Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 788/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 95
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 183 § 1, art. 175 § 1-3, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 762/12 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 762/12 oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydenta Miasta Głogowa decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 95 pkt 1, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1 i 1a i art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej "ugn"), odmówił zatwierdzenia, na wniosek T. G., A. K., E. K., K. K. oraz M. K., projektu podziału nieruchomości położonej w G. w obrębie [...], składającej się z działki nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zatwierdzenie projektu podziału nie spełniałoby przesłanki z art. 95 pkt 1 ugn.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy, po rozpatrzeniu odwołania M. K., decyzją z dnia [...] września 2012 r. utrzymało powyższą decyzję w mocy. Kolegium wyjaśniło, że skoro celem podziału było dokonanie zniesienia współwłasności, to postępowanie podziałowe prowadzone było przez organ I instancji z zastosowaniem art. 95 pkt 1 ugn. W takim przypadku, podział nieruchomości może nastąpić w celu zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę, jeżeli podział ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków. Z przedstawionego organowi projektu wynikało, że w jego efekcie miałyby powstać trzy działki, tj. działka zabudowana budynkiem mieszkalnym o pow. [...] m2 (nr działki [...]), wydzielona de facto po obrysie tego budynku; działka niezabudowana o pow. [...] m2 (nr działki [...]); działka niezabudowana o pow. [...] m2 (nr działki [...]). Działki te przylegają do działki zabudowanej nr [...] i stanowią teren niezbędny do korzystania z budynku. W tych okolicznościach Kolegium uznało za prawidłowe stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym nie została wypełniona przesłanka wynikającą z art. 95 pkt 1 ugn.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł M. K., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą podziału działki nr [...], powołuje się na przepis art. 93 ugn oraz na to, że projekt podziału nie jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazał, że nie może zgodzić się z takim stanowiskiem z uwagi na to, że zainteresowane strony zgadzają się na zniesienie współwłasności gruntu, a proponowany podział nie narusza żadnego interesu prawnego jeżeli chodzi o plan zagospodarowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając powyższą skargę wskazał, że podział nieruchomości niezależnie od ustaleń planu może nastąpić, o ile zaistnieje jedna z sytuacji przewidzianych w art. 95 ugn, gdyż niezwiązanie ustaleniami planu przy podziale nieruchomości może mieć miejsce wyłącznie w celach wskazanych w tym przepisie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że celem podziału jest "dokonanie zniesienia współwłasności". W art. 95 pkt 1 ugn mowa jest natomiast o wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli – budynków wraz z działkami gruntu niezbędnych do prawidłowego korzystania z tych budynków. Zatem przewidziany w tym przepisie podział nieruchomości nie może polegać na wydzieleniu działki gruntu, na której nie znajduje się budynek, jak również na wydzieleniu budynku wraz z działką gruntu, stanowiącego nadal przedmiot współwłasności. W niniejszej natomiast sprawie, przedstawiony projekt podziału dzieli działkę nr [...] na trzy działki: nr [...] - działka zabudowana budynkiem mieszkalnym, nadal stanowiąca przedmiot współwłasność; oraz niezabudowane działki nr: [...] i [...]. Uwzględniając powyższe, Sąd podzielił stanowisko organów, że nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 95 pkt 1 ugn. Nadal bowiem jedna z wydzielonych działek wraz z posadowionym na niej budynkiem będzie stanowić przedmiot współwłasność, natomiast pozostałe dwie działki wydzielone zostały bez budynków.

Za bezzasadny Sąd I instancji uznał zarzut skargi dotyczący powoływanego przez skarżącego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. Wydając wówczas korzystne dla wnioskodawców postanowienie Kolegium nie przesądziło o treści przyszłego rozstrzygnięcia – podejmowanego na podstawie art. 95 ugn - lecz jedynie uznało za wadliwe rozpatrywanie wniosku o podział nieruchomości w trybie przewidzianym w art. 93 ugn i badanie w takim przypadku zgodności proponowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. wniósł M. K., reprezentowany przez r.pr. F. S., zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 95 ugn, poprzez przyjęcie, że w wyniku podziału działki budynek nie będzie miał bezpośredniego dostępu do drogi publicznej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że podział przedmiotowej nieruchomości w niczym nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, współwłaściciele są zgodni co do podziału, jest dostęp do drogi publicznej dla każdej ze stron, jak również osobne wejścia do budynku. W ocenie skarżącego kasacyjnie, budynek nie jest żadną przeszkodą w podziale działki na trzy części, tym bardziej że posiada oddzielne ujęcie wodno-kanalizacyjne, zasilanie elektryczne łącznie z instalacją, jak również c.o. oraz inne media. Nie zachodzi zatem żadna niedogodność w korzystaniu z budynku, który pozostaje nadal we współwłasności stron. W ocenie skarżącego, powyższe okoliczności przemawiają za możliwością podziału gruntu w postaci wyjątku od normy przewidzianej w art. 95 ugn. Na korzyść skarżącego powinno przemawiać, że budynek jest idealnie usytuowany, ma dostęp do drogi publicznej, zatem nie powinna tu przeważać restrykcyjna litera prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa"). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Sąd z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania - ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Dla skutecznego podania podstawy kasacyjnej konieczne jest szczegółowe wskazanie naruszonego przez Sąd I instancji przepisu oraz uzasadnienie zarzutu jego obrazy. Tego rodzaju stan rzeczy sprawia, że zarzuty skargi kasacyjnej wywierają doniosły wpływ na przebieg i wynik postępowania kasacyjnego, wyznaczając zakres kontroli instancyjnej. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym, jest obwarowana przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 Ppsa). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni tej skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna wymyka się w ogóle spod kontroli instancyjnej, bowiem nie spełnia nawet minimalnych warunków, jakim powinno odpowiadać prawidłowe postawienie zarzutu. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił bowiem Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 95 ugn, nie wskazując jednak konkretnej jednostki redakcyjnej, która została w jego ocenie naruszona, podczas gdy przepis ten zawiera kilka odrębnych norm prawnych. Powyższego w żaden sposób nie można wywieść również z uzasadnienia skargi kasacyjnej, w którym wskazuje się jedynie na cechy posadowionego na przedmiotowym gruncie budynku i zarzuca Sądowi zbyt restrykcyjne stosowanie przepisu art. 95 ugn.

Wskazać jednak należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa materialnego lub przepis postępowania miał doznać naruszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 r. sygn. akt FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 421/04, LEX nr 146732).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że skarga kasacyjna nie posiadała usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji.