Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 509/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 i art 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 182 ust. 3, art. 193 ust. 1 pkt 1 i art. 194 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 998
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności za pobyt dzieci w pieczy zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia należności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] KW i MW – synowie GW (dalej: "skarżącego") zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej LP i KP. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. [...] Sąd Okręgowy w [...] oddalił apelację wniesioną od ww. postanowienia Sądu Rejonowego.

Decyzjami z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] przyznał LP i KP świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania MW i KW w rodzinie zastępczej spokrewnionej od dnia 18 grudnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w wysokości 298,06 zł na każde dziecko, a od 1 stycznia 2016 r. do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej, jednak nie dłużej niż do osiągnięcia pełnoletniości, w wysokości 660 zł miesięcznie na każde dziecko. Decyzjami z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] zmienił ww. decyzje w zakresie wysokości przyznanego świadczenia, określając jego wysokość na kwotę 694 zł na każdego z synów skarżącego, od dnia 1 czerwca 2018 r. (decyzje z [...] maja 2018 r. w aktach administracyjnych przy sprawie II SA/Rz 523/19)

Decyzjami z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] ustalił GW (dalej: "skarżącemu") miesięczną opłatę za pobyt dzieci – odpowiednio KW i MW w rodzinie zastępczej LP i KP, w wysokości 512,12 zł miesięcznie od każdego dziecka, od dnia 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. Jak podał Prezydent, na mocy ww. rozstrzygnięć skarżący został zobowiązany do poniesienia opłat za pobyt dzieci – KW i MW w rodzinie zastępczej w okresie od 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2018 r., w łącznej wysokości 12 290,88 zł.

W dniu 24 października 2018 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o umorzenie należności wraz z odsetkami za pobyt jego synów w rodzinie zastępczej. Uzasadniając żądanie podał, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia z tytułu pobytu jego dzieci w rodzinie zastępczej. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia za pracę i spłaca kredyt zaciągnięty wraz z żoną na ukończenie domu oraz reguluje na bieżąco zobowiązania alimentacyjne.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił umorzenia GW w całości, łącznie z odsetkami:

1. należności za pobyt dziecka – KW w rodzinie zastępczej LP i KP za okres od dnia 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r., wynikającej z decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], w łącznej wysokości 6 145,44 zł;

2. należności za pobyt dziecka – MW w rodzinie zastępczej LP i KP za okres od dnia 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r., wynikającej z decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], w łącznej wysokości 6 145,44 zł.

W podstawie prawnej organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.", art. 182 ust. 3, art. 193 ust. 1 pkt 1 i art. 194 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1111) – dalej: "ustawą" oraz § 2 pkt 2 i 5, § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] określającej szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Województwa [...]) – dalej: "uchwała"

Organ I instancji w uzasadnieniu podał, że dochód skarżącego uzyskany w październiku 2018 r. wyniósł 3 006,05 zł netto, ale z uwagi na § 2 pkt 2 uchwały, dokonano jego pomniejszenia o kwotę 800 zł z tytułu alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przyjmując jego wysokość na potrzeby rozpatrzenia wniosku skarżącego na kwotę 2 206,05 zł. Natomiast pozostałe obowiązania i wydatki deklarowane przez wnioskodawcę nie pomniejszają jego dochodu w rozumieniu uchwały. Analizując sytuację materialno – życiową skarżącego organ podał, że wnioskodawca uzyskuje stałe dochody z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy, a zatem jest osobą o stabilnej sytuacji finansowej. Skarżący uzyskuje pomoc od swoich rodziców, na bieżąco reguluje opłaty związane z utrzymaniem domu i w tym zakresie pomoc otrzymuje również od osoby legitymującej się dożywotną służebnością. Pomimo zastosowana względem skarżącego ulg polegających na odstąpieniu w części od ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej, a co za tym idzie ustaleniem miesięcznej opłaty na podstawie uzyskiwanego dochodu pomniejszonego o świadczone alimenty, do dnia wydania decyzji skarżący nie poniósł żadnych ustalonych opłat za pobyt dzieci w pieczy zastępczej. Zdaniem organu I instancji, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie należności w myśl § 4 ust. 1 i 2 uchwały, ponieważ skarżący nie pozostaje w sytuacji zagrożenia braku możliwości zaspokajania egzystencjalnych potrzeb.

