Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 351/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par 1 i par 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 10, art. 11 ust. 1 i ust. 2, art. 21
journal: Dz.U. 2019 poz 498
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r. i kwiecień 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] listopada 2020 r. nr [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej T. J. jako członka zarządu Spółki z o.o. [...], za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług za: - grudzień 2015 r. w kwocie [...]zł i odsetki za zwłokę od tej zaległości w wysokości [...] zł, - kwiecień 2016 r. w kwocie [...]zł i za odsetki za zwłokę od tej zaległości w wysokości [...] zł, oraz koszty postępowania egzekucyjnego, w wysokości [...] zł.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] marca 1991 r. powołana została aktem notarialnym (Repertorium A nr [...]) [...] [...] Spółka z o.o., z siedzibą w S.. Następnie, w dniu [...] grudnia 2003 r. na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników, została podjęta uchwała m.in. o zmianie nazwy na [...] Spółka z o.o. (dalej: "Spółka"). W skład zarządu Spółki wchodzili między innymi:

T. J. (dalej: "Strona", "Skarżący") - w okresie od [...] maja 1993 r. do [...] czerwca 2016 r., jako dyrektor zarządu, a następnie prezes zarządu,

J. K. (wiceprezes) - od [...] listopada 2010 r., jako wiceprezes.

W toku prowadzonej działalności gospodarczej Spółka złożyła deklaracje dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za grudzień 2015 r. oraz kwiecień 2016 r., w których wykazała kwoty do zapłaty- odpowiednio: [...] zł i [...] zł.

Z zadeklarowanej kwoty zobowiązania wynikającej z korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r. została wpłacona jedynie kwota [...]zł, która jest kwotą zobowiązania podatkowego zadeklarowanego w złożonej [...] stycznia 2016 r. pierwotnej deklaracji VAT-7 za ten miesiąc. Ponadto Spółka nie uregulowała kwoty wynikającej z deklaracji VAT-7 za kwiecień 2016 r. Wobec niewywiązania się przez Spółkę z obowiązku zapłaty ww. zobowiązań w terminie płatności, należności te, zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, stały się zaległościami podatkowymi.

Wobec faktu, iż Spółka nie uregulowała należnego podatku od towarów i usług za przedmiotowe okresy, Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. wszczął wobec Spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...] z [...].02.2017 r. (dotyczy zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r.) i nr [...] z [...].01.2017 r. (dotyczy zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r.) oraz dokonał zajęć rachunków bankowych w [...] Banku Ś. S.A. i [...] Banku S.A.

W odpowiedzi na dokonane zajęcia uzyskano informację, iż do zastosowanych środków egzekucyjnych nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym S. wyegzekwowano jedynie część zaległych zobowiązań, wskutek czego zmniejszeniu uległa zaległość w podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. do kwoty [...]zł. Wysokość zobowiązania za grudzień 2015 r. nie uległa zmianie. Dnia [...] listopada 2017 r. i [...] grudnia 2017 r. komornik sądowy wydał postanowienia w sprawach nr: Km [...] i Km [...], umarzając postępowania egzekucyjne wobec stwierdzenia ich bezskuteczności.

Ponadto wiceprezes zarządu Spółki w piśmie z [...] stycznia 2017 r. oświadczył, iż Spółka nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych oraz nieruchomości. W toku dalszych czynności egzekucyjnych dokonano zajęcia wierzytelności w "B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i Spółka" Spółka komandytowa. Pismem z [...] czerwca 2017 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, że Spółce nie przysługują żadne wierzytelności od "B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i Spółka" Spółka komandytowa. W dniu [...] lipca 2017 r. pracownik organu egzekucyjnego sporządził protokół o stanie majątkowym zobowiązanego. Według uzyskanych informacji od wiceprezesa zarządu Spółki, Spółka nie posiada majątku, wierzytelności i praw majątkowych, z których można by prowadzić egzekucję.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ egzekucyjny stwierdził, iż brak jest składników majątkowych Spółki, mogących być przedmiotem dalszej egzekucji.

W związku z nieujawnieniem mienia zobowiązanej Spółki pozwalającego na przeprowadzenie skutecznej egzekucji, na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r. i kwiecień 2016 r., Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. postanowieniami z [...] listopada 2017 r. oraz z [...] stycznia 2018 r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego (dotyczącego zaległości podatkowej za kwiecień 2016 r.), naliczono koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł, które nie zostały uiszczone.

