Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 41/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 i 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 44, art. 59, art. 66, art. 77 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 7, art. 10, art. 28, art. 31, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 3 września 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Europejskiego Centrum Ochrony Środowiska - Stowarzyszenia Inicjatyw Ekologicznych z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 114/13 w sprawie ze skargi Europejskiego Centrum Ochrony Środowiska - Stowarzyszenia Inicjatyw Ekologicznych z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 114/13 oddalił skargę [...] Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie wskazał, że:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Burmistrz Grodziska Mazowieckiego (dalej "Burmistrz"), działając na podstawie art. 71 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1, art. 72 ust. 1, art. 75 ust. 1, pkt 4, art. 82, art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., nr 199, poz. 1227), dalej "ustawy ocenowej", określił środowiskowe uwarunkowania zgody dla przedsięwzięcia, polegającego na budowie zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (dalej "przedsięwzięcie") dla firmy [...] w G. przy ul. T. (dalej "inwestor").

[...] Stowarzyszenie [...] (dalej "Stowarzyszenie") wniosło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej "SKO") odwołanie od decyzji Burmistrza. Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] (dalej "zaskarżona decyzja"), SKO utrzymało decyzję Burmistrza w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odwoławczego SKO wskazało, że z treści sporządzonego raportu, dotyczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że projektowana inwestycja nie będzie stwarzać znacznych zagrożeń dla środowiska, w tym dla zdrowia i życia ludzi, pod warunkiem prawidłowej eksploatacji oraz zastosowania zalecanych w raporcie rozwiązań technicznych i określonych postanowieniem uzgadniającym warunków realizacji przedsięwzięcia. Raport zawiera szczegółowy opis urządzenia oraz jego umiejscowienie, opis środowiska przyrodniczego w otoczeniu planowanej inwestycji.

SKO podkreśliło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa warunki realizacji przedsięwzięcia, zobowiązując inwestora do zachowania określonych wymogów, tak aby zminimalizować wpływ tego przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta uwzględnia również wszystkie warunki realizacji przedsięwzięcia, wskazane w wydanym postanowieniu przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej "PPIS") i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej "RDOŚ"). W ocenie SKO realizacja przedsięwzięcia zgodnie z wytycznymi z decyzji oraz przy założonych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko rozwiązaniach minimalizujących negatywne oddziaływania, nie powinna powodować zagrożenia dla środowiska naturalnego.

Odnosząc się do odwołania złożonego przez Stowarzyszenie, SKO wskazało, że w przedmiotowej sprawie została w sposób prawidłowy przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podkreślono, iż przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w terminie przewidzianym przepisami postępowania administracyjnego, w żadnym wypadku nie może świadczyć o nierzetelności przeprowadzonego postępowania bądź o przeprowadzeniu go w sposób niepełny.

W ocenie SKO nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art.77 ust.1, art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wyroku z dnia 28 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność paragrafu 24 punkt 3 lit. e uchwały Rady Miejskiej w Grodzisku Mazowieckim z dn. 30 czerwca 2010 r., nr 670/2010 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenu Grodziska Mazowieckiego jednostka "E". Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 18 września 2012 r. Stwierdzenie nieważności powyższego paragrafu planu, na który to zapis planu powoływało się Stowarzyszenie ma skutek ex tunc, a to oznacza, że zapis taki został wyeliminowany z mocą wsteczną.

SKO nie dopatrzyło się również naruszenia pozostałych wskazanych w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję SKO z dnia [...].10. 2012r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając skargę za niezasadną wskazał, że materialnoprawną podstawę do orzekania stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ("ustawy ocenowej"), tj. przepisy: art.71 ust.1 oraz ust.2 pkt 1, art.72 ust.1, art.75 ust.1 pkt 4, art.82, art.85 ust.1 tej ustawy w związku z §2 ust.1 pkt 45 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213, poz.13970).

