Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 192/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5, art. 29 ust. 1 pkt 12 , art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 48 , art. 49, art. 49b
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Teza: Co do zasady tego rodzaju kontener, jaki posadowił na nieruchomości inwestor, ustawiony na bloczkach betonowych, a więc niepołączony trwale z gruntem, nie przeznaczony do czasowego użytkowania, zaliczyć należy do obiektów kontenerowych wymienionych wprost w art. 3 pkt 5 in fine prawa budowlanego. Posadowienie tego rodzaju obiektu na nieruchomości jest tożsame z budową tymczasowego obiektu budowlanego, co oznacza, że wykonanie takich robót budowlanych wymaga albo pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego).

Ze zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę korzystają jedynie tymczasowe obiekty budowlane wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., w odniesieniu do których konieczne jest dokonanie zgłoszenia budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zakres przedmiotowy art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. nie pokrywa się z zakresem przedmiotowym art. 3 pkt 5 p.b. Hipoteza art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. nie obejmuje wszystkich rodzajów tymczasowych obiektów budowlanych wymienionych w art. 3 pkt 5 p.b. Ze zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę korzystają jedynie tymczasowe obiekty budowlane przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., przy czym spośród obiektów budowlanych przeznaczonych do czasowego użytkowania zgłoszeniem mogą zostać objęte jedynie te obiekty, które nie są połączone trwale z gruntem.

W sytuacji, gdy inwestor wybudował obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 p.b., ale nie dopełni obowiązku dokonania zgłoszenia tej budowy w organie administracji architektoniczno-budowlanej, nie znajduje zastosowania wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b.

Zarówno w braku wymaganego pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia, istnieje możliwość zalegalizowania wybudowanego obiektu pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w przepisach art. 48 ust. 2 i 3 i art. 49 albo - odpowiednio - w art. 49b ust. 2, 4 i 5 prawa budowlanego. Niespełnienie tych warunków powoduje, w obu sytuacjach, nałożenie obowiązku rozbiórki obiektu (art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 oraz art. 49b ust. 3 i 7 w zw. z ust. 1 prawa budowlanego). W przypadku obu tych trybów postępowania legalizacyjnego nakaz rozbiórki obiektu jest wydawany w stosunku do obiektu zrealizowanego samowolnie, w przypadku, gdy nie jest możliwa jego legalizacja poprzez doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem oraz w przypadku nie przedstawienia dokumentacji niezbędnej do doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

TEZY

Co do zasady tego rodzaju kontener, jaki posadowił na nieruchomości inwestor, ustawiony na bloczkach betonowych, a więc niepołączony trwale z gruntem, nie przeznaczony do czasowego użytkowania, zaliczyć należy do obiektów kontenerowych wymienionych wprost w art. 3 pkt 5 in fine prawa budowlanego. Posadowienie tego rodzaju obiektu na nieruchomości jest tożsame z budową tymczasowego obiektu budowlanego, co oznacza, że wykonanie takich robót budowlanych wymaga albo pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego).

Ze zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę korzystają jedynie tymczasowe obiekty budowlane wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., w odniesieniu do których konieczne jest dokonanie zgłoszenia budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zakres przedmiotowy art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. nie pokrywa się z zakresem przedmiotowym art. 3 pkt 5 p.b. Hipoteza art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. nie obejmuje wszystkich rodzajów tymczasowych obiektów budowlanych wymienionych w art. 3 pkt 5 p.b. Ze zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę korzystają jedynie tymczasowe obiekty budowlane przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., przy czym spośród obiektów budowlanych przeznaczonych do czasowego użytkowania zgłoszeniem mogą zostać objęte jedynie te obiekty, które nie są połączone trwale z gruntem.

W sytuacji, gdy inwestor wybudował obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 p.b., ale nie dopełni obowiązku dokonania zgłoszenia tej budowy w organie administracji architektoniczno-budowlanej, nie znajduje zastosowania wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b.

Zarówno w braku wymaganego pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia, istnieje możliwość zalegalizowania wybudowanego obiektu pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w przepisach art. 48 ust. 2 i 3 i art. 49 albo - odpowiednio - w art. 49b ust. 2, 4 i 5 prawa budowlanego. Niespełnienie tych warunków powoduje, w obu sytuacjach, nałożenie obowiązku rozbiórki obiektu (art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 oraz art. 49b ust. 3 i 7 w zw. z ust. 1 prawa budowlanego). W przypadku obu tych trybów postępowania legalizacyjnego nakaz rozbiórki obiektu jest wydawany w stosunku do obiektu zrealizowanego samowolnie, w przypadku, gdy nie jest możliwa jego legalizacja poprzez doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem oraz w przypadku nie przedstawienia dokumentacji niezbędnej do doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Jacek Zięba, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...] L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania D. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą N. (dalej także jako: "inwestor" lub "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. L. z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] nakazującą inwestorowi dokonanie rozbiórki kontenera konstrukcji stalowej, w którym urządzono gry na automatach, usytuowanego na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w T. L..

