Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 225/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 2 pkt 1 lit. g, art. 2 pkt 3 i 4
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 450
law: Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - tekst jedn.
article: art. 43 ust. 1 pkt 2, 9 i 10, ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: § 8 ust. 1 pkt 4 i pkt 12
journal: Dz.U. 2004 nr 97 poz 970
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług
article: art. 45, art. 46 § 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Dnia 3 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi JG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...], wydanym w przedmiocie egzekucji z nieruchomości, Sąd Rejonowy w P., przysądził na rzecz JG prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w P., przy ulicy [...], o powierzchni [...] ha wraz z prawem własności obiektów budowlanych znajdujących się na tej nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą Nr [...], za cenę [...] zł. Postanowienie to uprawomocniło się z dniem [...] lutego 2010 r..

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec Skarżącego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, od powyższego nabycia.

Pismem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], JG został wezwany do udzielenia informacji odnośnie wartości obiektów budowlanych znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości.

W udzielonej przez niego odpowiedzi z dnia [...] marca 2013 r., reprezentowany przez adwokata stwierdził, że obiekty budowlane znajdujące się na tej nieruchomości nie przedstawiają żadnej wartości. Jednocześnie wskazał, że jego zdaniem, umowy sprzedaży rzeczy (w istocie zbycie prawa do rzeczy) w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych, a zatem użytkowanie wieczyste jako prawo zbywalne, jednocześnie dotyczące rzeczy - nieruchomości, powinno stać się przedmiotem ustawowego zwolnienia od podatku. W tej sytuacji brak jest zatem podstaw do naliczania podatku od czynności cywilnoprawnych.

Decyzją z dnia [...] maja 2013r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., działając na podstawie art. 207, art. 21 § 1 pkt 1 oraz art. 51 § 1 i art. 53 § 1 i § 4 Op. oraz art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 3, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2007 r., nr 68, poz. 450, ze zm., zwanej dalej: u.p.c.c.), określił JG wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł, z tytułu przysądzenia prawa użytkowania wieczystego wyżej opisanej nieruchomości wraz z prawem własności obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości położonej w P., przy ul. [...], stanowiącej działkę o powierzchni [...] ha.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że użytkowanie wieczyste jest prawem podmiotowym dotyczącym nieruchomości gruntowej, a nie rzeczą. Nadto stwierdził, że tylko licytacyjna sprzedaż budynku znajdującego się na gruncie, jako sprzedaż rzeczy (nieruchomości) na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, zaś licytacyjna sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu podlega opodatkowaniu, gdyż przedmiotem zbycia jest prawo, a nie rzecz. Podatek obliczono zatem stosując do wartości nieruchomości jako podstawy podatku – 2% stawkę podatku.

W odwołaniu od powyższej decyzji, JG działając w imieniu własnym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

– art. 2 pkt 3 u.p.c.c. poprzez jego błędną interpretację zawężającą pojęcie sprzedaży rzeczy do przeniesienia na nabywcę wyłącznie prawa własności związanego z rzeczą, z wyłączeniem innych praw do rzeczy pozwalających na ich posiadanie,

– naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.c.c. poprzez uznanie, że sprzedaż w postępowaniu egzekucyjnym wywołuje takie same skutki, jak cywilnoprawna umowa sprzedaży,

– naruszenie art. 2 pkt 4 u.p.c.c. poprzez jego niezastosowanie,

– naruszenie art. 187 § 1 Op. poprzez niedokonanie żadnych ustaleń na okoliczność, czy sprzedaż przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego podlegała czy też nie podlegała, podatkowi od towarów i usług.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r., odwołujący wniósł o przeprowadzenie dowodu z odpisu zupełnego księgi wieczystej, wskazując w uzasadnieniu, iż postanowienie o przysądzeniu prawa użytkowania wieczystego wywołało odmienne skutki (wygaśnięcie hipotek ciążących na nieruchomości), niż wywołałaby umowa sprzedaży.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 216 oraz 188 Op. odmówił przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, wskazując w uzasadnieniu, iż odpis księgi wieczystej ma znaczenie dla sprawy, jednak nie wskazuje jakie skutki wywiera postanowienie sądu o przysądzeniu prawa zapisanego w tej księdze.

