Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 403/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61,  art. 62  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lipca 2010r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zakazu użytkowania komina 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 403/10

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta G., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. M., odmówił wydania M. i P. K. zakazu użytkowania komina oraz podłączonego do niego kominka w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. A. K. [...] w G..

Jak wskazał w uzasadnieniu organ pierwszej instancji, postępowanie w przedmiocie prawidłowości instalacji kominowej i podłączonego do niej kominka w mieszkaniu nr [...] zainicjowane zostało w październiku 2006 r. Złożonymi wówczas wnioskami J. M. domagał się stwierdzenia przez organ nadzoru, że przedmiotowy komin nie spełnia wymogów bezpieczeństwa, stwarzając zagrożenie dla należącego do niego mieszkania nr [...]. Podczas przeprowadzonej w dniu [...] rozprawy administracyjnej uzgodniono zbadanie wnętrza komina za pomocą specjalistycznego urządzenia wizyjnego przez mistrza kominiarskiego. Organ wskazał, iż przeprowadzone czynności zakończone wydaniem opinii stwierdziły prawidłowość podłączenia i działania urządzenia kominkowego, wykluczając zagrożenie. Przedmiotowy kominek, jak zauważył organ, stanowi urządzenie z wkładem żeliwnym do opalania drewnem podłączone w pomieszczeniu o kubaturze 76,7m³, przylegającym do samodzielnego komina dymowego, biegnącego w ścianie szczytowej kamienicy. Pokój, o którym mowa posiada wyłącznie wentylację grawitacyjną. Organ zauważył ponadto, że kominek nie jest podstawowym źródłem ogrzewania w lokalu nr [...], spełnia jedynie funkcję alternatywną.

W związku z dalszymi roszczeniami wnoszonymi przez J. M., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta G. wszczął postępowanie w przedmiocie stanu technicznego kamienicy położonej przy ul. Ar. K. [...] w G. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego kominek zainstalowany w położonym na parterze lokalu nr 2, został podłączony prawidłowo. Inspektor stwierdził również należyte parametry i drożność przewodów kominowych dymowych i wentylacyjnych, a także szczelność kanałów i ogólny dobry stan techniczny całego budynku, co potwierdzone zostało stosownymi zaświadczeniami i protokołami z przeglądów okresowych. Inspektor zauważył ponadto, że wbrew wnioskowi J. M. dotyczącego zaliczenia przedmiotowej kamienicy do zabudowy średniowysokiej, budynek zaliczyć należy do budynków niskich, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Organ stwierdził, że z akt wcześniejszego postępowania wyjaśniającego oraz pism wnioskodawcy wynika, że jedyną jego intencją jest doprowadzenie do likwidacji kominka w lokalu nr [...], ku czemu brak jest podstaw.

Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta G. odwołanie wniósł J. M. Odwołujący się podniósł, że w toku postępowania naruszone zostały uprawnienia przysługujące mu, jako stronie, nie umożliwiono mu bowiem uczestniczenia w dokonywanych przez organ czynnościach, nie zapewniono mu również możliwości dokonania odpisów z akt administracyjnych.

Odnośnie ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji, odwołujący się podniósł, że kominek w lokalu nr [...] zainstalowany został w warunkach samowoli budowlanej i ze względu na nieszczelność w przewodach kominowych powoduje zadymienie w należącym do odwołującego się mieszkaniu, narażając przebywające tam osoby na zagrożenie.

Odwołujący się zakwestionował twierdzenie organu, że budowa kominka nie spowodowała zmiany sposobu użytkowania, bowiem, zgodnie ze zdaniem odwołującego się, kominek w mieszkaniu nr [...] podłączony został do przewodu kominowego nieużywanego od ponad 7 – lub też nawet 15 lat. W związku z czym uznać należy, że nastąpiła zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego części obiektu, a w rezultacie zmiana użytkowania, o której mowa w prawie budowlanym.

Odwołujący się podniósł, iż wbrew twierdzeniu organu intencją jego nie jest likwidacja kominka w mieszkaniu nr [...], jednakże z uwagi na wniosek odwołującego się o zakwalifikowanie budynku usytuowanego w G. przy ul. A. K. [...] do zabudowy średniowysokiej, odwołujący się zauważył, że prawo zabrania instalowania kominków w budynkach należących do zabudowy średniowysokiej.

