Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 699/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a)
journal: Dz.U. 2021 poz 685
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
article: art. 122, art. 180 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Katarzyna Stuła-Marcela, Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi E. S. M. Spółka Jawna w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 marca 2022 r. nr 2401-IOV4.4103.147.2021/RU UNP: 2401-22-076737 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia 2013 r. do grudnia 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 31 marca 2022 r., nr 2401-IOV4.4103.147.2021/RU UNP: 2401-22-076737, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS", "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania E. spółka jawna w G. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "organ I instancji") z dnia 9 lipca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia 2013 r. do grudnia 2013 r.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W wyniku kontroli podatkowej prowadzonej w związku z wykazaniem przez Spółkę w korektach deklaracji VAT-7 kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. stwierdził, że Spółka:

- zawyżyła wysokość podatku naliczonego poprzez odliczenie i wykazanie w złożonych deklaracjach faktur wystawionych przez A. B., ul. [...], [...] G., potwierdzających nabywanie podkładek plastikowych oraz usług budowlanych (osuszanie piwnic) oraz faktur otrzymywanych od R. P. dokumentujących usługi spawania konstrukcji stalowej, malowanie konstrukcji cięcia blach za październik 2013 r. - w wysokości 2.806,00zł oraz za listopad 2013 r. - w wysokości 24.655,00 zł;

- nie wykazała za kwiecień 2013 r. w rejestrze sprzedaży VAT, a następnie w deklaracji VAT-7 wartości sprzedaży na terytorium kraju opodatkowanej podatkiem od towarów i usług według stawki 23% i 8% w łącznej wysokości 1.466,00 zł w związku z wymianą w kwietniu 2013 r. kasy fiskalnej;

- zaniżyła za lipiec 2013 r. wartość sprzedaży oraz podatek od towarów i usług według stawki 8% w wysokości 12,00 zł poprzez bezpodstawne zmniejszenie podstawy opodatkowania i podatku VAT w związku z fakturą korygującą, do której podatnik nie posiadał potwierdzenia jej odbioru przez nabywcę;

- zawyżyła za październik 2013 r. wartość sprzedaży i podatek od towarów i usług według stawki 8% w wysokości 16,10 zł, pomyłkowo wykazując w rejestrze sprzedaży, a następnie w deklaracji VAT-7 zakup towaru, organ uwzględnił w rozliczeniu podatku od towarów i usług za ten miesiąc prawo do odliczenia podatku naliczonego w kwocie 16,10 zł;

- wykazując kwoty nadwyżek z poprzedniej deklaracji w deklaracjach VAT-7 za okres od maja do grudnia 2013 r. naruszyła art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), dalej: "u.p.t.u.".

2. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. decyzją z 9 lipca 2018 r. określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące: kwiecień 2013 r. w kwocie 19.016,00 zł; maj 2013 r. – 22.740,00 zł; czerwiec 2013 r. – 14.458,00 zł; lipiec 2013 r. – 9.287,00 zł; sierpień 2013 r. – 10.090,00 zł; wrzesień 2013 r. – 11.070,00 zł; październik 2013 r. – 10.348,00 zł; listopad 2013 r. – 8.246,00 zł oraz grudzień 2013 r. – 2.743,00 zł.

3. Pismem z dnia 30 lipca 2018 r. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania. Podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego przez nieprzeprowadzenie zgłoszonych przez stronę dowodów w zakresie przesłuchań wymienionych świadków, a także wyprowadzenie z materiału dowodowego błędnych i sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego wniosków. Równocześnie pełnomocnik Spółki podniósł zarzuty niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego wskutek uznania, że kwestionowane faktury dokumentują czynności, które nie zostały wykonane przez ich wystawców, w sytuacji gdy Spółka działała w dobrej wierze. W uzasadnieniu pełnomocnik Spółki podkreślił, że nie wiedziała ona i nie mogła obiektywnie widzieć, że istnieje możliwość by usługi na jej rzecz wykonywał inny podmiot, a cała transakcja miała stanowić nadużycie prawa zamierzające do wyłudzenia podatku od towarów i usług. Takie twierdzenia organu podatkowego nie znajdują również oparcia w materiale dowodowym.

4. DIAS decyzją z dnia 31 marca 2022 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G.. W pierwszej kolejności organ odwoławczy odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego wskazując, że termin przedawnienia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia od kwietnia do listopada 2013 r. przypadał na dzień 31 grudnia 2018 r., z kolei za grudzień 2013 r. przypadał na dzień 31 grudnia 2019 r. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednak, że termin przedawnienia należności podatkowych nie upłynął, gdyż w tym zakresie doszło do skutecznego zawieszenia biegu tego terminu na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), dalej: "O.p.". Postanowieniem z dnia 4 września 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. przedstawił A. M. - wspólnikowi E. sp. j. zarzut, iż będąc podatkiem podatku od towarów i usług, działając w odstępach czasu w wykonaniu tego zamiaru i z wykorzystaniem takiej samej sposobności, składając w [...] Urzędzie Skarbowym w G. korekty deklaracji podał nieprawdę i zawyżył kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za ww. okres na łączną kwotę 28.939,00 zł. Zawiadomieniem z 28 września 2018 r., wydanym na podstawie art. 70c O.p., doręczonym stronie i pełnomocnikowi w dniu 8 października 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. poinformował o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. W toku dochodzenia dokonano szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a 14 października 2019 r. skierowano do Sądu Rejonowego w G. Wydział [...], akt oskarżenia (sygn. akt [...]). Postępowanie karnoskarbowe w tym przedmiocie pozostaje w toku. Z powyższego względu DIAS uznał, że określone zaskarżoną decyzją kwoty w przedmiocie podatku od towarów i usług za omawiane okresy nie uległy przedawnieniu.

