Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 44/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie NSA Anna Orłowska /spr./, Leszek Włoskiewicz, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Bogdana K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2004 r. sygn. akt II SA 874/03 w sprawie ze skargi Bogdana K. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 22 stycznia 2002 r. (...) w przedmiocie odwołania ze stanowiska 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Bogdana K. na rzecz Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej kwotę 120 /sto dwadzieścia/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I OSK 44/05

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Bogdana K. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 22 stycznia 2002 roku w przedmiocie odwołania ze stanowiska

W uzasadnieniu wyroku sąd wyjaśnił, że Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w R., na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej /t.j. Dz.U. 2002 nr 147 poz. 1230 /, odwołał Bogdana K. ze stanowiska Komendanta Miejskiego PSP w K. podając, że nastąpiło to po ujawnieniu licznych nieprawidłowości związanych ze służbą odwołanego na stanowisku komendanta, co prowadziło do uznania przez (...) Komendanta Wojewódzkiego PSP w R., że Bogdan K. nie jest w stanie właściwie kierować Komendą Miejską PSP w K. Prezydent Miasta K. i Starosta K. poinformowani o zamiarze odwołania Bogdana K. ze stanowiska Komendanta Miejskiego PSP w K. przychylili się do decyzji. Po rozpatrzeniu odwołana Bogdana K., decyzją z dnia 22 stycznia 2002 roku Komendant Główny PSP na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję odwołującą skarżącego ze stanowiska, stwierdzając w uzasadnieniu, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a okoliczności sprawy uzasadniają utratę zaufania (...) Komendanta Wojewódzkiego PSP w R. do Bogdana K.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Bogdan K. zarzucił decyzji naruszenie prawa procesowego tj. art. 7-11, 73, 75, 77, 79-81, 87 i 107 par. 3 Kpa i wniósł o jej uchylenie.

W ocenie skarżącego decyzja oparta została na nieprawdziwych zarzutach, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, z naruszeniem prawa do udziału i obrony skarżącego w toku postępowania. Skarżący ustosunkował się do stawianych zarzutów, przedstawił własną ocenę zdarzeń i stwierdził, że odwołanie ze stanowiska nastąpiło z przyczyn politycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił - jako nieuzasadnioną - skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej /t.j. Dz.U. 2002 nr 147 poz. 1230 /, Komendanta Powiatowego /Miejskiego/ Państwowej Straży Pożarnej odwołuje Komendant Wojewódzki PSP po zasięgnięciu opinii starosty, a powołany przepis nie przewiduje żadnych warunków, z chwilą spełnienia których dopuszczalne jest odwołanie ze stanowiska.

Stosunek służbowy powołania nie korzysta ze szczególnej ochrony prawnej, charakterystycznej np. dla mianowania, przy którym rozwiązanie stosunku służbowego możliwe jest tylko w przypadkach określonych w ustawie. Brak konkretnych kryteriów uzasadniających odwołanie oznacza, że uruchomienie procedury określonej w zastosowanym przepisie pozostawione zostało uznaniu właściwego organu administracji publicznej, który w każdym czasie może odwołać komendanta miejskiego /powiatowego/ PSP, o ile ustały przesłanki uzasadniające powołanie, a tym samym pozostawienie określonej osoby na kierowniczym stanowisku.

Powołanie następuje w celu realizacji określonych zadań, zwykle wiąże się ze sprawowaniem odpowiedzialnych funkcji kierowniczych. Ich właściwą realizację gwarantuje przydatność określonej osoby na danym stanowisku, a obok fachowości i doświadczenia - korzystanie z pełnego zaufania organu powołującego. Z chwilą utraty tego zaufania, o ile wykazane zostaną rzeczywiste okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do celowości pozostawienia danej osoby na stanowisku kierowniczym, zachodzą powody uzasadniające odwołanie.

Zdaniem sądu w aktach sprawy znajdują się dowody wskazujące, że decyzja o odwołaniu skarżącego ze stanowiska nie nosi cech dowolności, bowiem niewłaściwy, wykraczając poza zwyczajowo przyjęte normy zachowania stosunek przełożonego do podwładnych, powodujący złą atmosferę i dezorganizujący służbę, stanowi uzasadnioną przyczynę odwołania skarżącego z zajmowanego stanowiska.

W skardze kasacyjnej Bogdan K. zarzucił, że przy wydaniu wyroku doszło do naruszenia przepisów postępowania co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. oparł zarzut na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem skarżącego, nastąpiło to poprzez brak trafnych ustaleń faktycznych, poczynionych w zaskarżonym wyroku, do czego doszło w wyniku naruszenia przepisów art. 134 par. 1 w związku z art. 145 par. 1 pkt 1 oraz w związku z art. 141 par. 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie rozpoznał bowiem zarzutów skargi w zakresie błędnego ustalenia stanu faktycznego w zaskarżonej decyzji oraz naruszył art. 106 par. 3 powołanej ustawy poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów wnioskowanych m.in. w piśmie przygotowawczym skarżącego, co było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Spowodowało to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędne ustalenia faktyczne uznał za wiarygodne i na tej podstawie faktycznej oceniał zasadność naruszenia prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy.

Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych

Uzasadniając wnioski i zarzuty skargi podniesiono m.in., że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, przyjmując za wiarygodne ustalenia organu, podczas gdy skarżący domagał się przeprowadzenia dowodów celem wykazania, że ustalenia organu są dowolne, a przy wydaniu decyzji doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zakres badania zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają granice skargi kasacyjnej, o czym stanowi art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze m./, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany. Nie dotyczy to jedynie wad prawnych powodujących nieważność postępowania /art. 183 par. 2 tej ustawy/.

Zarzuty odniesione w skardze kasacyjnej sprowadzają się w głównej mierze do podważania ustaleń faktycznych oraz oceny dowodów, na podstawie których został ustalony stan faktyczny sprawy, dokonanych przez organy Państwowej Straży Pożarnej i przyjętych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Strona skarżąca przeoczyła jednak, że postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według reguł określonych w przepisach ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem - zgodnie z art. 133 tego aktu, Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...), a stosownie do art. 106 par. 3 ustawy, może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jedynie wówczas, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Z treści zacytowanych przepisów i samej istoty sprawowania kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /art. 3 par. 1 omawianej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracjami w zw. z art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153 poz. 1269/, wynika, że sąd orzeka o zgodności z prawem zaskarżonych aktów na podstawie stanu faktycznego, który istniał w chwili podjęcia danego aktu i stanowił jego podstawę faktyczną.

Sąd musi brać pod uwagę również konsekwencje wynikające z treści art. 80 Kpa, statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów przez orzekający w sprawie organ administracji.

Tym sam jeżeli sąd stwierdza, że ocena ta nie była błędna lub dowolna to brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, a szczególnie w sytuacji, gdy uchybienia, jeśli nawet były, nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Powyższe wyjaśnia, dlaczego zarzut o naruszeniu przez sąd przepisów postępowania to jest - art. 134 par. 1 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie jest w niniejszej sprawie uzasadniony.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 141 par. 4 omawianej ustawy, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo i starannie uzasadnił wyrok, uwzględniając wszystkie wymogi wskazywanego art. 141 par. 4 ustawy i trafnie wyjaśnił istotę sprawy.

W skardze kasacyjnej nie wskazano przepisu prawa materialnego naruszonego w zaskarżonym wyroku, formułując zarzut ogólnikowo, co w świetle powyższych rozważań nie wymaga szczegółowego wyjaśniania.

Z omówionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną i na podstawie art. 183 par. 1 i art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.