Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1271/01
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2003-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 73 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Strona żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony istnieje uzasadniony ważny interes strony.

TEZY

Strona żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony istnieje uzasadniony ważny interes strony.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Andrzeja K. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 16 maja 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionej kopii protokółu oględzin - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 marca 2001 r. (...), wydanym na podstawie art. 123, art. 73 par. 2, art. 74 par. 2 Kpa, art. 83, ust. 1, art. 84, ust. 1 i art. 84a, ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 4, ust. 1, pkt 11 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym /Dz.U. nr 91 poz. 578/ - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. odmówił Andrzejowi K., (...) wydania uwierzytelnionej kopii protokółu oględzin sporządzonego w dniu 15 lutego 2001 r. w związku z użytkowaniem i zabudową nieruchomości we W., przy ul. S. 19b.

W uzasadnieniu, organ stwierdził, iż Andrzej K. pismem z dnia 19 lutego 2001 r. wystąpił do Powiatowego Inspektoratu o wydanie uwierzytelnionej kopii spisanego protokółu jw., nie uzasadniając potrzeby posiadania tego protokółu.

Uregulowania prawne zawarte w przepisach art. 73 i 74 Kpa ustanawiają zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej, ponieważ prawo ich przeglądania służy stronie. Jest to jedna z podstawowych zasad postępowania, którą trzeba rozpatrywać w łączności z zasadami ogólnymi statuowanymi w art. 8 i art. 10 Kpa. Strona może wykonywać prawo wglądu do akt sprawy w każdym stadium postępowania prowadzonego w trybie zwykłym lub w trybach nadzwyczajnych, a więc od jego wszczęcia w zasadzie do jego zakończenia. Przepis art. 73, par. 1 Kpa obliguje organ do umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Strona bierze bardzo czynny udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wielokrotnie korzystała z możliwości przeglądania akt sprawy. Złożyła też wiele nowych wniosków i pism.

Natomiast od uznania organu zależy wydanie stronie uwierzytelnionych odpisów lub uwierzytelnienia sporządzonych przez stronę odpisów z akt sprawy /art. 73, par. 2 Kpa/. Tych ostatnich dokumentów strona może żądać, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem, co jednak podlega ocenie organu /art. 74 par. 2 Kpa/. Swojego wniosku z dnia 19 lutego 2001 r. strona nie poparła żadnym uzasadnieniem. Art. 73 par. 2 Kpa nie zawiera żadnych ograniczeń w zapoznawaniu się z treścią wszystkich dokumentów i utrwalania ich na własny użytek. Uzyskiwanie natomiast uwierzytelnionych odpisów lub kopii pozostaje pod kontrolą organu administracji, ponieważ powstają wtedy nowe dokumenty, które mogą być wykorzystywane poza prowadzonym postępowaniem. Z tego właśnie powodu przepis art. 73 par. 2 Kpa odnośnie uwierzytelniania odpisów z akt sprawy stawia wymaganie wykazania przez stronę ważnego interesu w uzyskaniu takiego dokumentu.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Andrzej K., twierdząc, iż jest ono bezpodstawne i bezzasadne, z uwagi na fakt, iż sporządzony protokół nie został objęty tajemnicą państwową, ani nie został wyłączony ze względu na ważny interes państwa, o czym jest mowa w art. 74 par. 1 Kpa.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 maja 2001 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe postanowienie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa proceduralnego, gdyż strona wbrew przepisom art. 73 par. 2 Kpa nie wykazała swojego ważnego interesu, uzasadniającego wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, jak słusznie zauważył organ I instancji, a potwierdza organ odwoławczy.

Zgodnie zaś z przepisem art. 73 par. 1 Kpa: "w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy lub oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów". W prawie do przeglądania akt mieści się zapoznanie się z treścią wszystkich dokumentów, przejrzenie map, planów, notatek urzędowych, jak również utrwalenie na własny użytek wiadomości zawartych w aktach przez ich notowanie lub wykonywanie odpisów. W tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń w przepisie art. 73 par. 1. Uzyskiwanie natomiast uwierzytelnionych odpisów, a uwzględniając nowe techniki potwierdzonych kopii kserograficznych - pozostaje pod kontrolą organu administracyjnego, ponieważ powstają nowe dokumenty, które mogą być wykorzystane poza prowadzonym postępowaniem. Z tego też względu przepis art. 73 par. 2, który brzmi: "strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony", odnośnie do uwierzytelniania odpisów z akt sprawy stawia wymaganie wykazania przez stronę ważnego interesu w uzyskaniu tego dokumentu.