Przechodząc do zarzutu dotyczącego niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie DIAS stwierdził, że podjęte przez organ I instancji kroki zmierzające do ustalenia okoliczności związanych z dostawą towarów i świadczeniem usług wymienionych w zakwestionowanych fakturach należy uznać za wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 O.p. Przepis ten mówi bowiem o działaniach niezbędnych, a wynikający z art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek organów gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny. Stąd też organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Organ II instancji wyjaśnił, że istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół ustalenia, czy zebrany materiał i dowody uzasadniają stwierdzenie organu I instancji, że transakcje gospodarcze opisane w rozliczonych przez Spółkę w deklaracjach VAT-7 za październik 2013 r. i listopad 2013 r. fakturach zakupu, w których jako wystawcy figurują podmioty A. B. , ul. [...], [...] G. oraz R. ul. [...], [...] K., nie miały w rzeczywistości miejsca, a w konsekwencji dokonanych ustaleń czy prawidłowo zastosowane zostały przepisy art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. Odnośnie zawartych przez Spółkę z A. B. transakcji organ I instancji ustalił, że A. B. była czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług od 19 stycznia 2013 r. do 31 maja 2016 r. W toku prowadzonej kontroli pracownicy [...] Urzędu Skarbowego w G. ustalili, że A. B. zmarła [...] r. Ze względu na niezgodności w zgromadzonym materialne dowodowym, organ I instancji wezwał J. H. - ojca A. B., z którą zamieszkiwał pod tym samym adresem (zgłoszonym również jako jeden z dwóch adresów prowadzonej działalności gospodarczej), do przedłożenia dokumentacji podatkowej firmy A. B. w zakresie transakcji ze Spółką. Organ nie uzyskał jednak żądanych dokumentów. A. sp. z o.o., która obsługiwała księgowo A. B., w dniu 12 maja 2017 r. wydała kontrolującym komputerowe wydruki rejestrów VAT sprzedaży i zakupu i jej rozliczeń podatku od towarów i usług za kwartały III 2013 r. do I kwartału 2014 r. Na tej podstawie ustalono, że w rejestrze sprzedaży za III kwartał 2013 r. zaewidencjonowana została faktura nr [...] z 23 sierpnia 2013 r. dot. sprzedaży opon samochodowych wystawiona na rzecz Spółki. Pozostałe faktury VAT wystawione na rzecz Spółki nie zostały zaksięgowane w rejestrach VAT sprzedaży A. B.. A. B. nie zaewidencjonowała w rejestrze VAT sprzedaży faktur VAT, dokumentujących opisane przez organ I instancji towary i usługi.

W zakresie transakcji dokonanych przez Spółkę z R. P. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. ustalił, że w kontrolowanym okresie przedsiębiorca deklarował sprzedaż hurtową drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego. W trakcie kontroli pracownicy [...] Urzędu Skarbowego w G. udali się pod adres zamieszkania i jednocześnie jedyny adres prowadzenia przez R. P. działalności gospodarczej. Na miejscu stwierdzono, że pod wskazanym adresem znajduje się budynek mieszkalny na 4 piętrze w bloku, jednak nie zastano tam przedsiębiorcy. Nie stawił się on również na wezwanie organu podatkowego i nie przedłożył do kontroli żadnych dokumentów potrzebnych do jej przeprowadzenia.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności DIAS uznał, że samo posiadanie faktury nie jest okolicznością wystarczającą, aby podatnik mógł na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. skorzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług. Istotne jest, aby faktura, która stanowi podstawę tego odliczenia, była zgodna z rzeczywistością pod względem przedmiotowym i podmiotowym, a więc aby była poprawna nie tylko z formalnego punktu widzenia, ale także aby odzwierciedlała prawidłowy przebieg zdarzeń gospodarczych. Jeżeli istnieją zaś przesłanki, by podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Wbrew zarzutom odwołania przy ocenie zebranego materiału dowodowego uwzględnione zostało orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a w szczególności tezy stanowiące, iż niezgodne z zasadami prawa do odliczenia określonymi w Dyrektywie 2006/112/WE jest nakładanie sankcji w postaci odmowy podatnikowi prawa do odliczenia, który nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach danej czynności dostawca lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu, dopuścił się oszustwa podatkowego. DIAS przytoczył w tym miejscu orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego wynika, że jeżeli prawo do odliczenia podatku naliczonego było wykonywane w sposób oszukańczy, organ podatkowy jest uprawniony do wystąpienia, z mocą wsteczną, z wnioskiem o dokonanie zwrotu odliczonych kwot. Stwierdzenie niemożliwości skorzystania z prawa do odliczenia należy w każdym razie do sądu krajowego, pod warunkiem, że w świetle obiektywnych okoliczności podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar, uczestniczył w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa w podatku od towarów i usług, nawet gdy rzeczona transakcja spełnia obiektywne kryteria, na których opiera się pojęcie dostawy towarów zrealizowanej przez podatnika działającego w takim charakterze oraz pojęcie działalności gospodarczej. Organ odwoławczy uznał, że pełnomocnik Spółki skupił się jedynie na negowaniu sformułowanej przez organ I instancji oceny okoliczności faktycznych. Nie przedstawił natomiast nowych dowodów mogących tę ocenę podważyć.

