Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1194/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1, art. 98 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Barbara Pasternak (spr.) NSA Anna Szkodzińska Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy K. decyzją z dnia [...] października 2006r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, póz. 2603 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, póz. 2663) oraz art. 104 kpa, zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie Ł. , składającej się z działki nr 1 o powierzchni 1,1396 ha stanowiącej własność A.D. i M.D. po 1/2 części, objętej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O. , Wydział Zamiejscowy Ksiąg Wieczystych w K. , na działki: nr 2 o pow. 0,0496 ha, nr 3 o pow. 0,8896 ha i nr 4 o pow. 0,2075 ha.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskiem z dnia 29 września 2006r. w/w współwłaściciele wystąpili do Burmistrza Gminy K. o zatwierdzenie podziału dz. 1 położonej w obrębie Ł. , załączając jednocześnie wymagane dokumenty. Mapa z projektem podziału nieruchomości wykonana przez geodetę uprawnionego mgr inż. D.O. została wraz z operatem zawierającym dokumentację dotyczącą podziału nieruchomości zarejestrowana w Gminnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. w dniu 28 września 2006r. i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Przedłożona mapa z projektem podziału nieruchomości została opracowana zgodnie z postanowieniem Burmistrza Gminy K. nr [...], znak [...] z dnia [...] sierpnia 2006r. opiniującym wstępny projekt podziału pod względem zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. uchwalonym uchwałą nr: [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 29 czerwca 2005r. ([...]). Burmistrz wskazał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. działka nr 2 znajduje się w obszarze konturu KDG - ulica (droga) klasy G i z mocy prawa przechodzi na własność Województwa z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna.

Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożył Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. , wnosząc

sygn. akt II SA/Kr 1194/09

o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł, iż podział opisanej działki w sposób wynikający z wydanej decyzji jest niezasadny, gdyż zarządca drogi nie planuje w najbliższym czasie jakichkolwiek działań inwestycyjnych związanych z przebudową bądź modernizacją drogi nr [...] (oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...]), dla których uzasadnionym byłoby zajęcie terenu w celu poszerzenia drogi. Wskazano ponadto, iż przepis art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje zastosowanie przy podziale działek dokonywanym na wniosek właścicieli, o ile grunt zostaje wydzielany pod drogi publiczne, w tym wojewódzkie. Wówczas dopiero własność tychże wydzielonych działek przechodzi z mocy prawa na własność województwa. Nadto podniesiono, iż regulacja art. 35 i art. 36 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje, iż tereny, których przeznaczenie zmienia plan miejscowy mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy, a ich wydzielanie nie jest obligatoryjne i brak jest ograniczeń w możliwości dalszego korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] listopada 2006r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 28 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzyło postępowanie odwoławcze.

Kolegium wskazało, że regulacja art. 28 kpa stanowi wprost, iż stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym, dotyczącym postępowań administracyjnych, prowadzonych w przedmiocie podziału nieruchomości, powszechnie przyjmowany jest pogląd, iż stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego. Wskazywano przy tym m.in., iż zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony. W niniejszej sprawie - o szczególnym charakterze i specyfice postępowania podziałowego, prowadzącego do wydzielenia wraz z innymi działkami również działki pod ulicę (drogę), bądź pod jej poszerzenie, która następnie stać się ma własnością Województwa - z odwołaniem wystąpił Zarząd Dróg Wojewódzkich, reprezentowany przez Zastępcę Dyrektora d/s. Inwestycji. Zarząd Dróg Wojewódzkich jako jednostka organizacyjna będąca zarządem drogi, utworzona przez odpowiedni organ samorządowy, powołana jest celem powierzenia

