Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 133/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust.1 pkt 6.
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] cofającą skarżącemu M. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. Komendant Policji wydał M. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

W 2006 r. Komendant Policji powziął wiadomość, że przeciwko M. M. toczą się dwa postępowania karne: o przestępstwo z art. 220 § 1 k.k. i o przestępstwo z art. 53 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (DZ. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 372 z późn. zm.). W związku z tą wiadomością dnia [...] stycznia 2008 r. Komendant Policji wszczął postępowanie w przedmiocie cofnięcia M. M. pozwolenia na broń myśliwską.

W aktach znajduje się informacja z Krajowego Rejestru Karnego (dalej zwany KRK) z marca 2007 r., z której wynika, że w stosunku do M. M. wyrokiem Sądu Rejonowego w P. Wydział [...] w M. z dnia [...] października 2004 r. Sygn. akt. [...] umorzono warunkowo na 2 lata postępowanie karne o czyn z art. 278 § 1 k.k. W aktach znajduje się odpis powyższego wyroku karnego, z którego wynika, że M. M. został uznany winnym popełnienia czynu z art. 53 pkt. 3 i 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo Łowieckie w zw. z art. 278 § 1 k.k. polegającego na odstrzale w okresie ochronnym sarny i usiłowaniu przywłaszczenia upolowanego zwierzęcia, a postępowanie karne wobec skarżącego zostało warunkowo umorzone na okres 2 lat próby.

W aktach znajduje się też druga informacja z KRK z dnia [...] lipca 2007 r., z której wynika, że M. M. w KRK już nie figuruje.

W aktach znajduje się też drugi wyrok Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] maja 2007 r. (prawomocny od dnia [...] lipca 2007 r.) sygn. akt. [...], mocą którego umorzono warunkowo na okres dwóch lat próby postępowanie przeciwko M. M. o czyn z art. 220 § 3 k.k. w zbiegu z art. 157 § 1 k.k., polegający na dopuszczeniu na stanowisko pracy pracownika nieposiadającego odpowiedniego przeszkolenia z zakresu BHP, w wyniku czego pracownik ten uległ wypadkowi przy pracy.

Organ przeprowadził wywiad środowiskowy o uprawnionym i skontrolował sposób przechowywania broni. Z dokumentu tego wynika, że uprawniony prowadzi własną działalność gospodarczą. Posiada jednostkę broni palnej myśliwskiej, która jest przechowywana w kasecie metalowej trwale przymocowanej do elementów konstrukcyjnych budynku, ma pozytywną opinię, nie stwierdzono interwencji policji ani skarg. Był notowany w związku z przestępstwem z art. 278 § 1 kk.

Wedle opinii Koła Łowieckiego [...], którego członkiem jest skarżący, jest on człowiekiem sumiennym i zdyscyplinowanym, aktywnie uczestniczącym w pracach koła i przy dokarmianiu zwierzyny.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Komendant Policji cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art.18 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm., dalej cytowana jako u.b.a.) w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona dopuściła się w sposób umyślny naruszenia porządku prawnego, o czym świadczą wyroki karne wydane przez Sąd Rejonowy w P. Wydział [...] w M. oraz Sądu Rejonowego dla [...]. Prawo do posiadania broni palnej jest uprawnieniem wyjątkowym, a osoby posiadające pozwolenie na broń muszą w sposób szczególny przestrzegać przepisów prawa i porządku publicznego.

Nawet, jeżeli przestępstwo popełnione przez osobę posiadającą pozwolenie na broń, nie jest bezpośrednio wymienionych przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., jako szczególnie uzasadniające istnienie obawy użycia broni przez jej posiadacza w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, to sam fakt skazania podważa domniemanie, iż osoba ta będzie użytkowała broń, w sposób zgodny z interesem porządku publicznego.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji do Komendanta Głównego Policji. Podniósł, że decyzja została wydana w wyniku uznania administracyjnego, które nie powinno być dowolne. Przedstawione wyroki karne nie są wyrokami skazującymi, lecz warunkowo umarzającymi postępowanie i nie można przyjąć, iż skarżący jest osobą karaną. Dla organów Policji wiążące są jedynie wyroki skazujące. Powołał się na art. 106 k.k. i wskazał, że pierwszy wyrok został wykonany w całości, okres próby upłynął pomyślnie, zatem powoływanie się na ten wyrok jest nadużyciem prawa. W stosunku do skarżącego nie zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. O tym, co należy rozumieć przez bezpieczeństwo i porządek publiczny stanowi doktryna prawa karnego, a kodeks karny wymienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu i przeciwko porządkowi publicznemu, które jednak nie były popełnione przez M. M.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] czerwca 2008 r.

