Postanowienie WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 145/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2008-03-13 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Rz 144/08, I SA/Rz 145/08, I SA/Rz 146/08, I SA/Rz 147/08 P O S T A N O W I E N I E Dnia 13 marca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. O. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2007r. [...], [...], [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad, grudzień 2005r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Rz 144/08, I SA/Rz 145/08,

I SA/Rz 146/08, I SA/Rz 147/08

U Z A S A D N I E N I E

Na wstępie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdza z urzędu, iż skarżąca wniosła łącznie 12 skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2007r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od stycznia do grudnia 2005r. Skargi te zostały zarejestrowane pod sygnaturami I SA/Rz od numeru 136/08 do numeru 147/08. W każdej z wskazanych spraw wpis od skargi wynosi 100zł, zatem łącznie tytułem wpisów skarżąca ma do uiszczenia 1.200zł.

We wszystkich sprawach skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 11 grudnia 2007r. podała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej ponieważ prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie przynosi spodziewanych dochodów ze względu na nasilenie się konkurencji. Skarżąca podała, iż ma na utrzymaniu wraz z mężem sześcioro dzieci z których dwoje studiuje a czwórka uczy się w szkołach. Mąż skarżącej cierpi na poważną chorobę płuc co wiąże się z ponoszeniem znacznych wydatków na leczenie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca jako swój majątek i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wskazała dom o powierzchni 130m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,4ha. Skarżąca podała także, że jedynym źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona działalność gospodarcza oraz "sołectwo". Dochody z tych tytułów wynoszą łącznie około 1500-1800zł miesięcznie. Skarżąca podkreśliła również, iż reprezentujący ją radca prawny R.O. jest bratem jej męża i udziela jej pomocy prawnej bezpłatnie.

Pismem z dnia 20 lutego 2008r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: dochodów rodziny tj. wskazania jaka część z zadeklarowanej we wniosku PPF łącznej kwoty około 1500-1800zł przypada na dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, a jaka z tytułu "sołectwo" wykazanego jako dochód męża Pana M. O., podania wielkości wydatkowanych kwot pieniężnych związanych z kosztami codziennego utrzymania siebie i rodziny oraz informacji o ewentualnych dodatkach, zapomogach, pomocy w utrzymaniu od osób trzecich itp. udokumentowanych informacji o ewentualnych zobowiązaniach kredytowych i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną jeśli takowe są w posiadaniu skarżącej, podania środków transportowych (marka, model, rok produkcji), wskazania czy w stosunku do skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, przedłożenia zaświadczenia o stanie zdrowia Pana M. O. lub jakiegokolwiek innego dokumentu potwierdzającego chorobę na którą powołano się we wniosku o przyznawanie prawa pomocy oraz udokumentowania wydatków związanych z kosztami leczenia, wyjaśnienia czy dorosłe dzieci uzyskują dochody, np. z pracy bądź pobierają stypendium - jeśli tak - w jakiej wysokości.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej podał, że miesięczny dochód z sołectwa to 600zł. Wskazał, iż skarżąca nie jest w stanie określić wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Jest to zazwyczaj kwota zbliżona do miesięcznych dochodów lub je przewyższająca. Skarżąca pobiera zasiłek rodzinny na troje dzieci oraz dodatek do zasiłku rodzinnego w związku z orzeczeniem niepełnosprawności córki - K.O. (łącznie około 230zł miesięcznie). Odnośnie choroby męża skarżącej, pełnomocnik podał, iż nie może uzyskać dokumentów ją potwierdzających ze względu na wyjazd za granicę M. O. Ponadto dwójka dorosłych dzieci skarżącej przebywa poza granicami kraju. Natomiast syn P. O. jest studentem i pomaga w prowadzeniu działalności gospodarczej.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywoływanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z powyższego przepisu bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Co za tym idzie, Sąd jest władny wniosek strony uwzględnić jedynie wówczas, gdy ta samodzielnie udowodni, że spełnia przesłanki z przytoczonego przepisu. W każdym odmiennym wypadku, tj. w sytuacji, gdy z oświadczenia strony wynika, że jest w stanie ponieść koszty, ale także, gdy z niego nie wynika, że nie jest w stanie, Sąd musi wniosek oddalić. Druga z przytoczonych sytuacji może mieć miejsce na przykład wtedy, gdy oświadczenie zawiera sprzeczne informacje, nielogiczne wnioski, bądź też gdy mimo wezwania Sądu strona wniosku nie uzupełniła.

