Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 693/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 3 ust 1 pkt 6 , art 26
journal: Dz.U. 2018 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów skargę oddala


UZASADNIENIE

Wójt Gminy w [...] decyzja z dnia 28 września 2020 r. działając na podstawie art. 26 ust. 2 w związku z art. 26 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2020 r. póz. 797 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 § 1 § 3 K.p.a. w pkt I nakazał posiadaczowi odpadów - P. B., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...]" usunięcie wszelkich odpadów w postaci - gleby i ziemi, oraz kamieni o kodzie: 17 05 04, pochodzących z budowy infrastruktury drogowej, które ujęto w § 2 pkt 17 Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 styczna 2020r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r. póz. 10) z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. z terenu działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb O., gmina [...], powiat [...] w pkt II wskazał, że usunięcie odpadów, o którym mowa w pkt. I, należy wykonać w terminie 120 dni, licząc od dnia w którym niniejsza decyzja stalą się ostateczna, a w pkt III stwierdził, że odpady, o których mowa w pkt I należy przekazać podmiotowi uprawnionemu do ich odbioru za pisemnym potwierdzeniem - dowodem ich przekazania, uwzględniającym: nazwę i adres posiadacza odpadów, nazwę i adres odbiorcy, kod odpadów, ilość odpadów oraz datę ich przekazania. Potwierdzenie to powinno również wskazywać sposób dalszego gospodarowania odpadami przez jego odbiorcę. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 7 maja 2020 r. przeprowadzono oględziny na terenie wyżej wyszczególnionej nieruchomości, podczas których na terenie dz. ewid. nr [...] w O., gm. [...], stwierdzono występowanie dużego nasypu mas skalnych w postaci m.in. kamienia, który może stanowić odpad w rozumieniu zapisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2020 r. póz. 797 ze zm.), pochodzący z budowy infrastruktury drogowej. Taki rodzaj odpadu ujęto w §2 pkt 17 Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 styczna 2020r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2020 r. póz. 10). W związku z powyższym, Wójt Gminy J. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania na dz. ewid. nr [...] w O., gmina [...], a zawiadomieniem z dnia 19.05.2020r. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu niniejszego postępowania administracyjnego. Wójt Gminy J., w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego ustalił, iż Według obowiązującego "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa O.", zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] z dnia 17.02.2004r. (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia 27.03.2004r., Nr [...], póz. 766) działka ewid. nr [...] w O. leży w jednostce strukturalnej o symbolu "RP" - tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej oraz o symbolu DK GP1/2- droga krajowa główna. Natomiast według rejestru gruntów działka ta ma łączną powierzchnię 0,6530 ha i jest użytkiem rolno-leśnym - symbole: "PsV, RV, RJVb, RIVa. LsIV". Dodatkowo należy wskazać, że działka ewid. nr [...] w O. należy do terenu prawnie chronionego pn. [...] Chronionego Krajobrazu, na mocy Uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia 24.04.2020r. (Dziennik Urzędowy Woj. M. z 2020r. póz. 3482), Pismem z dnia 27.05.2020r. dotychczasowa właścicielka nieruchomości poinformowała Wójta Gminy J., że nie jest już właścicielem działki nr ewid. [...] w O., a nieruchomość tę sprzedała P. B.. Następnie, do Wójta Gminy J. wpłynęło pismo z dnia 01.06.2020r. pełnomocnika P. B. wskazujące, że prowadzący przedsiębiorstwo pod nazwą [...] od 2009r. prowadzi działalność gospodarczą zajmującą się między innymi usługami związanymi z budową dróg, autostrad, mostów, rurociągów obiektów inżynierii wodnej jak również działalność związaną z transportem lądowym, posiada między innymi liczne pojazdy ciężarowe służące do przewozu kruszyw wszelkiego rodzaju. Kruszywa są przewożone z różnych miejsc na rzecz podmiotów indywidualnych ale również podmiotów publicznych, na mocy zawartego [...] S.p.A. z siedzibą w R. porozumienia, P. B. odbiera materiały z drążenia tunelu w ramaeh realizacji przez [...]I inwestycji p.n. Budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] wraz z budową tunelu, pozyskuje pełnowartościowy materiał budowlany w postaci między innymi kamienia, który

