Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 50/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. , art. 11
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 28 ust. 3 i 3a, ust.2, art. 30, art. 24,
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności składkowych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] nr [...] .


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Zakład") decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Zakładu z [...] nr [...] wydaną dla M. K. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek.

Organ wyjaśnił, że M. K. 5 lutego 2019 r. złożyła wniosek

o umorzenie należności wynikających z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłym mężu S. K.. Podniosła, że od 23 lat przewlekle choruje na stwardnienie rozsiane. Wskazała na konieczność leczenia

i korzystania z rehabilitacji generujących wysokie koszty. Podniosła, że mąż opiekował się nią w chorobie i finansował kosztowne zabiegi terapeutyczne, masaże oraz odpowiednią dietę. Podała, że mieszkanie - lokal przystosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej, - który odziedziczyła po zmarłym mężu, obciążone jest hipoteką. Od 17 lat przebywa na rencie, a obecny stan zdrowia nie pozwala na podjęcie zatrudnienia w celu uzyskania dodatkowych dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia.

W decyzji z [...] nr [...] Zakład:

- w punkcie 1 odmówił M. K. umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 1.180,24 zł, za okres 07/2015 r.;

- w punkcie 2 umorzył należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w kwocie 279,41 zł, za okres 07/2015 r.

M. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrując jego treść Zakład wyjaśnił, że [...] r. wydał decyzję

nr [...], na mocy której umorzył należności z tytułu składek opłacane przez płatnika za samego siebie. Jednocześnie odmówiono umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika za zatrudnionych pracowników oraz odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez ubezpieczonych, ponieważ przepisy pozwalają na umorzenie innych należności niż składki opłacane przez przedsiębiorcę "za samego siebie" tylko w przypadku wystąpienia ich całkowitej nieściągalności. Nie istnieje bowiem prawna możliwość umorzenia przedmiotowych należności na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 ze zm., dalej "u.s.u.s"), w zw.

z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365, dalej: "rozporządzenia").

W związku z powyższym organ uznał, że niniejsza decyzja może zostać wydana w oparciu o analizę przesłanek całkowitej nieściągalności należności,

o których mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., a za bezprzedmiotowe należy uznać rozpatrywanie możliwości umorzenia wnioskowanych należności w oparciu

o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z przepisami rozporządzenia.

Zakład ustalił, że na podstawie decyzji z [...] nr [...] o przeniesieniu odpowiedzialności stwierdzono, że M.K. odpowiada za zobowiązania zmarłego S. K.. Na podstawie uregulowań zawartych w art. 24 u.s.u.s. ustalono, że nie upłynął jeszcze termin, po którym należności nie mogłyby być dochodzone. Wnioskodawczyni jest wdową, nie pracuje zarobkowo, pobiera rentę rodzinną w kwocie 2.146 zł brutto,

tj. 1.778,52 zł netto i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 184,42 zł netto, nie posiada dochodu z innych źródeł, nie korzysta z innych form pomocy, z wyjątkiem pomocy rodziny. Wydatki związane z utrzymaniem kształtują się następująco: miesięczne opłaty: 246,38 zł, opłaty eksploatacyjne: 451,10 zł, koszty związane z leczeniem:

850 zł, inne: 780 zł. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Poza zadłużeniem wobec Zakładu posiada następujące zobowiązania: z tytułu podatków: 83.719,42 zł, z tytułu zaciągniętych kredytów: 171.432,43 zł, w bankach: 11.060,48 zł. Posiada mieszkanie położone w K. o powierzchni 63,29 m2. Nie posiada majątku ruchomego, innych praw majątkowych, ani wierzytelności. Choruje na stwardnienie rozsiane, jaskrę i rozwarstwienie siatkówki.

Z protokołu spisu inwentarza z 22 sierpnia 2016 r. wynika, że S. K. posiadał udział 3/16 w nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości K. o pow. 540 m2.

Zakład ustalił, że kwota środków przypadających na gospodarstwo domowe strony, tj. 1.962,94 zł, jest wyższa od minimum socjalnego określonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego na

II kwartał 2019 r., które ustalone zostało na kwotę 1.197,47 zł.

Następnie organ powołał przesłanki z art. 28 ust. 3 od pkt 1 do pkt 6

i podniósł, że stanowią one zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Nie oznacza to jednak, że spełnienie jednego z tych warunków skutkuje umorzeniem należności. Nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona została całkowita nieściągalność należności, czy trudna sytuacja majątkowa, organ może odmówić ich umorzenia.

W przedmiotowej sprawie dłużnik pierwotny, S. K. zmarł 13 lipca 2015 r. W dniu [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w Kielcach wydał decyzję nr [...] przenoszącą na M. K. odpowiedzialność za zobowiązania S. K.. Decyzja ta jest prawomocna, wobec czego nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. M. K. nie prowadziła działalności gospodarczej, ale jak zostało wskazane wyżej - odpowiada za zaległości z tytułu składek jako spadkobierca, w związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b ustawy u.s.u.s. nie zachodzą. Kwota zadłużenia w oczywisty sposób przewyższa kwotę kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. w tej sytuacji również nie ma zastosowania.

Naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję; w przedmiotowej sprawie nie jest wobec strony prowadzone postępowanie egzekucyjne. Strona pobiera rentę rodzinną w wysokości 2.145,63 zł, tj. 1.778,52 zł netto oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 184,42 zł, ze świadczenia nie są dokonywane potrącenia. Suma pobieranych świadczeń przekracza kwotę wolną od potrąceń, a więc istnieje majątek, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne. Nie jest zatem oczywistym, że

w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. również nie zostały spełnione.

Organ podsumował, że przepisy prawa pozwalają w przedmiotowym stanie faktycznym jedynie na umorzenie tych składek, które zostały umorzone w decyzji

z [...] nr [...] . Obowiązujące przepisy nie pozwalają na udzielenie większej ulgi niż została przyznana do tej pory w ww. decyzji. Zakład nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji z 17 kwietnia 2019 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika za zatrudnionych pracowników oraz odsetek w części finansowanej przez ubezpieczonych.

Na powyższą decyzję M. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzuciła naruszenie:

- art. 28 u.s.u.s. poprzez przyjęcie, że skarżąca jest w stanie uregulować należności z tytułu składek, na podstawie decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zmarłego S.K., kiedy to ze względu na stan zdrowia oraz ciężką sytuację materialną nie ma takiej możliwości;

- obrazy art. 30 u.s.u.s. poprzez wydanie merytorycznej decyzji [...]

z 21 listopada 2019 r. utrzymującej w mocy decyzję Zakładu z [...] r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, w sytuacji kiedy organ stwierdził brak podstaw prawnych do wydania decyzji i tym samym zobligowany był do odmowy wszczęcia postępowania w tym zakresie, zamiast wydania zaskarżonej decyzji;

- art. 7, 77 § 1, 80, 84 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak również niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a przez to błędne uznanie, iż skarżąca jest w stanie uregulować należności z tytułu składek, na podstawie decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zmarłego S. K., kiedy to ze względu na stan zdrowia oraz ciężką sytuację materialną nie ma takiej możliwości,

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom tego przepisu, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji;

- art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając zarzuty M. K. wskazała, że spełnia przesłanki

z § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia. Organ przy wydawaniu decyzji nie rozpoznał w sposób prawidłowy całokształtu zebranego materiału dowodowego i towarzyszących mu okoliczności, przez co odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Działanie organu jest niekonsekwentne. W przypadku obciążenia skarżącej spłatą zobowiązań na rzecz Zakładu będzie zmuszona do zrezygnowania z dotychczasowego leczenia, co w krótkim czasie doprowadzi do pogorszenia jej stanu zdrowia, a czego organ nie wziął pod uwagę. Organ sam ustalił, że skarżąca utrzymuję się z renty rodzinnej

w kwocie netto 1.778,52 zł i zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 184,42 zł. Łączna suma tych środków to 1.962,94 zł. Łączną suma comiesięcznych wydatków to średnio 2.327,48 zł, więc kwota wyższa niż otrzymywane środki z tytułu renty

i zasiłku. Z tego też względu już obecna sytuacja materialna zmusza do korzystania

z pomocy finansowej rodziny. Błędnie też Zakład przywołuje wysokość minimum socjalnego dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego na II kwartał 2019 r.,

w sytuacji kiedy wyjaśniono już dostatecznie, że kwota o kilkaset złotych wyższa nie jest wystarczająca dla utrzymania skarżącej, ze względu na postępującą chorobę

i koszty leczenia.

W decyzji nr [...] z [...] r. nie określono dokładnie jaką decyzję Zakład utrzymał w mocy. Na stronie pierwszej decyzji jest mowa o decyzji nr [...] o odmowie umorzenia odsetek od należności z tytułu składek, z kolei na stronie 7 decyzji, mowa jest o decyzji nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika za zatrudnionych pracowników oraz odsetek w części finansowanej przez ubezpieczonych.

Jeżeli organ stwierdził brak podstaw prawnych do wydania decyzji nr [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji nr [...], zobligowany był nie do wydawania decyzji, a do odmowy wszczęcia postępowania w zakresie składek w części finansowanej przez płatnika za zatrudnionych pracowników oraz odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez ubezpieczonych. W przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty, czy odraczania terminu płatności. Nie istnieją zatem podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej w tej części i nie można rozpoznać w tym zakresie wniosku o umorzenie należności, który to wniosek wszczął postępowanie. Organ zobligowany był więc do odmowy wszczęcia postępowania w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Zakład podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Kielcach postanowił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić dowód

z decyzji Zakładu z 29 stycznia 2018 r. dołączonej do akt administracyjnych

w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 39/20.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "P.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak

i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem analiza procesu decyzyjnego organu wskazuje, że narusza on przepisy prawa.