Odpowiadając na pozostałe zarzuty sformułowane w odwołaniu odnoszące się do przesłuchania poszczególnych świadków, DIAS wyjaśnił, że w trakcie przesłuchania wnioskowanych przez pełnomocnika Spółki świadków, tj. W. O. i D. P. nie ustalono żadnych nowych okoliczności mających wpływ na zmianę rozstrzygnięcia. Odnośnie przesłuchania drugiego wspólnika Spółki – S. M., organ I instancji w dniach 22 maja 2017 r. i 15 listopada 2017 r. przesłuchiwał go na okoliczność zasad i przebiegu współpracy pomiędzy Spółką a R. P. i A. B., co zostało szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się zaś do zarzutu odmowy ponownego przesłuchania A. M. (postanowienie z dnia 18 czerwca 2018 r.) w charakterze strony, organ odwoławczy wskazał, że w świetle całości zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego w sprawie nie powstały wątpliwości wymagające ponownego wyjaśnienia.

W treści zaskarżonej decyzji organ II instancji podkreślił, że na dzień podjęcia współpracy przez Spółkę z firmą A. B. i w czasie jej trwania istniały obiektywne przesłanki, aby podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa, gdyż:

- na okres podjęcia współpracy gospodarczej przez Spółkę firma A. B. funkcjonowała na rynku niespełna 9 miesięcy, nie mogła zatem mieć ugruntowanej pozycji na rynku;

- firma A. B. zaoferowała Spółce usługi remontowo - budowlane, produkcji elementów z tworzyw sztucznych, które odbiegały od głównego profilu działalności tej firmy, gdyż w CEIDG jako przeważająca działalnością gospodarcza oznaczona była sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych, natomiast firma ta nigdy nie zgłosiła w rejestrze, że prowadzi jakiekolwiek roboty budowlane klasyfikowane w dziale 43: roboty budowlane specjalistyczne, ani też nie zgłosiła, że wykonuje działalność produkcyjną pozostałych wyrobów z tworzyw sztucznych.

Z kolei wobec przedsiębiorstwa R. istniały następujące przesłanki formalne, by podejrzewać nieprawidłowości i naruszenie prawa, tj.:

- na okres podjęcia współpracy gospodarczej przez Spółkę firma R. funkcjonowała na rynku pod tą nazwą niespełna 3 miesiące, nie mogła zatem mieć ugruntowanej pozycji na rynku;

- firma R. zaoferowała Spółce usługi produkcji elementów na elementach metalowych wraz z materiałem (wytworzenie towaru), które odbiegały od głównego profilu działalności tej firmy, gdyż w CDIDG jako przeważającą działalnością gospodarczą była deklarowana sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego, natomiast firma ta nigdy nie zgłosiła w rejestrze, że prowadzi jakiekolwiek czynności klasyfikowane PKD w grupie 25.6 - obróbka metali i nakładanie powłok na metale; obróbka mechaniczna elementów metalowych;

- w toku kontroli ustalono, że R. P. w badanym okresie nie zatrudniał żadnych pracowników.

W ocenie DIAS na zmianę zaskarżonej decyzji nie mogą również wpłynąć podniesione w odwołaniu argumenty, że przedmiot działalności wskazany w CEIDG nie pokrywał się w pełni z faktycznie wykonywanymi przez A. B. i R. usługami. Zdaniem organów podatkowych okoliczności braku aktualizacji kodów PKD w CEIDG przez tych przedsiębiorców nie mogą usprawiedliwiać pominięcia przez stronę przy wstępnej weryfikacji swych kontrahentów, że ci nie deklarują w rejestrach urzędowych czynności gospodarczych, które mieli rzekomo świadczyć dla Spółki.

5. Skarżąca, za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę na omawianą decyzję DIAS z dnia 31 marca 2022 r., wnosząc o jej uchylenie. Jednocześnie zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 233 §1 pkt 1 O.p. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji pomimo, że ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 122 w zw. z art. 180 § 1 i art. 188, art. 123 w zw. z art. 187 §1 i art. 191 O.p., a także z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit a), art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.;

- art. 235 w zw. z art. 122 w zw. z art. 180 § 1 i art. 188 O.p. poprzez:

a) bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków D. P. i W. O. na okoliczność faktycznego wykonania usług objętych fakturą VAT nr [...] z 31 października 2013 r. przez A. B. na rzecz Spółki (usługa osuszania piwnic, przygotowania ścian oraz położenia gładzi w piwnicy), pomimo że w pisemnych wyjaśnianiach z dnia 21 kwietnia 2018 r. i 24 kwietnia 2018 r. osoby te wskazały, iż w czasie remontu obiektu Z. w S. widziały robotników oraz kierującą pracami kobietę - co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem w toku przesłuchania ww. osób można było dokładnie ustalić wygląd tej kobiety i porównać z wyglądem przedstawianym przez A. K. oraz A. M. oraz ustalić rolę tej kobiety przy rzeczonym remoncie, a w szczególności ustalić czy faktycznie kierowała ona pracami robotników, o czym w wyjaśnieniach wspomniał W. O.;

b) bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania S. M. - drugiego wspólnika Skarżącej, w sytuacji gdy istniały rozbieżności pomiędzy zeznaniami złożonymi przez A. M. w charakterze strony, a zeznaniami ww. w innym postępowaniu podatkowym i organ powinien tę rozbieżności wyjaśnić, w skutek czego doszedł do przekonania, że Skarżąca nigdy nie badała wiarygodności swoich kontrahentów przed podjęciem współpracy;

c) bezzasadną odmowę przyznania wiarygodności dowodowi z zeznań A. M. w zakresie w jakim tyczyły się one weryfikowania przez podatnika A. B. i R. P. we właściwych rejestrach;

d) bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodu z uzupełniającego przesłuchania A. M. na okoliczność współpracy z R. P. i A. B. w sytuacji, gdy okoliczności tej współpracy nie zostały w całości wyjaśnione, gdyż w skutek złego samopoczucia A. M. pełnomocnik strony nie mógł mu zadać wszystkich pytań dotyczących współpracy z ww. podmiotami;

- art. 235 w zw. z art. 123 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie wniosków z niego niewypływających, sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego oraz logiki, tj.: że podatnik nigdy nie badał wiarygodności swoich kontrahentów, pomimo że w toku przesłuchania w dniu 7 maja 2018 r. A. M. wyjaśniał, że przed podjęciem współpracy z A. B. i R. P. drugi ze wspólników tj. S. M. lub księgowa Spółki sprawdzała, czy kontrahent istnieje w Internecie i CEIDG oraz czy jest wypłacalny; uznanie, że faktury VAT nr [...] z 6 października 2013 r., [...] z 31 października 2013 r., [...] z 19 listopada 2013 r., [...] z 20 listopada 2013 r., [...] z 22 listopada 2013 r. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a Skarżąca wiedziała lub powinna wiedzieć, że bierze udział w bliżej nieokreślonych oszustwach podatkowych; uznanie, że Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na fakt wykonania spornych usług przez A. B. i R. P., pomimo że fakt wykonania tych usług został potwierdzony zeznaniami świadków i strony postępowania; wywiedzenie, że istniały realne przesłanki ku temu by Skarżąca podjęła się dodatkowych czynności weryfikacyjnych wobec swoich kontrahentów, pomimo że takie przestanki obiektywnie nie istniały, jak również stwierdzenie, że usługi, za które Spółka zapłaciła A. B. i R. P. były tańsze o podatek VAT od takich samych usług na rynku świadczonych przez inne podmioty, pomimo że twierdzenie to nie zostało w żaden sposób przez organ wykazane;

- art. 235 w zw. z art. 122, art. 187 i art. 193 § 1 i § 6 O.p. poprzez wyprowadzenie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego niewypływających, tj. że Spółka ujęła w rejestrze zakupu za 10/2013 r. i 11/2013 oraz deklaracji VAT-7 za 10/2012 oraz 11/2013 nierzetelne faktury VAT, które nie dokumentowały faktycznych nabyć bez uprzedniego stwierdzenia przez organ w protokole badania ksiąg w jakim zakresie i w jakim czasie księgi były prowadzone nierzetelnie lub wadliwie;

- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji określającą kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące kwiecień - grudzień

2013 r., pomimo że zgormadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż w złożonych przez Skarżącą deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące rozliczeniowe wskazano nieprawidłową kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym;

- art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit a), art. 87 ust. 1 u.p.t.u. poprzez ich niezastosowanie i odmówienie Skarżącej prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT nr [...] i [...] wystawionych przez A. B. i [...], [...], [...] wystawionych przez R. P., pomimo że towary i usługi objęte tymi fakturami zostały faktycznie spełnione (dostarczone), a Spółka nie wiedziała i nie mogła obiektywnie wiedzieć, że transakcje z ww. podmiotami stanowią nadużycie prawa;

- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pozbawienie Skarżącej możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT nr [...] i [...] wystawionych przez A. B. i [...], [...], [...] wystawionych przez R. P., wskutek uznania, że faktury te dokumentują czynności, które nie zostały wykonane przez ich wystawców i zastosowanie jego, w sytuacji gdy podatnik działał w dobrej wierze.

6. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

7. W piśmie z dnia 20 stycznia 2023 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o przeprowadzenie i dopuszczenie na podstawie art. 106 § 3 k.p.a. dowodu z dokumentu urzędowego – wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Karny z dnia 3 października 2022 r., sygn. akt [...], na okoliczność uniewinnienia A. M. (wspólnika Spółki) od popełnienia zarzucanych mu czynów.

Sąd na rozprawie w dniu 7 lutego 2023 r. dopuścił przedmiotowy dowód na okoliczność dobrej wiary podatnika w przedmiotowych transakcjach i braku świadomego udziału w oszustwie podatkowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do prawidłowości zakwestionowania przez organy podatkowe transakcji gospodarczych opisanych w rozliczonych przez Skarżącą deklaracjach VAT-7 za październik i listopad 2013 r. fakturach zakupu, w których jako wystawcy figurują: A. B., ul. [...], [...] G. oraz R., ul. [...], [...].

Pełnomocnik Skarżącej zarzucił organowi odwoławczemu braki w materiale dowodowym i jego niewłaściwą ocenę, a także nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów. Wskazał, że Spółka, działając w dobrej wierze, podjęła wszelkie niezbędne działania mające na celu weryfikację kontrahentów.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd przyznał rację organowi odwoławczemu.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest kwestia braku przedawnienia zobowiązań podatkowych. Sąd podziela rozważania DIAS, który wskazał, że termin przedawnienia przedmiotowych zobowiązań przypadał odpowiednio na 31 grudnia 2018 r. oraz na 31 grudnia 2019 r. Ze względu na wszczęte postępowanie karnoskarbowe doszło do skutecznego zawieszenia biegu tego terminu zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., o czym zawiadomieniem z dnia 28 września 2018 r., doręczonym w dniu 8 października

2018 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. poinformował o stronę skarżącą. zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w rozpoznawanej sprawie. W toku prowadzonego postępowania karnoskarbowego przeprowadzono szereg czynności, w tym przesłuchano podejrzanego A. M. i świadków – W. O., D. P., S. M., K. R. i G. J.. Ostatecznie przedmiotowe dochodzenie zakończyło się skierowaniem aktu oskarżenia przeciwko A. M. o czyn określony w art. 56 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy do Sądu Rejonowego w G.. Wobec powyższych okoliczności Sąd uznał, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego niewątpliwie nie miało charakteru jedynie instrumentalnego, w myśl uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2021 r., sygn. akt I FPS 1/21. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego doszło bowiem do przedstawienia zarzutów wspólnikowi Spółki, co wyklucza możliwość uznania, że postępowanie zostało zainicjowane jedynie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z przedłożonej przez pełnomocnika Skarżącej kopii nieprawomocnego wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Karny z dnia 3 października 2022 r., sygn. akt [...], wynika, że oskarżony A. M. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu.

Przechodząc do zarzutów naruszenia art. 235, art. 122, art. 180 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. przez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez Skarżącą dowodów oraz wyprowadzenie z materiału dowodowego niewypływających z niego wniosków, Sąd uznał, że organy podatkowe rozpoznające niniejszą sprawę zebrały kompletny materiał dowodowy i należycie go oceniły, a strona skarżąca nie przedstawiła dostatecznych dowodów mogących podważyć te ustalenia. W toku prowadzonego dochodzenia w postępowaniu karnoskarbowym organ I instancji przesłuchał szereg świadków, w tym W. O., który zeznał, że nie wie jaka firma wykonywała prace remontowe w budynku położonym w S.. Widział ludzi, którzy wykonywali prace i kobietę, która prawdopodobnie była kierownikiem robót. Zeznał również, że widział jak A. M. dawał tej kobiecie pieniądze w gotówce. Z kolei D. P. w toku przesłuchania zeznała, że widziała kilku robotników ("trzech, czterech, a może i pięciu"), a na terenie prac pojawiała się również kobieta, do której A. M. zwracał się "pani A.". Rzeczywiście DIAS nie wezwał świadków wnioskowanych przez Skarżącą, lecz w ocenie Sądu z uwagi na przesłuchanie tych osób przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. w toku postępowania karnoskarbowego, niecelowym byłoby ich ponowne przesłuchiwanie w postępowaniu podatkowym w sytuacji, gdy ich zeznania nie wniosłyby nowych informacji do ustalonego stanu faktycznego. Żaden z wnioskowanych przez pełnomocnika Spółki świadków na wcześniejszym etapie nie podał danych A. B., ani żadnego z jej pracowników jako osób, które wykonywały prace związane z osuszaniem piwnicy. Co istotne, w piśmie z dnia 21 kwietnia 2018 r. D. P. wyjaśniła, że widziała maszyny, które osuszały piwnice oraz ludzi wykonujących prace remontowe. W późniejszym terminie widziała również ludzi, którzy prowadzili wykopy na terenie zalanego budynku. Oświadczyła, że nie zna A. B., ale widziała jakąś kobietę na przedmiotowym terenie. Dodała, że zalana posesja znajduje się po drugiej stronie jej płotu i połączona jest bezpośrednio z jej działką. Z kolei W. O. w piśmie z 24 kwietnia 2018 r. oświadczył, że kilka lat temu A. M. poprosił go o doradztwo w sprawie zalanych piwnic budynku przy ul. [...]. Polecił mu odkopanie całego budynku, aby naprawić drenaż wraz z izolacją, a także osuszenie piwnicy. Widział następnie robotników, którzy wykonywali powyższe prace. Widział również jakąś kobietę, która prawdopodobnie kierowała pracami. Wskazał jednocześnie, że nie wie kto wykonywał te prace, ale na czas realizacji prac wypożyczał A. M. deski do zabezpieczenia wykopów.