jest wykorzystywany przy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, działa w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia 16 lipca 2018r. (...), na mocy której posiada między innymi zezwolenie na przetwarzanie poza instalacją w procesie odzysku gleby, ziemi i kamieni, ze względu na tempo prac przy tunelu oraz bardzo duże ilości pozyskiwanego surowca materiał ten jest w części składowany na działce położonej w O.. P. B. nie jest w stanie na bieżąco przetwarzać tego materiału, dlatego zdecydował się gromadzić, go na tzw. hałdach celem czasowego zmagazynowania. Oczywiście materiał ten z w/w działki jest zbierany w ramach potrzeb związanych z realizacją innych przedsięwzięć przez a P. B.. W rozpoznawanej sprawie zasadnym będzie przeprowadzenie oględzin miejsca składowania kruszywa. W dniu 03.07.2020r. przeprowadzono oględziny na dz. ewid.-nr[...] w O., na których nie stawił się P. B., jak również jego pełnomocnik. Podczas oględzin potwierdzono dalsze składowanie lub magazynowanie materiału skalnego w znacznych ilościach, bezpośrednio na gruncie -glebie. Zaobserwowany stan potwierdził wcześniejsze ustalenia w przedmiocie zalegania na terytorium działki materiału skalnego, czego dowodem jest dokumentacja zdjęciowa wykonana podczas oględzin. P. B. pismem z dnia 20 lipca 2020 r. poinformował, że składowany materiał na działce stanowi surowiec wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej. Na podstawie porozumienia z dnia 18 lipca 2018r. wykonuje m. in. usługę związaną z kruszeniem i przetwarzaniem na terenie budowy materiału pochodzącego z drążenia tunelu. Także na podstawie umowy zlecenia zawartej z dnia 29.04.2019r.z [...] S.p.A. wykonuje usługę polegającą na kruszeniu materiału skalnego, w chwili obecnej materiał ten jest wykorzystywany przez przedsiębiorstwo [...] S.A. m.in. przy budowie suchego zbiornika R. oraz służy jako materiał do rekultywacji nieruchomości na terenie Gminy M., materiał na działce był gromadzony w miesiącach luty-maj 2020r. Na działce zgromadzono ok. 3000 m materiału o frakcji [...], oraz ok. 500 m3 materiału o frakcji [...]. Nadto pełnomocnik P. B., do wyżej wskazanego pisma załączył kopię decyzji Starosty [...] z dnia 16 lipca 2018 r. wraz z wnioskiem o udzielenie zezwolenia, na skutek którego wydano wskazaną decyzję, kopię umowy zlecenie z dnia 29.04.2019 r. oraz kopię porozumienia z dnia 18.07.2018 r., zawarte pomiędzy [...] S.p.A. a P. B., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...]. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ ustalił, że na działce ewid. nr [...] w O. znajduje się materiał skalny, nawieziony w dużej ilości orazbezpośrednio składowany lub magazynowany na gruncie rolnym -glebie, co potwierdzają protokoły z oględzin terenu działki, właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...] w O. jest P. B., a dokumentem potwierdzającym niniejszą okoliczność jest akt notarialny z dnia 31.01.2020r., stanowiący warunkową umowę sprzedaży, w/w materiał skalny może być zakwalifikowany jako odpad w rozumieniu art. 3 ust. l pkt. 6 ustawy o odpadach wyżej wyszczególnione odpady powstały na skutek robót budowlanych realizowanych w ramach inwestycji pn. "Budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] w km od ok. 721+170 do ok. 724+220 wraz z budową tunelu". posiadaczem w/w odpadów jest P. B., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...], teren działki ewid. nr [...] w O., zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, rejestrem gruntów rolnych, zapisami [...] Chronionego Krajobrazu nie jest miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów, a Pan P. B. nie wykazał, aby przysługiwało mu prawo składowania lub magazynowania odpadów na terenie niniejszej działki, według map topograficznych działka ewid. nr [...] w O. posiada zróżnicowane ukształtowanie terenu, w znacznej części poniżej poziomu drogi krajowej nr [...] z widocznym od strony zachodnio-północnej znacznym zagłębieniem terenu, materiał na działce ewid. nr [...] w O. zdeponowany jest bezpośrednio