Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 771/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skarg L. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], [...], [...] w przedmiocie zasiłków celowych oddala skargi WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w L. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta L. na podstawie art. 3, art.4, art.7 pkt 5, art. 8 ust.1 pkt 1, art. 39 ust.1, 2, art.45 ust.1 pkt 1, ust.3, 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.u. Nr 64, poz. 593 ze zm. – dalej ups), art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) decyzją z dnia 2 czerwca 2010r. nr MOPR 430/10960/2010 przyznał L. W. zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup leków i opłatę czynszu w wysokości 150 zł. W uzasadnieniu organ I instancji odnosząc się do wysokości przyznanego świadczenia, wskazał że przepis art.39 ups, będący podstawą do przyznania zasiłku celowego nie określa wysokości takiego świadczenia. Kwota świadczenia zależy więc od uzasadnionych potrzeb strony, sytuacji życiowej oraz posiadanych środków i możliwości Ośrodka Pomocy Społecznej, a ponadto kryterium dochodowego wnioskodawcy.

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w L. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta L.na podstawie art. 3 ust.3, art.4 pkt 5, art.8 ust.1 pkt 1, art.39 ust.1 i 2, art. 45 ust.1 pkt 1 ust.3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.u. Nr 64, poz. 593 ze zm. – dalej ups), art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) oraz art.2 , 3 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania (Dz.U. z 2005r., Nr 267, poz.2259 ze zm.), §6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006r w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania (Dz.U. Nr 25, poz.186) przyznał L. W. świadczenie pieniężne w wysokości 100 zł na zakup artykułów żywnościowych. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zasiłek taki może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej a nie każdej potrzeby bytowej. Wnioskodawca domagał się przyznania zasiłku na zakup żywności. Ustawowe kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł. Wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe do przyznania świadczenia na zakup żywności.

Kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w L. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta L. na podstawie art. 3, art.4, art.7 pkt 5, art.8 ust.1 pkt 1, art.45 ust.1 pkt 1, ust.3,4, ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.u. Nr 64, poz. 593 ze zm. – dalej ups), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) odmówił przyznania L. W. pomocy na "kulturę i naprawę rowera". W uzasadnieniu organ wskazał, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. W niniejszej sprawie organ nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy na "kulturę i naprawę rowera", a ponadto nie są to potrzeby pierwszego rzędu.

L. W. kwestionując powyższe rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji wniósł odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które po ich rozpatrzeniu w dniu [...] lipca 2010r. wydało decyzje nr [...], [...], [...] utrzymujące w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu wszystkich decyzji organ odwoławczy między innymi zaznaczył, że zasiłek celowy nie jest świadczeniem obligatoryjnym i może ale nie musi być przyznany. Także jego wysokość uzależniona jest od możliwości finansowych Ośrodka oraz ilości osób wnioskujących i potrzebujących pomocy ze środków publicznych. Pomoc społeczna jest instytucją, która ma wspierać osoby wnioskujące o pomoc, a nie zaspokajać ich wszystkie potrzeby.

L. W. nie godząc się z powyższymi rozstrzygnięciami organu odwoławczego wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wskazując na swoją trudną sytuację życiową.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. odpowiadając na skargi, wniosło o ich oddalenie i podtrzymało swoją wcześniejszą argumentację.

Postanowieniem z dnia 14 września 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 111 par 2 ppsa połączył sprawy ze skarg L. W.zarejestrowane pod sygnaturami IV SA/Po 771/10, 772/10, 773/10 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą IV SA/Po 771/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ppsa).