Pismami z dnia [...] września oraz [...] października 2013 r. został wezwany do udzielenia informacji o pobraniu podatku od towarów i usług, Komornik Sądowy prowadzący przedmiotową sprzedaż egzekucyjną. W odpowiedzi z dnia [...] listopada 2013 r., Komornik poinformował, że od sprzedaży nieruchomości nie został pobrany podatek od towarów i usług.

Poddaną kontroli Sądu w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., zwanej dalej: Op.), po rozpatrzeniu odwołania JG, od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] maja 2013 r., Nr [...], określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł - utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości jest prawem pośrednim między prawem własności a ograniczonymi prawami rzeczowymi, którego treść i zakres określają przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93, ze zm., zwanej dalej k.c.) oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603, ze zm., zwanej dalej: u.g.n.). Wymienione w postanowieniu Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...], prawo własności związane z obiektami budowlanymi nie przedstawia żadnej wartości, jednak przysądzone prawo majątkowe, jakim jest prawo użytkowania wieczystego gruntu, nie pozwala na zaklasyfikowanie tej czynności jako sprzedaży rzeczy i uniemożliwia zastosowanie wyłączenia z opodatkowania, o jakim mowa w art. 2 pkt 3 u.p.c.c.. Organ I instancji słusznie wskazał, że tylko licytacyjna sprzedaż rzeczy korzysta z wyłączenia na podstawie art. 2 pkt 3 u.p.c.c.. Nabycie prawa jak w przedmiotowej sprawie należy kwalifikować jako sprzedaż prawa majątkowego, a nie sprzedaż rzeczy, zatem podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.c.c.. W ocenie organu odwoławczego również powoływanie się przez Skarżącego na art. 2 pkt 4 u.p.c.c. uznać należy za bezpodstawne, bowiem nabycie wieczystego prawa użytkowania nieruchomości wraz z prawem własności obiektów budowlanych nie nastąpiło od poprzedniego właściciela, lecz w drodze licytacyjnej sprzedaży – postanowienia sądu o przysądzeniu nieruchomości. Od przedmiotowej sprzedaży komornik nie pobrał podatku od towarów i usług, zatem sporna czynność nie podlegała wyłączeniu z podatku od czynności cywilnoprawnych.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący JG, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

– art. 122, 124, 125, 187 i 210 Op. w ten sposób, iż Dyrektor Izby Skarbowej w P. wbrew obowiązującym przepisom prawa podatkowego:

- przeprowadził z urzędu zbędny dowód (czym dodatkowo naruszył art. 121 i 125 Op.), w tym sensie, iż nie wykazał on słuszności twierdzeń organu, a pomimo tego Dyrektor Izby Skarbowej w P. oparł na nim swoje rozstrzygnięcie;

- zaniechał i to wbrew żądaniu Skarżącego przeprowadzenia dowodu wykazującego, iż strona nie podlega obowiązku podatkowemu;

– art. 120 Op. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.c.c. w ten sposób, iż organy ustaliły obowiązek podatkowy bez podstawy prawnej;