na gruncie rolnym - glebie, w zagłębieniu terenu, który w wyniku prowadzonych prac jest wyrównywany do poziomu drogi krajowej nr [...] przebiegającej w sąsiedztwie działki. Widoczny na zdjęciach, sposób nagromadzenia materiału w zagłębieniu terenu bez przygotowania podłoża, poruszających się pojazdach po nawiezionym materiale -co powoduje zagęszczenie materiału i brak podziału na frakcje nie wskazuje na planowanie późniejszego jego wykorzystania, materiał skalny został zgromadzony na działce, bez przygotowania podłoża oraz podziału na frakcje (którego to nie zaobserwowano podczas oględzin), sposób zdeponowana materiału skalnego na działce wskazuje na prawdopodobny końcowy sposób jego wykorzystania tj. w celu podniesienia i wyrównania terenu do przylegającej drogi krajowej nr [...] na potrzeby innego wykorzystania w przyszłości terenu działki, z otrzymanych dokumentów nie wynika (nie udowodniono), że nawieziony materiał na ww. działkę jest lub będzie wykorzystywany- stanowi lub będzie stanowić produkt (surowiec) w prowadzonej działalności. Należy również podnieść, iż P. B. przedstawił porozumienie z [...] S.p.A. z dnia 18.07.2018r. dot. odbioru odpadów w postaci materiału z drążenia tunelu w ilości szacunkowej 400.000 m3 oraz decyzję Starosty [...] z dnia 16.07.2018r. dot. zezwolenia w zakresie zbierania, przetwarzania poza instalacją w procesie odzysku odpadu o kodzie 17 05 04. Jakkolwiek wskazana decyzja uprawniała P. B. do zbierania oraz przetwarzania odpadów, tak nie wynika z niej, aby P. B. pozostawał uprawniony do magazynowania lub składowania niniejszych odpadów na terenie przedmiotowej nieruchomości. P. B. nie wykazał równocześnie w żaden inny sposób, aby pozostawał legitymowany do składowania lub magazynowania odpadów na działce ewid. nr [...]. Według organu, biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zachodzą podstawy do uznania, że nawieziony materiał skalny na działce ewid. nr [...] w O. pochodzi z budowy tunelu drogowego i stanowi odpad, który należy zakwalifikować zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r., jako odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych). Dodatkowo na podstawie przeprowadzonych oględzin ustalono, że nawieziony materiał stanowi odpad o kodzie 17 05 04 – gleba i ziemia w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, pochodzące z drążenia tunelu w N.. Według art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach za posiadacza odpadów "rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości". Zgodnie z art. 26 ust. l ustawy o odpadach - "posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania". Organ uznał, iż zgromadzony materiał dowodowy daje podstawy do uznania, iż zgromadzenie odpadów nastąpiło w związku z prowadzoną przez P. B. działalnością gospodarczą, a zatem jako posiadacza rzeczonych odpadów ustalono B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]. W toku postępowania, P. B. nie kwestionował, iż wskazane materiały stanowią jego własność, zatem niniejszą okoliczność organ uznał jako bezsporną. Niemniej jednak, P. B. kwestionował, jakoby materiał zgromadzony na działce stanowił odpad w rozumieniu art. art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o odpadach. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ uznał jednakże, odmiennie, iż zachodzą podstawy do uznania, iż zgromadzone na nieruchomości materiały stanowią odpad w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu ustawy. Z zalegającego w aktach sprawy zlecenia nr [...] z dnia 29.04.2019 r. zawartego pomiędzy [...] S.p.A. oraz P. B., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...] wynika, iż w ramach niniejszej umowy P. B., w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zobowiązał się do wykonania usługi /polegającej na nawiezieniu materiału skalnego powstałego w ramach inwestycji "Budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] w km od ok. 721+170 do ok. 724+220 wraz z budową tunelu". Nadto, wyżej wymienione strony zawarły w dniu 18.07.2018 r. porozumienie w zakresie