Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1678/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116, art. 107 par. 1,
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha-Holc, asesor WSA Agnieszka Sułkowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu solidarnie z byłym członkiem zarządu za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od grudnia 2013 r. do czerwca 2014 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych orzekł, że odpowiedzialność za zaległości B. A. Sp. z o.o. z tytułu wpłat na PFRON za okres od 12/2013 do 06/2014 w kwocie głównej: 37.890,00 zł w odsetkach 16.447,00 zł naliczonych na dzień wykreślenia Spółki z KRS, ponosi M. S. (dalej "Skarżący") jako były prezes zarządu, solidarnie z byłym członkiem zarządu A. M.

Od ww. decyzji Skarżący wniósł odwołanie, podnosząc, iż jako członek zarządu w dniu 1 sierpnia 2014 r. tj. we właściwym czasie, zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, stosownie do dyspozycji zawartej w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej "O.p."). W ocenie Skarżącego ta okoliczność znajduje potwierdzenie w postanowieniu z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt [...], w którym Sąd Rejonowy dla W. w pkt 1 ogłosił upadłość B. A. Sp. z o.o. obejmującą likwidację majątku dłużnika.

W trakcie postępowania odwoławczego Skarżący uzupełnił materiał dowodowy o: kartę leczenia szpitalnego w okresie od 5 października 2013 r. do 15 października 2013 r., kartę leczenia szpitalnego w okresie od 1 maja 2018 r, do 8 maja 2018 r., kartę leczenia szpitalnego w okresie od 10 lipca 2018 r. do 12 lipca 2018 r., na okoliczność choroby i jej wpływu na możliwość podejmowania decyzji i pełnienia funkcji członka zarządu oraz złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym czasie tj. niezwłocznie po ustaniu osobistych przeszkód.

Skarżący zawnioskował również o przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka kurator M. K. G. oraz biegłego do spraw rachunkowości na okoliczność sytuacji finansowej Spółki w 2014 r. oraz złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym czasie.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie dokumentów przedstawionych w przedmiotowej sprawie - § 22 aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz rezygnacji z funkcji zarządu z dnia 12 sierpnia 2014 r., pełnego odpisu KRS nr [...] - ustalono, iż Skarżący w okresie od 15 września 2011 r. do 12 sierpnia 2014 r. sprawował funkcję członka zarządu w Spółce.

Zobowiązanie za okres od 12/2013 do 06/2014 powstało zatem w okresie sprawowania funkcji członka zarządu przez Skarżącego. Zaległość we wpłatach na Fundusz powstaje bowiem z upływem dwudziestego dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy obowiązek wpłaty (art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych).

Ponadto z przedstawionych organowi odwoławczemu dokumentów wynika, iż w sprawie odpowiedzialności za zaległości B. A. Sp. z o.o. z tytułu wpłat na PFRON za okres 12/2013-06/2014 prowadzone były odrębne postępowania, które objęły wszystkich członków zarządu, którzy pełnili taką funkcję, czyli Skarżącego oraz A. M.

Druga pozytywna przesłanka odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością to bezskuteczność egzekucji przeciwko samej Spółce.

Minister wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Sąd Rejonowy dla W. [...]Wydział Gospodarczy do spraw Upadłościowych i Naprawczych postanowieniem z dnia [...] października 2014. sygn. akt [...] ogłosił upadłość Spółki obejmującą likwidację majątku. Pismem z dnia 12 czerwca 2015 r. Prezes Zarządu PFRON zgłosił wierzytelność w stosunku do B. A. Sp. z o.o. należącą do kategorii 3 w kwocie głównej 115.277,00 zł oraz w należnych od tej kwoty odsetkach w kwocie 11.989,00 za okresy od 04/2012 do 09/2014.

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia [...] września 2015 r. sygn. akt [...], postępowanie upadłościowe Spółki zostało umorzone, zgodnie z treścią art. 361 pkt 1 Prawa upadłościowego. W uzasadnienia ww. postanowienia Sąd wskazał, iż w skład masy upadłości wchodzą sporne należności m.in. z tytułu braku wpłaty na kapitał zakładowy i z tytułu dostaw i usług oraz środki pieniężne w kwocie 40.151,16 zł.

Sąd ocenił, iż realne możliwości skutecznej egzekucji należności Spółki są niewielkie, a ich dochodzenie wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych jak również kosztów samego postępowania upadłościowego. Stwierdził również, iż nawet przeprowadzenie całej procedury sądowej w żadnym stopniu nie gwarantuje uzyskania korzystnego dla masy upadłości rozstrzygnięcia, a w takiej sytuacji bezcelowe było wzywanie wierzycieli do uiszczania zaliczek na bieżące koszty postępowania upadłościowego, gdyż w ten sposób zostaliby wyłącznie narażeni na utratę wpłaconych zaliczek z iluzoryczną szansą na uzyskanie ich zwrotu.

Z postanowienia wynika, iż jedynym realnym składnikiem majątkowym były środki pieniężne w kwocie 40.151,16 zł, która w sposób oczywisty nie pozwoliła nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego.

W ocenie Ministra, organ I instancji wykazał zatem, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Minister podkreślił również, że bezskuteczność egzekucji została dodatkowo wykazana zawiadomieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia 17 czerwca 2019 r. o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 kwietnia 2019 r., wystawionego przez Prezesa Zarządu PFRON jako wierzyciela wobec Spółki, z uwagi na prawdopodobieństwo nieuzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W sprawie zaszły zatem pozytywne przesłanki przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki określone w art. 116 § 1 O.p. Egzekucja z majątku Spółki okazała się bowiem bezskuteczna, a Skarżący pełnił funkcję członka zarządu tej Spółki w czasie, kiedy powstały zobowiązania podatkowe przekształcone później w zaległość.

W ocenie Ministra słusznie też organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające taką odpowiedzialność.

Do takich negatywnych kryteriów odpowiedzialności członków zarządu Spółki za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek, należą przesłanki wymienione w art. 116 § 1 O.p. tj. zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania upadłościowego lub wykazanie, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy strony.

Minister podkreślił, że przepisy O.p. dotyczące odpowiedzialności osób trzecich nie przewidują przesłanki egzoneracyjnej, na którą wskazał Skarżący, tj. że wniosek o ogłoszenie upadłości był złożony. Decydujące jest to czy został złożony we właściwym terminie w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2020 r., poz. 1228 ze zm., dalej "u.p.n."), a tym samym w rozumieniu art. 116 O.p.

Minister wyjaśnił, że Strona wniosek taki mogła zgłosić wcześniej niż 1 sierpnia 2014 r., gdyż jak wynika ze zgłoszonej w postępowaniu upadłościowym wierzytelności, Spółka nie wywiązywała się z ustawowego obowiązku wpłat na PFRON już od 20 maja 2012 r. (termin płatności zobowiązania za kwiecień 2012 r.). Z akt sprawy wynika również, iż w dniu 12 sierpnia 2014 r. wniosek o ogłoszenie upadłości B. A. Sp. z o.o. złożył również wierzyciel T.A.L. ApS. W ww. wniosku wskazano, iż B. A. Sp. z o.o. posiadała zaległości już od 25 września 2013 r.

Pismem z dnia 25 listopada 2019 r. Minister zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z zapytaniem czy Spółka posiadała również zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z odpowiedzi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych udzielonej pismem z dnia 6 grudnia 2019 r., wynika iż na koncie płatnika B. A. Sp. z o.o. figuruje zadłużenie za okres od lipca do grudnia 2013 roku.

Minister podkreślił, iż zwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. możliwe jest w razie wykazania, że nie ponosi on winy w niezgłoszeniu wniosku we właściwym czasie. Zobowiązanie powstało w okresie, w którym Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Twierdzenie Skarżącego, iż wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Minister podkreślił, że Skarżący jako członek zarządu musiał mieć wiedzę o zaległościach Spółki, a przynajmniej wiedzę taką powinien posiadać. Jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia Spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Zatem w takim przypadku niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 239/12;).

Zgodnie z art. 21 u.p.n. w brzmieniu obowiązującym w okresie sprawowania przez Skarżącego funkcji członka zarządu, na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego jest termin dwóch tygodni od dnia, gdy spółka nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań.

W niniejszej sprawie strona wniosek taki mogła zgłosić już po upływie dwóch tygodni od dnia, w którym upływał termin dokonania wpłat na PFRON za kwiecień 2012 r. - pierwszy, nieopłacony okres rozliczeniowy w czasie sprawowania funkcji członka zarządu.

Sam fakt wszczęcia, a nawet przeprowadzenia, postępowania upadłościowego przez Sąd nie przesądza o tym, że wniosek taki nie powinien być zgłoszony wcześniej - okoliczność ta nie może być zatem uznana za dowód tego, iż wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym terminie w rozumieniu art. 21 ust. 1 u.p.n., a tym samym w rozumieniu art. 116 O.p. Należy zauważyć, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości po terminie określonym w ww. art. 21 ust. 1 u.p.n. nie spowoduje bowiem, że sąd taki wniosek oddali (chyba że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania), a jedynie na podstawie art. 21 ust. 3 ww. ustawy osoby zobowiązane do jego złożenia we właściwym czasie będą ponosić odpowiedzialność za szkodę wyrządzaną wskutek niezłożenia wniosku w ww. terminie.

Minister wyjaśnił też, że dla oceny odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki nie ma znaczenia przedłożona dokumentacja medyczna. Minister wskazał, że z orzeczeń sądów administracyjnych wynika, że stan zdrowia nie jest okolicznością wyłączająca odpowiedzialność członka zarządu za zaległości Spółki. Tym bardziej, iż moment do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstał jeszcze przed wskazanym leczeniem szpitalnym, gdyż spółka nie wywiązywała się z ustawowego obowiązku wpłat na PFRON już od 20 maja 2012 r.

Minister, odnosząc się do wniosków dowodowych dotyczących przesłuchania świadków: kurator M . K. G. oraz biegłego do spraw rachunkowości, zauważył, że stosownie do treści art. 188 O.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

Biegły nie jest powołany do ustalenia stanu faktycznego, lecz naświetlenia i wyjaśnienia okoliczności wskazanych przez organ administracji publicznej z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Natomiast w rozpoznawanej sprawie taka konieczność nie zaistniała, gdyż ustalenie okoliczności faktycznej, tj. kiedy w Spółce wystąpił stan niewypłacalności, organ mógł samodzielnie ocenić na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.

Minister podkreślił, że w trakcie postępowania Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości ani nie przedstawił dowodów potwierdzających, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie takiego wniosku ani wniosku o przeprowadzenie postępowania układowego. Nie wskazał również mienia Spółki, z którego egzekucja mogła by umożliwić zaspokojenie zaległości w znacznej części.

Minister wyjaśnił, że zobowiązanie B. A. Sp. z o.o. za okres od 2013/12 do 2014/06 nie uległo pięcioletniemu przedawnieniu, gdyż zgodnie z art. 70 § 3 O.p. bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego. W przedmiotowej sprawie postanowienie z dnia [...] września 2015 r. o umorzeniu postępowania upadłościowego ww. Spółki uprawomocniło się z dniem 22 marca 2016 r.

Skarżący nie zgodził się z wydaną decyzją i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 116 § 2 O.p. w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. -Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 505, dalej "k.s.h.") przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki B. A. sp. z o.o. powstałe w czasie, w którym Skarżący nie pełnił już funkcji członka zarządu tejże spółki - należności ujawnione w zaskarżanej decyzji objęte są bowiem tytułem wykonawczym wystawionym 17 kwietnia 2019 r. czyli w czasie, w którym Skarżący nie był już uprawniony do reprezentacji spółki B. A. Sp. z o.o. (rezygnacja złożona została w dniu 13 sierpnia 2014 r.) i co więcej nie miał dostępu do dokumentów spółki, tak aby wskazać organowi majątek z którego istnieje możliwość zaspokojenia;