Wobec powyższego, Naczelnik T. Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z [...] września 2020 r., wszczął postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności członka zarządu T. J. za zaległości podatkowe Spółki.

W wyniku przeprowadzonego postępowania ww. organ I instancji decyzją z [...] listopada 2020 r. znak: [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Strony jako członka zarządu Spółki za jej zaległości w podatku od towarów i usług za: grudzień 2015 r. w kwocie [...]zł i odsetki za zwłokę od tej zaległości, w wysokości [...] zł, kwiecień 2016 r. w kwocie [...]zł i za odsetki za zwłokę od tej zaległości, w wysokości [...] zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego, w wysokości [...] zł.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Strona, działając przez pełnomocnika, pismem z [...] listopada 2020 r. złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.), dalej: "o.p.", tj. art. 116 § 1 o.p., art. 187, art. 122 o.p., art. 107 o.p. oraz art. 11 ust.1 Prawa upadłościowego i naprawczego i wnosząc o jej uchylenie.

Organ odwoławczy decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. 116 o.p. oraz orzecznictwo dotyczące orzekania o odpowiedzialności członków zarządu oraz wskazał, że w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu Spółki - zarówno w okresie powstania przedmiotowych zobowiązań, jak i przekształcenia się ich - w wyniku braku zapłaty - w zaległości podatkowe. Funkcję tę Strona sprawowała bowiem od [...] maja 1993 r. do [...] czerwca 2016 r. W części wskazanego okresu (tj. od [...] listopada 2010 r.) funkcję członka zarządu ww. Spółki pełnił również J. K. - którego solidarna odpowiedzialność podatkowa, m in. za przedmiotowy dług podatkowy, orzeczona została odrębną decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] listopada 2020 r.

Organ odwoławczy wskazał, że za spełnioną uznać również należy przesłankę bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku podatnika zasadniczego. Jak wynika z akt sprawy czynności i środki egzekucyjne zastosowane w toku postępowania egzekucyjnego (w tym zajęcia rachunków bankowych Spółki czy zajęcia wierzytelności Spółki - o czym szerzej była mowa we wcześniejszej części decyzji) nie doprowadziły do zaspokojenia długu podatkowego Spółki. Okoliczność ta potwierdzona została umorzeniem postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym S. - [...] - postanowieniami z [...] listopada 2017 r. nr Km [...] oraz z [...] grudnia 2017 r. nr Km [...]. Postępowania egzekucyjne dotyczące zaległości Spółki w podatku od towarów i usług umorzył również (jako bezskuteczne) Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. postanowieniami z [...] listopada 2017 nr [...] oraz z [...] stycznia 2018 r. nr [...]

W tych okolicznościach uznać należy, iż obie z ustawowych przesłanek pozytywnych do orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki kapitałowej zostały w niniejszej sprawie spełnione (czego nie kwestionuje również sam zobowiązany).

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem Strony, że właściwy moment dla określenia niewypłacalności oraz złożenia wniosku o upadłość Spółki zaistniał w styczniu 2019 r. (tuż po wydaniu przez Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. decyzji określającej Spółce wysokość zobowiązań w VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r.), gdyż do tego czasu, w ocenie zobowiązanego, kondycja ekonomiczna Spółki nie uzasadniała wnioskowania o upadłość.

Z uwagi na to, że Spółka posiadała już zaległości publicznoprawne powstałe przed [...] grudnia 2015 r. to analiza "czasu właściwego" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości winna odbywać się na gruncie przepisów ustawy z dnia [...] lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze- w brzmieniu obowiązującym do [...] grudnia 2015 r. - tj. zgodnie z ówczesnymi regulacjami.

Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy na Spółce - na dzień wydania zaskarżonej decyzji - ciążyły następujące zaległości podatkowe:

- w podatku dochodowym od osób fizycznych za: grudzień 2014 r., czerwiec, sierpień i wrzesień 2016 r.;

- w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za grudzień 2014 r.,

- w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. i 2018 r.;

- w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe: lipiec, sierpień, listopad 2014 r., grudzień 2015 r., kwiecień, wrzesień - grudzień 2016 r. oraz styczeń 2017 r., w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od czerwca do grudnia 2013 r. (określone decyzją Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z [...].12.2018 r.).

Ponadto, ustalono, że Spółka na dzień [...] lutego 2018 r. posiadała zaległości za okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] grudnia 2016 r. z tytułu nieopłaconych składek ZUS, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie [...]zł (należność główna).