odbioru odpadów, w którym to literalnie wskazano, iż przedmiotem porozumienia jest odbiór odpadów z drążenia tunelu, w ramach wyżej wskazanej inwestycji. A. zatem, treść porozumienia prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż jego strony, a co istotne w ramach niniejszego postępowania - P. B. traktował przedmiotowe materiały jako odpady. Nadto, P. B. w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem przedłożył decyzję Starostę S. z dnia 16.07.2018 r. w przedmiocie udzielenia P. B. zezwolenia na m.in. zbieranie odpadów, a z kolei z przedłożonego przez P. B. wniosku o wydanie niniejszej decyzji wynika, iż zbieranie i przetwarzanie odpadów miało dotyczyć odpadów powstałych w ramach realizacji wyżej wskazanej inwestycji. W ocenie organu, analiza wyżej wskazanych dokumentów prowadzi do wniosku, iż P. B. traktuje przedmiotowe materiały jako odpady, które to odpady powstały na skutek realizacji w/w inwestycji i zostały oddane na rzecz P. B., w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej przez podmiot trzeci, stąd też należało uznać, iż pozostają one odpadami w rozumieniu wyżej zacytowanego przepisu ustawy, biorąc pod uwagę definicję odpadów wynikającą z wskazanego przepisu, jak również biorąc pod uwagę wyżej zacytowane orzecznictwo sądów administracyjnych. Podmiot trzeci przekazał wszakże na rzecz P. B. odpady powstałe w ramach prowadzonych prac budowlanych, a zatem są one wykorzystywane w odmienny od dotychczasowego sposób, a równocześnie strony porozumienia w jego treści samoistnie uznały, iż niniejszy materiał stanowi odpad, a zatem w kontekście tez płynących z wyżej powołanych orzeczeń sądów administracyjnych, taką sytuację należy ocenić jako pozbycie się przedmiotu, pozwalające na zakwalifikowanie przedmiotowych materiałów jako opady w rozumieniu zacytowanego przepisu ustawy, zaś możliwość, czy zamiar ich ponownego wykorzystania pozostaje bez wpływu na możliwość zakwalifikowania niniejszych materiałów jako odpady. Należy również podkreślić, iż możliwość zakwalifikowania określonego materiału do kategorii odpadów nie może być uzależniona od sposobu jego zagospodarowania, jako iż art. 17 ustawy o opadach określa różne sposoby postępowania z odpadami, wśród których wymienia się przygotowanie ich do ponownego użycia, czy też inne procesy odzysku. Stąd też, okoliczność, na którą powołuje się P. B., w postaci istniejącego po jego stronie zamiaru ponownego wykorzystania przedmiotowych materiałów na cele prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowi o tym, iż materiały te nie mogą być zaklasyfikowane jako odpad w rozumieniu ustawy, co potwierdza również wyżej zacytowane orzecznictwo sądów administracyjnych. Stąd też, zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania takich opadów nie powoduje, iż odpad przestaje nim być. Również pełnomocnik P. B. potwierdził, iż materiały te powstały w ramach drążenia tunelów przez podmiot trzeci, a zatem doszło do przekazania niniejszych materiałów na rzecz innego podmiotu, który będzie go wykorzystywał w inny, zasadniczo odmienny od dotychczasowego sposób, co zgodnie z tezami płynącymi z powyżej zacytowanych orzeczeń sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż doszło do pozbycia się niniejszych przedmiotów w rozumieniu art. 3 ust. l pkt. 6 ustawy o odpadach, a zatem należy je zaklasyfikować jako odpady w rozumieniu niniejszej ustawy. W świetle powyższego ziemię, gruz i kamienie przywiezione z innej nieruchomości, na której wykonywane były roboty budowlane (budowa drogi ekspresowej [...]) i zalegające na przedmiotowej nieruchomości, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, należało uznać za odpad w rozumieniu ustawy o odpadach. Idąc dalej należy wskazać, iż przedmiotowe odpady P. B., w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nawiózł na działkę rolną, nieprzeznaczoną do składowania lub magazynowania odpadów, będąca własnością P. B., który to nie wykazał, aby legitymował się uprawnieniem do składowania lub magazynowania odpadów na niniejszej nieruchomości.