Należy podkreślić, iż kontrolując decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego, a takimi są decyzje podejmowane na podstawie art. 39 i 45 ups, Sąd bada, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, a organy przy ich wydaniu nie przekroczyły granic uznania i czy uzasadniły rozstrzygnięcia dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami tak, że nie można im postawić zarzutu dowolności. W ramach tak zakreślonej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy przy podjęciu decyzji spełniona została zawarta w art. 7 kpa powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Nadto zaakceptowanie zakresu, w jakim organy uczyniły użytek z przyznanych im uprawnień, zależy od ustalenia, że stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony (por. art. 10 § 1 i art. 77 kpa) w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organy na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organ prawidłowo opisał sytuację finansową i bytową skarżącego, z wskazaniem na art. 39 ust. 1 i 2 ups oraz wyjaśnieniem zasady uzależniającej wysokość przyznanych świadczeń w decyzjach nr [...] i [...] od uzasadnionych potrzeb strony, sytuacji życiowej oraz posiadanych środków i możliwości Ośrodka Pomocy Społecznej, jak również prawidłowo uzasadnił odmowę przyznania pomocy w decyzji nr [...]. Organ I instancji wskazał, iż jego decyzje konkretyzują ostatnio wymienioną zasadę. Tzn organ podał jaki jest jego budżet na dany rok, w jakim stopniu został już wykorzystany i jakie potrzeby musi jeszcze zaspokoić; oraz że w świetle tych danych posiada takie kapitały własne, które pozwalają pomóc skarżącemu jako osobie uprawnionej poprzez przyznanie zasiłku celowego w kwocie 150 i 100 zł i odmowę przyznania pomocy na "kulturę i naprawę roweru".

Jak już wskazywano, zgodnie z normą zawartą w powołanym art. 7 kpa, organ winien załatwić sprawę mając na względzie słuszny interes obywatela. Oznacza to, iż przyznanie świadczenia w takiej, a nie innej wysokości, bądź odmowa jego przyznania obliguje organ do podania uzasadnienia prawnego i faktycznego podjętego rozstrzygnięcia. Konieczność taka związana jest z jednej strony z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą przekonywania (art. 11 kpa), z drugiej zaś z koniecznością umożliwienia Sądowi przeprowadzenia kontroli legalności. Należy podkreślić, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Tak ogólnie określony charakter pomocy społecznej oraz jej cel wskazuje, że organy muszą w sposób wyczerpujący wykazać, dlaczego odmawiają przyznania tej pomocy lub też wypłacają właśnie taką, a nie inną kwotę pomocy, zważywszy, iż pomoc społeczna nie zawsze musi być przyznana w pełnej, wnioskowanej wysokości, aby zaspokoić zaistniałe potrzeby, gdy nie pozwala na to ograniczoność środków, jakimi dysponują Ośrodki Pomocy Społecznej, a zaspokajanie potrzeb powinno być ukierunkowane w pierwszej kolejności na te osoby, które ze względu na całkowity brak dochodów lub ich nieznaczną wysokość bez udzielenia im pomocy nie byłyby w stanie egzystować.

W tym miejscu należy podkreślić, iż decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają szerszego uzasadnienia, niż decyzje podejmowane w warunkach ustawowego skrępowania, tym więcej, że organ administracji publicznej ograniczony jest w szczególności zasadą praworządności i zasadą uwzględniania z urzędu interesu państwowego i słusznego interesu obywateli. Te postulaty dotyczą także organu II instancji.

Podsumowując, skoro organy obu instancji dokonały dostatecznych ustaleń i rozważyły z należytą starannością przesłanki odmowy przyznania skarżącemu pomocy na "kulturę i naprawę roweru" , jak również przyznania skarżącemu zasiłku celowego wykazując, jakie motywy przesądziły o przyznaniu skarżącemu zasiłku w kwocie 150 zł (na zakup leków i zapłatę czynszu) i 100 zł (na zakup artykułów żywnościowych), w sytuacji wykazania możliwości finansowych i potrzeb udzielenia pomocy wszystkim podopiecznym, Sąd znalazł podstawy do dokonania oceny, iż organy działały w ramach uznania administracyjnego i go nie przekroczyły.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 oddalił skargi od decyzji organu II instancji.