Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1007/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 24 maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 maja 2021 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej , po rozpatrzeniu zażalenia D.M. od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 kwietnia 2021 roku w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny.

Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął wobec D.M. (dalej: Skarżący, Strona) postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 05.02.2020 r. nr [...], obejmującego należności z tytułu nieuiszczonych opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2015 r. do września 2019 r. w łącznej kwocie należności głównej 1302,20 zł.

W celu wyegzekwowania ww. należności organ egzekucyjny skierował do pracodawcy skarżącego zawiadomienie z dnia 15.07.2020 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 21.07.2020 r. W dniu 20.07.2020 r. odpis ww. zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] doręczono skarżącemu.

Pismem z dnia 22.07.2020 r. skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym. W uzasadnieniu podniósł, że mieszkanie znajdujące się pod adresem wskazanym w ww. tytule wykonawczym tj. w G., przy ul. [...] zostało sprzedane i od dnia 16.06.2009 r. skarżący nie jest jego właścicielem.

Pismem z dnia 27.07.2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomił pracodawcę skarżącego o wstrzymaniu realizacji zajęcia wynagrodzenia za pracę.

W dniu 04.08.2020 r. - zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. - o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionego zarzutu.

Wierzyciel Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w dniu 24.11.2020 r. wydał postanowienie, którym uznał zgłoszony zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.

Pismem z dnia 18.02.2021 r. wierzyciel wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytułu wykonawczy.

W dniu 11.03.2021 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. działając jako organ II instancji wydał postanowienie, którym utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia 24.11.2020 r. Organ odniósł się do podniesionego przez skarżącego zarzutu niedoręczenia mu upomnienia, przyznając, że zostało ono wysłane na nieaktualny adres zamieszkania, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Nie stanowi to natomiast podstawy do anulowania zaległych opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2015 r. do września 2019 r.

Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego, opierając się na ostatecznej wypowiedzi wierzyciela, postanowieniem z dnia 2.04.2021r. uznał wniesiony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

Pismem z dnia 14.04.2021 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji, żądając jednocześnie umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że kwestia nieistnienia obowiązku będzie przedmiotem oceny w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, który będzie rozpatrywał skargę wniesioną na postanowienie wierzyciela z dnia 11.03.2021 r. Wskazał również, że Poczta Polska S.A. uznała zarzut niedoręczenia upomnienia za zasadny i wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i zaskarżonym do Sądu postanowieniem utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego - jest związany stanowiskiem wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., który zajmując stanowisko w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku w ostatecznym postanowieniu nr [...] z dnia 11.03.2021 r., uznał ten zarzut za niezasadny.

Jak wskazał wierzyciel, w toku prowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że skarżący dokonał rejestracji odbiornika RTV, w wyniku której została wydana książeczka radiofoniczna nr [...], służąca do dokonywania opłat oraz stanowiąca dowód potwierdzający rejestrację odbiornika RTV. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 187 z 2007 r., poz. 1342) przydzielono skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny abonenta 07103224.

Odnosząc się do kwestii sprzedaży mieszkania w G. przy ul. [...], Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. wskazał, iż zarejestrowanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych bez późniejszego ich wyrejestrowania lub dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniami od odpłat abonamentowych jest przesłanką do istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, skarżący zobowiązany był zgłosić ten fakt i po aktualizacji danych - kontynuować opłaty abonamentowe lub dokonać należytych formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika.

W judykaturze podkreśla się, że organ egzekucyjny nie może wnikać w merytoryczną zasadność stwierdzenia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, skoro w tym zakresie sprawa może być przedmiotem analizy w odrębnym postępowaniu. Wskazuje się również, że zobowiązany, który w drodze przysługujących mu odrębnych środków prawnych nie zdołał podważyć wiążącej organy egzekucyjne merytorycznej oceny wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych, nie może żądać ponownej kontroli wypowiedzi wierzyciela w ramach postępowania w przedmiocie postanowienia organu egzekucyjnego o odmowie uwzględnienia zarzutów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.08.2016 r. sygn. akt II FSK 2162/14 LEX nr 2142215).

Odnosząc się natomiast do kwestii złożonego przez wierzyciela wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że w istocie wierzyciel w piśmie z dnia 18.02.2020 r. jako podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazał brak doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny zobowiązany jest wobec tego bezzwłocznie umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 05.02.2020 r. w oparciu o art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w związku z art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r.).