sygn. akt II SA/Kr 1194/09

jej obowiązków zarządcy drogi (art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Zadania zarządcy drogi określone są w art. 20 tej ustawy i pomimo że katalog zadań określonych tym przepisem nie ma charakteru zamkniętego, to jego treść uzasadnia tezę, iż są to zadania o charakterze administrującym. Brak jest przy tym podstaw do przyjęcia, iż w świetle art. 33 § 1 kpa oraz art. 41 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa jednostka organizacyjna upoważniona jest do reprezentowania i ochrony interesów prawnych samorządu województwa jako strony w postępowaniach administracyjnych. Zasada domniemania kompetencji na rzecz zarządu województwa (art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa) i kompetencji tego organu do dysponowania mieniem województwa wskazują, że uczestniczenie innych podmiotów w zarządzaniu majątkiem województwa jest wyjątkiem od reguły występującej w przywołanych przepisach i wymaga wyraźnego upoważnienia normatywnego. Zdaniem Kolegium przepis art. 41 ustawy o samorządzie województwa generalną klauzulę właściwości rady gminy z art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zastąpił klauzulą odnoszącą się do zarządu województwa, wprowadzającą domniemanie właściwości zarządu województwa we wszystkich sprawach należących do samorządu województwa, niezastrzeżonych na rzecz sejmiku województwa i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych. W świetle powyższego stroną niniejszego postępowania mógł być ewentualnie samorząd województwa reprezentowany przez zarząd województwa, nie zaś Wojewódzki Zarząd Dróg jako jednostka organizacyjna będąca zarządcą drogi. Z treści § 4 Statutu Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. (załącznik do uchwały Zarządu Województwa nr [...] z dnia 2 czerwca 2005r.) wynika, że przedmiotem działania Zarządu Dróg Wojewódzkich jest wykonywanie obowiązków oraz zadań zarządcy dróg wojewódzkich w rozumieniu ustawy o drogach publicznych (nie wynika z niego natomiast, iż ZDW uprawniony jest do reprezentowania samorządu województwa w innych postępowaniach administracyjnych, w szczególności w postępowaniu w przedmiocie podziału nieruchomości). Treść regulacji ustawowej i przedstawionego Statutu uzasadniał w ocenie Kolegium tezę, iż zadania te mają charakter administrujący i znajdują swoje źródło w ustawie o drogach publicznych. Zatem, zdaniem Kolegium, w prowadzonym obecnie postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału Zarządowi Dróg Wojewódzkich w K. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 kpa - postępowanie odwoławcze,

sygn. akt II SA/Kr 1194/09

wszczęte z odwołania Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. zostało uznane przez Kolegium za bezprzedmiotowe i umorzone.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyło Województwo [...] - Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 i 29 kpa oraz przepisów prawa materialnego: art. 20 pkt 17 w zw. z art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie i wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007r. sygn. akt II SA/Kr 61/07 skargę oddalił. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznał, że decyzja ta nie narusza prawa, a więc przepisów prawa materialnego jak też przepisów postępowania. W ocenie Sądu Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym o zatwierdzenie podziału nieruchomości, w rozumieniu art. 28 kpa i art. 29 kpa, ponieważ Zarząd Dróg Wojewódzkich nie był właścicielem, współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, ani też osobą, która ma interes prawny w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości. Ponadto Sąd wskazał, że Zarząd Dróg Wojewódzkich jako jednostka organizacyjna będąca zarządem drogi wykonuje zadania administrujące określone w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z ustawy tej nie wynika, aby strona skarżąca była uprawniona do reprezentowania samorządu województwa w innych postępowaniach administracyjnych, w szczególności o zatwierdzenie podziału nieruchomości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Województwo - Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. i zaskarżając go w całości zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust 1 w związku z art. 20 pkt 17, 18 oraz art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych oraz art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż jednostce organizacyjnej będącej zarządem drogi nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

sygn. akt II SA/Kr 1194/09

wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty objętej skargą, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2009r. sygn. akt l OSK 345/08 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2006r., a także zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz Województwa [...] - Zarząd Dróg Wojewódzkich kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zdaniem NSA skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy i zasługiwała na uwzględnienie. Za zasadny został uznany zarzut naruszenia prawa materialnego, czyli art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż jednostce organizacyjnej będącej zarządem dróg nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. NSA wskazał, że niespornym jest, iż na wniosek właścicieli gruntu dokonano podziału nieruchomości położonej w obrębie Ł. składającej się z działki Nr 1 o powierzchni 1,1396 ha stanowiącej własność A.D., oraz M.D. a uczyniono to na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wobec zgodności podziału z ustaleniami prawa miejscowego. Jak wynika z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Niewątpliwie więc z dyspozycji tej normy wynika, iż wniosek o podział nieruchomości musi pochodzić od podmiotu, który ma w tym interes prawny. NSA wskazał, że art. 98 ust 3 ustawy stanowi, że za działki przejęte pod drogi publiczne, o których mowa w ust. 1 przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Tym samym wydzielenie drogi z nieruchomości objętej podziałem przesądza losy prawne gruntu zajętego pod drogę. Jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość, o której podział wystąpił jej właściciel, to z dniem, w którym decyzja administracyjna o zatwierdzeniu podziału staje się ostateczna, własność gruntu przechodzi z mocy prawa odpowiednio na gminę, powiat, województwo albo Skarb -Państwa w zależności od tego, na jaką kategorię drogi dokonano podziału, co wynikać ma z prawa miejscowego. Natomiast konsekwencją dokonania takiego podziału jest odszkodowanie za grunty wydzielone pod drogi z

