Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1016/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: Art. 28
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 138 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 14 maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu działki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Gminy Miejskiej [...] kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.[pic]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Starosta K. orzekł w pkt 1 o zwrocie działki nr [...] o pow. [...] ha, powstałej z podziału działki nr [...] obj. księgą wieczystą nr [...] , poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. na rzecz Z. K. w całości, w pkt 2 o zobowiązaniu osoby wymienionej w pkt 1 do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty [...] zł odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, w pkt 3 o tym, że należność określoną w punkcie 2 należy wpłacić w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, na podane konto, w pkt 4 o odmowie zwrotu działki nr [...] o pow. [...] ha, powstałej z podziału działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K. na rzecz Z. K.

Orzekając w w/w sposób organ I instancji oparł się na poczynionych przez siebie ustaleniach, z których w jego ocenie wynika, iż przedmiotowa nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia, w związku z tym zachodzą w stosunku do niej przesłanki zbędności, określone w art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uzasadniające jej zwrot na rzecz wnioskodawczyni. W odniesieniu zaś do działki nr [...] o pow. [...] ha, z uwagi na fakt, iż działka ta znajduje się w pasie drogowym drogi publicznej ul. F. organ I instancji orzekł o odmowie zwrotu tej działki na rzecz wnioskodawczyni.

Odwołanie od w/w decyzji w części orzekającej o zwrocie działki nr [...] oraz rozliczeniach z tytułu jej zwrotu (pkt. 1, 2, 3 sentencji decyzji) złożyła Gmina K. podnosząc m.in., iż faktycznie objęta niniejszym postępowaniem działka znajduje się poza linią zaznaczoną na mapie w skali 1:1000 stanowiącej załącznik graficzny do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] października 1970 r. nr [...], lecz analiza w/w dokumentu wskazuje, iż działka nr [...] znajduje się w części bezpośrednio przy tej linii, w terenie położonym pomiędzy ulicą F., a planowanymi budynkami zakładu. Na tym obszarze zaplanowano w dacie wywłaszczenia dwa wjazdy do zakładu, powiązane z układem dróg wewnętrznych na terenie tego obiektu. Wjazdy te przebiegać miały po terenie działki aktualnie oznaczonej nr [...]. Na planie widoczny jest także zarys budynku oznaczony nr [...]. Na zdjęciu lotniczym pochodzącym z 1975 r. (tj. 2 lata po dacie wywłaszczenia) zauważyć można już trwające prace budowlane obiektów planowanych w dacie wywłaszczenia zakładów produkcyjnych, w tym 2 drogi dojazdowe łączące plac budowy z ulicą F. oraz budynek położony przy ul. F. [...]. Analogiczny stan zagospodarowania wynika także ze zdjęcia pochodzącego z 1982 r. (9 rok po dacie wywłaszczenia). Uwidoczniony na zdjęciach budynek położony na działce oznaczonej nr [...] odpowiada miejscu położenia budynku, wrysowanego na załączniku graficznym do w/w decyzji lokalizacyjnej. W toku prowadzonego postępowania, w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 1994 r. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r. Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej P. w K. podniosło, iż budynek położony na działce nr [...] (stanowiącej obecnie część działki nr [...]) obr. [...] oraz wiata stalowa zostały protokołem z dnia [...] listopada 1984 r. odpłatnie przejęte od [...]PBP "K[...]". W/w budynek położony przy ul. [...] stanowił zaplecze tymczasowe byłej budowy Spółdzielni Inwalidów "T[...]". Barak po wykonaniu robót adaptacyjnych realizowanych w oparciu o projekt techniczny został dostosowany na mieszkania zastępcze dla karnie eksmitowanych dozorców, a wiata na pomieszczenie gospodarcze. Działka nr [...] nie była zbędna na cel wywłaszczenia określony opisowo w umowie sprzedaży. Działka ta znajdowała się w kompleksie działek niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania (układ komunikacyjny) oraz budowy zakładów produkcyjnych Spółdzielni Inwalidów [...] "T[...]" w K. (zaplecze wykonawcy). Faktyczne wykorzystanie terenu, także przedmiotowej działki, odpowiada zagospodarowaniu przewidzianemu w dacie wywłaszczenia, w dokumencie planistycznym. Zebrany materiał dowodowy potwierdza także, iż planowane budynki oraz drogi powstały w terminach wskazanych wart. 137 ust. u.g.n. Podniesiono także, iż błędnie organ I instancji ustalił, iż nie zostały na przedmiotowej nieruchomości poczynione nakłady związane z realizacją celu wywłaszczenia zwiększające lub zmniejszające wartość, a przez to nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 140 ust. 4 u.g.n. Tymczasem w przedmiotowej sprawie zachodzi odmienny stan faktyczny niż zaistniały w sprawach rozpoznawanych w powołanych orzeczeniach. Budynek oznaczony nr [...] znajdował się na planie realizacyjnym uzasadniającym wywłaszczenie, a dopiero po 11 latach od daty wywłaszczenia został wykorzystany w inny sposób. W przypadku zwrotu, zasadnym byłoby sporządzenie operatu szacunkowego ustalającego różnicę wartości nieruchomości wynikająca z działań podjętych na niej po dacie wywłaszczenia, w tym wzniesienia budynku oraz doprowadzenia linii przesyłowych mediów.

