Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2182/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1  ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [...] października 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmawiającą przyznania świadczenia rodzicielskiego.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. odmówił P. K. przyznania świadczenia rodzicielskiego na dziecko – F. K. uznając, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania świadczenia.

P. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.

Organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.) regulujące zasady przyznawania świadczeń rodzinnych oraz stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne odnoszące się do użytego w ustawie pojęcia "zamieszkiwania" oraz definicji "miejsca zamieszkania" zawartej w k.c. i podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca od czerwca 2014 r. wraz z mężem i dwójką dzieci przebywa czasowo w Stanach Zjednoczonych i nie jest możliwe ustalenie daty powrotu rodziny do Polski. Stany Zjednoczone są zatem głównym ośrodkiem działalności i stanowią centrum życiowe skarżącej i jej rodziny, co oznacza, że tam jest jej miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. Zdaniem SKO w [...] w sprawie nie została zatem spełniona przesłanka określona w art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, warunkująca uzyskanie wnioskowanego świadczenia. Zgodnie z powołanym przepisem świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Organ wskazał, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego, w związku z narodzinami w dniu [...] kwietnia 2017 r. dziecka, wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu 3 lipca 2017 r., a więc w okresie zasiłkowym 2016/2017.

Zdaniem organu w sprawie nie mają ponadto zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jak również umowa z dnia 2 kwietnia 2008 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. K. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez uznanie, że czasowy pobyt poza granicami Rzeczypospolitej uniemożliwia otrzymanie świadczenia rodzicielskiego, pomimo że skarżąca złożyła oświadczenie w przedmiocie charakteru pobytu w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej oraz planowanym powrocie do Polski bezpośrednio po zakończeniu studiów doktoranckich przez męża skarżącej J. K.,

- art 7 kpa i art. 77 § 1 kpa, poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny deklaracji składnych przez skarżącą w przedmiocie niemożności dokładnego określenia daty powrotu wobec charakteru studiów doktoranckich J. K., powrotów rodziny skarżącej do miejsca zamieszkania na terenie RP, niemożności wykonywania pracy zarobkowej przez skarżącą wobec wymagań stawianych mężowi w trakcie studiów doktoranckich, niepobierania żadnych świadczeń rodzinnych, wychowawczych i opiekuńczych na terenie USA, posiadania przez skarżącą i jej męża wiz czasowych studenckich.

W uzasadnieniu skargi skarżąca, powołując orzecznictwo sądowoadministracyjne i poglądy doktryny odnoszące się do pojęcia "zamieszkiwania" użytego w art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przytoczyła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasadzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej okoliczności sprawy świadczą o jej woli zamieszkiwania na terytorium RP, gdzie ma miejsce zameldowania, zaś pobyt w Stanach Zjednoczonych ma charakter czasowy. Zwrot "zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" użyty w art. 1 ust. 3 ustawy należy natomiast interpretować jako przebywanie na terenie RP z zamiarem stałego pobytu (art. 25 k.c.), którego nie wyklucza czasowy pobyt poza granicami RP.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji odmówiły skarżącej przyznania świadczenia rodzicielskiego na dziecko F. K. w okresie zasiłkowym 2016/2017 uznając, że w/w okresie skarżąca nie mieszka wraz z rodziną na terenie Polski (od czerwca 2014 r. mieszka w Stanach Zjednoczonych), a więc nie spełnia przesłanki określonej w art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, warunkującej uzyskanie wnioskowanego świadczenia. Organy uznały ponadto, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ani też umowy z dnia 2 kwietnia 2008 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki.

Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych, świadczenia rodzinne przysługują obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jednym z warunków otrzymania świadczenia rodzicielskiego jest zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim świadczenie ma być otrzymywane. Wynika to wprost z powołanego wyżej art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

Zgodzić się ponadto trzeba z twierdzeniami organu, że powołana ustawa nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania" i zastosowanie mają tu przepisy k.c. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania (art. 28 k.c.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że ustalenie zamiaru stałego pobytu, a więc woli stałego zamieszkiwania, powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane. O zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić więc wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej i stanowi jej centrum życiowe (postanowienie NSA z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt I OW 265/05, LEX nr 198360). Ponadto samo zameldowanie nie dowodzi zamieszkiwania w danej miejscowości, czyli adres zameldowania nie przesądza o miejscu zamieszkania osoby fizycznej (postanowienie NSA z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I OW 96/14). Wskazuje się ponadto, że określenie "miejsce zamieszkania" jest konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy - fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Powszechnie przyjmuje się, że oba te elementy muszą występować łącznie. Dla ustalenia miejsca zamieszkania nie wystarczy zatem ani samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, choćby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas, ani sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości. O miejscu zamieszkania rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania.

Wskazać należy, że powołana ustawa o świadczeniach rodzinnych uzależniając przyznanie świadczenia od zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadza też wymóg zamieszkiwania przez okres zasiłkowy w jakim wnioskodawcy mają otrzymywać świadczenie.

Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że P. K. wraz z rodziną od czerwca 2014 r. zamieszkuje czasowo w Stanach Zjednoczonych, co potwierdzają znajdujące się w aktach dokumenty, w tym oświadczenie skarżącej z dnia 14 lipca 2017 r. Mąż skarżącej kontynuuje naukę na studiach doktoranckich i skarżącą nie jest w stanie określić daty powrotu rodziny do Polski. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego, w związku z narodzinami w dniu [...] kwietnia 2017 r. dziecka, wpłynął do organu w dniu 3 lipca 2017 r., a więc w okresie zasiłkowym 2016/2017. Przy czym zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. okres zasiłkowy to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych.

Nie ulega zatem wątpliwości, że w/w okresie zasiłkowym miejscem zamieszkania skarżącej i jej rodziny nie jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca nie spełnia zatem przesłanki określonej w art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem Sądu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są podnoszone przez stronę okoliczności, że pobyt w Stanach Zjednoczonych ma charakter czasowy oraz że skarżąca planuje powrócić do Polski, gdzie jest zameldowana. Jak wyżej wskazano warunkiem przyznania świadczenia rodzicielskiego jest zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim świadczenie ma być otrzymywane. W niniejszej sprawie jednoznacznie zostało ustalone, że miejscem zamieszkania strony i jej rodziny we wskazanym okresie nie jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Prawidłowo organy orzekające uznały, że skarżąca nie spełnia przesłanki warunkującej przyznanie jej prawa do świadczenia rodzicielskiego, o której mowa w art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., co skutkowało odmową przyznania wnioskowanego świadczenia. Prawidłowo też organy stwierdziły, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz umowy z dnia 2 kwietnia 2008 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia powołanych w skardze przepisów kpa. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w kpa. Organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.