Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1323/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 12, par. 134 ,par. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 181 ust. 2, ust. 178, ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: par. 2, par. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 153 poz 1093
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Ewa Marcinkowska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za osiągnięcia w nauce oddala skargę


UZASADNIENIE

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Dnia [...] października 2009 r. Rektor Uniwersytetu [...] przedstawił wniosek Rady Wydziału [...] o przyznanie M. B. stypendium ministra za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2009/2010.

Decyzją z [...] grudnia 2009 r. Minister [...] odmówił przyznania wnioskowanego stypendium.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ przedstawił przewidziane w ustawie z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) i w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz. U. nr 153, poz. 1093) warunki, które musi spełnić student, aby otrzymać stypendium ministra. W dalszej kolejności organ wskazał, że przyznane w budżecie środki finansowe na stypendia nie pozwoliły, aby otrzymał je każdy student, który spełnił powyższe warunki i dlatego też organ stworzył ranking wniosków. Przy ocenie wniosków organ stosował metodę punktową, przyznając za dane osiągnięcie naukowe określoną liczbę punktów. Suma uzyskanych punktów decydowała o pozycji w rankingu, a w konsekwencji o przyznaniu stypendium. Organ podał nadto, że brał pod uwagę certyfikaty językowe uzyskane podczas studiów, a także, że w przypadku studentów, którzy otrzymali stypendium w roku akademickim 2008/2009, przy ocenie wniosku brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w ostatnim roku akademickim.

Oceniając wniosek skarżącego, Minister uznał, że spełnia on warunki określone w rozporządzeniu. Organ wziął pod uwagę pracę skarżącego w [...] kołach naukowych, w tym pełnienie funkcji przewodniczącego - za co przyznał [...] pkt. 2 artykuły w trakcie publikacji ocenione na [...] pkt, przygotowanie referatu – [...] pkt, udział w konferencji naukowej i referat wygłoszony podczas konferencji – [...] pkt, odbycie 2 praktyk – [...] pkt. Wniosek skarżącego został ostatecznie sklasyfikowany na [...] miejscu, zaś środki finansowe pozwalały na przyznanie [...] stypendiów.

Od powyższej decyzji M. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z [...] marca 2010 r. Minister [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2009 r. w sprawie odmowy przyznania M. B. (dalej jako skarżący) stypendium Ministra [...] za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2009/2010.

Organ ponownie przedstawił zasady oceniania wniosków, podkreślając, że niebranie pod uwagę osiągnięć, które były już podstawą przyznania stypendium, pozwalało uniknąć sytuacji, kiedy do otrzymania stypendium przez cały okres studiów

wystarczyłoby uzyskanie wysokich osiągnięć jedynie podczas jednego roku studiów.

Dokonując ponownej oceny wniosku, organ wziął pod uwagę osiągnięcia naukowe uwzględnione w zaskarżonej decyzji. Nie uznał natomiast jako "współpracy naukowej z innymi ośrodkami naukowymi lub akademickimi" współpracy przy organizacji konferencji "[...]", gdyż potraktował ją jako współpracę o charakterze organizacyjnym.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, a także o zobowiązanie organu do uwzględnienia przy ocenie jego wniosku stypendialnego osiągnięć naukowych i aktywności naukowej w okresie zaliczonych lat studiów oraz certyfikatów językowych uzyskanych przed rozpoczęciem studiów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 6/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż rozpoznając sprawę ponownie organ obowiązany jest w sposób jasny uzasadnić motywy przesądzające o przyznaniu skarżącemu określonej liczny punktów cząstkowych, a tym samym wyjaśnić zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy.

Minister [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] odmówił M. B. – byłemu studentowi [...] roku studiów jednolitych magisterskich Uniwersytetu [...] stypendium ministra za osiągnięcia w nauce za rok akademicki 2009/2010.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendium ministra za osiągnięcia w nauce może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe. Przepis § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz. U. nr 153, poz. 1093, ze zm.) określa, iż stypendium ministra za osiągnięcia w nauce może otrzymać student, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) zaliczył kolejny rok studiów,

2) nie powtarzał roku studiów w okresie zaliczonych lat studiów, chyba że niezaliczenie roku studiów wynikało z przyczyn zdrowotnych lub z powodu urodzenia dziecka,

3) posiada osiągnięcia naukowe i wykazuje się aktywnością naukową,

4) uzyskał w okresie zaliczonych lat studiów średnią ocen nie niższą niż:

a) 4,50, jeżeli najwyższą oceną w skali ocen jest 5,00,

b) 4,70, jeżeli najwyższą oceną w skali ocen jest 5,50,

c) 5,00, jeżeli najwyższą oceną w skali ocen jest 6,00.

Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia za osiągnięcia naukowe i aktywność naukową uważa się w szczególności: pracę w kole naukowym, pracę naukową, udział w pracach naukowo-badawczych, współpracę naukową z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, w tym zagranicznymi, publikacje, dzieła artystyczne, opracowania lub referaty nieobjęte programem nauczania, udział w konferencjach naukowych, udział w konkursach i festiwalach, nagrody, wyróżnienia, dyplomy otrzymane w olimpiadach, studia według indywidualnego planu studiów i programu nauczania, studia równoległe na drugim kierunku studiów oraz praktyki, staże lub ukończone kursy nieobjęte programem nauczania, certyfikaty potwierdzające znajomość języków obcych co najmniej na poziomie [...] w skali globalnej biegłości językowej według "Common European Framework of Reference for Languages: learning, teaching, assessment - Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie".

Spośród [...] nadesłanych w roku akademickim 2009/2010 wniosków, [...] spełniało przesłanki wskazane zarówno wart. 181 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i w § 2 ww. rozporządzenia. Przyznane ministrowi w budżecie środki finansowe na stypendia nie pozwoliły, aby takie stypendium otrzymał każdy student, który spełnił ww. przesłanki, dlatego organ musiał dokonać dodatkowej gradacji osiągnięć naukowych wnioskodawców poprzez stworzenie rankingu wniosków.

Przy ocenie wniosków Minister stosował metodę punktową, tj. za każde przedstawione we wniosku osiągnięcia naukowe przyznawał punkty. O przyznaniu punktów w danej kategorii decydowała nie tylko liczba osiągnięć, ale również charakter danego osiągnięcia. Przy ocenie wniosku stosowane były ułamki punktów, przy czym najmniejszą jednostkę stanowiło [...] punktu. Suma punktów uzyskana przez kandydata do stypendium decydowała o pozycji w rankingu. W przypadku tej samej liczby punktów o miejscu w rankingu decydowała średnia ocen.

Wyjaśniając motywy przesądzające o przyznaniu skarżącemu określonej liczny punktów organ wskazał, iż w kategorii "praca w kole naukowym" Minister przyznawał maksymalnie [...] pkt. Za pracę wykonaną w jednym kole naukowym można było uzyskać [...] pkt, zaś za pełnienie funkcji przewodniczącego - dodatkowo [...] pkt. Za członkostwo w kole można było otrzymać [...] pkt. Przy ocenie uwzględniany był również okres pracy lub członkostwa w kole. Maksymalną liczbę punktów w tej kategorii można było uzyskać pracując aktywnie w trzech kołach naukowych, będąc jednocześnie przewodniczącym w dwóch z nich.

W kategorii "praca naukowa, udział w pracach naukowo-badawczych" Minister przyznawał maksymalnie [...] pkt. Za udział w jednym badaniu doświadczalnym lub terenowym można było uzyskać [...] pkt, zaś w badaniu ankietowym lub innej pracy badawczej – [...] pkt. Za udział w jednej pracy naukowo-badawczej prowadzonej przez uczelnię macierzystą, inną uczelnię lub ośrodek naukowy przyznawane było [...] pkt. Maksymalną liczbę punktów w tej kategorii można było uzyskać wykazując się określoną liczbą prac badawczych danego typu. Przy ocenie w tej kategorii Minister nie uwzględniał prac badawczych wykonanych w ramach koła naukowego (które były oceniane w kategorii "praca w kole naukowym"), badań wykonanych na potrzeby pracy dyplomowej (gdyż jest to element realizowanego programu studiów), badań w ramach praktyki lub stażu oraz badań literaturowych w związku z przygotowywaną publikacją lub referatem (gdyż efekty były oceniane w innych kategoriach).

W kategorii "współpraca naukowa z innymi ośrodkami naukowymi lub akademickimi, w tym zagranicznymi" Minister przyznawał maksymalnie [...] pkt. Za studia w innej uczelni w ramach stypendium Erasmus student mógł otrzymać [...] pkt, za współpracę naukową z inną polską uczelnią, uczelnią zagraniczną lub ośrodkiem naukowym – [...] pkt, za współpracę z kołem naukowym – [...] pkt, za studia międzyuczelniane – [...] pkt, za współpracę ze studenckim stowarzyszeniem naukowym – [...] pkt, a za współpracę z innym stowarzyszeniem naukowym – [...] pkt. Maksymalną liczbę punktów w tej kategorii można było uzyskać wykazując się określoną liczbą opisanych osiągnięć danego typu. Przy ocenie w tej kategorii Minister nie uwzględniał kursów lub praktyk odbywanych w ramach stypendium zagranicznego (które były oceniane w kategorii "praktyki, staże i ukończone kursy nieobjęte programem nauczania"), współpracy o charakterze nienaukowym (np. przy organizacji konferencji) lub współpracy z instytucją niebędącą ośrodkiem naukowym lub akademickim (np. fundacją, przedsiębiorstwem).