2) art. 116 § 1 pkt 1 a) O.p. (poprawnie winno być art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p.) przez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji ustalającej zobowiązanie Skarżącego z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mimo istnienia okoliczności potwierdzających złożenie przez Skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie;

3) art. 116 § 1 pkt 1 b) O.p. (poprawnie winno być art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p.) przez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji ustalającej zobowiązanie Skarżącego z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mimo istnienia okoliczności potwierdzających iż niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie przed 1 sierpnia 2014 r. nastąpiło bez winy Skarżącego, a jednocześnie Skarżący nie był jedynym członkiem zarządu tejże spółki;

4) art. 122 O.p. przez brak przeprowadzenia jakichkolwiek czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym zaniechanie ustalenia czy okoliczności dotyczące odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zostały udowodnione, a przyjęcie, że podstawę dla zaistnienia odpowiedzialności Skarżącego stanowi sam fakt umorzenia postępowania upadłościowego względem spółki B. A. sp. z o.o. ze względu na brak środków wystarczających na zaspokojenie kosztów postępowania;

5) art. 229 O.p. w zw. z art. 197 § 1 O.p. i art. 180 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie wymagane były wiadomości specjalne i organ na podstawie innych dowodów zebranych w sprawie nie miał możliwości poczynić ustaleń w zakresie określenia czasu odpowiedniego dla złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki B. A. Sp. z o.o.;

6) art. 191 O.p., przez niedokonanie pełnej oceny materiału dowodowego w zakresie okoliczności wskazujących na brak winy Skarżącego w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki B. A. sp. z o.o. w terminie przed 1 sierpnia 2014 r., w tym brak analizy stanu faktycznego dotyczącego składu osobowego zarządu spółki B. A. sp. z o.o. i w konsekwencji arbitralne przyjęcie, iż odpowiedzialność Skarżącego za zobowiązania spółki B. A. sp. z o.o. nie jest wyłączona.

Skarżący na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z:

- opinii biegłego do spraw rachunkowości, na okoliczność złożenia przez Skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki B. A. sp. z o.o. we właściwym czasie;

przesłuchania w charakterze świadka kurator M. K. G. na okoliczność sytuacji finansowej spółki B. A. sp. z o.o. w 2014 roku oraz złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki przez Skarżącego we właściwym czasie;

- decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2019 r. sygn. akt [...] - na okoliczność wystąpienia przesłanek uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;

- decyzja ZUS nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz decyzja ZUS nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. - na okoliczność wystąpienia przesłanek uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 24 września 2019 r.;

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jednocześnie, w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawa została skierowana do rozpoznania w powyższym trybie na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, dalej "uCOVID-19").

Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia.

Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Uwzględnić przy tym należy brak możliwości przeprowadzania dowodów w sprawie sądowoadministracyjnej (z wyjątkiem ograniczonej dopuszczalności dowodu z dokumentów – art. 106 § 3 p.p.s.a). Jednocześnie podkreślić należy, że dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego.

Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany, albowiem stosowne zarządzenie o rozpoznaniu sprawy w trybie art. 15zzs4 uCOVID-19 zostało wydane przez Przewodniczącą, zaś strony postępowania zostały powiadomione o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne i miały możliwość złożenia dodatkowego żądania, wniosków lub wyjaśnień.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle przywołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W rozpoznawanej sprawie spór między stronami dotyczy ustalenia tego, czy zaistniały wynikające z art. 116 O.p. przesłanki, które uprawniałyby Prezesa Zarządu PFRON do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu solidarnie z drugim członkiem zarządu oraz spółką za zaległości spółki z o.o. z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od grudnia 2013 r. do czerwca 2014 r. wraz z odsetkami. Organy stoją na stanowisku, że takie przesłanki zaistniały. Odmiennego zdania jest Skarżący, który twierdzi, że nie ponosi odpowiedzialności za wskazane w decyzji zobowiązania spółki B. A. sp. z o.o., gdyż powstały one w czasie, w którym nie pełnił on już funkcji członka zarządu tejże spółki - należności ujawnione w zaskarżanej decyzji objęte są bowiem tytułami wykonawczymi wystawionymi 17 kwietnia 2019 r., czyli w czasie, w którym Skarżący nie był już uprawniony do reprezentacji spółki B. A. Sp. z o.o. (rezygnacja złożona została w dniu 13 sierpnia 2014 r.). Skarżący uważa też, że złożenie przez niego wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu 1 sierpnia 2014 r. nastąpiło we właściwym czasie, nieprawidłowo ustalono zakres pojęcia "wartości majątku upadłego", a także nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i nie uwzględniono okoliczności osobistych, które miały wpływ na ustalenie czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Zakreślając ramy rozważań prawnych co do kwestii zasadniczych w sprawie należy wskazać, że granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki kapitałowej określają przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej. W analizowanej sprawie przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., w sprawie znajdują bowiem zastosowanie regulacje obowiązujące przed 1 stycznia 2016 r., a to na podstawie art. 1 pkt 91 ustawy z 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649). Zgodnie z tym przepisem, do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

W myśl art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej).

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Jednocześnie § 2 ww. przepisu stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 O.p.).

Sąd zwraca uwagę na utrwalony już w orzecznictwie pogląd, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie przesłanki pozytywne z art. 116 O.p. (tzn. pełnienie funkcji członka zarządu oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki), natomiast wykazanie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu (por. np. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 249/13; z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 1771/14; z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2557/14; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podstawową okolicznością niezbędną do przyjęcia, że Skarżący może ponosić odpowiedzialność za zaległości z tytułu wpłat na PFRON za miesiące od grudnia 2013 r. do czerwca 2014 r. jest to, że w czasie, w którym powstały te zobowiązania, Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. W tym zakresie niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ art. 116 § 2 O.p. w zw. z art. 205 § 2 k.s.h. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki powstałe w czasie, w którym Skarżący nie pełnił już funkcji członka zarządu tejże spółki.

W ocenie Sądu nie ma racji Skarżący twierdząc, że w sprawie jest istotne, kiedy zostały wystawione tytuły wykonawcze wobec spółki co do należności objętych zaskarżoną decyzją. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, decydujące znaczenie dla przyjęcia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości z tytułu wpłat na PFRON ma to, kiedy one powstały i czy w dacie ich powstania (upływu terminu płatności) Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Organ drugiej instancji prawidłowo wskazał, że zaległość we wpłatach na Fundusz powstaje z upływem dwudziestego dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy obowiązek wpłaty. Ustalenia w tym zakresie oparto na treści art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 986 ze zm.), zgodnie z którym pracodawcy dokonują wpłat, o których mowa w ust. 1 ww. przepisu, w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat.

Powyższe oznacza, że Skarżący pełnił w okresie upływu terminu płatności wszystkich wskazanych wyżej należności funkcję członka zarządu Spółki. Jak wynika z akt sprawy, zarząd Spółki w tym okresie był dwuosobowy, funkcję prezesa zarządu Spółki pełnił w tym czasie Skarżący, a drugim członkiem zarządu był A. M. Wynika to z treści wpisów nr 1 i nr 4 z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (k. 15 akt administracyjnych). Skarżący został wpisany do rejestru w dniu 23 września 2011 r., a zarząd w tym czasie był dwuosobowy.

Powyższą okoliczność potwierdza również treść oświadczenia zarządu spółki z dnia 15 września 2011 r (k. 20 akt administracyjnych) oraz umowy spółki sporządzonej w dniu 15 września 2011 r. (k. 25-20 akt administracyjnych). Zgodnie z § 22 tej umowy do pierwszego zarządu Spółki powołani zostali Skarżący i A. M. W myśl § 13 ust. 4 umowy kadencja zarządu trwa 4 lata, a zatem do dnia 15 września 2015 r.

