Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 588/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2011-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48, 49
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Stachurski,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. M. i J. M. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Bk 588/11

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego

w S. od 2007 r. prowadził postępowanie w sprawie samowolnego wybudowania budynku inwentarskiego na działce nr [...] w miejscowości P. gm. R. – T. Inwestorami obiektu są właściciele działki B. i J. M. Od początku postępowania wątpliwości organów nadzoru budowlanego budziła przedłożona przez inwestora decyzja o pozwoleniu na budowę z [...].04.2007r., w związku z tym sprawę skierowano do organów ścigania celem wyjaśnienia czy nie doszło do popełnienia przestępstwa sfałszowania dokumentu.

Pierwotne decyzje wydane w postępowaniu legalizacyjnym – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].12.2008 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...].02.2009 r., nakazujące inwestorom rozbiórkę części obory z uwagi na niezastosowanie się do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych - zostały poddane kontroli sądowoadministracyjnej (postępowanie przed WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 261/09) i kontroli w postępowaniu nieważnościowym prowadzonym przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z uwagi na to, że ostatnio wymieniony organ stwierdził wydanie decyzji rozbiórkowych z rażącym naruszeniem prawa (decyzjami z [...].07.2009 r. i z [...].09.2009 r.) – nakazując zastosowanie trybu legalizacji z art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane, a nie jak zrobiły to organy z art. 49 ust. 3 i art. 50 tej ustawy – postępowanie przed WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 261/09 prawomocnie umorzono z uwagi na wyeliminowanie przedmiotu zaskarżenia (postanowienie z 25.08.2009 r.).

W wyniku powyższych decyzji sprawa wróciła do organu nadzoru budowlanego I instancji, przed którym postępowanie toczyło się równolegle z postępowaniem przed WSA w Warszawie, do którego wpłynęła skarga na decyzję GINB z 15.09.2009 r. Wyrokiem z 09.02.2010 r. w sprawie VII SA/Wa 2081/09 WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB z [...].09.2009 r. stwierdzającą nieważność decyzji rozbiórkowych i zalecił sprawdzenie legalności przedłożonego przez inwestora pozwolenia na budowę z [...].04.2007 r. stwierdzając, że organ powinien uzyskać orzeczenie właściwego organu ścigania lub sądu w tym przedmiocie. Po tym wyroku GINB decyzją z [...].11.2010 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...].07.2009 r. stwierdzającą nieważność pierwszych decyzji rozbiórkowych, a z uwagi na jej niezaskarżenie do sądu – wyeliminowanie pierwotnego nakazu rozbiórki z [...].12.2008 r. i utrzymującego go rozstrzygnięcia z [...].02.3009 r. stało się ostateczne i prawomocne.

Natomiast w postępowaniu legalizacyjnym przed organami nadzoru budowlanego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].10.2009r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].11.2009 r. nakazano rozbiórkę wybudowanej nielegalnie obory na działce nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięć wskazano art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (niedostarczenie w terminie przez inwestora dokumentacji, w tym projektowej). Na skutek skargi inwestorów obydwie powyższe decyzje, jak również wydane na wcześniejszym etapie postępowania postanowienia z [...].10.2007 r. z [...].08.2008 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót i o zobowiązaniu inwestora do uzupełnienia dokumentacji – WSA w Białymstoku wyrokiem z 27.04.2010 r. w sprawie II SA/Bk 73/10 uchylił. Ocenił, że nie zebrano wystarczającego materiału dowodowego do rozstrzygnięcia o rozbiórce, bowiem nie wyjaśniono jak skończyło się postępowanie przed organami ścigania dotyczące popełnienia przestępstwa sfałszowania pozwolenia na budowę

z [...].04.2007 r. Sąd wskazał, że bez wyjaśnienia powyższej kwestii nie można ustalać czy doszło do samowoli, czy też nie.

Wykonując wytyczne z powyższego wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że prawomocnym wyrokiem z 28.04.2009 r. w sprawie VII K [...] Sąd Rejonowy w S. Sąd Grodzki uznał T. W. winnym sfałszowania pozwolenia na budowę z [...].04.2007 r.