Jak ponadto wynika z treści odwołania, odwołujący się sugerował organowi rozwiązania dotyczące wyeliminowana zagrożenia ze strony nieszczelnych przewodów kominowych, nie spotkały się one jednak z aprobatą organu, nie wyjaśniono mu ponadto przyczyn przedostawania się dymu do należącego mieszkania podczas użytkowania kominka w mieszkaniu nr [...].

Decyzją z dnia [...] Nr [...],[...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy zauważył, że prowadzący postępowanie w pierwszej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta G. dopuścił się uchybienia procesowego w postaci uniemożliwienia J. M. sporządzenia z akt sprawy notatek, czym naruszony został art. 73 § 1 K.p.a. Organ drugiej instancji zwrócił jednakże uwagę, że niezależnie od wyżej wskazanego uchybienia, J. M. informowany był o wszystkich czynnościach organu, korzystał również z prawa do przeglądania akt sprawy i miał możliwość wypowiadania swoich uwag i wniosków na każdym etapie postępowania, w związku z czym uznać należy naruszenie art. 73 § 1 K.p.a. za niemające wypływu na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wskazał, że kwestia zadymienia lokalu nr [...] została jednoznacznie wyjaśniona w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Prowadzone postępowanie wykazało prawidłowość podłączenia kominka oraz należyte parametry i drożność przewodów kominowych dymowych i wentylacyjnych, a także szczelność kanałów i ogólny dobry stan techniczny całego budynku.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze J. M. wniósł o uchylenie powyższej decyzji. Skarżący wskazał, że w postępowaniu naruszone zostały jego uprawnienia do czynnego uczestniczenia w podejmowanych przez organ czynnościach. Zauważył również, że poinformowanie o wynikach czynności nie jest tożsame z uczestnictwem. Skarżący wskazał również, że organ pierwszej instancji nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.

Skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniu organu, nigdy nie żądano od niego potwierdzenia zgłaszanych przez niego wniosku. Zauważył ponadto, że organ nie podejmował czynności mimo przedkładania wiarygodnych dokumentów. Skarżący zakwestionował twierdzenie organu o niespełnianiu przez poddasze przedmiotowej kamienicy warunków kondygnacji, ponieważ przez ponad dwadzieścia lat zamieszkiwali na nim ludzie, wobec czego kryterium dostosowania pomieszczeń zostało spełnione.

Odnośnie komina, do którego podłączony jest kominek zainstalowany w lokalu nr 2 skarżący podtrzymał stanowisko o niespełnianiu przez ten komin wymogów bezpieczeństwa określonych w § 265 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Po raz kolejny skarżący zakwestionował twierdzenie, jakoby celem jego było doprowadzenie do likwidacji przedmiotowego kominka.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji i negatywnie odnosząc się do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić ze względu na naruszenie przepisów procesowych w stopniu mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 zapewniając m.in. bezpieczeństwo użytkowania i bezpieczeństwo pożarowe.

Obowiązki te polegają głównie na przeprowadzaniu w czasie użytkowania obiektu, okresowych przeglądów i ocen jego stanu technicznego oraz podejmowaniem działań związanych z wykonywaniem niezbędnych robót konserwacyjnych. W rozpatrywanej sprawie takie przeglądy okresowe były wykonane. Należy nadmienić, że przepis art. 61 Prawa budowlanego odnosi się do obiektów budowlanych, a nie do lokali.

Z kolei art. 62 Prawa budowlanego przewiduje, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcą kontroli m.in. okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzaniu stanu technicznego m.in. instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych). Kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych powinny przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim – w odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych. Przeprowadzający kontrolę mistrz kominiarski K. W. posiada kwalifikacje do przeprowadzenia kontroli przewodów dymowych. W budynku nie występują grawitacyjne przewody spalinowe i wentylacyjne (art. 62 ust. 6 Prawa budowlanego), dla których byłoby wymagane przeprowadzenie oględzin przez osoby posiadające uprawnienia organów budowlanych.