W odwołaniu GW podniósł, że decyzja organu I instancji jest wyjątkowo krzywdząca i niemożliwa do zrealizowania. Podkreślił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, na bieżąco reguluje zobowiązania z tego tytułu oraz zobowiązania alimentacyjne, a wszystkie wydatki pokrywa wyłącznie ze swojej pensji. Utrzymanie gospodarstwa kosztuje relatywnie dużo i nie jest możliwa dalsza rezygnacja z ponoszonych wydatków, ponieważ są to "koszty podstawowe". Odwołujący się podał, że gdy znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji pożycza pieniądze od znajomych, a następnie systematycznie i w miarę możliwości finansowych je zwraca. Istotny jest też fakt, że nie ma możliwości sprzedaży nieruchomości ze względu na ciążące na niej dożywotne służebności oraz fakt, że jest jednym z trzech jej współwłaścicieli. Skarżący podkreślił, że wyraża chęć spłaty zadłużenia, jednakże nie jest w stanie tego uczynić w sposób pożądany przez organ.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 194 ust. 3 ustawy, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., podzielając w całości stanowisko organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji pozwala na ocenę aktualnej sytuacji życiowej, rodzinnej, zawodowej i finansowej skarżącego, a w konsekwencji uzasadnia odmowę umorzenia opłaty za pobyt dzieci wnioskodawcy w rodzinie zastępczej. Prezydent w sposób prawidłowy i kompleksowy ocenił sytuację materialno – bytową skarżącego pod kątem zaistnienia przesłanek do zastosowania wnioskowanej ulgi. Z treści art. 194 ust. 3 ustawy wynika, że umorzenie należności nie jest obligatoryjne, a zatem organowi I instancji przysługiwał pewien luz decyzyjny w rozpatrzeniu sprawy. Nie mniej istotne jest, że ustawodawca w art. 193 ust. 3 tej ustawy przewidział trzy rozwiązania dla osoby zobowiązanej – odroczenie terminu spłaty, rozłożenie zadłużenia na raty i wreszcie jego umorzenie. Zdaniem Kolegium oznacza to, że ww. ulgi winny być stosowane w określonej kolejności, tj. począwszy od środka wywołującego najmniejszy skutek. Dopóki skarżący znajduje się w stabilnej sytuacji finansowej, dopóty nie ma podstaw do umorzenia całości ciążących na nim zobowiązań, bowiem byłoby to niezgodne z celem ustawy. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, dla rozpatrzenia wniosku skarżącego nie bez znaczenia pozostaje fakt, że organ I instancji zastosował już względem niego ulgę w postaci częściowego odstąpienia od ustalenia opłaty w części - do równowartości 20 % dochodu skarżącego na każde z dzieci.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, GW wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Powtarzając argumentację sformułowaną w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji podniósł, że jego żona nie żyje, wszystkie zobowiązania spłaca sam dysponując jedynie comiesięcznym wynagrodzeniem za pracę, zaś na utrzymaniu ma ciotkę zmarłej żony, która nie partycypuje w kosztach. Nie posiada żadnych oszczędności, nie może sprzedać nieruchomości, a wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego znacznie przekraczają jego dochody, dlatego zmuszony jest posiłkować się pożyczkami od rodziców.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz.2107 ze zm.).

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, co stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. a) P.p.s.a. obligowało Sąd do uwzględnienia skargi.

Sąd oddalił wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy, gdyż został on oparty jedynie na oświadczeniu skarżącego, bez jakiegokolwiek udokumentowania. Skarżący nie wykazał też, że wyjazd na delegację miał charakter nagły i niespodziewany, co uniemożliwiało osobisty udział w rozprawie.

Przedmiotem rozpoznanej przez Sąd skargi jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] o odmowie umorzenia na wniosek skarżącego opłaty za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej w wysokości 6 145, 44 zł. za okres od 1września 2017 r., do 31 sierpnia 2018 r. za każde dziecko

Podstawą prawną decyzji organu i instancji jest art. 182 ust. 3, art. 193 ust. 1 pkt 1 i art. art. 194 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 194 ust. 3 tej ustawy, starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Uchwałą podejmowaną na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy jest uchwała rady powiatu określająca szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty.

Organy obu instancji, kierując się powyższymi regulacjami ustawowymi, zastosowały wobec skarżącego właściwe w tej mierze przepisy § 2 pkt 2 i pkt 5, § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] określającą szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w pieczy zastępczej (zwana dalej uchwałą).