Następnie organ ten postanowieniem z [...].11.2010 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane związane z rozbudową budynku inwentarskiego na działce nr [...] w miejscowości P. [...] gm. R. – T. prowadzone przez J. M. oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31.01.2011 r. dokumentów w postaci: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz na podstawie art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 Prawa budowlanego z 1994 r. - czterech egzemplarzy projektu budowlanego, w tym z wymaganymi uzgodnieniami, pozwoleniami, opiniami, ewentualnie również oceny sposobu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wskazał, że część tych dokumentów znajduje się w aktach sprawy, bowiem postanowieniem

z [...].08.2008 r. inwestor był już wzywany do uzupełnienia dokumentacji projektowo – powykonawczej złożonej 22.07.2008 r. (oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, ocenę stanu technicznego wykonanych elementów budynku ze wskazaniem ewentualnie sposobu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, potwierdzenia za zgodność z oryginałem złożonych dokumentów) - jednak powyższe materiały nie były kompletne. Nadal brak jest projektu zagospodarowania terenu inwestycji sporządzonego na aktualnej mapie geodezyjnej, a rysunki techniczne wchodzące w skład projektu budowlanego są niezgodne z wykonaną inwestycją

i sposobem użytkowania pomieszczeń. Organ pouczył inwestora, że możliwość legalizacji obiektu jest uzależniona od terminowego wykonania obowiązku złożenia dokumentów projektowych i uiszczenia opłaty legalizacyjnej.

Inwestor przedłożył dokumenty w dniu 04.02.2011 r., jednak oceniając je jako niekompletne organ postanowieniem z [...].02.2011 r. nałożył na inwestorów B. i J. M. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w terminie do 30.06.2011r. poprzez dołączenie: decyzji o warunkach zabudowy wydanej na oboje inwestorów, bowiem przedłożona decyzja z [...].01.2011 r. wskazuje jako inwestora wyłącznie J. M., projektu budowlanego wskazującego również oboje inwestorów. Pouczył, że nieusunięcie braków w terminie będzie skutkowało nakazem rozbiórki.

Inwestorzy w dniu 05.04.2011 r. przedłożyli brakującą dokumentację.

Postanowieniem z [...].04.2011 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 59 "f" ust. 1 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane ustalił inwestorom B. i J. M. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł za samowolną rozbudowę budynku inwentarskiego na działce nr [...] w miejscowości P. gm. R. – T. i zobowiązał inwestorów do jej wpłacenia w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ wskazał, że prowadzenie samowolnych robót budowlanych stwierdził już podczas kontroli nieruchomości w 2007 r. W trakcie postępowania inwestorzy byli wzywani do uzupełnienia dokumentacji projektowej, w tym postanowieniem z [...].11.2010 r., którym wstrzymano również prowadzone roboty budowlane oraz postanowieniem z [...].02.2011 r. Wskazane przez organ nieprawidłowości w dokumentacji zostały usunięte 05.04.2011 r. Analiza stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego, przeprowadzona z punktu widzenia wymagań art. 49 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane, pozwoliła organowi na stwierdzenie, że istnieje możliwość zalegalizowania samowoli, co w konsekwencji zobowiązywało organ do ustalenia opłaty legalizacyjnej. Pouczono, że jej nieuiszczenie we wskazanym terminie spowoduje wydanie nakazu rozbiórki.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła B. M. zwracając uwagę na dotkliwość procedury legalizacyjnej z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. wiążącej się z koniecznością rozbiórki lub wysoką opłatą legalizacyjną. Dlatego, jej zdaniem, powinna być ona prowadzona z zachowaniem szczególnej staranności, którego to warunku nie spełniono, bowiem mimo niestwierdzenia w poprzednio złożonym projekcie budowlanym wadliwości, a więc mimo zaakceptowania stanu faktycznego sprawy - obecnie ten stan zakwestionowano wzywając inwestorów do uzupełnienia projektu postanowieniem z [...].11.2010 r. W tym samym postanowieniu nieprecyzyjnie określono obowiązki podlegające wykonaniu jako konieczność wskazania "sposobu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem". Zdaniem odwołującej się nie można zobowiązywać inwestora do wskazywania jakie nieprawidłowości występują we wzniesionym obiekcie i jakich wymaga on czynności doprowadzających do stanu zgodnego z prawem. Jest to obowiązek organu. Błędnie również powołano przepisy art. 33 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r., które nie mogą dotyczyć spornej inwestycji, bowiem odnoszą się do obiektów energetyki jądrowej, zakładów górniczych i obiektów na terenach zamkniętych.

