Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 530/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 38
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska - Ilków Sędzia WSA - Marcin Miemiec (spr.) Asesor WSA - Ewa Kamieniecka Protokolant: - Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006r. sprawę ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. J. K. złożył wniosek o zasiłek okresowy w związku z jego trudną sytuacją materialną. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], organ I instancji udzielił J. K. zasiłku okresowego w kwocie [...] zł miesięcznie, od [...] do [...] r. Od powyższej decyzji odwołał się J. K., żądając jej uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz przyznania mu zasiłku okresowego w kwocie [...] zł miesięcznie, z jednoznacznym określeniem terminu wypłaty świadczenia w poszczególnych miesiącach, a także nadania decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego rygoru natychmiastowej wykonalności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji powołano art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu bezrobocie, osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Uznano, że odwołujący się spełnia te warunki oraz przyznano mu zasiłek okresowy. Okres tego świadczenia ustalił organ pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 39 ust. 5). Organ II instancji wyjaśnił, że wysokość zasiłku nie jest określona wprost w ustawie, w postaci konkretnej kwoty należnej uprawnionemu. Ustawa wyznaczyła jedynie granice, w jakich powinna się mieścić kwota udzielonego świadczenia. Zasiłek okresowy dla osoby samotnie gospodarującej ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Wysokość miesięczna zasiłku nie może być wyższa niż kwota 418 zł. Dolną granicę zasiłku w latach 2004-2006 określają przepisy przejściowe do ustawy. Artykuł 147 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że na 2004 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi w przypadku osoby samotnie gospodarującej 20% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Kwota zasiłku nie może być jednak niższa niż 20 zł.

Ustalono, że odwołujący się jest osobą samotnie gospodarującą i nie posiada własnego źródła dochodu. Kryterium dochodowe w jego przypadku wynosi [...] zł. Z wywiadu środowiskowego wynika, że odwołujący się jest z wykształcenia prawnikiem, o dobrej sytuacji zdrowotnej. Nie otrzymuje dodatku mieszkaniowego z powodu nadmetrażu w lokalu, który zajmuje. Udzielone świadczenie w kwocie [...] zł mieści się w granicach określonych w ustawie i odpowiada okolicznościom faktycznym ustalonym w toku postępowania. Oceniając wysokość przyznanej kwoty należy mieć na uwadze, że pomoc społeczna ma umożliwić stronie przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Pomoc społeczna ma charakter uzupełniający. Nie musi więc zaspokajać potrzeb całkowicie. Nie może w szczególności zastępować własnych starań osoby uprawnionej. Celem pomocy społecznej jest zaspokojenie jedynie niezbędnych potrzeb. Rozmiar świadczeń powinien być odpowiedni nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również uwzględniać możliwości organów pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej).

W skardze na decyzję organu II instancji J. K. wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej prawem. Stwierdził, że jest osobą samotnie gospodarującą w wieku [...] lat, bezrobotną i nieposiadającą innych środków utrzymania . Przyznanie mu zasiłku okresowego w wysokości [...] zł miesięcznie stanowi naruszenie prawa do zabezpieczenia społecznego, zagwarantowanego przez art. 67 ust. 2 Konstytucji oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Tak niskie świadczenie nie spełnia celu pomocy społecznej, określonego w art. 2 ust. 1 ustawy. Nie realizuje zadań pomocy społecznej, określonych w art. 3 ust. 1 ustawy. Nie spełnia wymogów określonych w art. 3 ust. 3 ustawy. Przy braku innego dochodu skarżącego jest to kwota rażąco niewystarczająca na uiszczenie opłat z tytułu najmu i eksploatacji lokalu mieszkalnego, utrzymanie się na minimalnym poziomie i ponoszenie wydatków na aktywne poszukiwanie pracy. Artykuł 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia skarżącemu prawo do zabezpieczenia społecznego z powodu pozostawania bez pracy nie z własnej woli i nie posiadania innych środków utrzymania, którego zakres i formy określa ustawa. Prawo to narusza zaskarżona decyzja.