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 10, art. 11 i art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 498 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w czasie powstania chronologicznie najstarszych z ww. zaległości i stwierdził, że Spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu tego uregulowania w dacie [...].09.2014 r. Pierwszą nieuregulowaną należnością było niezapłacone w terminie płatności, tj. do [...].08.2014 r. zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. w kwocie [...]zł. Drugim z kolei nieuregulowanym zobowiązaniem okazało się zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r. w kwocie [...]zł, z terminem płatności [...].09.2014 r.

Zdaniem organu odwoławczego, niewywiązywanie się przez Spółkę z posiadanych zobowiązań w sposób trwały, czyli de facto zaprzestanie ich regulowania potwierdzają zawarte w aktach sprawy zestawienie zaległości podatkowych Spółki sporządzone przez organ I instancji na dzień [...] września 2020 r. (obejmujące m.in. zaległości z tytułu VAT za lipiec i sierpień 2014 r. - analizowane przy ustalaniu właściwej daty złożenia wniosku o upadłość Spółki).

W ocenie organu odwoławczego, słuszności tezy Strony o braku podstaw do wnioskowania o upadłość Spółki przed styczniem 2019 r., z uwagi na korzystne dane bilansowe podmiotu przed tymże momentem, zaprzecza przebieg postępowania w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od czerwca 2013 r. do grudnia 2013 r., wydawane w tym przedmiocie decyzje podatkowe (decyzja Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z [...].12.2018 r., decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] marca 2020 r.) oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia z 28.10.2020 r. sygn. akt I SA/Sz 322/20 zaskarżony skargą kasacyjną do NSA w dniu 15 stycznia 2021 r.

Zdaniem organu odwoławczego, Spółka na podstawie ww. decyzji, zgodnie ze stanem na [...] listopada 2020 r. posiadała zaległości w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...]zł. Zatem, wykazanie nienależnego zwrotu podatku oraz niewykazanie w deklaracjach podatkowych w prawidłowej wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za wskazane okresy rozliczeniowe 2013 r. spowodowało, że w sprawozdaniu finansowym, sporządzonym według stanu na 31.12.2013 r. i za następne lata obrotowe Spółka zaniżyła zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług o kwotę [...] zł.

Organ odwoławczy wskazał, że łączna kwota zobowiązań Spółki na koniec 2013 r. stanowiąc kwotę [...]zł, przekracza wartość aktywów Spółki wynoszących wg bilansu [...] zł, powodując zaistnienie w niniejszej sprawie również przesłanki z art. 11 ust 2 Prawa upadłościowego i naprawczego.

W ocenie organu odwoławczego, skoro zatem wspomniane sprawozdanie finansowe Spółki za 2013 r. zostało sporządzone 31 marca 2014 r., to Spółka w terminie 14 dni od dnia sporządzenia sprawozdania finansowego, tj. do 14 kwietnia 2014 r. winna była złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości - czego nie uczyniła.

Organ odwoławczy przeanalizował bilanse Spółki za kolejne lata 2014 i następne i stwierdził, że wspomniane zaniżenie zobowiązań Spółki w VAT za poszczególne okresy 2013 r. nie było uwzględniane w wynikach finansowych Spółki w kolejnych (po 2013 r.) latach obrotowych - co niesłuszną czyni wspomnianą wyżej argumentację strony o dobrej kondycji finansowej Spółki w roku 2014 i latach późniejszych.

Przy uwzględnieniu omawianych uprzednio zobowiązań w VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. w kwocie [...]zł (nie ujmowanych przez Spółkę w kolejnych rocznych sprawozdaniach finansowych) w obu tych latach (tj. 2014 i 2015) istniała nadwyżka zobowiązań nad wartością aktywów Spółki.

Organ odwoławczy wskazał, że określając właściwą w niniejszej sprawie datę złożenia wniosku o upadłość Spółki (tj. 14.04.2014 r.) wziął pod uwagę wcześniej zaistniałą, w ujęciu chronologicznym, przesłankę, tj. przerost zobowiązań Spółki nad wartością jej majątku.

Odnosząc się do podnoszonej przez Stronę przesłanki egzoneracyjnej, wyłączającej odpowiedzialność podatkową Strony, w postaci istnienia zaświadczenia z [...].04.2016 r. znak [...] o niezaleganiu Spółki w podatkach wydanego przez Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S., organ odwoławczy wskazał, że fakt wydania przez organ podatkowy wadliwego zaświadczenia nie zwalnia członków zarządu spółki z obowiązku posiadania rzetelnej wiedzy na temat jej rozliczeń podatkowych, a co za tym idzie ze stanu realizacji posiadanych zobowiązań publicznoprawnych (w tym podatkowych). Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i zarazem urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej.