W skardze Skarżący zarzucił, że skoro zaskarżona decyzja dotyczy zaległości objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi 17 kwietnia 2019 r., to organ powinien wziąć pod uwagę to, że w kwietniu 2019 r. Skarżący nie pełnił już funkcji członka zarządu B. A. Sp. z o.o. Skarżący podkreślił, że pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. złożył rezygnację z funkcji członka zarządu.

W odpowiedzi na skargę Minister słusznie wyjaśnił, że obowiązek wpłat na PFRON powstaje z mocy prawa z upływem dwudziestego dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy obowiązek wpłaty, a nie z momentem wystawienia tytułu wykonawczego.

Wobec powyższego organy słusznie przyjęły, że Skarżący pełnił funkcj członka zarządu Spółki w czasie upływu terminu płatności wpłat na PFRON za okres od grudnia 2013 r. do czerwca 2014 r.

Tym samym za spełnioną należało uznać przesłankę odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 2 O.p. Jak bowiem wynika z dotychczasowych rozważań, Skarżący w okresie, w którym upływał termin płatności spornych zobowiązań spółki, pełnił funkcję jej członka zarządu.

W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo również wykazały przesłankę bezskuteczności egzekucji skierowanej wobec spółki. W tym zakresie powołano się na postanowienie Sądu Rejonowego dla W. w W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych wydane w dniu [...] października 2014 r. sygn. akt [...]., w którym sąd ogłosił upadłość Spółki B. A. Sp. z o.o., a następnie postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., sygn. akt [...] (k. 34-32 akt administracyjnych) postępowanie upadłościowe prowadzonego wobec Spółki zostało umorzone, gdyż wartość posiadanego przez Spółkę majątku nie pozwalała na zaspokojenie kosztów tego postępowania.

W ocenie Sądu, wskazane powyżej okoliczności bezsprzecznie dowodzą, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna. Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak majątku zobowiązanego jest dowodem przesądzającym o bezskuteczności egzekucji. Orzecznictwo i doktryna jasno wskazują, że postanowienie o umorzeniu egzekucji, czy to wydane przez komornika, czy przez organy egzekucji administracyjnej, a nadto postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego, względnie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, w pełni wyczerpują pojęcie bezskuteczności egzekucji (zob. szerzej np. wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1291/16).

Zdaniem Sądu powyższe uprawniało organy do uznania, że w sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 116 § 1 O.p., tj. egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

Spełnienie się przesłanki bezskuteczności egzekucji znajduje również potwierdzenie w piśmie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia 17 czerwca 2019 r.(k. 14 akt administracyjnych), stanowiącym zawiadomienie o nieprzystąpieniu do egzekucji wobec spółki z uwagi na prawdopodobieństwo nieuzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wobec opisanego w min faktu wcześniejszego prowadzenia postępowań egzekucyjnych, w których nie udało się ustalić majątku spółki pozwalającego na dokonanie skutecznej egzekucji, należy przyjąć, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna.

Przechodząc do przesłanek egzoneracyjnych, w tym uwypuklanej przez Skarżącego tezy o zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie, wskazać należy, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p. Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie uwalnia członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Członek zarządu nie poniesie odpowiedzialności przewidzianej w art. 116 § 1 O.p. również w sytuacji, gdy w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu przesłanki do ogłoszenia upadłości nie zachodziły, a sytuacja finansowa spółki pogorszyła się w późniejszym czasie.

W tym zakresie w niniejszej sprawie, w której niespornie doszło do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zdaniem Sądu organ zasadnie wskazał, że wniosek ten został złożony po terminie, który uznać należałoby za właściwy, nie zaistniały zaś żadne obiektywnie niezawinione przez członków organu zarządczego okoliczności, które usprawiedliwiałyby niezłożenie tego wniosku we właściwym czasie. Przesłanki te wiążą się z wykazaniem należytej staranności w działaniach członka zarządu, zmierzających do wystąpienia o wszczęcie postępowania upadłościowego (układowego). Nie spełnia tego wymagania nawet podjęcie stosownych czynności w tym kierunku, jednak niepozwalających na osiągnięcie celu postępowania upadłościowego, np. zgłoszenie wniosku, ale nie we właściwym czasie. Niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości (o ile obowiązek taki wystąpił) w terminie (tj. we właściwym czasie) czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie wskazanego przepisu (zob. uchwała 7 sędziów NSA z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09).

