Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1287/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 8,  art. 77 par. 1,  art. 107 par. 3,  art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3,  art. 5,  art. 33,  art. 38,  art. 71,  art. 77,  art. 96
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skarg G. B., W. P., A. M., B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia “[...]", nr “[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]", Nr: "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks

postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosków wniesionych przez: Stowarzyszenie A, G. B., B. D., W. P., A. M. i Z. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]", odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Nr "[...]" Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" skierowanej do Firmy A o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia "Budowa farmy wiatrowej składającej się z do 13 sztuk elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 30 MW, zlokalizowanej w rejonie miejscowości "[...]" gmina "[...]" na działkach znajdujących się w obrębie konturów

zaznaczonych w "Załączniku Nr 1 do uchwały Rady Gminy "[...]" z dnia "[...]" w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania, utrzymało zaskarżona decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wójt Gminy "[...]" wydał w dniu "[...]", na wniosek Firmy A, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji polegającej na budowie farmy wiatrowej składającej się z liczby do 13 sztuk elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 30 MW.

We wnioskach o stwierdzenie nieważności decyzji G. B., Z. L., A. M., B. D. oraz W. P. wskazali, że mają interes prawny we wzruszeniu opisanej decyzji Wójta Gminy "[...]", albowiem została ona wydana w postępowaniu przeprowadzonym z pominięciem ich jako stron postępowania. W uzasadnieniu wniosków stwierdzili m.in., że w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji przymiot strony postępowania winny mieć podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia narażonych na jego oddziaływanie. Tak więc zarówno skarżący, jak i te podmioty, których nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia powinny być stronami w postępowanie, a obszaru oddziaływania inwestycji nie można określać jedynie na podstawie zasięgu hałasu powodowanego przez wiatraki. Stwierdzili, że Wójt Gminy "[...]" nie zapewnił udziału wszystkim osobom mającym interes prawny, ponieważ zawiadomienie o tym postępowaniu nie zostało przedstawione na tablicy ogłoszeń w sołectwie "[...]". Z uwagi na to, że organ prowadząc postępowanie nie zapewnił wszystkim osobom

będącym stronami postępowania udziału w tym postępowaniu, zaskarżona decyzja

jest nieważna z uwagi na rażące naruszenie prawa. Skarżący zakwestionowali ponadto opracowany w toku postępowania raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oraz wskazali, że przywołany w raporcie dokument pt. "Wyniki monitoringu ornitologicznego w obrębie lokalizacji fermy wiatrowej "[...]"" opracowany na podstawie danych za okres od 7 grudnia 2007 r. do 20 listopada 2008 r. dotyczył lokalizacji 8 turbin wiatrowych o mocy 2,5 MW, co oznacza, że nie może być miarodajny dla fermy wiatrowej o większej liczbie turbin. Dodatkowo wskazali, że rażącą wadą decyzji jest także to, że postępowanie o ustalenie środowiskowych

uwarunkowań realizacji inwestycji przeprowadzone zostało bez wymaganego

prawem wniosku inwestora. Podniesiona okoliczność wynika z tego faktu, że wniosek złożony został do organu w dniu 3 lutego 2009 r., gdy tymczasem zawiadomienie skierowane m.in. do Sołtysa sołectwa "[...]" o wszczęciu przedmiotowego postępowania datowane zostało na dzień 6 stycznia 2009 r. Dodatkowo rażące naruszenie prawa wynika także z faktu posłużenia się w postępowaniu opinią

sanitarną o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji wydaną

przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia "[..]", to znaczy opinią wydaną przed wszczęciem postępowania. Wskazali również na konieczność ochrony obszarów Natura 2000 ustanowionych zgodnie z dyrektywami europejskimi oraz z uregulowaniami ustawy o ochronie przyrody oraz na kwestie związane z ochroną ich zdrowia.