W uzasadnieniu organ wskazał na brzmienie art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. i stwierdził, że nakazuje on organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Wobec skarżącego sąd w obydwu przypadkach warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby, ale oczywistym jest, że ponosi on winę w popełnieniu czynów. Istotny jest bowiem nie sam fakt skazania za przestępstwo, a dotychczasowa postawa tej osoby oraz jej stosunek do ładu prawnego.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący dopuścił się czynów stanowiących przestępstwa, przy czym jedno z przestępstw miało bezpośredni związek z użyciem broni myśliwskiej, ponieważ wspólnie z inną osobą dokonał nielegalnego odstrzału zwierzęcia i próbował przywłaszczyć sobie jego tuszę na szkodę Skarbu Państwa, a celu tego nie osiągnął tylko z uwagi na interwencję uprawnionej osoby. Organ podkreślił, że drugie przestępstwo wypełniało znamiona czynu godzącego w życie i zdrowie człowieka. Czyny miały charakter umyślny. Organ wskazał, że z materiału dowodowego wynika także wielokrotne karanie skarżącego za wykroczenia drogowe. Organ podniósł również, że z dokumentów wynika, iż w 2006 r. skarżący zmienił miejsce pobytu i nie powiadomił o tym organu, wbrew obowiązkowi z art. 26 u.b.a., co stanowi samoistną podstawę cofnięcia pozwolenia na broń. Wszystkie te okoliczności świadczą o lekceważącym stosunku do porządku prawnego. Ocena skarżącego w kontekście zastosowania w stosunku do niego warunkowego umorzenia postępowania nie wiąże organów Policji. Pozytywne opinia o skarżącym z miejsca jego zamieszkania a także prawidłowe przechowywanie przez niego broni nie uzasadniają zachowania mu pozwolenia na broń.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. M. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu i uznanie, że warunkowe umorzenie postępowania karnego stanowi spełnienie hipotezy wymienionego przepisu;

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 kpa, art. 77 kpa oraz art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnej i należytej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a także dokonania ustaleń w sposób dowolny i wybiórczy z uwzględnieniem okoliczności wyłącznie niekorzystnych dla skarżącego i nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na jego korzyść.

W uzasadnieniu zarzutów skargi wskazał, że sam fakt warunkowego umorzenia postępowania karnego nie przesądza z góry, że skarżący należy do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W orzeczeniu o warunkowym umorzeniu postępowania nie dochodzi do stwierdzenia winy, o jakim stanowi art. 42 ust. 3 Konstytucji i skarżącego nadal powinno uważać się za niewinnego. Zdaniem skarżącego nie sposób zgodzić się z poglądem organu, że jeżeli zarzucono mu czyn wypełniający znamiona przestępstwa godzącego w życie i zdrowie, a wcześniej brał udział w kłusowaniu zwierzęcia oraz dopuścił się wykroczeń w ruchu drogowym, to nie może dysponować bronią. Umorzenie warunkowe wskazuje, że co do skarżącego istniały pozytywne prognozy, że będzie przestrzegał porządku prawnego. Dlatego uznać należy, że Komendant Główny Policji błędnie wyprowadza realną obawę niedozwolonego posłużenia się bronią przez skarżącego w przyszłości tylko z faktu warunkowego umorzenia postępowania. Ponadto skarżący wskazuje, iż organ powołuje się na wyrok, co do którego nastąpiło zatarcie skazania, zatem skarżącemu przysługuje status osoby niekaranej. Ukaranie mandatem nie jest skazaniem. Organ II instancji powołał się na nową okoliczność, iż skarżący nie powiadomił organu o zmianie swego miejsca zamieszkania i zmienił w ten sposób stan faktyczny ustalony w I instancji. Organ nie powinien brać pod uwagę, czy cofnięcie pozwolenia na broń jest korzystne z punktu widzenia interesu społecznego.

