Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1004/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 250
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 129 par 2, art. 134
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 16 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 roku sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi K. S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu P. W. z urzędu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia (...), nr (...) Wojewoda Ł. po rozpatrzeniu odwołania P. W. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej od dnia 26 lipca 2016 r. na okres 120 dni, działając na podstawie art. 134 zw. z art. 39, art. 42, art. 43, art. 44 K.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 4, ust. 7 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 4, ust. 4 ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 645 ze zm.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia (...) Prezydent Miasta Ł. przyznał P. W. status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od dnia 5 lipca 2016r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnego.

W związku z niestawiennictwem w dniu 26 lipca 2016r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł., decyzją z dnia (...) Prezydent Miasta Ł. orzekł o utracie przez P. W. statusu osoby bezrobotnej od dnia 26 lipca 2016r. na okres 120 dni. Decyzji tej zgodnie z art. 33 ust. 4ca ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja została doręczona w trybie art. 44 K.p.a. za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 26 sierpnia 2016r.

W dniu 15 września 2016r. P. W. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...), wnosząc o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej.

Postanowieniem z dnia (...) Wojewoda Ł. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w którym wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni i liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do treści art. 134 K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z przytoczonych przepisów wynika, że odwołanie dla swojej skuteczności musi być wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 K.p.a. lub w terminie określonym w przepisach szczególnych (art. 129 § 3 K.p.a.), oraz że w przypadku czternastodniowego terminu z art. 129 § 2 K.p.a., bieg jego rozpoczyna się od dnia doręczenia decyzji stronie (ewentualnie ogłoszenia decyzji - gdy decyzja była ogłaszana).

Zgodnie z treścią art. 39 K.p.a., organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Z treści art. 42 § 1 K.p.a. wynika, iż pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma, zgodnie z art. 42 § 2 K.p.a., mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (...) - art. 43 K.p.a. Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia (art. 46 § 1 K.p.a.). Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata - art. 44 § 2 K.p.a. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy - art. 44 § 4 K.p.a.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...) została wysłana za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 9 sierpnia 2016r. W związku z niemożnością doręczenia adresatowi w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a., przesyłkę awizowano pozostawiając zawiadomienie w

oddawczej skrzynce pocztowej adresata w dniu 12 sierpnia 2016r. Powtórne awizowanie przesyłki nastąpiło w dniu 22 sierpnia 2016r., a w dniu 29 sierpnia 2016r. przesyłkę zwrócono nadawcy.

Biorąc powyższe pod uwagę skuteczne doręczenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...) nastąpiło w dniu 26 sierpnia 2016r., tymczasem odwołanie od powyższej decyzji zostało złożone przez skarżącego w dniu 15 września 2016r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu, który upływał w dniu 9 września 2016r. (piątek).

Wojewoda Ł. podkreślił, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...) zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie złożenia odwołania. Jednocześnie wraz z odwołaniem skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w trybie określonym w art. 58 i 59 K.p.a. Żaden natomiast przepis prawa nie nakłada na organy administracji publicznej obowiązku informowania o przysługującym prawie do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Samo natomiast złożenie odwołania po terminie nie może być traktowane jako równoznaczne z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie, w sytuacji braku równoczesnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jest obowiązek organu do wydania aktu o którym mowa w art. 134 K.p.a., a więc postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Skuteczne wszczęcie postępowania odwoławczego wymaga bowiem, w świetle art. 129 § 2 i 3 w związku z art. 134 K.p.a., zachowania ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i stwierdzenie tej okoliczności przez organ, nie zależy od uznania organu odwoławczego, jest okolicznością obiektywną, co oznacza, że w takiej sytuacji organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazał, że składając w dniu 15 września 2016r. odwołanie, wniósł o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej i był przekonany, że pismo to jest tożsame z wnioskiem o przywrócenie terminu. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2017r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym.

W piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że przy wydaniu kwestionowanego rozstrzygnięcia doszło do naruszenia zarzucanych przepisów K.p.a., tj. art. 7,8,9, 10 K.p.a., oraz art 77 § 1 , art. 80 K.p.a., art. 58 K.p.a. W ocenie pełnomocnika skarżącego art. 134 K.p.a. w zw. z art. 7,8,9 i 10 K.p.a. daje możliwość badania przez organ przyczyn ewentualnego niezachowania terminu dokonania czynności. W przedmiotowej sprawie zdaniem organu skarżący nie zachował terminu do wniesienia odwołania i nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy z powodów obiektywnych i przez siebie niezawinionych, skarżący nie został pouczony ani na piśmie ani ustnie o takiej możliwości, mimo iż jak podaje skarżący pisał odwołanie z pomocą i w obecności pracownika PUP w Ł.. Jak podaje skarżący w zasadzie całą treść odwołania podał skarżącemu urzędnik PUP w Ł.. Ponadto z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący cierpi m.in na depresję, o czym również wiedział organ z urzędu, gdyż stosowna dokumentacja medyczna znajduje się w aktach sprawy. Skarżący nie miał żadnej świadomości, że wnosi odwołanie jak twierdzi organ po terminie. Ponadto skarżący nigdy nie znalazł w skrzynce oddawczej ani jednego "awiza".