W ocenie organu odwoławczego, wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki winien zostać złożony - jak już wcześniej ustalono – 14 kwietnia 2014 r., a Strona nie wykazała, że niezłożenie go w tym czasie nastąpiło bez jej winy. Tym samym złożenie wniosku o upadłość Spółki przez innego członka jej zarządu w dacie 25 stycznia 2019 r. (tj. po otrzymaniu decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z [...].12.2018 r. nr [...]) organ ocenił jako spóźnione. Uznał, że okoliczność ta nie może zwalniać Strony z odpowiedzialności podatkowej orzeczonej decyzją pierwszoinstancyjną.

Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska Strony w zakresie istnienia majątku Spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie jej długu podatkowego w znacznej części. Za majątek taki Strona uznała bowiem należność z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług - w zakresie którego nadal toczy się postępowanie podatkowe.

Za wyrokiem WSA w Gdańsku z 1.12.2020 r. sygn. akt. I SA/Gd 441/20 organ odwoławczy podkreślił, iż tylko realnie istniejące mienie, dokładnie zidentyfikowane i istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie w kwestii przedmiotowej odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 o.p.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył zasad postępowania podatkowego, wyrażonych w przepisach art. 122 i art. 187 § 1 o.p.

Pismem z [...] marca 2021 r. Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę na ww. decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. w całości jako naruszających prawo i umorzenie postępowania w sprawie; względnie o uchylenie skarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

art. 116 § 1 o.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy oceniać wyłącznie w świetle przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego, podczas gdy w orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie "właściwy czas" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy ustalać uwzględniając wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, czego organ w niniejszej sprawie nie uczynił;

art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że niewypłacalność dłużnika, a więc obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstaje już w momencie nieuregulowania drugiego z kolei zobowiązania, podczas gdy w orzecznictwie podkreśla się, że niewykonywanie zobowiązań, prowadzące do uznania dłużnika za niewypłacalnego winno mieć charakter trwały i dotyczyć przeważającej części zobowiązań;

art. 107 § 1 i § 2 o.p., poprzez orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego, jako członka zarządu Spółki, w okolicznościach, w których w stosunku do Spółki w terminie powstania zobowiązań podatkowych objętych skarżoną decyzją nie wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości;

art. 116 § 1 i 2 o.p., w związku z pominięciem okoliczności świadczących o tym, iż trudności finansowe Spółki mają charakter przejściowy i nie mogą być poczytywane jako niewypłacalność Spółki determinująca odpowiedzialność członka zarządu;

art. 187 § 1 w zw. z art. 122 o.p., poprzez niedokonanie ustaleń stanu faktycznego na podstawie całego zebranego materiału dowodowego i przyjęcie, że już w 2014 r. Spółka miała trudności z bieżącym regulowaniem swoich zobowiązań, podczas gdy do końca 2016 r. Spółka posiadała środki na regulowanie swoich zobowiązań, a okoliczność, że niektóre zobowiązania podatkowe nie były regulowane terminowo, wynikała z faktu, że Spółka składała wnioski o zarachowanie zwrotu VAT na poszczególne zobowiązania podatkowe;

art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 191 o.p., poprzez niedopełnienie obowiązku prawidłowej i obiektywnej oceny zebranego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przekroczenie granic swobody w jego ocenie, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi, w szczególności traktowaniem zaświadczenia z dnia [...].04.2016 r. o niezaleganiu w podatkach jako pozostającego bez wpływu dla oceny właściwego momentu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego nie zgodził się z oceną stanu faktycznego dokonanego przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, przedstawiając argumentację na poparcie zarzutów.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w nich uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec zaistnienia okoliczności wskazanych w tym przepisie, zważywszy zwłaszcza na aktualną sytuację epidemiczną oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały zawiadomione, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z dnia 8 lipca 2021 r. (pismo doręczono pełnomocnikowi skarżącej jak i organowi), co dało stronom możliwość zajęcia ewentualnego dalszego stanowiska w sprawie.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uwzględnił przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 poz. 137) zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając wniesioną skargę w granicach tak zakreślonych kompetencji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w sprawie było to czy istniały podstawy faktyczne i prawne do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe.