W kategorii "publikacje, dzieła artystyczne" Minister przyznawał maksymalnie [...] pkt. Oceniane były publikacje o charakterze naukowym w książkach, czasopismach lub na stronach internetowych. W przypadku kierunku artystycznego oceniane były dzieła artystyczne w postaci wystaw lub koncertów. Za publikację książkową student mógł uzyskać [...] pkt, za publikację rozdziału w książce, artykułu w zeszycie naukowym, referatu w publikacji pokonferencyjnej lub innej publikacji w czasopiśmie naukowym – [...] pkt, za artykuł naukowy w prasie – [...] pkt, artykuł naukowy w gazecie uczelnianej – [...] pkt, zaś artykuł na stronie internetowej – [...] pkt. Pracę w redakcji czasopisma Minister oceniał na [...] pkt, zaś artykuł lub książkę w trakcie publikacji (w druku lub recenzji) – [...] pkt. W przypadku koncertu lub wystawy można było uzyskać [...] pkt. Maksymalną liczbę punktów w tej kategorii można było uzyskać wykazując się określoną liczbą opisanych publikacji danego typu, a w przypadku kierunków artystycznych - odpowiednią liczbą dzieł artystycznych. Przy ocenie w tej kategorii Minister nie uwzględniał publikacji o charakterze nienaukowym. Wszystkie książki lub artykuły będące w trakcie publikacji oceniane były jednakowo niezależnie od formy. Dopóki publikacja nie ukazała się na rynku, nawet jeżeli student nie miał wpływu na proces wydawniczy, była oceniana tak samo jak przygotowane opracowanie (0,10 pkt).

W kategorii "opracowania lub referaty nieobjęte programem nauczania" Minister przyznawał maksymalnie [...] pkt. Za każde opracowanie lub referat student mógł uzyskać [...] pkt. Maksymalną, liczbę punktów w tej kategorii można było uzyskać wykazując się odpowiednią liczbą rzeczonych opracowań lub referatów. Przy ocenie w tej kategorii Minister nie uwzględniał opracowań lub referatów o charakterze nienaukowym.

W kategorii "udział w konferencjach, festiwalach, konkursach" Minister przyznawał maksymalnie [...] pkt. Oceniany był udział w konferencji lub jej organizacji, wygłoszone referaty oraz udział w festiwalu naukowym lub konkursie jako uczestnik. Za udział w jednej konferencji naukowej można było otrzymać [...] pkt oraz dodatkowo [...] pkt - za udział w jej organizacji i [...] pkt - za wygłoszenie referatu na tej konferencji. Za udział w festiwalu naukowym można było uzyskać [...] pkt. Minister przyznawał [...] pkt za udział w konkursie o zasięgu międzynarodowym, [...] pkt - o zasięgu ogólnopolskim i [...] pkt - o zasięgu uczelnianym. Maksymalną liczbę punktów w tej kategorii można było uzyskać wykazując się udziałem w określonej liczbie konferencji, festiwali lub konkursów. Przy ocenie w tej kategorii Minister nie uwzględniał udziału w wydarzeniach niemających rangi konferencji, np. wykładach otwartych dla studentów, debatach czy spotkaniach z przedstawicielami firm lub instytucji.

W kategorii "nagrody, wyróżnienia, dyplomy otrzymane w olimpiadach" Minister przyznawał maksymalnie [...] pkt. Głównym czynnikiem wpływającym na liczbę punktów za nagrodę lub wyróżnienie w konkursie był jego zasięg. Za uzyskanie nagrody w konkursie o zasięgu międzynarodowym można było uzyskać [...] pkt, ogólnopolskim – [...] pkt, zaś uczelnianym – [...] pkt. Za wyróżnienie w konkursie lub dyplom w olimpiadzie dla studentów Minister przyznawał [...] pkt. Maksymalną liczbę punktów w tej kategorii można było uzyskać wykazując się odpowiednią liczbą nagród i wyróżnień w danych konkursach lub dyplomów w olimpiadach. Przy ocenie w tej kategorii Minister nie uwzględniał nagród lub wyróżnień za wygłoszone na konferencji naukowej referaty, innych nagród za wyniki lub osiągnięcia w nauce (np. nagród rektora lub dziekana, nagród przyznawanych przez władze samorządowe lub fundacje) i nagród uzyskanych za osiągnięcia nienaukowe (np. działalność społeczną na rzecz uczelni).

