Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 162/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 2,  art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 zł. (pięćdziesiąt pięć złotych) oraz kwotę 17 zł. (siedemnaście złotych) tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 162/09

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta C. z dnia [...] grudnia 2000r. nakazującej M. G. wykonanie rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. [...] przy ul. R. [...] w C.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2000r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta C. nakazał M. G. rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. [...] przy ul. R. [...] w C., z powodu niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB Miasta C. z dnia [...] września 2000r. - nakazującej wykonanie i przedłożenie projektu budowlanego przebudowy istniejącego drewnianego budynku gospodarczego oraz wystąpienie o pozwolenie na wykonanie robót budowlanych przy przebudowie drewnianego budynku gospodarczego wraz z dowodem dysponowania nieruchomością na cele budowlane — w terminie do 30 listopada 2000r.

W dniu [...] lutego 2008r. M. G. zwróciła się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji PINB Miasta C.

Działając w trybie nadzoru organ stwierdził, że zgodnie z treścią art. 156§1 pkt. 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym.

Wydając zaskarżoną decyzję organ, oparł się wyłącznie na ustaleniach dokonanych w trakcie oględzin przeprowadzonych bez udziału wszystkich stron postępowania w dniu [...] lipca 2000r. i doręczeniu zastępczym na podstawie art. 44 Kpa. Analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] września 2000r. jak i

z dnia [...] grudnia 2000r., prowadzi do wniosku, iż brak jest wyraźnej informacji doręczyciela czy i w jaki sposób powiadomił adresata o przesyłce. Jeżeli nie wiadomo jak działał doręczający, doręczenia nie można uznać za dokonane. Z tych przyczyn decyzja z dnia [...] grudnia 2000r., nie mogła zostać wydana na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. — Prawo budowlane.

Powyższa wada tkwiąca w samej decyzji, jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Rażące naruszenie prawa materialnego polega na zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisu art. 51 ust 2 Prawa budowlanego, który nie może mieć zastosowania, z uwagi na brak doręczenia decyzji z dnia [...] września 2000r. W tej sprawie istotne jest, że istnieje związek przyczynowy między naruszeniem prawa a treścią rozstrzygnięcia, polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego uchybienia braku doręczenia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna.

Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również procesowego. Obowiązkiem organów wynikającym z art. 7,75 § 1 i art. 77 § 1 Kpa było dołożenie należytej staranności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z dopuszczeniem wszelkich dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Pominięcie powyższych zasad postępowania administracyjnego stanowi o rażącym naruszeniu wskazanych przepisów prawa procesowego.

W świetle przytoczonych okoliczności organ uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przytoczonych wyżej przepisów prawa procesowego, w związku z czym należało stwierdzić jej nieważność na podstawie art. 156 §1 pkt2Kpa.

J. N. złożył odwołanie od w/w decyzji [...] WINB.

W wyniku jego rozpoznania, decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB Miasta C. z dnia [...].12.2000r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że art. 156 § 1 Kpa wymienia enumeratywnie przesłanki stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Możliwość eliminacji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności także ostatecznych decyzji administracyjnych skłoniła ustawodawcę do ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności jedynie do decyzji obarczonych najcięższymi wadami prawnymi, wyczerpująco wyliczonymi w art. 156 § 1 Kpa, jako wyjątku od określonej w art. 16 Kpa, zasady trwałości decyzji administracyjnej.

Ponadto organ podkreślił, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji.

W rozpatrywanej sprawie Z. S., właściciel przedsiębiorstwa wielobranżowego "Z." w C., pismem z dnia [...].O6.2000r. wystąpił do PINB Miasta C. z wnioskiem o zbadanie legalności budynku gospodarczego wybudowanego na sąsiedniej nieruchomości M. G. przy ul. R. [...] w C. W związku z powyższym PINB Miasta C. dokonał dnia [...].07.2000r. oględzin. Z protokołu z dokonania tej czynności wynika, że przedmiotowy drewniany budynek gospodarczy o dachu dwuspadowym został zlokalizowany przy granicy nieruchomości, a jego okap wychodzi około 0,45 m poza granicę działki nr ewid. [...], stanowiącej własność Z. S., nadto, że przedmiotowy budynek został wybudowany około 20 lat wcześniej.