Ustawodawca w konstrukcji art. 194 ust. 3 ustawy posłużył się pojęciem "może" i dlatego rozstrzygnięcie wydawane w oparciu o ten przepis ma charakter uznaniowy. Z tego względu w postępowaniu administracyjnym szczególnego znaczenia nabiera zasada ogólna postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7 K.p.a. nakazująca organom uwzględniać interes społeczny oraz słuszny interes obywatela. Organ nie przekroczy granic uznania administracyjnego, jeżeli zdoła wykazać, że wydane rozstrzygnięcie o charakterze negatywnym nie narusza słusznego interesu strony, a więc nie pozbawia jednostki korzyści chronionych prawem. Dlatego też uzasadnienie decyzji uznaniowej ma wykazać, że organ rozważył i wszechstronnie ocenił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a przyjęte rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją, pomimo że nie odpowiada stronie. Organy działając w sprawie zniesienia obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, winny dokonać takiego wyboru z istniejącego katalogu ulg, który będzie w ich przekonaniu w sposób maksymalny uwzględniał okoliczności życiowe strony. SKO słusznie zauważa, że przewidziana w art. 194 ust. 3 ustawy możliwość umorzenia w całości lub w części łącznie z odsetkami opłaty, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty winna być stosowana począwszy od środka wywołującego najmniejszy dla budżetu skutek aż po środek wywołujący skutek największy. Wskazać bowiem należy, że starosta w oparciu o tą regulacje wydaje decyzje administracyjną nie tylko z inicjatywy osoby zobowiązanej ale także z urzędu, czyli bez odpowiedniego żądania podmiotu uprawnionego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 18.01.2018 r. sygn. akt II SA/Rz 797/17 dostępny na str. CBOSA).

Ustawowa delegacja do wydania uchwały zawierająca szczegółowe warunki stosowania ulg w opłatach za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie zawiera regulacji, z której wynikałoby, jakie to przesłanki mogłyby być zawarte w takiej uchwale. Sam ustawowy zwrot "szczegółowe warunki" nie oznacza, że mają to być przesłanki niepodlegające ocenie organu stosującego daną regulację (uchwałę) i nieobjęte żadnym zakresem władzy dyskrecjonalnej organu. W ocenie Sądu stosowanie ulg do obowiązku nałożonego ustawowo może wynikać jedynie ze szczególnych sytuacji, w których znalazła się osoba zobowiązana. Istotne jest to, że uchwała dostrzega ową szczególność sytuacji i po wskazaniu na kilka różnorodnych przypadków (§ 4 ust. 1 i 2 uchwały, § 6 ust. 1 i ust. 2 uchwały), dodaje kolejny określając go, jako "inne ważne przyczyny". Owe "inne ważne przyczyny" w połączeniu z przyczynami określonymi w § 4 i 6 uchwały domykają zestawienie wszystkich przyczyn uzasadniających stosowanie ulg. W praktyce nie ma możliwości wyczerpującego i precyzyjnego opisania szczególnych lub nadzwyczajnych sytuacji, w których będzie możliwość zastosowania określonej ulgi. To sam ustawodawca przenosząc obowiązek ustalania szczegółowych warunków stosowania ulg w zakresie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej uznał, że ulgi te mogą być różnorodne, dostosowane do lokalnych warunków. Gdyby ustawodawca nie chciał pozostawienia w zakresie działania samorządu powiatowego stosowania ulg, to mógłby określić w samej ustawie przesłanki, których zaistnienie umożliwiłoby zastosowanie danej ulgi. Skoro tak jednak ustawodawca nie uregulował tej kwestii, a nadto przekazał ją do uregulowania samorządowi powiatowemu, to nie można domniemywać istnienia dodatkowych ograniczeń, co do tego, jakie przesłanki mogłoby uzasadniać przyznanie ulgi (patrz: wyrok WSA w Krakowie z 15.12.2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1156/17 dostępny na str. CBOSA).

