Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 381/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 228 par. 1, art. 239
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Agencji Celnej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz Agencji Celnej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 1, art. 239 Ordynacji podatkowej - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (tj. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm.), art. 73 ust.1 - Prawa celnego - ustawy z dnia 19 marca 2004r. (Dz.U. Nr 68, poz. 622 z 2004r. ze zm.) w związku z wniesionym zażaleniem na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. nr [...] r. - Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na ww. postanowienie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 2 listopada 2009r. agent celny U. G. z Agencji Celnej "A" Sp. z o.o. w Ł., działając w imieniu firmy "B" P. Ł., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar, który został opisany m.in.: w poz.4 SAD jako cukierki czekoladowe nadziewane trufle o smaku carmelu, 20 kartonów, o kodzie TARIC 1806905000 z kodem Meursinga 7027, o wartości 108,00 EUR oraz wadze netto 240 kg; w poz. 5 SAD jako cukierki czekoladowe nadziewane trufle o smaku truskawkowym, orzechowym i kokosowym, łącznie 60 kartonów, o kodzie TARIC 1806905000 z kodem Meursinga 7002, o wartości 324,00 EUR oraz wadze netto 720 kg. Zgłoszenie celne zostało zarejestrowane pod nr [...].

W dniu 2 listopada 2009r. przystąpiono do weryfikacji zgłoszenia celnego nr [...] i załączonych do niego dokumentów, w celu sprawdzenia prawidłowości danych w nim zawartych, oraz rewizji celnej towaru. W wyniku przeprowadzonej rewizji ww. przesyłki stwierdzono m.in. różne rodzaje nadziewanych cukierków czekoladowych wymienionych w pozycji 4 i 5 SAD (poz. 5 ww. f-ry). Ponadto stosownie do art. 68 lit. b WKC pobrano próbki ww. cukierków, co zostało udokumentowane protokołem z pobrania próbek towaru z dnia 2 listopada 2009r. Następnie Oddział Celny I zwrócił się do Centralnego Laboratorium Celnego w W. o przeprowadzenie badań laboratoryjnych ww. cukierków w celu określenia ich składu oraz potwierdzenia deklarowanego w zgłoszeniu celnym kodu CN, przekazując jednocześnie pobrane próbki, wraz z kompletem dokumentów.

Postępowanie celne zostało zakończone wydaniem przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. decyzji z dnia [...]. Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. Nr 8/2005, poz. 60 ze zm.), art. 5 ust.1 pkt 3 i ust. 2, art.17 ust.1 pkt 1, art.19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust.15, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4, art. 39, art. 41 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54/2004, poz. 535 ze zm.), uwzględniając decyzję nr [...] z dnia [...] r.o zwrocie kwoty cła prawnie nienależnej w wysokości 47 zł, Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł.określił prawidłową kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 1 721,00 zł.

Adresatem powyższej decyzji był P. Ł. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "B“ P. Ł. reprezentowany przez U. G. z Agencji Celnej "A" Sp. z o.o. w Ł. Decyzja ta doręczona została w dniu [...] r. agentowi celnemu U. G.

Postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 73 ust.1, art. 91, art. 92 ust. 1 pkt 4, ust. 3, ust. 4, art. 93a ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku - Prawo celne (Dz. U. Nr 68/2004, poz. 622 ze zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne (Dz.U. Nr 94/2004, poz.913 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. obciążył firmę "B“ P. Ł. kosztami w wysokości 2340,00 zł z tytułu przeprowadzonych badań i analiz w Centralnym Laboratorium Celnym w W., towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego nr [...].