W kategorii "studia według indywidualnego planu studiów i programu nauczania" Minister przyznawał maksymalnie [...] pkt. Oceniany był fakt odbywania studiów pod kierunkiem opiekuna naukowego według indywidualnego planu studiów i programu nauczania rozwijającego indywidualne zainteresowania naukowe studenta oraz fakt odbywania indywidualnych studiów międzywydziałowych. Przy ocenie uwzględniany był również okres trwania studiów w opisanym wyżej trybie. Maksymalną liczbę punktów w tej kategorii uzyskiwał student, który odbywał studia w opisanym trybie przez co najmniej rok. Przy ocenie w tej kategorii Minister nie uwzględniał indywidualnej organizacji studiów umożliwiającej indywidualne ustalanie terminów zajęć, zaliczeń oraz egzaminów lub opuszczanie zajęć, wynikającej np. ze studiów równoległych, wyjazdu na stypendium zagraniczne czy też działalności sportowej.

W kategorii "studia równoległe na drugim kierunku" Minister przyznawał maksymalnie [...] pkt. Oceniany był fakt odbywania studiów równoległych na drugim kierunku w uczelni macierzystej lub innej uczelni. Przy ocenie uwzględniany był również okres trwania studiów w opisanym wyżej trybie. Maksymalną liczbę punktów w tej kategorii uzyskiwał student, który odbywał studia w opisanym trybie przez co najmniej rok. Przy ocenie w tej kategorii Minister nie uwzględniał faktu studiowania na kilku kierunkach w ramach indywidualnych studiów międzywydziałowych, studiów odbywanych w uczelni zagranicznej (np. w ramach stypendium Erasmus), równoległych studiów podyplomowych lub doktoranckich, a także nauki w placówkach działających na podstawie przepisów o oświacie.

W kategorii "praktyki, staże lub ukończone kursy, nieobjęte programem nauczania" Minister przyznawał maksymalnie [...] pkt, z tym że za praktyki i staże maksymalnie [...] pkt a za kursy - maksymalnie [...] pkt. Z uwagi na dużą różnorodność kursów, praktyk i staży Minister przyjął, iż za każdą tego typu ukończoną aktywność student mógł otrzymać [...] pkt, niezależnie od okresu jej trwania. Wyjątkiem były kursy trwające co najmniej semestr w formie studiów podyplomowych, za które można było uzyskać [...] pkt. Maksymalną liczbę punktów w tej kategorii uzyskiwał student, który ukończył lub odbył co najmniej [...] praktyk lub staży i odpowiednią liczbę rzeczonych kursów.

W kategorii "certyfikaty potwierdzające znajomość języków obcych co najmniej na poziomie [...] w skali globalnej biegłości językowej" Minister przyznawał maksymalnie [...] pkt. Oceniany był fakt uzyskania certyfikatu językowego. Za certyfikat językowy na poziomie [...] można było uzyskać [...] pkt, za certyfikat na poziomie [...] pkt, zaś za certyfikat na poziomie [...] pkt. Maksymalną liczbę punktów w tej kategorii uzyskiwał student, który uzyskał dwa certyfikaty językowe na poziomie [...] lub odpowiednią liczbę, certyfikatów na niższym poziomie. Przy ocenie w tej kategorii Minister nie uwzględniał certyfikatów ukończenia kursów na danym poziomie wystawionych przez szkoły języków obcych.

Minister nie oceniał działalności wykraczającej poza katalog określony w § 3 rozporządzenia. W związku z tym Minister nie uwzględniał działalności w samorządzie studenckim, organach uczelnianych lub komisjach wydziałowych, innej działalności społecznej łub charytatywnej, działalności sportowej, a także działalności kulturalnej lub artystycznej.

Jednocześnie organ wskazał, iż powyższy sposób punktacji wniosków był stosowany w odniesieniu do każdego ze studentów ubiegających się stypendium, niezależnie od kierunku studiów. Ponadto podkreślił, iż z uwagi na dużą różnorodność przedstawianych przez studentów osiągnięć z różnych dziedzin nauki, opisany wyżej klucz oceny wniosku nie stanowił zamkniętej listy uznawanych osiągnięć i aktywności naukowej studentów. Osiągnięcia przedstawione we wniosku były przypisywane do danej kategorii na zasadach tożsamości lub analogii, z zachowaniem rangi danego osiągnięcia. Opisana liczba przyznanych punktów za dane osiągnięcie stanowiła górną granicę punktową. Na przykład, studentowi za pracę w kole naukowym trwającą miesiąc, czy publikację w mało renomowanym czasopiśmie Minister przyznawał mniej punktów niż studentowi, który pracował w kole naukowym przez cały rok i posiadał publikację w renomowanym czasopiśmie zagranicznym. Przyznanie wnioskodawcy danej liczny punków nie opierało się zatem na dowolności, ale wynikało z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych, także w kontekście jakościowych walorów działalności naukowej innych wnioskodawców.