Wojewoda M. decyzją z dnia [...].05.2014r. nr [...], w oparciu o art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone punkty: 1, 2 i 3 decyzji organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego ocena prawna zawarta w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym uznano, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z Konstytucji RP, nie znajduje zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, gdyż zwracana obecnie nieruchomość, znajduje się poza obszarem wyznaczonym granicami decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] zatem na zwracanej obecnie działce nr [...] nie nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia.

W ocenie organu cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle i prawidłowo organ I instancji uznał, iż celem wywłaszczenia nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot była budowa zakładu produkcyjnego dla Spółdzielni Inwalidów [...] "T[...]" w K., zgodnie z powołaną w ww. umowie sprzedaży z [...] marca 1973 r. [...] decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] października 1970 r. nr [...] Analiza pozyskanego do akt sprawy załącznika graficznego do ww. decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...], przedstawiającego teren przeznaczony pod budowę ww. inwestycji, pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż nieruchomość oznaczona aktualnie jako działka nr [...] (na potrzeby niniejszego postępowania wydzielona z działki nr [...]), obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K. znajdowała się poza obszarem wyznaczonym granicami tego opracowania. Dodatkowo pozyskane przez organ I instancji zdjęcia lotnicze z lat 1975 i 1982 potwierdzają, iż na stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy nieruchomości nie zrealizowano żadnego obiektu w ramach inwestycji pn. budowa zakładu produkcyjnego dla Spółdzielni Inwalidów [...] "T[...]" w K., a zatem w stosunku do przedmiotowej nieruchomości zaistniały przesłanki jej zbędności na cel wywłaszczenia uzasadniające zwrot nieruchomości na rzecz uprawnionego podmiotu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podał, iż drogi dojazdowe wskazane do terenu objętego granicami lokalizacji nie powstały na nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania co obrazują zdjęcia lotnicze tego terenu z lat 1975 i 1982. Drogi dojazdowe do terenu objętego granicami lokalizacji nie obejmują stanowiącej przedmiot postępowania działki nr [...]. Wybudowanie budynku pełniącego funkcję zaplecza technicznego dla wykonawcy inwestycji stanowiącej podstawę wywłaszczenia, także nie stanowi samo przez się o niezbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, skoro z założenia budynek taki stanowi obiekt tymczasowy, zrealizowany na potrzeby prowadzenia prac przez wykonawcę inwestycji zasadniczej, a nie dla realizacji inwestycji stanowiącej ten cel. O tymczasowym charakterze obiektu świadczy także pismo Spółdzielni Inwalidów [...] "T[...]" z dnia [...] września 2001 r., która wskazała, iż w roku 1984 kiedy został wybudowany nowy zakład i miał być przekazany do eksploatacji -generalny wykonawca musiał dokonać rozbiórki baraku socjalno-biurowego i magazynowego. W tym też okresie Urząd Dzielnicowy K. zwrócił się z prośbą do Spółdzielni o nierozbieranie baraku, ale w takim stanie technicznym nieodpłatnie przekazać do użytkowania /do czasu rozpoczęcia przebudowy ulicy [...]/ Urzędowi Dzielnicowemu. Pod koniec 1984 r. Spółdzielnia grunt wraz z nieruchomościami przekazała do Urzędu Dzielnicowego K.. Znajdujący się obecnie na działce nr [...] obiekt, który został oddany w tymczasowe użytkowanie Urzędowi Dzielnicowemu K. [...], miał charakter jedynie tymczasowy i docelowo miał podlegać rozbiórce.