Natomiast o decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej skarżący dowiedział się w dniu 15 września, gdy osobiście odebrał treść decyzji w PUP w Ł. dokonując stosownej informacji na dole odwołania, znajdującego się w aktach sprawy. Ponadto już w samym odwołaniu skarżący zwrócił uwagę na swój stan zdrowia, który był znany organowi z urzędu, ponadto w samym odwołaniu użył sformułowania proszę o przywrócenie.

Tym samym skarżący podniósł w odwołaniu o niezawinionych przez siebie przyczynach spóźnienia się z ewentualnym wniesieniem odwołania, a organ winien w tej konkretnej sytuacji co najmniej pouczyć stronę o koniczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ewentualnie wezwać do ustosunkowania się, czy podnoszone okoliczności co do stanu zdrowia mają uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Skarżący zarzuca zaskarżonemu postanowieniu obrazę przepisów postępowania m.in przez brak pouczenia skarżącego o możliwości wniesienia środka odwoławczego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Żadne pismo nie zawierało stosownych pouczeń, mimo iż istniały stosowne przesłanki (stan zdrowia, osobiste odebranie decyzji w urzędzie, pomoc w sporządzeniu odwołania przez urzędnika PUP w Ł.), by takie pouczenie co najmniej zasygnalizować ustnie.

W ocenie skarżącego, który ma poważne problemy zdrowotne, w niniejszej sprawie należało wziąć pod uwagę pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 17 marca 1999 r. I SA/Gd 1378/97. We wspomnianym orzeczeniu NSA - wskazując na poważne urazy głowy, jakich doznał skarżący w wyniku wypadku drogowego - uznał, że "z uwagi na nieporadność strony usprawiedliwioną skutkami wypadku, obowiązkiem organu podatkowego było co najmniej - zgodnie z art. 9 K.p.a. - wobec braku wyraźnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, poinformowanie strony o uchybieniu terminu i wezwanie do oświadczenia się, czy podnoszone w odwołaniu okoliczności co do stanu zdrowia mają uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu", a także pogląd wyrażony w wyroku WSA w Kielcach z dnia 7 grudnia 2016 roku sygn.akt II SA/Ke 812/16 " pkt 2 tezy wyroku "Wywiązanie się z obowiązków należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz stania na straży praworządności, wynikających z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wymaga prawidłowej oceny rzeczywistej treści podania złożonego przez stronę, w celu udzielenia jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek mających zapobiec poniesieniu przez stronę szkody na skutek nieznajomości prawa. Choć bowiem to strona określa w swym podaniu, o co wnosi, to jednak obowiązkiem organu rozpatrującego to podanie jest prawidłowe odczytanie jego treści w kontekście powoływanych przez stronę okoliczności faktycznych, bez kierowania się wyłącznie oznaczeniem takiego podania. Jeżeli przy tym przeprowadzona analiza podania wskazuje, że zawiera ono informacje mogące mieć istotny wpływ dla prawidłowego biegu toczącego się postępowania, obowiązkiem organu wynikającym z przytoczonego art. 9 K.p.a. jest uściślenie wniesionego podania."

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270) – dalej p.p.s.a.,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięty jest on naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności aktu wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Wojewody Ł. z dnia (...) o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...) w przedmiocie utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej.

Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w sposób który obligował do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia Wojewody Ł., jako organu właściwego do rozpoznania odwołania, stanowił art. 134 K.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie do treści art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 129 § 2 K.p.a.).

Art. 134 K.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością jaką winien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego (patrz B. Adamiak, J. Borkowski " Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 584).

Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu, w sytuacji gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004, wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060).

Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (129 § 2 K.p.a.). Rozpoznanie odwołania złożonego po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia spowodowałoby naruszenie wyrażonej w art. 16 K.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Przy czym pamiętać należy, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 K.p.a. Kluczowe znaczenie ma zatem dokładne (staranne) ustalenie daty doręczenia decyzji, od której należy liczyć termin do wniesienia środka zaskarżenia.

Podkreślić należy, że kontroli sądu poddane zostało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł., wydane na podstawie art. 134 K.p.a. Zatem kontrolowane postanowienie Wojewody Ł. jest rozstrzygnięciem o charakterze wyłącznie proceduralnym, co oznacza, że nie odnosi się w ogóle do kwestii materialnej, tj. oceny prawidłowości utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Wobec tego, sąd orzekając w granicach sprawy wyznaczonych rodzajem zaskarżonego postanowienia, mógł poddać ocenie wyłącznie to, czy odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. zostało wniesione w terminie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że z akt sprawy bezspornie wynika, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...) została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 K.p.a., w dniu 26 sierpnia 2016 r. Powyższe wynika z załączonej do akt sprawy koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru.

Tym samym 14-dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg od dnia 27 sierpnia 2016 r., a upłynął w dniu 9 września 2016 r. (piątek). Skarżący w zakreślonym terminie nie złożył środka zaskarżenia. Odwołanie zostało bowiem nadane w urzędzie pocztowym w dniu 15 września 2016 r.

