Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 63/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46a ust. 5, art. 48 ust. 2, art. 32, art. 3 pkt 19, art. 56 ust. 8
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 10, , art. 138 par. 2, art. 49, art. 106, art. 73, art. 79
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 18 lipca 2006 r. R. M. zwrócił się z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie na części działki nr [...] położonej w K. K. zakładu przetwórstwa rybnego. Do pisma z dnia 27 lipca 2006 r. R. M. załączył "Informację o przedsięwzięciu budowa Zakładu [...]", sporządzoną przez mgra inż. R. S. – biegłego z listy Wojewody w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowiska. W treści tej informacji jako inwestora wskazano A Spółkę z o.o. z siedzibą w K.

W piśmie z dnia 19 lipca 2006 r. Wójt Gminy zawiadomił o wszczęciu postępowania w analizowanej sprawie Starostę, Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. oraz Spółkę A.

Wobec faktu, że planowane przedsięwzięcie należy do grupy przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu może zostać nałożony, w piśmie z dnia 31 lipca 2006 r. organ I instancji wystąpił do Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Starosty o wyrażenie opinii w zakresie nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Oba organy opiniujące uznały, iż raport w niniejszej sprawie powinien zostać sporządzony. W tej sytuacji, postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2006 r. Wójt Gminy zobowiązał "firmę A [...]" do sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz określił zakres tego raportu. Wnioskodawca raport przedłożył w dniu 26 stycznia 2007 r.

W piśmie z dnia 31 stycznia 2007 r. organ I instancji o wszczęciu postępowania w sprawie oceny oddziaływania analizowanego przedsięwzięcia na środowisko zawiadomił strony postępowania: A. i B. C., P. P., B. i E. C., Zakład Komunalny Gminy [...], Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w G. Nadto, zawiadomienie o wszczęciu postępowania w tym dniu wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy K. oraz w dniu 9 lutego 2007 r. - umieszczono na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej. Pismo, które umieszczono na tablicy ogłoszeń, skierowane zostało jedynie do stron postępowania.

Wraz z pismem z dnia 31 stycznia 2007 r. organ I instancji zwrócił się do Starosty oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego o dokonanie uzgodnień w zakresie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Do pisma organ załączył kopię wniosku strony, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wykaz stron. W postanowieniach organów uzgadniających zawarte zostały warunki, jakie organ I instancji winien uwzględnić, wydając rozstrzygnięcie co do istoty.