Podsumowując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 02.04.2021r., którym uznano za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 05.02.2020 r. wystawionym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., jest prawidłowe i zgodne z prawem.

D.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem je poprzedzającym oraz tytułu wykonawczego o numerze [...] z dnia 5.02.2020 r.

2. umorzenie niniejszego postępowania z uwagi na fakt, że kwestia zasadności zarzutu Skarżącego odnośnie nieistnienia obowiązku jest przedmiotem postępowania, które aktualnie toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, w wyniku skargi wniesionej przez Skarżącego w dniu 30 kwietnia 2021 roku, na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 11.03.2021 r.

3. zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem opisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:

naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu nieistnienia obowiązku,

naruszenie zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej określonej w art. 8 k.p.a. - w związku z art. 18 u.p.e.a. - z uwagi na nieprzeprowadzenie przez organy wyczerpującego postępowania dowodowego oraz nieprzedstawienie materiału dowodowego na poparcie zasadności roszczenia egzekwowanego przez wierzyciela Pocztę Polską S.A.,

naruszenie art. 15 § 1 w związku z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez procedowanie postępowania obarczonego wadą z powodu braku doręczenia skarżącemu upomnienia warunkującego prawidłowego wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i podniósł, że postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego o numerze [...], było obarczone wadami tj. prowadzone było pomimo braku istnienia obowiązku oraz bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia przedegzekucyjnego, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Skarżący zaprzeczył twierdzeniom Poczty Polskiej S.A., zawartym w postanowieniu z dnia 24.11.2020 roku, podtrzymanym postanowieniem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 24.11.2020 roku, zgodnie z którymi dokonał rejestracji odbiornika radiofonicznego, w wyniku czego została wydana książeczka radiofoniczna na nazwisko skarżącego. Skarżący nigdy nie dokonał takiej rejestracji, nie otrzymał także zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, którego kopię Poczta Polska S.A. dołączyła do postanowienia. Nigdy nie wnosił też opłat z tego tytułu.

Wierzyciel - Poczta Polska S.A. nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, z których wynikałoby, że skarżący zarejestrował na siebie radioodbiornik/telewizor, używany pod adresem G. ul. [...].

Skarżący podniósł też, że nigdy nie otrzymał jakiegokolwiek pisma, wezwania czy upomnienia od Poczty Polskiej. Wierzyciel zgodził się z tym zarzutem, wnosząc do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Pomimo pisma skierowanego w dniu 18.02.2021 roku przez wierzyciela do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, Skarżący w dniu 7 kwietnia 2021 roku otrzymał postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, w którym organ ten uznał zgłaszany zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony i stwierdził brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zostało wydane przez organ egzekucyjny dopiero 31 maja 2021 roku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Kontroli Sądu podane zostało postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 5 lutego 2020 r. obejmującego należności z tytułu nieuiszczonych opłat abonamentowych RTV.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a. i niezakończonych przed dniem 30 lipca 2020 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało w dniu 20 lipca 2020 r., z datą doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego, co wynika z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. Prawidłowo zatem organ procedował na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 lipca 2020 r.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do zawartego w skardze wniosku o umorzenie niniejszego postępowania z uwagi na fakt, że kwestia zasadności zarzutu Skarżącego odnośnie nieistnienia obowiązku jest przedmiotem postępowania, które aktualnie toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, w wyniku skargi wniesionej przez Skarżącego w dniu 30 kwietnia 2021 roku, na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 11.03.2021r.

Odnosząc się do powyższego Sąd wyjaśnia, że nie uznał powyższego wniosku za cofnięcie skargi, co uzasadniałoby umorzenie postępowania, jak bowiem wynika z treści wniosku, nie taka była wola skarżącego. Sąd zauważa również, że ewentualna tożsamość sprawy ze sprawą rozpatrywaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powodowałaby konieczność odrzucenia niniejszej skargi (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), a nie umorzenia postępowania, jak wnosił skarżący. Niemniej jednak taka tożsamość nie występuje. Przedmiotem bowiem skargi wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach było postanowienie wierzyciela Poczty Polskiej SA Centrum Obsługi Finansowej [...] z dnia 11 marca 2021 r. nr [...] w sprawie wniesionego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku, natomiast przedmiotem skargi rozpatrywanej przez tutejszy Sąd jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 24 maja 2021r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 kwietnia 2021 roku nr [...] w przedmiocie wniesionego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku. Nie zachodzi zatem tożsamość obu spraw, która wykluczałaby możliwość rozpatrzenia przez Sąd niniejszej skargi. Wprawdzie oba postanowienia dotyczą wniesionego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku, wynika to jednak z procedury przewidującej obowiązek uzyskania przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w przedmiocie takiego zarzutu, o czym będzie mowa niżej.

