Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 10/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Stanisław Marek Pietras, , Protokolant, asystent sędziego Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi G. R. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] października 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] o zwolnieniu [...] G. R. ze służby Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277, z późn. zm.).

W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. W dniu [...] czerwca 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w S., na wniosek Komendanta Powiatowego Policji w S., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu zbadania zasadności zwolnienia [...] G. R. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby, związany z absencją chorobową funkcjonariusza, utrudniającą wykonywanie przez Policję ustawowych zadań z zakresu ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, i uzyskaniu od Wiceprzewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] opinii, w której wyrażono zgodę na zwolnienie funkcjonariusza, Komendant Wojewódzki Policji w S. wydał w dniu [...] sierpnia 2011 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, rozkaz personalny nr [...], na mocy którego zwolnił [...] G. R. ze służby w Policji z dniem [...] września 2011 r. Wskazanej decyzji na podstawie art. 108 § 1 kpa nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ powołał się między innymi na fakt długotrwałego przebywania przez policjanta na zwolnieniach lekarskich, co skutkowało zmniejszoną dyspozycyjnością oraz gotowością do wykonywania czynności zawodowych dla dobra społeczeństwa.

W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego G. R. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania w uzasadnieniu rozkazu personalnego utrzymującego w mocy orzeczenie I instancji Komendant Główny Policji wskazał na treść art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Podkreślił, że [...] G. R. został przyjęty do służby w dniu [...] maja 1999 r., a po trzyletnim okresie korzystania z urlopu wychowawczego (od [...] maja 2006 r. do [...] kwietnia 2009 r.) praktycznie zaprzestał realizowania jakichkolwiek obowiązków służbowych, przebywając w okresie od dnia [...] lipca 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r. przez [...] dni na zwolnieniach lekarskich, przedstawiając 28 zaświadczeń lekarskich stwierdzających jego niezdolność do służby z powodu choroby. Zaświadczenia te wystawione były przez lekarzy różnych specjalności – [...]. Wyjaśnił, że nieobecność funkcjonariusza w służbie z powodu choroby od dnia [...] marca 2010 r. do dnia [...] lutego 2011 r., a więc niemalże przez 12 miesięcy, miała charakter ciągły i była usprawiedliwiana zaświadczeniami lekarskimi od lekarza [...]. W dniu [...] lutego 2011 r. policjant stawił się w służbie, przy czym nie został do niej dopuszczony z uwagi na brak stosownych badań lekarskich. Organ stwierdził, że w jego ocenie, przerwanie przez skarżącego ponad jedenastomiesięcznego okresu korzystania ze zwolnień lekarskich w dniu [...] lutego 2011 r., stanowiło celową próbę uniknięcia ewentualnego zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust 2 pkt 7 ustawy o Policji. Podkreślił także, że orzeczeniem nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w S. z dnia [...] lutego 2011 r., funkcjonariusz został uznany za zdolnego do służby w Policji a Komisja Lekarska nie stwierdziła u niego żadnych schorzeń. Również w wyniku przeprowadzonych w dniu [...] marca 2011 r. badań profilaktycznych stwierdzono, że policjant, wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych jest zdolny do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. W dniu [...] marca 2011 r. policjant, poza służbą, uczestniczył w zdarzeniu drogowym, w wyniku którego, doznał urazu [...]. Po tym zdarzeniu, w okresie od dnia [...] marca 2011 r. do dnia [...] czerwca 2011 r. funkcjonariusz przedstawiał stwierdzające niezdolność do pracy zaświadczenia lekarskie od lekarza [...], zawierające wskazania lekarskie - "chory może chodzić". Następnie zaczął przedstawiać zwolnienia lekarskie od lekarza [...] (od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r.). Od dnia [...] sierpnia 2011 r. rozpoczął korzystanie z urlopu wychowawczego, udzielonego do dnia [...] lipca 2014 r.

Komendant podkreślił, że przedłużająca się nieobecność funkcjonariusza, wynikająca z jego niepewnego stanu zdrowia, jak również skala tej nieobecności, miała dezorganizujący wpływ na pracę Referatu [...] Komendy Powiatowej Policji w S., poprzez konieczność obciążania przewidzianymi dla wymienionego zadaniami innych funkcjonariuszy tej komórki organizacyjnej, utrudniając tym samym realizację wynikających z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji zadań formacji. Za pozostawieniem policjanta w służbie pomimo wysokiej absencji, nie przemawiają, zdaniem organu, posiadane przez niego kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe ponieważ, pomimo ponad dwunastoletniego pozostawania w stosunku służbowym, doświadczenie zawodowe wymienionego, wynikające z realizowanych zadań i obowiązków służbowych, nie jest znaczne. Ponadto policjant posiada jedynie podstawowe kwalifikacje zawodowe i nie dysponuje innymi, szczególnymi kwalifikacjami, które wyróżniałyby go na tle innych policjantów.

Organ wskazał, że możliwości zwolnienia ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie wyklucza fakt przebywania na urlopie wychowawczym. Wynika to jednoznacznie z brzmienia art. 44 ust. 1 cytowanej ustawy, który stanowi, że policjanta nie można zwolnić ze służby w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego lub urlopu wychowawczego, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 41 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6. Zatem wydanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. było prawidłowe i zasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższy rozkaz personalny G. R. wniósł o jego uchylenie w całości i uchylenie rozkazu I instancji oraz o przywrócenie do służby, co umożliwi mu wykorzystanie urlopu wychowawczego w pełnym wymiarze. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art.18 Konstytucji, art. 79 ust 1 ustawy o Policji oraz art. 186 § 1 Kodeksu pracy. Ponadto stwierdził naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez przyjęcie że policjanta zwalnia się za długotrwałą usprawiedliwioną absencję chorobową która trwała krócej niż 12 miesięcy, co jest naruszeniem i zaprzeczeniem unormowań zawartych w art. 41 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 43 ustawy o Policji. Stwierdził, że jedynym zarzutem, jaki wobec niego czyni organ mający swoją klasyfikacje prawną zawartą w art. 41 ust. 2 pkt 7, a nie w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, to długotrwała absencja chorobowa gdzie policjanta zwalnia się ze służby z powodu upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Wyjaśnił, że w jego przypadku okoliczności takie nie miały miejsca, ponieważ jego absencja chorobowa trwała krócej niż 12 miesięcy. Zauważył ponadto, że organ zarzucił mi "korzystanie ze zwolnień lekarskich" od roku 2009, jednak nic nie zrobił w kierunku usunięcia go ze służby przez okres 3 lat. Dopiero w momencie gdy skarżący napisał raport o udzielenie urlopu wychowawczego, organ fałszywie wykorzystując art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zwolnił go z pracy z uwagi na długotrwałą absencje chorobową, gdzie prawdziwym i faktycznym powodem jest, w ocenie skarżącego, napisanie raportu o urlop wychowawczy.

Ponadto w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił dodatkowo zaskarżonemu rozkazowi naruszenia art. 7, art. 8, art. 10, art. 74, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozkazie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga G. R. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozkazu stanowił art. 41 ust 2 pkt 5 ustawy z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 227 ze zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby gdy wymaga tego ważny interes służby.

Użyte w powyżej cytowanym przepisie określenie "może zwolnić" wskazuje, iż organ w tym zakresie podejmuje decyzję uznaniową, a samo zwolnienie ze służby ma charakter fakultatywny. Dlatego też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 kpa). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa tzw. wyrażeń nieostrych, jakim w niniejszej sprawie jest "ważny interes służby". Przy zwolnieniu policjanta ze służby z powołaniem się na art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy (1) o Policji organ powinien zatem uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby (por. Wyrok SN z dnia 1 grudnia 1994 r. III ARN 65/94, publ. OSNAPiUS 1995/3 poz. 31).

