Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 412/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-07-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów
Powołane przepisy: article: art. 244 par 1, art. 245 par 3, art. 246 par 1 pkt 2 w zw z art. 258 par 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.01.2017r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za maj 2009r. postanawia: wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 30.01.2017r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za maj 2009r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów K.K.ur. w 1965r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką K.O. – W., ur. w 1945r. Zatrudniony jest w "E" Sp. z o.o. w K, na podstawie umowy o pracę, na 1/4 etatu, z wynagrodzeniem w wysokości 500 zł, miesięcznie, brutto, (420,18 zł, netto). Jak podał, całą pensję wydaje na zaspokojenie potrzeb żywieniowych. W 2016r. uzyskał z tego tytułu dochód w kwocie 1060 zł, przy przychodzie w wysokości 2395 zł.

Wnioskodawca jest jedynym udziałowcem i wspólnikiem E. Sp. z o.o. i G. Sp. z o.o. W obu spółkach posiada 99% udziałów o wartości 4950 zł (por. numer KRS : [...] i [...]).

W 2016r. dochód spółki E. Sp. z o.o. wyniósł 17 978 zł, przy przychodzie na poziomie 7 341 270 zł. Dochód G. Sp. z o.o. wyniósł w tym roku 4 361 zł, przy przychodzie na poziomie 780 551 zł.

W PKO BP K.K. ma zaciągnięty kredyt, którego raty nie są regulowane. Do spłacenia pozostało mu 120 000 zł.

Na dzień 31.05.2017r. saldo jego konta w PKO BP było ujemne i wynosiło – 1 550 zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, dnia 23.04.2014r. wystawił na K.K.tytuł egzekucyjny, którego należność główna wyniosła 165 241 a kwota odsetek naliczona na dzień wystawienia tytułu – 97 189 zł.

Z kolei Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] w K. dnia 27.12.2016r. dokonał zajęcia wierzytelności, której należność główna na rzecz Banku Polska Kasa Opieki S.A wyniosła 105 990,87 zł.

Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06).

Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych K.K., Stąd też został on wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jego sytuacji finansowej.

Nie nadesłał jednak:

- spisu miesięcznych wydatków rodziny, związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami,

- wyciągów z firmowych kont bankowych, obejmujących operację ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,

- wyciągów z kont bankowych K. O. – W. (zarówno osobistych jak i firmowych), obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,

- dowodu, przekazu, przelewu świadczenia K. O. – W., za ostatni miesiąc,

- zeznań podatkowych K. O. – W., za 2016r.

- odpisów z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopii, bądź też numerów ksiąg wieczystych), obejmujących nieruchomości będące własnością lub współwłasnością wnioskodawcy,

- oświadczenia określającego czyją własnością jest lokal dom, w którym mieszka wnioskodawca, wraz z podaniem nr księgi wieczystej tej nieruchomości,

- oświadczenia określającego czy poza "E " sp. z o.o. w K. oraz "G" sp. z o.o. w K. jest wspólnikiem, udziałowcem, jakiś spółek kapitałowych (jeżeli tak należało podać ich nazwę, ilość i wartość udziałów, akcji),

Podkreślić należy, iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat sytuacji majątkowej i finansowej jej i domowników. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową, określającą relację wszystkich wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Stąd też, brak danych, popartych stosowną dokumentacją, skutecznie uniemożliwia wspomnianą analizę. To z kolei, wyklucza przyznanie prawa pomocy. Zwłaszcza w sytuacji takiej jak rozpatrywana kiedy to gospodarstwo domowe prowadzą dwie osoby a informacje na temat jednej nie zostały przesłane, podobnie zresztą jak spis miesięcznych wydatków.

Ponadto należy podkreślić, iż wnikliwa analiza możliwości płatniczych strony skarżącej w niniejszej sprawie jest tym bardziej zasadna, że w porównaniu z poprzednio zapadłymi w 2015r. rozstrzygnięciami dotyczącymi przyznania prawa pomocy K.K. ujawnił on, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i jest jedynym udziałowcem dwóch spółek z o.o., co daje mu faktyczną możliwość kierowania nimi zarówno w zakresie struktury, strategii jak i finansów. Przychód jednej z nich w 2016r. przekroczył natomiast siedem milionów a drugiej wyniósł ponad siedemset tysięcy złotych.

W konsekwencji więc wskazanych okoliczności, w szczególności nieprzesłania dokumentów źródłowych stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc kompletnego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić dogłębną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).

Warto też zauważyć, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych niedopełnienie - nawet w części - obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia, dokumentu, uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 09.07.2014r., sygn. akt I OZ 539/14, por. też postanowienie NSA z dnia 29.01.2015r., sygn. akt II OZ 58/15, postanowienie NSA z dnia 02.09.2016r., sygn. akt II GZ 822/16, postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14).

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. , poz. 718 z p. zm.).