Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 448/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus (spr.), Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. sprawy ze skargi W. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G.na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta Z. powołując w podstawie prawnej przepis art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm./ odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] znak: [...] o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w Z. przy ul. B. P., stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 5662 m2, KW Nr [...] stanowiącej własność Gminy Miejskiej Z., na działki od nr [...] do[...].

Uzasadniając to rozstrzygnięcie Burmistrz Miasta Z. wyjaśnił, że w dniu [...] do Urzędu Miasta wpłynął wniosek W. U., będącej użytkownikiem wieczystym działki nr [...] /obręb [...], AM-[...]/ i właścicielem garażu na niej posadowionego o wznowienie postępowania w sprawie powyżej opisanej. Wnioskodawczyni żądając weryfikacji decyzji wcześniej wskazanej, powołała się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa twierdząc, że jako strona postępowania dotyczącego podziału działki nr [...], sąsiadującej z jej nieruchomością bez swojej winy, nie brała udziału w postępowaniu podziałowym, a o decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości dowiedziała się w dniu [...] będąc w Starostwie Powiatowym w Z.

Odnosząc się do istoty podjętej decyzji organ orzekający wyjaśnił, że wznowienie postępowania jest instytucją przewidzianą dla weryfikacji wadliwej decyzji ostatecznej wyłącznie z przyczyn przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, zaś wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony /art. 147 k.p.a./. Przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przewiduje, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie postępowania wymaga wydania przez właściwy organ postanowienia, zaś odmowa wznowienia - wydania decyzji na podstawie art. 149 § 2 i § 3 k.p.a. Oznacza to, że organ administracji rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania musi ustalić, czy pochodzi on od osoby uprawnionej, tzn. będącej stroną w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną.

Burmistrz Miasta Z. wskazał następnie, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie prawa administracyjnego dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowi podstawę interesu prawnego i stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony, co oznacza, że taki podmiot może lub powinien na podstawie obowiązującego prawa uzyskać konkretne korzyści, albo może być obarczony powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ działający w granicach jego właściwości i kompetencji. W ocenie organu orzekającego tak rozumiana strona wnosząc żądanie powoduje wznowienie postępowania administracyjnego.

W dalszej części uzasadnienia organ orzekający wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji ostatecznej było rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy zatwierdzenia podziału działki nr[...]. Stroną tego postępowania niewątpliwie jest właściciel działki nr [...] Gmina Miejska Z. W. U. jest użytkownikiem wieczystym działki nr . Działka ta nie uległa podziałowi w drodze zaskarżonej decyzji.

W wyniku podziału działki [...] wydzielono 5 działek /od nr [...] do nr [...]/ zabudowanych budynkami mieszkalnymi, 8 działek pod zabudowę garażową /od nr [...] do nr [...]/, oraz działkę [...] stanowiąca drogę wewnętrzną, jako dojazd do poszczególnych działek zabudowanych garażami w tym do działki W.U. Zarówno więc przed jak i podziale działki [...] W. U. ma zapewniony dojazd do swojego garażu.

Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny. Z przyjętych w art. 97 ustawy rozwiązań prawnych wynika, że interes prawny w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości ma właściciel tej nieruchomości lub użytkownik wieczysty. Interesu prawnego nie można zatem wyprowadzić ani z tytułu prawa własności czy użytkowania wieczystego działek sąsiednich, ani z innych tytułów do nieruchomości.

Przy tym stwierdzeniu Burmistrz Miasta Z. powołał się na pogląd prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 1997r. /sygn. akt SA/ Gd 3467/95, ONSA z 1997r. Nr 4, poz. 180/, zgodnie z którym "Właściciele nieruchomości przylegających bezpośrednio do innej nieruchomości, w odniesieniu do której wszczęte zostało postępowanie administracyjne o podział /.../ nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa".

W tych okolicznościach organ pierwszej instancji uznał, że W. U. nie jest legitymowana do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 kpa.