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

Postępowanie administracyjne w sprawie kontenera konstrukcji stalowej, w którym urządzono gry na automatach, usytuowanego na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w T. L., zostało wszczęte z urzędu, o czym PINB w T. L. zawiadomił strony. Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2017 r. wynika, że na ww. działce znajduje się kontener niepołączony trwale z gruntem, o wymiarach w rzucie poziomym 2,65 m x 4,25 m, wykonany z płyt warstwowych z okładzinami z blachy stalowej i rdzeniem ze styropianu, ustawiony na bloczkach betonowych. Kontener usytuowany jest w odległości około 0,8 m od krawędzi drogi wewnętrznej oraz w odległości 0,5 m od ściany zachodniej budynku handlowego i 10,1 m od ściany południowej budynku handlowego. Obiekt wyposażony jest w monitoring, posiada instalację elektryczną - energia elektryczna doprowadzona jest z budynku handlowego. Kontener jest użytkowany, znajdują się w nim dwa automaty do gry.

W dniu kontroli nie okazano stosownych pozwoleń na ustawienie kontenera.

Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] Starostwo Powiatowe w T. L. zawiadomiło PINB w T. L. o dokonaniu przez N. D. G. w dniu [...] października 2017 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na usytuowaniu pawilonu - obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, bez konstrukcji stalowej i przewidzianego do przeniesienia w ciągu 180 dni, na działce nr ewid. [...] (w uzasadnieniu decyzji mylnie wskazano nr działki [...]), ark. nr [...], obręb nr [...] T. L., położonej przy ul. [...] w T. L.. Do ww. pisma dołączono kserokopię decyzji Nr [...], którą Starosta [...] wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia. Z uzasadnienia powołanej decyzji Starosty [...], wydanej na podstawie art. 30 ust. 5 i 6 Prawa budowlanego, wynika, że przesłankę do wniesienia sprzeciwu w niniejszym przypadku stanowi informacja PINB w T. L., iż na ww. nieruchomości, w określonym w zgłoszeniu miejscem, istnieje kontener o wym. 4,25 x 2,65 m, który w ocenie Starosty, jest tożsamy z obiektem objętym zgłoszeniem N. D. G. z dnia [...] października 2017 r.

Jak wskazywał organ pierwszej instancji w świetle art. 30 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego obowiązkiem dokonania zgłoszenia we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej objęta jest budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Brak zgłoszenia budowy obiektu, o którym mowa w ww. art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, lub budowa takiego obiektu pomimo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia przez właściwy organ, obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 49b Prawa budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. L., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora firmę N. , ul. [...], [...], obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...] kwietnia 2018 r., następujących dokumentów:

- decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

- projekt zagospodarowania działki,

- szkiców lub rysunków oraz opinii technicznej na temat samowolnie wykonanych robót budowlanych.

Pomimo upływu terminu zobowiązany nie wywiązał się z nałożonych obowiązków. W zaistniałej sytuacji, organ pierwszej instancji, powołaną wyżej decyzją, wydaną na podstawie art. 49b ust. 1, w związku z art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi dokonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu tymczasowego.

W związku z wniesionym odwołaniem w sprawie orzekał L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżona odwołaniem decyzja nie narusza prawa albowiem okoliczności sprawy wskazują, że inwestorowi - N. D. G. - umożliwiono dokonanie legalizacji samowoli budowlanej, polegającej na ustawieniu przedmiotowego kontenera w określonym miejscu. Jednakże inwestor nie skorzystał z przysługującego mu prawa, ponieważ nie przedłożył w zakreślonym terminie stosownych dokumentów, których obowiązek przedstawienia nałożony został postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. W świetle powyższego zastosowanie ma, powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 49b ust. 3 ww. Prawa stanowiący, że w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki.

