Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 698/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 8 par. 11, par. 235
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącego kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. odmówił stwierdzenia u J. K. choroby zawodowej pod postacią zatrucia ostrego albo przewlekłego lub jego następstw w wyniku narażenia na benzen lub jego homologi, wymienionej w poz. 1/37 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Decyzję wydano na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz orzeczenia lekarskiego Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...]r. r. nr [...] i Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r. nr [...].

W odwołaniu od tej decyzji J. K. podniósł, iż nie zgadza się z wydaną decyzją, jak również z orzeczeniami lekarskimi oświadczając, że obecne uszkodzenie mięśnia sercowego pozostaje w związku z pracą w zawodzie lakiernika i wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...]r. r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w całości.

W uzasadnieniu wskazano, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest zakwalifikowanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia występującego u badanego pracownika, lub byłego pracownika, jako choroby ujętej w odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Niezbędne jest nadto wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem.

Organ odwoławczy odniósł się do dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego w sprawie, które wykazało, że J. K. pracował w latach [...] w FSM w T. – "A" , jako stażysta, monter, malarz, lakiernik, monter rzemieślnik, lakiernik rzemieślnik, usterkowicz, gdzie miał kontakt z ksylenem, benzyną ekstrakcyjną, benzenem, toluenem, butanolem, octanem etylu i butylu, etylobenzenem, alkoholem izopropylowym, metyloetyloketonem, gruntem chromowo-cynkowymi i uznał, że J. K. pracował w latach [...] i [...] w warunkach potencjalnego ryzyka zatrucia wymienionymi substancjami chemicznymi.

Odnosząc się do orzeczeń placówek medycznych, jakie wydane zostały w sprawie, a to Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (obserwacja kliniczna) organ inspekcji sanitarnej zauważył, że lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń nie rozpoznali u badanego J. K. zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez benzen lub jego homologi określonego w poz. 1/37 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Podniesiono, że zdaniem lekarzy orzeczników lMPiZŚ w S. szczegółowa analiza narażenia zawodowego, przebiegu choroby, występujących u J. K. objawów chorobowych, a także przeprowadzonych aktualnie badań laboratoryjnych, BEG i konsultacji specjalistycznych (neurologicznej, psychiatrycznej, psychologicznej) nie pozwala na rozpoznanie zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanego przez substancje chemiczne. Orzecznicy stwierdzili bowiem, że zapalenie mięśnia sercowego rozpoznane u badanego nie pozostaje w związku przyczynowym z narażeniem na substancje chemiczne w miejscu pracy- jego objawy wystąpiły w kilka lat po ustaniu narażenia zawodowego, a najbardziej prawdopodobnym czynnikiem etiologicznym występującego u niego schorzenia może być przebyta infekcja wirusowa lub zażywanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Uznali w konsekwencji, że "aktualny stan przedmiotowy i podmiotowy" J. K. nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z ekspozycją zawodową na benzen lub jego homologi, a rozpoznane schorzenia mają charakter samoistny, nie związany z warunkami pracy.

Wobec braku rozpoznania u J. K. choroby zawodowej - ostrego albo przewlekłego zatrucia lub następstw zatrucia spowodowanych przez benzen lub jego homologi w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych, stwierdzono brak podstaw do uwzględnienia odwołania strony, przy jednoczesnym uznaniu słuszności decyzji organu pierwszej instancji.

Od decyzji tej J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jej uchylenia. Oświadczył, że nie zgadza się z zaskarżonym rozstrzygnięciem oraz orzeczeniami lekarskimi, gdyż uszkodzenie mięśnia sercowego pozostaje w związku z pracą w zawodzie lakiernika. Domagał się skierowania na dodatkowe badania specjalistyczne przeprowadzone przez lekarzy kardiologów. Do skargi dołączył dokumentację medyczną oraz opinię biegłego lekarza sporządzoną w 1996 roku dla Sądu Wojewódzkiego w K.

