Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 988/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 462 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] stycznia 2017 roku Nr [...] Komendant Głównej Straży Granicznej, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez P. G., działającego w imieniu P. z siedzibą w [...] od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w sprawie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika: P. z siedzibą w [...], utrzymał ww decyzję w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. w trakcie kontroli granicznej autobusu marki [...] nr rej. [...], użytkowanego przez przewoźnika P. z siedzibą w [...], wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym ustalono, że podróżujący tym autokarem O. T.-obywatel Ukrainy, legitymujący się paszportem serii i nr [...] wydanym przez władze Ukrainy w dniu [...] czerwca 2016 r., ważnym do dnia 23 czerwca 2026 r., nie posiadał ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na terytorium RP. Znajdująca się w paszporcie cudzoziemca wiza rozpoczynała termin ważności dopiero w dniu 22 sierpnia 2016 r.

Z uwagi na powyższe Komendant Placówki Straży Granicznej w [...], na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016r., odmówił cudzoziemcowi wjazdu na granicy.

O. T., podczas przesłuchania przeprowadzonego w Placówce Straży Granicznej w [...] zeznał, że zamierzał udać się do [...] w celu podjęcia tam pracy zarobkowej, nie zauważył jednak, że posiadana przez niego wiza nie rozpoczęła jeszcze ważności. Wyjaśnił, iż bilet autobusowy zakupił we L. bezpośrednio na pokładzie autokaru a pieniądze za bilet przekazał kierowcy. Sprawdzaniem ważności paszportu i wizy zajął się jeden z kierowców autobusu kursowego, który po jego okazaniu uznał, że dokument jest ważny. Cudzoziemiec, zgodnie z jego wyjaśnieniami, nie posiadał innej ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP lub zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, wymaganego w przejeździe tranzytem oraz nie posiadał zezwolenia na pobyt czasowy udzielony ze względu na okoliczności wymagające jego krótkotrwały pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kierowca autokaru I. M. kontrolujący dokumenty pasażerów autokaru, podczas przesłuchania przeprowadzonego w Placówce Straży Granicznej w [...] potwierdził, że sprawdzał osobiście paszport O. T. i przyznał, iż nie zauważył, iż posiadana przez niego wiza nie jest jeszcze ważna i rozpocznie się dopiero z dniem 22 sierpnia 2016r. Dodał także, iż został pouczony przez pracodawcę o konieczności sprawdzania ważności dokumentów, które służą podróżnym do przekraczania granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Firma, w której jest zatrudniony zapewniła mu szkolenie ze znajomości przepisów kraju do którego lub przez który wykonywany jest międzynarodowy transport osób, a także szkolenie z zakresu znajomości dokumentów, które powinien posiadać cudzoziemiec wjeżdżający na terytorium Polski. I. M. przyznał także, iż wie, w jaki sposób należy sprawdzać (odczytywać) ważność dokumentów podróży, zezwoleń MRG, wiz lub tytułów pobytowych uprawniających do przekroczenia granicy. Drugi z kolei z kierowców, obsługujący przedmiotowy kurs, nie sprawdzał dokumentów uprawniających do przekraczania granicy ani O. T., ani innym podróżującym, zajmując się jedynie załadunkiem bagaży pasażerów. Potwierdził także, iż znane mu są także obowiązki przewoźnika, wynikające z zapisów art. 459 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach.

Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej, na podstawie art. 462 ust 1-2 i 4-5 ustawy o cudzoziemcach, a następnie ww decyzją z dnia [...] października 2016 r. nałożył na skarżącego karę administracyjną w wysokości 3 000 euro (w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej w wysokości 12.917,40 PLN).