Co do zarzutu naruszenia art. 140 ust. 4 u.g.n. organ wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktryny, że uwzględnienie nakładów może nastąpić w przypadku ustalenia, iż były one związane z realizacją celu wywłaszczenia, co nie miało w przedmiotowej sprawie miejsca, gdyż zwracana obecnie nieruchomość, znajduje się poza obszarem wyznaczonym granicami decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...]. Nadto kwota wypłacona poprzedniemu właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości za nieruchomość oznaczoną wówczas jako parcela l. kat. [...] o pow. [...] ha, b. gm. kat. L. wyniosła [...] zł (wartość gruntu), co w kontekście powierzchni zwracanej nieruchomości (l [...] m2) uzasadniało przyjęcie do waloryzacji kwoty [...] zł. Powyższą wartość należało zwaloryzować zgodnie z art. 227 u.g.n. w oparciu o wskaźniki cen towarów usług konsumpcyjnych zamieszczone na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego, w wyniku czego uzyskano kwotę [...]v zł, jaką winna zwrócić Z. K. na rzecz aktualnego na dzień zwrotu właściciela przedmiotowej nieruchomości, tj. Gminy K.

Dalej organ odwoławczy podał, iż decyzja Starosty K. z dnia [...] marca 2013 r. została wydana w oparciu o postanowienia art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a uprawnienia strony w takim postępowaniu przysługują również podmiotom, którym do nieruchomości wywłaszczonej przysługuje prawo użytkowania wieczystego oraz w związku z postanowieniami art. 138 ustawy również zarządcy nieruchomości, użytkownikowi, najemcy, dzierżawcy oraz osobie korzystającej z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia. Przymiot strony w postępowaniu w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uzależniony jest od posiadania tytułu prawnego do tej nieruchomości. Stronami takiego postępowania będą zatem poza poprzednim właścicielem nieruchomości (jego spadkobiercami) i aktualnym właścicielem nieruchomości, również osoby posiadające prawnorzeczowy lub obligacyjny tytuł do tej nieruchomości, którym również przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Interes prawny do udziału w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w charakterze strony nie przysługuje najemcom lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym na zwracanej obecnie działce nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. Należy rozróżnić sytuację, w której nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stanowi przedmiot umowy najmu, kiedy to w świetle poglądów prezentowanych w orzecznictwie przyjąć należy, iż najemca (lub dzierżawca) wywłaszczonej nieruchomości ma interes prawny, by być stroną postępowania o jej zwrot, skoro w razie ostatecznego zwrotu tej nieruchomości po upływie trzech miesięcy od dnia w którym decyzja o zwrocie stanie się ostateczna, jego prawo najmu (dzierżawy) tej nieruchomości wygasa z mocy prawa niezależnie od woli stron co do dalszego trwania stosunku po zmianie właściciela nieruchomości, od sytuacji w której przedmiotem najmu nie jest konkretna nieruchomość, a jedynie lokal mieszkalny znajdujący się w budynku posadowionym na tej nieruchomości. Podmiotom, które zawarły umowę najmu lokalu mieszkalnego przysługują jedynie uprawnienia kształtowane odpowiednimi zapisami umowy najmu oraz przepisami prawa powszechnie obowiązującymi jednak każdorazowo odnoszącymi się do przedmiotu omawianego stosunku prawnego, którym jest jedynie prawo do korzystania z konkretnego lokalu mieszkalnego. Powyższe nie wiąże się z powstaniem dla osoby korzystającej z takiego prawa tytułu prawnego do udziału w postępowaniu o zwrot danej nieruchomości (rozumianej zgodnie z art. 46 § 1 kc jako: "część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności"") choćby była ona zabudowana budynkiem mieszkalnym. Brak było podstaw do kierowania decyzji Starosty K. z [...] marca 2013 do najemców lokali mieszkalnych w budynku położonym przy ul. [...], co jednak w ramach obecnie prowadzonego postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie wpłynęło na prawidłowość wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła Gmina K. zarzucając:

- naruszenie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie przez organ orzekający celu wynikający z decyzji wywłaszczeniowej, a następnie błędnej oceny czy w rozumieniu art. 137 u.g.n. nieruchomość objęta przedmiotem postępowania stała się zbędna dla realizacji celu wywłaszczenia.