W toku prowadzonego postępowania w w/w sprawie, PINB Miasta C. decyzją z dnia [...].09.2000 r. wydaną na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożył na M. G. obowiązek wykonania i przedłożenia projektu budowlanego przebudowy istniejącego drewnianego budynku gospodarczego w celu doprowadzenia go do stanu zgodności z obowiązującymi przepisami i normami w tym zakresie, a nadto wystąpienia o pozwolenie na wykonanie robót budowlanych przy przebudowie drewnianego budynku gospodarczego oraz obowiązek przedłożenia dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane — w terminie do dnia 30.11.2000 r.

Następnie PINB Miasta C. decyzją z dnia [...].12.2000r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał M. G. wykonanie

rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. gruntu [...] przy ul. R. [...] w C.

Zgodnie z art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania w/w decyzji organu powiatowego z dnia [...].12.2000r., w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części.

Z uwagi na fakt, iż zobowiązana nie wykonała obowiązków nałożonych na nią decyzją organu powiatowego z dnia [...].09.2000 r., PINB Miasta C. decyzją z dnia [...].12.2000r. nakazał M. G. rozbiórkę przedmiotowego budynku. [...] WINB zaskarżoną decyzją stwierdził nieważność decyzji z dnia [...].12.2000r. przy czym w jego ocenie doszło do rażącego naruszenia art. 7, 75, i 77§1 kpa wg [...] WINB organ powiatowy oparł się wyłącznie na ustaleniach dokonanych w trakcie oględzin przeprowadzonych bez udziału wszystkich stron postępowania i doręczeniu zastępczym na podstawie art. 44 Kpa. W ocenie organu wojewódzkiego, analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji PINB Miasta C. z dnia [...].09.2000 r. i decyzji PINB Miasta C. z dnia [...].12.2000 r., prowadzi do wniosku, iż brak jest wyraźnej informacji doręczyciela czy i w jaki sposób powiadomił adresata o przesyłce; a jeżeli nie wiadomo, jak działał doręczający, doręczenia nie można uznać za dokonane; z tych przyczyn decyzja PINB Miasta C. z dnia [...].12.2000r. nie mogła zostać wydana na podstawie art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego.

Natomiast z akt sprawy wynika jednoznacznie, że M. G. nie odebrała decyzji PINB Miasta C. z dnia ..12.2000 r., jednakże w świetle przepisu art. 44 Kpa, należy ją uznać za skutecznie doręczoną.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Należy wyjaśnić, iż argumenty odnośnie niedoręczenia M. G. rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego, mogą być oceniane w postępowaniu wznowieniowym. Fakt, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

Dlatego też organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do uznania, że doszło do rażącego naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 Kpa, w związku z wydaniem przez PINB Miasta C. decyzji z dnia [...].12.2000 r., nakazującej M. G.

wykonanie rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. [...] przy ul. R. [...] w C.

W ocenie GINB, w/w decyzja PINB Miasta C. z dnia [...].12.2000 r. nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa, obligującą organ wojewódzki do stwierdzenia nieważności decyzji.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję [...] WINB z dnia [...].08.2008 r., i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB Miasta C. z dnia [...].12.2000 r.,

M. G. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej rażące naruszenie art. 156§1 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca - powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne i stanowisko doktryny podniosła, że organ rozpatrujący wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji winien z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie przesłanki stwierdzenia nieważności i ustosunkować się do podstaw nieważności wskazanych przez stronę. W jej ocenie norma prawna stanowiąca podstawę wydania decyzji z dnia [...].12.2000r. w jej sprawie w ogóle nie mogła znaleźć zastosowania. Błąd ten ma prawdopodobnie związek z błędami proceduralnymi polegającymi na nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Stan faktyczny sprawy, istniejący w dniu wydawania decyzji, nie dawał bowiem organowi, na gruncie obowiązujących ówcześnie przepisów prawa, jakichkolwiek możliwości wydania decyzji nakazującej rozbiórkę należącego do niej budynku, który został wybudowany, po zgłoszeniu tego właściwemu organowi i który nie wykracza poza granice działki.