Przy ocenie wniosków o przyznanie stypendium na rok akademicki 2009/2010 brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie zaliczonych lat studiów, a więc od daty rozpoczęcia stadiów na danym poziomie studiów do dnia 30 września 2009 r. Zasada ta dotyczyła również uzyskanych przez studenta certyfikatów językowych. W przypadku studentów, którzy otrzymywali stypendium w roku akademickim 2008/2009, przy ocenie wniosku brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w ostatnim roku akademickim, a więc od [...] października 2008 r. do [...] września 2009 r. Zasada, zgodnie z którą Minister nie brat pod uwagę osiągnięć, które były już podstawą przyznania stypendium, pozwalała uniknąć sytuacji, kiedy do otrzymywania stypendium przez cały okres studiów wystarczyłoby uzyskanie wysokich osiągnięć jedynie podczas jednego roku studiów.

Ogólne zasady przyznawania stypendiów ministra były zawarte na stronie internetowej organu w zakładce dotyczącej stypendiów ministra rok akademicki 2009/2010, jak również w instrukcji wypełniania wniosków.

Ocena wniosku o przyznanie stypendium danego studenta była dokonywana na tle całej grupy studentów, dla których uczelnie wystąpiły z wnioskiem o przyznanie stypendium, zaś zasady i punktacja wniosków różnią się w poszczególnych latach. W związku z tym, oceniając wniosek o przyznanie M. B. stypendium zastosowane zostały procesy obowiązujące przy przyznawaniu stypendium na rok akademicki 2009/2010.

Oceniając wniosek skarżącego organ wziął pod uwagę następujące osiągnięcia naukowe i aktywność naukową z okresu od dnia [...] października 2008 r. do dnia [...] września 2009 r.:

• pracę w 2 kołach naukowych, w tym pełnienie funkcji przewodniczącego,

• 2 artykuły w trakcie publikacji ([...] i [...]),

• przygotowanie referatu ([...]),

• udział w konferencji naukowej ([...]), w tym przygotowanie referatu na tę konferencję ([...]) i organizację Konferencji,

• odbycie 2 praktyk.

Ponieważ student otrzymywał stypendium Ministra w roku akademickim 2008/2009, przy ocenie wniosku Minister nie uwzględnił osiągnięć naukowych, które były już podstawą przyznania stypendium w roku akademickim 2008/2009, a więc uzyskanych przed [...] października 2008 r.

Mając na uwadze omówione wyżej zasady, w tym sposób punktacji poszczególnych osiągnięć naukowych w danych kategoriach, przy ocenie wniosku Minister nie uznał za "współpracę naukową z innymi ośrodkami naukowymi lub akademickimi" współpracy przy organizowaniu konferencji [...], gdyż potraktował ją za współpracę o charakterze organizacyjnym. Z treści art. 187 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym jasno wynika, iż wszystkie wymienione w tym punkcie rodzaje osiągnięć naukowych i aktywności naukowej, w tym współpraca z innymi ośrodkami naukowymi lub akademickimi, muszą mieć charakter naukowy. Niemniej, udział w organizacji konferencji [...] został oceniony w kategorii "udział w konferencjach, festiwalach, konkursach". Udział w organizacji konferencji [...] planowanej na styczeń 2010 r. nie dotyczył okresu zaliczonych przez studenta lat studiów. Minister uwzględniłby udział w organizacji tej konferencji, gdyby odbyła się ona w terminie do dnia 30 września 2009 r.

Minister nie uznał również certyfikatów językowych, podobnie jak innych osiągnięć naukowych, uzyskanych przed rozpoczęciem studiów. Stypendium Ministra jest przyznawane studentowi za osiągnięcia uzyskane podczas studiów. Poza tym, treść § 3 rozporządzenia nie stoi w sprzeczności z art. 187 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, gdyż to certyfikaty potwierdzają znajomość języków obcych. Określenie ustawowe "potwierdzona znajomość języków obcych" było określeniem zbyt ogólnym, gdyż nie wskazywało w sposób jasny poziomu znajomości języka obcego, a także w jaki sposób ta znajomość powinna być potwierdzona. Rozporządzenie natomiast precyzuje, iż uwzględniane są certyfikaty potwierdzające znajomość języków obcych co najmniej na poziomie B2 w skali globalnej biegłości językowej według "Common European Framework of Reference for Languages: learning, teaching, assessment - Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie".

Według stanu na dzień zaopiniowania wniosku przez Dziekana Wydziału [...] (tj. 28 września 2009 r.), publikacje przedstawione we wniosku o przyznanie stypendium posiadały status: "złożony do druku" ([...] lub "planowany" (referat [...]). Zgodnie z wyżej opisaną punktacją referaty te łącznie uzyskały 0,20 pkt. Gdyby ww. referaty były opublikowane do dnia 30 września 2009 r., uzyskałyby łącznie 0,50 pkt i w konsekwencji ocena wniosku zostałaby podwyższona o 0,30 pkt.