W dniu 19 marca 2007 r. Wójt Gminy wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu przetwórstwa rybnego na działce nr [...] w miejscowości K. Decyzję organu I instancji zakwestionowali R. i A. W., wskazując, iż organ niesłusznie nie przyznał im statusu strony postępowania w sytuacji, gdy są oni właścicielami nieruchomości graniczącej z terenem planowanej inwestycji. Nadto odwołania wnieśli: A. i M. K. oraz B. J. – właściciele nieruchomości sąsiednich w stosunku do nieruchomości, na której zlokalizowana jest inwestycja. W toku postępowania toczącego się przed organem odwoławczym pismo zatytułowane "odwołanie" złożył nadto Komitet Społeczny Mieszkańców K. K., załączając akt założycielski, deklaracje mieszkańców – członków Komitetu i wyrażając sprzeciw wobec planowanego przedsięwzięcia. W dniu 23 lipca 2007 r. do Kolegium wpłynęło również pismo Rady Sołeckiej Sołectwa K. K., w którym wskazano, że stanowisko mieszkańców wsi K. jest odmienne od stanowiska Komitetu Społecznego Mieszkańców wsi K., którzy popierają realizację przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia 5 listopada 2007 r. nr 1594/07 Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powołując się na uregulowania dotyczące postępowania w przedmiocie ocen oddziaływania na środowisko, zawarte w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., nr 129, poz. 902 – tekst jednolity ze zm.) organ odwoławczy zakwestionował prawidłowość przeprowadzonego przez Organ I instancji w tym przedmiocie postępowania. W pierwszej kolejności wskazano, że wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach złożył R. M. w imieniu "A [...]". W aktach sprawy tymczasem nie ma żadnych dokumentów (w szczególności odpisu z KRS Spółki), z których wynikałoby umocowanie R. M. do występowania w imieniu A Spółki z o.o. Nie można zatem stwierdzić, czy wniosek złożyła uprawniona osoba, a w konsekwencji – czy decyzję skierowano do właściwie oznaczonej strony, będącej wnioskodawcą. Nadto, w aktach sprawy brakuje kompletnego wykazu stron postępowania, a jedynie z treści odwołań wynika, że niektóre osoby uznane zostały za stronę postępowania. W ocenie Kolegium, stroną postępowania w sprawach o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację określonego przedsięwzięcia są nie tylko właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której jest ono planowane, ale także właściciele nieruchomości znajdujących się w bliskim sąsiedztwie nieruchomości objętej wnioskiem. W toku postępowania toczącego się przed organem I instancji nie tylko nie dokonano prawidłowej identyfikacji stron postępowania, ale również nie zapewniono udziału społeczeństwa w tym postępowaniu, naruszając tym samym podstawowe zasady ustawy Prawo ochrony środowiska. W ocenie Kolegium, Komitet Społeczny Mieszkańców wsi K. nie jest bowiem stroną postępowania, ani organizacją ekologiczną, jednak może składać uwagi i wnioski w tym postępowaniu – w ramach podmiotowego prawa każdego do wzięcia udziału w postępowaniu, w którym sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Tymczasem uwagi i wnioski Komitetu w ogóle nie zostały przez organ I instancji przeanalizowane, a w konsekwencji – niezależnie od uchybienia przepisom dotyczącym udziału społeczeństwa w tym postępowaniu – naruszono także przepis art. 56 ust. 8 ustawy – Prawo ochrony środowiska, który reguluje kwestię treści uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Biorąc pod uwagę liczne zastrzeżenia zgłaszane przez strony i inne podmioty uprawnione do udziału w toczącym się postępowaniu organ II instancji dopuścił z urzędu dowód z opinii biegłego MOŚ w zakresie prognoz i ocen oddziaływania na środowisko – mgr H. R. w zakresie oceny Raportu o oddziaływaniu na środowisko opracowanego dla Zakładu [...] w K. sporządzonego przez biegłego R. S. – w zakresie zgłoszonych do raportu uwag oraz podnoszonych zarzutów. Powołany przez organ odwoławczy biegły w swojej opinii w szczególności zakwestionował prognozy dotyczące hałasu (nie określono bowiem emisji hałasu przez źródła zewnętrzne), wskazał na brak opisu funkcji terenów otaczających działkę zakładu, a także zwrócił uwagę na brak propozycji w zakresie monitoringu środowiska, pomimo że taki wymóg został sformułowany w postanowieniu określającym zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Kolegium, wobec stwierdzonych uchybień, decyzja organu I instancji nie mogła się ostać. Organ odwoławczy nakazał przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wyjaśnić, czy wnioskodawcą była A Spółka z o.o. i czy R. M. jest reprezentantem tej spółki. Ponadto, organ I instancji powinien uwzględnić uwagi zawarte w opinii biegłego H. R. Uzupełniony raport powinien być ponownie poddany procedurze uzgodnień z organami, o których mowa w art. 57 ustawy – Prawo ochrony środowiska.

Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, złożyła A Spółka z o.o., zarzucając naruszenie:

1) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. przez brak skazania podstawy prawnej, w oparciu o którą uznano za niewłaściwą reprezentację składającego wniosek o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowej inwestycji, jak również brak oceny całości materiału dowodowego w sprawie,

2) art. 74 § 2 k.p.a. przez zaniechanie wydania postanowienia o odmowie wydania odpisu dokumentów z akt sprawy,

3) art. 28 k.p.a. oraz art. 31 i 53 ustawy – Prawo ochrony środowiska poprzez uznanie za stronę postępowania właścicieli nieruchomości znajdujących się w bliskim sąsiedztwie nieruchomości objętej wnioskiem oraz poprzez przyjęcie, że uwagi i wnioski Komitetu Społecznego Mieszkańców się K. winny być wzięte pod uwagę w niniejszej sprawie,

4) art. 56 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska przez przyjęcie, że organ administracji wydając decyzję ustalającą warunki środowiskowe zobowiązany był do nałożenia decyzją na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej przedstawienia,

5) art. 79 k.p.a. przez nie powiadomienie strony o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego,

6) art. 80 k.p.a. przez brak oceny całokształtu materiału dowodowego i przyjęcie wadliwej tezy o braku zamieszczenia w raporcie rozważań dotyczących zakresu emisji hałasu na środowisko.

Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Kolegium nadto szczegółowo ustosunkowało się do sformułowanych zarzutów skargi.

W toku postępowania sądowego skarżąca w piśmie z dnia 19 marca 2008 r. ustosunkowała się do twierdzeń organu odwoławczego, zawartych w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skargę uznać należy za nieuzasadnioną, a rozstrzygnięcie organu odwoławczego za zgodne z prawem co do zasady.

Na wstępie zauważyć należy, iż zarzuty skargi w istocie zmierzają do zakwestionowania zasadności zastosowania przez organ odwoławczy instytucji z art. 138 § 2 k.p.a., tj. wydania decyzji kasacyjnej powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ten typ decyzji może być stosowany wyjątkowo, a mianowicie – gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Przesłanką wydania tej decyzji jest bowiem konieczny do ponownej realizacji, określony zakres postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części". W doktrynie ukształtowane jest stanowisko, że organ odwoławczy może wydać analizowaną decyzję, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem w szczególności, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy to postępowanie zostało przeprowadzone , ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe, np.: stronę pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu. Chodzi tu o takie sytuacje wadliwości postępowania wyjaśniającego, których organ odwoławczy nie jest w stanie "naprawić" przeprowadzające uzupełniające postępowanie dowodowe, zgodnie z treścią art. 136 k.p.a.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy prawidłowo rozstrzygnął analizowaną sprawę, wydając decyzję kasacyjną i przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji, bowiem postępowanie zostało przeprowadzone przez organ I instancji z naruszeniem szeregu norm procesowych, w szczególności dotyczących ustalenia kręgu podmiotowego w niniejszej sprawie.