Od tej decyzji odwołanie złożył P. B. zarzucając naruszenie:

naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 §3 KPA w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców - przez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na: uznaniu w sposób nieuprawniony, że Odwołujący magazynuje odpady o kodzie 17 05 04 na dz. ewid. Nr [...] w O., gmina J., podczas gdy materiał znajdujący się na tej działce nie jest odpadem, niezastosowaniu przez organ l instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść odwołującego, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a kpa, w tym także w art. 10 i 11 ustawy prawo przedsiębiorców, będącego w istocie małą konstytucją dla przedsiębiorców i organów administracyjnych w rozstrzyganiu spraw względem przedsiębiorcy, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 kpa w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców - polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pominięciu słusznego interesu odwołującego, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 §1 i 3 kpa w związku z art. 10 i 11 ustawy prawo przedsiębiorców - poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji organu l instancji, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych w lit. a powyżej, naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, poprzez uznanie, że materiał składowany przez odwołującego na działce nr [...] jest odpadem o kodzie 17 05 04, podczas gdy jest to produkt uzyskiwany w ramach przetwarzania powyżej wskazanych odpadów, naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 1 pkt

19 u.o., poprzez uznanie, że odwołujący jest posiadaczem odpadów i w związku z tym powinien usunąć znajdujące się na działce nr [...] produkty, podczas gdy nie stanowią one odpadów, naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 14 u.o., poprzez uznanie, że produkty znajdujące się na działce nr [...] nie utraciły statusu odpadów w wyniku ich przetworzenia, naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 26 u.o., poprzez nakazanie usunięcia odpadów o kodzie 17 05 04 z działki nr [...], podczas gdy produkty te nie są odpadami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia 6 kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że działka nr [...] w O. nie jest miejscem przeznaczonym do składowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być jedynie - zgodnie z przepisami ustawy o odpadach -składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane i innych szczególnych przepisów. Ww. działka nie jest też miejscem magazynowania odpadów. Magazynowaniem odpadów - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 5 ustawy o odpadach - jest "czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: a/ wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b/ tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c/ magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów". Zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach: "Magazynowanie odpadów jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów." Prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia -jakiego wymaga przepis art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach. Starosta [...] udzielił Firmie [...] zezwolenia (decyzja z dnia 16 lipca 2018r., Nr [...] obowiązująca do 15 lipca 2020 r.) na : a / zbieranie odpadów o kodzie 17 05 04 , tj. gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503, b/ przetwarzanie poza instalacją w procesie odzysku odpadów o kodzie 17 05 04 , tj. gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, w ilości 200 000 Mg/rok. W punkcie 3) ww. decyzji ustalono, że obszarem prowadzenie a działalności związanej ze zbieraniem i przetwarzaniem odpadów są znajdujące się w miejscowości N. działki nr: [...], [...], [...], [...]. To oznacza, iż ww. zezwolenie nie pozwalało, aby na działce nr [...] w O. Firma [...] - prowadzić działalność związaną ze zbieraniem i przetwarzaniem odpadów. Nawieziony materiał skalny na działce nr [...] w O. pochodzi z budowy tunelu drogowego i stanowi odpad, który należy zakwalifikować zgodnie z rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.2020.10)- jako odpad z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych), a konkretnie jako odpad o kodzie 17 05 04 - Gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, pochodzące z drążenia tunelu w N.. W świetle przedstawionego stanu prawnego i faktycznego, odpady przywiezione na ww. działkę znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania, ani też do magazynowania. Zatem zaistniały podstawy do nakazania posiadaczowi tych odpadów, ich usunięcie- zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 19 ustawy o odpadach, przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Przez władającego powierzchnią ziemi - zgodnie z art.'3 pkt. 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.jedn. Dz.U.2020.1219) - rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający. W przedmiotowej sprawie posiadaczem zgromadzonych na działce nr [...] odpadów jest P. B., który jest właścicielem działki i w piśmie z dnia 1 czerwca 2020 r. jego pełnomocnik wyjaśnił: "Ze względu na tępo prac przy tunelu oraz bardzo duże ilości pozyskiwanego surowca materiał ten jest w części składowany na działce położonej w O.. Pan P. B. nie jest w , stanie na bieżąco przetwarzać tego materiału, dlatego zdecydował się gromadzić go na tzw. hałdach celem czasowego zmagazynowania". Wobec powyższego, działając zgodnie z art. 26 ustawy o odpadach organ l instancji skierował do P. B., prowadzącego działalność gospodarczą [...], nakaz usunięcia odpadów w postaci: gleby i ziemi, oraz kamieni o kodzie 17 05 04, pochodzących z budowy infrastruktury drogowej, a które zostały zmagazynowane na działce nr [...] w O.. Organ l instancji w decyzji określił również sposób usunięcia odpadów wskazując, iż odpady należy przekazać podmiotowi uprawnionemu do ich odbioru za pisemnym potwierdzeniem - dowodem ich przekazania uwzględniającym: nazwę i adres posiadacza odpadów, nazwę i adres odbiorcy, kod odpadów, ilość odpadów oraz datę ich przekazania. Wskazano także, iż potwierdzenie to powinno wskazywać także sposób dalszego gospodarowania odpadami przez jego odbiorcę. W punkcie II. decyzji organ l instancji zobowiązał P. B. do usunięcia odpadów w terminie 120 dni, licząc od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. W odwołaniu podniesiono głównie zarzut, iż materiał znajdujący się na działce nr [...] w O. - nie jest odpadem. Odwołujący zaznaczył, iż materiał pochodzący z drążenia tunelu jest pełnowartościowym materiałem budowlanym, który jest wykorzystywany przy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Odnosząc się do powyższego Kolegium wskazuje, iż zgodnie z definicją wyartykułowaną w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Należy zaznaczyć, iż dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania. Pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową i stanowiły np. przedmiot sprzedaży (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 222/20). Wobec powyższego, fakt, iż zgromadzony na działce nr [...] w O. materiał, P. B. wykorzystuje przy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej - nie oznacza, iż materiał ten nie jest odpadem. Jak wyżej wskazano P. B. nie wykazał, aby pozostawał legitymowany do składowania lub magazynowania materiałów skalnych na działce nr [...] w O..

