Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1598/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 148 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w P. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]; 2. uchyla postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego P. z siedzibą w P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zgłoszenia zagrożenia szkodą w środowisku, polegającego na zniszczeniu stanowiska traszki grzebieniastej (Triturus cristatus) w stawie przy ul. [...] i [...] w P.

P. i P. pismem z dnia 11 stycznia 2011 r. (data stempla pocztowego) wystąpili o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r. We wniosku jako podstawę wznowienia postępowania wskazano z art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], wznowił postępowanie w sprawie kwestionowanej decyzji ostatecznej.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w dniu [...] czerwca 2011 r. wydał decyzję, znak: [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie zgłoszenia zagrożenia szkodą w środowisku, polegającego na zniszczeniu stanowiska traszki grzebieniastej (Triturus cristatus) w stawie przy ul. [...] i [...] w P.

Pismem z dnia 24 czerwca 2011 r. P. złożył wniosek o ponowne rozpatreznie sprawy i uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. We wniosku wskazano, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie wznawia się, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Skarżący wskazuje również, iż niezależnie czy w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 6 k.p.a., niedopuszczalnym jest nieuwzględnienie wyników postępowań prowadzonych przez Straż Miejską i Urząd Miasta P.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie zgłoszenia zagrożenia szkodą w środowisku, polegającego na zniszczeniu stanowiska traszki grzebieniastej (Triturus cristatus) w stawie przy ul. [...] i [...] w P.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że obowiązek współdziałania z innymi organami przy wydaniu decyzji poprzez zaciągnięcie ich opinii wynika z prawa materialnego. Zgodnie z art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493, ze zm.) organ ochrony środowiska wydaje decyzję uzgadniającą warunki przeprowadzenia działań naprawczych po zasięgnięciu opinii organów wymienionych w wyżej wymienionym przepisie w zależności od miejsca powstania szkody. W przedmiotowej sprawie wyżej opisana sytuacja nie miała miejsca, gdyż organ ochrony środowiska właściwy w sprawach odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawie szkód w środowisku, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. w dniu [...] maja 2010 r. wydał decyzję znak: [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zgłoszenia P. i P. , zagrożenia szkodą w środowisku polegającego, według zgłaszającego, na dającym się przewidzieć w przyszłości, wysoce prawdopodobnym zniszczeniu stanowiska traszki grzebieniastej (Triturus cristatus) w stawie przy ul. [...] i [...] w P. . Obowiązek współdziałania powstaje przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 13 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, a w analizowanej sprawie decyzja taka nie została wydana.

Ponadto organ wskazał, że zgodnie doktryną, przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. nie odnosi się do sytuacji, gdy z wnioskiem o opinię wystąpiła strona w ramach postępowania dowodowego.

Z kolei odnosząc się do dokumentów przedstawionych przez skarżącego, organ wskazał, że odnoszą się one do postępowania prowadzonego przed innymi organami i dotyczą magazynowania odpadów mas ziemnych zmieszanych z gruzem w miejscu nie przeznaczonym na ten cel. Natomiast zasadniczą kwestią podlegającą ustaleniu w przedmiotowym postępowaniu było to, czy na wskazanym terenie faktycznie występował gatunek chroniony - traszka grzebieniasta. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na przedmiotowym terenie nie stwierdzono występowania traszki grzebieniastej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. wniósł P. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów procesowych: art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 76 § 1, art. 6, art. 77 § 4, art. 105 § 1, i art. 12 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazano, że występowanie traszki grzebieniastej w przedmiotowym stawie zostało przez organ ochrony środowiska urzędowo stwierdzone w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2009 r. Niedopuszczalne jest zatem negowanie przez organ w zaskarżonej decyzji obecności traszek w stawie. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, lecz tylko protokół z jednej wizji terenowej, którego treść została ponadto wadliwie zinterpretowana. Skarżący wskazał, że w pobliżu stawu od dłuższego czasu prowadzone są intensywne roboty budowlane, niwelacja terenu, a od 2010 r. także składowanie mas ziemnych i odpadów budowlanych pomimo, że teren ten nie jest do tego przeznaczony. Jakkolwiek nie wykazano dotychczas jednoznacznie ich negatywnego wpływu na zbiornik, jednak roboty są prowadzone na około połowie areału lądowego populacji traszki. Wypłukiwanie z odpadów budowlanych niewiadomego pochodzenia składników stwarza wysokie prawdopodobieństwo zniszczenia stanowiska w dającej się przewidzieć przyszłości. W niniejszej sprawie organ I instancji nie mógł w swoim postępowaniu ustalić podmiotu korzystającego ze środowiska, co jest niezbędnym warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie zagrożenia szkodą w środowisku. Czynność tę wykonał Urząd Miasta P., wykorzystując do tego celu podległą mu Straż Miejską. Obowiązkiem organu było wykorzystanie zdobytej dokumentacji jako dowodów. Ponadto, ujawnienie przez nas nowych dowodów dotyczących podmiotu korzystającego ze środowiska, nieznanych organowi I instancji w dniu wydania decyzji, było podstawą wznowienia postępowania przez organ odwoławczy [...] kwietnia 2011 r. Organ niezasadnie uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wiąż istnieje jego przedmiot – zarówno populacja traszki grzebieniastej, jak i wysokie prawdopodobieństwo jej zagrożenia.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z zapisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż w niej podniesiono.

