Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1435/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.7 ust.3 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
article: art.184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec del.WSA Maria Werpachowska Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 95/08 w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 95/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Częstochowa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Prezydent Miasta Częstochowy decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...], na podstawie art. 36, art. 104 K.p.a. i art. 7 ust. 1, ust. 1 a i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), odmówił przyznania J. H. dodatku mieszkaniowego.

Organ wskazał, że strona spełnia podstawowe przesłanki niezbędne do przyznania dodatku mieszkaniowego, jednakże w wyniku wywiadu środowiskowego oraz na podstawie deklaracji o stanie majątkowym stwierdzono wystąpienie rażącej dysproporcji między wykazanymi dochodami a faktycznym stanem majątkowym, wskazującym na możliwość uiszczania wydatków związanych z zajmowanym mieszkaniem wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.

W odwołaniu od tej decyzji J. H. powołał się na prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zapadłe we wcześniejszych sprawach toczących się w tym zakresie o sygn. akt IV SA/Gl 358/05; IV SA/Gl 461/06; IV SA/Gl 462/06. Dodatkowo przytoczył pogląd zawarty w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2006 r. I OSK 1198/05, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy może być przyznany takim osobom, które w opinii publicznej uznane są za majętne (np. współwłaścicielom domów, czy odrębnych lokali mieszkalnych), o ile wykażą, że ich sytuacja dochodowa odpowiada ustawowym kryterium.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że przy ustaleniu sytuacji materialnej osób ubiegających się o dodatek mieszkaniowy uwzględnia się dochody i majątek wszystkich osób stanowiących gospodarstwo domowe, bez względu na to czy majątek stanowi własność wspólną, czy odrębną.

Odnosząc się do przywołanych przez skarżącego wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Kolegium wyjaśniło, iż w wyniku ponownego załatwiania sprawy wyszły na jaw nowe okoliczności. Ustalono bowiem, że rodzina posiada nieruchomość, której nie wykazano w poprzednich postępowaniach, a ponadto składa się z dwóch a nie trzech osób jak to miało miejsce w poprzednio składanych wnioskach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie podkreśliło, że dwuosobowe gospodarstwo domowe wnioskodawcy posiada i użytkuje samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...] o wartości ok. [...] zł, działkę o pow. [...] m2 zabudowaną budynkiem gospodarczym, nabytą w 1989 r., utrzymuje się z dochodów w wysokości [...] zł, ponosi wydatki na dopłatę do czynszu, inne opłaty, podatek od nieruchomości, bieżące koszty utrzymania samochodu, w związku z czym wypełniona została przesłanka odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego określona w art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Na tę decyzję J. H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wskazując, że sprawa posiadania samochodu była wielokrotnie rozpoznawana przez Sąd, który nie podzielił stanowiska organów. Ponadto wskazał, że organ nie miał na względzie faktycznych dochodów rodziny, które wynoszą [...] zł oraz nie ustalił, czy wykazane dobra przynoszą pożytki w takim zakresie, że będą przewyższać kryteria ustalone w art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 95/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] listopada 2007r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Częstochowa z dnia [...] lipca 2007 r., wskazał, że celem wprowadzenia art. 7 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych było wyeliminowanie przypadków, w których dodatek mieszkaniowy byłby wypłacany na rzecz osób, których stan majątkowy pozwala na uiszczanie opłat związanych z zajmowanym mieszkaniem, a które wykazują dochody uzasadniające prawo do tego świadczenia. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1198/05 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 listopada 2006 r., sygn. akt IV SA/GI 756/05, Sąd pierwszej instancji zaakcentował, że ustawodawca nie wykluczył możliwości przyznania tego świadczenia osobom posiadającym ruchomości lub majątek nieruchomy o konkretnej wartości lub zaliczanych do konkretnej kategorii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił, że organ orzekający w sprawie przedmiotowego świadczenia upoważniony jest do odmowy jego przyznania wyłącznie w sytuacji, gdy poczynione w toku postępowania administracyjnego ustalenia faktyczne wskazują jednoznacznie, że sytuacja materialna, w tym wysokość wydatków rodziny, odbiega w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwość od deklarowanego rozmiaru jej dochodów. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie skarżący zadeklarował dochody pozwalające na uwzględnienie żądania.

