Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 908/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Burmistrza Gminy K. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżącego B. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

B.P. wystąpił do Burmistrza Gminy K. o przywrócenie w rejestrze gruntów wpisu, iż działka nr [...] wchodzi w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą nr KW [...] stanowiącej własność wnioskodawcy oraz o zmianę dokonanego niezgodnie z prawem wpisu podziału działki nr [...] na dwie działki nr [...] i [...], żądając przywrócenia pierwotnego i zgodnego z prawem oznaczenia swojej działki i uwidocznienia w rejestrze gruntów działki nr [...] o powierzchni [...] m2.

Burmistrz Gminy K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. zawiesił postępowanie w powyższej sprawie, uzasadniając swoje stanowisko toczącym się w Sądzie Rejonowym w P. postępowaniem z wniosku B.P. o przywrócenie stanu nieruchomości zgodnego z prawem ( działki nr [...]) - sygn. akt [...], podając, że aktualnie w ewidencji gruntów figuruje działka ew. nr [...] jako stanowiąca własność wnioskodawcy oraz działka nr [...] jako będąca własnością Gminy K., objęta KW [...] .

B.P. złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zawieszenie postępowania na skutek błędnego ustalenia, iż rozpatrzenie sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skarżący podniósł, że postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym w P. pod sygn. akt [...] dotyczy złożonego przez Niego pozwu przeciwko Gminie o usunięcie chodnika wybudowanego na nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Jest to więc sprawa dotycząca usunięcia naruszenia własności, a nie spór o prawo własności. Rozstrzygnięcie sądu nie ma znaczenia dla postępowania administracyjnego i nie tamuje wydania decyzji w sprawie zmiany numeracji działek.

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia B.P. na postanowienie Burmistrza Gminy K. z dnia [...] listopada 2010 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] gm. K. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wyjaśnił, iż z dokumentów posiadanych przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków Gminy K. wynika, że wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości nabytej umową notarialną rep. A nr [...] z dnia [...] r. uregulowanej w KW [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...] o łącznym obszarze [...] ha. Aktualnie w ewidencji gruntów nieruchomość jest oznaczona jako działki nr [...] i [...]. Jednocześnie z prawomocnej decyzji Wojewody [...] nr [...]z dnia [...].06.1993 r. wynika, że nieruchomości stanowiące tereny parku miejskiego, dróg i ulic w K., w tym teren oznaczony jako działka nr [...], nabyła z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. Gmina K. Z dokumentów tych wynika więc, że występuje spór o prawo własności do działki nr [...], który nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, lecz w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Do czasu rozstrzygnięcia przez sąd kwestii praw właścicielskich do tej działki postępowanie administracyjne powinno być zawieszone.

Tak więc zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] zawieszenie postępowania wszczętego wnioskiem B.P., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jest uzasadnione, aczkolwiek zagadnieniem wstępnym nie jest przedmiot prowadzonego przez sąd z pozwu wnioskodawcy postępowania o sygn. akt [...], czyli naruszanie prawa własności, lecz ustalenie przez sąd istnienia lub nieistnienia prawa własności przez określone podmioty.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących trybu wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] przyznał, że sprawa ujawnienia w ewidencji gruntów w 2007 r. praw Gminy wynikających z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 06.1993 r., w sytuacji, gdy organ posiadał akt notarialny z dnia [...].05.1995 r. dotyczący umowy sprzedaży działki nr [...] na rzecz innego podmiotu, wymagała zastosowania trybu przewidzianego w § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454), a w szczególności zawieszenia postępowania z przyczyn, o których mowa w niniejszym postanowieniu. Anulowanie tych zmian w aktualnej sytuacji prawnej nie rozwiązałoby sporu co do prawa własności, w związku z czym zawieszenie postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny praw do spornej działki należy uznać za najwłaściwsze.