W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ podkreślił, iż sąd karny może zastosować instytucję warunkowego umorzenia postępowania jedynie wówczas, gdy wina sprawcy przestępstwa i okoliczności jego popełnienia nie budzą żadnych wątpliwości, co wynika z art. 66 § 1 kk. Warunkowe umorzenie postępowania nie stanowi zatem przeszkody do oceny posiadacza pozwolenia na broń w świetle dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust.1 pkt 6. Odnosząc się do zarzutu powołania się na wyrok, który uległ zatarciu organ wskazał, iż powołał się na niego wyłącznie jako dowodu świadczącego o nieprzestrzeganiu przez skarżącego ustalonego porządku prawnego. Okoliczność ta nie była podstawowa przesłanką wydania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Na wstępie wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skargi decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń wydana na podstawie art. 18 ust. 1 u.b.a. nie jest decyzją uznaniową. Przeciwnie, w razie stwierdzenia zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 18 ust. 1 pkt 1-4 u.b.a., organ jest zobowiązany cofnąć pozwolenie na broń, nie ma tu zatem miejsca ani na uznaniowość, ani na dowolność. Organ jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z regułami kpa, a w szczególności zgodnie z art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa, tj. zebrać w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i rozpatrzyć cały zgromadzony materiał dowodowy. Zgodnie z art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Mając do dyspozycji tak zgromadzony materiał dowodowy, organ działając na podstawie art. 80 kpa dokonuje jego wszechstronnej oceny kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów, celem ustalenia, czy zachodzi uzasadniona obawa, że uprawniony do posiadania broni użyje jej w celu sprzecznym z prawem.

Jeżeli w wyniku tak przeprowadzonego postępowania dowodowego organ ustali, że uprawniony do posiadania broni należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 u.b.a. jest zobligowany cofnąć pozwolenie na broń. Osoby, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw.

Trzeba zatem rozważyć, czy organ przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie ze wskazanymi wyżej regułami procesowymi i czy na tej podstawie dokonał prawidłowych ustaleń i prawidłowo zastosował prawo materialne.

Na wstępie przypomnieć należy, że w sprawie niniejszej organ, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego uznał, że skarżący należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. ale nie ustalił, że skarżący był skazany za jakiekolwiek przestępstwo a w szczególności za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.

Oceniając prawidłowość poczynionych ustaleń w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, zauważyć trzeba, że aktach znajdują się dwa wyroki sądów karnych przeciwko skarżącemu: pierwszy z dnia [...] października 2004 r. w sprawie o kłusownictwo (art. 53 pkt 3 i 4 Prawa łowieckiego - kłusownictwo w związku z art. 278 § 1 k.k. - kradzież) i drugi z dnia [...] maja 2007r. w sprawie o dopuszczenie do pracy nieprzeszkolonego pracownika i narażenie go na spowodowanie obrażeń ciała (art. 220 § 1 k.k. narażenie życia lub zdrowia pracownika na niebezpieczeństwo). Wyroki te są dokumentami urzędowymi i znalazły się w aktach w sposób zgodny z prawem, zatem zgodnie z art. 75 § 1 kpa należą do materiału dowodowego. W obydwu sprawach postępowanie karne zostało warunkowo umorzone na okres próby 2 lat. Zgodnie z art. 66 k.k. warunkowe umorzenie postępowania karnego jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, a wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne. Jest to zatem orzeczenie, które choć nie jest skazaniem, stanowi potwierdzenie okoliczności czynu i winy sprawcy. Istota warunkowego umorzenia postępowania polega na tym, że w ocenie sądu karnego sprawca, mimo nie orzeczenia w stosunku do niego kary, będzie przestrzegał porządku prawnego i nie popełni przestępstwa. Jest to zatem wyrok, w którym sąd karny, mimo ustalenia okoliczności czynu i winy sprawcy, rezygnuje z nałożenia kary z uwagi na pomyślne prognozy resocjalizacyjne. Po upływie określonego w wyroku okresu próby sprawca nie może być pociągnięty do odpowiedzialności za przestępstwo, którego dotyczył wyrok. Wyrok umarzający warunkowo postępowanie karne nie jest wyrokiem skazującym, bowiem kara nie zostaje orzeczona. Do wyroku tego zatem nie odnosi się art. 106 k.k. dotyczący zatarcia skazania, bowiem skazania nie było. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym. (t.j. Dz.U nr 50 z 2008 r. poz. 292), informacja o wyroku umarzającym warunkowo postępowanie zostaje najpierw umieszczona w KRK, a następnie, zgodnie z art. 14 ust. 1a wraz z pomyślnym upływem terminu z art. 68 k.k. (okresu próby) - usunięta z KRK.