Zarzuty pod adresem decyzji z dnia "[...]" skierowało także Stowarzyszenie A. Zarzuty dotyczyły m.in. uchybienia przez organ przepisom art. 5, art. 33, art. 38 i art. 79 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także przepisom zawartym w art. 66 ust. 1 pkt 7 lit a, b oraz wart. 77 ust. 1 tej ustawy poprzez brak podania w trybie obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń w sołectwie

"[...]" o prowadzeniu tego postępowania oraz o możliwości zgłaszania

wniosków i uwag do raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Naruszenia przepisów ustawy wynikało także z tego, że raport o oddziaływaniu

inwestycji na środowisko zawierał szereg błędów, był ogólny i nieprecyzyjny

i nie powinien stanowić podstawy do wydania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze połączyło wnioski: G. B., Z. L., A. M., B. D., W. P. oraz Stowarzyszenia A. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygtnięcia

Następnie, decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., odmówiło stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Argumentowało m.in., iż przedstawione przez skarżących wady postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji nie mieszczą się w kategorii wad materialnych decyzji, natomiast stanowić mogą, co najwyżej, wady postępowania i ewentualne przesłanki jego wznowienia, w szczególności zaś – w kontekście opisanych zarzutów - przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stwierdziło, że okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia postępowania nie jest jednocześnie okolicznością skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji i wymaga w tym zakresie postępowania odrębnego (v: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt II OSK 533/12). Kolegium wskazało, że w postępowaniu w sprawie

stwierdzenia nieważności decyzji, nie przeprowadza się nowych dowodów, które

miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy

zakończonej zaskarżoną decyzją. Ochronie interesu stron postępowania, które bez własnej winy nie brały udziału w tym postępowaniu służy procedura wznowienia postępowania oparta o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podniesiono, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie tego, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ wskazał, że zakwestionowana decyzja spełnia, w jego w ocenie wymogi stawiane decyzjom o środowiskowych uwarunkowaniach określone w art. 75 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i nie zawiera wad o randze rażącego

naruszenia prawa, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności tej decyzji. Konkludując wyjaśniono, że z uwagi na to, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym i sprowadza się wyłącznie do ustalenia tego, czy zaskarżona decyzja jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., natomiast nie może prowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy i ponownego orzekania co do istoty sprawy, należało odmówić stwierdzenia nieważności decyzji.

G. B., B. D., W. P., A. M. i Z. L. oraz Stowarzyszenie A. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazali, że wymieniona decyzja z dnia "[...]" została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ brak jest wymaganego uzgodnienia z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych warunków realizacji przedsięwzięcia

polegającego na budowie farmy wiatrowej składającej się z lub do 13 sztuk

elektrowni. Bagatelizowanie przez organ braku uzgodnienia i niezwracanie uwagi na fakt wydania decyzji przez Wójta dotyczącej 13 sztuk elektrowni jest niedopuszczalne i stanowi o braku prawidłowego rozpoznania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwłaszcza w kontekście tego, że inwestor w chwili obecnej realizuje budowę 10 sztuk elektrowni, a więc już od początku inwestycja jest prowadzona bez wymaganego uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 10 sztuk elektrowni wiatrowych. Podniesiono, że budowa 10 sztuk elektrowni bez wymaganego uzgodnienia stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia okolicznych mieszkańców, tym bardziej, iż jak wynika z pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]", zgodnie z obecnym stanem wiedzy technicznej oddziaływanie siłowni wiatrowych może mieć negatywny wpływ na zdrowie ludzi na obszarze nawet do 2-3 km. Planowany zespół elektrowni bezspornie może znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000 graniczące bezpośrednio z terenem inwestycji. Skarżący podtrzymali też stanowisko dotyczące naruszenia przepisów prawa dotyczących zawiadamiania i udziału w postępowaniu stron postępowania. Dodali, że Wójt Gminy "[...]" decyzję "[...]"

wydał na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wymienionej ustawy, natomiast

w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej wymaganego tym

przepisem porozumienia z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami, prezydentami

miast. Stanowi to o rażącym naruszeniu przepisów prawa.