Od powyższej decyzji przewoźnik - P. G., działający w imieniu P. z siedzibą w [...] - odwołał się do Komendanta Głównego Straży Granicznej wnosząc o uchylenie jej w całości i o umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zarzucił naruszenie art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie dochował należytej staranności w trakcie weryfikowania posiadania przez pasażerów wymaganej wizy, a w konsekwencji nałożenie ww kary, podczas gdy pomimo dołożenia należytej staranności obiektywnie w warunkach przeprowadzania weryfikacji nie było możliwe stwierdzenie że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy. Nadto zarzucił naruszenie przepisów podstępowania tj. art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej decyzji, co uniemożliwiło mu właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów i w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób. To też naruszyło zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Podniósł, że przewoźnik nie ma kompetencji do legitymowania pasażerów stąd też brak jest podstaw do podważania wypełnienia przez przewoźnika ustawowych obowiązków. Jednocześnie wskazał, że przewoźnik dochował należytej staranności w przeszkoleniu kierowców odnośnie ich obowiązków w zakresie kontroli dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Również, w ocenie skarżącego, nie jest dopuszczalne zobowiązanie przewoźnika polskiego do stosowania polskiej ustawy poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Podniósł także, że ustawę polską stosuje się wyłącznie na terytorium kraju, a zatem przewoźnik może być zobowiązany do zweryfikowania dokumentów (wizy) dopiero gdy znajdzie się w zasięgu działania prawa polskiego, tj. po przekroczeniu granicy. Karanie przewoźnika za niestosowanie prawa polskiego poza granicami kraju należy uznać za rażąco sprzeczne z podstawowymi zasadami demokratycznego pastwa prawa, co w konsekwencji prowadziłoby do naruszenia art. 7 Konstytucji.

Ponadto, podnieść należy, iż działania podejmowane przez przewoźnika na podstawie art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach polegają wyłącznie na weryfikacji posiadania przez cudzoziemca wymaganej wizy. Nie można niezgodnie z przepisami ustawy cedować na przewoźnika obowiązków, które zostały ustawowo przypisane straży granicznej. Zdaniem skarżącego, gdyby ustawodawca chciał, aby przewoźnik kontrolował także ważność wizy, wskazałby to jednoznacznie w ustawie.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami odwołania. Stwierdził, iż przewoźnik jest zobowiązany do powyższej kontroli, do weryfikacji ważności zarówno dokumentu podróży (paszportu) jak i wizy, tym samym winien jest zorganizować sprawdzanie dokumentów pasażerów w sposób umożliwiający wykonanie czynności z zachowaniem uwagi i ostrożności niezbędnej dla prawidłowego przebiegu samej czynności oraz z uwzględnieniem czasu, który winien być na nią przeznaczony. Uznał, że weryfikacja uprawnień do wjazdu na terytorium RP przysługujących cudzoziemcowi była konieczna, ustawowo umocowana ww ustawą o cudzoziemcach a zatem przezwoźnik jako profesjonalista winieni się był z powyższego obowiązku wywiązać. Z tego względu istniała podstawa do nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej, do czego obligowały organ administracji publicznej przepisy ustawy o cudzoziemcach.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wystąpił do tut. Sądu ze skargą zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

- art. 462 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej pomimo wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, których organ nie rozstrzygnął w postępowaniu, albo rozstrzygnął na niekorzyść przewoźnika, w szczególności nieudowodnienie, że cudzoziemiec faktycznie nie posiadał wymaganych dokumentów podróży, a w konsekwencji nieudowodnienie, iż zaszły okoliczności, które pozwalają na nałożenie kary pieniężnej i w efekcie złamanie zasady domniemania niewinności w rozumieniu art. 6 ust. 2 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950r;

- art. 462 ust. 1 cyt. ustawy poprzez błędne uznanie, że wiza, w której oznaczony termin uprawniający do wjazdu jeszcze się nie rozpoczął, oznacza nieposiadanie wymaganej wizy w rozumieniu art. 462 ust. 1 ww ustawy jak i że na przewoźniku spoczywa obowiązek sprawdzenia posiadania "ważnej wizy", podczas gdy z treści ww art. 462 ust. 1 wynika obowiązek sprawdzenia posiadania wyłącznie przez cudzoziemca "wymaganej wizy";