Postanowieniem z [...].06.2011 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie ma zastosowanie przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., bowiem bezspornie ustalono, że budowę prowadzono samowolnie – na podstawie sfałszowanego pozwolenia na budowę, o czym świadczy znajdujący się w aktach sprawy wyrok Sądu Rejonowego w S. w sprawie VII K [...]. W sytuacji takiej samowoli należało wdrożyć procedurę legalizacyjną tj. zobowiązać inwestora do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i przedłożenia ściśle określonych dokumentów, a w przypadku ich przedłożenia i oceny jako kompletnych na podstawie art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r., ewentualnie po uzupełnieniu na podstawie ustępu 3 tego przepisu, wdrożyć dalszy etap legalizacji i nałożyć opłatę legalizacyjną. Tak też uczyniono stosując art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59 "f" Prawa budowlanego z 1994 r. i ustalając opłatę według wzoru: 50 x s x k x w, gdzie: s – stawka opłaty = 500 zł, k – współczynnik kategorii obiektu budowlanego (dla obory – kategoria II) = 1,0, w – współczynnik wielkości obiektu (w - 1). Wysokość opłaty obliczono jako 50x500x1x1,0 = 25.000 zł. Organ wskazał, że w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych z [...].11.2010 r. pouczano inwestora, że legalizacja będzie wymagała uiszczenia opłaty. Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia wskazano, że przepis art. 48 Prawa budowlanego nie pozostawia organowi wyboru co do nałożenia na inwestora określonych obowiązków dokumentacyjnych. Pierwotne postanowienia w tym przedmiocie, z [...].10.2007 r. i wzywające do uzupełnienia z [...].08.2008 r., wydano przed stwierdzeniem podczas kontroli w dniu 18.11.2008 r., że dokończono wstrzymaną rozbudowę, zatem przedłożone w ich wykonaniu dokumenty nie obrazowały faktycznego stanu na gruncie. Wskazano też, że na skutek ugody w postępowaniu rozgraniczeniowym zawartej przez inwestorów z Gminą R. – T. nastąpiła zmiana granic działki, na której znajduje się sporny budynek, zmiana jej numeru ze [...] na [...] oraz doszło do zmiany rzutu budynku mieszkalnego. Należało zatem dokumentację znajdującą się już w aktach sprawy uzupełnić m.in. o nowy projekt zagospodarowania działki. Organ odwoławczy przyznał, że postanowienie z [...].11.2010 r. zawiera błędy, bowiem nie wskazano w nim kto powinien wykonać projekt budowlany, ocenę stanu technicznego wykonanych elementów i wskazać sposób doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wskazał, że powinien to wykonać podmiot posiadający uprawnienia w specjalności konstrukcyjno – budowlanej. Błędne było również zamieszczenie art. 33 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. w sentencji postanowienia z [...].11.2010 r. Uchybienie to należy jednak, zdaniem organu, zakwalifikować jako błąd pisarski niemający wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Skargę na powyższe postanowienie złożyli do sądu administracyjnego inwestorzy B. i J. M. zarzucając naruszenie prawa materialnego tj.

1. art. 48 ust. 3 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane poprzez nakazanie przedłożenia projektu budowlanego w sytuacji, gdy został on przedłożony wcześniej,

2. art. 48 ust. 3 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 i ust. 3 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane poprzez zobowiązanie inwestora do wykazania naruszenia prawa oraz nałożenia obowiązków niemających żadnego związku z wykonaną rozbudową budynku inwentarskiego.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych postanowień oraz postanowienia

z [...].09.2009 r. w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji.

W uzasadnieniu skargi powtórzono w przeważającej części argumentację zawartą

w zażaleniu na postanowienie pierwszoinstancyjne, uzupełniając ją

o ustosunkowanie się do oceny zawartej w rozstrzygnięciu organu odwoławczego.