Należy również wyjaśnić, że w piśmie z dnia 22 lipca 2020r. zawierającym zarzuty, wniesionym w terminie 7 dni od daty doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego, skarżący zgłosił wyłącznie zarzut nieistnienia obowiązku, tj. zarzut oparty na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Natomiast zarzut braku doręczenia upomnienia, oparty na art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., skarżący zgłosił po raz pierwszy w piśmie z dnia 7 grudnia 2020 r. stanowiącym zażalenie na postanowienie wierzyciela Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej SA z dnia 24 listopada 2020r. w sprawie zgłoszonego zarzutu. Zgodnie z art. 29 § 1 pkt 7 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Zarzut braku doręczenia upomnienia jest więc spóźniony i nie mógł zostać rozpatrzony ani przez organ egzekucyjny ani przez Sąd rozpatrujący niniejsza sprawę.

Dla porządku jedynie Sąd wskazuje, że wierzyciel faktycznie potwierdził, że skarżącemu nie zostało doręczone żadne upomnienie i z tego względu wystąpił do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, co nastąpiło postanowieniem z dnia 31 maja 2021 r. Są to jednak okoliczności pozostające poza granicami tej sprawy, która dotyczy wyłącznie postanowienia organu egzekucyjnego uznającego zarzut nieistnienia obowiązku zgłoszony w piśmie z dnia 22 lipca 2020 r. za nieuzasadniony, z powołaniem się na wiążące w tej kwestii stanowisko wierzyciela.

Przechodząc zatem do oceny legalności tego postanowienia, wskazać należy na ramy prawne. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

I tak, zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie m.in. art. 33 §1 pkt 1, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym stanowisko wierzyciela w tym zakresie, tj. zarzutów opartych na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Stanowisko wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte m.in. na przesłance określonej w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a, jest wiążące dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.

W rozpatrywanej sprawie w związku z wystąpieniem przez organ egzekucyjny do wierzyciela zostało wydane postanowienie z dnia 24 listopada 2020 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela, które zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej SA z dnia 11 marca 2021 r. Postanowienie to funkcjonowało w obrocie prawnym w dacie wydawania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów (2 kwietnia 2021r.) i było dla niego wiążące.

Niemniej jednak skarżący w toku postępowania wskazywał na fakt zaskarżenia postanowienia wierzyciela do sądu administracyjnego, co jednak zostało przez organ pominięte. Organ nie odniósł się do tej kwestii ani w postanowieniu ani w odpowiedzi na skargę. Tymczasem Sądowi z urzędu jest wiadomo, że wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 645/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej [...] z dnia 11 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd stwierdził, że wierzyciel do akt sprawy nie dołączył dokumentów pozwalających na stwierdzenie, że obowiązek dokonywania opłat abonamentowych po stronie skarżącego powstał, tj. dowodu na dokonanie przez skarżącego rejestracji odbiornika RTV. Sąd wskazał, że wierzyciel powinien dla potwierdzenia faktów, na których opiera swoje rozstrzygnięcie, przedstawić dodatkowe dokumenty świadczące bezpośrednio o rejestracji przez skarżącego odbiornika RTV lub choćby pośrednio o dokonaniu tej czynności. Załączona do akt kopia duplikatu zawiadomienia skarżącego o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikującego nie jest wystarczająca z powodów wyżej wskazanych. Poczta powołuje się na wydanie skarżącemu imiennej książeczki radiofonicznej i podaje jej numer, ale nie dołączyła do akt sprawy wniosku o rejestrację, który jest związany z wydaniem tejże książeczki i przeznaczony do archiwizacji przez Pocztę. Wierzyciel nie przedstawił też jakiegokolwiek innego dowodu, który pozwoliłby Sądowi na odparcie argumentu skargi, że rejestracji nie dokonano. W tym stanie sprawy, skoro wskazany, kluczowy dla rozstrzygnięcia fakt w postaci zarejestrowania przez skarżącego odbiornika RTV jest kwestionowany przez skarżącego, a zarazem nie znajduje wystarczającego potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy - zaskarżone postanowienie, zdaniem WSA w Gliwicach, nie mogło się ostać. Organ administracyjny dopuścił się w tej mierze naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Wyrok ten jest prawomocny.