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w myśl art. 92 ust. 1 pkt 4 organ celny pobiera opłaty z tytułu przeprowadzonych badań lub analiz towarów, w przypadku gdy podane przez osobę dane dotyczące towarów były nieprawdziwe lub nieprawidłowe. Kwota opłat powinna odpowiadać rzeczywistym wydatkom poniesionym z tytułu przeprowadzonych badań i analiz (art. 92 ust. 3 Prawo celne). Na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne, Naczelnik Centralnego Laboratorium Celnego zgodnie z załącznikiem do ww. rozporządzenia określił koszty przeprowadzonych badań.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył agent celny U. G. Wniosła o uchylenie powyższego postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w Ł.stwierdził niedopuszczalność zażalenia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Zgodnie z art. 136 Ordynacji podatkowej, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W myśl art. 137 § 1, § 1a, § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed organami celnymi, w sprawach dotyczących podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego z tytułu importu towarów, może być także osoba, o której mowa w art. 79 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Osobą wymienioną w art. 79 ustawy - Prawo celne jest agent celny. Jest nim osoba fizyczna wpisana na listę agentów celnych. Warunki wymagane do wpisania na listę agentów celnych określa art. 80 ustawy - Prawo celne. W postanowieniu nr [...]. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. określił stronę postępowania – P. Ł., prowadzącego działalność pod nazwą "B". Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła U. G. Podanie uwierzytelniła własnoręcznym podpisem oraz opatrzyła pieczęcią "Agent Celny U. G., nr wpisu [...]". Postanowieniem nr [...]. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł.wezwał do przedstawienia oryginału lub urzędowo poświadczonego opisu pełnomocnictwa udzielonego przez P. Ł. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "B“ dla U.G. W odpowiedzi U. G.przedłożyła pełnomocnictwo z dnia 25 czerwca 2008r. Z treści ww. pełnomocnictwa wynika, że P. Ł. prowadzący działalność pod nazwą "B" sprzedaż Hurtowa i Detaliczna artykułów spożywczych i przemysłowych upoważnia Agencję Celną "A" Sp. z o.o. w Ł. do następujących czynności: przygotowywania niezbędnych dokumentów i dokonywanie zgłoszenia celnego, wnoszenia pism podlegających rozpatrzeniu przez organy celne w ramach toczącego się postępowania celnego, składania wniosków dotyczących sprostowań i wszelkich korekt w zgłoszeniach celnych, wnoszenia pism podlegających rozpatrzeniu przez organy celne w ramach toczącego się postępowania podatkowego, zapoznawania się z treścią i odbierania pism kierowanych do firmy udzielającej pełnomocnictwa.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, że pełnomocnictwo zostało udzielone Agencji Celnej "A", będącej Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, a więc osobie prawnej. Pełnomocnikiem strony nie może być osoba prawna. Art. 137 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje udzielenie pełnomocnictwa wyłącznie osobom fizycznym; osobom prawnym pełnomocnictwo nie może być udzielone. Wprawdzie w myśl art. 137 § 4, w zakresie nieuregulowanym w 1-3 stosuje się przepisy prawa cywilnego, jednakże nie dotyczy to kręgu podmiotów, które mogą wystąpić w charakterze pełnomocnika. Organ nie ma obowiązku podejmowania poszukiwań i sprawdzania, czy ewentualnie innym organom nie zostało złożone pełnomocnictwo strony. W myśl art. 239 Ordynacji podatkowej w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 16 "Zażalenia", do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie z art. 228 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia, które jest ostateczne niedopuszczalność odwołania. Art. 228 Ordynacji podatkowej określa obowiązek wstępnego badania przesłanek postępowania odwoławczego. Badanie przesłanek skutecznego wniesienia odwołania w postępowaniu administracyjnym zastrzeżone jest dla organu odwoławczego. Nie może zatem decydować o tym organ I instancji, który może co najwyżej wskazać na taką okoliczność w ustosunkowaniu się do odwołania w trybie art. 227 §1 Ordynacji podatkowej.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. złożyła U. G. nie posiadająca pełnomocnictwa do reprezentowania P.Ł. i z tej też przyczyny zażalenie z dnia [...] r. uznał za niedopuszczalne.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca podała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a zwłaszcza naruszyło art.120 i 122 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. złamanie zasady prowadzenia postępowania na podstawie przepisów prawa oraz zasady prawdy obiektywnej, co w konsekwencji doprowadziło do rażącego naruszenia art. 121 § 1 cytowanej wyżej ustawy; naruszenie art. 123 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 4 i 5 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jak również ustawy Prawo Celne art. 75 związku z art. 78. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podano, że pełnomocnictwo udzielone przez P. Ł. Agencji Celnej "A" Sp. z o.o. jest pełnomocnictwem udzielonym wszystkim agentom celnym zatrudnionym w ww. agencji. U. G.jest agentem celnym wpisanym na listę agentów celnych

nr wpisu [...] r. i jest pracownikiem Agencji Celnej "A" Sp. z o.o. zgłoszonym w organie celnym jako pracownik upoważniony do działania w imieniu agencji. W całym dotychczasowym postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł.uznawał Agencję Celną "A" Sp. z o.o. reprezentowaną przez U. G. za stronę postępowania. Dopiero przy złożeniu zażalenia Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. zażądał przedstawienia oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa udzielonego przez P. Ł.prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "B" P. Ł. dla U. G., która dnia 23 marca 2010r. przedłożyła kopię pełnomocnictwa wraz z opłatą skarbową (17 zł), imienne upoważnienie dla U.G.znajduje się w I Urzędzie Celnym w Ł.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł.wnosił o jej oddalenie. Organ wskazał, że wzruszenie decyzji i postanowień nie jest uregulowane przepisami prawa celnego. Według art. 73 ust. 1 Prawa celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy – Ordynacja podatkowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia sporządzonego i wniesionego przez agenta celnego U. G.w imieniu strony postępowania administracyjnego w sprawie celnej – P. Ł.