Przedmiotem kontroli w przedmiotowym postępowaniu jest decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie zgłoszenia zagrożenia szkodą w środowisku, polegającego na zniszczeniu stanowiska traszki grzebieniastej (Triturus cristatus) w stawie przy ul. [...] i [...] w P. .

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania a i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. bądź zachodzą przesłanki określone w art. 145a § 1 k.p.a. lub art. 145b § 1 k.p.a.

Reguły związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Wniesienie podania o wznowienie postępowania i termin do jego wniesienia uregulowane zostały w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z tym artykułem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Skoro postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie dotyczyło ostatecznej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r., który wydał decyzję jako organ drugoinstancyjny, to organ ten był właściwy do wszczęcia postępowania wznowieniowego mającego na celu weryfikację tej decyzji.

W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpili: P. i P. . Wniosek w tym przedmiocie zawarli w piśmie z dnia 11 stycznia 2011 r. (data stempla pocztowego). Wnioskodawcy podnieśli, iż wnoszą o wznowienie postępowania, ponieważ w dniu wydania decyzji GDOŚ z dnia [...] grudnia 2010 r. istniały dowody nie znane organowi, wskazujące zarówno na podmiot korzystający ze środowiska, jak i na jego winę. Do wniosku wnioskodawcy dołączyli brakujące dowody w postaci kopi pism Wydziały Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. do Straży Miejskiej z dnia 9 września 2010 r. oraz do K. Sp. z o.o. ul. [...] P. z dnia 18 października 2010 r., 5 listopada 2010 r., 23 listopada 2010 r., 14 grudnia 2010 r., stąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r.

Ponadto jako podstawę wznowienia wnioskodawcy wskazali we wniosku art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

Wpłynięcie do organu wniosku o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w ramach którego organ bada istnienie przesłanek formalnych do wznowienia postępowania. Ustala m. in. czy podanie wniósł podmiot będący stroną w postępowaniu, czy podanie zostało złożone we właściwym terminie, czy powołane są w nim ustawowe przesłanki wznowienia. Jeżeli w wyniku postępowania wstępnego organ stwierdzi, że wniosek spełnia przesłanki formalne, to organ zobowiązany jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Jeżeli natomiast przesłanki formalne nie będą spełnione, wówczas wznowienie postępowania będzie niedopuszczalne i organ zobowiązany będzie wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie, skoro skarżący jako podstawę wznowienia wskazali okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a., zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a. obowiązuje ich do złożenia podania o wznowienie postępowania termin jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Organ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wznowił postępowanie administracyjne, jednakże przed wydaniem tego postanowienia nie zbadał, czy i w jakim zakresie, skarżący zachowali termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Jako istotne dla sprawy nowe dowody, które wyszły na jaw, a istniały w dniu wydania decyzji i nie były znana organowi, który wydał decyzję skarżący wskazali kopie pism Wydziały Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. a do Straży Miejskiej z dnia 9 września 2010 r. oraz do K.Sp. z o.o. ul. [...] P. z dnia 18 października 2010 r., 5 listopada 2010 r., 23 listopada 2010 r., 14 grudnia 2010 r. Pisma te są z różnych dat, każde z nich było doręczone skarżącym do wiadomości. Zatem ustalenie, kiedy skarżący otrzymali te pisma, będzie miało istotne znaczenie przy ustalaniu zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania na podstawie tych okoliczności.

Skoro skarżący jako podstawę wznowienia wskazali również przesłankę z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., bez jej sprecyzowania, jakiego nie uzyskano wymaganego prawem stanowiska innego organu, winni zostać wezwani do jej sprecyzowania i wskazania, kiedy dowiedzieli się o tej przesłance.

W przedmiotowej sprawie organ wszczął postępowanie wznowieniowe, bez prawidłowego przeprowadzenia postępowania wstępnego, w ramach którego obowiązany był zbadać zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Dopiero ustalenie, że w sprawie spełnione zostały przesłanki formalne do wznowienia postępowania, w tym wniesienie podania o wznowienie w ustawowym terminie, pozwoli organowi na wydanie postanowienia o wznowieniu na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., w przeciwnym razie zobowiązany będzie do wydania postanowienia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Organ ponownie prowadząc postępowanie weźmie pod uwagę powyższe uwagi.

Ponieważ uchylenie zaskarżonych decyzji oraz postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nastąpiło z powodu naruszenia przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przedwczesne jest wypowiadanie się przez Sąd w zakresie zarzutów merytorycznych dotyczących zaskarżonych decyzji.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.