Organ drugiej instancji wskazał, że z treści odwołania wynika również, że podnoszone w nim kwestie dotyczą zupełnie innej sprawy (dot. to podstawy prawnej decyzji, gdzie skarżący przytacza art. 48 Prawa budowlanego itd.). Zarzuty zostały sformułowane w sposób ogólny, nie odnoszą się w istocie do stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Zdaniem L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego bez wpływu na wydane orzeczenie pozostaje sugestia dot. powołania biegłego lub biegłych, w sytuacji konieczności posiadania wiedzy specjalnej z tej przyczyny, że postępowanie prowadzi organ nadzoru budowlanego, dysponujący pracownikami posiadającymi. Nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej, a zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie w ramach swoich kompetencji.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnej kwalifikacji przedmiotu sprawy jako obiektu budowlanego, organ podzielił stanowisko PINB w T. , że ustawienie przedmiotowego kontenera na działce nr [...], jest budową obiektu tymczasowego, o którym mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Art. 3 pkt 5 stanowi, że przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Natomiast, w myśl art. 3 pkt 6 ww. Prawa budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W powołanym art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego ustawodawca zawarł definicję tymczasowego obiektu budowlanego, wyróżniając w tej mierze dwie kategorie obiektów. Pierwszą stanowią obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki. Do drugiej zaliczają się natomiast obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, takie jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego był obowiązany wydać decyzję o rozbiórce samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego na podstawie art. 49 b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego.

Decyzja organu drugiej instancji została zaskarżona przez D. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. We wniesionej skardze postawiono zarzuty:

a) art. 6, 7, 8, 9 w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez celowe obejście prawa, nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, poprzez przeprowadzenie postępowania, w sposób podważający zaufanie do organów państwa;

b) art. 10 § 1 w zw. art. 77 § 1 k.p.a., polegającym na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów, tj. przeprowadzeniu postępowania wobec skarżącego w sytuacji nieuwzględnienia żadnych wniosków dowodowych, które w sposób obiektywny miały istotne znaczenie dla sprawy, co więcej mimo ciążącego obowiązku nie podjęto nawet próby zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

c) art. 84 k.p.a. , polegającym na braku powołania biegłego lub biegłych, w sytuacji konieczności posiadania wiedzy specjalnej, w wyniku czego doszło do uznania, iż "kontener o konstrukcji stalowej" jest obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem bez uwzględnienia jego charakterystyki i właściwości;

d) art. 105 § 1 k.p.a., polegającym na tym iż, błędna wykładnia artykułu 48 ust. 1 Prawa budowlanego skutkuje, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe i bezzasadne.;

e) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, jak również z niewiadomych przyczyn pominięcie, co najmniej kilku orzeczeń, w tym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tworzących jednolitą linie orzeczniczą w zakresie przedmiotowej sprawy, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób;

f) art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - poprzez uznanie, iż "kontener o konstrukcji stalowej" jest obiektem budowlanym, co w sposób oczywisty jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, jak też wykładnią obowiązujących przepisów, w tym ustawy Prawo budowlane.

Wskazując na takie zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji prawnej i faktycznej inwestora.

Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów.

Organ nie naruszył dyspozycji art. 6 k.p.a.

Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.

W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

Nie można także uznać, by doszło do naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Prowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Brak jest także jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie organy odstąpiły od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

W sprawie nie zaistniały także okoliczności, które świadczyłyby o naruszeniu przez organ dyspozycji art. 9 i 10 k.p.a.

Żadna z okoliczności ujawnionych w toku postępowania nie uzasadniała przyjęcia, że prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co czyniło niezasadnym także zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a.

Organ nie naruszył również dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zwiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem.

Zasadnicze zarzuty skargi dotyczyły prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organ oraz kwalifikacji wzniesionego przez inwestora obiektu jako obiektu tymczasowego, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b.").

Jak wskazano już wyżej brak jest podstaw do zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organ albowiem wynikają one z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów.

Organ, na podstawie przeprowadzonej w dniu [...] października 2017 r. kontroli, w sposób nie budzący wątpliwości ustalił, że inwestor posadowił na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], położonej przy ul. [...] w T. L., kontener niepołączony trwale z gruntem, o wymiarach w rzucie poziomym 2,65 m x 4,25 m, wykonany z płyt warstwowych z okładzinami z blachy stalowej i rdzeniem ze styropianu, ustawiony na bloczkach betonowych. Kontener usytuowany jest w odległości około 0,8 m od krawędzi drogi wewnętrznej oraz w odległości 0,5 m od ściany zachodniej budynku handlowego i 10,1 m od ściany południowej budynku handlowego. Obiekt wyposażony jest w monitoring, posiada instalację elektryczną - energia elektryczna doprowadzona jest z budynku handlowego. Kontener jest użytkowany, znajdują się w nim dwa automaty do gry (k.7-10 akt administracyjnych).