Dodatkowo skarżąca wskazała, że podtrzymuje w pełni swoje stanowisko i argumentację wyrażoną we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, podnosząc, że art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie mógł być podstawą wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności odmówił organ, gdyż postępowanie i decyzja ta dotyczyły budynku już istniejącego w czasie wydawania decyzji. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem tego przepisu w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 tj. wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania

pozwolenia na ich wznowienie, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Nie ulega zatem wątpliwości, że wskazany jako podstawa prawna wydania przedmiotowej decyzji przepis ustawy Prawo budowlane dotyczy jedynie robót będących w toku wykonywania i w związku z tym nie mógł on znaleźć zastosowania do obiektu już istniejącego, którego budowa zakończyła się wiele lat wcześniej (okoliczność stwierdzona przez sam organ i nie sporna)

Ponadto skarżąca wskazała, że do przedmiotowego obiektu nie mógł mieć także zastosowania art. 48 Prawa budowlanego albowiem obiekt ten powstał po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Organ nie przeprowadził natomiast dowodu z takiej decyzji a w konsekwencji również nie ustalił czy roboty budowlane zostały przeprowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w tym pozwoleniu. Nie wskazano także jakie przepisy prawa zostały istotnie naruszone stwierdzając jedynie, że okap dachu wychodzi ok. 0,45 m poza granice działki ew. nr [...] stanowiącej własność Z. S. co jest stwierdzeniem niezgodnym z prawdą, albowiem działka sąsiednia stanowi własność J. N. a dach budynku w żaden sposób na te działkę nie zachodzi.

Dodatkowo wskazała, że o rażącym naruszeniu prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji świadczy wskazanie przez organ w jej uzasadnieniu, że okresu budowy nie można był dokładnie określić a jego wiek oceniono na około 20 lat. Nie dokonując takiej oceny organ nie mógł stwierdzić jakie przepisy prawa powinny stanowić podstawę wydania decyzji pomijając w ogóle tę kwestię. Skoro obiekt został wybudowany w latach 70-tych to niewłaściwie zastosowano przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r. Skarżąca wskazała również na niedoręczenie jej decyzji z [...].09.2000r. z uwagi na niezamieszkiwanie pod adresem, na który organy kierowały przeznaczoną dla niej korespondencję.

W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zaś przyznany jej w ramach prawa pomocy pełnomocnik z urzędu wniósł o zasądzenie na jego rzecz nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w jednym w nadzwyczajnych trybów postępowania - trybie nieważnościowym.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że -postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa.

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia jest zatem ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7.03.1996 r. (IIIARN 70\95 OSNP 1996\18\258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje rozstrzygnięcie (m.in. orzeczenie NSA z 0.02.2005 r. OSK 1134\04 Lex 165717, ). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa.

W innym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, zamiast, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30.03.2004 r. IVSA 3763\03 Lex 156952).

Odnosząc powyższe, ogóle rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją organ nakazał M. G. rozbiórkę obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania. Jako podstawę prawną wskazał art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika, że jedyną przesłanką, która zadecydowała o wydaniu takiej decyzji było niewykonanie przez inwestorkę obowiązku nałożonego na nią decyzją z dnia [...].09.2000r. przy czym organ przyjął, że w oparciu o art. 44 kpa decyzję tę należało uznać za doręczoną.

Zgodnie z treścią art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji, w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. W świetle treści tego przepisu wskazać należy, że w sytuacji niewywiązania się z obowiązków nałożonych decyzją wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa Budowlanego (w ówczesnym brzmieniu) organ miał obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Warunkiem sine qua non niewywiązania się z obowiązku jest jednak skuteczne doręczenie decyzji nakładającej taki obowiązek. Przez skuteczne doręczenie decyzji rozumiemy takie doręczenie, które zostało dokonane w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organ I instancji stwierdzając nieważność decyzji uznał, że nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji nakładającej obowiązki a w konsekwencji nie można było wyciągnąć konsekwencji wskazanych w art. 51 ust. 2 wobec niewywiązania się z tych obowiązków. Organ odwoławczy nie podzielił natomiast tego stanowiska uznając, że "z akt sprawy wynika jednoznacznie, że M. G. nie odebrała decyzji PINB Miasta C. z dnia [...].12.2000 r., jednakże w świetle przepisu art. 44 Kpa, należy ją uznać za skutecznie doręczoną". Nie odnosząc się do prawidłowości w/w oceny podkreślić należy, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje prawidłowość doręczenia inwestorce decyzji z dnia [...].12.2000r.( tj. kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym). Organ nadzoru winien był bowiem ocenić skuteczność doręczenia decyzji z dnia [...].09.2000r. (a nie z dnia