Od opisanej powyżej decyzji odwołanie wniosła W. U., która w obszernym uzasadnieniu zarzuciła, że przy zatwierdzeniu podziału nieruchomości nr [...]nie zapewniono właściwych parametrów dla drogi dojazdowej /manewrowej/ do garażu, którego jest właścicielką. Wskazała również na naruszenie konkretnych przepisów techniczno-budowlanych i wynikającą z tego konieczność wyeliminowania kwestionowanej przez nią decyzji z obrotu prawnego.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. decyzją z dnia [...] Nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 28, art. 147 i art. 149 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. Nr 261 w 2004r., poz. 2603 z późn. zm./ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu Kolegium przedstawiło szczegółowo stan faktyczny sprawy oraz podjęte w niej dotychczas czynności procesowe, a następnie wskazało, że podstawową zasadą postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych, która ujęta w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego /zwanym dalej "k.p.a."/ oznacza, iż ostateczne decyzje administracyjne mogą być wzruszone tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub w ustawach szczególnych. Z zasadą trwałości decyzji jest związane domniemanie prawidłowości decyzji, wyrażające się w tym, że ostateczne decyzje administracyjne funkcjonują w obrocie prawnym tak długo, dopóki nie zostaną wyeliminowane przez nową decyzję. Jednym z trybów wykluczenia decyzji z obrotu prawnego jest uchylenie decyzji w wyniku zastosowania trybu wznowienia postępowania.

Kolegium wyjaśniło następnie m.in. że złożenie wniosku o wznowienie postępowania przez W. U. wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie dopuszczalności wszczęcia postępowania. Jego celem jest ustalenie w pierwszej kolejności czy wszczęcie postępowania jest dopuszczalne z przyczyn podmiotowych.

Wniosek W. U. dotyczy decyzji ostatecznej z dnia [...] nr [...] orzekającej o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...] o powierzchni 5662m2 położonej przy ul. P. w obrębie [...] miasta Z., będącej własnością Gminy Miejskiej Z. Z działki tej wydzielono m.in. działkę nr [...] jako drogę wewnętrzną. Strona wskazała we wniosku przesłankę wznowienia określoną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w tym przepisie może skutecznie złożyć strona postępowania, w którym zapadła skarżona decyzja. Stroną postępowania - w rozumieniu art. 28 k.p.a. - jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotnym wyznacznikiem pojęcia strony jest zatem kategoria interesu prawnego i obowiązku.

Dokonując zatem oceny, czy podmiot zgłaszający do organu administracji publicznej żądanie wznowienia postępowania ma status strony postępowania, organ ten musi stwierdzić, czy podmiot ten na podstawie obowiązującego prawa może uzyskać z decyzji, której wydania się domaga, konkretne korzyści w swojej sferze prawnej. Oceny tej należy dokonać na podstawie przepisów prawa materialnego znajdującego zastosowanie w danej sprawie.

W takim kontekście Kolegium podało, że art. 97 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, a zatem i ten przepis prawa materialnego odnosi się do kategorii interesu prawnego. W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, iż w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości stronami są wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości podlegającej podziałowi, bo tylko w ich sferze prawnej decyzja o podziale wywiera określone skutki prawne polegające w szczególności na przyznaniu korzyści polegającej na tym, iż stają się właścicielami /użytkownikami wieczystymi/ nieruchomości składającej się z większej ilości działek, niż byli do momentu podziału. Decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości nie powoduje natomiast żadnych zmian w sferze prawa własności, poza przypadkiem wskazanym w art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który w przedmiotowej sprawie nie zachodził, gdyż nieruchomość podlegająca podziałowi stanowiła własność gminy.

W rozpatrywanej sprawie w dacie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] o powierzchni 5662 m2 właścicielem gruntu była Gmina Miejska Z. Podział ten nie naruszał granic działki [...], będącej w użytkowaniu wieczystym W. U. Odwołująca się posiadanie interesu prawnego w omawianym postępowaniu podziałowym wywodzi z faktu utrudnień z wjazdem i wyjazdem z garażu znajdującego się na działce nr [...], co w ocenie organu odwoławczego stwarza po jej stronie interes faktyczny.