W oparciu o takie ustalenia faktyczne organ prawidłowo stwierdził także, że ustawienie przedmiotowego kontenera na działce nr [...] jest tożsame z budową obiektu tymczasowego, o którym mowa w art. 3 pkt 5 prawa budowlanego.

Brak jest podstaw do zakwestionowania powyższej oceny albowiem faktycznie tego rodzaju obiekt, jaki posadowił na nieruchomości inwestor, o tego rodzaju budowie, wymiarach i cechach, uznać należy za obiekt kontenerowy wskazany wprost w art. 3 pkt 5 p.b. jako tymczasowy obiekt budowlany.

Niezasadnie przy tym zarzuca skarżący, że dokonanie takich ustaleń wymagało wywołania w sprawie opinii biegłego. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych, o których mowa w art. 84 § 1 k.p.a. tylko wtedy, gdy przy jej rozpoznaniu wyłoni się tego rodzaju zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia osób je wydających. Do zakwalifikowania obiektu w postaci kontenera jako tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b. za wystarczające uznać należy posiadanie typowej wiedzy i doświadczenia jakimi dysponują wyspecjalizowane organy administracji publicznej w postaci organów nadzoru budowlanego i pracownicy tych organów.

Powyższy obiekt trafnie zatem został uznany za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b., co oznacza, że obiekt taki jest obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 p.b.

Posadowienie takiego obiektu na nieruchomości jest w istocie tożsame z pojęciem budowy obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 p.b.), a więc zarazem z wykonywaniem robót budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 7 prawa budowlanego.

Jak trafnie zauważył to organ ustawodawca w art. 3 pkt 5 prawa budowlanego zawarł definicję tymczasowego obiektu budowlanego, wyróżniając w tej mierze dwie kategorie obiektów. Pierwszą stanowią obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki. Drugą kategorię obiektów stanowią obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Co do zasady tego rodzaju kontener, jaki posadowił na nieruchomości inwestor, ustawiony na bloczkach betonowych, a więc niepołączony trwale z gruntem, nie przeznaczony do czasowego użytkowania, zaliczyć należy do obiektów kontenerowych wymienionych wprost w art. 3 pkt 5 in fine prawa budowlanego.

Posadowienie tego rodzaju obiektu na nieruchomości jest tożsame z budową tymczasowego obiektu budowlanego, co oznacza, że wykonanie takich robót budowlanych wymaga albo pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego).

Zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

Ze zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę korzystają jedynie tymczasowe obiekty budowlane wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., w odniesieniu do których konieczne jest dokonanie zgłoszenia budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

W tym miejscu zwrócić należy także uwagę, że zakres przedmiotowy art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. nie pokrywa się z zakresem przedmiotowym art. 3 pkt 5 p.b. Hipoteza art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. nie obejmuje wszystkich rodzajów tymczasowych obiektów budowlanych wymienionych w art. 3 pkt 5 p.b. Ze zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę korzystają jedynie tymczasowe obiekty budowlane przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., przy czym spośród obiektów budowlanych przeznaczonych do czasowego użytkowania zgłoszeniem mogą zostać objęte jedynie te obiekty, które nie są połączone trwale z gruntem.

W sprawie organ zastosował tryb postępowania legalizacyjnego z art. 49b prawa budowlanego, a więc tryb przewidziany do obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia.

U podstaw powyższego leżało zatem uznanie przez organ, że obiekt budowlany, który samowolnie wzniósł inwestor był obiektem do budowy którego wymagane było jedynie zgłoszenie, a więc obiektem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., tj. obiektem budowlanym przewidzianym do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b.

Niewątpliwie tego rodzaju kwalifikację powyższego obiektu mogłoby uzasadniać dokonane przez inwestora zgłoszenie budowy, w którym inwestor deklarował, że obiekt jest przewidziany do przeniesienia w ciągu 180 dni (k.21 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Uwagi organu uszło jednakże, że powyższe zgłoszenie zostało dokonane już po posadowieniu obiektu na nieruchomości, jak też, że przewidziany w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. termin do przeniesienia obiektu upłynął już co najmniej w marcu 2018 r.

W sytuacji, gdy inwestor wybudował obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 p.b., ale nie dopełni obowiązku dokonania zgłoszenia tej budowy w organie administracji architektoniczno-budowlanej, nie znajduje zastosowania wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b.

