Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1736/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 a pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 1991 nr 7 poz 24
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.
article: art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Z G na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie części kwoty nienależnie pobranej zapomogi pieniężnej; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Z G jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]uchylającą decyzję własną z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] o umorzeniu kwoty [...] zł stanowiącej[...] zł stanowiącą 30% kwoty nienależnie pobranej zapomogi pieniężnej.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. znak [...] przyznano Z G prawo do rolniczej renty inwalidzkiej od dnia [...] maja 2003 r. na czas określony przedłużony do [...] lutego 2009 r.

W związku z faktem podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu w okresie od [...] lipca 2006 r. do [...] czerwca 2007 r. decyzją znak [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalił nadpłatę wobec Z G renty rolniczej za okres od [...]08.2006 do [...]05.2007 r. na kwotę [...]zł i zobowiązał do jej zwrotu. Od powyższej decyzji zobowiązany złożył odwołanie do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Sąd wyrokiem z dnia [...] listopada 2007 r. oddalił odwołanie zainteresowanego przekazując organowi rentowemu do rozpoznania wniosek odwołującego zawarty w odwołaniu o odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników umorzył zobowiązanemu kwotę [...] zł stanowiącej 20 % kwoty [...] zł nienależnie pobranego świadczenia wynikającej z salda po potrąceniu pierwszej raty w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż dłużnik prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i teściową mieszka w domu jednorodzinnym stanowiącym własność teściowej w miejscowości T. Utrzymuje mieszkanie o powierzchni [...] m w C. Ponosi wydatki związane z zakupem lekarstw dla żony i teściowej Zainteresowany spłaca kredyty w tym kredyt na zakup pralki automatycznej. Pobiera rentę rolniczą, jego żona pobiera rentę inwalidzką pracowniczą. Również teściowa zobowiązanego osiąga dochody. Organ uwzględnił trudną sytuację zdrowotną dłużnika, w tym [...]jak również chorobę żony i teściowej oraz związane z tym wydatki na zakup lekarstw oraz leczenie.

Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. zobowiązany złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu pisma wskazał, iż łączne dochody osób przebywających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą [...] zł miesięcznie. Składa się na nie renta dłużnika w wysokości [...] zł., renta żony w wysokości [...] zł oraz renta teściowej w wysokości [...] zł. Zaznaczył ,iż ponosi, w wysokości [...] zł miesięcznie, koszty utrzymania nieruchomości w T której właścicielką jest jego teściowa. Ponadto utrzymuje mieszkanie w C co obciąża go kwotą [...] zł miesięcznie. Miesięczne wydatki na niezbędne lekarstwa dla zainteresowanego wynoszą [...] zł, zaś wydatki te odpowiednio dla jego żony i teściowej wynoszą [...] i [...] zł. Zaznaczył, iż koszty miesięczne zaciągniętego kredytu wynoszą [...] zł. Skarżący wskazał, iż po potraceniu kwoty z tytułu wydanej decyzji na utrzymanie pozostają mu środki w wysokości [...] zł na miesiąc, które nie wystarczają na utrzymanie i kontynuację leczenia. Zobowiązany podkreślił, iż podejmując zatrudnienie nie był świadomy skutków tej decyzji. Wniósł o umorzenie całości jego zadłużenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] o umorzeniu kwoty [...] zł stanowiącej 20 % kwoty [...] zł nienależnie pobranego świadczenia jednocześnie umorzył kwotę [...] zł stanowiącą 30% kwoty [...] zł nienależnie pobranej zapomogi pieniężnej po pomniejszeniu salda o kwotę [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał te same argumenty co w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r.

W dniu [...] maja 2008 r. Z G złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] W uzasadnieniu skargi wskazał, iż nie został w sposób wyraźny poinformowany o okolicznościach powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymania ich wypłaty w całości lub części, co spowodowało konieczność zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rentowych. Podkreślił, iż informacja dotycząca tych okoliczności zawarta w decyzji przyznającej świadczenie była umieszczona na drugiej stronie rozstrzygnięcia z zastosowaniem małej czcionki druku. Skarżący zarzucił, iż pomimo skierowania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do Prezesa KRUS decyzję podpisał zastępca Kierownika Placówki Terenowej KRUS w K.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie, w uzasadnieniu swego stanowiska podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania sądowego skarżący złożył do akt pismo z dnia [...] lipca 2008 r. Wskazał w nim, iż po przebytej [...]w [...] r. otrzymywał świadczenie rentowe. W 2006 r. podjął pracę [...] . W wyniku zgłoszenia tego faktu organ zajął jego świadczenie rentowe w wysokości [...] zł. Z powodu braku środków na kontynuację leczenia w 2007 r. ponownie poddał się [...]. Pobyt w [...]pogorszył jego stan zdrowia, w tym również[...], w związku z czym rozpoczął leczenie[...] . Podkreślił, iż jego dochody obecnie wynoszą [...] zł, zaś dochody jego żony [...] zł miesięcznie.

W kolejnym piśmie z dnia [...] listopada 2008 r. skarżący podniósł, iż żyje na granicy ubóstwa. Otrzymuje z tytułu świadczenia rentowego kwotę [...] zł . Utrzymuje się od początku 2008 r. dzięki pomocy teściowej oraz pożyczkom zaciągniętym u rodziny. Podkreślił, iż pomimo przedłożenia zaświadczeń o chorobach własnych, żony oraz teściowej, a także kosztach zakupionych leków organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym sądy dążą do wyjaśnienia czy w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Podstawę wydanych w sprawie decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stanowi art. 41 a pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r, o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z tym przepisem, wbrew zarzutowi skarżącego, odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części a także umorzyć należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia może Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z [...] stycznia 2008 r. wydane zostały przez upoważnionego przez Prezesa pracownika Kasy, którym był Zastępca Kierownika Placówki Terenowej. Decyzje te zostały podpisane zgodnie z dyspozycją art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazane zostały imię, nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej.

W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze strony oraz stan finansów funduszu emerytalno - rentowego i składkowego organ może umorzyć należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia. Wskazać tutaj należy, iż z użytego w art. 41 a ust 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników sformułowania ,,może umorzyć‘’ wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Niemniej Sąd może badać czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy, po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, właściwie uzasadniając swoje stanowisko w sprawie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postępowanie w sprawie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji prowadzone było przez organ zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Zdaniem Sądu, stanowiące podstawę do wydania zaskarżonej decyzji ustalenia organu nie mają cech dowolności. Znajdują one odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym.

Wykazywane dochody uzyskiwane przez członków rodziny skarżącego z pobieranych świadczeń wynoszą łącznie ok. [...] zł miesięcznie. Prowadzenie wspólnego gospodarstwa z teściową i zamieszkanie w małej miejscowości obniża koszty utrzymania. Skarżący dysponuje mieszkaniem w C, które – przy należytej staranności – mogłoby przynosić znaczący dla finansów strony dochód nie zaś być, jak to wykazuje skarżący, obciążeniem budżetu domowego.

Uwzględniając wskazywane przez stronę koszty leczenia organ umorzył w zaskarżonej decyzji 30 % dochłodzonej z tytułu nienależnie pobranego świadczenia kwoty biorąc pod uwagę ważny interes strony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. art. 107 § 2 kpa. wskazując fakty uznane za udowodnione, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie w sposób umożliwiający Sądowi jego merytoryczną kontrolę.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.