Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2779/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 432/12 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 432/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z [...] kwietnia 2012 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. z [...] stycznia 2012 r., umarzającą postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta J. z [...] września 2010 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W uzasadnieniu wyroku został wskazany następujący stan faktyczny sprawy:

Burmistrz Miasta J. [...] września 2010 r. wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] J. R. na działce nr ewid. [...] położonej w J. przy ulicy [...] Przedmiotowa decyzja została wydana na wniosek firmy [...] SA z siedzibą w W.

Pismem z 10 marca 2011 r. P. M., właściciel działki nr [...], sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną wyżej decyzją podnosząc, że nie uczestniczył w nim na prawach strony. W treści pisma wskazał, że o decyzji dowiedział się w trakcie przeglądania akt sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę, o wszczęciu którego został poinformowany 1 marca 2011 r..

Burmistrz Miasta J. postanowieniem z [...] marca 2011 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z [...] września 2010 r., a następnie decyzją z [...] maja 2011 r. odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] września 2010 r.. W wyniku odwołania P.M. SKO w Kielcach decyzją z [...] września 2011 r. uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta J. z [...] maja 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO zauważyło, że organ I instancji nie zbadał, czy złożone podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie określonym w art. 148 k.p.a.. Organ odwoławczy uznał przy tym, że nie może przeprowadzić analizy tej kwestii we własnym zakresie, akta sprawy nie wskazują bowiem jaki jest zwyczajowy sposób obwieszczania na terenie miasta J. oraz czy obwieszczenie dotyczące wydanej decyzji opublikowane zostało na stronie internetowej, co zakwestionowała strona składająca wniosek o wznowienie postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz Miasta J. decyzją z [...] stycznia 2012 r. umorzył postępowanie wznowieniowe. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 53 ust. 1 i 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwanej dalej ustawą o planowaniu (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zgodnie z którym o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Jedynie inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Ponieważ z akt sprawy wynikało, że wnioskujący o wznowienie postępowania P. M. jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji, o wszczęciu postępowania w sprawie, postanowieniach wydanych w tej sprawie, a także decyzji kończącej postępowanie informowany był poprzez obwieszczenia. Obwieszczenia te były również publikowane na stronie internetowej Urzędu Miasta J. w Biuletynie Informacji Publicznej.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P.M.

Rozpoznając odwołanie organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uznając, że Burmistrz Miasta J. nie uchybił obowiązkowi zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu jego stronom. Przytoczył treść art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, ponieważ P. M. był prawidłowo informowany o wydanej decyzji w drodze obwieszczenia. Stosownie bowiem do treści art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od publicznego ogłoszenia. Niezależnie więc od faktycznej daty zapoznania się z takim ogłoszeniem przez potencjalne strony postępowania, przyjmuje się w oparciu o treść art. 49 k.p.a. fikcję prawną, że doręczenie nastąpiło z upływem 14 dni od publicznego ogłoszenia. Termin doręczenia decyzji należy więc obliczać od pierwszego dnia, w którym obwieszczenie zostało udostępnione do wiadomości publicznej w sposób zwyczajowo przyjęty. Organ powołał się tu na pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z 20 października 2011 r., II OSK 2136/11, i w wyroku NSA z 5 kwietnia 2011 r., II OSK 234/11. Organ odwoławczy stwierdził, że ponieważ zawiadomienie o decyzji Burmistrza Miasta J. z [...] września 2010 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wywieszone zostało na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta J., w pobliżu terenu inwestycji oraz opublikowane na stronie internetowej Urzędu w dniu 15 września 2010 r., to tym samym termin skutecznego doręczenia decyzji nastąpił w dniu 30 września 2010 r. Kolegium powołało się też na pogląd NSA wyrażony w tezie II wyroku z 26 stycznia 2009 r., II OSK 51/08, według którego w sytuacji, gdy przepisy prawa przewidują dokonanie powiadomienia o postępowaniu w drodze obwieszczenia, to do podmiotów zainteresowanych tym postępowaniem, a nie do organu administracji publicznej, należy podjęcie czynności zapewniających ich czynne uczestniczenie w postępowaniu.

Z uwagi na treść art. 148 § 1 i 2 k.p.a. według którego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, organ II instancji uznał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dla stron, którym decyzja została doręczona poprzez obwieszczenie, mijał w dniu 30 października 2010 r. Zasadnie zatem organ I instancji uznał, że podanie P. M. z 10 marca 2011 r. o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu, wobec czego wszczęte postępowanie wznowieniowe należało umorzyć.

Niezależnie od tej argumentacji Kolegium wyjaśniło, że stosownie do treści art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu, nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli upłynęło 12 miesięcy od jej doręczenia lub ogłoszenia.