Zarzut nieuwzględnienia wniosków Skarżącej dotyczących przesłuchania powyższych świadków jest zatem niezasadny. Przesłanka nieuwzględnienia żądania strony pojawia się wówczas, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy. O tym, czy żądany przez stronę dowód ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, decyduje treść normy prawa materialnego determinująca zakres koniecznych dla jej zastosowania ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 27 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1032/06, LEX nr 389363). Ocenia to wyłącznie organ podatkowy, zaś ocena tego organu podlega kontroli instancyjnej i sądowej. Odmowa przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu będzie dopuszczalna także wówczas, gdy brak jest jakiejkolwiek możliwości przyczynienia się danej czynności dowodowej do wyjaśnienia sprawy albo też dana okoliczność w sposób niebudzący żadnych wątpliwości została już udowodniona. Odmowa przeprowadzenia określonej czynności dowodowej musi zatem wiązać się z pewnością, że czynność ta jest całkowicie zbędna (por. wyrok WSA w Białymstoku z 24 października 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 388/07, LEX nr 313199). Ponadto należy wskazać, że art. 181 O.p. wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy i w istotny sposób ogranicza zasadę bezpośredniości. Dopuszcza aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach podatkowych oraz postępowaniach karnych i w konsekwencji powoduje, że nie istnieje prawny nakaz, aby w toku postępowania podatkowego koniecznym było powtórzenie przesłuchania świadka, który zeznawał w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z 26 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 537/13, LEX nr 1491108). W świetle powyższych ustaleń Sąd uznał, że zarówno W. O., jak i D. P. nie wskazali nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Złożyli oni zarówno pisemne oświadczenia, jak ustne wyjaśnienia w trakcie przesłuchania przez organ I instancji. Z powyższych względów brak ich ponownego przesłuchania nie można było zakwalifikować jako naruszenia przepisów postępowania podatkowego, mających wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W myśl art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei art. 187 § 1 O.p. obliguje organ podatkowy do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaś art. 191 zobowiązuje organ do oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Na gruncie zaś art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że, co do zasady, to na organie podatkowym spoczywa obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu organ powinien ustalić jakie fakty są istotne dla rozstrzygnięcia, uwzględniając treść przepisów prawa materialnego, które mogą znaleźć zastosowanie w określonym stanie faktycznym. Wynikająca z art. 122 O.p. zasada prawdy obiektywnej, wymaga aby organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ramy działania tej zasady w postępowaniu podatkowym wyznacza norma prawa materialnego, która ma być zastosowana w indywidualnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1498/10, LEX nr 1116112). Zdaniem Sądu organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie podjęły szereg czynności zmierzających do jak najpełniejszego ustalenia okoliczności faktycznych. W szczególności dwukrotnie dokonano przesłuchania S. M. na okoliczność przebiegu współpracy pomiędzy Spółką a A. B. oraz R. P., jak również drugiego wspólnika – A. M.. Pomimo przerwania przesłuchania ze względu na złe samopoczucie strony, organ I instancji uznał za niecelowy wniosek pełnomocnika Skarżącej o ponowne przesłuchanie tego wspólnika, uznając stan faktyczny sprawy za dostatecznie wyjaśniony. Z zeznań A. M. wynika, że nie doszło do spisania żadnej umowy z A. B. na wykonanie określonych usług, a wybierając przedmiotowa firmę Spółka kierowała się przede wszystkim ceną usług. Jednocześnie wprost wskazał, że jako wspólnik nigdy nie badał wiarygodności swoich kontrahentów, gdyż nie było mu to do niczego potrzebne. Organy podatkowe przesłuchały również M. M. oraz E. S., którzy wskazali, że nie posiadają wiedzy czy przedmiotowe roboty zostały wykonane przez firmę A. B.. Z kolei A. A. wyjaśnił, że nigdy nie brał udziału w rozładunku elementów stalowych ani metalowych dostarczanych do Spółki przez R.. Podkreślił, że nie zna tej firmy oraz nie ma wiedzy o jakichkolwiek dostawach towarów. Co istotne, powyższe osoby zostały zgłoszone w charakterze świadków przez pełnomocnika Skarżącej w piśmie z dnia 1 sierpnia 2017 r. Pozostałe osoby, które zostały zgłoszone w charakterze świadków w powyższym piśmie bądź nie ustosunkowały się do wezwania, bądź wskazały, że nie wiedzą nic na temat prowadzonych prac. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania. Organ I instancji podjął bowiem wszelkie możliwe działania zmierzające do ustalenia rzeczywistego zakresu usług świadczonych na rzecz Spółki przez firmę A. B. oraz firmę R..

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają: 1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju; 2) eksport towarów; 3) import towarów na terytorium kraju; 4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju; 5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. W myśl art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124, a kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Kwotę podatku naliczonego stanowi m.in. suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a). Art. 87 ust. 1 u.p.t.u. stanowi, że w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Z kolei zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności. Oznacza to, że warunkiem obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jest posiadanie przez podatnika faktury dokumentującej rzeczywistą transakcję nabycia towarów. Podobnie, celem udokumentowania dostawy na rzecz innego podmiotu, podatnik może posłużyć się jedynie taką fakturą, która dotyczy faktycznie dokonanej przez niego czynności w tym zakresie. Dla wywarcia w systemie podatku od towarów i usług pełnych skutków charakterystycznych dla czynności opodatkowanej każda czynność musi cechować się "stroną materialną" (musi faktycznie zostać dokonana) i "stroną formalną" (musi zostać udokumentowana). Fakturę należy uznać za nierzetelną nie tylko wtedy, gdy dokumentuje ona czynność faktycznie w ogóle niedokonaną w sposób w niej opisany, ale również wtedy, gdy czynność została wprawdzie zrealizowana w tym sensie, że pomiędzy zbywcą a nabywcą doszło do przeniesienia władztwa nad towarem stanowiącym przedmiot obrotu, jednak miało to na celu jedynie upozorowanie obrotu gospodarczego i w istocie służyło wyłudzeniu podatku. Rozróżnienie tych dwóch sytuacji jest istotne, gdyż tylko w drugiej z nich konieczne staje się ustalenie, czy podatnik dochował należytej staranności kupieckiej przy doborze kontrahenta. Z kolei posłużenie się przez podatnika fakturą, która ma dokumentować czynności faktycznie niezrealizowane z istoty swej zbędnym czyni przeprowadzenie wyjaśnień w tym zakresie. W rezultacie wykazanie przez organy podatkowe, że czynności ujęte w fakturach w rzeczywistości nie miały miejsca stanowi wystarczający warunek do zakwestionowania prawa podatnika do odliczenia podatku bez badania jego tzw. "dobrej wiary" (zob. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I FSK 749/17, LEX nr LEX nr 2777791 oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 czerwca 2018 r. w połączonych sprawach C-459/17 i C-460/17).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym należyta staranność podatnika podatku od towarów i usług w relacjach handlowych (czy tzw. dobra wiara) to stan świadomości podatnika i związana z tym powinność oraz możliwość przewidywania określonych zdarzeń, że uczestniczy w działaniach prowadzących do wyłudzenia nienależnego zwrotu podatku. Aby działać w złej wierze podatnik nie musi więc mieć świadomości, że swoim działaniem (zaniechaniem) narusza prawo. Wystarczy, że w danych okolicznościach może i powinien taki stan przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1964/15, LEX nr 2321055). W ocenie Sądu jakkolwiek Skarżąca ma prawo do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej, w tym do wyboru kontrahentów, ich weryfikacji oraz akceptowania bądź nieakceptowania, to jednak również na niej spoczywa związane z tym ryzyko. Spółka może zatem opierać swoje relacje biznesowe na powierzchownej weryfikacji kontrahenta, bądź wyłącznie na zaufaniu i jednocześnie nie interesować się rzeczywistym przebiegiem transakcji. Jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego musi się jednak liczyć z możliwym konsekwencjami (także tymi negatywnymi), jakie z takiego zachowania mogą dla niej wyniknąć. Jest bowiem niewątpliwe, że w razie stwierdzenia istnienia nadużycia podatkowego, nie może w takim przypadku liczyć na to, że jej ewentualna nieświadomość zostanie uznana za usprawiedliwioną. Takie działanie przedsiębiorcy może bowiem wywoływać uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistych intencji podmiotu gospodarczego.