W pierwszej kolejności, zwrócić należy uwagę na specyfikę postępowania w przedmiocie ocen oddziaływania na środowisko - jeśli chodzi o stronę podmiotową tego postępowania. Obowiązująca w tym zakresie regulacja prawna – ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 – tekst jednolity), obok stron postępowania, wprowadza do tej procedury "społeczeństwo", którego byt w tym postępowaniu jest jednak całkowicie niezależny od statusu strony. W szczególności, rolą organu I instancji jest takie prowadzenie przedmiotowego postępowania, aby zapewnić prawo do informacji o środowisku oraz zagwarantować udział społeczeństwa w tym postępowaniu przy jednoczesnym poszanowaniu statusu osób, będących stronami toczącego się postępowania. Stąd też zadaniem organu po wpłynięciu wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest przede wszystkim ustalenie kręgu stron, przy czym przymiot ten przysługuje podmiotom mającym tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, gdyż zostaną one narażone na jego oddziaływanie (przy czym chodzi tu o każde oddziaływanie, nie tylko negatywne). Na tym etapie winien zatem być sporządzony przez organ wykaz stron postępowania, poparty odpowiednią dokumentacją graficzną. Słuszne jest zatem stanowisko skarżącej, zgodnie z którym organ I instancji dopuścił się uchybień formalnych, dokonując kwalifikacji stron w niniejszym postępowaniu. Identyfikacja osób, którym służy status strony w postępowaniu administracyjnym powinna nastąpić w początkowej fazie postępowania. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 46a ust. 5 jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 kpa. Zgodnie z art. 49 kpa strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie lub doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Brak działań w tym zakresie doprowadził więc do sytuacji procesowej, której wadliwości w tym zakresie nie można usunąć w postępowaniu przed organem odwoławczym. Szczególnie istotnego znaczenia kwestia wadliwej identyfikacji stron nabiera w postępowaniach, w toku których wymagane są uzgodnienia określonych kwestii w ramach współdziałania z innymi organami administracji. Taka sytuacja ma miejsce w toku postępowania, którego przedmiotem jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację określonego przedsięwzięcia. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że postanowienia organów uzgadniających nie zostały doręczone stronom toczącego się postępowania, podobnie zresztą – nie zostały one poinformowane o zwróceniu się do właściwych organów o podjęcie rozstrzygnięć uzgadniających. Postanowienia zapadłe w trybie art. 106 k.p.a. są postanowieniami wydanymi w toku tzw. współdziałania organów, a ich treść ma niewątpliwie znaczenie przy wydawaniu rozstrzygnięcia głównego. Z uwagi na fakt, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 106 k.p.a. jest elementem postępowania administracyjnego prowadzonego w danej sprawie, mają do niego zastosowanie w szczególności – art. 7 i art. 10 k.p.a. Zatem, odstąpienie przez organ administracji od trybu postępowania wynikającego z art. 106 § 2 k.p.a. i pozbawienie w ten sposób strony możliwości udziału w postępowaniu stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mogące mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 6 listopada 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1859/00, niepublikowany). W niniejszej sprawie organ zwracając się o uzgodnienie do organów wskazanych w treści art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska winien był zawiadomić o tym wszystkie strony postępowania, nie zaś tylko niektóre z nich. Wszystkie strony powinny również otrzymać wydane w trybie "współdziałania" postanowienia uzgadniające. Z uwagi na fakt, że organ I instancji prawidłowego wykazu stron w ogóle nie sporządził, a niektóre osoby status strony uzyskały w zasadzie dopiero na etapie odwołania od decyzji organu I instancji – uznać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało bez umożliwienia wszystkim stronom aktywnego udziału w postępowaniu. Tym samym organ dopuścił się naruszenia wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, a także – w konsekwencji – wynikającej z art. 7 k.p.a. – zasady prawdy obiektywnej. Ustosunkowując się jednocześnie do zarzutu skargi odnośnie ustalenia kręgu stron wskazać należy, iż słuszne jest stanowisko skarżącego, iż status strony w postępowaniu w przedmiocie ocen oddziaływania na środowisko skutków realizacji przedsięwzięć wyznacza zasięg oddziaływania inwestycji. Zwrócić jednak należy uwagę, że chodzi tu o oddziaływanie wszelkiego rodzaju, a zatem nie tylko negatywne. Stwierdzenie zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, iż zasięg oddziaływania analizowanego przedsięwzięcia "zamyka się" w granicach działki wcale nie oznacza, że status strony nie będzie przysługiwał właścicielom nieruchomości sąsiednich. Stwierdzenie zawarte w raporcie oznacza bowiem jedynie tyle, że planowane przedsięwzięcie nie powinno negatywnie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, niewątpliwie jednak nieruchomości te narażone są na oddziaływania pochodzące z planowanej inwestycji, chociażby hałas (choć nie w emisji ponadnormatywnej), czy wyziewy. Istotą zaś toczącego się postępowania jest określenie jak bardzo planowane przedsięwzięcie ingeruje w środowisko, a zatem strony mogą w szczególności kwestionować ustalenia raportu dotyczące uciążliwości emisji. Podkreślić też należy, że gdyby intencją ustawodawcy było ograniczenie oddziaływania tylko do tego przekraczającego wymagane normy, to nie wprowadzałby instytucji obszaru ograniczonego użytkowania. Niewątpliwie zatem, podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia dzierżyć będą przymiot strony toczącego się postępowania, a rolą organu I instancji było ustalić krąg tych stron niezwłocznie po złożeniu wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji.