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2010r. sygn. akt IV SA/Gl 538/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. Nr[...]. Zwrócił uwagę, iż rozpatrując kontrolowaną sprawę organy inspekcji sanitarnej zastosowały rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115), które wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 740) uznane zostało, jako niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Równocześnie Trybunał orzekł, iż przepisy te tracą moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw. Wyrok Trybunału w sprawie o sygn. akt P 23/07 został ogłoszony w dniu 2 lipca 2008 r. i z tym dniem wszedł on w życie. Od dnia 2 lipca 2008 r. rozpoczął zatem bieg dwunastomiesięczny termin, po upływie którego utraci moc art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Utrata mocy obowiązującej wymienionych przepisów nastąpiła zatem w dniu 3 lipca 2009 r. Z tą też chwilą, w opinii Sądu, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o nowy stan prawny, ukształtowany w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a zatem w oparciu o znowelizowane przepisy Kodeksu pracy, wprowadzone ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825), oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869).

W następstwie wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyroku organ odwoławczy uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...]r. Nr [...] przekazując temu organowi całość sprawy do jej ponownego rozpatrzenia.

Postępowanie w sprawie przeprowadzono na podstawie art. 235¹ kodeksu pracy, § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869) i decyzją dnia [...]. Nr [...]Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nie stwierdził choroby zawodowej zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych określonych wwymienionym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. W uzasadnieniu wskazanej decyzji powołano się na treść jego § 11 rozporządzenia wskazując, iż jest to przepis intertemporalny nakazujący stosować nowe regulacje prawne do postępowań wszczętych i niezakończonych do czasu wejścia w życie tego rozporządzenia. Nadto wskazano, iż przywołana norma prawna nakazuje organowi traktować jako skuteczne czynności dokonane w toku prowadzonego dotychczas postępowania, co dotyczy zwłaszcza wydanych już orzeczeń lekarskich.

Opisano stan faktyczny sprawy zwracając uwagę na treść karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...]r., z której wynikało, że J. K. pracował w latach [...] i [...] w warunkach ekspozycji na ksylen do 65,8 mg/m³, benzen do 7,64 mg/m³, toluen do 18 mg/m³, etylobenzen do 11,7 mg/m³. Przywołano ponadto treść orzeczeń placówek medycznych wydanych w sprawie i wskazano, że w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. zanegowano występowanie choroby zawodowej, biorąc pod uwagę brak przekroczenia NDS substancji chemicznych, a także dane z wywiadu chorobowego, analizę dostarczonej dokumentacji medycznej, wyniki badań czynnościowych układu oddechowego, w których nie wykazano odchyleń od stanu prawidłowego i wyniki konsultacyjnych badań - okulistycznego, laryngologicznego oraz psychologicznego, stwierdzając brak zaburzeń mogących stanowić następstwa narażenia na substancje chemiczne (benzen i jego homologii) oraz wyniki wykonanych badań laboratoryjnych, w których nie stwierdzono podwyższenia stężeń fenolu i kwasu hipurowego w moczu przy podwyższonym wyniku ALAT i ASPAT, zaznaczając, iż w lutym 2008r. wyniki ALAT i ASPAT były prawidłowe. Odnosząc się do orzeczenia Szpitala Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]. organ zwrócił uwagę, iż lekarze uznali zdiagnozowane u badanego J. K. zapalenie mięśnia sercowego, którego objawy wystąpiły dopiero w kilka lat po ustaniu narażenie zawodowego, jako nie pozostające w związku przyczynowym z narażeniem na substancje chemiczne w miejscu pracy. Infekcję wirusową lub zażywanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych uznano, jako najbardziej prawdopodobny czynnik etiologiczny.

W odwołaniu wniesionym przez pełnomocnika strony zwrócono się o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego przez placówkę medyczną II stopnia pod kątem schorzeń kardiologicznych, a także dopuszczenie dodatkowej opinii lekarskiej [...] Centrum Chorób Serca Z., pod którego opieką pozostaje odwołujący, na okoliczność występowania u niego choroby zawodowej - przewlekłego zatrucia wywołanego substancjami chemicznymi.

Uzasadniając złożone wnioski odwołujący wskazał, iż w żadnej z placówek medycznych orzekających w sprawie nie poddano go badaniom pod kątem schorzeń kardiologicznych, na które cierpi, a wzmianki o tych schorzeniach znajdują się w pracowniczej dokumentacji lekarskiej z okresu, gdy był jeszcze czynny zawodowo.

