Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1666/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148 par. 1, art. 149 par. 1 i 3, art. 24 par. 1 pkt 5, art. 24 par. 3, art. 147, art. 145 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wegner Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...], E. K. i G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium, SKO),

po rozpatrzeniu zażalenia G. K., E. K. oraz P. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] (dalej: wnioskodawcy, skarżący) utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] kwietnia 2019 r. znak: [...], którym odmówiono wnioskodawcom wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z [...] maja 2017 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia "Dodatku do dokumentacji geologicznej złoża piaskowo - żwirowego "[...]" w kat. C1, zlokalizowanego na części działki nr [...], i na działce [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]" (dalej: Dodatek).

Podstawę prawną rozstrzygnięć stanowiły art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 148 § 1 i art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: "k.p.a.") oraz normy kompetencyjne zawarte w art. 2 oraz art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570).

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

14 listopada 2017 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek skarżących

o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z [...] maja 2017 r.,

w przedmiocie zatwierdzenia Dodatku. Starosta [...] postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. odmówił wznowienia postępowania, jako przyczynę wskazując przekroczenie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. na złożenie takiego wniosku. Kolegium postanowieniem z [...] marca 2018 r. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Wyrokiem z 26 września 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 865/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) uchylił zaskarżone postanowienie SKO oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] jako wydane z istotnym naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ ten sam pracownik (E. C.) podpisał ostateczną decyzję z [...] maja 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia Dodatku (wydaną w trybie zwykłym), a następnie również postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego jej wydaniem.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. Starosta [...] ponownie odmówił wznowienia postępowania. Jego zdaniem żądanie było niedopuszczalne z uwagi na złożenie wniosku z przekroczeniem miesięcznego terminu określonego przez art. 148 § 1 k.p.a. Wniosek został opatrzony datą 3 listopada 2017 r., a wnioskodawcy już w sierpniu 2017 r. mieli wiedzę o okolicznościach w stanowiących w ich ocenie podstawę wznowienia postępowania.

W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawcy zarzucili naruszenie:

1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i stwierdzenie, że w sprawie nie występuje oczywista fałszywość dowodów, na której ustalono istotne dla sprawy okoliczności i wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, nieprzeprowadzenie dowodu

z przesłuchania G. K. na okoliczności mające istotne znaczenie

w sprawie;

2) art. 148 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie na skutek uznania, że w przypadku przekroczenia terminu wskazanego w tym przepisie, zasadna jest odmowa wznowienia postępowania

w oparciu o okoliczności, z powodu których organ może wznowić postępowanie

z urzędu,

3) art. 149 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę wznowienia postępowania.

W oparciu o tak przedstawione zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wznowienie postępowania.

Opisanym na wstępie postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. SKO, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia wyjaśniło, że skarżący jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania wskazali art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a.,

tj. fałszerstwo dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności oraz wydanie decyzji w wyniku przestępstwa. Wobec powyższego, wnioskodawcy zostali wezwani do wskazania daty, kiedy dowiedzieli się o powyższych okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia. W piśmie z 5 grudnia 2017 r. wskazano na miesiąc sierpień 2017 r. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania został nadany w placówce pocztowej 8 listopada 2017 r. Tym samym podanie zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. – jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skutkowało to odmową wznowienia postępowania, bowiem pierwszy etap postępowania o wznowienie postępowania polega na zbadaniu czy wniosek o wznowienie opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin na złożenie wniosku przewidziany art. 148, art. 145a § 2 i art. 145b § 2 k.p.a., jak również czy wniosek pochodzi od strony postępowania.

W skardze wniesionej do WSA w Warszawie, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazana sprawy SKO do ponownego rozpoznania, skarżący zarzucili naruszenie:

1) art. 138 § 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz § 3 k.p.a. poprzez nieuchylenie postanowienia Starosty [...] z [...] kwietnia 2019 r. oraz nieprzekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania pomimo stwierdzenia niewyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika – E. C., biorącego udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem o wznowienie i wydającego z upoważnienia tego organu ustosunkowanie się do zażalenia na ww. postanowienie, co stanowi naruszenie wyroku z 26 września 2018r. w sprawie VI SA/Wa 865/18.