Sąd podkreślił, że organ orzekający nie wykazał, iż wysokość wydatków w gospodarstwie domowym wnioskodawcy z uwzględnieniem kosztów eksploatacji samochodu jest wyraźnie niewspółmierna do deklarowanych przez nią dochodów jak również, że wydatki te obciążają budżet w taki sposób, który przerzucałby ciężar utrzymania lokalu na podmiot wypłacający dodatek. Ponadto, w ocenie Sądu budzi wątpliwości stanowisko organów, iż posiadanie nieruchomości gruntowej, nabytej w 1989 r., stanowi dostateczną podstawę do przyjęcia wystąpienia rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami a stanem majątkowym, przy czym Sąd podkreślił, że słusznie organ odwoławczy zauważył, że przy ustaleniu sytuacji materialnej osób ubiegających się o dodatek mieszkaniowy uwzględnia się dochody i majątek wszystkich osób stanowiących gospodarstwo domowe, bez względu na to czy majątek stanowi własność wspólną, czy odrębną.

W ocenie Sądu organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie ograniczyły się jedynie do wskazania wysokości podatku od przedmiotowej nieruchomości, a w tym kontekście zastrzeżenie budzi brak dokonania przez organy analizy wysokości opłat związanych z lokalem mieszkalnym objętym wnioskiem o dodatek mieszkaniowy, jak również wysokości pozostałych opłat związanych z użytkowaniem lokalu mieszkalnego (woda, gaz) ponoszonych przez wnioskodawcę, jak również opłat za energię elektryczną i usługi dystrybucyjne.

Zdaniem Sądu tylko na podstawie wszechstronnego wyjaśnienia powyższych okoliczności można ustalić, czy posiadanie tego składnika majątkowego pociąga za sobą wydatki obciążające budżet rodziny w taki sposób, który uzasadniałby odmowę przyznania dodatku, jak również, czy rodzina wnioskodawcy w rzeczywistości zaspokaja potrzeby mieszkaniowe w lokalu objętym wnioskiem o dodatek mieszkaniowy. Jako dowolne, zdaniem Sądu, należy zatem traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 7 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że posiadanie nieruchomości o znacznej wartości nie stanowi rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy,

2) naruszeniu prawa procesowego poprzez przyjęcie, że decyzje objęte wyrokiem wydane zostały z naruszenie prawa, a w szczególności art.7, art.77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., ponieważ nie wyjaśniono w sposób należyty wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, jak również nie poddano wnikliwej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego,

3) naruszeniu przepisów postępowania, poprzez naruszenie przepisu art.145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającego na przyjęciu, że postępowanie administracyjne naruszyło przepisy w ten sposób, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że z treści art. 7 ust. 3 pkt. 1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że nie każda dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi przez wnioskodawcę, a jego faktycznym stanem majątkowym, daje organowi podstawę do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Dysproporcja ta musi bowiem być rażąca w taki sposób, że nie uzasadnia przyznania pomocy finansowe wnioskodawcy na wydatki mieszkaniowe, przy czym zaznaczono, że określenie "rażąca dysproporcja" jest pojęciem niedookreślonym, niezdefiniowanym w ustawie, dlatego dla ustalenia jego treści koniecznym jest sięgnięcie do znaczeń, jakie terminowi temu nadaje się w języku polskim. "Rażący" to "rzucający się w oczy, bardzo duży; oczywisty" ( Mały słownik języka polskiego pod red. E.Soból, Warszawa 1995 r. , s.773). Zdaniem autora skargi kasacyjnej przyjąć zatem trzeba, że dysproporcja pomiędzy dochodami a faktycznym stanem majątkowym osoby występującej o dodatek mieszkaniowy powinna być oczywista, rzucająca się w oczy i bardzo duża i dopiero wtedy można uznać ją za rażącą.