Sąd I instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 59 ust.1 ustawy ocenowej przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia, mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowanego przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Sąd I instancji wskazał, że w art. 3 ust.1 pkt 8 ustawy ocenowej określono, co kryje się pod pojęciem oceny oddziaływania na środowisko. Stosownie do przywołanego przepisu ustawy, ilekroć jest w niej mowa o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Sąd I instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 71 ust.1 ustawy ocenowej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wynika, iż uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane jedynie dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W art. 72 ust. 1 ustawy zostały wymienione rodzaje decyzji administracyjnych, przed których uzyskaniem następuje wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wśród tych decyzji art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy wymienia decyzję o pozwoleniu na budowę.

Sąd I instancji podał, że w razie ustalenia, że przedsięwzięcie należy do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, organ zyskuje podstawę do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy czym rozstrzygnięcie może polegać albo na wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która określi środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, poprzez zamieszczenie elementów wskazanych w art. 82 ustawy, albo na wydaniu decyzji o odmowie zgody na realizację przedsięwzięcia.

Przesłanki odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia polegać przy tym mogą na: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy), odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy), braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy (art. 81 ust. 1 ustawy), wykazaniu znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 ustawy), wykazaniu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (art. 81 ust. 3 ustawy).

Sąd I instancji wskazał, że z art.77 ust.1 pkt 1 ustawy ocenowej wynika, iż jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Z art.77 ust.1 pkt 2 ustawy ocenowej wynika również, że organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zasięga (w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19) opinii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Sąd I instancji zaznaczył, że w art.29 ustawy ocenowej zagwarantowany został w sposób generalny udział społeczeństwa w sprawach, w których przepisy prawa materialnego taką konieczność przewidują. W art. 33 ustawy wprowadzono instrumenty prawne, mające zagwarantować społeczeństwu z jednej strony możliwość udziału w postępowaniu w konkretnej sprawie, a z drugiej strony zakończenie postępowania w rozsądnym terminie. W art. 33 ust. 1 ustawy na organy administracji prowadzące postępowanie w sprawie, w której udział społeczeństwa jest obligatoryjny, nałożono obowiązek podania do publicznej wiadomości przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa o czynnościach procesowych wskazanych w tym przepisie.

Sąd I instancji wskazał, że katalog środków gwarantujących udział społeczeństwa ma charakter zamknięty, co wynika z konstrukcji art. 33 ust.1 ustawy ocenowej, w którym zostały one wymienione. Skoro bowiem w przepisie tym nie określono, że wyliczenie ma charakter przykładowy, to należy przyjąć, iż ustawodawca nie dopuszcza wprowadzenia innych instrumentów w omawianym zakresie. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku wszystkie z nich będą znajdowały zastosowanie. O ile bowiem podanie do publicznej wiadomości o czynnościach wymienionych w art. 33 ust. 1 ustawy ma charakter obligatoryjny, to już przeprowadzenie rozprawy na zasadach określonych w art. 36 ustawy ma charakter fakultatywny, gdyż jest ona przeprowadzana, jeżeli organ prowadzący postępowanie uzna to za konieczne.

Sąd I instancji podał, że zasadnicze zarzuty skargi sprowadzają się do tego, iż w ocenie Stowarzyszenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zapewniono w odpowiedni sposób udziału społeczeństwu, w szczególności poprzez niepoinformowanie społeczeństwa o uzupełnieniu raportu oraz, że organy obu instancji nie zbadały w należyty sposób oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, opierając się w tym zakresie na wadliwym raporcie, przedłożonym przez inwestora.

Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia przez Burmistrza w prawidłowy sposób konsultacji ze społeczeństwem Sąd I instancji zaznaczył, że zgodnie z art.33 ust.1 w związku z art.79 ust.1 ustawy ocenowej obwieszczeniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], podanym do publicznej wiadomości Burmistrz zapewnił udział społeczeństwa w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, informując o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wszczęciu postępowania, przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie, organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i uzgodnień, możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, miejscu i sposobie składania uwag i wniosków, a także o 21 dniowym terminie ich składania, określonym od dnia 9 czerwca 2011 r. do dnia 29 czerwca 2011 r. włącznie oraz organie właściwym do ich rozpatrzenia. Przedmiotowe obwieszczenie zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego, znajdującej się w ogólnie dostępnym miejscu, w Wydziale Ochrony Środowiska i Spraw Wsi Urzędu Miejskiego w Grodzisku Mazowieckim oraz na stronie internetowej WWW.BIP.GRODZISK.PL. Dodatkowo, wykonując dyspozycję art.49 oraz art.61 § 4 k.p.a., Burmistrz przesłał przedmiotowe obwieszczenie inwestorowi z prośbą o wywieszenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanej inwestycji. W dniu 30 czerwca 2011 r. inwestor poinformował o okresie wywieszenia obwieszczenia, tj. od 26 maja 2011 r. do 29 czerwca 2011 r.