sygn. akt II SA/Kr 1194/09

nieruchomości objętej podziałem. Dlatego też NSA uznał, że Województwo ma własny interes prawny do udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o podział nieruchomości, albowiem decyzja ta wywołuje skutki nie tylko dla uprawnionego do otrzymania odszkodowania, ale również dla wypłacającego to odszkodowania - w tym wypadku dla Województwa .

Ponadto w ocenie NSA uprawnienia i obowiązki Województwa będącego stroną postępowania o podział nieruchomości wykonuje Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. na mocy § 4 pkt 18 statutu Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. , który określa sposób reprezentacji oraz wykonywania wszystkich obowiązków Województwa w zakresie określonym w statucie.

W wyniku powyższego wyroku NSA Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 93, art. 97 w związku z art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia z dnia [...] października 2006r.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że założeniem koniecznym do przyjęcia na gruncie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest to, że podział, o którym mowa w tym przepisie obejmuje obszary, dla których uchwalono plan miejscowy, a także obszary, dla których nie uchwalono planu miejscowego. W pierwszym przypadku przebieg przyszłej drogi publicznej powinien wynikać z planu miejscowego, natomiast w drugim z ostatecznej decyzji administracyjnej. Kolegium przyjęło, że z wydzieleniem gruntu pod drogę przy podziale nieruchomości mamy do czynienia w wypadku, kiedy w planie miejscowym terenu objętego podziałem zostały przewidziane linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne. Kolegium wskazało, iż niespornym w rozpatrywanej sprawie jest, że podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. , ponieważ sporna działka znajduje się w obszarze konturu KDG - ulica (droga) klasy G i z mocy prawa przechodzi na własność Województwa z chwilą, gdy decyzja o podziale stanie się ostateczna. Z tego też wyprowadzono konkluzję co do przysługiwania Województwu interesu prawnego w niniejszej sprawie. Materialną podstawę tego interesu stanowi art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n. Zdaniem Kolegium okoliczność, że Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. obecnie nie planuje w stosunku działki nr 2 działań inwestycyjnych związanych z przebudową bądź modernizacją drogi wojewódzkiej nie wpływa na zasadność

sygn. akt II SA/Kr 1194/09

wydzielenia z działki nr 1 fragmentu odpowiadającemu jego aktualnemu przeznaczeniu. Kluczową rolę odgrywa tutaj treść planu miejscowego, która w sposób jednoznaczny kreuje przeznaczenie części byłej działki nr 1 na cele drogowe, a w związku z tym podział całej nieruchomości musiał kwestię tę uwzględnić.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło Województwo - Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. , zarzucając naruszenie art. 98, 97 i 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że podział działek objętych rezerwą pod drogi publiczne skutkuje przejściem ich z mocy prawa na własność zarządcy drogi. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2009r. i decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia [...] października 2006r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego brak planów inwestycyjnych zarządcy drogi czyni bezzasadnym wyposażanie go w grunty lub tereny zbędne z punktu widzenia planów i potrzeb zarządcy drogi wojewódzkiej. Samo przeznaczenie terenów, czy objęcie ich rezerwą pod drogi publiczne nie może skutkować przy podziale nieruchomości ich przejściem na własność zarządcy. Wskazuje na to również zdaniem skarżącego regulacja prawna odnosząca się do obowiązku zwrotu nieruchomości niewykorzystanych na określony cel wywłaszczenia. Co więcej, wydzielenie działek w taki sposób obciąża zarządcę drogi obowiązkiem wypłaty odszkodowań właścicielowi i jednocześnie zobowiązuje do wykonywania prac związanych z utrzymaniem terenu zupełnie zbędnego dla potrzeb istniejącej infrastruktury drogowej. Nadto akceptacja takiego stanowiska skutkowałaby

przyjęciem w sposób bezkrytyczny obowiązku wydatkowania środków publicznych na cele niezwiązane z obowiązkami zarządcy drogi określonymi w art. 20 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem skarżącego analiza art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazuje, że ma on zastosowanie przy podziale działek gruntu dokonanym na wniosek właścicieli, o ile działki te przechodzą z mocy prawa na własność województwa za odszkodowaniem. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują obowiązku i nie uzależniają podziału od wydzielenia działek pod budowę lub modernizację ulic, a