Zdaniem organów podatkowych, zaszły podstawy do orzeczenia tej odpowiedzialności w oparciu o przesłanki zawarte w art. 116 § 1 i 2 O.p., bowiem w okresie, w którym upływał termin płatności wymienionych należności, Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Stwierdzono także bezskuteczność prowadzonej z majątku tej Spółki egzekucji. Ponadto, nie złożono we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego, a Skarżący nie wykazał okoliczności, że niezłożenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Skarżący nie wskazał także realnego mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Skarżący natomiast wskazał na brak podstaw do orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. W jego ocenie, nie ponosił on winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki we właściwym czasie, ponieważ na moment powstania zobowiązań, co do których orzeczono jego odpowiedzialność, zarówno jego subiektywne przekonanie, jak i okoliczności obiektywne, jak np. stan należności krótkoterminowych Spółki wynikających z wykazanego do zwrotu podatku od towarów i usług, stan jej aktywów, wartości bilansowe, wskazywały, że Spółka nie pozostaje w stanie uniemożliwiającym jej regulowanie należności.

Skarżący nie zgodził się z organem, że Spółka już w 2014 r. miała trudności w regulowaniu swoich zobowiązań, gdyż Spółka w tamtym czasie zachowała płynność finansową. Nieregulowanie zobowiązań podatkowych wynikało natomiast z okoliczności składania wniosków o zarachowanie zwrotu podatku VAT na poczet poszczególnych zobowiązań.

Skarżący dodał, że także według zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2016 r. o niezaleganiu w podatkach, nie ujawniono zaległości podatkowych, co do których organ podatkowy orzekł jego odpowiedzialności jako członka zarządu. Ponadto, wskazał, że organowi udzielono informacji na temat majątku Spółki, którym jest należność z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług w zakresie którego nadal toczy się postępowanie podatkowe.

Sąd uznał, że w zaistniałym sporze rację należało przyznać organom.

Zasady odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością określa, m.in. art. 116 § 1 O.p.

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o., organ podatkowy jest zobowiązany wykazać okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Z kolei członek zarządu chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Może też wskazać mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone.

W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że Skarżący był prezesem zarządu Spółki w okresie gdy upływał termin płatności przedmiotowych zobowiązań.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe dokonały prawidłowej oceny w zakresie wystąpienia przesłanki odpowiedzialności podatkowej członka zarządu jaką jest bezskuteczność egzekucji prowadzonej do majątku Spółki. Jak bowiem wynika z poczynionych w sprawie ustaleń, w toku prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny dokonał szeregu czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości podatkowych. Dokonano zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki w: [...] Banku Ś. S.A. i [...] Banku S.A. W odpowiedzi na dokonane zajęcia banki poinformowały, iż wystąpiły przeszkody w realizacji zajęć z powodu zbiegu egzekucji. Jak ustalono Spółka nie posiadała także wierzytelności, ani pojazdów mechanicznych, które mogły by być zajęte przez organ egzekucyjny.

Co istotne, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny podejmował wszechstronne działania, mające na celu ustalenie i wyegzekwowanie składników majątku Spółki, przy tym w trakcie prowadzonej egzekucji nie ograniczał się do jednego sposobu egzekucji, lecz poszukiwał składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych. Z protokołu o stanie majątkowym z [...] lipca 2017 r. wynikało, że Spółka nie posiadała majątku, wierzytelności ani praw majątkowych, z których można by było, prowadzić egzekucję. Także w toku sądowego postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego, wyegzekwowano jedynie część zaległych zobowiązań, wskutek czego zmniejszeniu uległa zaległość w podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. do kwoty [...]zł. Jak wynika z akt, Komornik Sądowy postanowieniami z [...] listopada 2017 r. oraz z [...] grudnia 2017 r. umorzył postępowania egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w zakresie dochodzonych zaległości. Następnie, w związku z brakiem ujawnienia mienia zobowiązanej Spółki, Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S., postanowieniami z [...] listopada 2017 r. oraz [...] stycznia 2018 r. umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone wobec Spółki na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku za kwiecień 2016, naliczono także koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości [...] zł, które nie zostały uiszczone.

