadczenia wynika, że sprowadza się ono do prostego przeniesienia (zacytowania) danych znajdujących się w posiadaniu organu do wydawanego zaświadczenia.

W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się o wydanie zaświadczenia o nieużytkowaniu i nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego w miejscowości S., gmina W.

Jak już wyżej wskazano, organ w zaświadczeniu potwierdza informacje, które wynikają z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji bądź posiadanych przez organ innych dokumentów.

Starostowie, zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 z późn. zm.), prowadzą ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów. Zakres danych wykazanych w ewidencji określono w art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy, ewidencja obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

Zgodnie z art. 20 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;

2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1;

3) informację o wpisaniu do rejestru zabytków;

4) informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134, z późn. zm.);

5) wartość katastralną nieruchomości;

6) informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich.

Prawidłowo organy odmówiły skarżącemu wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącego, wskazanej wyżej treści. Treść zaświadczenia musi odpowiadać danym, którymi dysponuje organ. Na podstawie informacji ujawnionych w ewidencji starosta może potwierdzić okoliczność posiadania na terenie powiatu nieruchomości. W ewidencji prowadzonej przez starostę brak jest natomiast informacji o nieużytkowaniu i nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego w określonym czasie. Starosta nie może zatem wydać zaświadczenia o nieużytkowaniu i nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego, ponieważ takie informacje nie są objęte ewidencją. W tym miejscu podkreślić należy, że skarżącemu wydane zostało w dniu [...] lutego 2018 r. zaświadczenie, że skarżący nie posiada na terenie powiatu [...] żadnych nieruchomości (k. 11 akt adm.), a więc zaświadczenie odpowiadające danym zawartym w ewidencji gruntów.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, w ewidencji oprócz danych, w których mowa w § 10, wykazuje się także dane o gruntach, które są przedmiotem umów dzierżawy oraz o dzierżawcach tych gruntów, zgłaszanych do ewidencji w związku z przepisami art. 28 ust. 4 pkt 1, art. 38 pkt 1 oraz art. 117 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r. poz. 277) lub z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1613).

Z akt sprawy wynika, że skarżący wniósł o wydanie zaświadczenia o nieużytkowaniu i nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego dla celów emerytalnych KRUS. Skarżący podniósł, że wydzierżawił na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] grudnia 2017 r. na 10 lat należącą do niego część gospodarstwa rolnego. Zdaniem skarżącego wyżej wymieniona umowa potwierdza okoliczność nieużytkowania i nieprowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącego, a zatem żądane zaświadczenie powinno mu być wydane.

W pierwszej kolejności wyjaśnić zatem należy, że z powołanego przepisu § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika, że w ewidencji się ujawnia się dane o gruntach, które są przedmiotem umów dzierżawy oraz o dzierżawcach tych gruntów, zgłaszanych do ewidencji w związku z przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Na podstawie wyżej wymienionych informacji można stwierdzić, czy dany grunt jest przedmiotem umowy dzierżawy i kto jest dzierżawcą. Nie można na podstawie powyższych danych, wbrew argumentacji skarżącego, potwierdzić okoliczności nieużytkowania i nieprowadzenia gospodarstwa. Jak już wyżej wskazano, treść zaświadczenia musi odpowiadać treści wniosku strony oraz musi być zgodna z danymi, którymi dysponuje organ. W niniejszej sprawie skarżący żądał wydania zaświadczenia o nieużytkowaniu i nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego, a nie o wydzierżawieniu gospodarstwa rolnego.

Ponadto zaświadczenie o umowach dzierżawy i dzierżawcach gruntów może być wydane, jeżeli umowa dzierżawy zawarta została zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i zgłoszona została we właściwym trybie do ewidencji gruntów. Z akt sprawy nie wynika, by umowa dzierżawy, na która powołuje się skarżący zgłoszona została do ewidencji gruntów na podstawie powołanych przepisów. Dokument umowy, znajdujący się w aktach administracyjnych na karcie o podwójnej numeracji: 9/10 nie zawiera adnotacji o zgłoszeniu umowy do ewidencji gruntów. Organy w oparciu o posiadane dokumenty nie mogły więc wydać zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego i w konsekwencji prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia.

W tym miejscu podnieść jeszcze należy, że w postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia nie jest dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia nie prowadzi się postępowania dowodowego w trybie przepisów Działu II (rozdział 4) k.p.a., ponieważ w postępowaniu tym właściwy organ administracji publicznej o niczym nie rozstrzyga. Potrzeba zgromadzenia dodatkowych dokumentów czyni wydanie zaświadczenia niemożliwym z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w stopniu większym niż przewidział to ustawodawca, a zatem wykraczającego poza możliwości organu w tym postępowaniu.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).