Odwołujący sugerował, iż narażenie na kontakt ze szkodliwymi substancjami w "A" było przyczyną jego schorzeń kardiologicznych, w postaci zapalenia mięśnia sercowego. Do odwołania załączono kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego [...] Centrum Chorób Serce w Z.

Decyzją z dnia [...]r. r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 235¹ kodeksu pracy , § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie w całości.

W sposób tożsamy, co organ I instancji, zinterpretowano § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. traktując te normę, jako intertemporalną, obligującą do stosowania nowej regulacji prawne do postępowań wszczętych i niezakończonych do czasu wejścia w życie tego rozporządzenia. Nadto wskazano, iż przywołana norma prawna nakazuje organowi traktować jako skuteczne czynności dokonane w toku prowadzonego dotychczas postępowania, co dotyczy zwłaszcza wydanych już orzeczeń lekarskich.

Przytoczono treść wydanych orzeczeń lekarskich obu placówek diagnostycznych oraz karty oceny narażenia zawodowego.

W następstwie analizy stanu faktycznego sprawy uznano złożone odwołanie za niezasadne. Przypomniano, iż w wyniku przeprowadzonych badań specjalistycznych lekarze orzecznicy kompetentnych placówek diagnostycznych uznali aktualny stan kliniczny J. K. jako niepozostający w związku przyczynowo-skutkowym z ekspozycją zawodową na benzen i homologi. Rozpoznane u niego schorzenia potraktowano, jako schorzenia o charakterze samoistnym, nie związane z warunkami pracy.

Odnosząc się do wniosków zawartych w odwołaniu organ zauważył, iż dołączona do odwołania kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego [...] Centrum Chorób Serca w Z. była znana orzecznikom WOMP i IMPiZŚ w S., co wynika z treści wydanych orzeczeń, a ponad ten dowód odwołujący nie złożył żadnych innych, nie znanych do tej pory, dowodów dotyczących toczącego się postępowania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, działając przez swego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz decyzji organu I instancji celem przeprowadzenie dowodu z dokumentacji lekarskiej [...] Centrum Chorób Serca w Z. i z opinii biegłego lekarza kardiologa specjalizującego się w chorobach mięśnia sercowego na okoliczność występowania u skarżącego choroby zawodowej wymienionej pod pozycją nr 1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869), która to choroba jest, zdaniem skarżącego, skutkiem narażenia zawodowego na substancje chemiczne (ksylen, benzynę ekstrakcyją, benzen, toluen, butanol, octan etylu i butylu, etylobenzen, alkohol izopropylowy, metyloetyloketon, czy grunt chromowo-cynkowy).

W skardze postawiono zarzut naruszenia procedury administracyjnej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, nie uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nieuwzględnienie ustaleń wynikających z zebranego materiału dowodowego przy wydaniu zaskarżonej decyzji, nieprzeprowadzenie w koniecznym zakresie dodatkowego postępowania dowodowego przez organ II instancji, w szczególności poprzez zaniechanie zbadania skarżącego przez lekarza specjalistę kardiologa i wydanie decyzji w oparciu o opinię lekarzy medycyny nie będących specjalistami w dziedzinie chorób serca.

Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, a to art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. z 2009r. Nr 167 poz. 1322 tekst jednolity) w związku z art. 235¹ K.p. poprzez nieuzasadnione pominięcie faktu, iż kontakt ze szkodliwymi czynnikami chemicznymi mógł z wysokim prawdopodobieństwem być powodem dolegliwości kardiologicznych skarżącego, w tym przewlekłego zapalenia mięśnia sercowego.