W pierwszej kolejności należy zarzucić, że nieprawidłowe jest stanowisko organu, iż "decyzja może być zostać wydana w oparciu o analizę przesłanek całkowitej nieściągalności należności, o której mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., a za bezprzedmiotowe należy uznać rozpatrywanie możliwości umorzenia wnioskowanych należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z przepisami rozporządzenia."

Zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu określają przepisy u.s.u.s., które w sposób ścisły regulują sytuację pozwalające ubiegać się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczenia społecznego. Przepis art. 28 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (ust. 1). Zgodnie z tym przepisem, należności z tytułu składek, co do zasady, mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 2), która ma miejsce w sytuacjach wymienionych (w ust. 3

w punktach od 1 do 6), z zastrzeżeniem ust. 3a. Przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być

w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W art. 30 u.s.u.s. wskazano z kolei, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 u.s.u.s.

Powyższe przepisy wskazują na sytuacje:

a/ dotyczącą należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, których podstawą do umorzenia jest art. 28 ust. 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s.; b/ dotyczącą należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika, których podstawą do umorzenia jest art. 28 ust. 3 u.s.u.s.,

c/ dotyczącą należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek, których ze względu na treść art. 30 u.s.u.s. organ nie może umorzyć.

Zaskarżoną decyzją z 21 listopada 2019 r. Zakład utrzymał w mocy decyzję tego organu odmawiającą umorzenia - jak wynika z jej sentencji - trzech grup należności:

1/ z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej płatnikiem składek,

2/ z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek,

3/ z tytułu odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek z części finansowanej przez ubezpieczonych.

Powyższe wskazuje więc, że przedmiotem rozważań o umorzeniu organ poddał również należności składkowe osoby ubezpieczonej będącej płatnikiem składek. To zaś powodowało konieczność poddania ich analizie z punktu widzenia przepisów, o których mowa w punkcie a/, czyli z zastosowaniem nie tylko art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ale i art. 28 ust. 3a u.s.u.s., a w konsekwencji także § 3 ust. 1 rozporządzenia. Tego organ nie uczynił. Nie jest natomiast powodem do odmowy przeprowadzenia takiej analizy powołana w uzasadnieniu decyzji okoliczność, że decyzją z 29 stycznia 2018 r. Zakład umorzył należności z tytułu składek, które powinny być opłacane przez płatnika za samego siebie. Decyzja ta dotyczy bowiem składek za okresy od maja 2011 r. do lipca 2012 r. i od lutego 2013 r. do czerwca 2015 r. Żadna z wymienionych w decyzji z 29 stycznia 2018 r. składek (na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP) nie dotyczy okresu składkowego - lipca 2015 r., o którym orzekają zaskarżona w sprawie niniejszej decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z 17 kwietnia 2019 r.

Innymi słowy, okres składkowy za lipiec 2015 r. nie został objęty umorzeniem, dlatego te należności, które dotyczą składek osoby ubezpieczonej będącej płatnikiem składek, powinny być przez organ rozważone przez pryzmat przesłanek

z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia. Organ w sposób nieuprawniony tego nie uczynił, powołując się przy tym decyzję

z 29 stycznia 2018 r. która nie ma związku z przedmiotową sprawą.

Ubocznie należy przypomnieć, że gdy Zakład orzeka - na etapie po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - w przedmiocie należności, które już zostały umorzone, winien umorzyć w tym przedmiocie postępowanie. W przeciwnym przypadku dochodzi do sprzeczności pomiędzy sentencją decyzji a jej uzasadnieniem. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdzie organ utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, w uzasadnieniu zaś podnosząc (błędnie), że składki zostały umorzone. Niezrozumiałym jest przy tym zawarte w tej decyzji zdanie: "przepisy prawa pozwalają w przedmiotowym stanie faktycznym jedynie na umorzenie tych składek, które zostały umorzone w decyzji

z [...] nr [...]". Umorzeniu mogą podlegać bowiem tylko te składki, które wcześniej nie zostały umorzone.

Podsumowując powyższe, postępowanie organu doprowadziło do sytuacji, że należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej płatnikiem składek (opisane w ww. pkt 1/) nie zostały poddane analizie pod kątem przesłanek przewidzianych dla tego typu należności, czyli zawartych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku

z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia (opisane w ww. pkt a/).

W dalszej części decyzji organ dokonał oceny w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika za zatrudnionych pracowników oraz odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

w części finansowanej przez ubezpieczonych. W zakresie tych składek uprawnione jest stanowisko organu, że ma do nich zastosowanie przesłanka całkowitej nieściągalności należności, o której mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., a którego rozwinięcie stanowi art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Niemniej, organ nie dokonał prawidłowej oceny przesłanki zawartej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.