sygn. akt II SA/Kr 1194/09

jedynie od zgodności podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazał, że w świetle literalnego brzmienia przepisów oraz orzecznictwa stwierdzić należy, iż brak wydzielenia działek pod rozbudowę drogi nie oznacza niezgodności z planem, jeżeli nie niweczy założeń i zapisów planu zagospodarowania. Organ prowadzący postępowanie podziałowe winien ustalić wszelkie okoliczności faktyczne, cel podziału, jak również dokonać oceny, czy dokonywany podział nie spowoduje przeszkód w realizacji zapisów tego planu w odniesieniu do każdej zindywidualizowanej i konkretnej sprawy bez stosowania sztywnych, oderwanych od rzeczywistych realiów, mechanizmów przez ich proste powielanie. W ocenie skarżącego, błędna wykładnia powyższych przepisów przez organ II instancji wynika z braku odróżnienia sytuacji przystąpienia do poszerzenia istniejącej drogi publicznej od pozostawienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rezerwy na ewentualne poszerzenie pasa drogowego w przyszłości dla zdarzenia całkowicie przyszłego i niedookreślonego, związanego li tylko ze sposobem jej ewentualnego przeznaczenia, którego nie należy łączyć z aktem wywłaszczenia odnoszącym się do drogi publicznej oraz jej definicją zawartej w ustawie o drogach publicznych. Pozostawienie rezerwy w planie zagospodarowania ma na celu jedynie zawarcie informacji, iż w niedookreślonej przyszłości objęty rezerwą grunt może zostać wywłaszczony i wydzielony pod drogę publiczną. Może zdarzyć się również, że przez kilkadziesiąt lat grunt może, ale nie musi zostać w ogóle niewykorzystany na cel publiczny, czy też w ogóle odpadnie podstawa uznania go za taki. Skarżący wskazał, że stworzenie rezerwy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie oznacza, że zostanie ona w całości wykorzystana pod drogę publiczną, bowiem dopiero na etapie projektowania drogi, czy też jej poszerzenia nastąpi faktyczne i konkretne dookreślenie gruntu podlegającego zajęciu pod drogę publiczną. Tym samym w ramach art. 98 rozróżnić należy przypadki określenia w miejscowych planach terenów pod budowę drogi od przypadku określenia i przewidzenia w planach terenów tzw. rezerw pod przyszłą i ewentualną przebudowę, rozbudowę czy też modernizację dróg. W ocenie skarżącego przejęcie przez jednostki samorządu terytorialnego gruntów objętych rezerwą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego winno być skorelowane z faktyczną budową czy też przebudową drogi publicznej i uzależnione od rzeczywistego zakreślenia przedmiotu celu publicznego oraz potrzeb zarządcy drogi, który takie plany inwestycyjne ujmuje w

sygn. akt II SA/Kr 1194/09

planie budżetowym wraz z zarezerwowaniem środków na pozyskanie gruntów pod inwestycje. Przyjęcie odmiennej interpretacji przepisów, skutkuje wypaczeniem celu publicznego oraz wyposażeniem zarządcy drogi w nieruchomości zbędne dla funkcjonowania i utrzymania dróg oraz eskalacją kosztów utrzymania o koszty utrzymania zbędnych i przekazanych na własność gruntów, które pozostają w sprzeczności z podstawową zasadą, iż wywłaszczeniu podlegają nieruchomości jedynie niezbędne na cel publiczny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Jak wskazano wyżej, w niniejszej sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym uchylony został wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zatem mamy do czynienia z sytuacją opisaną w art. 185 § 1 p.p.s.a. a w takich przypadkach ma zastosowanie art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dlatego też Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. został uznany, zgodnie ze stanowiskiem NSA, za stronę w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

sygn. akt II SA/Kr 1194/09

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została wydana w postępowaniu w przedmiocie podziału nieruchomości regulowanego przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, póz. 2603 ze zm.). Stosownie do art. 98 ust. 1 tej ustawy działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne.