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. B. zarzucając naruszenie:

1/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. przez zaniechanie dogłębnego rozpoznania sprawy i ustalenia pełnego stanu faktycznego przez pominięcie przeprowadzenia dowodów w postaci zeznań świadków – właścicieli sąsiednich nieruchomości, zaniechanie przesłuchania skarżącego, niepowołanie biegłego – powyższe skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i przyjęciem, że skarżący zamierzał wyzbyć się znajdującego się na jego działce kamienia i ziemi w sytuacji, gdy zamiar skarżącego był zupełnie inny, a mianowicie skarżący chciał użyć przedmiotowego materiału do wyrównania swojej działki i zwiększenia jej wartości oraz atrakcyjności;

2/ art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie przyjęcie, że zalegający na nieruchomości skarżącego kamień i ziemia są odpadami, mimo niewystąpienia przesłanek wskazujących na zaliczenie przedmiotowej materii jako odpadu, a mianowicie braku zamiaru po stronie skarżącego do wyzbycia się tego materiału przy braku autonomicznego obowiązku do ich pozbycia się.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe argumenty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji nakazującej skarżącemu usunięcie odpadów. Według ustaleń organu, posiadaczem odpadów jest skarżący. Odpady to materiał skalny pochodzący z budowy drogi, której wykonawcą był skarżący a teren, na którym materiał ten złożono, nie jest miejscem składowania odpadów. Skarżący zarzuca organowi braki w ustaleniach stanu faktycznego a także wskazuje, że materiał nawieziony na swoją działkę zamierza wykorzystać do wyrównania terenu i dalej użytkować go rolniczo.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 pkt 6, ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 992 z późn. zm. (dalej; ustawa) przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis art. 26 ustawy stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust 2). Z kolei przepis art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy mówi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. II SA/Kr 362/18 domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Oznacza to, że domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Pogląd ten jest w orzecznictwie utrwalony (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2018 r. II SA/Kr 1548/17, WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2017 r. II SA/Gd 626/17, WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2017 r. IV SA/Wa 3167/16).

Wskazać dalej należy, iż legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. Gromadzenie odpadów bez zezwolenia i ich nieusunięcie obliguje organ do wszczęcia postępowania wieńczącego decyzją, o której mowa w art. 26 ust 2 ustawy. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. II SA/Gd 198/18 obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym (tak samo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 20 lutego 2018 r. II SA/Ol 1005/17). Pogląd ten w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Stwierdzenie przez organ nielegalnego składowania odpadów tj. składowania odpadów bez zezwolenia w terenie nieprzeznczonym do tego typu działalności i ustalenie podmiotu, który jest ich posiadaczem tych odpadów, skutkować zawsze winno nakazaniem usunięcia odpadów kierowanym właśnie do ich (odpadów) posiadacza. Decyzja o nakazie usunięcia odpadów wydawana jest w ramach związania administracyjnego tj. sytuacji, kiedy ustalenia określonego stanu faktycznego implikują wydanie decyzji o określonej treści. Tak też postąpiły organy obu instancji w niniejszym postępowaniu. Ustaliły fakt nielegalnego gromadzenia odpadów i podmiot władający tym terenem tj. posiadacza odpadów zgodnie z domniemaniem wynikającym z art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy. W tej sytuacji nakaz usunięcia odpadów kierowany do strony skarżącej był powinnością organu.