Uzasadniając postawione w skardze zarzuty podniesiono, iż w przypadku skarżącego zostały spełnione przesłanki pozwalające na uznanie zdiagnozowanego u skarżącego schorzenia, jako choroby zawodowej. Pracował on bowiem w warunkach szkodliwych, w narażeniu na czynniki chemiczne. W skierowaniu na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej w dniu [...]r. wstępnie rozpoznano u niego objawy choroby kardiologicznej, a zdaniem skarżącego, przyczyną tej choroby z dużym prawdopodobieństwem była wykonywana w warunkach narażenia zawodowego praca w "A". Zwrócono uwagę, iż podczas badań w obu placówkach diagnostycznych skarżący nie został przebadany pod kątem schorzeń kardiologicznych, a poddano go badaniu neurologicznemu, psychiatrycznemu i psychologicznemu, mimo iż domagał się takiego badania w złożonym odwołaniu. Tym samym w wydanych w sprawie decyzjach związek przyczynowy pomiędzy jego schorzeniem, a warunkami pracy nie został należycie zbadany i z góry wykluczony stwierdzeniem, iż najbardziej prawdopodobnym czynnikiem etiologicznym może być przebyta infekcja wirusowa lub zażywanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. W opinii skarżącego istnieje natomiast wysokie prawdopodobieństwo, iż jego choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, po ponownym przeanalizowaniu całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, organ nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji,

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 145 § 1 tej ustawy Sąd stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik prawy uwzględnia skargę inicjującą postępowanie kontrolne i uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wykazała, że decyzja ta narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Postępowanie prowadzone przez organy inspekcji sanitarnej dotyczyło choroby wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869) określonej jako zatrucie ostre albo przewlekłe lub jego następstwa. Ustalony stan faktyczny pozwolił organowi na uznanie zatrudnienia skarżącego w narażeniu na benzen lub jego homologi

Jak wynika z materiału sprawy skarżący był poddany badaniom w dwóch uprawnionych jednostkach orzeczniczych, tj. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w S.

W orzeczeniu pierwszej z nich opisano, iż J.K. był diagnozowany w [...] Centrum Chorób Serca w Z. i wypisany z rozpoznaniem skurczowej niewydolności serca w II/III klasie wydolności NYHA i przewlekłego zapalenia mięśnia sercowego. Lekarze orzecznicy nie wskazali natomiast, by u badanego wystąpić miały inne schorzenia, poddając go jednakże konsultacji okulistycznej, laryngologicznej i psychologicznej. Wykluczając rozpoznanie choroby zawodowej wskazali na analizowaną dokumentację lekarską, dane z wywiadu chorobowego oraz na brak przekroczenia NDS substancji chemicznych w środowisku pracy badanego. Placówka diagnostyczna II stopnia wykluczyła etiologię zawodową schorzenia kardiologicznego w postaci zapalenia mięśnia sercowego zaznaczając, iż objawy tej choroby wystąpić miały dopiero w kilka lat po ustaniu narażenia zawodowego.

Powyższe stwierdzenia pozwalają przyjąć, iż uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówki medyczne przyjęły, jako kryterium uniemożliwiające rozpoznanie choroby zawodowej czas, w którym wystąpiły objawy chorobowe u skarżącego, a nadto wysokość stężenia substancji chemicznych w środowisku pracy badanego.

W tym miejscu konieczne jest zwrócić uwagę, iż przepisy kodeksu pracy, jak też przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych nie upoważniają do ustalania kryteriów rozpoznawania chorób zawodowych w sposób dowolny. Przede wszystkim, na podstawie wyraźnej delegacji ustawowej zamieszczonej w art. 237 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy ustawodawca nałożył na Radę Ministrów obowiązek określenia w drodze rozporządzenia okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W przypadku choroby zawodowej opisanej w pozycji 1 wykazu zlimitowano czas wystąpienia udokumentowanych objawów tej choroby wyłącznie przy zatruciu ostrym nie wskazując natomiast żadnego ograniczenia czasowego wobec choroby zawodowej w postaci zatrucia przewlekłego lub następstw zatruć.

Brak jest nadto unormowania, które pozwalałoby uzależniać rozpoznanie choroby zawodowej opisanej pod pozycją 1 wykazu chorób zawodowych zależności od wysokości stężenia substancji chemicznych występujących w środowisku pracy.

Stosownie do brzmienia 235¹ K.p. dla rozpoznawania i stwierdzenia choroby zawodowej nie ma znaczenia okoliczność, czy poddany badaniom w kierunku stwierdzenia choroby zawodowej pracownik świadczył pracę w warunkach przekroczenia dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia. Istotnym jest natomiast, czy wykonywał on pracę będąc eksponowanym na działanie takich czynników, bowiem dla rozpoznawania i stwierdzenia choroby zawodowej wystarczającymi przesłankami jej stwierdzenia jest wystąpienie choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie związku przyczynowego między wystąpieniem tej choroby, a warunkami pracy.