Decyzja organu I instancji, utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, w podstawie prawnej nie powołuje art. 2 ust.1 oraz art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Wynika z tego, że wysokość zasiłku okresowego została ustalona w granicach ustawowych, ale całkowicie dowolnie, z pominięciem wymienionych przepisów. W podstawie prawnej decyzji I instancji nie powołano art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem skarżącego przyznanie świadczenia w wysokości nieodpowiedniej do niezbędnych potrzeb skarżącego nie było zatem spowodowane możliwościami finansowymi pomocy społecznej. Z uzasadnienia decyzji należy wywnioskować, że organ I instancji całkowicie dowolnie ustalił zarówno wysokość świadczenia jak i okres świadczenia, bez rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Skarżący zarzucił, że organ I instancji nie zawarł z nim kontraktu socjalnego w rozumieniu art. 6 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej, wymaganego przez art.108 ust.1 ustawy.

Ustalenie terminów wypłaty świadczenia w poszczególnych miesiącach, przez wskazanie tylko początkowych dat terminów, stanowi naruszenie art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Świadczenia powinny być bowiem wypłacane w terminach wynikających z celu i zadań pomocy społecznej, umożliwiających bieżące zaspokajanie niezbędnych potrzeb osoby korzystającej z pomocy. Terminy wypłaty zasiłku okresowego zostały ustalone z naruszeniem słusznego interesu skarżącego, a przez to art. 7 kpa. Początkowe daty terminów pozostają w sprzeczności z art. 130 § 1 kpa.. W sprawie nie zachodził bowiem żaden z przypadków przewidzianych w art. 130 § 3 i § 4 kpa.

Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy orzekające przedstawiły informację o ustawowych warunkach uprawniających do zasiłku okresowego oraz o zasadach ustalania wysokości zasiłku. Na podstawie protokołu wywiadu środowiskowego, którego treści skarżący nie zna, organ odwoławczy przyjął niezgodnie z prawdą, że skarżący posiada dobry stan zdrowia. Argumentacja uzasadnienia zaskarżonej decyzji jest ogólnikowa. Stanowi teoretyczne rozważania i nie uzasadnia rozstrzygnięcia w danej, indywidualnej sprawie, zgodnie z wymogami art.107 § 3 kpa. Organ odwoławczy pisząc, że celem pomocy społecznej jest zaspokojenie jedynie niezbędnych potrzeb, nie wskazał, jakie potrzeby można zaspokoić za kwotę [...] zł miesięcznie. Nie wyjaśnił też, czy przyznanie świadczenia w tej wysokości nie narusza art. 38 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, chroniącego prawo człowieka do życia. Powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, chociaż przepisy te nie stanowiły podstawy prawnej decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji, nie wskazał okoliczności sprawy, na podstawie których zasiłek okresowy został przyznany tylko na [...] miesiące. Biorąc pod uwagę bardzo wysoki wskaźnik i strukturę bezrobocia w Polsce, należy przyjąć, że okres [...] miesięcy został ustalony dowolnie. Stanowi to naruszenie art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.

W postępowaniu został naruszony art. 77 § 1 kpa. Materiał dowodowy został bowiem rozpatrzony tylko w celu ustalenia, czy skarżący jest uprawniony do zasiłku okresowego. W postępowaniu została naruszona zasada z w art.10 § 1 kpa. Przed wydaniem decyzji skarżący nie miał bowiem możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a w sprawie nie zachodził przypadek z art.10 § 2 kpa. Organ I instancji nie udostępnił skarżącemu akt sprawy do przejrzenia, co jest niezgodne z art. 75 § 1 kpa. Skarżący nie zna w szczególności treści protokołu rodzinnego wywiadu środowiskowego, który został spisany poza lokalem mieszkalnym, bez obecności skarżącego. Jest to naruszenie art. 68 § 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. W szczególności podkreślił, że skarżący spełniał ustawowe warunki przyznania zasiłku okresowego. Z uwagi na to, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, a możliwości świadczenia pomocy społecznej są ograniczone, istnieje też konieczność wykorzystywania własnych możliwości skarżącego. Terminy wypłaty świadczeń nie są uregulowane ustawowo i mają charakter czysto techniczny. Nie można zatem zarzucić, że stanowi to naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest zaskarżona decyzja organu II instancji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, przyznające skarżącemu zasiłek okresowy od [...] do [...] r.