W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wskazała w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, że wspólnie z mężem i sześciorgiem dzieci utrzymuje się z dochodów w wysokości 1500-1800zł miesięcznie. Mąż skarżącej cierpi na poważną chorobę płuc co wiąże się z ponoszeniem znacznych nakładów na jego leczenie. Natomiast w piśmie wyjaśniającym z dnia 3 marca 2008r. pełnomocnik skarżącej podał, że dwójka dorosłych dzieci przebywa poza granicami kraju. Przy czym nie określono celu tego wyjazdu. W piśmie tym podano także, iż również mąż skarżącej przebywa poza granicami kraju. Tutaj także nie określono charakteru tego wyjazdu. Odnośnie wydatków związanych z codziennym utrzymaniem pełnomocnik skarżącej ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż są one równe uzyskiwanym dochodom lub je nawet przekraczają. Należy w tym miejscu podkreślić, iż wbrew wezwaniu sądu do pisma wyjaśniającego nie zostały załączone jakiekolwiek dokumenty potwierdzające zawarte w nim dane.

Z przedstawionego zestawienia treści wniosku o przyznanie prawa pomocy i pisma wyjaśniającego wynika, iż skarżąca z jednej strony twierdzi, że jej mąż cierpi na bardzo poważną chorobę pociągającą za sobą znaczne nakłady finansowe. Z drugiej jej pełnomocnik podaje, że przebywa on za granicą. Oczywiście jedno nie wyklucza drugiego. Skarżąca nie wskazuje jednak, że wyjazd męża ma charakter leczniczy. Odnośnie dochodów dzieci wskazuje na otrzymywane zasiłki na rzecz małoletnich dzieci. Nie podaje przy tym czy pozostałe dorosłe dzieci uzyskują jakieś dochody. Wskazuje, iż reprezentujący ją radca prawny świadczy pomoc prawną grzecznościowo. Podczas gdy z akt administracyjnych wynika, iż w trakcie postępowania podatkowego skarżąca reprezentowana była także przez innych zawodowych pełnomocników.

Oceniając przedstawione powyżej dane uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W świetle powyższych okoliczności podkreślić należy, że wnioskodawczyni podała wprawdzie wiele informacji o swojej sytuacji materialnej, jednak nie są one wystarczające do obiektywnej oceny niniejszego wniosku.

Zauważyć także należy, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy niedokładne dane uniemożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawców oraz podjąć rozstrzygnięcie wniosku w oparciu o dane, które są niezupełne. Jak już bowiem wskazano wyżej, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Ponadto należy zwrócić uwagę, iż skarżąca jest przedsiębiorcą, a zatem podmiotem, który w sposób zawodowy i dla celów zarobkowych wykonuje czynności, z którymi wiąże się między innymi ryzyko prowadzenia sporów przed sądem. Powinna ona zatem uwzględniać w swojej działalności możliwość prowadzenia procesów sądowych i w tym celu zabezpieczyć sobie pewną kwotę na ewentualne koszty postępowania sądowego. Trzeba w tym miejscu podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przypadek taki nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca jest bowiem czynnym podmiotem gospodarczym co wiąże się z dokonywaniem licznych operacji finansowych.

Trzeba tutaj zaznaczyć, iż preferowanie jednych wydatków przed innymi, nie może prowadzić do zwolnienia przedsiębiorcy od kosztów sądowych, gdyż prowadziłoby to do kredytowania na uprzywilejowanych warunkach każdego, kto uzna, że wydatki związane stricte z bieżącą działalnością są bardziej istotne niż te, które służą ochronie interesów przedsiębiorców w postępowaniu przed sądem.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.