W tym stanie rzeczy, prawidłowe było stanowisko organów, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

W przekonaniu Sądu, zasadnie również stwierdziły organy podatkowe, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki wynikające z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b O.p. - wyłączające odpowiedzialność Skarżącego, a odnoszące się do tego, czy członek zarządu wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

Dotyczą one sytuacji finansowej Spółki, która winna podlegać ocenie przez pryzmat przepisów art. 10, art. 11 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 p.u.n. Uwolnienie się członka zarządu spółki od odpowiedzialności za zaległości spółki może nastąpić bowiem, gdy wykaże on należytą staranność w działaniach zmierzających do wystąpienia o wszczęcie postępowania upadłościowego (układowego). Jednakże w świetle art. 116 § 1 pkt 1 O.p., jeżeli członek zarządu spółki kapitałowej podnosi w toku postępowania, że po jego stronie nie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to obowiązkiem organu podatkowego, a w ślad za tym Sądu, powinno być zweryfikowanie tej okoliczności. Innymi słowy, prawidłowa wykładnia przesłanek egzoneracyjnych ustanowionych w art. 116 § 1 O.p. wskazuje, że w przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, a jeżeli tak – to kiedy.

Zgodnie z art. 10 p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 i 2 p.u.n., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną (...) uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

W myśl art. 21 ust. 1 i 2 p.u.n., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna (...) obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.

W wyroku z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3737/14 Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował pogląd w myśl którego "Istotne - z punktu widzenia powołanych wyżej przesłanek ekskulpacyjnych z art. 116 § 1 pkt 1 O.p. - jest pojęcie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Na gruncie prawa podatkowego brak regulacji w tym zakresie. (...) Właściwy czas na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości to czas, w którym złożenie wniosku zapewnia wszystkim wierzycielom możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki. Każdy zatem z członków zarządu powinien zadbać z należytą starannością o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy z wierzycieli zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych. Wniosek o ogłoszenie upadłości może być zatem uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdy wykazane zostanie, że zgłaszając go zarząd (członek zarządu) uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której tylko niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych." Sąd w składzie rozpoznającym sprawę ww. pogląd podziela.

Skarżący podkreśla, że w czasie gdy pełnił on funkcję członka zarządu, Spółka nie miała problemów finansowych. W opinii organów, w świetle poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych nie budziło wątpliwości, że Spółka już w 2014 r przestała spłacać zobowiązania podatkowe. Pierwszą nieuregulowaną należnością było bowiem, niezapłacone w terminie płatności, tj. do [...] sierpnia 2014 r. zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. w kwocie [...]zł. Drugim nieuregulowanym zobowiązaniem Spółki okazało się zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r. w kwocie [...]zł z terminem płatności 25 września 2014 r. Zatem trwałe zaprzestanie płacenia wymaganych zobowiązań przez Spółkę, nastąpiło w dniu następnym po upływie terminu płatności (26 września 2014 r.) drugiego z najstarszych ww. zobowiązań Spółki.

Sąd podziela stanowisko organów, że przesłanka zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań, o której mowa w art. 11 ust. 1 p.u.n., powstała po stronie Spółki jeszcze w 2014 r. Wskazać należy, że w myśl art. 21 ust. 1 pkt 1 O.p. oraz przepisów szczególnych ustaw - zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług należne od Spółki powstało z pierwszym dniem po zakończeniu okresu rozliczeniowego i powinno zostać skonkretyzowane w prawidłowej wysokości w deklaracjach podatkowych i zapłacone do dnia terminu ich płatności - w podatku od towarów i usług do 25 dnia miesiąca następnego po upływie okresu rozliczeniowego.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w świetle art. 51 § 1 O.p. powstanie zaległości podatkowej ma charakter obiektywny i jest niezależne od wydania przez organ podatkowy decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Decyzja organu podatkowego określająca to zobowiązanie w wysokości innej niż wskazana w deklaracji jest decyzją deklaratoryjną, a więc potwierdzającą wysokość tego zobowiązania. Nieuregulowana kwota zobowiązania podatkowego stanowi zaległość podatkową. Tak więc okoliczność, że wydanie decyzji określającej zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. (wymiarowej) nastąpiło dopiero w 2018 r., nie ma znaczenia dla oceny powstania przesłanek ogłoszenia upadłości Spółki, gdyż w sprawie istotna jest data powstania zaległości podatkowej (długu Spółki), a nie data ujawnienia tej zaległości.

Nadto zauważyć należy, że Spółka ponadto nie regulowała innych zobowiązań wobec swych wierzycieli.