Podniesiono, że w niniejszej sprawie różny jest zakres czasowy, w jakim organ prowadzący postępowanie dokonał oceny deklarowanych dochodów oraz faktycznego stanu majątkowego wnioskodawcy. Deklaracja w sprawie wysokości dochodów gospodarstwa domowego obejmuje bowiem okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, podczas, gdy faktyczny stan majątkowy to stan na dzień złożenia wniosku i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Wskazano, że sposób przeprowadzania wywiadu środowiskowego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz. U. Nr 156, poz. 1828). Skarżący pokreślił, że regulacja ta ma charakter szczególny w stosunku do ogólnych zasad procedury administracyjnej określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego, co oznacza to, że jedynie w pozostałej, nieuregulowanej części, stosuje się przepisy tego Kodeksu. Zdaniem skarżącego z analizy art. 7 ust. 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz wskazanego wyżej rozporządzenia wynika, że chodzi o cały majątek strony i osób z nią wspólnie gospodarujących bez względu na okres, w jakim majątek ten został nabyty i źródła jego pochodzenia. Jedynie zatem w stosunku do posiadanego samochodu strona powinna określić jego rok produkcji oraz datę nabycia. Okoliczności takie jak: źródło nabycia danego majątku czy też subiektywne przekonanie strony o konieczności jego posiadania nie wymagają badania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie podniosło, że w ramach przedmiotowego postępowania ustalono wysokość miesięcznych wydatków rodziny wnioskodawcy, które to ustalenia płyną przede wszystkim z deklaracji w sprawie wysokości dochodów gospodarstwa domowego oraz wywiadu środowiskowego, a także dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę. Z kolei stan majątkowy rodziny J. H. został ustalony i utrwalony w aktach sprawy w postaci protokołu z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, oświadczeń strony o stanie majątkowym oraz przedstawionych przez nią dokumentów. Podkreślono, że działanie to było zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a także powołanym wyżej rozporządzeniem.

W związku z tym, zdaniem skarżącego, organ pierwszej instancji zbadał wszechstronnie stan faktyczny, a organ odwoławczy wydając decyzję oparł się na tych ustaleniach.

Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2006r., sygn. akt I OSK 662/05, wskazano, że art. 7 ust. 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych określa w sposób jednoznaczny, że podstawowym dowodem w sprawie jest wywiad środowiskowy i ewentualne oświadczenie o stanie majątkowym, co zdaniem Kolegium, Sąd pierwszej instancji pominął w zaskarżonym wyroku. Podkreślono że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku wyjaśnił, że dopóki nie zostaną podważone ustalenia wynikające z wywiadu środowiskowego, a wskazujące na rażącą dysproporcję między niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji a faktycznym stanem majątkowym, to nie można żądać dalszego postępowania dowodowego.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, że faktu, iż przyznanie dodatku mieszkaniowego uzależnione jest między innymi od średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dodatek, w żaden sposób nie można odnieść do okresu czasu, w jakim wnioskodawca uzyskał określone składniki majątkowe. Organ zawsze bowiem bierze pod uwagę faktyczny stan majątkowy w dacie rozstrzygania sprawy, a na taki stan mogą składać się zasoby majątkowe uzyskane z różnych okresów i pod różnym tytułem.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazano, że nie można się zgodzić z tezą wyrażoną w uzasadnieniu wyroku, iż posiadane dobra majątkowe mogą świadczyć o zasobności rodziny tylko wówczas, gdy wykazana zostanie możliwość niepływającego negatywnie na jej sytuację majątkową spieniężenia tego majątku. W ocenie skarżącego brak jest dostatecznych podstaw do takiego odczytania przepisu art. 7 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skoro mowa tam jest tylko o rażącej dysproporcji między deklarowanymi dochodami a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy.