Uchylenie przez Sąd prawomocnym wyrokiem postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku, w sytuacji, w której postanowienie to – z uwagi na treść art. 34 § 1 p.p.s.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążące – stanowi niewątpliwie podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) - dalej: k.p.a. Stanowi on, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Mimo zatem, że powyższy wyrok WSA w Gliwicach uchylający postanowienie wierzyciela zawierające stanowisko w przedmiocie zarzutu nieistnienia obowiązku zapadł w dniu 15 czerwca 2021 r., tj. po wydaniu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zaskarżonego postanowienia z dnia 24 maja 2021 r. utrzymującego w mocy postanowienie organu egzekucyjnego opierającego się w całości na stanowisku wierzyciela – miał on istotny wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy przez Sąd. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę w razie stwierdzenia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Sąd wskazuje, że w orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, którego jednak nie podziela, zgodnie z którym "przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. pozwala sądowi uchylić zaskarżone postanowienie (decyzję) z powodu wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania tylko wtedy, gdy miało miejsce naruszenie prawa przez organ. Organ nie może naruszyć prawa, jeżeli w chwili rozstrzygania przez niego sprawy przesłanka wznowienia jeszcze nie wystąpiła. Dlatego sąd nie może uchylić postanowienia (decyzji) na podstawie wskazanego przepisu, jeżeli nawet zaistniała przesłanka wznowienia, ale powstała ona między datą postanowienia (decyzji) a datą wyroku sądu. Innymi słowy, nawet jeżeli w chwili orzekania przez sąd jest jasne, że zaskarżone postanowienie (decyzja) będzie musiało być uchylone w drodze wznowienia postępowania (np. w sytuacji gdy postanowienie w oparciu, o które wydano dane postanowienie, zostało następnie uchylone lub zmienione), ale podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności, które zaszły po wydaniu postanowienia (decyzji) (np. wymienione w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), obowiązkiem sądu jest oddalenie skargi" (vide: wyrok WSA w Warszawie z 16 lutego 2017 r., III SA/Wa 368/16, wyrok WSA w Rzeszowie z 7 lutego 2017 r, I SA/Rz 941/16).

Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela natomiast dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie pogląd, zgodnie z którym na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.ps.a. nie ma podstaw, by pojęcie "naruszenia prawa", o jakim mowa w tym przepisie, ograniczać jedynie do części przesłanek wznowienia postępowania. Naruszenie prawa nie może bowiem być odnoszone tylko do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. Przyjąć należy, że każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Dotyczy to także podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a więc również takiej sytuacji, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się przy tym także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, w tym m.in. podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Tak więc, w razie stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (vide: wyroki NSA z 23 marca 2016 r., I OSK 2947/14, z 9 grudnia 2011 r., II OSK 807/11 i z 10 marca 2016r., I OSK 1760/14 oraz powołane w tych wyrokach orzecznictwo, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, pub. CBOSA).

Również w piśmiennictwie prezentowane jest stanowisko według którego sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić akt, jeśli stwierdzi wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wznowienia postępowania zawartych w art. 145 § 1 k.p.a. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2015 r., wyd. 3, s. 594; T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016 r., wyd. 6, s. 841-842). We wskazanym ostatnio komentarzu przywołano celną argumentację T. Kiełkowskiego, który pojęciu "naruszenia prawa" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. przypisuje bardziej zobiektywizowane znaczenie, nawiązujące do szerokiego pojmowania wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków w decyzji administracyjnej, które to wady mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego prejudykatu). W tym zobiektywizowanym ujęciu "naruszenia prawa" nie jest istotne, kto je naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał, z takich czy innych przyczyn, prawidłowo (vide: wyrok WSA w Kielcach z 12 kwietnia 2017 r., II SA/Ke 682/16 oraz wyroki WSA w Opolu z 18 października 2016 r., II SA/Op 279/16 i z 18 lipca 2017 r., II SA/Op 175/15, pub. CBOSA).

Reasumując, sąd w niniejszej sprawie, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, że wobec stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 p.p.s.a., zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt b p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić ponowne rozstrzygnięcie, jakie zostanie podjęte przez wierzyciela w przedmiocie wniesionego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postepowania składał się wyłącznie wpis od skargi wynoszący 100 zł.