- art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady legalizmu polegające na wydaniu decyzji o nałożeniu na przewoźnika kary administracyjnej za niezastosowanie przepisów ustawy polskiej na terenie państwa obcego.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości i o umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W obszernym uzasadnieniu skargi, w swej treści tożsamej z wniesionym odwołaniem, podniósł, że organ administracji w niniejszej sprawie nakładając na przewoźnika dotkliwą karę pieniężną naruszył zasadę domniemania niewinności, nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy, nie umożliwiając ukaranemu wzięcia udziału we wszystkich czynnościach podejmowanych w sprawie, w tym w przesłuchaniu świadków, co pozbawiło skarżącego prawa do obrony. Ponadto organ administracji nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy, przyjmując za udowodnione, że cudzoziemiec nie miał prawa przekroczenia granicy na podstawie innego ważnego dokumentu podróży, chociażby posiadając paszport innego państwa, którego obywateli nie dotyczy obowiązek wizowy. Podniósł, że nie można, niezgodnie z przepisami ww ustawy, cedować na przewoźnika obowiązków, które zostały ustawowo przypisane straży granicznej. Powołując się na art. 7 pkt 3 rozporządzenia (We) Nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) wskazał, że dopiero na etapie kontroli granicznej i to wyłącznie przez funkcjonariuszy straży granicznej możliwe jest badanie ważności dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy. W ocenie skarżącego również na mocy art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przewoźnik zobligowany jest wyłącznie do zweryfikowania posiadania przez cudzoziemca wymaganej wizy, natomiast przepis ten w żaden sposób nie odnosi się do ważności tego dokumentu. Gdyby bowiem ustawodawca chciał, aby przewoźnik kontrolował także ważność wizy, wskazałby to jednoznacznie w ustawie, podobnie jak wskazał to chociażby w art. 23 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie podniósł, że w prawodawstwie zarówno krajowym, jak i wspólnotowym jedynie zawinione i umyślne naruszenie normy prawnej stanowi podstawę do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Organ jest zobowiązany zatem wykazać, że naruszający dany zakaz ma świadomość, że zachowanie jego jest bezprawne i zakazane, a ponadto, że jest świadomy bezprawnych konsekwencji swojego zachowania. Karanie zachowań podejmowanych nieumyślnie jest dopuszczalne jedynie wtedy gdy przepis ustawowy wyraźnie na to wskazuje.

Podniósł także zarzut, iż nie jest dopuszczalne zobowiązanie polskiego przewoźnika do stosowania polskiej ustawy poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawę polską stosuje się wyłącznie na terytorium kraju, a zatem przewoźnik może być zobowiązany do zweryfikowania okoliczności z nią związanych dopiero gdy znajdzie się w zasięgu działania prawa polskiego, tj. po przekroczeniu granicy. Karanie przewoźnika za niestosowanie prawa polskiego poza granicami kraju należy uznać za rażąco sprzeczne z podstawowymi zasadami demokratycznego państwa prawa, co w konsekwencji prowadziło do naruszenia art. 7 Konstytucji RP, tj. zasady legalizmu.

Skarżący powołał się również na trudną sytuację finansową firmy, stwierdzając, że uiszczenie kary administracyjnej spowoduje komplikacje w utrzymaniu płynności finansowej jego przedsiębiorstwa a w konsekwencji do ograniczenia bądź zaprzestania prowadzenia przeze skarżącego działalności gospodarczej, pozbawiając go jedynego źródła dochodu.

Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Podniósł, iż zarzuty skargi są bezzasadne i nie wskazują na nowe okoliczności, które nie byłyby uwzględnione w prowadzonym postępowaniu. W ocenie organu skarga stanowi jedynie powtórzenie zarzutów, które zostały w pełni wyjaśnione i ocenione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja ani utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] października 2016 roku nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia.

Wskazać należy, że przesłanki odpowiedzialności przewoźnika zostały określone w Dziale 11 ustawy o cudzoziemcach. Stosownie do art. 459 powyższej ustawy przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską zamierza przywieźć cudzoziemca do granicy, podejmuje wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić, żeby cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miał ważny dokument podróży uprawniający go do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego (ust. 2).