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że aktualny dochód skarżącego w rozumieniu § 2 pkt 2 uchwały uzyskany w październiku 2018 r. wynosi 2 206,05 zł netto (wynagrodzenie z tyt. pracy w kwocie 3 006,05 zł netto po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób tj. 800 zł). Pozostałe zobowiązania (poza alimentami) i wydatki nie pomniejszają dochodu skarżącego w rozumieniu uchwały. Organ I instancji stwierdził, że skarżący uzyskuje stałe dochody z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu i dlatego sytuacja finansowa jest stabilna. Ponadto organ zauważył, że pomimo zastosowania ulgi polegającej na odstąpieniu w części od ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej do dnia wydania decyzji skarżący nie poniósł żadnych ustalonych opłat za pobyt dzieci w pieczy zastępczej. Natomiast SKO w zaskarżonej decyzji powtórzyło argumentację organu I instancji a nadto uznało, że stabilna sytuacja finansowa rokuje na możliwość systematycznego regulowania należności, a dopóki taka możliwość istnieje to Kolegium nie ma podstaw do umorzenia należności.

Z § 4 ust. 1 uchwały wynika, że należności mogą być umarzane w całości lub w części łącznie z odsetkami, lub rozkładane na raty, lub odraczane w zakresie terminu płatności. W § 4 ust. 2 uchwały podano natomiast, że ulgi o których mowa w powyższym ust. 1 udzielane są z uwzględnieniem uzasadnione interesu dłużnika, biorąc pod uwagę w szczególności zagrożenie braku możliwości zaspokajania egzystencjalnych potrzeb dłużnika lub osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wywołane: 1) bezrobociem; 2) bezdomnością; 3) ubóstwem; 4) niepełnosprawnością; 5) długotrwałą lub ciężką chorobą; 6) klęską żywiołową; 7) zdarzeniem losowym; 8) pozostawaniem osoby zobowiązanej na wyłącznym utrzymaniu innej osoby; 9) inną ważną sytuacja życiową.

Do wniosku o umorzenie skarżący dołączył szereg dokumentów, które miały na celu wykazanie jego indywidualnej sytuacji dochodowej, na jakie wydatki przeznacza zarobione pieniądze, kartę pobytu w szpitalu, rachunek za leki. Wyjaśnił też, że płaci regularnie alimenty, przeznacza środki na utrzymanie domu, który jest we współwłasności z dziećmi, co powoduje, że nie może go sprzedać również ze względu na obciążenie nieruchomości prawem dożywocia. Spłaca też kredyt, który zaciągnął wspólnie z żoną na remont domu. Ustanowienie dożywocia nastąpiło również na rzecz krewnej po stronie nieżyjącej żony.

W uzasadnieniu decyzji obydwu instancji nie znalazło się żadne odniesienie do przedstawionej sytuacji życiowej skarżącego udokumentowaną przedłożonymi rachunkami w kontekście przesłanek, o których mowa w § 4 ust. 2 uchwały. Organy nie poczyniły wyliczenia, jaka suma pieniężna pozostaje skarżącemu na miesięczne jego utrzymanie. Trzeba też zwrócić uwagę, że skarżący ponosi koszty utrzymania domu, którego udział we współwłasności wynosi 1/3. Zupełnie też nie wyjaśniono kwestii kredytu, czy był wspólnym kredytem skarżącego i jego żony zaciągniętym na remont domu. Ma to istotne znaczenie dla określenia sytuacji finansowej skarżącego, gdyż jego udział w spadku wynosił 1/3, a kredyt dotyczył całego domu współwłaścicielami, którego są też małoletnie dzieci.

Ponadto organy obydwu instancji przyjęły, że skarżący ma stabilną sytuację finansową, która rokuje na możliwość systematycznego regulowania należności, a dopóki istnieje taka możliwość, to nie ma możliwości umorzenia należności skarżącego. Kwestia ta nie została oceniona w aspekcie aktualnej sytuacji życiowej i finansowej skarżącego, gdyż organy obydwu instancji nie przeprowadziły stosownego postępowania wyjaśniającego i nie ustaliły stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7 i art. 77 K.p.a. Takie działania organów naruszyły też art. 80 K.p.a. zgodnie, z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W aktach administracyjnych sprawy znajdują się dwie decyzje Prezydenta Miasta [...] obydwie z dnia [...] stycznia 2018 r., którymi na każdego syna ustalono miesięczną opłatę za pobyt w rodzinie zastępczej w wysokości 512,12 zł. miesięcznie od dnia 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. Natomiast z decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] zmieniono decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2016 nr [...] poprzez ustalenie od 1 czerwca 2018 r. kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej na każde dziecko po 694,00 zł miesięcznie. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący płaci alimenty w łącznej wysokości 800 zł miesięcznie, a dochód netto uzyskiwany z tytułu pracy na umowę wynosi 2 206, 05 zł miesięcznie (po odliczeniu alimentów). Zestawienie powyższych kwot świadczeń na utrzymanie dzieci w rodzinie zastępczej pokazuje, że skarżącemu na własne utrzymanie pozostaje około 800 zł miesięcznie. Przedstawiona tylko pobieżnie analiza sytuacji finansowej skarżącego wskazuje, że teza organów o dobrej sytuacji finansowej skarżącego nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, do którego organy obydwu instancji się nie odniosły. Organy obydwu instancji pominęły argumenty zawarte tak we wniosku o umorzenie, jak i w odwołaniu.