Kolegium wskazaną na wstępie decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję własną z dnia "[...]". Wskazało, że organ pierwszej instancji przyjął, iż przymiot strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji ma więcej niż 20 osób, co uzasadniało zastosowanie art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 49 k.p.a. Ustalenie liczby stron postępowania nastąpiło na podstawie zasięgu najbardziej restrykcyjnych wartości (dla pory nocnej) oddziaływania dźwięku określonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie

dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Takie ustalenie w ocenie organu I instancji było najbardziej optymalne. Dlatego też, wobec braku precyzyjnego określenia kręgu stron postępowania, nie można jednoznacznie stwierdzić, że stronami postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji nie mogli być skarżący. Kolegium wskazało, że zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest ocena takiej decyzji wyłącznie pod kątem

spełnienia przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Dlatego też nie można w niniejszej sprawie uznać za rażące naruszenie prawa braku wymaganego uzgodnienia z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej składającej się z 13 sztuk elektrowni. Uzgodnienie dokonane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dotyczy wyłącznie 9 sztuk elektrowni wiatrowych. Z kolei decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji określa liczbę

elektrowni "do 13 sztuk" - taka też liczba "do 13 sztuk" wynika z postanowieniu z dnia

"[...]" Starosty "[...]’. Również nie narusza rażąco prawa dokonanie uzgodnień przez Starostę Braniewskiego w trybie art. 156 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W karcie informacyjnej, dołączonej przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, zawarty jest bowiem zapis, iż obszary Natura 2000 występują w znacznych odległościach od obszaru przeznaczonego pod farmę wiatrową - ok.4,5 km w kierunku południowo - zachodnim obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 , ok. 3 km w kierunku północno- wschodnim obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 , ok. nieco ponad 6 km w kierunku południowo - zachodnim i ok. 7 km w kierunku południowo - wschodnim specjalny obszar ochrony siedlisk Natura 2000. Z treści raportu wynika również, że lokalizacja farmy wiatrowej znajduje się poza obszarami chronionymi lub przewidzianymi do ochrony. Kolegium wskazało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy wad tkwiących w samej decyzji, a nie wad postępowania. Z tego względu Kolegium w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie dokonano zarówno merytorycznej oceny raportu jak i innych dowodów w sprawie. Natomiast podnoszone przez skarżących zarzuty wyczerpują przesłanki wznowienia postępowania wskazane w art. 145 § 1 k.p.a., a w szczególności pkt 4 tego przepisu, w myśl którego wznawia się postępowanie, gdy strona bez własnej winy nie brała w nim udziału.

Na powyższą decyzję skarżący – G. B., B. D., W. P., A. M. wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w których nie zgodzili się z wydanymi przez Kolegium rozstrzygnięciami, jednocześnie wnosząc o ich uchylenie. Zakwestionowanej decyzji zarzucili:

I. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:

1) art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235), w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez błędne przyjęcie, że wydanie decyzji bez stosownego wniosku nie stanowi wady o randze rażącego naruszenia prawa, które

uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji,

2) art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,

udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przez błędne przyjęcie, iż wydanie decyzji przez Wójta Gminy "[...]" niezgodnie z uzgodnieniem zawartym w postanowieniu Państwowego

Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]" z dnia "[...]" nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności

decyzji,

3) art. 5, art. 33, art. 38 i art. 96 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko.

II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 156 k.p.a. poprzez niedostateczne

wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Samorządowego

Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" i tym samym stanowiska

stwierdzającego brak podstaw do uchylenia decyzji Nr "[...]" Wójta Gminy

"[...]" o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia

z dnia "[...]" oraz wybiórczej ocenie materiału dowodowego;

2) art. 7 i art. 8 w zw. z art. 156 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy przez

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób wszechstronny i wyczerpujący;

3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 158 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej

decyzji naruszającej zasady praworządności.

W odpowiedzi na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji.

Także cześnik postępowania – pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja wydana została w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która została wydana m. in. bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza wadliwość aktu administracyjnego (w niniejszej sprawie - decyzji) powstałą wskutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Organ, wydając decyzję czyni to niezgodnie z treścią normy prawnej na tyle wyraźnie, że nie budzi to wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 27 października 2003 r., sygn. IV SA 905/02).

O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, co ma miejsce wówczas, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, a więc takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień.