Zgodnie z art. 10 u.p.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w roku 2014, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną (...) uważa się zaś za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Z kolei w myśl art. 21 ust. 1 i 2 u.p.n. w brzmieniu obowiązującym w roku 2014, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna (...) obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. W świetle przytoczonych regulacji należy przyjąć, że czasem właściwym na złożenie odpowiedniego wniosku jest taki czas, w którym prowadzona w stosunku do spółki upadłość pozwoli na proporcjonalne zaspokojenie wierzycieli. Właśnie dlatego wniosek powinien zostać złożony we właściwym czasie, tj. nie później niż w ciągu dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Skoro bowiem dla określenia właściwego czasu do wystąpienia o ogłoszenie upadłości należy uwzględnić funkcje ochronne tego postępowania wobec wierzycieli, to nie może być to moment, w którym wniosek o upadłość musi być oddalony z powodu tego, że majątek dłużnika nie wystarcza w sposób oczywisty nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Dla ustalenia właściwego czasu konieczne jest więc zbadanie i wskazanie początku biegu owego dwutygodniowego terminu.

W analizowanej sprawie skarżący zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości w dniu 1 sierpnia 2014 r. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, termin ten nie może być uznany za właściwy, i to z dwóch przyczyn.

Przytoczony wyżej art. 11 u.p.n. wskazuje dwie przesłanki uznania dłużnika za niewypłacalnego, co zgodnie z art. 10 tej ustawy stanowi podstawę wniosku o ogłoszenie jego niewypłacalności. Pierwsza, zawarta w ust. 1, dotyczy utraty zdolności płatniczej (niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych) i ma charakter uniwersalny, tj. odnosi się do wszystkich dłużników. Druga, ujęta w ust. 2 - polegająca na tym, że zobowiązania przekraczają wartość majątku - odnosi się do osób prawnych i niektórych jednostek organizacyjnych. Przesłanki te są niezależne od siebie, co oznacza, że osobę prawną (w tym spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością) uważać należy za upadłą zarówno jeżeli nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jak i wówczas, jeśli w terminie reguluje swoje zobowiązania, ale wartość jej zobowiązań przekracza wartość majątku. Nie są to przesłanki, które winny być spełnione łącznie.

Nietrafne są w związku z tym twierdzenia skargi, w których Skarżący wywodzi, że kondycja spółki nie dawała podstaw do wcześniejszego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego.

W orzecznictwie przyjmuje się, że dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Innymi słowy, skoro złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest determinowane zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań, to zbędne jest ustalanie, jaka jest wartość majątku spółki i jaka jest jej kondycja finansowa. Nawet w przypadku dobrej kondycji finansowej spółki, ale przy jednoczesnym niewykonywaniu wymagalnych zobowiązań, następuje niewypłacalność i obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania naprawczego (por. wyroki NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 656/13 i dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 1427/17; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 864/20; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa 24/13, LEX nr 1313462). Należy również zauważyć, że w art. 11 ust. 1 P.u.n. ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z konkretnym zaniechaniem, zaprzestaniem płacenia długów (zob. wyroki NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 853/13 i dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2557/14).

Spółka nie wywiązywała się z ustawowego obowiązku wpłat na PFRON już od maja 2012 r. (tytuł wykonawczy z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], k. 11-8). Ponadto, zgodnie z pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 6 grudnia 2019 r. (k. 81 akt administracyjnych), Spółka posiadała także zadłużenie za miesiące od lipca 2013 r. do grudnia 2013 r.