Z kolei art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500 000 euro. Przepis ten dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Nakładanie kar administracyjnych na przewoźników stanowi wyraz implementacji dyrektywy Rady 2001/51/WE z dnia 28 czerwca 2001 r. Aktem prawnym przewidującym obowiązek nakładania tych kar jest Konwencja Wykonawcza do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. (Dz. Urz. UE L 187 z 2001 r., str. 45) (art. 26 ust. 2 w zw. z ust. 3), przy czym rozwinięcie tej regulacji znajduje się w dyrektywie 2001/51/WE, która z założenia ma uzupełniać postanowienia art. 26 Konwencji Wykonawczej. Choć dyrektywa 2001/51/WE deklaruje cel w postaci skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji (w motywie 1 i 2 preambuły) to cel ten ma być osiągnięty przez działania prewencyjne. Jednym z takich działań jest m.in. nakładanie kar administracyjnych na przewoźników, które jak statuuje art. 4 ust. 1 dyrektywy, mają być odstraszające, skuteczne i proporcjonalne. Kara administracyjna ma zatem w pierwszej kolejności wymusić skuteczniejsze działania przewoźnika w przyszłości w realizacji jego obowiązków, nie zaś stanowić sankcję mającą na celu stworzenie stanu dolegliwości dla niego. Celem jest przeciwdziałanie temu, aby przewoźnicy nie stwarzali warunków sprzyjających nielegalnej imigracji. Trzeba zauważyć, że z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach "nakłada się karę administracyjną" organ dysponuje uznaniowością jedynie przy określeniu wysokości samej kary, co wynika z treści przywołanego przepisu, natomiast nie ma możliwości w przewidzianych ww przepisem okolicznościach, odstąpienia od jej wymierzenia.

Odpowiedzialności wynikającej z art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nie podlega przewoźnik, który mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium RP i pobytu na tym terytorium, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie (art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niniejszej w sposób jednoznaczny wynika, iż taka sytuacja nie wystąpiła. O. T. był pasażerem autobusu relacji [...] (UA) - [...] (PL), użytkowanym przez przewoźnika: P. z siedzibą w [...], wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym. Kontrolujący dokumenty pasażerów kierowca I. M. podczas przesłuchania potwierdził, że sprawdzając paszport O. T. nie zauważył, iż posiadana przez niego wiza nie jest jeszcze ważna i rozpocznie się dopiero z dniem 22 sierpnia 2016r. Nie budzi zatem wątpliwości, że przewoźnik nie dopilnował ciążących na n im obowiązków i w dniu 19 sierpnia 2016 roku przywiózł do granicy Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemca, który nie posiadał w paszporcie w tej dacie wizy. Z niekwestionowanych ustaleń poczynionych przez organy wynika, że znajdująca się w paszporcie O. T. o serii i numerze [...] na stronie 6 wiza nr [...], rozpoczynała termin ważności dopiero w dniu 22 sierpnia 2016 roku a kończyła w dniu 20 lutego 2017 r. Zatem nie stanowiła podstawy do legalnego przekroczenia przez cudzoziemca granicy w dniu 19 sierpnia 2016 r.