W tym wskazano, że 31.10.2008 r. inwestor przedłożył organowi projekt budowlany wraz z jego uzupełnieniem, do czego był zobowiązywany postanowieniem

z [...].10.2007 r. Treści tego projektu organy nie kwestionowały, a mimo to postanowieniem z [...].11.2010 r. zobowiązały go do przedłożenia drugiego projektu, co rażąco narusza art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Co prawda wcześniejsze rozstrzygnięcia zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, ale nie

z powodu zakwestionowania stanu faktycznego sprawy udokumentowanego w projekcie. Zatem nie było potrzeby powielania tych samych obowiązków. Zdaniem skarżących nie można zgodzić się z twierdzeniami, że organ nie wiedział o stanie zawansowania budowy, co spowodowało uznanie wcześniejszego projektu za wystarczający, bowiem obowiązkiem organów jest ustalenie aktualnego stanu faktycznego sprawy. W skardze powtórzono również stanowisko z zażalenia o niedopuszczalności zobowiązywania inwestora do wskazywania w jaki sposób może doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem, bowiem taki obowiązek ciąży na organie. Odmiennie niż organ odwoławczy wskazano, że powołanie w sentencji postanowienia z [...].11.2010 r. art. 33 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 Prawa budowlanego ma wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę organów wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazał, że w 2008 r. organy nie oceniały przedłożonego projektu, bowiem nie został złożony w terminie. Ponadto wymiary budynku według ustaleń z kontroli z 19.10.2007 r. nie były zgodne z projektem uzupełnionym w dniu 31.10.2008 r., zatem należało te okoliczności zaktualizować na datę obecnego orzekania. W pozostałym zakresie w kwestiach wskazanych w zarzutach wypowiedziano się, jak stwierdzono w odpowiedzi na skargę, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Niewątpliwie stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy o legalizację samowoli budowlanej, mając na uwadze, że postępowanie toczyło się od 2007 r., był skomplikowany i wielowątkowy. Świadczą o tym chociażby dwa wyroki sądów administracyjnych (wyrok WSA w Białymstoku z 27.04.2010 r. w sprawie II SA/Bk 73/10, którym uchylono drugi wydany w sprawie nakaz rozbiórki oraz wyrok WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1081/09, którym uchylono decyzję GINB stwierdzającą nieważność pierwotnie wydanego nakazu rozbiórki). W szczególności istotny jest wyrok WSA w Białymstoku, bowiem zaprezentowana w nim ocena prawna wiązała organ nadzoru budowlanego ponownie orzekający w sprawie obiektu na działce nr [...] (dawnej [...]) z mocy art. 153 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), jak też wiąże również skład obecnie orzekający. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia był również wyrok WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1081/09, który wiązał skład orzekający w sprawie niniejszej z mocy art. 170 p.p.s.a.

Tytułem wstępu wskazać również należy, że organ prowadzący postępowanie incydentalne w sprawie opłaty legalizacyjnej powinien czuwać nie tylko nad prawidłowością zastosowania przepisów prawa materialnego o wysokości opłaty, ale powinien uwzględnić wszelkie znane mu nieusuwalne przeszkody prawne uniemożliwiające wydanie w przyszłości decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Dopuszczalność wydania postanowienia o wysokości opłaty została bowiem uwarunkowana tym, iż następuje "przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego". Postanowienie ustalające wysokość opłaty zostaje więc wydane pod warunkiem wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (vide wyrok NSA z 14.01.2009 r., II OSK 1812/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). To powoduje, że również i sąd miał obowiązek ocenić zgodność z prawem całego postępowania prowadzącego do ustalenia opłaty, a końcowo, w przyszłości, ewentualnie do zatwierdzenia projektu budowlanego.

Opłata legalizacyjna ustalona na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), dalej jako p.b., jest wynikiem wyboru i przeprowadzenia określonej procedury, w której kwalifikuje się samowolę na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. jako wybudowanie obiektu bez pozwolenia na budowę. W wyroku w sprawie II SA/Bk 73/10 sąd wyraźnie wskazał na obowiązek ustalenia istnienia pozwolenia na budowę, co sprowadzało się do uzyskania informacji o legalności przedłożonego przez inwestora pozwolenia z [...].04.2007 r. Na tę okoliczność zwracał uwagę również WSA w Warszawie. Kwestię tę bezspornie ustalono dołączając do akt sprawy prawomocny wyrok sądu karnego z 28.04.2009 r. w sprawie VII K [...]. Zatem niewątpliwie budynek inwentarski wzniesiono bez pozwolenia na budowę, co uzasadniało zastosowanie art. 48 ust. 1 p.b. ze wszystkimi wynikającymi z tego trybu legalizacji konsekwencjami.