Jak wskazano powyżej "ważny interes służby" jest pojęciem nieostrym, niezdefiniowanym w ustawie o Policji. Jednak w orzecznictwie sądowym, jak i w praktyce przyjęto, że na podstawie cytowanego przepisu można dokonać zwolnienia tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, ale nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Jednakże, co już wielokrotnie podkreślono w judykaturze, przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok WSA dnia 27 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SA/Wa 553/07 LEX nr 447276).

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy w aktualnym stanie faktycznym, skarżący może pełnić służbę w Policji i czy nie przeciwstawia się temu "ważny interes służby". Wbrew bowiem twierdzeniu skarżącego przyczyną jego zwolnienia ze służby nie jest przesłanka wynikająca z art. 41 ust 2 pkt 7 cytowanej ustawy, tj. możliwość zwolnienia policjanta ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, ale całokształt jego zachowania w służbie i skutki jakie ono wywarło na służbę, a w związku z tym czy ważny interes służby wymaga zwolnienia go ze służby w Policji.

Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że skarżący - funkcjonariusz z dwunastoletnim stażem służby, przez znaczną część tego czasu faktycznie służby nie pełnił, z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich i urlopach wychowawczych. Z akt administracyjnych wynika bowiem że [...] G. R. został przyjęty do służby w dniu [...] maja 1999 r., a po trzyletnim okresie korzystania z urlopu wychowawczego (od [...] maja 2006 r. do [...] kwietnia 2009 r.), przebywał w okresie od dnia [...] lipca 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r. przez [...] dni na zwolnieniach lekarskich, przedstawiając 28 zaświadczeń lekarskich stwierdzających jego niezdolność do służby z powodu choroby. Następnie od dnia [...] sierpnia 2011 r. rozpoczął korzystanie z urlopu wychowawczego, udzielonego do dnia [...] lipca 2014 r.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że Sąd nie kwestionuje w żaden sposób ważności wystawianych zaświadczeń lekarskich, ani też nie przeczy potrzebie ich wystawienia (nie ocenia stanu zdrowia skarżącego i potrzeby wystawienia przedmiotowych zaświadczeń) nie ulega jednak wątpliwości, że liczba przedstawionych zaświadczeń i okres pozostawania na zwolnieniach lekarskich jest znaczna i niewątpliwie wpływa nie tylko na sposób pełnienia służby przez skarżącego ale również, co wykazał organ, miała dezorganizujący wpływ na pracę Referatu [...] Komendy Powiatowej Policji w S. Nie bez znaczenia pozostają też takie fakty jak utrudniony kontakt ze skarżącym, z uwagi na nieudostępnienie prywatnego numeru telefonu, deklarowanie chęci pozostania w służbie jedynie przez 15 lat do czasu osiągnięcia uprawnień emerytalnych, co wynika z zeznań świadków, a także mnóstwo wątpliwości co do rzeczywistych zamiarów skarżącego. Taka postawa skarżącego niewątpliwie wpływa też demoralizująco na innych policjantów, zwłaszcza że - jak wskazał organ, już znalazła swoich naśladowców w jednostce. Długotrwała nieobecność skarżącego wiąże się również z koniecznością obciążania innych funkcjonariuszy pracą, którą miałby wykonywać skarżący, przez co dochodzi do kumulacji zadań wykonywanych przez jedną osobę.

Sąd w pełni podziela również pogląd organu, że niezwykle istotne z punktu widzenia interesu służby, zwłaszcza patrząc przez pryzmat przywilejów, z których korzystają policjanci, jest to, aby osoby pełniące służbę w Policji w sposób należyty wykonywały przydzielone im obowiązki. Tymczasem skarżący z uwagi na stan zdrowia, czy też inne przyczyny losowe, wykazuje zupełny brak dyspozycyjności, który niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. Dlatego też okoliczność ta oraz inne wskazane powyżej okoliczności organ słusznie potraktował jako sprzeczne z ważnym interesem służby, a tym samym zasadnie rozwiązał ze skarżącym stosunek służbowy.