Wniosek skarżącego uzyskał [...] pkt w tym:

• [...] pkt - w kategorii "praca w kole naukowym" - za pracę w 2 kołach naukowych, w tym pełnienie funkcji przewodniczącego,

• [...] pkt - w kategorii "publikacje, dzieła artystyczne" - za 2 artykuły w trakcie publikacji ([...] i [...]),

• [...] pkt – w kategorii "opracowania lub referaty nieobjęte programem nauczania" – za przygotowanie referatu ([...]),

• [...] pkt – w kategorii "udział w konferencjach naukowych, konkursach, festiwalach" – za udział w konferencji naukowej, w tym przygotowanie referatu na tę konferencję ([...]) i organizację konferencji,

• [...] pkt – w kategorii "praktyki, staże lub ukończone kursy, nieobjęte programem nauczania" – za odbycie dwóch praktyk.

W roku akademickim 2009/2010 stypendium Ministra za osiągnięcia w nauce otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej [...] pkt. W związku z tym przedstawione przez studenta osiągnięcia naukowe, na tle osiągnięć innych studentów ubiegających się wówczas o stypendium Ministra, okazały się niewystarczające do otrzymania stypendium.

W wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. B. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 7, art. 8, art. 107 § 1 i 2 k.p.a. i niezgodność § 3 rozporządzenia z art. .187 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie stypendium.

Minister [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazał te same okoliczności, na które powołał się w decyzji wydanej w dniu [...] marca 2012 r.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, iż procedura przyznawania stypendium ma charakter konkursu wniosków. Ponieważ zarówno rozporządzenie, jak i ustawa nie reguluje zasad przeprowadzenia tego konkursu, obowiązkiem organu jest wskazanie ich w decyzji. Zasady te zostały dokładnie opisane w decyzji administracyjnej z dnia [...] marca 2012 r. i obowiązywały wszystkich studentów ubiegających się o stypendium ministra za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2009/2010. W celu sprawiedliwej oceny wniosków (jednakowa dla każdego studenta liczba punktów za dane osiągnięcie) Minister miał prawo określić i usystematyzować, jakie osiągnięcie przedstawiane przez studentów mają być punktowane w danych kategoriach i ile punktów za dane osiągnięcia należy przyznać. W tym kontekście, odnosząc się do tezy podniesionej przez stronę, Minister miał również prawo uznawać za współpracę naukową z innym ośrodkiem akademickim odbywanie przez studenta studiów w innej uczelni w ramach stypendium Erasmusa, a nie uznawać współpracy o charakterze organizacyjnym. Minister był zobowiązany przepisami ustawy i rozporządzenia do oceny działalności naukowej, a nie każdej działalności wykonywanej przez studenta w trakcie studiów. Oznacza to, iż nie była brana pod uwagę każda współpraca z innymi ośrodkami naukowymi lub akademickimi (a jedynie współpraca naukowa), czy każda publikacja (a jedynie publikacja naukowa).

Wbrew temu co twierdzi strona, o ilości punktów za publikacje nie decydowała jedynie liczba artykułów oraz etap ich publikacji. Jak wcześniej stwierdzono, opisana liczba przyznanych punktów za dane osiągnięcie stanowiła górną granicę punktową. Jeżeli za publikację książkową student mógł uzyskać 0,50 pkt, oznaczało to, iż za taką publikację książkową mógł otrzymać od 0,05 pkt do 0,50 pkt, w zależności np. od rangi wydawnictwa czy języka publikacji. Była to zatem ocena również jakościowa, a nie wyłącznie ilościowa.

Odnosząc się do zarzutu uzależnienia liczby punktów za publikacje od etapu procesu wydawniczego - jak stwierdzono wcześniej - wszystkie książki lub artykuły będące w trakcie publikacji oceniane były jednakowo niezależnie od formy. Dopóki publikacja nie okazała się na rynku, nawet jeżeli student nie miał wpływu na proces wydawniczy, była oceniana tak samo jak przygotowane opracowanie (0,10 pkt). W latach ubiegłych wielokrotnie okazywało się, iż z różnych przyczyn artykuły już zrecenzowane nie doczekały się publikacji lub proces publikacji trwał dłużej niż rok. Ustosunkowując się do zarzutu strony błędnego uznawania przez Ministra wystaw i koncertów za osiągnięcia w nauce lub aktywność naukową organ wyjaśnił, iż "dzieła artystyczne" są w ten sposób uznawane wprost na mocy § 3 rozporządzenia. Dzieła artystyczne (koncerty muzyczne, wystawy prac) są formą publikacji w przypadku studentów kierunków artystycznych. Rozporządzenie jest bowiem stosowane także przy przyznawaniu stypendiów przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego studentom uczelni artystycznych. W niektórych uczelniach nadzorowanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego również są prowadzone kierunki artystyczne, stąd należało uwzględnić osiągnięcia artystyczne przy tworzeniu zasad oceny wniosków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra [...] z dnia [...] marca 2012 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 8, 11, 12, 35 § 1 – 3, 107 § 1 i 3 k.p.a. i art. 2, 7 i 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nadto skarżący zarzucił organowi:

• niezgodność § 3 rozporządzenia z art. 187 pkt 2 ustawy, polegającą na nieuwzględnianiu przy ocenie wniosku potwierdzonej znajomości języków obcych (a jedynie certyfikatów językowych uzyskanych w trakcie studiów) i współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi (a jedynie współpracy naukowej);

• wydania decyzji z zastosowaniem § 3 rozporządzenia, który został uchwalony z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 187 ust. 2 ustawy;

• błędną wykładnię § 3 rozporządzenia poprzez: nieuwzględnianie osiągnięć naukowych niewymienionych w tym przepisie, uznawanie za współpracę naukową studiów w innej uczelni w ramach stypendium Erasmusa, uzależnienie liczby punktów za publikacje od etapu na jakim znajduje w procesie publikacji (a nie od jakości publikacji), przyznawanie w kategorii "publikacje, dzieła artystyczne" punktów za wystawy, koncerty lub pracę w redakcji oraz uzależnienie punktacji w kategorii "praktyki, staże lub ukończone kursy nieobjęte programem nauczania" jedynie od ilości tychże kursów, staży i praktyk (a nie od ich jakości), co narusza art. 2 Konstytucji i art. 187 ust. 2 ustawy;

• błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na pominięciu przy ocenie wniosku: jednego z referatów przy ocenie w kategorii referatów, współpracy przy organizacji wizyty studyjnej z kołem naukowym i ośrodkiem naukowym oraz organizacji jednej z konferencji.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga M. B. nie zasługuje na uwzględnienie.

Poza sporem pozostaje, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie stypendium za osiągnięcia w nauce, wydawana w oparciu o przepis art. 181 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), jest decyzją uznaniową. Zgodnie z tym przepisem stypendium ministra za osiągnięcia w nauce może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe. Stosownie natomiast do treści przepisu art. 178 ust. 1 ww. ustawy stypendia ministra za osiągnięcia w nauce przyznaje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rady podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej oraz uczelni zawodowej - na wniosek senatu uczelni, przedstawiony przez rektora tej uczelni. Szczegółowe kwestie związane z przyznawaniem stypendium reguluje wydane przez Ministra rozporządzenie z 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz. U. nr 153 poz. 1093 ze zm.).

Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia stypendium ministra za osiągnięcia w nauce może otrzymać student, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) zaliczył kolejny rok studiów,

2) nie powtarzał roku studiów w okresie zaliczonych lat studiów, chyba że niezaliczenie roku studiów wynikało z przyczyn zdrowotnych lub z powodu urodzenia dziecka,

3) posiada osiągnięcia naukowe i wykazuje się aktywnością naukową,

4) uzyskał w okresie zaliczonych lat studiów średnią ocen nie niższą niż:

a) 4,50, jeżeli najwyższą oceną w skali ocen jest 5,00,

b) 4,70, jeżeli najwyższą oceną w skali ocen jest 5,50,

c) 5,00, jeżeli najwyższą oceną w skali ocen jest 6,00.

Formy działalności naukowej, które brane są pod uwagę przy ocenie wniosku studenta określa § 3 ww. rozporządzenia. Przepis ten definiuje zbiorczo pojęcie osiągnięć i aktywności naukowej, wyliczając ich formy, niemniej, po pierwsze, nie jest to definicja wyczerpująca (wspomniany katalog poprzedza sformułowanie "w szczególności"), po drugie, możność wylegitymowania się przez studenta jakimkolwiek z osiągnięć lub aktywności wymienionej w przepisie nie uprawnia automatycznie do uzyskania stypendium. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest bowiem upoważniony do rozstrzygania, które z przejawów działalności naukowej studentów zasługują na wyróżnienie stypendium.

W ocenie Sądu, Minister, działając w ramach przyznanych mu kompetencji oraz luzu decyzyjnego, był uprawniony ustalić oraz podać do wiadomości publicznej jednolite zasady oceny wniosków o stypendia za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2009/2010. Organ, aby nie narazić się na zarzut dowolności działania, zobowiązany był bowiem stosować takie same zasady oceny wniosków wobec wszystkich studentów, którzy ubiegali się o stypendium Ministra.

Nieuzasadniony jest tym samym zarzut skargi, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca oparte zostały nie na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, lecz na akcie prawa wewnętrznego. Decyzje te wydane zostały w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 181 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. Zgodnie z przepisem art. 181 ust. 2 ww. ustawy stypendium ministra może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe, co jednak nie oznacza, że organ winien automatycznie brać pod uwagę wszystkie osiągnięcia naukowe, jakie student posiada.