Sąd I instancji podkreślił, że zagwarantowanie udziału społeczeństwu nie jest jednoznaczne z tym, iż każdy obywatel czy też inny podmiot działający w społeczeństwie, ma z mocy ustawy przymiot strony (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2006 r., IV SA 2586/03, LEX nr 179130). Oznacza to, zdaniem Sądu I instancji, że uprawnienia przyznane społeczeństwu nie mogą stanowić źródła interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., dającego poszczególnym członkom społeczeństwa przymiot strony w omawianej kategorii spraw.

Z powyższego wynika, że uczestniczenie w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań przez podmioty inne niż wnioskodawca może wystąpić w jednej z dwóch form, tj. alternatywnie albo w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu, albo jako strona tego postępowania.

Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Stowarzyszenie brało udział w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Pismem z dnia 22 czerwca 2011 r. Stowarzyszenie, na zasadzie art.44 ust.1 ustawy ocenowej, zgłosiło udział w przedmiotowym postępowaniu. W świetle przywołanego przepisu (zdanie pierwsze) organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony.

Sąd I instancji wskazał, że pozycja prawna Stowarzyszenia w kontrolowanym postępowaniu jest w tej sytuacji silniejsza, aniżeli sytuacja podmiotów, które uczestniczyły w nim wyłącznie w ramach udziału społeczeństwa. Udział Stowarzyszenia w kontrolowanym postępowaniu należy, zdaniem Sądu I instancji w kontekście przepisów regulujących udział stron w postępowaniu administracyjnym, nie zaś w kontekście przepisów regulujących udział społeczeństwa.

W tym kontekście Sąd I instancji wskazał, że niewątpliwie ocenić fakt, że w toku postępowania administracyjnego wystąpiła konieczność uzupełnienia raportu przedłożonego przez inwestora. Sąd I instancji zaznaczył, że konieczność tę dostrzegł, na etapie uzgadniania inwestycji, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie. Sąd I instancji zaznaczył, że uzupełnienie raportu wpłynęło do organu uzgadniającego przy piśmie z dnia 14 czerwca 2011 r.; postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia na potrzeby decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; w uzasadnieniu przywołanego postanowienia wskazano, że zostało ono wydane na podstawie uzupełnionego raportu.

Sąd I instancji wskazał, że w piśmie z dnia 29 czerwca 2011 r. Burmistrz poinformował strony postępowania o wydaniu przez RDOŚ postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. wskazując, że z orzeczeniem tym można zapoznać się w siedzibie Urzędu Miejskiego w Grodzisku Mazowieckim a także, że zostało ono zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej organu (http://www.ekokarty.pl/wykaz/rdos-warszawa); pismo to doręczono Stowarzyszeniu w dniu 8 lipca 2011 r.

Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] czerwca 2011 r. Burmistrz orzekł o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Burmistrz zwrócił uwagę, że raport był przedmiotem uzupełnienia; decyzja Burmistrza z dnia [...] czerwca 2011 r. została doręczona Stowarzyszeniu również w dniu 8 lipca 2011 r.

Sąd I instancji zaznaczył, że zestawienie dat dokonania wskazanych wyżej czynności procesowych prowadzi do wniosku, iż przed wydaniem przez Burmistrza decyzji w niniejszej sprawie Stowarzyszenie nie miało fizycznej możliwości zapoznania się z uzupełnieniem raportu. W ocenie Sądu I instancji brak ten został sanowany na etapie postępowania odwoławczego; z akt sprawy wynika bowiem, że na etapie postępowania odwoławczego Stowarzyszenie zapoznało się z uzupełnieniem raportu (pismo z dnia 11 stycznia 2012 r.) i odniosło się do jego treści.