Organy dokonały oceny sprawozdania finansowego Spółki za 2013 r. i wykazały, że zobowiązania Spółki zostały w tym sprawozdaniu zaniżone. Z dokonanych ustaleń wynikało, że Spółka w 2013 r. zadeklarowała nienależny zwrot podatku od towarów i usług, który został przekazany na jej rachunek. Organ kontroli skarbowej ujawnił, że Spółka zaniżyła zobowiązania podatkowe za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. (szczegółowo przedstawiając rozliczenie w tym zakresie). Wobec powyższych okoliczności, decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S., określił kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2013 r. oraz kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał decyzję z [...] marca 2020 r. uchylającą zaskarżoną decyzję w części i orzekającą, co do istoty sprawy, tj., określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. (w innej kwocie aniżeli organ I instancji) zaś w pozostałej części, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z 28 października 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 322/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Spółki. Dnia [...] stycznia 2021 r. Spółka złożyła skargę kasacyjną.

Tak więc z decyzji ostatecznej wynika, iż Spółka posiadała zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. w łącznej kwocie [...]zł. Zasadnie zatem organ przyjął, że wykazanie nienależnego zwrotu podatku oraz niewykazanie w deklaracjach podatkowych w prawidłowej wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za wskazane okresy rozliczeniowe 2013 r. spowodowało, że w sprawozdaniu finansowym, sporządzonym według stanu na [...] grudnia 2013 r. i za następne lata obrotowe, Spółka zaniżyła zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług o kwotę [...]zł. Urealniając zatem wysokość zobowiązań Spółki wykazaną w sprawozdaniu finansowym sporządzonym według stanu na [...] grudnia 2013 r. o kwotę nieujawnionych zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług ([...] zł), organ stwierdził, że zobowiązania Spółki stanowiły kwotę [...]zł. Ze sprawozdania sporządzonego wg stanu na 31 grudnia 2013 r. wynikało, że na ten dzień aktywa Spółki stanowiły kwotę [...]zł. Stąd też organ prawidłowo, w ocenie Sądu, stwierdził, że zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej aktywów.

Sąd podziela stanowisko organu, że w niniejszej sprawie zaistniała zatem również druga przesłanka stanowiąca podstawę do ogłoszenia upadłości Spółki, o której mowa w art. 11 ust. 2 p.u.n. Właściwym czasem do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, było zaistnienie jednej z ww. przesłanek, przy czym istotnym było, która z okoliczności zaistniała pierwsza. Pierwszą przesłanką była okoliczność, że zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej majątku. I tak, skoro sprawozdanie finansowe Spółki za 2013 r. zostało sporządzone 31 marca 2014 r., zatem w terminie 14 dni od dnia sporządzenia sprawozdania finansowego tj. do 14 kwietnia 2014 r., Spółka winna była złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Złożenie przez drugiego z członków zarządu Spółki tj. wiceprezesa zarządu wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu 25 stycznia 2019 r., było zatem spóźnione.

Oceniając niniejszą sprawę należy mieć także na uwadze, że w judykaturze przyjmuje się, iż winy członka zarządu zasadniczo nie wyłącza brak wiedzy członka zarządu na temat kondycji finansowej firmy oraz wysokości należnego z mocy prawa podatku. Zgodnie bowiem z art. 208 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm., dalej: "k.s.h."), każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, czyli jest zobligowany do bieżącego śledzenia sytuacji spółki, tak aby w przypadku wystąpienia trudności finansowych i zagrożenia upadłością mógł podjąć stosowne kroki. Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie możliwość zaspokojenia długów. Zgodnie z art. 201 § 1 k.s.h., zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Bez zgody i wiedzy danej osoby nie można przecież jej powołać do zarządu spółki. Podejmując się pełnienia funkcji członka zarządu (przyjmując wybór do wiadomości i zgadzając się na niego) osoba ta nabywa prawo, ale także obowiązek prowadzenia spraw spółki (art. 208 § 2 k.s.h.). Brak dostatecznego zainteresowania sprawami spółki - również w zakresie rzetelnego rozliczania się z budżetem państwa z tytułu podatków - skutkujący niedeklarowaniem i nieznajomością wysokości należnych zobowiązań podatkowych spółki, stanowi zawinione zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków (por. wyrok NSA z 22 listopada 2006 r. I FSK 189/2006; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1600/16).

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi sprowadzają się do negacji stanowiska organu, który dokonując ustaleń faktycznych wziął pod uwagę wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług, określonych w decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2020 r. Skarżący bowiem konsekwentnie pomijając fakt ujawnienia zobowiązań podatkowych przez organ kontroli skarbowej oraz fakt pobrania nienależnego zwrotu podatku wskazuje, że sytuacja finansowa Spółki w roku 2014 była dobra. Strona twierdzi, że Spółka posiadała aktywa obrotowe, które znacznie przewyższały jej zobowiązania zatem brak było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego.