Argumentacja, którą w tym zakresie posłużył się organ, jest, zdaniem Sądu, przekonywująca. Podkreślić przy tym należy, że takie stanowisko organu jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Niewątpliwie punktem wyjścia wszelkich zasad określonych przez organ są ograniczone środki, którymi organ ten dysponuje w ramach funduszy na stypendia za osiągnięcia w nauce. Zasadnie organ przyjmuje, iż stypendium ministra ma charakter motywacyjny, stąd dla zachowania jego prestiżu wysokość tego stypendium nie powinna ulegać obniżeniu. Ma ono umożliwić studentowi kontynuowanie aktywności naukowej w zakresie wykraczającym poza ramy określone programem studiów.

W ocenie Sądu, stanowisko organu w omawianym zakresie nie narusza podanych w skardze przepisów rozporządzenia, jak też przywołanych przez skarżącego przepisów Konstytucji RP.

Zgodnie z zasadą równości, do której odwołuje się skarżący, wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relatywną) powinny być traktowane równo.

Przyjęte przez organ kryteria nie świadczą o dyskryminacji jakiejkolwiek grupy studentów, zwłaszcza gdy zważy się charakter stypendium ministra. Zauważyć przy tym należy, że ogólne zasady przyznawania stypendiów, ze wskazaniem na powyższe ograniczenia, z wyprzedzeniem były zawarte na stronie internetowej organu w zakładce dotyczącej stypendiów ministra na rok akademicki 2009/2010, jak również w instrukcji wypełniania wniosku. Wniosek ten, co istotne wobec zarzutów skargi, jest jednakowy dla wszystkich studentów, stąd treść pkt 12 tego wniosku.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego wskazać należy, iż decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu, jak każde inne, ale zakres tej kontroli jest ograniczony - sąd bada bowiem zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, a nie wnika w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, tak że nie można mu postawić zarzutu dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została zawarta w art. 7 k.p.a. powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.

W ocenie Sądu, zakwestionowane przez M. B. rozstrzygnięcie organu odpowiada powyższym kryteriom. Organ wyjaśnił jego motywy, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja jest wyczerpująca. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu nieprawidłowości, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy i jego ocenę w świetle zastosowanych przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz rozporządzenia wykonawczego Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Z faktu, iż skarżący nie zgadza się z przyjętymi przez Ministra zasadami oceny wniosków oraz z ustaloną skalą punktacji poszczególnych kategorii osiągnięć i aktywności naukowych nie można wywodzić, że zaskarżona decyzja jest wadliwa.

W orzecznictwie podkreśla się, iż w związku z wydawaniem decyzji o charakterze uznaniowym na organie administracji ciąży obowiązek szczególnie starannego sporządzenia ich uzasadnienia, zwłaszcza decyzji dla strony negatywnych. Uzasadnienie takiej decyzji powinno stwarzać możliwość kontroli przez stronę oraz sąd prawidłowości toku rozumowania organu ją wydającego oraz motywów rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia powyższe kryteria. Organ wyjaśnił szczegółowo, w jakiej skali były punktowane osiągnięcia i aktywność naukowa w ramach poszczególnych kategorii, jakie stosował zasady punktacji osiągnięć w ramach danej kategorii oraz czym kierował się przyznając konkretną liczbę punktów za dane osiągniecie bądź aktywność naukową.

Organ wyjaśnił tym samym w decyzji, dlaczego wniosek skarżącego uzyskał w sumie [...] pkt, a także czym kierował się przyznając określoną ilość punktów za osiągnięcia zgłoszone we wniosku w ramach poszczególnych kategorii.

Skarżący nie kwestionował, że jego wniosek został oceniony niezgodnie z zasadami ustalonymi przez Ministra, lecz zakwestionował w ogóle przyjęte zasady oceniania wniosków, zarzucając, że są one nieobiektywne, gdyż nie uwzględniają czasochłonności i stopnia skomplikowania aktywności naukowej, czy też konieczności posiadania wiedzy specjalnej przy jej wykonywaniu. Zasady oceny wniosków przyjęte przez organ mieszczą się jednak w sferze uznania administracyjnego organu, a tym samym pozostają poza kontrolą Sądu. Należy przy tym podkreślić, że organ stosował te same zasady oceny wniosków w stosunku do wszystkich studentów ubiegających się o stypendium ministra na rok akademicki 2009/2010. Tym samym został zrealizowany nakaz jednakowego traktowania skarżącego w obrębie grupy studentów ubiegających się o stypendium na ten rok akademicki. W ocenie Sądu, przyjęte przez organ kryteria nie świadczą o braku obiektywizmu, czy też dyskryminacji jakiejkolwiek podgrupy studentów ubiegających się o stypendium. Minister jest natomiast upoważniony do rozstrzygania, które z przejawów działalności naukowej studentów i w jakim stopniu zasługują na wyróżnienie stypendium.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.