Niesporne w sprawie jest, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji życiowej jako osoba nie posiadająca dochodów. Są to przesłanki pozytywne dla objęcia skarżącego pomocą społeczną, które zostały uznane przez organy obydwu instancji. Przedmiotem sporu są natomiast dwie kwestie podnoszone przez skarżącego, a mianowicie zbyt krótki, [...] okres przyznania zasiłku oraz zbyt niska jego kwota. Podstawę prawną obydwu spornych elementów rozstrzygnięcia stanowią przepisy o charakterze uznaniowym, zawarte w art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Według tej regulacji, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Organ II instancji słusznie zwrócił uwagę na to, że przepis ten nie zawiera precyzyjnej formuły, której zastosowanie prowadziłoby do obliczenia kwoty zasiłku należnej wnioskodawcy. Przepis określa jedynie dolną i górną granicę wysokości świadczenia.

Skarżący żądając zasiłku w kwocie maksymalnej 418 zł miesięcznie, podniósł przedstawione już okoliczności. Sąd ustosunkowując się do nich stwierdza, że ustawa o pomocy społecznej nie daje skarżącemu podstawy do roszczenia o przyznanie zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości tylko z tego powodu, że skarżący nie posiada żadnego innego źródła dochodu poza pomocą społeczną. Ustawa określa w art. 38 kwotę maksymalną zasiłku, która może być przyznana przez organ pomocy społecznej. Reguła zawarta w ustawie nie przyjmuje, że kwotę zasiłku okresowego ustala się w wysokości, lecz przyjmuje, że kwotę tę ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Wysokość miesięczna zasiłku nie może być jednak wyższa niż 418 zł. Ustawa ustala też dolną granicę zasiłku. Zgodnie z art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy, wynosi ona w przypadku osoby samotnie gospodarującej 20% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Artykuł 38 ust. 3 oraz 4 ustawy stanowi jednak, że kwota zasiłku nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, ale nie mniej, niż 20 zł miesięcznie. W ten sposób przepisy ustawowe pozwalają organom pomocy społecznej na przyznawanie zasiłków okresowych w granicach kwotowych od minimalnej kwoty 20 zł do maksymalnej kwoty 418 zł miesięcznie. Zasiłek w kwocie [...] zł miesięcznie przyznany skarżącemu mieści się zatem w granicach kwotowych określonych przez ustawę.

Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, że decyzja organu odwoławczego narusza art. 2 ust. 1, art. 3 ust.1 i ust. 3 oraz art. 38 ust 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Art. 2 ust. 1 ustawy stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Według art. 3 ust. 1, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z kolei według art. 3 ust. 3 ustawy, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Artykuł 67 ust. 2 Konstytucji odsyła natomiast do ustawodawstwa zwykłego, stanowiąc, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Powołane przez skarżącego przepisy określają cele polityki społecznej państwa oraz ogólne zasady świadczenia tej pomocy. Organy orzekające stosując te przepisy nie naruszyły owych ogólnych zasad. Szczegółową podstawę prawną stanowią natomiast powołane przepisy art. 38 ustawy.

Sąd nie jest władny zakwestionować okresu, na który pomoc została przyznana. Zgodnie z art. 38 ust. 5 ustawy, okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Jest to rozstrzygnięcie podejmowane przez organ orzekający w trybie uznaniowym, na podstawie całokształtu ustalonych okoliczności sprawy. Należy zważyć, że chodzi o zasiłek okresowy, a nie o zasiłek stały. Przyznanie zasiłku na okres czteromiesięczny nie pozbawia skarżącego możliwości wnioskowania o dalsze przyznawanie tego rodzaju pomocy. Jeśli skarżący będzie potrzebował pomocy, może złożyć kolejne podanie.