W skardze na powyższą decyzję P. M. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wskazując:

1. art. 148 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że określony w tym przepisie termin biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji, przez co organ wadliwie liczył ten termin przyjmując początek jego biegu od daty kwestionowanego zawiadomienia strony o decyzji lokalizacyjnej przez obwieszczenie,

2. art. 49 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu, poprzez niezawiadomienie skarżącego o decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i innych wskazanych w przepisach czynnościach w sposób prawidłowy, przez co pozbawiono go możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i naruszono zasady ogólne z art. 8 i 9 k.p.a.,

3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie przez organ istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych stanowiących o skuteczności zawiadomienia strony w drodze obwieszczenia umieszczonego na tablicach ogłoszeniowych i stronie internetowej Urzędu.

W uzasadnieniu pierwszego zarzutu skargi jej autor podniósł, że skoro skarżący podważa skuteczność zawiadomienia go o decyzji i w związku z tym wnosi o wznowienie postępowania, to nie można na etapie badania przesłanek dopuszczalności wznowienia przesądzać kwestii prawidłowości doręczenia (zawiadomienia o decyzji). Termin określony w art. 148 § 2 k.p.a. należy liczyć od dnia, w którym strona faktycznie dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia, w którym w świetle przepisów prawa należałoby uznać decyzję za doręczoną (ogłoszoną) przyjmując fikcję prawną.

Kwestionując skuteczność zawiadomienia strony o decyzji z [...] września 2010 r. w drodze obwieszczenia skarżący podniósł ponadto, że w obwieszczeniu powinno być wyraźnie wskazane, z jaką datą zawiadomienie o decyzji uznaje się za dokonane. Ponadto z treści obwieszczenia powinno też wynikać, w jakim okresie obwieszczenie było wywieszone (zamieszczone na stronie internetowej) ze skutkiem doręczenia. Przedmiotowe obwieszczenie tych elementów nie zawiera. W ocenie skarżącego organ nie ustalił również, czy umieszczenie obwieszczenia o wydaniu decyzji o lokalizacji inwestycji na stronie internetowej stanowi formę ogłoszenia o decyzji w sposób zwyczajowo przyjęty. Za taki należy uznać sposób faktycznie umożliwiający powzięcie wiadomości o decyzji stronom zamieszkałym na danym terenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargą za zasadną, częściowo z przyczyn w niej wskazanych. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd I instancji podkreślił, że ocena prawidłowości podjętych przez organy rozstrzygnięć zależy od oceny, czy istotnie żądanie P. M. z 10 marca 2011 r., dotyczące wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta J. z [...] września 2010 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego zostało złożone po terminie, o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a., liczonym od dnia, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a.. Ze względu na szczególny tryb zawiadamiania stron o decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jaki z mocy art. 49 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu miał zastosowanie, problem sprowadzał się do oceny, czy zawiadomienie o decyzji dokonane w trybie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu, można uznać w każdym przypadku za równoznaczne z dowiedzeniem się o decyzji, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a.. Odpowiadając negatywnie na to pytanie Sąd I zważył, że wznowienie postępowania jest szczególnym trybem postępowania umożliwiającego, w przypadkach prawem przewidzianych, wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej. Jako tryb szczególny różni się on od zwyczajnego trybu zaskarżania nieostatecznych aktów administracyjnych, między innymi terminami w jakich środki te mogą być uruchomione, a także sposobem ustalania początku biegu tych terminów. Co do zasady 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji, biegnie od doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 1 k.p.a.). W sprawach administracyjnych, w których przepisy szczególne dopuszczają zawiadamianie wszystkich, bądź niektórych stron o decyzji przez obwieszczenie, lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, na podstawie domniemania prawnego zawartego w art. 49 in fine k.p.a., zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od publicznego ogłoszenia. Od tego też biegnie czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w takiej sprawie i to bez względu na to, czy strona rzeczywiście dowiedziała się o wydaniu decyzji, ani tym bardziej czy zapoznała się z jej treścią.