Na istnienie innych wymagalnych zobowiązań wskazuje również to, że wierzyciel T.A.L. ApS. złożył wniosek o upadłość spółki, wskazując w nim swoje niezaspokojone wierzytelności, których terminy płatności przypadały od sierpnia 2013 r. do kwietnia 2014 r. (k. 41-36 akt administracyjnych).

Skoro zatem wskazane wyżej zobowiązania, w tym z tytułu należności na rzecz PFRON, nie były regulowane już od maja 2012 r., to teza o tym, że zgłoszenie wniosku w dniu 1 sierpnia 2014 r. nie było spóźnione, jest nieuprawniona. Przesłanka ta zaistniała z dniem upływu terminu płatności należności wobec PFRON za kwiecień 2012 r., tj. po dniu 20 maja 2012 r. Wówczas nastąpiło trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań.

W związku z powyższym organy zasadnie przyjęły, że zaistniała przesłanka do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości B. A. Sp. z o.o. określona w art. 10 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.n., czyli niewykonywanie przez Spółkę wymagalnych zobowiązań, a więc już dwa tygodnie po 20 maja 2012 r. wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać złożony.

W ocenie Sądu w skardze nie podważono stanowiska organów podatkowych co do ustalenia, że Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Problemy zdrowotne, na które po raz pierwszy powołał się Skarżący w toku postępowania odwoławczego, a które miały miejsce w październiku 2013 r. i w maju i lipcu 2018 r. nie mają żadnego wpływu na ocenę okoliczności tej sprawy, w której ustalono, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno mieć miejsce przed tymi wydarzeniami. Jak wynika z karty informacyjnej z dnia 15 października 2013 r. (k. 92-90 akt administracyjnych) dolegliwości wskazujące na udar niedokrwienny wystąpiły 5 października 2013 r. po raz pierwszy w życiu. Ponadto, skoro jak twierdzi Skarżący, istniały przeszkody w należytym sprawowaniu powierzonej mu funkcji, uprawniającej przecież do prowadzenia spraw Spółki (art. 201 i art. 208 k.s.h.), to w ostateczności mógł on niezwłocznie po wystąpieniu problemów zdrowotnych zrezygnować z członkostwa w zarządzie. Skarżący tak jednak nie uczynił i pozostał przez wskazany wyżej okres w zarządzie. Tym samym godził się na taki właśnie sposób pełnienia owej funkcji, zwłaszcza w odniesieniu do sytuacji finansowej Spółki, którą prawnie zarządzał i za nią odpowiadał (zob. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1245/15).

Skarżący nie wykazał również, aby zaistniała przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Skarżący nie wskazał bowiem mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. Organy działały na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. W toku postępowania organy podejmowały wszelkie niezbędne działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jako dowód dopuściły wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego oceniły, czy sporne okoliczności zostały udowodnione, uzasadniając w wydanych decyzjach przesłanki, którymi się kierowały, w szczególności ustalając czy w okresie kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki wystąpił stan niewypłacalności, obligujący do złożenia wniosku o jej upadłość. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do dokonania ustaleń co do tego, czy Spółka stała się niewypłacalna w okresie, kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki.

Końcowo za bezzasadne uznać należy wnioski dowodowe, które w skardze zawarł pełnomocnik Skarżącego. Jak słusznie wskazał Minister, dla oceny zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 116 O.p. nie jest wymagana wiedza specjalna, która wymagałaby powoływania biegłego z zakresu rachunkowości. Organy nie mają obowiązku, przy dokonywaniu ustaleń dotyczących przesłanek ogłoszenia upadłości, powoływać biegłych z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia faktu oraz daty powstania niewypłacalności, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - materiał dowodowy jest wystarczający, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok: NSA z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2689/21; WSA w Łodzi z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 102/20).

W art. 106 § 3 p.p.s.a. brak jest natomiast podstawy prawnej do prowadzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu ze świadka. Jak bowiem stanowi ten przepis, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Natomiast złożone wraz ze skargą kopie decyzji dotyczących innych spraw prowadzonych wobec Skarżącego pozostają bez znaczenia w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.