– art. 120 Op. w związku z art. 2 pkt 4 u.p.p.c. w związku z art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054, zwanej dalej: p.t.u.) w ten sposób, iż Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdził, że obowiązkowi podatkowemu wynikającemu z p.t.u. podlegają wyłącznie podmioty, które ten podatek uiszczają, a ponieważ w przedmiotowej sprawie taki podatek nie został odprowadzony, organ błędnie uznał, że obowiązek uiszczenia tzw. podatku VAT nie powstał, a w konsekwencji w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowanie art. 2 pkt 4 u.p.c.c.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ odwoławczy zaniechał analizy przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, ograniczając się do twierdzeń komornika, czym naruszył zasady prowadzenia podatkowego postępowania dowodowego, nadto jako organ wyspecjalizowany zwracając się do organu niewyspecjalizowanego w tym zakresie. Uzasadnienie, w ocenie skarżącego, było zdawkowe, co również stanowiło naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Organ nie dopuszczając dowodu z księgi wieczystej, który wedle założenia skarżącego miał wskazać na odmienne skutki spornej czynności prawnej od skutków umowy sprzedaży, wskazał, iż treść księgi wieczystej nie zawiera informacji o skutkach spornej czynności, co stoi w sprzeczności z przepisami ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 707, ze zm.), w szczególności art. 1 i 25 cytowanej ustawy. Jeśli bowiem sporna czynność doprowadziła do wygaśnięcia hipoteki to powinno znaleźć to odzwierciedlenie w księdze wieczystej, stanowiącej źródło informacji o stanie prawnym nieruchomości. Nie został również uwzględniony wniosek skarżącego JG o przeprowadzenie dowodu z akt komorniczych z treści których wynika, iż przed dokonaniem spornej czynności przedmiotowa nieruchomość obciążona była hipoteką, a po dokonaniu spornej czynności już nie – organ nie przeprowadził zatem dowodu wskazującego słuszność twierdzeń strony mimo wniosku. W ocenie skarżącego organ podatkowy powinien dopuścić wnioskowane dowody nawet w przypadku, gdyby stały w sprzeczności z jego twierdzeniami. Nadto, w ocenie skarżącego obciążeniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie orzeczenia, które wywołują takie same skutki prawne jak czynności cywilnoprawne wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.c.c. i niedozwolone jest ograniczenie do jednej ze sfer sytuacji prawnej adresata orzeczeń. W przedmiotowej sprawie sporna czynność nie przenosi na nabywcę uprawnień obciążeń, a zatem wywiera odmienne skutki od umowy sprzedaży i innych czynności wskazanych w powyższym przepisie. Skarżący wskazał również, iż istnieją orzeczenia o skutku tożsamym z czynnościami wskazanymi w art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.c.c., np. na podstawie art. 1047 k.p.c., jednak będące przedmiotem sporu się do nich nie zalicza. Skarżący podniósł również, że organ odwoławczy stwierdził, że obowiązkowi podatkowemu wynikającemu z p.t.u. podlegają wyłącznie podmioty, które ten podatek uiszczają, a ponieważ w przedmiotowej sprawie taki podatek nie został odprowadzony – błędnie uznał, że obowiązek uiszczenia podatku od towarów i usług nie powstał, a w konsekwencji w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowanie art. 2 pkt 4 u.p.c.c.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w skarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów ze skargi organ wskazał, że w odróżnieniu od art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.c.c., który odnosi się do rzeczy lub praw majątkowych, art. 2 pkt 3 u.p.c.c. wymienia wyłącznie rzeczy, nie dotyczy zatem praw majątkowych. Niezbędne było zatem ustalenie pojęcia rzeczy, którego organ dokonał uprzednio. Organ podkreślił, że wymienione w postanowieniu sądu przysądzenie własności związanej z obiektami budowlanymi korzystało z wyłączenia na podstawie wskazanego wyżej przepisu, jednak przysądzone prawo majątkowe, jakim jest prawo użytkowania wieczystego gruntu, z takiego wyłączenia skorzystać nie mogło – uznać to bowiem należało za sprzedaż prawa majątkowego. W ocenie organu z odpisu księgi wieczystej, mającej znaczenie dla sprawy, nie wynika, jakie skutki prawne wywiera postanowienie sądu o przysądzeniu prawa zapisanego w tej księdze, zatem odmowa przeprowadzenia dowodu była zasadna ze względu na brak znaczenia dla sprawy, natomiast art. 1 i 25 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece nie stanowią podstawy prawnej możliwej do zastosowania w omawianej sytuacji. Organ wskazał również, że przez ustawowy zwrot "podatkowi podlegają orzeczenia sądów" uznać jednak należy wypływające z nich konsekwencje o skutkach tożsamych do czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 i 2 u.p.c.c., a nie same orzeczenia. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu przenosi własność na nabywcę, powoduje przejście na nabywcę uprawnień i obowiązków związanych z własnością nieruchomości oraz wywołuje skutki w sferze praw rzeczowych i obligacyjnych ciążących na nieruchomości, zatem podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.c.c. W ocenie organu odwoławczego, wyjaśnił on skarżącemu powody i podstawy prawne rozstrzygnięcia, a także dokonał należytej analizy przepisów p.t.u., uznając oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste za dostawę towarów, a nie świadczenie usług, ze względu na uznanie prawa użytkowania wieczystego za prawo rzeczowe o charakterze zbliżonym do prawa własności, a nie do praw rzeczowych ograniczonych. Zwrócenie się do komornika o udzielenie informacji o pobraniu podatku od towarów i usług od spornej czynności było najprostszym środkiem prowadzącym do odniesienia się do zarzutu Skarżącego, koniecznym ze względu na potrzebę rozważenia wyłączenia dokonanego nabycia na podstawie art. 2 pkt 4 u.p.c.c.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1a-c p.p.s.a., sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Mając na uwadze dyspozycję przepisu art. 2 pkt 4 u.p.c.c., stwierdzić należy, że ustawodawca w sposób wyraźny rozgraniczył podatek od czynności cywilnoprawnych od podatku od towarów i usług. Zakresy opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem od czynności cywilnoprawnych co do zasady nie pokrywają się ze sobą. Z treści art. 2 pkt 4 u.p.c.c. można zatem wyinterpretować zasadę "albo podatek od czynności cywilnoprawnych, albo podatek od towarów i usług". Przepis ten traktować należy jako wyznaczający granice obszarów obowiązywania obu wyżej wymienionych podatków (por. komentarz do art. 2 u.p.c.c. Zbigniewa Oficerskiego, Lex Omega).