Wskazać jeszcze trzeba, że wyrok w sprawie II SA/Bk 73/10, choć zawarta w nim ocena prawna koncentrowała się wyłącznie na stwierdzeniu przedwczesności nakazów rozbiórki (z [...].11.2009 i [...].10.2009 r.) i zaleceniu ustalenia istnienia pozwolenia na budowę, wywoływał dalej idące skutki. Zwracał sprawę organowi na etap wstępny postępowania legalizacyjnego, bo mający na celu ustalenie czy samowola w ogóle miała miejsce. Dlatego wskazanym wyrokiem uchylono również postanowienie wpadkowe z [...].10.2008 r. wzywające inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej. Oznaczało to, że sprawa powinna była zostać wyjaśniona od początku, a zatem organy nadzoru budowlanego powinny ustalić stan faktyczny na datę ponownego orzekania, a zatem i dokumentację zgromadzić aktualną na tę nową datę rozstrzygnięcia o samowoli budowlanej. Wynika to z zasady legalności (art. 6 Kpa) oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7, 77 § 1 Kpa). Nie sprzeciwiało się to jednocześnie wykorzystaniu dokumentacji już złożonej (co też w sprawie w części uczyniono), jednak wyłącznie pod warunkiem, że spełniałaby ona warunek aktualności w chwili ponownego rozstrzygania w postępowaniu legalizacyjnym.

Prawidłowo organy nadzoru budowlanego zrozumiały intencję sądu zawartą w wyroku ze sprawy II SA/Bk 73/10, ustalając przede wszystkim okoliczność popełnienia samowoli (fakt sfałszowania pozwolenia na budowę), czym wypełniły dyspozycję art. 153 p.p.s.a., a w następnej kolejności – jako skutek powyższego ustalenia - prowadząc postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 i n. p.b.

W szczególności z mocy art. 48 ust. 2 i 3 p.b. organ miał obowiązek ustalić zgodność inwestycji z przepisami planistycznymi i innymi normami, w tym techniczno – budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodności z prawem, a następnie, o ile ocena ta wypadnie pozytywnie, wstrzymać prowadzenie robót budowlanych i nałożyć obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji wymienionej w ust. 3 tego przepisu, sprowadzającej się do wykazania posiadania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu miejscowego, wykazania że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z niezbędnymi dokumentami i uzgodnieniami. W sprawie niniejszej uczyniono to postanowieniem z [...].11.2010 r. i uzupełniająco postanowieniem z [...].02.2011 r., w których wyraźnie wskazano w jakim zakresie znajdująca się już w aktach sprawy dokumentacja jest nieaktualna (vide s. 3 uzasadnienia postanowienia z [...].11.2010 r. tj. brak projektu zagospodarowania działki, nieaktualne rysunki techniczne, braki w decyzji o warunkach zabudowy dotyczące wskazania osoby inwestora). Zdaniem sądu powyższe rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego, bowiem zakres wskazanych w nich obowiązków zmierza do uaktualnienia dokumentacji i odniesienia jej do rzeczywistego stanu na gruncie. Słusznie organ zauważył w odpowiedzi na skargę i uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że poprzednia dokumentacja została złożona wskutek postanowienia z [...].10.2007 r., które wydano zanim stwierdzono dokończenie budowy (podczas kontroli 18.11.2008 r.). Zatem uwzględniony w niej stan faktyczny nie obejmował prac prowadzonych później, wbrew nakazowi wstrzymania robót, które – co bezspornie można stwierdzić na zdjęciach (vide k. 9 i 48-50 akt administracyjnych) – spowodowały realizację całego budynku. Również dokumentacja ta nie uwzględniała ustaleń z zakończonego ugodą postępowania rozgraniczeniowego, w którym wskazano nowy numer działki i nowy przebieg granicy, a decyzja o warunkach zabudowy nie uwzględniała wszystkich inwestorów. Tym samym niedopuszczalne było oparcie oceny możliwości zalegalizowania inwestycji na dokumentacji przedłożonej w 2008 r. wskazać trzeba, że w kolejnych etapach postępowania legalizacyjnego inwestorzy nie byli wzywani do przedłożenia nowych dokumentów, a rozstrzygano wyłącznie kwestie prawne, zatem prawidłowo organy oceniły konieczność uzupełnienia materiału dowodowego (projektu), jak również zasadniczo – zakres tego uzupełnienia. Oczywiście zgodzić się należy z zarzutem częściowo błędnie wskazanej podstawy prawnej powyższego obowiązku w zakresie podania art. 33 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r., które to przepisy nie miały w sprawie zastosowania. Niemniej jednak nie są to uchybienia mające jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza że niewykonanie tak określonych obowiązków nie wiązało się, z oczywistych względów, z jakąkolwiek negatywną reakcją organów wobec inwestora. Podobnie organ zaakceptował projekt budowlany jako sporządzony przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach, mimo że nie wskazał w postanowieniu z [...].11.2010 r. kto ma go sporządzić, uzupełniając informację w tym zakresie dopiero w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnośnie zarzutu dotyczącego nałożenia na inwestora obowiązku wskazania "sposobu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami – warunkami technicznymi i normami" sąd nie podziela stanowiska inwestorów, iż taki zapis był niedopuszczalny. Osoba sporządzająca projekt budowlany, w tym powykonawczy – powinna posiadać odpowiednie uprawnienia i wiedzę, która pozwoli jej ocenić stan wykonanych robót jako akceptowalny lub wymagający uzupełnień. Nie chodzi tu o wskazywanie przez inwestora okoliczności na własną niekorzyść, ale o uzyskanie efektu zgodności z prawem i gwarantującego bezpieczeństwo wykonanej bez stosownych pozwoleń lub zgłoszeń konstrukcji, które są wartościami mającymi pierwszeństwo przed zamierzeniami inwestora. Podniesiony w tym zakresie zarzut wynika z niezrozumienia celu i istoty postępowania legalizacyjnego.