Trzeba mieć na uwadze, że skarżący jest profesjonalnym przewoźnikiem, posiadającym zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym. Zatem on sam jak i zatrudnieni przez niego pracownicy obowiązani są badać dokumenty cudzoziemców przed zawarciem z nimi umowy przewozu. W granicach tego obowiązku mieści się dokonanie oględzin dokumentów w celu stwierdzenia w szczególności, czy uprawniają one do wjazdu i pobytu, czy dokument w dacie wjazdu na terytorium RP jest ważny o czym stanowi powołany przepis art. 459 ustawy o cudzoziemcach. Zachowanie przewoźnika musi charakteryzować się zatem wysokim stopniem staranności, który jest jednak współmierny do zakresu kontroli, wynikającego z powyższego przepisu, a którego w okolicznościach niniejszej sprawy zabrakło. Skoro w autokarze przewoźnika znalazła się osoba posiadająca bilet na przejazd do Polski niespełniająca jednocześnie określonych w przepisach warunków wjazdu to tym samym oznacza, że przewoźnik nie wywiązał się z obowiązków określonych we wskazanej ustawie. Przepis art. 23 ustawy o cudzoziemcach statuuje obowiązek posiadania przez cudzoziemca ważnego dokumentu upoważniającego do przekraczania granicy RP. Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice - kodeks graniczny Schengen-w przypadku planowanego pobytu nieprzekraczającego 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, co oznacza wzięcie pod uwagę okresu 180-dniowego poprzedzającego każdy z dni pobytu, warunki wjazdu obywateli państw trzecich są następujące: posiadają oni ważną wizę, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającym państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (1), chyba że posiadają ważny dokument pobytowy lub ważną wizę długoterminową. Zgodnie z art. 6 ust. 5 lit. a powyższego kodeksu granicznego Schengen, na zasadzie odstępstwa od ust. 1, obywatelom państw trzecich, którzy nie spełniają wszystkich warunków ustanowionych w ust. 1, jednakże posiadają dokument pobytowy lub wizę długoterminową, zezwala się na wjazd na terytorium innych państw członkowskich lub w celu tranzytu, tak aby mogli oni dotrzeć na terytorium państwa członkowskiego, które wydało dokument pobytowy lub wizę długoterminową, chyba że ich nazwiska znajdują się w krajowym wykazie wpisów państwa członkowskiego, którego granice zewnętrzne usiłują przekroczyć, a wpisowi towarzyszy instrukcja odmowy wjazdu lub tranzytu. O. T. nie przynależał do żadnej z kategorii osób określonych w art. 6 ust. 5 kodeksu granicznego Schengen.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi podniesionych przez skarżącego wskazać należy, że postępowanie dowodowe zostało, wbrew stanowisku skarżącego, przeprowadzone przez organ prawidłowo. Cudzoziemiec podczas przesłuchania przyznał, iż nie posiadał żadnych innych dokumentów, poza okazanym paszportem i ww wizą a uprawniających go do przekroczenia granicy z Polską. Zatem w tych okolicznościach nie był podstaw do przeprowadzenia innych dowodów celem ustalenia czy w istocie cudzoziemiec miał inne uprawnienia do legalnego przekroczenia granicy RP. Nadto, logika nakazuje aby stwierdzić, iż gdyby cudzoziemiec rzeczywiście posiadał inne dokumenty uprawniające go do wjazdu i pobytu na terytorium RP, to w jego interesie było przedstawienie ich do kontroli granicznej chociażby w celu uniknięcia odmowy wjazdu na terytorium Polski. Nie budzi zatem wątpliwości, że O. T. w dniu 19 sierpnia 2016 r. nie posiadał innego, niż ten okazany do kontroli granicznej, dokumentu uprawniającego go do wjazdu i pobytu w Polsce. Podobnie, z kolei zeznania kierowcy I. M. potwierdziły fakt oczywistego, podczas przeprowadzanej kontroli dokumentów, przeoczenia przez niego daty rozpoczęcie biegu ważności przedmiotowej wizy gdyż, jak wskazał, spojrzał jedynie na miesiąc (sierpień) i w tym względzie wszystko w jego ocenie było prawidłowe. Dlatego też, zdaniem Sądu i w tym zakresie nie wystąpiły podstawy aby w inny sposób organ miał jeszcze dodatkowo weryfikować powyższe okoliczności, przyznane przez osobę kontrolującą.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut, iż skarżący nie miał możliwości uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, w tym przesłuchania świadków, co pozbawiło skarżącego prawa do obrony. Z akt postępowania organu I instancji, w szczególności zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej, czy też zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych materiałów i dowodów wynika, iż strona była skutecznie informowana o prawach i obowiązkach. Zauważyć należy, że kierowca autokaru, I. M. został przesłuchany w charakterze świadka w odrębnym postępowaniu administracyjnym, dotyczącym odmowy wjazdu na terytorium RP O. T., w którym przewoźnik nie był stroną i wobec takiego stanu rzeczy, organ nie miał obowiązku informowania przewoźnika o prowadzonych w przedmiotowej sprawie czynnościach procesowych. Nie ma przy tym żadnych przeciwwskazań do tego, aby uznać te zeznania za dowód w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika. Zeznania te pozostają w zgodzie z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sparawie.