W świetle powyższych faktów nie można zdaniem Sądu I instancji przyjąć, że na etapie postępowania odwoławczego Stowarzyszenie nie miało możliwości wglądu do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Sąd I instancji zaznaczył, że należy zgodzić się ze skarżącym Stowarzyszeniem, iż sposób odniesienia się przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania jest miejscami niedostatecznie wyczerpujący, jednakże powyższego uchybienia nie sposób w ocenie Sądu I instancji zakwalifikować jako naruszenia przepisów prawa mogącego w istotny sposób wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy.

W ocenie Sądu I instancji w raporcie w wersji uzupełnionej, spełniającym łącznie wymagania co do treści raportu, sprecyzowane w art.66 ustawy ocenowej, zanalizowano w sposób dostatecznie wyczerpujący sposób wszystkie aspekty, niezbędne do oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Nie sposób zdaniem Sądu I instancji podzielić stanowiska skargi, że w postępowaniu administracyjnym wykazano brak wnikliwości, czy też krytycyzmu w odniesieniu do treści raportu w sytuacji, w której uzupełnienie raportu przez inwestora nastąpiło na żądanie organu orzekającego w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych warunków dla przedsięwzięcia, tj. RDOŚ. W ocenie Sądu I instancji brak jest przesłanek uzasadniających przyjęcie, że w postępowaniu głównym, czy też w postępowaniu uzgadniającym, nie dokonano wyczerpującej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Twierdzenia skargi należy w tej sytuacji, zdaniem Sądu I instancji uznać jedynie za polemikę z ustaleniami organów.

Sąd I instancji wskazał, że w odniesieniu do wskazanego wyżej braku podstaw do wywodzenia wadliwości uzgadniającego postanowienia RDOŚ dodatkowo podniesiono, że w piśmie procesowym z dnia 22 lipca 2011 r., skierowanym do Stowarzyszenia RDOŚ odniósł się wyczerpująco do zarzutów Stowarzyszenia, dotyczących postępowania uzgadniającego.

Sąd I instancji wskazał, że w odniesieniu do poruszonej w skardze kwestii braku dopuszczalności realizacji inwestycji w świetle postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uwzględnienie wymagała treść wyroku z dnia 28 lutego 2012 r., mocą którego WSA w Warszawie stwierdził nieważność paragrafu 24 punkt 3 lit. e uchwały Rady Miejskiej w Grodzisku Mazowieckiem z dn. 30 czerwca 2010 r., nr 670/2010 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenu Grodziska Mazowieckiego jednostka "E". Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 18 września 2012 r. Stwierdzenie nieważności powyższego paragrafu ma skutek ex tunc, a to oznacza, zdaniem Sąd I instancji, że zapis taki został wyeliminowany z mocą wsteczną.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosło Stowarzyszenie [...] i zaskarżając je w całości zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest poprzez naruszenie:

1) art. 59 ustawy ocenowej poprzez uznanie, ze zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza są prawidłowe mimo nieprzeprowadzenia pełnej procedury oceny oddziaływania na środowisko,

2) art. 66 ustawy ocenowej poprzez uznanie, że zaskarżone decyzje są prawidłowe mimo, że uzgodnienie przedsięwzięcia postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. RDOŚ w Warszawie nastąpiło w oparciu o wadliwy i niezweryfikowany merytorycznie Raport, który sporządzony został z pominięciem wymogów ustawowych i jest dokumentem niepełnym, wzajemnie sprzecznym oraz zawierającym braki prowadzące do dyskwalifikacji przeprowadzonych analiz środowiskowych,

3) art. 77 ust. 1 ustawy ocenowej poprzez uznanie, ze zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza są prawidłowe mimo braku weryfikacji przez Burmistrza stanowiska współdziałającego organu, tj. RDOŚ w Warszawie oraz PIS w Grodzisku Mazowieckim przed wydaniem decyzji przez Burmistrza.