W przypadku wznowienia postępowania określenie daty rozpoczęcia biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania jest odmienne, co wynika ze specyfiki postępowania wznowieniowego zwłaszcza wtedy, gdy podstawą wznowienia, na której opiera swoje żądanie wnioskodawca wznowienia, jest niebranie przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.). W takiej sytuacji bowiem nie można przyjmować, że domniemanie zawiadomienia stron przez obwieszczenie o wydanej decyzji, które zakłada przecież w swej istocie sytuacje, w których strona jednak o wydaniu decyzji i jej treści się nie dowiedziała, otwierało również bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie takiego postępowania. W postępowaniu wznowieniowym, zwłaszcza opartym na podstawie z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., chodzi w ocenie Sądu I instancji o realne umożliwienie stronom, które bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu, doprowadzenia do wznowienia takiego postępowania. Rozpoczynanie biegu terminu do złożenia takiego podania od dnia, w którym upłynął czternastodniowy termin od obwieszczenia o wydaniu decyzji (co już w zamyśle ustawodawcy wcale nie musi oznaczać rzeczywistego dowiedzenia się przez stronę o takiej decyzji), uniemożliwiałoby pominiętym w postępowaniu stronom możliwość jego wznowienia, a w konsekwencji również wzięcia w nim udziału. To właśnie przemawia, w ocenie Sądu I instancji, za przyjętym w niniejszej sprawie sposobem ustalania daty rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.. Odmienna wykładnia art. 148 § 2 k.p.a. dokonana przez organy obu instancji, stanowiła więc naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uprawdopodobnienie bowiem przez stronę rzeczywistej daty dowiedzenia się o decyzji Burmistrza Miasta J. z 15 września 2010 r., jak i niekwestionowane przez organy administracji spełnienie pozostałych formalnych przesłanek wznowienia postępowania, spowodowało skuteczne wznowienie postępowania dokonane postanowieniem Burmistrza Miasta J. z [...] marca 2011 r. Skoro tak, to obowiązkiem organu było w myśl art. 149 § 2 k.p.a. przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy i wydanie na podstawie art. 151 k.p.a. stosownego rozstrzygnięcia. Wadliwe było natomiast umorzenie postępowania dotyczącego wznowienia z powodu uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie.

Przedwczesne na obecnym etapie postępowania było również ocenianie, zdaniem Sądu I instancji, czy mógł mieć w sprawie zastosowanie powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu stanowiący, że nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. W niniejszej sprawie niedopuszczalna była bowiem ocena, czy P.M. rzeczywiście nie brał bez swojej winy udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej położonej w J. przy ulicy R. Jak to już bowiem wyżej wyjaśniono, taka ocena następuje w drugim etapie postępowania wznowieniowego (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.), do którego w sprawie w ogóle nie doszło. Okoliczność ta powoduje, że nie mogło dojść w sprawie do badania, czy skuteczne było zawiadomienie P. M. o decyzji Burmistrza Miasta J. z 15 września 2010 r. w trybie art. 49 w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu. Taka ocena oznaczałaby bowiem niedopuszczalne na etapie formalnym postępowania wznowieniowego badanie, czy podana przez wnioskującego podstawa wznowienia postępowania rzeczywiście zachodzi. Dlatego Sąd I instancji nie mógł się odnieść do zarzutów skargi dotyczących domniemanych wadliwości zawiadomienia przez obwieszczenie stron postępowania (dotyczącego lokalizacji inwestycji celu publicznego na działce nr ew. [...] położonej w J.), o wydanej w toku tamtego postępowania decyzji, jak i do zarzutów dotyczących domniemanych wadliwości samego tego obwieszczenia. Ponieważ w sprawie w ogóle nie doszło do oceny, czy zawiadomienie stron o decyzji z 15 września 2010 r. przez ogłoszenie było prawidłowe, przedwczesne było również odnoszenie się do kwestii zastosowania art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu. Termin, o jakim mowa w tym przepisie jest bowiem liczony właśnie od dnia ogłoszenia.

Uznając, że w sprawie doszło do naruszenia znajdującego oparcie w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c). p.p.s.a. Sąd I instancji uchylił obie wydane w sprawie decyzje.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zarzucając:

- naruszenie przepisu art. 53 ust. 1 i 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na błędnym przyjęciu, że norma ta nie wpływa na przesłanki zastosowania art. 148 § 2 k.p.a. tj.. że zawiadomienia o decyzji dokonanego w trybie art. 49 k.p.a. (domniemane doręczenie decyzji), w związku z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie można uznać za równoznaczne z dowiedzeniem się o decyzji, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a.

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez uchylenie decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, choć w postępowaniu przed organami obu instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 148 § 2 k.p.a..

Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi SKO podniosło, że stanowisko Sądu I instancji jest sprzeczne jest z treścią art. 53 ust. 1 i 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach, uzgodnieniach dokonywanych w trybie art. 106 k.p.a., o których mowa w ust. 4 tego przepisu i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.

Z obwieszczenia sporządzonego i opublikowanego w niniejszej sprawie przez Burmistrza Miasta J. z 15 września 2010 r. wynika, że organ ten w dniu [...] września 2010 r. wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] J.-R. W treści zawiadomienia ustalony został także 14-dniowy termin w którym strony mogły zapoznać się z treścią przedmiotowej decyzji w siedzibie Urzędu Miejskiego w J. Obwieszczenie zamieszczone zostało w Biuletynie Informacji Publicznej i znajdowało się tam do 30 września 2010 r., jak też zostało umieszczone na tablicach ogłoszeniowych w siedzibie organu I instancji oraz w pobliżu miejsca planowanej inwestycji, w dniach od 15 września 2010 r. do 31 września 2010 r..