Konkludując, podkreślić należy, że profesjonalny przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego, i zatrudnieni przez przewoźnika pracownicy, obowiązani są badać dokumenty cudzoziemca, przed zawarciem z cudzoziemcem umowy przewozu. W granicach tego obowiązku mieści się dokonanie oględzin dokumentów dla stwierdzenia w szczególności, czy uprawniają one do wjazdu i pobytu, czy dokument w dacie wjazdu na terytorium RP jest już ważny bądź nadal jest ważny. Przewoźnik lub zatrudniony przezeń pracownik obowiązani są wykonać powyższe czynności ze szczególną starannością, znamionującą profesjonalistę. W omawianym przypadku odpowiedzialność przewoźnika ma w istocie charakter obiektywny (za sam fakt nie upewnienia się w powiązaniu ze skutkiem - dostarczeniem do odprawy granicznej), nie jest związana z winą konkretnej osoby.

Zaznaczenia w tym kontekście wymaga, wbrew stanowisku skarżącego, iż Ustawodawca nie wprowadził rozróżnienia względem przypadku dowiezienia do granicy cudzoziemca, który wprawdzie ma w paszporcie wizę, jednakże jej okres ważności jeszcze się nie rozpoczął, przy rozpatrywaniu zaistnienia przesłanki dochowania należytej staranności. Czynności jakie winien wykonywać przewoźnik nie mogą ograniczać się jedynie do sprawdzenia, czy cudzoziemiec posiada jakikolwiek dokument, bez równoczesnego sprawdzenia, czy jest on ważny i czy uprawnia do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Warunkiem sine qua non dokumentów uprawniających do przekraczania granicy jest ich ważność, w znaczeniu okresu na jaki one zostały wydane od daty początkowej do końcowej (art. 23 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 6 ust. kodeksu granicznego Schengen).

Nie znajduje też uzasadnienia zarzut skargi, iż nie jest dopuszczalne zobowiązanie przewoźnika polskiego do stosowania polskiej ustawy poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Trzeba wskazać, iż każdy przewoźnik, niezależnie od miejsca, w którym zarejestrował działalność, podlega w chwili przekraczania granicy kontroli mającej na celu weryfikację czy przewożeni przez niego cudzoziemcy spełniają warunki wjazdu i pobytu na terytorium RP. W świetle przytoczonych regulacji należy wskazać, iż art. 459 cyt. ustawy zawiera normę, z której wynika uprawnienie i zarazem obowiązek przewoźnika do żądania okazania przez pasażera przed podróżą dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy oraz wizy lub innego dokumentu wskazanego w tym przepisie, uprawniającego do wjazdu i pobytu na danym terytorium. Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za brak skutecznej kontroli dokumentowej w momencie zawierania umowy przewozu. Z obowiązku tego winien się wywiązać najpóźniej do chwili dotarcia do granicy. To na przewoźniku ciąży wyłączna odpowiedzialność za przewiezienie cudzoziemców za wynagrodzeniem.

Niezależnie podnieść należy, że organ administracji, nakładając na przewoźnika karę pieniężną, wbrew podnoszonym przez skarżącego argumentom o uciążliwości kary finansowej, nie dysponuje uznaniowością w kwestii nałożenia kary, lecz w okolicznościach ww przepisami przewidzianymi, jest on zobowiązany do jej nałożenia. Należy mieć na uwadze, że w omawianym przypadku Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] orzekł o najniższym z możliwych wymiarze kary.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.