Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 672/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 zq ust. 8, art. 31 zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi P. G., M. G., M. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] znak [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił spółce cywilnej "A" zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z wpisem zawartym w CEIDG na dzień 30 listopada 2020 r., przeważającym kodem działalności płatnika wg PKD jest kod 64.92.Z., który to nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek wnioskowany okres.

Nie zgadzając się z powyższym pismem z 29 marca 2021 r. wspólnicy spółki cywilnej P. G., M. G., M. G. (dalej jako skarżący) złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego treści wyjaśnili, że firma od ponad 10 lat działa w branży oznaczonej wg PKD kodem 55.20.Z. i 55.10.Z., jednakże wcześniej nie dokonano zmiany kodu w rejestrze REGON prowadzonym przez Główny Urząd Statystyczny. Dodatkowo podnieśli, że firma jest spółką cywilną i każdy ze wspólników ma osobny wpis do CEIDG, w których wpisane były kody PKD kwalifikujące firmę do otrzymania zwolnienia z opłacania należnych składek. Podkreślili przy tym, że każdy ze wspólników otrzymał prawo do zwolnienia z tytułu opłacania należności za własne składki ZUS, niezrozumiała jest zatem odmowa zwolnienia ze składek za pracowników firmy działającej dokładnie w ramach tego samego PKD.

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r. nr [...]. W podstawie prawnej organ powołał art. 31 zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 z późn. zm. – dalej jako ustawa o COVID-19), w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19, § 17 oraz 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID- 19 (Dz. U. poz. 371) .

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwołał się do § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, zgodnie z którym płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 listopada 2020 r. działalność oznaczoną wymienionymi według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) kodami wskazanymi w rozporządzeniu, jako rodzaj przeważającej działalności, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

W nawiązaniu do powyższego organ wskazał, że według danych zawartych w rejestrze urzędowym REGON oraz informacji uzyskanej z Głównego Urzędu Statystycznego przy piśmie z 22 marca 2021 r. przeważająca działalność prowadzonej przez skarżących spółki na dzień 30 listopada 2020 r. opatrzona była kodem PKD 64.92.Z, a nie kodami 55.20.Z. i 55.10.Z., jak to wskazano we wnioski. W konsekwencji brak było podstaw do zwolnienia skarżących z obowiązku opłacania składek za wnioskowany okres.

Od powyższej decyzji skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając organowi ograniczenie prawa do otrzymania zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 – dalej określanej skrótem P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję, odmawiającą skarżącym prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., według podanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy dla uznania, że płatnik objęty został zwolnieniem, o którym mowa w powołanych na wstępie przepisach, decydującym jest kod PKD przeważającej działalności prowadzonej przez płatnika, ujawniony w określonej dacie w rejestrze REGON, czy też nadrzędne znaczenie w tym zakresie ma kod PKD określający działalność, jaką w rzeczywistości wykonywał wówczas ten podmiot. Prawidłowe ustalenie tej kwestii determinuje niezbędny zakres i kierunki postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że organ, na podstawie informacji uzyskanych z Głównego Urzędu Statystycznego oraz informacji zamieszczonych w rejestrze REGON stwierdził, że na dzień 30 listopada 2020 r. jako przeważający rodzaj działalności figurowała działalność oznaczona kodem PKD 64.92.Z, która w świetle art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID 19 w zw. w § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 branż, które mogą skorzystać z umorzenia składek nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Zmiany na kod PKD 55.20.Z skarżący dokonali dopiero po złożeniu wniosku z 17 lutego 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Skarżący natomiast wskazują, że od 10 lat działają w branży oznaczonej kodami 55.20.Z (obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania) oraz 55.10.Z (hotele i podobne obiekty zakwaterowania) i jest to ich przeważający przedmiot działalności.

Mając na uwadze tak zarysowany spór, wskazać należy, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami m.in. 55.20.Z,

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

W ocenie Sądu sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej, a nie deklarowanej.

Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi, ale o charakterze wzruszalnym, zatem takiego, które może być obalone dowodami przeciwnymi.

W niniejszej sprawie kwestia ta ma istotne znaczenie bowiem strona konsekwentnie podnosi, że prowadzi działalność hotelową od 10 lat i jest ona działalnością przeważającą.

Z powyższego wynika, że w zakresie ustalenia stanu faktycznego zachodzą istotne braki, co wskazuje, że organ naruszył art. 7 K.p.a. stanowiący, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Nadto zauważyć należy, że organ w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie dochował swych obowiązków, w szczególności w zakresie informowania. Stosownie bowiem do art. 9 K.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Natomiast w piśmie z 31 marca 2021 r. organ poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się i zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, ale nie poinformował o tym, że jeśli dysponuje ona dowodami, że prowadziła inną działalność niż wpisana do CEIDG, to powinna je przedłożyć.

Stosownie natomiast do art. 79a § 1 K.p.a, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Ponownie rozpoznając zatem sprawę organ zastosuje się do wyżej przedstawionego stanowiska Sądu. Przeprowadzi postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie jaka działalność strony ma charakter przeważający i wyda rozstrzygnięcie stosowne do wyników poczynionych ustaleń.

Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uznając, że uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczą kwestii istotnych dla uprawnienia strony skarżącej do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek.