Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 409/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 324 poz 23 art. 110
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (wersja ujednolicona).
article: art. 77 ust. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło ( sprawozdawca ) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 12 października 2016r. sprawy ze skarg: K. D. Spółka A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" i B. F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług oddala skargi.


UZASADNIENIE

K. D. reprezentujący "D." w B. oraz B. F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" r. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego wynikało, że:

W dniu 21.09.2015r. kierowca autobusu o nr rej. "[...]" wjeżdżając na obszar celny Unii Europejskiej zadeklarował 480 litrów oleju napędowego. Przejazd był wykonywany w ramach działalności gospodarczej firmy "D". W wyniku przeprowadzonej kontroli fizycznej przy użyciu mobilnej stacji kontroli paliw organ celny stwierdził, że w zbiorniku znajduje się 516,5 I oleju napędowego. Z przeprowadzonych czynności pomiaru został sporządzony protokół z oględzin/kontroli fizycznej, który podpisał zgłaszający, nie wnosząc uwag i zastrzeżeń do sposobu przeprowadzenia kontroli i jej ustaleń .

Na podstawie wyników kontroli organ celny uznał, że doszło do nielegalnego wprowadzenia 36,5 I oleju napędowego na obszar celny Unii Europejskiej, które nie zostało zgłoszonego do kontroli. W związku z faktem, iż przejazd był wykonywany na rzecz firmy "D" organ celny uznał, iż zarówno kierowca – B. F. jak i właściciel firmy – K. D. ponoszą solidarną odpowiedzialność za ujawnioną nieprawidłowość.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia "[...]"określił kwotę długu celnego w wysokości 0,00 zł, kwotę podatku akcyzowego w wysokości 43,00 zł, kwotę opłaty paliwowej w wysokości 11,00 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 29,00 zł, w związku z nielegalnym wprowadzeniem na obszar celny Unii Europejskiej 36,5 I oleju napędowego. W wyniku rozpatrzenia odwołań od powyższej decyzji zostało wydane zaskarżone rozstrzygniecie w uzasadnieniu którego wskazano, że przedmiotowa sprawa dotyczy części oleju napędowego znajdującego się w standardowych zbiornikach pojazdu wykorzystywanego do międzynarodowego przewozu osób, który nie został przedstawiony organowi celnemu i zgłoszony do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu. W tym przypadku dług celny powstał na podstawie art. 202 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w wyniku nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Unii Europejskiej towaru podlegającego należnościom przywozowym. Podkreślono, że generalną zasadą ustanowioną w przepisach prawa celnego jest zasada powszechności należności przywozowych, co oznacza, iż od każdego towaru przywożonego z terytorium państwa trzeciego na obszar celny Unii Europejskiej wymagane są należności przywozowe, natomiast zwolnienie z tych należności stanowi wyjątek, który musi wynikać z przepisów prawa celnego. Zgodnie z art. 36 Prawa celnego powyższe zwolnienia stosuje się na wniosek zgłaszającego. Nielegalnym wprowadzeniem towaru w rozumieniu artykułu 202 Wspólnotowego Kodeksu Celnego jest każde wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 38-41 i tiret drugie art. 177. Oznacza to, że jednym z obowiązków osoby, która wprowadziła towar na obszar celny Unii Europejskiej jest jego przedstawienie organom celnym. Przedstawienie to zgodnie z art. 4 pkt 19 Wspólnotowego Kodeksu Celnego polega na zawiadomieniu organów celnych, w wymaganej formie, o dostarczeniu towarów do urzędu celnego albo do innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne. W przypadku paliwa znajdującego się w zbiornikach pojazdów samochodowych, jego przedstawienie polega na zadeklarowaniu ilości i rodzaju. Konieczność powyższej deklaracji wynika z warunków, jakie są niezbędne dla zastosowania zwolnień paliwa przewożonego w standardowych zbiornikach pojazdów wykorzystywanych do międzynarodowego przewozu osób lub towarów wynikających z poniższych przepisów.

Organ odwoławczy powołał treść art. 110 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 324 z dnia 10.12.2009 r.), art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.), art. 33 ust 5 w zw. z art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tj. D.U. z 2014 r., poz. 752, ze zm.) oraz art. 59 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z którym, każdy towar, który ma zostać objęty procedurą celną zostaje zgłoszony do tej procedury, co stanowi obowiązek strony. Wskazano, że wymogi, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne oraz dokumenty dołączane do zgłoszenia celnego zostały określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 1504). Przepis § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia stanowi, że w przypadku towarów, o których mowa w art. 81-85, art. 105-111, art. 113 rozporządzenia ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych oraz w art. 37 Prawa celnego (a więc między innymi paliwa znajdującego się w standardowym zbiorniku pojazdu), zgłoszenie celne do procedury dopuszczenia do obrotu może być dokonane w formie zgłoszenia ustnego. Wynika to z uproszczeń w dokonywaniu odpraw celnych na granicy. W przypadku pojazdów realizujących przewozy międzynarodowe zgłoszenie, choć ma formę zgłoszenia ustnego, to w celu udokumentowania informacji podawanych przez kierowców dokonywane jest z wykorzystaniem deklaracji pisemnej.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że ‘w przedmiotowej sprawie nie występuje spór, co do ustalonego stanu faktycznego, zgodnie z którym na obszar celny Unii Europejskiej został wprowadzony olej napędowy w ilości 516,5 litra. Zarzuty skarżących dotyczą przede wszystkim braku możliwości zadeklarowania prawidłowej ilości paliwa znajdującego się w zbiornikach pojazdu. Jako powód wskazano brak danych technicznych określających pojemność zbiorników paliwa, mało precyzyjne wskazania paliwomierza, jak również określoną przez organ celny łączną pojemność zbiorników wynoszącą 480 litrów.

Odnosząc się do tych zarzutów organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 126 rozporządzenia 1186/2009, jeżeli zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, iż takie warunki zostały spełnione. Zatem mając na uwadze opisane wcześniej warunki pod jakimi paliwo podlega zwolnieniu z należności przywozowych, zadeklarowanie prawidłowej ilości paliwa jest konieczne i stanowi obowiązek przedsiębiorstwa, które na granicy reprezentowane jest przez kierowcę. Na podstawie tej deklaracji po uwzględnieniu ilość paliwa na wyjeździe, różnicy ilości kilometrów pomiędzy wjazdem do RP, a wyjazdem z RP, norm zużycia paliwa przez pojazd, można ustalić, czy spełniony jest warunek zużycia paliwa w pojeździe, w którym zostało ono przywiezione. Zatem uwzględniając art. 126 rozporządzenia 1186/2009 r. obowiązek ustalenia, jaka ilość paliwa znajduje się w zbiornikach samochodu ciąży na osobie korzystającej ze zwolnienia.

Organ odwoławczy wskazał, że w protokole z przeprowadzonej kontroli celnej wwożonego paliwa w pkt 6 znajduje się informacja, że przedmiotowy autobus marki DENNIS JAVELlN o nr rejestracyjnym "[...]" został wyposażony w dwa zbiorniki standardowe, pierwszy o pojemności 150 litrów i drugi o pojemności 370 litrów. Zdaniem organu celnego, nie oznacza to, że maksymalna ilość paliwa, jaka może zmieścić się w tych zbiornikach to 480 litrów. K D oraz BF w swoich odwołaniach zwrócili uwagę na możliwość tankowania do zbiornika większej ilości paliwa, niż wynika to z jego pojemności znamionowej, podając za przykład pojazd marki Volkswagen Passat, którego znana pojemność zbiornika to 80 litrów, natomiast z doświadczenia życiowego wynika, że można do niego zatankować ponad 100 litrów paliwa.

Organ odwoławczy podniósł, że na podstawie analizy wcześniejszych przejazdów przedmiotowego autobusu, które zostały zarejestrowane w elektronicznym systemie "Paloma" można wyciągnąć wniosek, że zarówno przedsiębiorca, jak i reprezentujący go kierowcy zdawali sobie sprawę z tego, że do zbiorników można zatankować większą ilość paliwa, niż 480 litrów.

Powołując treść art. 202 pkt 1 lit. a) oraz art. 213 WKC organ celny podkreślił, że osobą, która nielegalnie wprowadziła 36,5 litra oleju napędowego na obszar Celny Unii Europejskiej był kierowca autobusu o nr rejestracyjnym "[...]" B.F., który w imieniu Przedsiębiorcy "D", dokonał nieprawidłowego zgłoszenia przewożonego paliwa. Dlatego w niniejszej sprawie dłużnikami są kierowca, który dokonał nielegalnego wprowadzenia towaru oraz przedsiębiorca, na rzecz którego paliwo zostało zakupione. Spółka wykonując kurs na trasie związanej z przekroczeniem granicy obszaru celnego Unii Europejskiej powinna tak zorganizować swoją działalność, aby była ona prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, dlatego przekraczając granicę winna dysponować danymi umożliwiającymi prawidłowe dokonanie zgłoszenia celnego przewożonego towaru. Za prawidłowe złożenie zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający, a nie organ celny. Postępowanie w tym zakresie jest podobne do składania deklaracji podatkowych. Skutki nieprawidłowego zadeklarowania danych stanowiących podstawę należności publicznoprawnych obciążają, co do zasady zgłaszającego.

Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu K. D., że przedmiotowa decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną, ponieważ w obrocie gospodarczym nie występuje taki podmiot jak K.D. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "D." , co powoduje nieważność decyzji. Powołując treść art. 22 § 1 i art. 24 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U z 2013 r., poz. 1030, ze zm.) organ odwoławczy wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję, jako jedną ze stron postępowania wskazał K. D., który jest wspólnikiem reprezentującym spółkę jednoosobowo, podał nazwę firmy – "D" oraz zawarł oznaczenie Spółka Jawna. Nie było zatem podstaw do stwierdzenia, że jedna ze stron będąca adresatem decyzji jest niewłaściwa, co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy, pominięcie istotnych okoliczności stanowiących podstawę do wydania decyzji, co było działaniem rażąco sprzecznym z podstawowymi zasadami rzetelnego procesu administracyjnego.

W uzasadnieniach skarg podniesiono m.in., że informacje o pojemności zbiornika autobusu o nr rej. "[...]"nie są powszechnie dostępne. W dokumentach tego pojazdu, które posiada właściciel nie widnieje informacja o pojemności zbiornika. Nie ma on fizycznych możliwości ustalenia tej pojemności. W związku z powyższym strona oparła się na ustaleniach organu celnego, który podczas wcześniejszych kontroli ustalił pojemność na 480 litrów.

Za każdym przejazdem przyjmowano pojemność zbiornika ustaloną przez organ celny. Zgodnie z najlepszą wiedzą zarówno kierowcy jaki i przedsiębiorca przyjmowali, że pojemność zbiornika powinna była wynosić 480 litrów. Powołując się na zasady doświadczenia życiowego wskazano, że nikt nie jest w stanie podać dokładnej (co do litra) ilości paliwa w zbiorniku. Biorąc pod uwagę nawet samochody osobowe, użytkujący pojazd może jedynie mniej więcej podać ilość paliwa. Istnieje pewność jedynie, co do ilości zatankowanego paliwa na stacji benzynowej, ale nie ma jej, co do ilości, która pozostaje w zbiorniku. Skarżący podkreślili, że na wskaźniku paliwa znajdującego się na desce rozdzielczej po zapaleniu kontrolki sygnalizującej małą ilość paliwa, nie można wskazać ile dokładnie pozostało w zbiorniku. Zatem kierowca posiłkując się najlepszą i najrzetelniejszą wiedzą jaką posiadał a także wiarą w ustalenia organu celnego zgłosił tyle paliwa ile myślał, że znajdowało się w zbiorniku.

Zwrócono również uwagę, że gdyby autobus podczas fizycznej kontroli zgłoszonego paliwa stał lekko pochylony na którąkolwiek ze stron, to taka kontrola mogła wykazać całkowicie odmienną ilość paliwa w zbiorniku, a tym samym zmieniłaby się ilość zgłaszanego paliwa. Jego zdaniem próbując określić ile paliwa znajduje się w zbiorniku należy wziąć pod uwagę pogodę oraz technikę jazdy kierowcy danego dnia. Wszystko to powoduje, że ustalenie dokładnej zawartości danego zbiornika jest nierealne.

Zdaniem skarżących niezgłoszenie 36,5 litra paliwa wynikało jedynie z niemożliwego do ustalenia co do litra pojemności zbiornika autobusu nr rej. NBA94KE. Kierowca użytkujący ten pojazd podał ilość zgodnie z najlepszą i najrzetelniejszą wiedzą jaką posiadał sam jak i z wiedzą przedsiębiorcy. Jako przykład niemożności zadeklarowania dokładnej ilości paliwa przytoczono sytuację, kiedy do zbiornika pojazdu marki Volkswagen Passat wyposażonego w zbiornik o pojemności 80 litrów można zatankować ponad 100 litrów paliwa. W takim przypadku granica błędu wynosi ok. 20 %, a więc jest dużo wyższa, niż w niniejszej sprawie, w której granica błędu wynosi ok. 7 %.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Ol 409/16 oraz I SA/OI 410/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod sygn. akt I SA/Ol 409/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne i podlegały oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 1066), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji według wyżej wymienionych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, iż zarzuty skarg nie zasługują na uwzględnienie.

Analizując ustalenia faktyczne oraz podstawę prawną zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził, aby w związku z jej wydaniem doszło do naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia rozstrzygnięcia.

Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Celnej. Organy celne zgromadziły kompletny materiał dowodowy, który został wszechstronnie rozważony, uwzględniając wszystkie dowody przeprowadzone w postępowaniu oraz wszystkie okoliczności towarzyszące przeprowadzaniu poszczególnych środków dowodowych, mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności. Zgromadzony materiał dowodowy podlegał ocenie na zasadzie uregulowanej w art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. na zasadzie swobodnej oceny dowodów. Postępowanie dowodowe stanowiło logiczny proces myślowy oparty na wnioskowaniu.

Wbrew zarzutom skarżących to na nich więc spoczywał ciężar wykazania okoliczności, na które się powoływali. Wskazać należy, że nielegalnym wprowadzeniem towaru w rozumieniu art.202 Wspólnotowego Kodeksu Celnego na obszar celny Unii Europejskiej jest każde wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art.38-41 i tiret drugie art.177.Oznacza to, że obowiązkiem osoby, która wprowadziła towar na obszar celny Unii Europejskiej jest jego przedstawienie organom celnym.

Podkreślić należy, że skarżący pomijają okoliczności, że to na nich spoczywał obowiązek zadeklarowania prawidłowej ilości przewożonego paliwa. Konieczność takiej deklaracji wynika z warunków jakie są niezbędne dla zastosowania zwolnień paliwa przewożonego w standardowych zbiornikach pojazdów wykorzystywanych do międzynarodowego przewozu towarów. Brak wiedzy o pojemności zbiorników paliwa w świetle powyższego obciąża skarżących. To na nich bowiem spoczywał obowiązek prawidłowego deklarowania ilości przewożonego paliwa. Podkreślenia wymaga również fakt, że jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego inni kierowcy jeżdżący spornym pojazdem, ale również skarżący deklarowali większą ilość przewożonego paliwa, a mianowicie od 500 litrów nawet do 580 litrów.

Oceniając ogólnie, stwierdzić należy, że organy celne po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i zebraniu materiału dowodowego, dokonały wszechstronnej i wyczerpującej oceny zebranych dowodów i wynikających z nich okoliczności. Znalazło to pełny wyraz w uzasadnieniu decyzji, w której dokonano szczegółowej analizy dowodów we wzajemnym ich powiązaniu. Dokonana przez organ ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny. Odpowiada bowiem regułom logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Organy wskazały przy tym w odniesieniu do poszczególnych spornych kwestii jakie dowody i wynikające z nich okoliczności przyjęły za podstawę ustaleń faktycznych i dlaczego nie uwzględniły stanowiska skarżącego i jego odmiennych twierdzeń.

Z przedstawionych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.