W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że nie można wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który dawałby podstawę do przyjęcia, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości wywołała zmiany w sferze prawnej podmiotu będącego użytkownikiem wieczystym sąsiedniej nieruchomości. Oznacza to, że W. U. nie przysługuje przymiot strony, gdyż nie legitymuje się ona interesem prawnym oraz nie przysługuje jej również możliwość wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż uprawnienie to przysługuje wyłącznie stronom postępowania.

Oceniając zatem kwestię odmowy wznowienia postępowania, bez przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wskazuje się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 96/05 /niepublikowany/, w którym wskazano, że w drodze wyjątku można dopuścić wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, gdy z samego podania danego podmiotu w związku z treścią dotychczasowej decyzji wynika jednoznacznie brak przymiotu strony wnoszącego podanie. Tymczasem zarówno z treści wniosku W. U. o wznowienie postępowania jak również z treści odwołania składanych w nawiązaniu do decyzji podziałowej wynika, że wywodzi ona swój interes prawny do udziału w postępowaniu podziałowym z utrudnień związanych z wjazdem i wyjazdem z garażu z drogi wewnętrznej oznaczonej po podziale jako działka nr [...].

Zdaniem Kolegium z tych względów uzasadnione jest wydanie decyzji wyłącznie na podstawie art. 149 § 3 kpa.

Decyzja wydana w postępowaniu odwoławczym została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W petitum skargi W. U. zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając żądanie skargi wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego, opisane już poprzednio w uzasadnieniu odwołania, a ponadto wyjaśniła, że składając wniosek o wznowienie postępowania nie ubiegała się o przyznanie statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym podziału działki nr [...], błędnie też powołała się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, bowiem zależało jej na "naprawieniu wyrządzonej szkody" tj. ponownym umożliwieniu jej korzystania z własności, zgodnie z jej przeznaczeniem.

Skarżąca zarzuciła również, że skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że ma ona w sprawie interes faktyczny, to powinno kierować się zasadą oficjalności i wszcząć postępowanie z urzędu. Ponadto stwierdziła w uzasadnieniu skargi, że postępowanie administracyjne służy rozstrzyganiu sprawy indywidualnej w drodze decyzji, czyli merytorycznemu rozstrzygnięciu na podstawie obowiązującego prawa o charakterze i zakresie praw i obowiązków, a nie badaniu, czy dany podmiot jest stroną tego postępowania. Jednocześnie wskazała, że organ administracyjny jest zobowiązany z urzędu do przestrzegania nie tylko ustaw, ale również przepisów wykonawczych.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

W skierowanym do Sądu piśmie z dnia [...] W. U. ponownie oświadczyła, że w prowadzonym postępowaniu nie ubiega się o przyznanie jej statusu strony, ale o przywrócenie prawa własności nieruchomości, w tym prawa do korzystania z tej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Poinformowała również o złożeniu do Rady Miasta Z. skargi, której kserokopię załączyła.

Natomiast w piśmie z dnia [...] skarżąca zwróciła się o doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi oraz o podanie w tym uzasadnieniu przepisu prawa stanowiącego, że droga manewrowa – dojazdowa do bloku garażowego z drzwiami może wynosić 5,5 metra przy usytuowaniu prostopadłym do garażu innej działki ogrodzonej murem.