Zatem w świetle przedstawionych okoliczności odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...) wniesione zostało przez skarżącego z uchybieniem terminu.

Jednocześnie wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego podnosi, że skarżący o decyzji organu I instancji dowiedział się w dniu 15 września 2016 r. i w tym samym dniu złożył odwołanie. Ponadto już w samym odwołaniu skarżący zwrócił uwagę na swój stan zdrowia (skarżący cierpi m.in na depresję), który był znany organowi z urzędu, załączył zaświadczenie o stanie zdrowia, a także użył sformułowania proszę o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej, co dla niego było tożsame z przywróceniem terminu.

Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, w sytuacji uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania, na organie administracji prowadzącym postępowanie administracyjne nie spoczywa obowiązek informowania strony o możliwości złożenia, uregulowanego w art. 58 K.p.a., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W Kodeksie postępowania administracyjnego brak bowiem przepisu, który nakładałby na organ administracji obowiązek informowania stron o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, w sytuacji gdy odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Rozważając więc zasadność stanowiska prezentowanego przez skarżącego, należy odnieść się do art. 9 K.p.a., w którym sformułowano tzw. "zasadę należytego informowania stron". Z treści tego przepisu wynika zaś, że organ administracji jest zobowiązany udzielać stronie jedynie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt I OSK 374/06).

W orzecznictwie wyrażono pogląd, iż obowiązku pouczenia o trybie składania wniosku o przywrócenie terminu nie można uznać za niezbędny, jeżeli strona nie zwraca się do organu o udzielenie informacji w tym zakresie, gdyż organ w takiej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że wyjaśnienie to jest niezbędnym wyjaśnieniem, o którym mowa w art. 9 K.p.a. (por. wyroki NSA: z dnia 26 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 2028/97 LEX nr 48735; z dnia 22 października 2002 r. sygn. akt II SSA 1327/02 LEX nr 126767).

Ponadto z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że określony w art. 9 K.p.a. obowiązek doznaje uszczegółowienia w przepisach zobowiązujących organ do informowania z urzędu strony o środkach zaskarżenia rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania. W zakresie pozostałych środków prawnych przysługujących stronie można uznać istnienie obowiązku informowania o tych środkach, ale na wniosek strony. Zatem organ administracji zobowiązany jest udzielić stronie informacji o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu jedynie w odpowiedzi na jej wniosek o udzielenie takiej informacji.

Zaznaczyć więc należy, że wniosek o przywrócenie terminu nie jest środkiem zaskarżenia, o którym organ administracji obowiązany jest informować strony z urzędu z chwilą wpływu odwołania wniesionego z uchybieniem terminu.

Jednocześnie podkreślić należy, że przepis art. 9 K.p.a. ustanawia zasadę ogólną, według której, organy administracji publicznej mają obowiązek udzielania informacji faktycznej i prawnej. Zakres tego obowiązku wyznaczony jest kryterium podmiotowym i przedmiotowym. Podmiotem uprawnionym jest strona postępowania, której organ z urzędu ma obowiązek w toku całego postępowania udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych będących przedmiotem sprawy. Z normy prawnej zawartej w tym przepisie wynika jednoznacznie, że organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Bierność organu w opisanym wyżej zakresie stanowi niewątpliwie naruszenie prawa. Podkreślić należy, że prawo jednostki do otrzymania niezwłocznej i szczegółowej informacji prawnej zawarte jest również w art. 6 § 3a Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz w art. 10 ust. 3 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, który stanowi w razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwości sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jej działania oraz dotyczącej pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2006, sygn. akt I OSK 374/06).

Mając na względzie stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie przyjąć trzeba, że problem związany ze złożonym przez skarżącego w dniu 15 września 2016 r. odwołaniem sprowadzał się do stwierdzenia, że w postępowaniu administracyjnym o charakterze danego pisma decyduje strona je wnosząca, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie zaś wątpliwości, organ uwzględniając treść art. 7, 8 i 9 K.p.a., powinien zwrócić się do strony o sprecyzowanie swego stanowiska. Z treści wskazanego odwołania wynikało, że skarżący wnosi o przywrócenie statusu bezrobotnego z uwagi na stan zdrowia, który potwierdził załączonym do odwołania zaświadczeniem lekarskim. Organ obowiązany był więc ocenić żądanie skarżącego zawarte w piśmie zatytułowanym "odwołanie" zgodnie z jego treścią, mając na uwadze to, że skarżący cierpi m.in na depresję, a w razie wątpliwości wezwać skarżącego do sprecyzowania żądania.

W ocenie sądu, tak sformułowane odwołanie budziło wątpliwości i organ winien wezwać skarżącego do sprecyzowania jego treści. Postępowanie organu powinno bowiem być tak prowadzone, ażeby uwzględniało stanowisko strony.

Z tych przyczyn sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy procedury w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić powyższej wskazane przez sąd uwagi.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Natomiast o zwrocie kosztów postępowania sąd postanowił na podstawie art. 250 p.p.s.a.

B.K.