W niniejszej sprawie, w postępowaniu nieważnościowym kontrolowana była decyzja Nr "[...]" Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia "Budowa farmy wiatrowej składającej się z do 13 sztuk elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 30 MW, zlokalizowanej w rejonie miejscowości "[...]"" na działkach znajdujących się w obrębie konturów zaznaczonych w "Załączniku Nr 1 do uchwały Nr "[..]" Rady Gminy "[...]" z dnia "[...]" w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania.

W ocenie Sądu, zasadnie Kolegium uznało, że kontrolowana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja z dnia "[...]" nie została wydana bez podstawy prawnej, czy też z rażącym naruszeniem prawa.

Merytoryczną ocenę zarzutów skargi poprzedzić należy rozważaniami dotyczącymi legitymacji skarżących do bycia stroną postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżący wywodzili swój interes prawny w byciu stroną postępowania z faktu sąsiedztwa z terenem inwestycji.

Należy podkreślić, że ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) nie zawiera definicji strony w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Oznacza to, że krąg stron postępowania w sprawach, w których wydawane są decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musi być wyznaczany na zasadach ogólnych, tj. w oparciu o art. 28 k.p.a. Stosownie do tej normy, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotne jest, iż przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99).

Źródłem interesu prawnego skarżących są normy prawa cywilnego dotyczące własności nieruchomości i niewątpliwie powyższa okoliczność pozwala im wywodzić z tego tytułu interes prawny. Podkreślić zatem należy, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie narusza prawa własności, nie daje też inwestorowi żadnych praw do terenu potencjalnego zainwestowania, określa natomiast jedynie wpływ przedsięwzięcia na środowisko i wymagania jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu czynników szkodliwych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2008 r., II SA/Wr 543/07, LEX nr 510780). W orzecznictwie zasadnie zauważono, że w sprawach środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia istotną kwestią w ustalaniu katalogu stron jest ocena oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 stycznia 2009 r., II SA/Bk 842/07, LEX nr 486235) zwłaszcza w kontekście analizy raportu oddziaływania na środowisko, a przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 25 lutego 2008 r., II SA/Op 578/07, LEX nr 510776, wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., II OSK 1476/08), przy czym pojęcie "oddziaływania" musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko. W kontrolowanym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie przyjęło, że postępowanie to dotyczyło interesów prawnych skarżących, i że, skarżący skutecznie zainicjowali postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. W tym miejscu wskazać należy na utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, który skład orzekający w pełni podziela, że stronami postępowania o stwierdzenie nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn., akt II SA 2164/92, opubl. ONSA 1995, nr 1, poz. 32 i z dnia 15 września 2000 r., sygn. akt IV SA 2328/99, niepubl.).

W rozpoznawanej sprawie postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej również jako: u.u.i.ś.). Zgodnie z art. 73 ust. 1 u.u.i.ś. postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wszczynane na wniosek podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia. Przepis ten stanowi zatem przejaw zasady dyspozycyjności, oznaczającej, że postępowanie administracyjne może zostać wszczęte wyłącznie na wniosek podmiotu. Wniosek powinien spełniać wymagania określone w k.p.a. oraz w u.u.i.ś. Z materiału dowodowego sprawy bezspornie wynika, że w dniu 3 lutego 2009 r. Firma A złożyła do Urzędu Gminy w "[...]" kompletny wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W odpowiedzi na powyższe w dniu 12 lutego 2009 r. Urząd Gminy w "[...]" zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Zawiadomienie zostało skierowane imiennie do wnioskodawcy oraz zastosowano tryb określony w art. 3 ust. 1 pkt 11 u.u.i.ś. Zgodnie z powyższą normą przez podanie informacji do publicznej wiadomości rozumie się:

a) udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie,

b) ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie,

c) ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu,

d) w przypadku gdy siedziba organu właściwego w sprawie mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot postępowania - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania.