W konsekwencji powyższego, jako dowolne, nie znajdujące oparcia w obowiązującej regulacji prawnej uznać trzeba stanowisko organów inspekcji sanitarnej, przyjmujące orzeczenia obu placówek medycznych, jako w pełni wiarygodny i wystarczający dla rozpatrzenia sprawy materiał dowodowy. Przypomnieć należy, że organy inspekcji sanitarnej obciąża obowiązek dokonania oceny wiarygodności sporządzonych w sprawie orzeczeń lekarskich w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Orzeczenia te nie mogą ograniczyć się do ogólnych stwierdzeń, ale powinny być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący, są bowiem opiniami w rozumieniu art. 84 k.p.a. i podlegają ocenie takiej, jak każdy inny dowód w sprawie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zawarte w orzeczeniach lekarskich jednostek diagnostycznych nie spełnia wymogów opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., co oznacza, że we wskazanym zakresie postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia. Lekarze obu placówek wykluczyli zawodową etiologię schorzenia ze względu na kryteria, które nie znajdują uzasadnienia w obowiązującej regulacji prawnej. Nie wypowiedzieli się natomiast, co do istotnych dla oceny sprawy kwestii – czy uszkodzenie serca (skurczowa niewydolność serca), zdiagnozowane u skarżącego, a którego pierwsze objawy, zgodnie z wywiadem opisanym w karcie informacyjnej hospitalizacji w [...] Centrum Chorób Serca w Z., pojawić się miały około 1996r. może zostać wywołane substancjami chemicznymi występującymi w środowisku pracy, jakie objawy muszą wystąpić, by móc uznać to schorzenie, jako chorobę zawodową, a jeśli schorzenie to nie może zostać wywołane pozostawaniem w środowisku zatrutym substancjami chemicznymi, to jakie medyczne uwarunkowania przemawiają przeciwko takiej opcji. Twierdzenie o samoistnym charakterze schorzenia kardiologicznego zdiagnozowanego u skarżącego, w dodatku wobec braku dokumentacji świadczącej o przebytych przez niego chorobach wirusowych lub nadużywaniu leków przeciwzapalnych i braku odpowiedzi na postawione powyżej kwestie, wydaje się być natomiast arbitralne i co najmniej przedwczesne.

Tym samym, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należy podzielić stanowisko skarżącego i przyznać, iż doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Wystąpienie materialnoprawnych przesłanek wymaganych dla stwierdzenia choroby zawodowej lub ich brak organ orzekający jest bowiem obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Musi zatem z urzędu lub na wniosek strony podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy ( art. 7 k.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 77 k.p.a.).

Przedstawione powyżej rozważania uprawniają do konstatacji, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem nie podjęto niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, co skutkować musiało naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie przeto uwzględnić przedstawioną argumentację oraz uzupełnić materiał dowodowy. W trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych zwróci się do lekarzy Instytutu Medycyny Pracy w S. o uzupełnienie dotychczasowo wydanego orzeczenia. Lekarze orzecznicy powinni jednoznacznie wypowiedzieć się, co było przyczyną zaprzestania przez skarżącego pracy zawodowej, jakiego rodzaju były to schorzenia, czy mogły doprowadzić do obecnego przewlekłego zapalenia mięśnia sercowego i skurczowej niewydolności serca. Wydanie opinii powinno być poprzedzone konsultacją z zakresu kardiologii celem pogłębienia diagnostyki w kierunku ustalenia przyczyny uszkodzenia serca (niewydolności skurczowej) i zapalenia mięśnia sercowego. Opinia lekarzy powinna zawierać dokładne, wyczerpujące, a zarazem czytelne dla organu, a przede wszystkim dla strony, która nie dysponuje wiedzą medyczną, uzasadnienie zajętego stanowiska.

Ponownie zebrany w sprawie materiał dowodowy organ oceni pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącego, w konsekwencji czego wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Będzie miał na względzie fakt, iż to organ stwierdza chorobę zawodową, a opinie placówek diagnostycznych orzekających sprawie podlegają takiej samej ocenie jak każdy inny dowód.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.