W treści pisma W. U. ponownie podkreśliła stanowczo, że nie zaskarżała nieprzyznania jej statusu strony postępowania, ale zaskarżała niezgodny z prawem podział działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa, obligujące do uwzględnienia skargi przy jednoczesnym zastosowaniu przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto poprzedzając przedstawienie motywów wydanego wyroku Sąd uznał za konieczne wyjaśnić, iż w ocenie Sądu argumentacja przedstawiona w odwołaniu i uzasadnieniu skargi wynika z niezrozumienia przez skarżącą zarówno konstrukcji postępowania wznowieniowego jako nadzwyczajnego trybu weryfikacyjnego jak i istoty postępowania sądowoadministracyjnego, w toku którego oceniana jest wyłącznie zgodność z prawem decyzji zaskarżonej z możliwością – wynikającą z dyspozycji art. 135 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zastosowania środków prawnych wobec aktów lub czynności podjętych w granicach sprawy, której skarga dotyczy. Korzystając w rozpoznawanej sprawie z tego uprawnienia Sąd uchylił decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, jako podjętą w granicach tej sprawy. W tym postępowaniu Sąd nie był uprawniony do objęcia swoją kontrolą decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w Z. przy ul. B. P., stanowiącej działkę oznaczoną numerem[...].

Ponadto należy też zwrócić uwagę, że w ustawowo określonych ramach kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ustawodawca nie uwzględnił uprawnienia tych sądów do merytorycznego orzekania w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu administracyjnym, co powoduje, że zasadność skargi skutkuje jedynie wydaniem orzeczenia kasacyjnego lub o innej szczególnej treści, wynikającej z przepisów art. 145-150 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów Sąd nie mógł orzekać o kwestiach wskazanych w treści skargi. Wymaga również wyjaśnienia, że strony postępowania sądowoadministracyjnego nie są uprawnione do formułowania wskazówek czy wniosków dotyczących sposobu argumentowania przez Sąd podjętych orzeczeń.

W rozpoznawanej sprawie istotne jest, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. wydaną na podstawie art. 149 § 3 kpa, uznając tym samym zasadność odmowy wznowienia postępowania w opisanej wcześniej sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Zaskarżona czynność orzecznicza i czynność ją poprzedzająca podjęte zostały zatem z uwzględnieniem przepisów regulujących jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. wznowienia postępowania. Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia dotkniętego wadą o charakterze formalnym, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa, typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe. Ustalenie tej okoliczności następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenie musi być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania wydanym na podstawie art. 149 § 1 kpa i stanowiącym szczególną formę czynności wszczęcia postępowania wymaganą przepisami procesowymi, odmiennie od innych administracyjnych postępowań zwykłych czy nadzwyczajnych. Inicjatywę w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca – generalnie – przyznał organowi administracji publicznej, który orzekał w sprawie oraz stronie postępowania czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 kpa. Zgodnie z poglądami doktryny uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania ma zatem każda jednostka, która twierdzi, że decyzja wydana w postępowaniu jurysdykcyjnym /zwykłym/ dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, niezależnie od tego, czy umożliwiono jej uczestniczenie w tym postępowaniu w charakterze strony, czy też nie (por. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 2006; M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Witkowska: Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe i egzekucyjne, Warszawa 1996/.

Podanie /wniosek/ o wznowienie postępowania stanowi podstawę do dokonania przez właściwy organ oceny w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku.

Ocenę tę organ formalizuje w orzeczeniu podjętym albo w trybie art. 149 § 1 kpa albo w trybie art. 149 § 3 kpa.

Istotne przy tym jest, że wydając decyzję o odmowie wznowienia postępowania /art. 149 § 3 kpa/ właściwy organ stwierdza wyłącznie poprzez to niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych albo uchybienie ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nie może natomiast przyjąć za podstawę takiego orzeczenia negatywnego wyniku ustaleń, co do przyczyny wznowienia wskazanej we wniosku /np. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1991r., sygn. akt IV SA 487/91, ONSA 1991, Nr 2, poz. 50/.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wynika w sposób jednoznaczny, że organy orzekające dokonały oceny w zakresie, jaki jest zastrzeżony dla wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, a zatem wskazanej w art. 151 kpa.