Organ odwoławczy zgodził się z Sądem pierwszej instancji, że organy administracyjne nie ustaliły faktycznych wydatków ponoszonych na utrzymanie samochodu osobowego, przy czym, zdaniem organu, należy wziąć pod uwagę fakt, że każde posiadanie samochodu bez względu na jego markę i rok produkcji wiąże się z wydatkami ponoszonymi na ubezpieczenie OC, przeglądy itp. W związku z tym, o ile z uwagi na wartość pojazdu jego sprzedaż nie pozwoliłaby na pokrycie wydatków mieszkaniowych w dłuższym okresie czasu, to z pewnością jego posiadanie pogarsza i tak trudną sytuację majątkową rodziny. Organ podkreślił, że co prawda w pewnych sytuacjach posiadanie pojazdu może zmniejszać koszty dojazdów np. do pracy, to jednak w przypadku rodziny wnioskodawcy, w której żona nie pracuje, a on sam jest rencistą, posiadanie samochodu nie znajduje takiego uzasadnienia. Zdaniem organu, ustalenie faktycznych kosztów utrzymania samochodu nie miało jednak istotnego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy ze względu na posiadanie nieruchomości o znacznej wartości, przesądzającej o rażącej dysproporcji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. H. wskazał, że jest ona bezzasadna, podkreślając jednocześnie, że przedmiot niniejszego postępowania był już wielokrotnie rozpatrywany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego było oddalane (wyroki z dnia: 11lipca 2006 r., sygn. akt IV SA/Gl 358/05, z dnia 23 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 461/06, z dnia 23 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 462/06).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W sprawie nie występują przesłanki nieważności z art. 183 § 2 powołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie podstawę skargi kasacyjnej stanowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Przepis ten stanowi, że pomimo, iż dana osoba spełnia wszystkie ustawowe kryteria otrzymania dodatku mieszkaniowego, organ może odmówić przyznania tego świadczenia, jeżeli z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazywanymi w deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko powołane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, do którego jednak nie zastosowało się w przedmiotowej sprawie, że każda sprawa kończąca się wydaniem decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy wymaga dokonania ustaleń faktycznych, które będą podstawą do ustalenia, czy zachodzą przesłanki uzasadniające przyjęcie "rażącej dysproporcji" co do stanu majątkowego i uzyskiwanych dochodów w konkretnej sprawie. Chodzi bowiem o wyeliminowanie przypadków, w których dodatek mieszkaniowy byłby wypłacany osobom, których stan majątkowy pozwala na uiszczanie opłat związanych z zajmowanym mieszkaniem, a które wykazują dochody uzasadniające pobieranie świadczenia, a więc o osoby osiągające dochody nielegalnie. Dysproporcja między deklarowanymi dochodami a rzeczywistym stanem majątkowym musi być rażąca, a więc istotna, oczywista i niewątpliwa.

To z kolei oznacza, że wyjątkowość powołanego przepisu wymusza ścisłe przestrzeganie jego dyspozycji i interpretację zawężającą. Zastosowanie powyższego unormowania powinno być poprzedzone przeprowadzeniem szerokiego postępowania dowodowego, dokonaniem wszechstronnych ustaleń faktycznych oraz wnikliwym rozważeniem wszelkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem przesłanek w nim zawartych. Należy przy tym mieć na względzie to, że decyzja wydana w oparciu o ten przepis ma charakter uznaniowy, stąd konieczność pełnego i przekonywającego zaprezentowania kwestii oraz argumentów, jakie legły u podstaw decyzji (zwłaszcza w sytuacji kilkakrotnego już wcześniej rozpoznawania tego typu sprawy z udziałem tych samych stron), co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Należy przy tym podzielić argumentację przedstawioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że organy orzekające nie uzasadniły w sposób wystarczający, na czym w niniejszej sprawie polega "rażąca dysproporcja", o której mowa w powołanym art. 7 ust. 3 ustawy i niezbyt właściwie powiązały koszty utrzymania nieruchomości oraz samochodu z niezbędnymi potrzebami strony. Organy orzekające nie wykazały bowiem, że wysokość wydatków w gospodarstwie domowym wnioskodawcy z uwzględnieniem kosztów eksploatacji samochodu jest wyraźnie niewspółmierna do deklarowanych przez nią dochodów, jak również, że wydatki te obciążają budżet w taki sposób, który przerzucałby ciężar utrzymania lokalu na podmiot wypłacający dodatek. Ponadto budzi również wątpliwości stanowisko organów, iż posiadanie nieruchomości gruntowej, nabytej w 1989 r., stanowi dostateczną podstawę do przyjęcia wystąpienia rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami a stanem majątkowym, przy czym, słusznie organ odwoławczy zauważył, że przy ustaleniu sytuacji materialnej osób ubiegających się o dodatek mieszkaniowy uwzględnia się dochody i majątek wszystkich osób stanowiących gospodarstwo domowe, bez względu na to, czy majątek stanowi własność wspólną czy odrębną.