W toku przeprowadzonego postępowania wykazano, że materiał skalny składowany na działce nr [...]/ w O., którego usunięcie nakazał organ, był materiałem pochodzącym z budowy drogi (tunelu), które to roboty budowlane skarżący wykonywał, jako przedsiębiorca. Materiał ten należy zakwalifikować, jako odpad o kodzie 17 05 04 tj. odpad z budowy, remontów i demontaży obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10). Właścicielem działki nr [...]/ w O. jest skarżący – on zatem w rozumieniu ustawy jest posiadaczem odpadów. Działka ta to teren rolny położony w obszarze [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu i nie jest miejscem przeznaczonym do składowania ani też magazynowania odpadów

Zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ w sposób dostateczny dla rozstrzygnięcia sprawy ustalił stan faktyczny. Skarżący zarzuca, iż nie został przez organ przesłuchany, nie przesłuchano też jego sąsiadów na okoliczność powstania składowiska. W ocenie sądu przeprowadzenie tych dowodów było zbędne. Organ ustalił obiektywny fakt, że na działce [...] w O. są składowane odpady, ustalił też ich rodzaj i ilość oraz końcu, kto jest właścicielem tego terenu. Były to ustalenia wystarczające do wydania decyzji. Domniemanie, o którym mowa w art. art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy zwalnia organ od konieczności ustalania szczegółów związanych z niedozwolonym składowaniem odpadów. Wystarczy, że organ ustali fakt składowania odpadów, kto jest władającym terenem, na którym odpady te są gromadzone i czy ma on zezwolenie na zbierania lub przetwarzanie odpadów oraz czy teren, na którym odpady te się znajdują nie jest miejscem przeznaczonym do składowania ani też magazynowania odpadów. Jak ustaliły organy obu instancji skarżący ma wprawdzie zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów, ale na innej nieruchomości niż nieruchomość, na której znajdują się odpady których usunięcia nakazał organ w zaskarżonej decyzji. Nieruchomość ta nie jest zatem miejscem składowania odpadów. Nakaz ich usunięcia był zatem obowiązkiem organu. Przesłuchiwanie skarżącego w realiach niniejszej sprawy było zbędne z uwagi na domniemanie, o którym mowa wyżej a ponadto nie sposób zignorować faktu, że pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 1 czerwca 2020 r. przyznaje, że skarżący sam odpady na działkę nr [...] nawiózł skarżący i przybliża okoliczności tego nawiezienia. Okoliczność ta przesądza w ocenie sądu przesądza, że brak możliwości po stronie skarżącego obalić domniemanie o którym mowa w art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy.

Skarżący zarzuca także nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z opinii biegłego nie wskazując jednakże, jakie to okoliczności miałby biegły ustalać. Jak mowa wyżej ustalenia organu sąd uznaje za wystarczające do wydania decyzji. Na koniec wskazać należy, iż zamiar posiadacza odpadu pozbycia się tego odpadu nie jest jedyną przesłanką by uznać dany materiał za odpad. Zgodnie z 3 ust. 1 pkt 6, ustawy odpad to także substancja, do pozbycia której posiadacz jest obowiązany. Jak mowa wyżej teren, na który nawieziono materiał skalny nie jest miejscem składowania odpadów a co do zamiaru wyrównania terenu działki i użytkowania go na cele rolnicze (jak wskazano w skardze) to wskazać należy, iż skarżący nie był uprawniony do takiego działania. Zgodnie bowiem z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8. Tenże art. 27 ust. 8 stanowi zaś, że osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne.

Skarży jako przedsiębiorca który przedmiotowy odpad uzyskał w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie jest adresatem normy o której mowa w tych przepisach. Zwolnienie to bowiem obejmuje jedynie osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędących przedsiębiorcami. W ocenie sądy tak ustalenia organu jak i argumentacja przedstawiona w skardze nie wskakują też na to, by kontrolowanej sprawie zachodziły inne przesłanki stosowania zwolnień, o których mowa w art. 45 ustawy.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekła jak w sentencji.