Podstawowe zatem znaczenie dla prawidłowego stosowania art. 2 pkt 4 u.p.c.c. ma ustalenie, czy z racji dokonania określonej czynności cywilnoprawnej powstaje obowiązek z tytułu podatku od towarów i usług, czy też nie. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że w konkretnym wypadku nie powstaje zobowiązanie w tym podatku ze względu na istniejące zwolnienie.

Z tytułu sprzedaży nieruchomości (prawa użytkowania wieczystego) powstanie obowiązek zapłaty albo podatku od towarów i usług, albo podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie może mieć miejsca sytuacja, gdy przynajmniej część ceny sprzedaży nieruchomości nie podlega opodatkowaniu żadnym z tych podatków (w jednym zwolniona, a w drugim nieobjęta).

Zatem w stosunku do określonej grupy czynności cywilnoprawnych ustawodawca pozbawia je przywileju zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych, właśnie ze względu na okoliczność przysługiwania zwolnienia z podatku od towarów i usług. W konsekwencji, na stronach tychże czynności będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Gdyby natomiast omawiane zwolnienie nie przysługiwało (na stronie ciążyłoby zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług), opodatkowanie na gruncie u.p.c.c. nie wchodziłoby, rzecz jasna, w rachubę. W konsekwencji, czynności należące do wskazanych wyżej wyjątków zostały objęte obowiązkiem na płaszczyźnie obu podatków: od towarów i usług oraz od czynności cywilnoprawnych, choć w odniesieniu do tego pierwszego korzystają ze zwolnienia. Ustawodawca uznał zatem, że od pewnych czynności podatek musi zostać zapłacony zawsze.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, jak trafnie przyjął także Dyrektor Izby Skarbowej w P., że nabycie przez JG wieczystego prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości wraz z prawem własności obiektów budowlanych nie nastąpiło od poprzedniego właściciela tego prawa, lecz na podstawie postanowienia sądu o przysądzeniu tej nieruchomości od dłużnika w drodze licytacyjnej sprzedaży i czynność taką należy kwalifikować jako sprzedaż prawa majątkowego, a nie jako sprzedaż rzeczy.