Argumentacja organów orzekających koncentruje się wyłącznie na elementach pojęcia strony postępowania administracyjnego, zawartego w art. 28 kpa i braku możliwości przyznania wnioskodawczyni takiego statusu przy jednoczesnym autorytatywnym stwierdzeniu braku naruszenia jej interesu prawnego przez dokonanie przedmiotowego podziału nieruchomości. Zważyć natomiast należy – co stanowczo jest podkreślone w doktrynie i w orzecznictwie, ze w przypadku wskazywania we wniosku o wznowienie postępowania jako podstawy wznowienia okoliczności uwzględnionej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa kwestie z tym związane muszą być rozważone w postępowaniu merytorycznym, następującym po wydaniu postanowienia w trybie art. 149 § 1 kpa. Z tej racji obowiązuje w postępowaniu wznowieniowym subiektywna koncepcja legitymacji procesowej strony.

Gwarancja, jaką dla uprawnień procesowych strony, zapewnionych w art. 10 § 1 kpa ustawodawca skonstruował poprzez przepis art. 145 § 1 pkt 4 wymaga, aby zasadność zarzutu naruszenia prawa strony oceniać wyłącznie w postępowaniu wznowieniowym /prawidłowo wszczętym i prowadzonym zgodnie z zasadami przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a nie w ramach kompetencji ograniczonej do badania dopuszczalności wznowienia postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, że przyjmowanie w postępowaniu wznowieniowym subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej nie oznacza w konsekwencji dowolnego, czy też "wymuszonego" na organach administracji publicznej przyznawania statusu strony postępowania administracyjnego, bowiem status taki zawsze wynikać musi z obowiązujących przepisów prawa materialnego. Teoretyczna różnica bowiem między tą, a obiektywną koncepcją legitymacji procesowej strony sprowadza się wyłącznie do momentu, w którym właściwy organ orzeka o istnieniu interesu prawnego lub obowiązku, o jakich mowa w art. 28 kpa. Wg koncepcji obiektywnej organ jest do tego uprawniony przed wszczęciem postępowania, a wg koncepcji subiektywnej po przeprowadzeniu postępowania w sprawie.

W kontekście tych rozważań należy – zdaniem Sądu – dodatkowo wyjaśnić, że organ administracji publicznej jest bezwzględnie związany treścią wnoszonego podania i nie ma legalnej możliwości modyfikowania żądania w nim zawartego czy korygowania twierdzeń w nim zawartych. W warunkach rozpoznawanej sprawy oznacza to związanie organu właściwego wskazaniem we wniosku z dnia [...] przez W. U. jako podstawy prawnej żądania, przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Oświadczenie wnioskodawczyni na etapie postępowania sądowoadministracyjnego o błędnym powołaniu się na ten przepis nie mogło już mieć znaczenia ani dla czynności procesowych podejmowanych przez organy w postępowaniu instancyjnym, ani na ocenę Sądu dokonywaną w tej sprawie. Nie zasługuje również na akceptację stwierdzenie zawarte w skardze, iż postępowanie administracyjne nie służy badaniu czy dany podmiot jest stroną, czy nie, bowiem w każdym orzeczeniu kończącym postępowanie organ właściwy zawiera swoją ocenę – sformułowaną w sposób pośredni lub bezpośredni – co do uprawnienia danego podmiotu, wynikającego z przepisu art. 28 kpa.

Sąd uznał ponadto, że okoliczności istniejące w rozpoznawanej sprawie nie pozwalają na przyjęcie, że zachodzi w niej wyjątkowy przypadek, jaki uwzględnił Sąd w wyroku z dnia 21 lutego 2006r. powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie okoliczności wcześniej przedstawione Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 tej regulacji, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi.

Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ powinien uwzględnić uwagi Sądu przedstawione w uzasadnieniu wyroku, a wcześniej rozważyć potrzebę uzyskania od wnioskodawczyni wyjaśnienia, co do tego czy podtrzymuje żądanie zawarte we wniosku z dnia [...], czy też domaga się zbadania zgodności z prawem kwestionowanej decyzji w innym postępowaniu weryfikacyjnym.

H.B. 17.04.2009r.