Badając legalność zaskarżonego aktu sąd stwierdził naruszenie przez organ administracji przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w Ł. stanowił art. 228 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania, 2) uchybienie terminu do wniesienia odwołania, 3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne (art. 228 § 2 ustawy).

Zauważyć należy, iż organ odwoławczy przed przystąpieniem do oceny żądań i zarzutów zawartych w odwołaniu (zażaleniu) jest zobowiązany do dokonania tzw. wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia. Kontrola ta polega na sprawdzeniu, czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. dokonując wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia uznał, że zażalenie wniesione przez agenta celnego – U. G. jest niedopuszczalne.

Niedopuszczalność odwołania (zażalenia) może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania (zażalenia) z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację wniesienia zażalenia przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia.

Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie (zażalenie) tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ podatkowy wyższego stopnia (art. 220 § 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 236 § 1 powołanej ustawy na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia (art. 236 § 2 ustawy). Zgodnie z art. 239 Ordynacji podatkowej w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy bada, czy czynność organu administracji publicznej, od której zostało wniesione odwołanie (zażalenie) jest decyzją administracyjną (postanowieniem). Kryterium kwalifikującym akt organu administracji publicznej do kategorii decyzji administracyjnych (postanowień) jest władcze i jednostronne rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach indywidualnych jednostki, posiadające minimum elementów przewidzianych przez przepisy prawa procesowego, wystarczające do tego, ażeby zaliczyć akt do decyzji (postanowień) istniejących w obrocie prawnym.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że adresatem postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie obciążenia kosztami przeprowadzenia badań i analiz w Centralnym Laboratorium Celnym w W. był P.Ł.. A zatem podmiotem legitymowanym do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie był P. Ł. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "B".

Kwestią sporną jest zaś to, czy agent celny U.G. z Agencji Celnej "A" Sp. z o.o. w Ł. była podmiotem legitymowanym do podpisania i wniesienia w imieniu P. Ł.zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] roku.

Zauważyć należy, że zarówno decyzja Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] r. dotycząca określenia podatku od towarów i usług jak i decyzja dotycząca kwoty zwrotu cła prawnie nienależnej, a także postanowienie z dnia [...] r. doręczone zostały agentowi celnemu – U.G.

Przedstawicielstwo bezpośrednie jak i pośrednie określone w przepisach celnych (Prawa celnego - ustawy z dnia 19 marca 2004r. (Dz.U. Nr 68, poz. 622 z 2004r. ze zm.) należy rozumieć jako szczególny tryb pełnomocnictwa upoważniający do dokonywania określonych czynności prawnych w postępowaniu przed organami celnymi, do których zastosowanie mają w oparciu o art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej przepisy prawa cywilnego.

Na mocy art. 75 z zastrzeżeniem art. 78 ustawy Prawo celne przedstawicielem może być każda osoba, o której mowa w art. 4 pkt 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Przedstawicielem może być w szczególności, agencja celna, spedytor, przewoźnik. W myśl art. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. UE.L z dnia 19 października 1992 roku) określenie "osoba" oznacza osobę fizyczną, osobę prawną oraz o ile obowiązujące przepisy przewidują taką możliwość, stowarzyszenie osób uznane za zdolne do podejmowania czynności prawnych a nie posiadające przy tym osobowości prawnej. Natomiast przepis art. 78 Prawa celnego ogranicza krąg podmiotów mogących dokonać zgłoszenia celnego jako przedstawiciele bezpośredni osób zainteresowanych. Z adnotacji zamieszczonej w polu 14 oraz 54 zgłoszenia celnego z dnia [...] r. wynika, że upoważnienie dla Agencji Celnej "A" Spółki z o.o. w Ł. reprezentowanej przez agenta celnego U. G.zostało dołączone do zgłoszenia celnego, a zatem określony w nim rodzaj i zakres przedstawicielstwa bezpośredniego był znany organowi celnemu przy prowadzeniu postępowań dotyczących tego zgłoszenia.