Zdaniem Sądu wbrew jednak stanowisku Skarżącego, ustalając spełnienie przesłanek wystąpienia stanu powodującego konieczność zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez członka zarządu, organ powinien brać pod uwagę rzeczywistą wysokość zobowiązań podatkowych, wynikającą także z treści późniejszych decyzji, jeżeli zobowiązania te, tak jak w rozpoznawanej sprawie, powstają z mocy prawa a decyzje mają charakter deklaratoryjny, czyli potwierdzają w jakiej prawidłowej wysokości podatnik powinien był w terminie płatności uiścić podatek.

Wskazać także należy, że analiza sprawozdań finansowych nie mogła być dokonana z pominięciem pozostałych, ustalonych okoliczności sprawy takich jak nienależne zwroty podatku od towarów i usług, niedeklarowanie podatków w prawidłowej wysokości oraz ich nieuiszczanie. Podobnie nie ma wpływu na dokonane rozstrzygnięcie twierdzenie, że nierealizowanie zobowiązań podatkowych nie miało charakteru trwałego, a jedynie mogło być uzależnione oczekiwaniem na zwrot podatku od towarów i usług.

Odnośnie wydanego przez organ zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami z dnia [...] kwietnia 2016 r. wskazać należy, że organy podatkowe wydają takie zaświadczenia na podstawie posiadanej dokumentacji, tym samym, jeżeli organ podatkowy, na dzień wydania wskazanego zaświadczenia nie posiadał wiedzy, że Spółka deklaruje nienależne zwroty podatku i zaniża zobowiązania podatkowe, to wydanie takiego zaświadczenia nie oznaczało, że Spółka nie miała zaległości podatkowych. Ponadto [...] marca 2017 r. Naczelnik Z. Urzędu Skarbowego w S. wydał zaświadczenie korygujące, potwierdzające stan zaległości podatkowych Spółki na [...] kwietnia 2016 r. W zaświadczeniu tym wyraźnie wskazano, że podatnik nie może posługiwać się w obrocie prawnym zaświadczeniem z [...] kwietnia 2016 r. stwierdzającym nieistnienie zaległości podatkowych.

Natomiast co do ostatniej przesłanki egzoneracyjnej, o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., Sąd podzielił stanowisko organu, że Skarżący w toku postępowania nie wskazał konkretnych składników majątkowych majątku Spółki, pozwalających na zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części. Podkreślić należy, że okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości Spółki nie jest wskazanie jakiegokolwiek majątku, lecz takiego, który faktycznie, realnie umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości podatkowych Spółki, a więc taki, który istnieje w czasie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i nadaje się do egzekucji. Wskazane źródło majątku nie spełniało powyższego warunku, ponieważ oczekiwana należność z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług, w zakresie którego toczyło się postępowanie podatkowe była wierzytelnością potencjalną, zależną od wyniku postępowania. Na dzień orzekania przez organy podatkowe taka należność nie istniała i nie wiadomo było czy kiedykolwiek będzie uznana.

Reasumując, zdaniem Sądu, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumenty uzasadniają stwierdzenie, że organy podatkowe obu instancji w sposób prawidłowy zbadały przesłanki pozwalające na - zgodne z art. 116 O.p. - orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu Spółki za przedmiotowe zaległości podatkowe. Prawidłowo wskazano, że zaległości podatkowe powstały w czasie, gdy Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki oraz wykazano bezskuteczność egzekucji wobec majątku Spółki. Ponadto, w sprawie nie wystąpiły przesłanki uwalniające Skarżącego od tej odpowiedzialności określone w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił również ustalenia dotyczące wspólnych elementów stanu faktycznego jak i poglądy wyrażone w wyroku tutejszego Sądu dotyczącego odpowiedzialności innego z członków zarządu Spółki (wyrok z dnia 15 września 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 375/21). Przedstawiona zatem wcześniej argumentacja i ocena prawna pozostaje w zgodności z argumentami podniesionymi w uzasadnieniu wskazanego wyroku.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego. Decyzja zapadła z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania w tym z art. 121 § 1, art. 122 czy art. 127 O.p., jak również zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191) i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1). Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia wymaganej przez prawo podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji. W konsekwencji – z przyczyn podanych wyżej - nie doszło także do naruszenia art. 116 § 1 O.p.

Wobec powyższego, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.