P. M. jest właścicielem działki nr ewid. [...] sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji. W ocenie Kolegium P.M. uczestniczył w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza J. z [...] września 2010 r. na prawach strony. Informowany był bowiem poprzez obwieszczenia o wszczęciu postępowania w sprawie, a także decyzji kończącej postępowanie. Zdaniem SKO organ I instancji w przedmiotowej sprawie nie uchybił obowiązkowi zapewnienia czynnego udziału stronom postępowania nie wymagającym zawiadamiania pisemnego. W ocenie Kolegium, stosownie do treści art. 53 ust. 1 i 5 dokumenty należy uznać za doręczone stronom.

W ocenie Kolegium, wbrew twierdzeniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w analizowanej sprawie nie zachodzi przypadek wymieniony w art. 145 § 1 pkt.4 k.p.a., bowiem P. M. informowany był o wydanej decyzji w drodze obwieszczenia i decyzja został mu zastępczo w tej formie doręczona 30 września 2010 r..

Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, wobec treści art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, dla stron którym decyzja doręczona została poprzez obwieszczenie, mijał w dniu 30 października 2010 r., zatem wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem

terminu.

Stanowisko WSA w Kielcach, zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, neguje skuteczność doręczenia decyzji w trybie obwieszczenia i jednocześnie daje podstawy do wszczęcia postępowania wznowieniowego w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego właścicielom i użytkownikom wieczystym terenów sąsiadujących z terenem inwestycji, bez ograniczeń czasowych, z uwagi na naruszenie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Sąd ten kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli, Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Zgodnie z przepisem art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarżące kasacyjnie SKO wskazało obie podstawy.

Formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania Kolegium wskazało na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.. W przekonaniu autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji naruszył powyższy przepis przez uchylenie decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, choć w postępowaniu przed organami obu instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 148 § 2 k.p.a..

W powiązaniu z tym zarzutem w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisu art. 53 ust. 1 i 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na błędnym przyjęciu, że norma ta nie wpływa na przesłanki zastosowania art. 148 § 2 k.p.a. tj.. że zawiadomienia o decyzji dokonanego w trybie art. 49 k.p.a. (domniemane doręczenie decyzji), w związku z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie można uznać za równoznaczne z dowiedzeniem się o decyzji, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a.

W przekonaniu Sądu II instancji powyższe zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd I instancji zasadnie wskazał, że norma art. 53 ust. 1 i 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wpływa na przesłanki zastosowania art. 148 § 2 k.p.a., ponieważ zawiadomienia o decyzji dokonanego w trybie art. 49 k.p.a. (domniemanie doręczenie decyzji), w związku z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie można uznać za równoznaczne z dowiedzeniem się o decyzji, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a..

Słusznie Sąd I instancji zauważył, że w przypadku wznowienia postępowania określenie daty rozpoczęcia biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania następuje w inny sposób, co wynika ze specyfiki postępowania wznowieniowego zwłaszcza wtedy, gdy podstawą wznowienia, na której opiera swoje żądanie wnioskodawca wznowienia, jest niebranie przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.). W takiej sytuacji nie można przyjmować, że domniemanie zawiadomienia stron przez ogłoszenie o wydanej decyzji, które zakłada przecież w swej istocie sytuacje, w których strona jednak o wydaniu decyzji i jej treści się nie dowiedziała, otwierało również bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie takiego postępowania. W postępowaniu wznowieniowym, zwłaszcza opartym na podstawie z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., chodzi o realne umożliwienie stronom, które bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu, doprowadzenia do wznowienia takiego postępowania.

Forma powiadamiania adresatów pism, decyzji lub innych aktów organu prowadzącego postępowanie, przewidziana w art. 49 k.p.a., chroni niewątpliwie w znacznie mniejszym stopniu interesy osób mogących być potencjalnie zainteresowanymi w sprawie. Tym bardziej rozumienie przepisu art. 148 § 2 k.p.a., zaprezentowane w skardze kasacyjnej, które prowadzi do pozbawienia strony, która z różnych przyczyn pozbawiona była wiedzy o toczącym się postępowaniu i dokonanych w tym postępowaniu obwieszczeniach w trybie art. 49 k.p.a., możliwości złożenia skutecznego podania o wznowienie takiego postępowania nie zasługuje na aprobatę. Należy także wskazać, że doręczenia dokonane w trybie art. 49 k.p.a. kreują fikcję prawną skuteczności doręczenia, która może być w konkretnym przypadku obalona.

Na poparcie tego stanowiska przytoczyć można tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 1999 r. IV SA 1662/97, że : "Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zatem z treści tego przepisu wynika wprost, iż liczy się dzień, w którym strona się dowiedziała o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość. Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia" (LEX nr 48730).

Skoro nie zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.