8

[...].12.2000r.) to jest decyzji, którą nałożono na inwestorkę obowiązki. Nie może ujść uwadze, że skuteczność doręczenia właśnie tej decyzji była przedmiotem oceny organu I instancji. Należy przy tym podkreślić, że Sąd nie kwestionuje postawionej przez organ odwoławczy tezy, że niedoręczenie decyzji może być przesłanką wznowienia postępowania wymienioną w art. 145§1 pkt. 4 kpa. Okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Trafnie bowiem - co do zasady - organ ocenił, że brak skutecznego doręczenia decyzji nakładającej obowiązki musi skutkować wadliwością decyzji stanowiącej "sankcję" za niewywiązanie się z tych obowiązków.

W konsekwencji organ odwoławczy winien był ocenić czy decyzja z dnia [...].09.2000r. została skutecznie doręczona M. G. w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania doręczenia. Dopiero w oparciu o te ustalenia organ będzie uprawniony do oceny czy doszło do naruszenia art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, a jeśli tak to czy naruszenie to ma charakter rażący.

Dodatkowo wskazać należy, co trafnie podkreśliła skarżąca w uzasadnieniu skargi a co uszło uwadze organów orzekających w niniejszej sprawie, że organy prowadzące postępowanie nieważnościowe nie wyjaśniły sprawy w należyty sposób. Natomiast, również w postępowaniu nieważnościowym, obowiązkiem organu jest przestrzeganie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, zgodnie, z którym organ administracji ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Art. 107§3 kpa wskazuje natomiast jakie elementy winno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji.

W niniejszym postępowaniu uszło uwadze organów prowadzących postępowanie tak w trybie zwykły jak i nieważnościowym, że inwestycja będąca przedmiotem tego postępowania została zrealizowana w latach 70-80 tych (jak wynika z protokołu oględzin z dnia [...].07.2000r.), a zatem po rządami prawa budowlanego z dnia 24.10.1974r. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].09.2000r. podaje się, że "w toku postępowania nie ustalono, czy obiekt powstał samowolnie". Wprawdzie skarżąca twierdzi, że budynek gospodarczy powstał w oparciu o pozwolenie na budowę jednakże brak jest w aktach sprawy jakiegokolwiek

9

dowodu potwierdzającego (lub zaprzeczającego) to twierdzenie. W konsekwencji obowiązkiem organu przed wydaniem decyzji w oparciu o art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego było wyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość tych okoliczności. Ustalenie bowiem przez organ, że obiekt powstał bez pozwolenia na budowę (ewentualnie zgłoszenia) skutkuje koniecznością przyjęcia, że postępowanie w niniejszej sprawie nie mogło toczyć się w trybie przepisów o postępowaniu naprawczym- to jest art. 50 i 51 Prawa budowlanego z 1994r. a zastosowanie winny mieć stosowne przepisy Prawa budowlanego z 1974r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. W takiej sytuacji organ winien ocenić czy - niezależnie od wskazanych na wstępie okoliczności - zastosowanie trybu z postępowania naprawczego to jest art. 51 Prawa budowlanego nie stanowiło naruszenia tego przepisu i czy naruszenie to nie miało charakteru rażącego.

Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy to jest z naruszeniem art. 7, 77§1 i 107§3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając ponownie odwołanie, nie będąc związanym jego treścią organ odwoławczy oceni czy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta C. z dnia [...].12.2000r. nie została wydana z naruszeniem art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego i czy to ewentualne naruszenie ma charakter rażący, biorąc przy tym pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną w szczególności co do konieczności oceny skuteczności doręczenia decyzji z dnia [...].09.2000r. i wyjaśnienia czy prawidłowo postępowanie to toczyło się w oparciu o przepisy prawa budowlanego z dnia 7.07.1994r.

Natomiast bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są zarzuty skarżącej wskazujące na przyczyny nieodebrania decyzji z dnia [...].09.2000r. Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącej odnoszącego się do tego, że przepis art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego nie może mieć zastosowania do inwestycji zakończonych.

Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

10

Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznano w oparciu o treść rozdziału 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).

11