Analiza akt sprawy, toczącej się przed organem I instancji wskazuje również, co umknęło uwadze organu odwoławczego, że organ I instancji uchybił nadto przepisom nakazującym zapewnienie udziału społeczeństwa w toczącym się postępowaniu. Z akt sprawy (k. 11) wynika, że na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy K. umieszczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania z wniosku A Spółki z o.o. w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu przetwórstwa rybnego na działce o nr [...] w miejscowości K. Jednocześnie w treści tego zawiadomienia poinformowano strony o przysługujących im uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika jednak, że zawiadomienie takie skierowane zostało do społeczeństwa w celu realizacji zasady wynikającej z art. 10 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Nasuwa to wątpliwości co do prawidłowości realizacji obowiązku zapewnienia przez organ udziału społeczeństwa w toczącym się postępowaniu. Przede wszystkim wskazać należy, że ustawodawca przewidział różne formy upublicznienia informacji o toczącym się postępowaniu, tak aby efektywnie włączyć społeczeństwa w tok tegoż postępowania. W art. 32 ustawy - Prawo ochrony środowiska mowa jest o "podaniu do publicznej wiadomości informacji...", przy czym, zgodnie z art. 3 pkt 19 tej ustawy przez podanie do publicznej wiadomości - rozumie się ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia, a w sytuacji gdy siedziba właściwego organu mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot ogłoszenia. Oznacza to zatem, że podanie do publicznej wiadomości informacji określonych w art. 32 cytowanej ustawy następuje z wykorzystaniem różnych sposobów – wszystko po to, by możliwość wzięcia udziału przez społeczeństwo w mającym się toczyć postępowaniu była jak najbardziej realna, a nie tylko iluzoryczna. Organ I instancji uchybił dyspozycji cytowanych przepisów, gdyż dane o wniosku upowszechnił jedynie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy (tylko taka forma upublicznienia wynika z akt sprawy a i w tym przypadku zakres informacji o przedsięwzięciu, a w szczególności o przysługujących "społeczeństwu" uprawnieniach nasuwa daleko idące wątpliwości). W szczególności, zauważyć należy, że w aktach sprawy brak jest informacji o dacie, treści i miejscu zamieszczonej informacji o wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji w publicznie dostępnym wykazie, która – niezależnie od zamieszczenia jej na właściwej stronie internetowej, a także w sposób określony w art. 3 pkt 19 ustawy Prawo ochrony środowiska – powinna być umieszczona w formie pisemnej w aktach sprawy, aby w prosty sposób można było ustalić, czy organ wywiązał się z obowiązku upublicznienia danych, o których mowa w art. 32 cytowanej ustawy. W aktach sprawy – k. 13 – widnieje jedynie informacja, że dodano określony plik. W żaden sposób jednak nie można stwierdzić, że dotyczył on planowanego przedsięwzięcia, a tym bardziej – jaka była treść informacji upublicznionej na stronie internetowej Urzędu. Już same te opisane uchybienia mają tak istotny wpływ na toczące się postępowanie, że skutkować muszą uchyleniem decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a., wobec konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w taki sposób, by zapewnić udział społeczeństwa i umożliwić realizację jego podmiotowych praw w postępowaniu administracyjnym z zakresu ochrony środowiska. Podkreślić bowiem należy, że prawo do informacji o środowisku oraz możliwość uczestniczenia przez społeczeństwo w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z zakresu ochrony środowiska są podstawowymi zasadami prawa ochrony środowiska, o których mowa w art. 9 i 10 ustawy Prawo ochrony środowiska. W kontekście realizacji tego prawa, za całkowicie chybione uznać należy stanowisko skarżącej dotyczącej uwag i wniosków Komitetu Społecznego Mieszkańców wsi K. Organ I instancji, w zgodzie z art. 56 ust. 8 ustawy – Prawo ochrony środowiska, powinien był ustosunkować się do tych uwag w treści uzasadnienia swojej decyzji.

Podobnie chybiony jest zarzut skarżącej dotyczącej umocowania osoby wnioskującej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z akt organu I instancji wynika, że wnioskodawcą był R. M., który wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji złożył na papierze firmowym podmiotu o nazwie "A [...]". Na tym etapie postępowania organ powinien był ustalić, jaki jest status prawny podmiotu o nazwie "A [...]" – czy jest to spółka prawa handlowego, czy też nazwa jednoosobowej działalności prowadzonej przez R. M. Po drugie zaś, rolą organu było sprawdzenie umocowania R. M. do reprezentacji wnioskodawcy. Takich bowiem działań wymaga od organu orzekającego w sprawie dyspozycja art. 30 § 3 k.p.a. Wprawdzie organ odwoławczy nie wskazał podstawy prawnej braku umocowania R. M. do działania w imieniu Spółki A, to jednak nie oznacza, że takiej podstawy nie ma. Brak takiego wskazania, aczkolwiek stanowi uchybienie organu odwoławczego, nie zmienia jednak faktu, że organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, nie podejmując działań w celu ustalenia osoby wnioskodawcy i umocowania R. M. do działania w jej imieniu. O słuszności stanowiska organu odwoławczego przekonuje w szczególności załączony do akt postępowania sądowoadministracyjego wyciąg z KRS, z którego wynika, że osobami uprawnionymi do reprezentacji A Spółki z o.o. z siedzibą w K. są dwaj członkowie zarządu spółki lub jeden członek zarządu łącznie z prokurentem. R. M. nie jest tymczasem ani członkiem zarządu spółki, ani jej prokurentem, a nawet gdyby przysługiwał mu status jednego z tych podmiotów – nie mógłby sam złożyć wniosku w imieniu A Spółki z o.o. Nie legitymował on się też pełnomocnictwem udzielonym zgodnie z zasadami reprezentacji spółki.

Zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 79 k.p.a. przez nie powiadomienie strony o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego uznać należy za częściowo uzasadniony. Niewątpliwie, zgodnie z treścią wskazanego przepisu, strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy uchybił dyspozycji cytowanej normy procesowej. Niemniej jednak, mimo tego uchybienia, strona zapoznała się z treścią wydanej w sprawie opinii, będąc zawiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia. A zatem, uznać należy, że podniesione przez skarżącą uchybienie nie miało wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Na marginesie też wskazać należy, że działania organu odwoławczego w kwestii dopuszczenia z urzędu dowodu w zakresie oceny znajdującego się w aktach sprawy raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko - w kontekście zarzutów formułowanych przez strony postępowania, a także uwag zgłaszanych w ramach udziału społeczeństwa – pozostają w zgodzie z wyrażona w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej. Zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego uznać należy za chybiony. Opinia sporządzona na zlecenie organu odwoławczego zawiera zarówno wnioski, które są korzystne dla skarżącej, jak również uwypukla kwestie, które w raporcie sporządzonym na jej zlecenie nie zostały wystarczająco przeanalizowane. Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji będzie miał możność uwzględnić wszelkie zarzuty merytoryczne dotyczące oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym także - nieruchomości sąsiednie, zarówno sformułowane w opinii H. R. – w szczególności organ winien przeanalizować kwestię emisji hałasu z zewnętrznych jego źródeł - jak i podniesione przez strony oraz sformułowane w ramach uwag i wniosków społeczeństwa.

Odnosząc się natomiast do kwestii udostępnienia z akt sprawy określonych dokumentów, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 k.p.a. w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów (§ 1). Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). W ramach realizacji tzw. zasady jawności wewnętrznej, strony mogą zatem w każdym czasie przeglądać akta sprawy oraz sporządzać z nich notatki i odpisy. Brak jest zatem podstaw, by odmówić stronie prawa zapoznania się z aktami sprawy, zawierającymi w szczególności dokument opinii sporządzonej w sprawie. Nie mniej jednak, podzielić należy pogląd organu odwoławczego, iż nie ma on obowiązku sporządzania kserokopii za akt sprawy i doręczania ich stronie. W tej sytuacji, na mocy art. 74 § 2 k.p.a., istniały podstawy do wydania postanowienia o odmowie sporządzenia i przesłania pełnomocnikowi stron nieuwierzytelnionej kopii dokumentów z akt sprawy.

Jeśli chodzi o zarzut skarżącej dotyczący obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej, wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 56 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska – w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach taki obowiązek może zostać nałożony na wnioskodawcę. Jest to zatem instytucja fakultatywna, której zastosowanie jednak organ I instancji winien rozważyć, zwłaszcza w sytuacjach przedsięwzięć, których oddziaływanie na środowisko, zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez organ, może być znaczące lub zmienne w różnych fazach realizacji przedsięwzięcia albo też może wywoływać duże konflikty społeczne. Organy dokonujące uzgodnień nie wskazały na konieczność sporządzenia analizy porealizacyjnej jako jednego z warunków uzgodnienia inwestycji, a zatem nałożenie tego obowiązku pozostawało w gestii uznania organu I instancji.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie była zasadna albowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.