W sprawie niniejszej do akt administracyjnych została dołączona informacja z KRK z daty przed wykreśleniem z KRK danych o wyroku z dnia [...] października 2004 r. oraz ten wyrok. Organ posiadł zatem w sposób legalny wiedzę o okolicznościach czynu i winie sprawcy, i był uprawniony do uwzględnienia tych dowodów przy wydawaniu decyzji. Nie chodziło przy tym o wyrok skazujący po zatarciu skazania, tylko o wyrok umarzający warunkowo postępowanie, który należał do akt sprawy niezależnie od tego, że informacja o nim później została usunięta KRK.

Organ zasadnie zatem brał pod uwagę przy ocenie sylwetki skarżącego oba wyroki sądów karnych, które potwierdzały winę skarżącego i okoliczności obu czynów. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika, że na przestrzeni niecałych 4 lat przeciwko skarżącemu zapadły dwa wyroki sądów karnych ustalające popełnienie przestępstw umyślnych. Pierwszy wyrok ustalający popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, a drugi ustalający popełnienie przestępstwa, którego skutkiem było uszkodzenie ciała pracownika. Z akt wynika też, że w tym czasie nałożono na skarżącego szereg mandatów za wykroczenia w ruchu drogowym, a także, iż skarżący wbrew obowiązkowi z art. 26 u.b.a. nie powiadomił organu o zmianie miejsca zamieszkania.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił, że skarżący ma lekceważący stosunek do porządku prawnego, a co za tym idzie należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wniosek taki jest tym bardziej uzasadniony, że z akt wynika, iż skarżący już raz broni w ten sposób użył i kłusował sarnę. Okoliczność ta znana organowi, także po usunięciu informacji o wyroku z KRK, może i powinna być brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, czy pozostawić skarżącemu prawo do posiadania broni. Fakt, że oba sądy karne zrezygnowały z ukarania skarżącego i umorzyły warunkowo postępowanie uznając, że także bez ukarania nie wróci on na drogę przestępstwa, nie ma żadnego znaczenia przy ocenie, czy może nadal posiadać wyjątkowe uprawnienie, jakim jest prawo do posiadania broni. Czym innym jest bowiem rezygnacja z kary z uwagi na pomyślne prognozy, a czym innym pozostawienie wyjątkowego uprawnienia, które może przysługiwać tylko osobom o nieposzlakowanej sylwetce. Należy mieć na względzie, że pozostawienie prawa do posiadania broni osobie lekceważącej porządek prawny rodzi uzasadnioną obawę, że skorzysta ona z tego uprawnienia w sposób niewłaściwy, a to z kolei pociąga za sobą zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku prawnego. Właśnie konieczność uniknięcia takich zagrożeń powoduje zasadność cofnięcia uprawnienia do posiadania broni osobom wchodzącym w częste kolizje z prawem.

Pozytywne opinie o skarżącym w kole łowieckim i w miejscu zamieszkania zostały wzięte przez organ pod uwagę, nie budzi jednak zastrzeżeń dokonana ocena, że z całokształtu materiału dowodowego wyłania się obraz skarżącego, jako człowieka lekceważącego porządek prawny i wchodzącego w częste kolizje z prawem, a zatem uzasadniona jest obawa, że może on użyć broni w sposób sprzeczny z prawem (w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego). Zasadne jest wobec tego stanowisko organu, że skarżący nie powinien posiadać prawa do broni, a decyzja cofająca pozwolenie na broń nie narusza prawa.

Zważywszy powyższe Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego są nieuzasadnione, a kontrolowane decyzje odpowiadają prawu.

W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.