Inaczej mówiąc organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie ograniczyły się jedynie do wskazania wysokości podatku od przedmiotowej nieruchomości. Jednakże w tym kontekście zastrzeżenie budzi brak dokonania przez organy analizy wysokości opłat związanych z lokalem mieszkalnym objętym wnioskiem o dodatek mieszkaniowy, jak również wysokości pozostałych opłat związanych z użytkowaniem lokalu mieszkalnego (woda, gaz) ponoszonych przez wnioskodawcę, a także opłat za energię elektryczną i usługi dystrybucyjne.

Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił w/w decyzje. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organy tylko na podstawie wszechstronnego wyjaśnienia powyższych okoliczności mogą ustalić, czy posiadanie tego składnika majątkowego pociąga za sobą wydatki obciążające budżet rodziny w taki sposób, który uzasadniałby odmowę przyznania dodatku, jak również, czy rodzina wnioskodawcy w rzeczywistości zaspokaja potrzeby mieszkaniowe w lokalu objętym wnioskiem o dodatek mieszkaniowy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gliwicach powinno wykazać, czy od daty wydania ostatniej decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy, stan majątkowy strony uległ tak znacznej poprawie, że uzasadniałoby to zastosowanie art. 7 ust. 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Należy mieć przy tym na uwadze fakt, jak już wyżej zaznaczono, iż ustawodawca w art. 7 ust. 3 tej ustawy użył określenia "rażąca dysproporcja", co pozwala na przyjęcie, że musi to być dysproporcja bardzo znaczna i oczywista w odbiorze i postrzeganiu. Nie można pojęcia tego interpretować w sposób rozszerzający.

Zatem w świetle niniejszej sprawy oraz okoliczności jej towarzyszących uznać należy, że zarzut błędnej wykładni art. 7 ust. 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest chybiony, tym bardziej, że Sąd uchylił przedmiotową decyzję na podstawie niewyjaśnionych okoliczności sprawy. W sytuacji bowiem, gdy decyzja administracyjna uzależniona jest od elementu ocennego, niezbędne jest szczegółowe uzasadnienie stanowiska organu, opartego na wszechstronnie zgromadzonym i rozpatrzonym materiale dowodowym.

Z przepisów regulujących postępowanie sądowoadowoadministracyjne wnoszący skargę kasacyjną wskazał art.145 § 1 pkt. 1 lit c/ p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję (...) w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Jak trafnie twierdzi się w doktrynie, w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji i postanowienia mieści się brak należytej staranności wykazanej przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie (por. Tadeusz Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2000, str. 305-306). Stąd też regułą jest, że uchylenie decyzji lub postanowienia w oparciu o powołany przepis następuje wtedy, gdy naruszono kilka przepisów procesowych, a uchybienie im mogło w sposób istotny oddziaływać na treść decyzji lub postanowienia.

Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił Sądowi przyjęcie, że decyzje objęte wyrokiem wydane zostały z naruszenie prawa, a w szczególności art.7, art.77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przez brak wyjaśnienia w sposób należyty wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych oraz nie poddaniu wnikliwej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Odnosząc się do tego fragmentu skargi kasacyjnej podkreślić należy, że uchybienie tym przepisom kodeksu postępowania administracyjnego może skutkować uwzględnieniem skargi na decyzję tylko wówczas, gdy jednocześnie skutkuje możliwością istotnego wpływania na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji nie wskazał na taką możliwość, a z niebudzących wątpliwości ustaleń stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie wynika, iż ewentualne braki w zakresie uzasadnienia kontrolowanego wyroku nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Nadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie przedmiotowego orzeczenia pozostaje w logicznym związku i w zgodzie materiałem dowodowym, nie zawiera wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z nim, co powoduje, iż nie jest możliwe jego uchylenie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.