Weryfikacja przesłanki z § 2 ust. 2 uchwały - istnienia uzasadnionego interesu dłużnika, biorąc pod uwagę w szczególności zagrożenie braku możliwości zaspakajania egzystencjalnych potrzeb dłużnika nie jest możliwa. Trzeba też podkreślić, że redakcja tego przepisu nie wyłącza uwzględnienia jeszcze innych okoliczności podmiotowych czy przedmiotowych z uwagi na użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zdaniem Sądu ww. okoliczności po stronie skarżącego, który jako jedyny ponosi koszty utrzymania budynku mieszkalnego, którego współwłaścicielem jest tylko w 1/3 części nie mogą być pomijane w ocenie jego sytuacji materialnej. Ponadto organy nie rozważyły, czy zachodzi przypadek do zastosowania ulgi określony w pkt 1-9 ww. przepisu uchwały, a w szczególności zdarzeniem losowym, inną ważną sytuacją życiową, czy też chorobą, która dotknęła skarżącego. Wyżej przywołane lakoniczne stwierdzenia o możliwości spłaty należności dowodzą naruszenia również przez Kolegium art. 15 i art. 127 K.p.a.

Sąd zwraca też uwagę, że skarżący jest jedynym żyjącym rodzicem swoich małoletnich dzieci, co skutkuje ponoszeniem odpłatności w 100%. Okoliczność ta powinna być również objęta oceną z tego względu, że rodzice są zobowiązani na mocy art. 193 ust. 2 ustawy do ponoszenia tej opłaty solidarnie.

Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że w okresie od 1 czerwca 2018 r. funkcjonowały w obrocie do tego samego okresu dwie decyzje administracyjne Prezydenta Miasta [...] to jest ww. z dnia [...] stycznia 2018 r. obejmujące okres od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. oraz dwie decyzje z [...] maja 2018 r., którymi zmieniono opłatność określoną decyzjami Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. za pobyt w rodzinie zastępczej dla każdego syna skarżącego od dnia 1 czerwca 2018 r. Kwestia ta powinna być szczegółowo wyjaśniona w aspekcie wystąpienia przesłanki nieważnościowej to jest powagi rzeczy osądzonej, a nadto ma to również wpływ na ustalenie wysokości zadłużenia skarżącego.

Ze względu na uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu, istotne jest także i to, że nie wyjaśniono skarżącemu, dlaczego odstąpienie w części od ustalenia odpłatności nie ma znaczenia dla oceny zgłoszonego wniosku o umorzenie należności. Organy, nie skorzystały z przysługujących im na mocy art. 194 ust. 3 ustawy kompetencji, gdyż wymaganie od strony, aby w przypadku odmowy umorzenia opłaty wszczynał swym wnioskiem kolejną procedurę administracyjną o zastosowanie innej ulgi w spłacie swych zobowiązań niż ich umorzenie.

Przedstawione przyczyny musiały zadecydować o uwzględnieniu skargi, gdyż wydane w sprawie administracyjnej decyzje nie uwzględniają wszystkich istotnych pod względem prawnym jak i faktycznym okoliczności. Ponadto organy nie dokonały w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy, dlatego doszło do naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozstrzygając sprawę organy na podstawie art. 153 P.p.s.a. uwzględnia wyrażoną w niniejszym wyroku ocenę prawną, którą należy odnieść do ustalenia stanu faktycznego sprawy, wątpliwości procesowych odnośnie wystąpienia przesłanki powagi rzeczy osądzonej, a także rozważenia zastosowania do ustalonej sytuacji finansowej i życiowej skarżącego dostępnych rodzajów ulg.

Mając na względzie powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.