W kwestii tej podzielić należy stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3053/15 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w którym stwierdzono, że konstytutywnym elementem normy prawnej wynikającej z art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., jest zarówno zamiar inwestora rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce tymczasowego obiektu budowlanego, nie później niż przed upływem 120 dni, jak też dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1, w którym zostanie określony termin rozpoczęcia budowy - będący jednocześnie początkiem biegu terminu do dokonania przez inwestora rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego lub przeniesienia go w inne miejsce. Tym samym, w sytuacji gdy inwestor wybuduje obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5, ale nie dopełni obowiązku dokonania zgłoszenia tej budowy w organie administracji architektoniczno-budowlanej, nie znajduje zastosowania wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12.

Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nawet tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., lecz nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem terminu określonego w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. (wynoszącego wówczas 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, a obecnie 180 dni) przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę.

W konsekwencji też należy stwierdzić, że także w stosunku do tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., który został jednakże pobudowany bez dopełnienia obowiązku dokonania zgłoszenia budowy, zastosowanie powinien znaleźć tryb postępowania legalizacyjnego przewidziany w art. 48 prawa budowlanego, a nie w art. 49b prawa budowlanego.

Powyższe naruszenie nie może jednakże uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem naruszenie prawa materialnego, którego dopuścił się organ nie miało wpływu na wynik sprawy.

Jak trafnie bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt, II OSK 1849/11 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) zarówno w braku wymaganego pozwolenia na budowę, jak i zgłoszenia, istnieje możliwość zalegalizowania wybudowanego obiektu pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w przepisach art. 48 ust. 2 i 3 i art. 49 albo - odpowiednio - w art. 49b ust. 2, 4 i 5 prawa budowlanego. Niespełnienie tych warunków powoduje, w obu sytuacjach, nałożenie obowiązku rozbiórki obiektu (art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 oraz art. 49b ust. 3 i 7 w zw. z ust. 1 prawa budowlanego). Skoro - jak wywodził Naczelny Sąd Administracyjny - w sprawie było kwestią bezsporną, że organ prowadzący postępowanie postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. zobowiązał skarżącego do złożenia w określonym terminie dokumentów umożliwiających legalizację wybudowanego obiekt, lecz skarżący nie złożył żądanych dowodów, to w tej sytuacji organ miał obowiązek orzec obowiązek rozbiórki.

Stanowisko takie i przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację należy w całości podzielić także i w niniejszej sprawie.

W przypadku obu tych trybów postępowania legalizacyjnego nakaz rozbiórki obiektu jest wydawany w stosunku do obiektu zrealizowanego samowolnie, w przypadku, gdy nie jest możliwa jego legalizacja poprzez doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem oraz w przypadku nie przedstawienia dokumentacji niezbędnej do doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Zarówno w trybie postępowania legalizacyjnego z art. 48 p.b., jak i z art. 49b p.b., nakaz rozbiórki obiektu poprzedzany jest nałożeniem na inwestora obowiązku przedstawienia dokumentacji niezbędnej do zalegalizowania obiektu (art. 48 ust. 3 p.b. i art. 49b ust. 2 p.b.).

W niniejszej sprawie obowiązek taki został nałożony na inwestora, przy czym między innymi zobowiązano skarżącego do złożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz projektu zagospodarowania terenu, a więc dokumentów, które muszą zostać złożone także w trybie art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 prawa budowlanego (k.44 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Niewątpliwie więc organ umożliwił inwestorowi zalegalizowanie wybudowanego samowolnie obiektu.

W sprawie nie budzi także wątpliwości, że inwestor nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, co skutkować musiało wydaniem nakazu rozbiórki obiektu. Zarówno bowiem w trybie postępowania legalizacyjnego z art. 48 p.b., jak i z art. 49b p.b., niespełnienie przez stronę w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków skutkuje koniecznością orzeczenia nakazu rozbiórki, co trafnie także stwierdzono zaskarżoną decyzją.

W takiej sytuacji nie można zatem uznać, że przyjęcie przez organ za podstawę decyzji przepisu art. 49b prawa budowlanego, zamiast art. 48 prawa budowlanego, stanowiło naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W zakończeniu podkreślić należy także, że organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości odstąpienia od trybu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeżeli zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 48 ust. 2 p.b. lub art. 49b ust. 2 p.b. Natomiast to w jaki sposób zakończy się postępowanie legalizacyjne zależy wyłącznie od inwestora albowiem legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.