Reasumując powyższe stwierdzić trzeba, że postępowanie poprzedzające ustalenie opłaty legalizacyjnej zostało przeprowadzone zgodnie z art. 48 i 49 ust. 1 p. b. Przedmiotowe ustalenie nastąpiło po przeprowadzeniu badania zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami planistycznymi (z decyzją o warunkach zabudowy z [...].01.2011 r.), po sprawdzeniu kompletności projektu budowlanego i jego wykonaniu przez osobę uprawnioną. Zauważyć należy, że inwestor otrzymał informację o tym, że pozytywna ocena wymienionych dokumentów zakończy się rozstrzygnięciem ustalającym opłatę legalizacyjną (vide uzasadnienie postanowienia z [...].11.2010 r.). W sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisu art. 48 ust. 3 pkt 3 p.b., które uzasadniałoby konieczność powtórzenia postępowania legalizacyjnego.

Sąd nie widzi również podstaw do kwestionowania samego postanowienia o nałożeniu opłaty, jako prawidłowo ustalającego jej wysokość i poprzedzonego wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym. W szczególności przyjęto prawidłowe wartości stawki opłaty – 500 zł (art. 59 "f" ust. 2 p.b.), współczynnika wielkości obiektu oraz kategorię obiektu – według załącznika do ustawy p.b. (kategoria II – obiekty służące gospodarce rolnej – współczynnik 1, współczynnik wielkości -1) i zgodnie z art. 49 ust. 2 p.b. pięćdziesięciokrotnie podwyższono stawkę. W postanowieniu tym organ prawidłowo również wywiązał się z obowiązków informacyjnych wskazując inwestorowi skutki nieuiszczenia opłaty w postaci wydania nakazu rozbiórki. Zaznaczyć przy tym należy, że ustalenie opłaty nie jest uzależnione od uznania organu administracyjnego. Podobnie jej uiszczenie nie jest bezwzględnym obowiązkiem inwestora, ale zależy od woli inwestora, który musi być jednak świadomy sankcji w postaci rozbiórki. Inaczej rzecz ujmując, inwestor może podporządkować się wynikom postępowania legalizacyjnego, wnieść opłatę

i zalegalizować wybudowany obiekt jako odpowiadający prawu albo też odmówić uiszczenia opłaty legalizacyjnej, a wówczas organ wyda decyzję nakazującą jego rozbiórkę na podstawie art. 48 p.b. Pozostawiony inwestorowi przez ustawodawcę wybór nie wpływa jednak na obowiązek organu ustalenia opłaty, z którego to obowiązku w sprawie niniejszej organy prawidłowo się wywiązały.

Nie mógł zostać rozpatrzony zarzut oceny legalności postanowienia

z [...].09.2009 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji geodezyjnej, bowiem postanowienie w takiej dacie w sprawie nie zostało wydane.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.