Adresatem decyzji dotyczącej długu celnego, decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług oraz postanowienia z dnia [...]r. dotyczącego kosztów przeprowadzonych badań i analiz w Centralnym Laboratorium Celnym w W. był P. Ł., a we wszystkich tych postępowaniach prowadzonych przez organ I instancji agent celny U. G. z Agencji Celnej "A" Spółki z o.o. w Ł.była traktowana jaka osoba reprezentująca P. Ł.. Dopiero po wydaniu powyżej wskazanych orzeczeń organ celny I instancji zażądał od U. G.pełnomocnictwa udzielonego przez P. Ł. do występowania w niniejszej sprawie. W dniu 23 marca 2010 r. agent celny U.G. złożyła pełnomocnictwo do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego z dnia [...]. dla Agencji Celnej "A" Spółki z o.o. w Ł. reprezentowanej przez agentów celnych zatrudnionych w Agencji Celnej "A" do podejmowania na rzecz P. Ł. wskazanych czynności związanych z dokonywaniem obrotu towarowego z zagranicą. Upoważnienie to ma charakter stały i zostało podpisane przez A. Ł. oraz agenta celnego U. G.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał, iż agent celny U. G.nie mogła skutecznie złożyć zażalenia w imieniu P. Ł.a, gdyż pełnomocnictwo zostało udzielone Agencji Celnej "A" będącej Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, a więc osobie prawnej. Pełnomocnikiem strony nie może być osoba prawna. Art. 137 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje bowiem udzielenie pełnomocnictwa wyłącznie osobom fizycznym.

Zgodnie z art. 243 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego - każda osoba ma prawo odwołać się od decyzji organów celnych w zakresie stosowania przepisów prawa celnego, która dotyczy bezpośrednio i indywidualnie tej osoby. Odwołanie może złożyć również osoba, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji organów celnych dotyczącej stosowania przepisów prawa celnego, ale której wniosek nie został rozpatrzony w terminie określonym w art. 6 ust. 2. Odwołanie musi zostać złożone w Państwie Członkowskim, w którym decyzja została wydana lub w którym wystąpiono z wnioskiem o jej wydanie. Odwołać można się:

a) w pierwszej instancji - do organów celnych wyznaczonych przez Państwa Członkowskie,

b) w drugiej instancji - do niezależnej instytucji, którą może być organ wymiaru sprawiedliwości lub wyspecjalizowany organ równorzędny, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Państwach Członkowskich (243 ust. 2 WKC).

Przepisy art. 243 – 246 WKC nie zawierają szczegółowych przepisów regulujących postępowanie odwoławcze, lecz zakreślają tylko ogólny zarys postępowania odwoławczego. Zgodnie z art. 73 ustawy Prawo celne, do postępowania w sprawach celnych, czyli również odwołań, stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

W przedmiotowej sprawie chodzi o ocenę wydanego orzeczenia (organu II instancji) w okresie, kiedy Rzeczpospolita Polska stała się członkiem Unii Europejskiej. Obowiązywała więc ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne wprowadzona na podstawie art. 1 i 25 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623 zew zm.) i rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnoty Kodeks Celny (Dz.U. UE.L z dnia 12 października 1992 r. ze zm.). Zgodnie z art. 26 powyższej ustawy - Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo celne, przepisy dotychczasowe, tj. ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.) stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Za przepisy dotychczasowe niewątpliwie należy uznać Tytuł VII Kodeksu celnego. Oznacza to, że przepisy dotychczasowe Kodeksu celnego Tytułu VIII dotyczące "przedstawicielstwa w sprawach celnych" w tym okresie nie obowiązywały, a obowiązywała w całości powołana wyżej ustawa - Prawo celne.

W ocenie organu odwoławczego, wykładnia tych przepisów uniemożliwiła reprezentowanie strony w postępowaniu celnym przez Agencję Celną "A" Sp. z o.o. w Ł. W związku z tym należało ocenić - czy istotnie zostały naruszone przepisy w sposób podany przez Dyrektora Izby Celnej w Ł.