Natomiast uprawnienie organu nadzoru budowlanego określone w art. 66 Prawa budowlanego dotyczą stanu i użytkowania obiektu budowlanego jako całości. Zgodnie z tymi unormowaniami, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

– właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 – 3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Jak to wyjaśnił na rozprawie skarżący, w budynku jest 9 mieszkań a wspólnota liczy 8 właścicieli. Komin jest częścią wspólną budowli i biegnie przez wszystkie kondygnacje.

Zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.), jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu (art. 20 ust. 1 ustawy). Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali.

Ponieważ decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 2 w sytuacji wystąpienia okoliczności, o jakich mowa w art. 66 ust. 1 dotyczy obiektu budowlanego, to decyzja administracyjna w tej sprawie winna być kierowana do wspólnoty mieszkaniowej, a nie indywidualnych właścicieli lokali. Nie oznacza to jednak, że w pewnych sytuacjach właściciel lokalu nie może mieć własnego interesu prawnego.

Musi jednak wykazać swój własny interes prawny. W tym miejscu należy przypomnieć, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym, to znaczy ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 K.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1258/98).

Dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu przezeń prowadzonym nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 511/00).

Skarżący chcąc wykazać naruszenie swojego interesu prawnego musiałby wskazać, że zostały naruszone konkretne przepisy z zakresu szeroko pojętego prawa budowlanego. Inspektor nadzoru budowlanego nie jest właściwy do spraw z zakresu ochrony środowiska czy też ochrony przeciwpożarowej

Sporny komin przebiega przez 4 mieszkania, a zatem jest to część wspólna. Decyzja administracyjna winna być kierowana do wspólnoty mieszkaniowej. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie wspólnota mieszkaniowa nie została uznana w ogóle za stronę. Decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 musi być kierowana do właściciela lub zarządcy obiektu. Zarząd wspólnoty kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz.

Jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to okoliczność ta może być podstawą wznowienia postępowania, a jeżeli decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, to okoliczność ta z kolei może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności.

Jak to wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 3 października 2006 r. (II OSK 1163/05, LEX nr 289077) ocena, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego ponosi winę, czy odpowiedzialność za zaistniały stan wyczerpujący dyspozycję art. 66 nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organu administracji. Wszelkie spory pomiędzy współwłaścicielami obiektu budowlanego wynikłe na tym tle nie należą do postępowania administracyjnego.

Inspektor nadzoru budowlanego może się wypowiadać co do cech obiektu budowlanego, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekty małej architektury. Zasadą jest, że przepis art. 66 dotyczy wad samego budynku. Ewentualne obowiązki nałożone na poszczególnych właścicieli muszą zmierzać do utrzymania w należytym stanie budynku jako całości.

Należy podzielić pogląd wypowiadany już w orzecznictwie, że "nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego części budynku, stanowiącego lokal mieszkalny, może dotyczyć wyłącznie stanu samego obiektu budowlanego (budynku). Nie może wkraczać w to, co mieści się wewnątrz lokalu i jest regulowane przepisami prawa cywilnego, lokalowego lub spółdzielczego (wyrok NSA z 4 marca 2002 r. sygn. IV SA 908/00 Lex nr 81731).

Decyzję swoją organ adresuje do właścicieli (współwłaścicieli) obiektu budowlanego, którzy w rozpatrywanej sprawie są reprezentowani przez wspólnotę mieszkaniową.

W związku z zarzutami naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) należy podnieść, że przepisy te stosuje się przy

- projektowaniu,

- budowie (odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie) oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków.

Dotyczą one w przeważającej części obiektów nowo budowanych. Tymczasem budynek w którym zainstalowano kominek został zbudowany ok. 1870 r. i tym samym mają tutaj także zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1989 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836 ze zm.). Zmiana zastosowana przez właściciela lokalu nr 2 polegała na tym, że zamiast pieca kaflowego umieścił kominek i podłączył go do istniejących przewodów dymowych. W istocie jest to tylko zmiana miejsca w którym spala się materiały opałowe. Sąd podziela pogląd Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., że w takiej sytuacji nie mają zastosowania przepisy § 265 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych.