Wobec powyższego twierdzenie Strony, że skoro protokół z dnia 15 lutego 2001 r., dotyczący jej współwłasności, nie został objęty tajemnicą państwową oraz nie został wyłączony ze względu na ważny interes państwa, to zaskarżone postanowienie jest bezzasadne, jest chybione i nie może zasługiwać na uwzględnienie. Ponadto jak słusznie zauważył organ I instancji, skarżący we wniosku do niego skierowanym, nie przedstawił swojego ważnego interesu uzasadniającego wydanie mu kopii kserograficznej przedmiotowego protokołu. Nie uczynił tego również w zażaleniu skierowanym do organu odwoławczego.

Mając powyższe na uwadze, organ postanowił orzec jak na wstępie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Andrzej K. ponawiając zarzuty oraz argumentację przedstawioną w zażaleniu, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Skarżący stwierdził m. innymi, że organ pierwszej instancji bezzasadnie i bezpodstawnie odmówił wydania uwierzytelnionego odpisu protokołu, powołując się na przepis art. 73 par. 2 Kpa. Stanowisko organu w tym względzie jest dowolną interpretacją tegoż artykułu.

Andrzej K. nie godzi się ze stanowiskiem organów, że to one oceniają czy w sprawie ma miejsce ważny interes strony przy wydawaniu uwierzytelnionych kopii dokumentów.

Zdaniem skarżącego ocena taka przysługuje stronie, która ocenia ich stopień ważności pod kątem interesu prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zakres kontroli zaskarżonych do Sądu postanowień ograniczony jest do ich oceny zgodności z prawem.

Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie do zbadania, czy zaskarżone postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 16 maja 2001 r., (...) - odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 22 ust. 1-3 cyt. wyżej ustawy o NSA.

Rozpatrując zaś stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga Andrzeja K. nie może być uwzględniona jako, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Uchylenie bowiem postanowienia, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy/.

Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie.

Przepisem na tle którego powstał spór w niniejszej sprawie jest art. 73 Kpa.

I tak zgodnie z par. 1 tegoż artykułu, organ administracji publicznej jest zobowiązany w każdym stadium postępowania umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów, natomiast w myśl par. 2 tego artykułu strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów sporządzonych przez organ, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

Przepis ten przyznaje zatem stronie prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów oraz "o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony" - uwierzytelnienia sporządzanych przez stronę odpisów lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że treść przepisu art. 73 Kpa w sposób jednoznaczny wskazuje, że zarówno uprawnienie do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, jak i uwierzytelniania sporządzonych odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, przysługuje stronie, pod określonymi tam warunkami /por. wyrok z dnia 11 maja 1999 r., IV SA 1023/98 - nie publ./.

Oznacza to, że strona żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony istnieje uzasadniony ważny interes strony. W niniejszej sprawie Andrzej K. wniosek o przesłanie uwierzytelnionej kopii protokółu oględzin z dnia 15 lutego 2001 r. uzasadnił tym, iż w protokole tym znalazły się stwierdzenia Anny K. w oparciu o które dojdzie Jego zdaniem do cyt.: "(...) zakończenia wielu nierozwiązanych do chwili obecnej spraw, które wniosłem do różnych urzędów w obronie swojego interesu prawnego (...)".

Powyższą argumentację Andrzej K. powtórzył w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, zarzucając, iż jest ono bezpodstawne z tej to przyczyny, że po pierwsze ocena ważności żądanych dokumentów należy Jego zdaniem do strony, a po drugie odmowa wydanie żądanego dokumentu dotyczy wyłącznie akt objętych tajemnicą państwową.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów skarżącego i zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Analizując akta niniejszej sprawy, Sąd w pełni podziela stanowisko i argumentację organów zawartą w wydanych postanowieniach.

Zgodzić się w pełni należy ze stwierdzeniem organów, że Andrzej K. żądając wydania uwierzytelnionej kopii protokółu oględzin z dnia 15 lutego 2001 r., nie wykazał uzasadnionego ważnego interesu.

Warunek zaś wykazania, że jest to - uzyskanie uwierzytelnionego odpisu żądanego protokołu uzasadnione ważnym interesem strony, jednoznacznie zostało określone w cyt. wyżej art. 73 par. 2 Kpa.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, z omawianego przepisu art. 73 par. 2 Kpa wynika nadto, że to organ jest jedynie uprawniony do oceny, czy po stronie żądającego zachodzi uzasadniony ważny interes posiadania określonego dokumentu.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli postanowień o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała by zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa.

W tej sytuacji wywody skargi zmierzające do wykazania, że wydane w sprawie postanowienia naruszają prawo, nie mogą być uznane za zasadne.

Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi Andrzeja K. z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl w myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.