- błędne przyjęcie przez organ orzekający w zakresie zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, co w konsekwencji doprowadziło także do niezastosowania przez organ orzekający regulacji zawartej w art. 140 u.g.n i przyjęcie za właściwą wykładnię organu I instancji który przyjął, iż nie zostały na przedmiotowej nieruchomości poczynione nakłady związane z realizacją celu wywłaszczenia zwiększające lub zmniejszające jej wartość.

- naruszenia art. 28 k.p.a, poprzez nie doręczenie zaskarżonej decyzji wszystkim stronom postępowania, wobec błędnego ustalenia przez organ II instancji kręgu stron postępowania.

W uzasadnieniu strona skarżąca podtrzymała argumenty zawarte w odwołaniu i wyjaśniła, że celem wywłaszczenia wskazanym w umowie sprzedaży była budowa zakładu produkcyjnego dla Spółdzielni Inwalidów [...] "T[...]". Faktycznie objęta niniejszym postępowaniem działka znajduje się poza linią zaznaczoną na mapie w skali 1:1000 stanowiącej załącznik graficzny do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] października 1970 r. nr [...], lecz analiza w/w dokumentu wskazuje, iż działka nr [...] znajduje się w części bezpośrednio przy tej linii, w terenie położonym pomiędzy ulicą F., a planowanymi budynkami zakładu. Na tym obszarze zaplanowano w dacie wywłaszczania dwa wjazdy do zakładu, powiązane z układem dróg wewnętrznych na terenie tego obiektu. Wjazdy te przebiegać miały po terenie działki aktualnie oznaczonej nr [...]. Na planie widoczny jest także zarys budynku oznaczonego nr [...]. Na zdjęciu lotniczym pochodzącym z 1975 r. ( tj. 2 lata po dacie wywłaszczenia) zauważyć można już trwające prace budowlane obiektów planowanych w dacie wywłaszczenia zakładów produkcyjnych, w tym 2 drogi dojazdowe łączące plac budowy z ulicą F. oraz budynek położony przy ul. F. [...]. Analogiczny stan zagospodarowania wynika także ze zdjęcia pochodzącego z 1982 r. (9 rok po dacie wywłaszczenia). Uwidoczniony na zdjęciach budynek, położony na działce oznaczonej nr [...] odpowiada miejscu położenia budynku, wrysowanego na załączniku graficznym do w/w decyzji lokalizacyjnej. W toku prowadzonego postępowania, w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 1994 r. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r. Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej [...] w K. podniosło, iż budynek położony na działce nr [...] (stanowiącej obecnie część działki nr [...]) obr. [...] oraz wiata stalowa zostały protokołem z dnia [...] listopada 1984 r. odpłatnie przejęte od [...]PBP "K[...]". W/w budynek położony przy ul. F. stanowił zaplecze tymczasowe byłej budowy Spółdzielni Inwalidów "T[...]". Barak po wykonaniu robót adaptacyjnych realizowanych w oparciu o projekt techniczny został dostosowany na mieszkania zastępcze dla karnie eksmitowanych dozorców, a wiata na pomieszczenie gospodarcze. Wobec tego działka nr [...] nie była zbędna na cel wywłaszczenia, określony opisowo w umowie sprzedaży. Działka ta znajdowała się w kompleksie działek niezbędnych do prawidłowej funkcjonowania (układ komunikacyjny) oraz budowy zakładów produkcyjnych Spółdzielni Inwalidów [...] "T[...]" w K. (zaplecze wykonawcy). Faktyczne wykorzystanie terenu, także przedmiotowej działki, odpowiada zagospodarowaniu przewidzianemu w dacie wywłaszczenia, w dokumencie planistycznym. Zebrany materiał dowodowy potwierdza także, iż planowane budynki oraz drogi powstały w terminach wskazanych w art 137 ust. 1 u.g.n.