Przywołując stosowne uregulowania ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.), wskazać należy, że powyższa transakcja jako dotycząca nieruchomości (lub praw na nieruchomości) objęta jest zwolnieniem od podatku od towarów i usług. Do transakcji objętych zwolnieniami na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług należą bowiem :

- dostawa nieruchomości będących towarami używanymi w rozumieniu p.t.u. (pod określonymi warunkami); są to budynki i budowle lub ich części (ale nie grunty), jeżeli od końca roku, w którym zakończono ich budowę, minęło co najmniej 5 lat (art. 43 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 p.t.u.),

- dostawa obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe, np. lokale przeznaczone na cele niemieszkalne, garaże ( art. 43 ust. 1 pkt 10),

- dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę ( art. 43 ust. 1 pkt 9), np. grunty leśne, grunty nieprzeznaczone pod zabudowę w planie zagospodarowania przestrzennego,

- zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu przeznaczonego na cele rolnicze, a także użytkowania wieczystego gruntu w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, jeżeli budynki te lub budowle albo ich części są zwolnione od podatku lub opodatkowane stawką podatku w wysokości 0% (§ 8 ust. 1 pkt 4 i pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970, ze zm.).

Przepis art. 2 pkt 3 u.p.c.c. dotyczy "umowy sprzedaży rzeczy". Należy zauważyć, że zgodnie z art. 45 k.c. rzeczami są tylko przedmioty materialne, natomiast zgodnie z art. 46 par. 1 k.c. nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale związane z gruntem lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Prawo użytkowania wieczystego nie zostało objęte zakresem normy art. 2 pkt 3 u.p.c.c.

Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności. Przedmiotowe postanowienie jest też tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości, skutkiem czego jak trafnie wskazał organ jest przeniesienie własności. Postanowienie o przysądzeniu zgodnie z treścią art. 999-1003 k.p.c. przenosi własność na nabywcę, powoduje przejście na nabywcę uprawnień i obowiązków związanych z własnością nieruchomości oraz wywołuje skutki w sferze praw rzeczowych i obligacyjnych ciążących na nieruchomości.

Powyższe czynności będą więc podlegały podatkowi od czynności cywilnoprawnych, gdyż objęte są zwolnieniem od podatku od towarów i usług, chyba że na mocy innych przepisów u.p.c.c. zostaną objęte wyłączeniami (np. art. 2 pkt 1 lit. g).

Mając zatem na uwadze powyższe stwierdzić należy, że prawidłowe jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w P., że przysądzone postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] prawo użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z prawem własności obiektów budowlanych znajdujących się na tej nieruchomości – jako zwolniona od podatku od towarów i usług, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zdaniem Sądu wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi również przesłanka zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych wymieniona w art. 2 pkt 1 lit. g u.p.c.c., zgodnie z którym - nie podlegają temu podatkowi czynności cywilnoprawne w sprawach podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami lub przepisom o autostradach płatnych. Przysądzenie prawa użytkowania wieczystego wraz z prawem własności obiektów budowlanych znajdujących się na tej nieruchomości nie dotyczy nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a taki zakres regulacji wyznacza ustawa o gospodarce nieruchomościami.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. wskazał, że z odpisu zupełnego księgi wieczystej o co wnioskował skarżący nie wynika jakie skutki prawne wywiera postanowienie sądu o przysądzeniu prawa zapisanego w tej księdze, który to pogląd w niniejszej sprawie podziela Sąd.

Również nie znajduje uzasadnienia zarzut podniesiony w skardze dotyczący naruszenia art. 122, art. 124, art. 187 i art. 210 Op., bowiem organ podatkowy wskazał powody na podstawie których przyjął odmienne od oczekiwanego przez skarżącego rozstrzygnięcie, a także wskazał przepisy prawa na których oparł decyzję, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko.

W tych warunkach, zdaniem Sądu, brak podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 p.p.s.a.