Z przytoczonego przepisu wynika, że przesłanką przejścia danej działki gruntu na własność odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa jest, by w wyniku podziału nieruchomości działka została wydzielona pod drogi publiczne. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że działka nr 2 , która powstała w wyniku podziału działki nr 1 , położona jest w terenie oznaczonym w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. - uchwalonym uchwałą nr: [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 29 czerwca 2005r. ([...]) - symbolem "KDG" oznaczającym ulicę (drogę) klasy G. Wynika to jednoznacznie z treści wyrysuj w/w planu miejscowego (k. [...] akt adm.), treści postanowienia Burmistrza Gminy K. z dnia 17 sierpnia 2006r. (k. [...] akt adm.) oraz mapy z projektem podziału (k. [...]akt adm.). Skarżący nie kwestionuje, że działka nr [...] , sąsiadująca z działką nr 5 ma status drogi wojewódzkiej nr [...]. Tak ustalone okoliczności faktyczne wskazują, że w niniejszej sprawie nastąpiło spełnienie opisanej wyżej przesłanki z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ powstała w wyniku podziału nieruchomości działka została wydzielona pod drogę publiczną. Zatem z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, działka ta przeszła z mocy prawa na własność Województwa . Treść art. 98 ust. 1 u.g.n. nie pozostawia wątpliwości, że przejście wydzielonej pod drogę publiczną działki na własność odpowiedniego podmiotu publicznego nie jest uzależnione od zaistnienia innych okoliczności niż ta, że dana działka została przeznaczona pod drogę publiczną. Skutki te nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, lecz skutkiem prawnym tej decyzji, przypisanym jej przez ustawodawcę, na którego zaistnienie w chwili zatwierdzenia podziału nie ma wpływu ani dotychczasowy właściciel i użytkownik wieczysty nieruchomości, ani podmiot

sygn. akt II SA/Kr 1194/09

publicznoprawny przejmujący nieruchomość, ani tez organ orzekający o zatwierdzeniu podziału. Skutki te powstają z mocy samego prawa (por. Ustawa o gospodarce nieruchomościami Komentarz J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009 r. Kom. M. Wolanina do art. 98 ustawy). Zwrócił na tę okoliczność uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku, który wiąże sąd rozpoznający skargę, wskazując, że wydzielenie drogi z nieruchomości objętej podziałem przesądza losy prawne gruntu zajętego pod drogę. Skoro plan miejscowy Gminy K. przeznacza teren, w którym usytuowana jest działka nr 2 na cele drogowe, to organy prowadzące postępowanie w sprawie podziału działki nr 1 prawidłowo uznały, że działka nr 2 przeszła na własność Województwa. Wydzielenie natomiast działki na 2 musiało nastąpić w uwzględnieniu treści art. 93 ust. 1 u.g.n., który jako podstawowe kryterium dopuszczalności ewidencyjnego podziału nieruchomości przewiduje zgodność tego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W skardze podniesione zostały zarzuty wskazujące na niecelowość takiego orzekania ze względu na to, że brak jest planów inwestycyjnych związanych z poszerzaniem drogi wojewódzkiej nr [...], a więc przekazywanie Województwu działki tylko na podstawie tego, że plan miejscowy przeznacza ją na cele drogowe jest błędną interpretacją art. 98 ust. 1 u.g.n. Zarzuty te nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, ponieważ organy administracji publicznej są obowiązane do działania na podstawie prawa. Jak wskazano wyżej, art. 98 ust. 1 ustawy jako jedyną przesłankę przejścia wydzielonej działki na własność województwa wymienia przeznaczenie tej działki pod drogę publiczną. Dlatego też uwzględnianie przez organy kwestii planów inwestycyjnych zarządcy drogi byłoby tworzeniem pozaustawowych przesłanek i musiałoby zostać uznane za działanie bez podstawy prawnej, wbrew jednoznacznie sformułowanemu przepisowi prawa. Postulat skarżącego o konieczności skorelowania przejęcia przez jednostki samorządu terytorialnego gruntów objętych rezerwą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z faktyczną budową czy też przebudową drogi publicznej, może być jedynie potraktowany jako postulat de legę ferenda, gdyż nie opiera się na obowiązujących obecnie przepisach prawa. Art. 98 ust. 1 nie zawiera bowiem rozróżnienia działek wydzielonych pod drogi publiczne ze względu na stopień zaawansowania planów inwestycyjnych dróg ani też nie uzależnia przejścia

sygn. akt II SA/Kr 1194/09

własności działki od faktycznych zamiarów zarządcy drogi.

Skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku w postaci jej uwzględnienia, zaś Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja dotknięta była wadami, które musiałyby być wzięte pod uwagę z urzędu, powodując konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, skargę należało oddalić. Dlatego na postawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

12