W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] zgodnie z art. 100 k.p.a. Burmistrz Gminy K. jako organ który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wystąpi do właściwego sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego czyli praw właścicielskich do działki nr [...] lub wezwie stronę o wystąpienie o to w wyznaczonym terminie.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. B.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 97 § 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W związku z powyższym wniósł o jego uchylenie w całości, jak również o uchylenie w całości poprzedzającego je postanowienia Burmistrza Gminy K. z dnia [...].11.2010 r. znak [...] o zawieszeniu postępowania oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Skarżący podkreślił, iż na mocy aktu notarialnego nabył tytuł własności do działki nr [...], a Gmina K. prowadząca ewidencję gruntów, dokonała bez wiedzy skarżącego podziału jego działki nr [...] na działki o numerach [...] i [...]. Ponadto, decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].06.1993 r. wymienia w swojej treści działkę o numerze [...], jednakże nie wynika z niej, w którym ze wskazanych w decyzji obrębów geodezyjnych działka ta się znajduje. Ustalenie, że jest to działka wchodząca w skład działki nr [...] z obrębu [...] należy uznać za dowolne.

W ocenie skarżącego wątpliwości organu II instancji dotyczące stanu prawnego nieruchomości skarżącego są zatem pozorne i nie dają podstawy do zawieszenia postępowania na gruncie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zdaniem skarżącego nie są również zasadne zarzuty organu II instancji kierowane do skarżącego, który zdaniem organu nie wykazał należytej wnikliwości przy nabywaniu nieruchomości. Organ błędnie ustalił, że przy akcie notarialnym z dnia [...].05.1995 r. nie były badane dane z ewidencji gruntów i budynków. Wypisy i wyrysy z ewidencji gruntów działek wchodzących w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą znajdują się w aktach tej księgi na k. [...] i były to dokumenty aktualne również na dzień nabycia nieruchomości przez skarżącego.

Swoje stanowisko skarżący podtrzymał w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2011 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 w/w ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż narusza ono prawo.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Gminy K. z dnia [...] listopada 2010 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] m. K..

Orzekające w sprawie organy administracji publicznej uznały, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi podstawa do zawieszenia wspomnianego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Sąd nie podzielił poglądu organu, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak stanowi przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wprawdzie pojęcie zagadnienia wstępnego użyte w powołanym przepisie jest sporne, niemniej przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie związane jest z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. W takiej sytuacji mamy do czynienia z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia przez organ lub sąd zagadnienia wstępnego. Zdaniem Sądu najbardziej istotnym elementem konstrukcji zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jest istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej.

Jak wynika z akt sprawy obecnie nie toczy się jakiekolwiek postępowanie uzasadniające zawieszenie postępowania z wniosku B.P.. Jednocześnie jak zauważył Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] organ ewidencyjny ma obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Ponadto organ ewidencyjny nie jest uprawniony do badania i oceny skutków aktów, orzeczeń i decyzji wyszczególnionych w § 12. Prawo własności Gminy do działki nr [...]z obrębu [...]ujawnione zostało na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] 06.1993r. w księdze wieczystej [...].

Wobec powyższego zdaniem Sądu orzekającego w sprawie organy zobowiązane były do rozpoznania wniosku skarżącego w oparciu o dokumenty jakimi obecnie dysponują. Jeżeli zdaniem organu ewidencyjnego nie jest możliwe uwzględnienie wniosku "o przywrócenie w rejestrze gruntów wpisu, iż działka nr [...] wchodzi w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] stanowiącej własność wnioskodawcy oraz o zmianę dokonanego niezgodnie z prawem wpisu podziału działki nr [...] na dwie działki nr [...] i [...]z żądaniem przywrócenia pierwotnego i zgodnego z prawem oznaczenia swojej działki i uwidocznienia w rejestrze gruntów działki nr [...] o powierzchni [...] m2 - organ powinien wydać decyzję odmowną, która podlega kontroli administracyjnej i sądowoadministracyjnej.

Dlatego też Sąd działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Jednocześnie w oparciu art. 200 powołanej ustawy Sąd orzekł o kosztach postępowania zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02.163.1348 z późn. zm.).