W pierwszej kolejności należy ocenić jaki rodzaj umocowania został złożony w sprawie. Pełnomocnictwo do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego z dnia [...] r. dla Agencji Celnej "A" Spółki z o.o. w Ł. reprezentowanej przez agentów celnych zatrudnionych w Agencji Celnej "A" do podejmowania na rzecz P. Ł. wskazanych czynności związanych z dokonywaniem obrotu towarowego z zagranicą obejmowało m.in. wnoszenie pism podlegających rozpatrzeniu przez organy celne w ramach toczącego się postępowania podatkowego. Organ stwierdził, że treść udzielonego umocowania wskazuje, iż nie wynika z art. 75 powołanego wyżej - Prawa celnego, lecz z art. 137 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej obowiązującej w związku z treścią art. 73 powyższego - Prawa celnego. Chodzi więc o prawną instytucję pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych.

Wskazać należy, że instytucję przedstawicielstwa w sprawach celnych należy odróżnić od instytucji pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym w sprawach celnych (art. 136 – 137 Ordynacji podatkowe w związku z art. 73 ustawy – Prawo celne. Instytucja przedstawicielstwa ma zastosowanie przede wszystkim do dokonywania za jego pośrednictwem wszystkich czynności i formalności przewidzianych przepisami prawa celnego, np. dokonywanie zgłoszeń celnych przywożonych na obszar celny Wspólnoty lub wywożonych z tego obszaru towarów. Jakkolwiek w pewnych sytuacjach przedstawiciel upoważniony do występowania przed organem celnym może pełnić jednocześnie rolę pełnomocnika strony w postępowaniu administracyjnym w sprawach celnych, np. w przypadku agencji celnych (patrz Marzenna Kałka, Urszula Ksieniewicz – Wspólnotowy Kodeks Celny - Komentarz, Wydawnictwo "Unimex" Wrocław 2007 r., Wydanie I, str. 35).

Zdaniem Sądu, wobec powyższego stanowisko organu odwoławczego nie jest prawidłowe, gdyż z mocy art. 73 - Prawa celnego przepis art. 75, jako przepis szczególny, wyłączył stosowanie art. 136 - 138 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że powołany przepis daje agencji celnej uprawnienie do bycia pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przed organami celnymi.

W konsekwencji, rodzaj pełnomocnictwa udzielonego Agencji Celnej "A" Sp. z o.o. w Ł.reprezentowanej przez agenta celnego – U. G., która podpisała to pełnomocnictwo w formie przedstawicielstwa bezpośredniego i upoważnienie to miało charakter stały można było uznać za ustanowienie jej pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie celnej dotyczącej zwrotu kosztów przeprowadzonych badań i analiz, o ile spełniało wszystkie inne wymagania.

Przy czym podkreślić należy, że upoważnienie z dnia [...] r. budziło wątpliwości organu I instancji dopiero po wydaniu przez ten organ orzeczeń w prowadzonych postępowaniach administracyjnych w sprawach celnych. Ponadto organ ten agentowi celnemu U. G., a nie P. Ł. doręczył postanowienie z dnia [...] r. Natomiast skoro organ II instancji miał wątpliwości co do upoważnienia Agencji Celnej "A" Sp. z o.o. w Ł.reprezentowanej przez U. G. do składania odwołać (zażaleń) w imieniu P.Ł., to winien wyjaśnić, czy uprawnienie do wnoszenia odwołań (zażaleń) przez agenta celnego było ograniczone przez mocodawcę. Ponadto zauważyć należy, że przedstawicielstwo dla Agencji Celnej "A" Sp. z o.o. w Ł.zostało podpisane przez A. Ł., gdy tymczasem stroną postępowania celnego był P. Ł. Tego organ odwoławczy w ogóle nie wyjaśnił.

Organ odwoławczy mając wątpliwości co do zakresu upoważnienia agenta celnego winien wezwać stronę – P. Ł. do złożenia oświadczenia, czy potwierdza czynności dokonane przez agenta celnego – U.. tj. sporządzenie i podpisanie w jego imieniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] r., czy też do podpisania złożonego zażalenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdza się, że nawet brak umocowania pełnomocnika nie przesądza o nieskuteczności czynności procesowej, gdyż - zgodnie z przepisami prawa cywilnego (art. 103 § 1 K.c.) - istnieje możliwość potwierdzenia czynności przez mocodawcę, sanująca dokonaną czynność niewłaściwie umocowanego pełnomocnika (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2001 r., I SA 335/00, Lex nr 55745). Powyższe znajduje potwierdzenie w powołanym już art. 137 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym w zakresie nieuregulowanym w § 1- 3a stosuje się przepisy prawa cywilnego.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. zaniechał powyższych działań, co oznacza, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane bez dokładnego wyjaśnienia kwestii umocowania pełnomocnika, a w konsekwencji z naruszeniem art. 228 § 1 pkt 1 oraz art. 120, 121 i 122 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.