Odnosząc się w tym zakresie do współpracy Skarżącej z firmą A. B. Sąd podziela ocenę DIAS dotyczącą wystąpienia okoliczności, które powinny wzbudzić podejrzliwość u Spółki w zakresie podjętej współpracy. Skarżąca rozpoczęła współpracę z firmą A. B. w celu dokonania prac remontowych, polegających na osuszeniu piwnicy, a także przygotowaniu ścian oraz położeniu gładzi w tym pomieszczeniu. Są to usługi remontowo–budowlane, które niewątpliwie wymagają pewnego doświadczenia i odpowiedniego sprzętu. Tymczasem kontrahent Spółki funkcjonował na rynku niespełna 9 miesięcy, a przeważającą działalnością tej firmy była sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów, wyrobów tytoniowych (PKD 47.11.Z). Firma A. B. nigdy nie zgłosiła do CEIDG, że prowadzi jakiekolwiek roboty budowlane klasyfikowane jako roboty budowlane specjalistyczne ani też, że zajmuje się produkcją wyrobów z tworzyw sztucznych. Co więcej, A. B. w omawianym okresie zatrudniała dwóch pracowników – A. K. oraz D. M.. W toku prowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji przesłuchał A. K., który zeznał, że oprócz czynności wyładowania napojów z busa do sklepu w L., a także przewiezienia używanych narzędzi budowlanych, nie wykonywał on żadnych prac dla A. B.. Dodał, że widząc A. . dwa razy nie był pewien czy rzeczywiście pracuje na jej rzecz czy dla kogoś innego. Wskazał, że nie ma żadnej wiedzy na temat osuszania piwnicy, przygotowywania ścian oraz położenia gładzi gipsowych, a więc usług które miały być świadczone przez firmę A. B. na rzecz Skarżącej. Drugi z pracowników zatrudniany w kontrolowanym okresie – D. M. i był osobą poszukiwaną. Organom podatkowym nie udało się ustalić jego aktualnego miejsca zamieszkania lub pobytu. Dalej, istotną okolicznością w rozpoznawanej sprawie jest brak zawarcia przez Skarżącą z A. B. jakiejkolwiek umowy na przeprowadzenie prac budowlanych, co przy usługach tego rodzaju jest typowym działaniem każdego przedsiębiorcy. Brak takiej umowy uniemożliwia bowiem dochodzenia roszczeń z tytułu wykonanych prac. Co więcej, sporne faktury VAT dotyczące wykonanych prac remontowo-budowlanych oraz wykonania podkładek plastikowych nie zostały zaksięgowane w rejestrze VAT sprzedaży. Jednocześnie organy podatkowe ustaliły, że A. B. zmarła [...] r. Stąd też Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. zwrócił się do ojca A. B. – J. H., który zamieszkiwał pod adresem zgłoszonym jako jeden z dwóch adresów prowadzonej działalności gospodarczej, o nadesłanie stosownej dokumentacji obejmującej kontrolowane transakcje. Żadna dokumentacja jednak nie wpłynęła. Z oświadczeń świadków D. P. i W. O. z 21 i 24 kwietnia 2018 r. wynika wprost, że nie byli oni w stanie potwierdzić udziału firmy A. B. w pracach budowlanych prowadzonych na nieruchomości położonej przy ul. [...]. Potwierdzili oni jedynie, że takie prace rzeczywiście miały miejsce.