Należy zauważyć, że dokonując oceny sytuacji skarżącej w aspekcie wszystkich przesłanek nieściągalności określonych w art. 28 ust 3 u.s.u.s. Zakład uznał, że nie zostały one spełnione. Stwierdzając, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. organ wyjaśnił, że jakkolwiek nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, to biorąc pod uwagę, że skarżąca pobiera rentę rodzinną i zasiłek pielęgnacyjny, a suma tych świadczeń przekracza kwotę wolną od potrąceń, na tym etapie nie jest oczywistym, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zdaniem Sądu, stanowisko organu wyrażone w jednozdaniowym lakonicznym uzasadnieniu nie zasługuje na aprobatę. Z unormowania art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. wynika, że organ ma obowiązek samodzielnie ocenić przesłankę całkowitej nieściągalności w nim opisaną, porównując spodziewane koszty egzekucji (obliczane w proporcji do egzekwowanych kwot) z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku. Dokonując oceny organ winien mieć nadto na uwadze, czy zobowiązany posiada majątek nadający się do egzekucji, jak również, czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanego i jego rodziny. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, gdzie zwraca się uwagę na to, że przy ocenie należy zawsze brać pod uwagę, czy w wyniku egzekucji powstanie zagrożenie utraty możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika. Organ nie podjął próby dokonania takiej analizy, nie wyjaśnił też przyczyn dla których uznał, że w przypadku skarżącej, przy uwzględnieniu jej sytuacji zdrowotnej, prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie będzie zagrażać jej egzystencji. W sytuacji skarżącej ma to szczególne znaczenie skoro jest ona osobą przewlekle chorą (stwardnienie rozsiane, choroby oczu), która nie posiada poza mieszkaniem majątku, nie ma możliwości zarobkowych

a otrzymywane środki z tytułu renty rodzinnej oraz zasiłku pielęgnacyjnego są niższe niż wskazane przez nią wydatki bytowe oraz związane z leczeniem. Brak stosownego uzasadnienia stanowiska o nieistnieniu w przypadku skarżącej objętej omawianym przepisem przesłanki nieściągalności określonej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., ograniczenie oceny do arbitralnego stwierdzenia jej nieistnienia oznacza, że decyzja w tym zakresie uchyla się spod kontroli Sądu. Stanowisko, że obowiązkiem organu jest konieczność samodzielnego badania wskazanej przesłanki znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. (por. wyroki WSA z 8 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 324/18, z 28 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 58/18, z 3 lipca 2018 r. I SA/Gl 516/18, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przypomnienia wymaga, że rozstrzygnięcie organu musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: "K.p.a."), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone

w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie konstrukcja uzasadnienia, która przyjmując istotne dla rozstrzygnięcia ustalenia, nie wskazując przy tym dowodów, na podstawie których ustalenia te zostały dokonane. Nie można ustaleń w zakresie mającym podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia opierać jedynie na arbitralnych twierdzeniach organu. Taki sposób procedowania jest też wyrazem naruszenia określonej w art. 11 K.p.a. zasady przekonywania. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno czynić zadość zasadzie przekonywania, która sprowadza się do wyjaśnienia adresatowi decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparte o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwe. Uzasadnienie decyzji obok waloru informacyjnego powinno zawierać zatem elementy wyjaśniające i przekonujące. Ma umożliwić stronie zapoznanie się ze stanowiskiem organu oraz ewentualne odniesienie się do niego w ramach przysługujących jej środków zaskarżenia. Ma też znaczenie z punktu widzenia kontroli sądowoadministracyjnej, bowiem prawidłowo sformułowane umożliwia sądowi prześledzenie i skontrolowanie toku rozumowania organu administracji. Należy podkreślić, że sąd nie może uzupełniać braków postępowania przeprowadzonego przez organ administracji o stosowną argumentację prawną i wyręczać w ten sposób organów w dokonaniu oceny spełnienia przesłanek uzasadniających wydanie konkretnej decyzji.

Podsumowując, organ naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia przez ich niezastosowanie. Nie rozważył prawidłowo przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. przez co uchybił również przepisowi art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz zasadzie przekonywania

z art. 11 K.p.a.

Rozstrzygając ponownie sprawę organ uwzględniając rozważania Sądu, wyeliminuje wskazane powyżej uchybienia. Ustali zakres należności składkowych, jakie powinny podlegać ocenie pod kątem ich umorzenia oraz zastosuje do nich stosowne przepisy prawa. Następnie w zależności od wyniku ustaleń przedstawi w uzasadnieniu decyzji pełną i wyczerpującą ocenę sytuacji skarżącej w odniesieniu do przesłanek umorzenia.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.