Dalej wskazano, że w przedmiotowej sprawie zachodzi odmienny stan faktyczny niż zaistniały w sprawach rozpoznawanych w powołanych przez organ orzeczeniach. Budynek oznaczony nr [...] znajdował się na planie realizacyjnym uzasadniającym wywłaszczenie, został zrealizowany przez przedsiębiorstwo na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie, a dopiero po 11 latach od daty wywłaszczenia został wykorzystany w inny sposób.

Nadto na przedmiotowej działce znajduje się bowiem budynek mieszkalny, zarządzany przez Zarząd Budynków Komunalnych w K., w którym lokale mieszkalne są przedmiotem umów najmu. Organ II instancji przyjął jednak, iż najemcy lokali nie są stronami postępowania, w sytuacji gdy przedmiotem umowy nie jest konkretna nieruchomość, lecz lokal mieszkalny znajdujący się w budynku posadowionym na tej nieruchomości. Takie umowy nie podlegają rozwiązaniu z mocy prawa o oparciu o art. 138 ust. 2 u.g.n., lecz ich trwanie uzależnione jest od zapisów umowy i obowiązujących przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie oznaczałoby to, np. objęcie lokatorów przepisami ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Wobec tego najemca, który na podstawie umowy najmu zawartej z nowym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości, to jest Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, używa lokal (budynek) znajdujący się na tej nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

W oparciu o powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ II instancji art. 28 k.p.a. w zw. z art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że m.in. w myśl poglądu wyrażonego w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2003 r. (OPS 6/03, ONSA 2004/1/10, Prok.i Pr.-wkł. 2003/12/41, Wokanda 2004/1/23, Glosa 2003/12/40, Palestra 2004/9-10/228, M.Prawn. 2003/22/1011): "Najemca, który na podstawie umowy najmu zawartej z nowym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości, to jest Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, używa lokal (budynek) znajdujący się na tej nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (art. 28 K.p.a. w związku z art. 138 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.)."

Z w/w poglądu jednoznacznie zatem wynika, że status strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości, przysługuje także najemcy lokalu, znajdującego się na nieruchomości, której dotyczy postępowanie o zwrot, a nie jak błędnie przyjął organ II instancji, wyłącznie najemcy nieruchomości podlegającej zwrotowi. Tak więc pozbawienie statusu strony i rozpoznanie odwołanie bez udziału najemców lokali znajdujących się na nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie, a którym status strony trafnie przyznał organ I instancji, stanowi uchybienie, które skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl natomiast art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z redakcji zacytowanego art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. wynika, że tzw. podstawa wznowieniowa jest odrębną od naruszenia prawa materialnego i innego naruszenia przepisów postępowania, przesłanką do uchylenia zaskarżonego aktu i tak jak naruszenie prawa materialnego, jak też inne naruszenie przepisów postępowania, uwzględniana jest przez sąd administracyjny z urzędu. Jak bowiem wynika z wcześniej przytoczonych przepisów, sąd administracyjny zobowiązany jest z urzędu dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, w kontekście wszystkich obowiązujących przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, że w myśl art. 145 p.p.s.a., w przypadku naruszenia przez organ prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu bez konieczności dokonywania oceny, czy stwierdzone uchybienie miało i ewentualnie jaki wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Jak wynika z treści tego przepisu, dokonanie takiej oceny jest konieczne jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.), czy też w wypadku naruszenia innych przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.).

Przechodząc do niniejszej sprawy należy wskazać, że jak wynika z akt administracyjnych, część stron, bez swojej winy, została pozbawiona udziału w postępowania przez organ II instancji, a rozstrzygnięcie tego organu powodowałoby negatywne konsekwencje dla tych podmiotów.

Ponownie rozpoznając odwołanie organ II instancji przeprowadzi postępowanie z udziałem wszystkich podmiotów, którym przysługuje status strony, tj również z udziałem najemców lokali, znajdujących się na nieruchomości, której dotyczy postępowanie o zwrot.

Kończąc należy wskazać, że uchylając zaskarżoną decyzję, sąd nie dokonał merytorycznej oceny pozostałych zarzutów skargi i poglądów przedstawionych przez organ, gdyż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, które w myśl art. 153 p.p.s.a. wiązałyby organy i sąd w dalszym toku postępowania, wyrażona zostałaby bez udziału wszystkich stron postępowania, bez zapoznania się z ich stanowiskiem i w praktyce czyniłaby ich udział w sprawie czysto iluzorycznym.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.