Z kolei firma R. podjęła ze Skarżącą współpracę w zakresie produkcji elementów metalowych wraz z materiałem. W momencie rozpoczęcia prac firma ta funkcjonowała na rynku pod powyższą nazwą niespełna 3 miesiące. Głównym profilem jej działalności zgłoszonym do CEIDG była sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego (PKD 46.73.Z). R. P. nigdy nie zgłosił działalności dotyczącej obróbki metali i nakładania powłok na metale, ani obróbki mechanicznej elementów metalowych (PKD 25.6). W kontrolowanym okresie nie zatrudniał on pracowników. Zgłoszony w CEIDG adres prowadzenia działalności gospodarczej był adresem lokalu mieszkalnego w bloku na 4. piętrze. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w trakcie kontroli podatkowej nie przedłożono żądanych dokumentów, a wystosowane pod wskazany adres wezwania nie zostały odebrane. Stąd też pracownicy kontroli [...] Urzędu Skarbowego w G. udali się pod adres zamieszkania i jednocześnie jedyny adres prowadzenia przez R. P. działalności gospodarczej. Na miejscu zastano jego matkę – M. P., która oświadczyła, że nie ma kontaktu z synem od około 3 lat, od kiedy został on wymeldowany spod jej adresu decyzją administracyjną Prezydenta Miasta K. z 23 maja 2014 r. Wyjaśniła również, że jej syn jest poszukiwany przez Policję, a ona nie ma z nim żadnego kontaktu. Organ podatkowy nie był zatem w stanie skontrolować jakiejkolwiek dokumentacji, w tym ksiąg podatkowych prowadzonych przez tego przedsiębiorcę.

W świetle powyższych ustaleń Sąd stwierdził, że Skarżąca niewątpliwie nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji powyższych kontrahentów. Podjęła się bowiem współpracy z podmiotami działającymi na rynku jedynie kilka miesięcy i prowadzącymi zupełnie inną działalność gospodarczą niż prace remontowe związane z osuszaniem piwnicy, czy też obróbką metali. Nie wykazała również, aby poszukiwała najlepszej ekipy do przeprowadzenia wymaganych prac, co jest naturalnym zjawiskiem przy tego typu usługach. W szczególności w toku prowadzonego postępowania podatkowego Skarżąca nie przedłożyła jakichkolwiek referencji otrzymanych od powyższych przedsiębiorców, z których mogłoby wynikać, że są oni zdolni do wykonania tak skomplikowanych robót. Strony nie zawarły również żadnej umowy, która mogłaby zabezpieczyć zarówno interes Spółki jak i jej kontrahenta, co typowym działaniem każdego przedsiębiorcy zlecającego przeprowadzenie robót budowlanych. Ciężko również uznać, aby Spółka dokonała jakiejkolwiek weryfikacji miejsca prowadzenia działalności przez R. P., czy też możliwości wywiązania się przez niego ze zleconych zadań. Dodatkową czujność Skarżącej powinny wzbudzić również ceny usług i towarów oferowanych przez A. B. i R. P., które odbiegały od ceny rynkowej. Wśród zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie znajdowały się również żadne potwierdzenia wykonanych prac w postaci np. protokołu odbioru prac wykonanych przez firmę A. B.. Jednym potwierdzeniem tych transakcji są faktury VAT, które zostały opłacone gotówką.

Oceniając wpływ nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G. [...] Wydział Karny z 3 października 2022 r., sygn. akt [...], na przedmiotowe postępowanie tut. Sąd uznał, że orzeczenie to nie przesądza o wyniku niniejszego postępowania. W myśl art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej: "p.p.s.a.", ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Należy przez to rozumieć ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2011 r., sygn., akt II FSK 2070/09, LEX nr 1081296). Jednocześnie postępowanie karnoskarbowe i prowadzone w jego zakresie postępowanie dowodowe oraz postępowanie podatkowe są odrębnymi sprawami, których wyniki nie zależą od siebie nawzajem. Czym innym jest bowiem ocena dokonywana w postępowaniu karnym, gdzie badana jest strona podmiotowa, kwestia zawinienia i stosunek sprawcy do czynu, a czym innym ocena postępowania podatkowego, gdzie oceniana jest decyzja z punktu widzenia jej zgodności z prawem. Na takie rozróżnienie tych dwóch postępowań zwrócił również uwagę Sąd Rejonowy w G. w omawianym orzeczeniu wskazując, że należy odróżnić odpowiedzialność karnoskarbową od odpowiedzialności podatkowej za nieprawidłowo złożone deklaracje. W orzeczeniu tym wskazał, że przestępstwo skarbowe objęte zarzutem (tj. z art. 56 § 2 kodeksu karnego skarbowego) ma charakter umyślny, a oskarżonemu można jedynie przedstawić zarzut nieumyślnego działania. Stąd też ze względu na brak winy oskarżonego, Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z 3 października 2022 r. uniewinnił A. M.. Wyrok ten jest nieprawomocny. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że postępowania karnoskarbowe i podatkowe służą innym celom i inne są przesłanki dokonywanej kontroli. Dla sądu powszechnego istotny jest element winy, nie mający znaczenia dla rozstrzygnięć organów podatkowych. Tak więc nawet uniewinnienie skarżącego w postępowaniu karnym nie ma przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej (por. wyroki NSA z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt I FSK 2310/15, LEX nr 2376534; z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt I FSK 49/16, LEX nr 2427685). Z powyższych względów Sądu uznał, że przedłożone przez pełnomocnika Skarżącej orzeczenie nie przesądza o badanej w postępowaniu podatkowym należytej staranności Spółki w kontrolowanych transakcjach.

W świetle powyższych ustaleń Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zasadnie zastosowano art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. i zakwestionowano prawo Skarżącej do obniżenia w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2013 r. podatku należnego o podatek naliczony wynikający z kwestionowanych faktur VAT. Organy podatkowe w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, dokonując jego oceny w zgodzie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Poczynione ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dowodach. Skarżąca nie przedstawiła zaś dowodów, które podważałyby istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, uznane przez organy podatkowe za udowodnione.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.