Rację ma również organ wskazując, że za pozostawieniem skarżącego w służbie, nie przemawiają też posiadane przez niego kwalifikacje oraz doświadczenie zawodowe. Należy bowiem wskazać, że funkcjonariusz pomimo ponad dwunastoletniego stażu pracy, nie posiada znacznego doświadczenia zawodowego, właśnie z uwagi na częstą nieobecność. Ponadto posiada jedynie podstawowe kwalifikacje zawodowe i nie dysponuje innymi, szczególnymi kwalifikacjami, które wyróżniałyby go na tle innych policjantów.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego wskazującego, że bezpośrednią przyczyną zwolnienia go ze służby było złożenie raportu o udzielenie urlopu wychowawczego należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Organ wyraźnie bowiem wskazał, jaka była podstawa zwolnienia skarżącego ze służby – określony w art. 41 ust 2 pkt 5 ustawy o Policji - ważny interes służby, w takim zakresie przeprowadził postępowanie i ocena zaistnienia tej przesłanki skutkowała wydaniem rozkazu o zwolnieniu. Dlatego też subiektywna ocena skarżącego nie może mieć tu znaczenia, ponieważ nie została poparta żadnymi dowodami. Co prawda nie można zaprzeczyć, że organ brał pod uwagę okres nieobecności skarżącego w służbie, a także fakt, że skarżący złożył kolejny raport o udzielenie urlopu wychowawczego, jednak elementy te, obok innych wskazanych w zaskarżonych rozkazach, złożyły się na całość oceny zaistnienia przesłanki ważnego interesu służby przemawiającego za zwolnieniem skarżącego ze służby. Jak wskazano na wstępie rozważań przesłanka ta nie jest zdefiniowana i w każdym przypadku winna być oceniana indywidualnie. Zatem w każdej sprawie na jej zaistnienie będą składały się inne okoliczności. W niniejszej sprawie przedstawione okoliczności w ocenie Sądu spowodowały zaistnienie tej przesłanki pozwalającej na zwolnienie skarżącego ze służby w Policji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy należy wskazać, że również jest on niezasadny. Zarówno organ I, jak i II instancji przeprowadził w sprawie prawidłowe i wystarczające postępowanie – zgromadził niezbędne dowody – dokumenty i przesłuchania świadków, wyjaśnił stan faktyczny w sprawie – którego skarżący nie kwestionuje i na takiej podstawie wydał rozstrzygnięcie, które w sposób wyczerpujący uzasadnił. O wszystkich tych czynnościach skarżący był informowany. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że niewzięcie pod uwagę tego, że skarżący w służbie był wyróżniany i wynagradzany oraz nieuzyskanie wyjaśnień skarżącego pozwala na uznanie, że dokonana przez organ ocena zaistniałego stanu faktycznego jest dowolna, a rozstrzygnięcie błędne. Należy jeszcze raz podkreślić, że organ nie oceniał stanu zdrowia skarżącego i tego, czy faktycznie winien on przebywać na zwolnieniach lekarskich, ale brał pod uwagę fakt, że stał się on niedyspozycyjny, a jego długa nieobecność dezorganizująco wpływała na jego jednostkę. Dlatego też w ocenie Sądu nienaganna służba skarżącego nie miała znaczenia dla dokonanej oceny. Należy bowiem wskazać, że skarżący za swoją nienaganną służbę był wyróżniany i wynagradzany, jednak trudno wyobrazić sobie sytuację, w której osoba, która zaprzestała pełnienia służby, a więc przestała spełniać podstawowy warunek stosunku służbowego, miała w tej służbie pozostać tylko z tego powodu, że w okresie gdy jeszcze służbę faktycznie pełniła, powierzone obowiązki wykonywała dobrze.

Reasumując, w niniejszej sprawie organy orzekające nie naruszyły wymienionych przez skarżącego przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dokonały wyczerpujących ustaleń i prawidłowo oceniły, czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji, iż w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka z art. 41 ust 2 pkt 5 ustawy o Policji, stąd też wydane decyzje odpowiadają prawu.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.