Mianowicie, organ umieścił informację o wszczęciu postępowania na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy "[...]" i sołectwa "[...]" oraz Biuletynie Informacji Publicznej. Tym samym niezasadny i nie znajdujący potwierdzenia w aktach administracyjnych jest zarzut skargi, że w sprawie doszło do naruszenia art. 73 ust. 1 u.u.i.ś. polegające na wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 5, art. 33, art. 38 u.u.i.ś. również należy uznać za bezzasadne. Mianowicie w art. 5 u.u.i.ś. "każdemu" zagwarantowano prawo do uczestniczenia na warunkach określonych ustawą w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Oczywiście zasada ta, jak wynika z treści przepisu ją statuującego, wymaga konkretyzacji w szczegółowych rozwiązaniach prawnych. Właśnie taki charakter mają postanowienia zawarte w art. 29-43 ustawy. Bezspornym zatem jest, iż omawiana ustawa nakłada na organy obowiązek informowania społeczeństwa o toczącym się postępowaniu, a społeczeństwo jest uprawnione do wyrażania swoich komentarzy i opinii w szczególności zanim sprawa zostanie przez organ rozstrzygnięta. Co więcej wskazane opinie i komentarze winny stać się przedmiotem dogłębnej analizy organów, której wyniki winny zostać wskazane w decyzji kończącej postępowanie. Katalog instrumentów prawnych gwarantujących społeczeństwu udział w postępowaniu dotyczącym oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko określa art. 33 ust. 1 u.u.i.ś. W szczególności w myśl tego przepisu obligatoryjnym obowiązkiem organu jest między innymi podanie do publicznej wiadomości informacji o: wszczęciu postępowania, przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przedmiocie decyzji, która ma być wydana i organie właściwym do jej wydania, możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, możliwości składania uwag i wniosków oraz sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania. Z uwagi na obligatoryjny charakter tych czynności ich nieprawidłowa realizacja powoduje wadliwość przeprowadzonego postępowania, nawet wówczas, gdy wydane rozstrzygnięcie cech wadliwości nie zawiera, choć trudno uznać, iż tego typu sytuacja może zaistnieć w okolicznościach gdy stronom nie zapewniono prawa zapoznania się z całością materiału dowodowego, a w konsekwencji podważenia dokonanych ustaleń poprzez zgłoszenie konkretnych uwag i wniosków.

W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wypełniając obowiązek zapewnienia społeczeństwu udziału w postępowaniu poinformował "społeczeństwo", zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 11 u.u.i.ś., o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zamieszczając powyższą informację na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy "[...]" i sołectwa "[..]" (przy kościele parafialnym dla wsi "[...]" i "[...]") oraz BIP. Skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 1061/07), że "to rzeczą organu jest wybranie takiego sposobu ogłoszenia, który zapewni by obwieszczenie o planowanym przedsięwzięciu było dokonane w sposób skuteczny. Nie ma też przeszkód prawnych by wykorzystać wszystkie trzy formy ogłoszenia (...) Za taką interpretacją wskazanego przepisu przemawiają przede wszystkim względy wykładni gramatycznej i celowościowej. Gdyby iść drogą interpretacji Sądu I instancji i skarżącego to w wielu wypadkach niemożliwe byłoby wypełnienie obowiązku informacyjnego, bowiem jedynie skuteczną drogą wypełnienia obowiązku informacyjnego byłoby obligatoryjne wykorzystanie wszystkich form obwieszczenia a więc ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego i poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. Zważywszy zaś, że w wielu jednostkach podziału terytorialnego nie wykształciły się jeszcze w pełni utrwalone formy ogłaszania informacji w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie, pozwalające na ogłoszenie także w tej formie, wskazany przepis byłby martwy". Nadto trzeba wskazać, że organ administracji publicznej właściwy do wydania decyzji dołożył dalej idących starań, aby wypełnić obowiązek informacyjny zapewniający udział społeczeństwa - dokonano bowiem podania do publicznej wiadomości, na podstawie art. 79 ust. 1 u.u.i.ś., informacji o prowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz zawiadomił strony, w wyżej wymieniony sposób, o zebranych dokumentach i materiałach przed wydaniem decyzji. Ponadto, organ pierwszej instancji realizując obowiązek uzyskania wymaganych ustawą opinii i uzgodnień uzyskał stanowisko innych organów tj. uzgodnienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]" oraz uzgodnienie Starosty "[...]". Nadto, organ pierwszej instancji wykonał ciążący na nim obowiązek określony w art. 38 u.u.i.ś., polegający na podaniu do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią.