4) art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez uznanie, że decyzja SKO i poprzedzająca decyzja Burmistrza są prawidłowe mimo niezebrania i nierozpatrzenia przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji, całego materiału dowodowego w sprawie i mimo niewyjaśnienia całego stanu faktycznego w sprawie, w tym wobec uniemożliwienia Stowarzyszeniu przedstawienia stanowiska do uzupełnionego Raportu przed wydaniem decyzji,

5) art. 10 kpa poprzez uznanie, iż zaskarżona decyzja SKO i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza są prawidłowe mimo, że uniemożliwiono stronom oraz uczestnikom, w szczególności Stowarzyszeniu i okolicznym mieszkańcom, wzięcie udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie przed wydaniem decyzji przez Burmistrza, m.in. uniemożliwienie zajęcia stanowiska wobec uzgodnień dokonanych z właściwymi organami przed wydaniem decyzji przez Burmistrza i stanowiska do uzupełnionego w/w Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

art. 28 i 31 kpa oraz art. 44 ustawy ocenowej poprzez uznanie, iż w toku postępowania administracyjnego przed Burmistrzem wywołanego wnioskiem Inwestora nie doszło do naruszenia prawa do prawidłowego udziału społeczeństwa i stron w tym postępowaniu, w tym Skarżącego Stowarzyszenia i prawa do wypowiedzi w tym postępowaniu mimo, że uniemożliwiono stronom oraz uczestnikom postępowania, w szczególności Stowarzyszeniu oraz okolicznym mieszkańcom, wzięcie udziału w postępowaniu i wypowiedzenie się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie przed wydaniem decyzji przez Burmistrza, m.in, uniemożliwienie zajęcia stanowiska wobec uzgodnień dokonanych z właściwymi organami przed wydaniem decyzji przez Burmistrza i uzupełnionego w/w Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Powołując się na powyższe zarzuty wniesiono na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 ppsa, art. 188 ppsa o uchylenie w całości wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, ewentualnie o uchylenie w całości wyroku i stwierdzenie nieważności decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza lub uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ja decyzji Burmistrza oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że za rażąco niezgodne z przepisami obowiązującego prawa należy uznać wynikające z uzasadnienia zaskarżonego wyroku twierdzenia Sądu I instancji uznające, że Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie musi zawierać wszystkich elementów wymienionych w art. 66 Ustawy ocenowej. Wskazano ponadto, że w Raporcie (w tym w całym rozdziale 16) brak jest jakichkolwiek informacji o przeprowadzaniu przez inwestora akcji informacyjno-wyjaśniających i sposobie komunikowania się ze społeczeństwem w sprawach występowania środowiskowych zagrożeń związanych z planowaną inwestycją. Zdaniem skarżącego kasacyjnie przyczyna pominięcia takich informacji w Raporcie jest oczywista - Inwestor nigdy i w żadnej formie nie przeprowadzał konsultacji społecznych, nie pozyskiwał opinii ani też nie informował okolicznych mieszkańców o planowanych przedsięwzięciach zagrażających środowisku powodujących istotne uciążliwości dla sąsiadujących nieruchomości w strefie oddziaływania niekorzystnych emisji.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie jest przy tym oczywiste, że procedura konsultacji społecznych jest kluczowym elementem analizy oddziaływania na środowisko a brak informacji i ocen potwierdzających przeprowadzenia wymagających konsultacji ewidentnie dyskwalifikuje wydaną decyzję środowiskową. Podano, że w rozdziale 4.5. i 4.6. Raportu niezgodnie z prawdą określono, że proces jest bezemisyjny, co pozostaje w rażącej sprzeczności z koniecznością i wymogiem sporządzania Raportu. Zaznaczono, że w Raporcie, jak również w uzupełnieniach do Raportu całkowicie pominięty został aspekt dotyczący wystąpienia sytuacji awaryjnych i związanych z tym zagrożeń. Zaznaczono także, że rozdział 9 raportu, który jest kluczowy z punktu widzenia oddziaływania na środowisko został potraktowany przez inwestora w sposób bardzo lakoniczny i wybiórczy. Skoncentrowano się w zasadzie na emisji ze źródeł transportu a nie wspomniano w ogóle o wpływie na wody gruntowe i powierzchniowe. Wskazano, co szczególnie istotne, że Sąd I instancji mimo przyznania, że Skarżące Stowarzyszenia otrzymało informację o uzupełnieniu Raportu już po wydaniu decyzji przez Burmistrza, błędnie uznał, że w żaden sposób nie naruszyło to przepisów kpa czy innych ustaw uprawniających Stowarzyszenie do udziału w sprawie w tym np. art. 28 , 31 kpa czy art.44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, gdyż Stowarzyszenie mogło się wypowiedzieć i wypowiedziało się w postępowaniu odwoławczym.

Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł uczestnik postępowania i wnosząc o jej oddalenie wskazał, że na żadnym etapie postępowania Stowarzyszenie nie przedstawiło dowodu, np. opinii sporządzonej przez osobę posiadającą wiadomości specjalne z zakresu ochrony środowiska, że raport Spółki o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest wadliwy. Wskazano, że nie została wybudowana nowa hala. Pozwolenie na budowę obejmowało rozbudowę z częściową przebudową hali przetwarzania zużytego sprzętu chłodniczego. Spółka opierała się na już istniejącym budynku jedynie dobudowując część, w której znajduje się część wyższa instalacji. W Tomaszowie Mazowieckim trzeba by postawić całą halę od początku, koszty byłyby niewspółmiernie duże. Zaznaczono, że większość zakładu pracuje na jedną zmianę w godzinach: 7.00-15.00; w sytuacjach zwiększonego natężenia strumienia opadów dopuszcza się pracę zakładu na drugą zmianę 11.00-19.00. System trzy zmianowy i pora nocna nie występuje nigdy. Poza tym w raporcie na str. 72 jest wyraźnie napisane, że może się pojawić system trzyzmianowy z zastrzeżeniem, że będą to prace demontażowe, które nie generują hałasu, ponieważ są to demontaże ręczne, bez użycia maszyn. Podano, że w uzupełnieniu do raportu opisano sposób postępowania na wypadek zaistnienia sytuacji awaryjnej, który został zaakceptowany m.in. przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W raporcie przewidziano sposoby postępowania na wypadek: - wycieku olejów pozyskanych z agregatów z urządzeń chłodniczych; - ewentualnego rozszczelnienia instalacji do odzysku gazów. W szczególności jest wskazane, zdaniem uczestnika postępowania, że linia jest wyposażona w automatyczne zawory odcinające dopływ gazu celem zminimalizowania możliwości emisji, linia jest wyposażona w urządzenia gaśniczo- neutralizujące ewentualne wycielą gazów. Urządzenie gaśnicze zawiera specjalny środek gaśniczy forrex. System jest uruchamiany ręcznie w przypadku alarmu ostrzegawczego bądź automatycznie w przypadku alarmu pełnego. Zaznaczono, że niezależnie od podstawy prawnej istnienia obowiązku przedstawienia raportu, jest to dokument, o złożeniu którego należy poinformować społeczeństwo, jednak brak podstaw do przejęcia, że w każdym wypadku kolejne uzupełnienia raportu i pisemne wyjaśnienia inwestora, podlegają podaniu do publicznej wiadomości, skoro nawet stanowiska innych organów nie zawsze są ogłaszane w trybie art. 33 ustawy. Podkreślono, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 ustawy przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych; na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (wyrok z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt IIOSK1490/11, LEX nr 1286271); w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie nie dopełniło powyższego wymogu, ani nie podważyło stanowiska Sądu pierwszej instancji dotyczącego udziału Stowarzyszenia w postępowaniu odwoławczym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Przesłanki nieważności w sprawie nie zaistniały, zatem Sąd rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach podniesionych przez stronę zarzutów.

Odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy wywieść należało na wstępie, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać zarzutów, które zostały wadliwie skonstruowane. Autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do wskazania przepisu prawa, który w jego ocenie został naruszony, ma bowiem obowiązek uzasadnić, w czym upatruje uchybienia temu przepisowi. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno być skonstruowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, uznanymi przez autora skargi kasacyjnej za naruszone. Winno być na tyle precyzyjne, aby pozwalało na sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności bądź niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem. Skoro skarga kasacyjna musi spełniać wymogi ustawowe określone w art. 176 p.p.s.a., to w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu, ewentualnie innej jednostki redakcyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia z 2015r, sygn. akt II OSK 1515/13; 21.11.2014r, sygn. akt II FSK 2602/14; z dnia 15.10.2014r., sygn. akt. II GSK 1440/13; z dnia 209. 2014r, sygn. akt II FSK 2021/12)

Tymczasem w skardze kasacyjnej sformułowanie zarzutu naruszenia norm prawa materialnego nie spełnia powyżej opisanych wymogów. I tak wskazując kwestionowane przepisy prawa ograniczono się w dwóch przypadkach do podania numeru artykułów (art. 59, 66 ustawy ocenowej), w trzecim zaś obok numeru artykułu wskazano także na ustęp 1. Tymczasem przepis art. 59 składa się z dwóch ustępów, każdy z nich z dwóch punktów, z kolei art. 66 składa się z sześciu ustępów, ustęp pierwszy z dwudziestu punktów, art. 77 zawiera siedem ustępów, niektóre z nich dzielą się na kilka punktów. W tej sytuacji mimo obszernego uzasadnienia ,w szczególności odnoszącego się do braków raportu nie sposób przyjąć, by spełniony został wymóg powiązania opisywanego naruszenia ze wskazaniem konkretnego przepisu naruszonego przez sąd I instancji. Wobec wadliwie skonstruowanych zarzutów uznać należało je za nieuzasadnione.

Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 7, 77§1, 80 kpa. Wprawdzie powyższe regulacje nie mają zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jednak pozostając w zgodzie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/2009 przyjąć należało, iż w istocie skarżący dążył w ten sposób do zakwestionowania przeprowadzonej przez sąd I instancji kontroli działań organów administracji, w tym dokonanej w świetle tych przepisów oceny zgromadzonego w trakcie postępowania administracyjnego materiału dowodowego i sposobu jego gromadzenia.

Skarżący kasacyjnie nie wykazał, o czym była mowa wyżej, by przeprowadzone postępowanie miało braki w zakresie koniecznego materiału dowodowego, w szczególności w odniesieniu do niezbędnych elementów raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który winien zawierać opis planowanego przedsięwzięcia. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie niemożliwym było przyjęcie, iż uniemożliwienie Stowarzyszeniu przedstawienia stanowiska do uzupełnionego raportu przed wydaniem decyzji organu I instancji naruszało zawarte w nich normy. Nie wykazano w skardze kasacyjnej, by znajomość tego dokumentu, jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej mogła prowadzić do podjęcia czynności w wyniku których nastąpiłaby zmiana poczynionych w sprawie ustaleń.

Sytuacja ta nie wyczerpuje również wskazywanego w skardze naruszenia normy zawartej w art. 10kpa. Ma bowiem rację sąd I instancji podkreślając, że dążąc do przyjęcia naruszenia tej normy kwestionujący ją musieliby wykazać, jaki wpływ miało naruszenie na wynik sprawy zgodnie z art. 145§1pkt.1lit.c P.p.s.a.. Tymczasem skarżący kasacyjnie wskazując na zaniechanie w żaden sposób nie odniósł się do tej przesłanki. Za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 28 kpa, który skarżący kasacyjnie upatrywał również w uniemożliwieniu Stowarzyszeniu, pozostałym stronom, uczestnikom udziału w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zaś na uniemożliwieniu wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego przed organem I instancji. Podkreślenia wymaga, że wskazywana norma reguluje przesłanki dopuszczenia podmiotów do udziału w sprawie w charakterze stron, nie może więc stanowić skutecznego wzorca kontroli w tym zakresie.

Z kolei zaś Stowarzyszenie dopuszczono do udziału w postępowaniu, co oznacza, że uczestniczyło w nim na prawach strony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 31 kpa oraz art. 44 ustawy ocenowej podkreślić należy, że składają się one z wielu jednostek redakcyjnych, formułując zarzuty skarżący kasacyjnie nie wskazał, które regulacje w nich zawarte zostały naruszone, co czyni konieczność przyjęcia wadliwości konstrukcji także tego zarzutu.

W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na zasadzie art. 184 P.p.s.a