2) art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez nieuchylenie ww. postanowienia na skutek dokonania błędnych ustaleń faktycznych i stwierdzenie, że w sprawie nie występuje oczywista fałszywość dowodów, na której ustalono istotne dla sprawy okoliczności oraz że wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego; jak również nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania G. K. na okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie;

2) art. 148 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że w przypadku przekroczenia terminu wskazanego w tym przepisie zasadna jest odmowa wznowienia postępowania w oparciu o okoliczności, z powodu których organ może wznowić postępowanie z urzędu;

3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie

w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności, jest postanowienie Kolegium z [...]czerwca 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] kwietnia 2019 r., którym na podstawie art. 148 § 1 k.p.a. odmówiono skarżącym wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] maja 2017 r., w przedmiocie zatwierdzenia "Dodatku do dokumentacji geologicznej złoża piaskowo - żwirowego "[...]" w kat. C1, zlokalizowanego na części działki nr [...] i na działce [...], obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]".

Należy zauważyć, że niniejsza sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania WSA, który w wyroku w sprawie VI SA/Wa 865/18 uchylającym postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] stycznia 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania, gdyż ten sam pracownik podpisał decyzję w sprawie Dodatku, a następnie postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (naruszony został art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.). W tej sytuacji organy ponownie rozpoznając sprawę oraz niniejszy skład sądzący pozostają związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku o sygn. VI SA/Wa 865/18 na mocy art. 153 p.p.s.a. Zdaniem Sądu organy, szczególnie Starosta [...] wywiązały się z opisanego obowiązku. Dlatego też zarzut skargi podnoszący naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz § 3 k.p.a. dotyczący niewyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika – E. C. okazał się niezasadny. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W aktach znajdują się pisma podpisane przez E. C., już po wydaniu wyroku w sprawie VI SA/Wa 865/18. Jednakże dwa z nich: jedno skierowane do SKO z 4 stycznia 2019 r., a drugie do pełnomocnika skarżących z 12 lutego 2019 r., związane są z ustaleniami Starosty dotyczącymi właśnie wyroku w sprawie VI SA/Wa 865/18. Odpis ww wyroku wpłynął do Starosty [...] 1 kwietnia 2019 r. Wówczas, należy przyjąć, że Starosta przystąpił do ponownego rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Na tym etapie postępowania, podpis wspomnianego pracownika widnieje na wydanym z upoważnienia Starosty [...] piśmie z 22 maja 2019 r. zawierającym stanowisko co do zażalenia skarżących na postanowienie tego organu z [...] kwietnia 2019 r. Błędnie skarżący uznali to działanie w imieniu Starosty jako naruszenie wyroku w sprawie VI SA/Wa 865/18. Bezspornie wynika z akt administracyjnych, że przy ponownym rozpoznaniu wniosku o wznowienie, w imieniu Starosty [...] postanowienie zostało podpisane przez Sekretarz powiatu – K. J. Po zwrocie akt z WSA a przed wydaniem postanowienia z [...] kwietnia 2019 r. Starosta nie podejmował innych czynności. Zatem nie można mówić, aby E. C. brał udział w wydaniu kwestionowanego postanowienia Starosty [...] z [...] kwietnia 2019 r. Natomiast pismo z 22 maja 2019 r. – wydane na podstawie art. 133 k.p.a., będące przekazaniem zażalenia wnioskodawców na ww. postanowienie z [...] kwietnia 2019 r., podpisane przez E. C. stanowiło, jako sporządzone w trybie art. 133 k.p.a., czynność materialno-techniczną, na którą nie przysługuje zażalenie w trybie art. 37 k.p.a.. Ponadto, wbrew zarzutom skargi, pismo to w swej treści zawiera jedynie streszczenie stanu faktycznego i podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego w przekazywanej organowi odwoławczemu sprawie; zostało sporządzone już po rozstrzygnięciu sprawy przez Starostę. Tym samym zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem kontestowane pismo nie jest stanowiskiem merytorycznym.

Co do zarzutu naruszenia art. 24 § 3 k.p.a., że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika, należy zauważyć, że w tym zakresie Starosta [...] wydał 2 stycznia 2018 r. postanowienie odmawiające wyłączenia E. C., którego to rozstrzygnięcia skarżący nie zaskarżyli. Nowych zarzutów opartych na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. zaś w dalszym postępowaniu nie podnosili.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonych postanowień, Sąd stwierdził, że w zaistniałym stanie faktycznym nie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa procesowego. Organy obu instancji ustaliły bowiem w sposób prawidłowy okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia możliwości wznowienia wnioskowanego postępowania, zastosowały właściwą podstawę prawną, którą należycie zinterpretowały, a także wyczerpująco uzasadniły wydane rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest zasadne i zostało oparte o prawidłowo ustalony stan faktyczny, zatem brak jest podstaw, aby uznać, że zapadło z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Przepisy powyższe nakazują organom wyjaśnienie kwestii istotnych

w sprawie, po uprzednim wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego oraz dokonaniu jego szczegółowej oceny. W ocenie Sądu, organy prowadzące kontrolowane postępowanie administracyjne, wymogom tym zadośćuczyniły. Wyjaśniły bowiem, dlaczego przyjęły datę początkową biegu miesięcznego terminu przewidzianego na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania, na miesiąc sierpień 2017 r. oraz szczegółowo i wyczerpująco uargumentowały, z jakich względów postępowanie nie zostało wznowione z urzędu, pomimo stwierdzonego uchybienia terminu do złożenia wniosku, w oparciu o przedstawione przez wnioskodawców okoliczności.

Przytoczyły w tym względzie przepisy prawa oraz dokonały ich prawidłowej interpretacji. Ponadto organy zgromadziły i przeanalizowały materiał dowodowy wystarczający i konieczny do wydania zapadłych rozstrzygnięć.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (zob. W. Dawidowicz: Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230; W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu. Warszawa 1983, s. 242). Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145-152 k.p.a.

W postępowaniu w sprawie wznowienia można wyróżnić: fazę wstępną,

w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania; postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia; a także etap rozstrzygania

o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione.

Pierwszy etap postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy złożony wniosek opiera się na ustawowych przyczynach wznowienia postępowania ujętych

w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a., czy został złożony przez podmiot będący stroną postępowania (gdy nie ma sporu), czy oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia, czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Jedynie w przypadku, gdy już z samego wniosku o wznowienie bezspornie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, czy też wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ odmawia wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.). Złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie może być jednak utożsamiane z wszczęciem postępowania. Po wniesieniu podania o wznowienie postępowania, a przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego lub postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.), organ podejmuje określone czynności. Przede wszystkim bada, czy zachowane są warunki formalne podania, tj. czy wnioskujący dochował terminu złożenia wniosku, a także ocenia dopuszczalność podmiotową

i przedmiotową wznowienia postępowania. Czynności te, jako podejmowane przed wszczęciem postępowania, nie są jednak czynnościami procesowymi postępowania administracyjnego (por. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel. Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2019, Jaśkowska. Komentarz do art. 149; K. Sobieralski, Praktyczne problemy wznowienia postępowania administracyjnego, Wrocław 2005, s. 120; wyrok NSA z 5 października 2007 r. sygn. I OSK 1390/06, ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 91).

Jak wynika z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się

o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wskazany

w powołanym przepisie miesięczny termin na wniesienie wniosku jest terminem ustawowym, którego uchybienie nie podlega przywróceniu. W orzecznictwie

i doktrynie przyjmuje się, że obowiązek udowodnienia, że termin ten został zachowany spoczywa na stronie, która złożyła podanie o wznowienie postępowania. Organ natomiast zobowiązany jest do ocenienia, w świetle tych dowodów, czy strona zachowała powyższy termin (por. M. Jaśkowska, tamże, Komentarz do art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego; P. M. Przybysz, Komentarz do art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el., 2018, nr 566138; B. Adamiak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 664; por. wyroki NSA z 8 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Wr 1164/95 i z 8 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 2101/17, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z akt administracyjnych wynika, iż podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] maja 2017 r.

w przedmiocie zatwierdzenia Dodatku wpłynęło do tego organu – jako organu właściwego na podstawie art. 148 § 1 k.p.a. - 14 listopada 2017 r., a nadane u operatora pocztowego – 8 listopada 2017 r. Żądanie zostało oparte na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a., tj. fałszerstwie dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności oraz wydaniu decyzji w wyniku przestępstwa. Wobec powyższego, skarżący zostali wezwani do wskazania daty, kiedy dowiedzieli się o rzeczonych okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia, tj. o sfałszowaniu ekspertyzy będącej podstawą wydania decyzji z [...] maja 2017 r., a w konsekwencji wydaniu jej w wyniku przestępstwa wraz z dowodami potwierdzającymi ten termin. W odpowiedzi, w piśmie z 5 grudnia 2017 r. (k. 138 akt adm.) wprost wskazano na miesiąc sierpień 2017 r. Nadto do tego oświadczenia dołączone zostały dokumenty m.in. w postaci zawiadomienia do Prokuratury Okręgowej w [...] o możliwości popełnienia przestępstwa, datowanego na [...] kwietnia 2017 r., a złożonego przez jednego ze skarżących (G. K.) oraz zaświadczenia Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] sierpnia 2017 r. o wszczęciu śledztwa w sprawie wprowadzenia tego skarżącego w okresie od 1 czerwca 2016 r. do 19 grudnia 2016 r. w błąd co do ilości wydobytego kruszywa ze złoża [...] z działek [...], wymienionych w Dodatku. W aktach administracyjnych znajdują się również dokumenty potwierdzające, że zarówno G. K., jak i E. K. 26 maja 2017 r. otrzymali decyzję zatwierdzającą Dodatek (k.-66, 67 akt adm.) oraz uzupełnienie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z [...] października 2017 r. złożone do Prokuratury Rejonowej w [...] przez skarżącego G. K. (k. -123 akt adm.). Należy także zauważyć, że G. K. wycofał odwołanie od decyzji Starosty [...] z [...] maja 2017 r., zatwierdzającej dodatek nr do dokumentacji geologicznej (k. – 75 akt adm.). Dlatego przyjęcie, że skarżący dowiedzieli się o podnoszonych przez nich przesłankach wznowienia postępowania w sierpniu 2017 r. jest i tak najkorzystniejsze dla wnioskodawców.

Powyższe uzasadnia twierdzenie, iż wnioskodawcy złożyli podanie

o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego

w art. 148 k.p.a., co obligowało organ administracji do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Przystąpienie przez organ bowiem do rozpoznania sprawy wznowieniowej i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty dotknięte byłoby wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że

w sprawie dotyczącej uznania przez organ przekroczenia przez skarżących terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie można skutecznie zarzucać organowi, że nie podjął on z urzędu działań zmierzających do wyeliminowania wadliwej zdaniem skarżących decyzji administracyjnej. Kontrolowane postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżących

o wznowienie postępowania. Zatem w tym postępowaniu kwestią zasadniczą było zbadanie dopuszczalności tego wniosku, z uwagi na niedotrzymanie terminu do jego wniesienia wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. Nie było natomiast podstaw do dalszego prowadzenia niniejszej sprawy jako wznowionej z urzędu. Tym bardziej, że obowiązujące przepisy prawa nie wskazują, aby obowiązkiem organu było każdorazowe wznowienie postępowania w stosunku do każdego prawomocnie zakończonego postępowania, celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysował się pogląd wskazujący, że wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, ponieważ przepis art. 147 k.p.a. stwarza jedynie możliwość wznowienia postępowania również z urzędu. Żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego czy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie daje możliwości wyegzekwowania od właściwego organu inicjatywy w tym zakresie w toku kontroli instancyjnej, czy też w drodze skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2791/00 i wyroki WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt. I SA/Wa 1299/07 i z dnia 5 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 861/07, wyroki WSA w Poznaniu dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Po 240/11 i z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Po 1105/11, pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Prowadzona z urzędu działalność organów administracji pozostaje zatem w gestii tych organów, a brak inicjatywy konkretnego organu w tym zakresie (skoro żaden przepis nie obliguje go do wszczęcia postępowania z urzędu a jedynie daje mu taką możliwość) nie podlega ocenie Sądu administracyjnego. Z tych przyczyn Sąd w składzie obecnym nie podziela odmiennego stanowiska zaprezentowanego w przytoczonym w skardze wyroku NSA z 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2404/11.

Jak zauważono skarżący już wcześniej podnosili zarzut fałszerstwa dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, a mimo to skarżący G. K. wycofał odwołanie, w wyniku którego była możliwość pełnego rozpatrzenia sprawy, w tym także fakt czy decyzja Starosty [...] z [...] maja 2017 r. została wydana w wyniku przestępstwa.

Z wyżej wskazanych przyczyn zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego.

Na marginesie tylko Sąd zauważa, że wbrew zarzutom skargi, badając wymogi formalne wniosku o wznowienie, mając na względzie podstawę prawną jego złożenia – art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., Starosta [...] z urzędu ocenił te przesłanki, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, bowiem organ ten uznał, iż skarżący nie wykazali stosownym orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu, że Dodatek został zafałszowany, a sama decyzja zatwierdzająca została wydana w wyniku przestępstwa.

Jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w kwestii dwóch ww. przesłanek, zasadniczo wznowienie postępowania z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., tj. z powodu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe oraz

z powodu wydania decyzji w wyniku przestępstwa, możliwe jest dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy lub, że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego te okoliczność (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 127/19 i orzecznictwo tam przywołane LEX nr 2718875 ). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.).

Stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest zatem prawidłowe, a jego uzasadnienie spełnia kryteria zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.

Nie było potrzeby w trakcie czynności wyjaśniających poprzedzających wydanie zaskarżonych postanowień przeprowadzać dowodu z przesłuchania G. K., gdyż w niniejszej sprawie nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Tym samym uznać należy że Starosta [...], a następnie kontrolujące jego rozstrzygnięcie Kolegium, dokonali wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, z którego wynika, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu do jego wniesienia, wobec czego zarzuty skargi w tym zakresie należało również uznać za bezzasadne.

Reasumując, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ

w zaskarżonym postanowieniu nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325), obligowałyby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności postanowienia ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ww. ustawy, orzekł jak w wyroku.