Dalej należy wyjaśnić skarżącym, że z art. 61 ust. 4 u.u.i.ś. wynika, iż ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, o której mowa w art. 62 ust. 2, przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 97 ust. 1. Ocena wpływu na obszar Natura 2000 przeprowadzana jest takim przypadku w toku postępowania o wydanie decyzji wskazanych w art. 96 ust. 1 ustawy. Źródłem tego obowiązku nie jest ustawa lecz stwierdzenie tego obowiązku z formie postanowienia wydanego na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. (vide: Bartosz Rakoczy Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Komentarz Lexis Nexis Warszawa 2010 str. 167). Zgodnie z art. 96 ust. 1 i 3 ustawy, zainicjowanie postępowania przewidzianego w art. 97 ustawy następuje w przypadku gdy organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, rozważa przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Jeżeli organ ten uzna, że przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentacji wskazanej w art. 96 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 97 ust. 1, 3 i 4 u.u.i.ś. po otrzymaniu tych dokumentów, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i nakłada obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i określa zakres tego raportu, przy czym zakres raportu powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Z przepisów powyższych wynika, iż po pierwsze ocena oddziaływania na obszar Natura 2000 przedsięwzięć, innych niż przewidziane w art. 59 ust. 1 u.u.i.ś., nie jest przeprowadzana w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a po drugie ogranicza się ona tylko do wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Stąd też zarzut naruszenia art. 96 u.u.i.ś. nie mógł zostać uwzględniony.

Przed wydaniem decyzji Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" o środowiskowych uwarunkowaniach stanowisko w sprawie planowanej inwestycji, wyraził Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w "[...]" w formie opinii oraz Starosta "[...]" w formie uzgodnienia. Co istotne w niniejszej sprawie, uzgodnienie w drodze postanowienia (art. 77 ust. 3 u.u.i.ś.), w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający sprawę w postępowaniu głównym. Uzgodnienie to jest – tak, jak i postanowienie organu opiniującego, o którym mowa w art. 77 ust. 1 pkt 2 – niezaskarżalne (nie przysługuje na nie zażalenie), bowiem w art. 77 ust. 7 u.u.i.ś. wyłączono możliwość stosowania art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest przez organ decydujący, po przeprowadzeniu wymaganego uzgodnienia. Co się tyczy różnic pomiędzy charakterem uzgodnienia Starosty i opinii inspektora sanitarnego podnieść jeszcze należy, że organy te autonomicznie dokonują oceny planowanego przedsięwzięcia. Stanowisko inspektora sanitarnego wyrażane w formie opinii (procesowej formie postanowienia), jakkolwiek wymagane prawem i pomocne dla organu prowadzącego postępowanie główne, nie jest jednak dla tego organu wiążące w sprawie, w przeciwieństwie do uzgodnienia Starosty. Tym samym zarzut wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niezgodnie z opinia inspektora sanitarnego nie mógł odnieść skutku.

Sąd nie podzielił również pozostałych zarzutów skargi. Przede wszystkim niezasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., albowiem decyzja organu odwoławczego zawiera pełne uzasadnienie prawne i faktyczne. Kolegium wyraźnie wskazało jakimi przesłankami kierowało się wydając własną decyzję oraz w całości odniosło się do argumentów zawartych we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu również zarzuty natury procesowej dotyczące naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organ odwoławczy prawidłowo przeprowadził postępowanie, a zaskarżona decyzja została wydana po wszechstronnym rozważeniu zebranego w sprawie materiału. Ponadto, skarżący nie wykazali na konkretne naruszenie zasad postępowania, które dyskwalifikowałyby zakwestionowaną decyzję organu.

W ocenie Sądu, Kolegium ponownie rozpatrując sprawę słusznie nie dopatrzyło się aby kontrolowana decyzja Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" dotknięta była którąkolwiek z wad kwalifikowanych określonych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a., skutkujących koniecznością stwierdzenia jej nieważności.

Tym samym należy uznać, iż rozstrzygnięcie Kolegium z dnia "[..]" jest zgodne z prawem. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.