Zgodnie z § 26 cytowanego rozporządzenia z 16 sierpnia 1989 r. kanały i przewody spalinowe w okresie ich użytkowania powinny zapewnić możliwość odprowadzania spalin powstałych w procesie spalania paliw, zgodnie z założonymi warunkami. Kanały i przewody dymowe powinny w okresie ich użytkowania zapewnić możliwość odprowadzania dymu powstałego w procesie spalania paliw stałych, zgodnie z założonymi warunkami.

Kanały i przewody spalinowe oraz dymowe w budynku powinny być utrzymane w stanie technicznym zapewniającym skuteczne i niezawodne ich funkcjonowanie. W okresie użytkowania kanałów i przewodów należy zapewnić;

1) ich drożność oraz szczelność,

2) realizację planu remontów przez osoby posiadające kwalifikacje, o których mowa w art. 62 ust. 6 ustawy,

3) nadzór nad realizacją robót konserwacyjnych, napraw i wymian oraz nadzór nad wykonawstwem usług związanych z realizacją zaleceń wynikających z okresowych kontroli w lokalach,

4) realizację zaleceń pokontrolnych wydawanych przez upoważnione organy kontroli i nadzoru,

5) w razie uzasadnionej potrzeby – kontrolę stanu technicznego tych kanałów i przewodów.

Istotne znaczenie w sprawie ma wynik kontroli stanu technicznego przewodów kominowych. W aktach sprawy znajduje się opinia nr [...] z dnia [...] Mistrza kominiarskiego wpisanego do Rejestru Korporacji Kominiarzy Polskich z której wynika, że przewody nr 3 i 4 zaznaczone na szkicu odpowiadają wymogom i mogą być podłączone do kominka. Przed wydaniem opinii dokonano monitorowania przewodów kominowych kamerą kominową VIS 2000, celem stwierdzenia ewentualnych przerwań pomiędzy przewodami. Domniemanych przerwań nie stwierdzono. Nadto wydano zaświadczenie, że wkład kominkowy podłączony jest przepisowo, a ciąg grawitacyjny przewodu kominowego odpowiada wymogom Polskiej Normy.

O ile organ przyjmie, że skarżący ma własny interes prawny w sprawie, wyartykułowany przez skarżącego na rozprawie przed sądem administracyjnym a polegający na konieczności zapewnienia bezpieczeństwa jemu i jego rodziny, to należy dopuścić go do udziału w postępowaniu i zapewnić realny udział w postępowaniu.

Na krytykę zasługuje także odmowa PINB dokonania czynności, o jakich mowa w art. 73 § 1 K.p.a. Organ II instancji trafnie zwrócił na to uwagę. Należy podzielić pogląd, że strona z uprawnień, o jakich mowa w art. 73 § 1 K.p.a., czyli do sporządzenia notatek i odpisów z akt może stosować różnego rodzaju środki techniczne – w tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń. Odmowa udostępnienia mu możliwości sporządzenia odpisów w formie zdjęć stanowi naruszenie art. 73 § 1 i zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Obowiązujące przepisy nie przewidują podania terminu, do którego strony mogą składać końcowe oświadczenie przed wydaniem ostatecznej decyzji. Przepis art. 10 K.p.a. mówi tylko o umożliwieniu, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Chodzi zatem o zapewnienie realnego możliwego terminu. Postępowanie prowadzi organ, a nie strona i to organ decyduje o zachowaniu realnego terminu. W tej sprawie decyzja została wydana [...], a strona zawiadomiona o terminie końcowego zaznajomienia pod koniec grudnia 2009 r. Termin do zapoznania się strony z materiałami strony był realny. Organ kieruje się terminami załatwienia sprawy i nie może czekać poza rozsądny termin na końcowe oświadczenie strony.

W toku dalszego postępowania należy ocenić, czy obiekt budowlany odpowiada warunkom, o jakich mowa w art. 66 Prawa budowlanego, a adresatem decyzji winna być w pierwszej kolejności wspólnota mieszkaniowa.

Wskazane naruszenia prawa procesowego uzasadniają postanowienie jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).