Skarżący zarzucał niekompletność podstaw prawnych w zaskarżonych decyzjach. Sąd stwierdza, że organy orzekające nie są obowiązane powoływać w podstawie prawnej decyzji wszystkich przepisów prawa ustrojowego, materialnego oraz proceduralnego, które odnoszą się do rozpatrywanej sprawy. Gdyby przyjąć takie skrajne założenie, podstawy prawne decyzji administracyjnych byłyby nadmiernie rozbudowane, a decyzje mogłyby na skutek tego być niezrozumiałe dla ich adresatów. Zgodnie z zasadą praworządności, sformułowaną w art. 7 Konstytucji oraz w art. 6 kpa, organy administracji publicznej są wszakże obowiązane działać na podstawie i w granicach tych przepisów. Organy orzekające powinny więc, zgodnie z dyspozycją art. 107 § 1 oraz § 3 kpa, powoływać co najmniej te przepisy, które dotyczą bezpośrednio istoty wydawanego rozstrzygnięcia. Należy jednak zaznaczyć, że błędne powołanie podstawy prawnej decyzji administracyjnej lub niepowołanie podstawy prawnej w okolicznościach, gdy taka podstawa obiektywnie istnieje w przepisach prawa, a ponadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie może być uznane za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 lipca 2003 r., sygn. akt I SA 371/03, LEX nr 149553). Biorąc pod uwagę to ustalenie, Sąd stwierdza, że zarzuty skarżącego odnośnie kwestii powołania przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisów 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz niepowołania tych przepisów w decyzji organu I instancji, nie są zasadne. Nie jest to bowiem naruszenie prawa. Odnosząc się do tego zarzutu skargi Sąd stwierdza, że organ II instancji w postępowaniu odwoławczym rozpatruje sprawę od początku oraz w całości. Obejmuje to także sprawę podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Stąd organ II instancji jest władny uwzględnić jako podstawę prawną oraz powołać w decyzji przepisy prawne nieuwzględnione bądź niepowołane w decyzji I instancji.

W zakresie ustalenia sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, wbrew jego zarzutom, organy orzekające postępowały zgodnie z art. 7 oraz 77 kpa, które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z akt administracyjnych wynika, że przed wydaniem decyzji I instancji przeprowadzono ze skarżącym aktualizację wywiadu środowiskowego w dniu [...] r., na urzędowym formularzu, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawnymi, wynikającymi z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej oraz z obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej (Dz. U. Nr 114, poz. 1220), utrzymanego w mocy na podstawie art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W wywiadzie środowiskowym ustalono sytuację skarżącego z punktu widzenia potrzeb prowadzonego postępowania, czyli ustalono wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący znał ustalenia tego wywiadu i nie kwestionował ich treści. Złożył też wymagany podpis, oświadczając, że podane tam informacje są zgodne z prawdą. Zarzut skarżącego odnośnie nieznajomości treści tego wywiadu nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Zarzut odmowy udostępnienia przez organ I instancji skarżącemu akt sprawy do przejrzenia nie jest udokumentowany. Sąd zwraca uwagę na to, że poza wywiadem środowiskowym organ I instancji załączył do akt sprawy zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] r., nr [...], z którego wynika, że skarżący jest zarejestrowany w tym urzędzie jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Okoliczność ta jest uwzględniona w wywiadzie środowiskowy. Wbrew zarzutom skarżącego, w postępowaniu nie została naruszona zasada wynikająca z art. 10 § 1 kpa. Skarżący miał bowiem możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, ujętych w wywiadzie środowiskowym. W związku z tym uwagi skarżącego odnośnie art.10 § 2 kpa są bezprzedmiotowe.

Skarżący nie udokumentował, że wywiad środowiskowy sporządzono poza jego lokalem mieszkalnym i bez jego obecności. O ile w istocie tak było, skarżący mógł odmówić podpisania kwestionariusza wywiadu środowiskowego oraz zażądać przeprowadzenia tego wywiadu w jego lokalu mieszkalnym, zgodnie z przepisem § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia z dnia 18 września 2001 r.

Skarżący poświadczył własnoręcznym podpisem, że wszystkie ustalenia dokonane w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego, a więc także w zakresie stwierdzenia jego dobrego stanu zdrowia (Część IV, pkt I.10), są zgodne z prawdą. Sąd zwraca uwagę na fakt, że ocena stanu zdrowia skarżącego nie wpłynęła jednak ani na kwestię przyznania, ani też na wysokość zasiłku przyznanego skarżącemu. Zarzuty skarżącego w przedmiocie treści ustaleń dotyczących jego stanu zdrowia nie mogą być zatem uwzględnione.

Skarżący podnosi w zarzutach subiektywną stronę pomocy społecznej, uwarunkowaną jego osobistymi potrzebami i interesami. Powołany przez skarżącego art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie ma jednak charakteru samoistnej podstawy prawnej. Przepis ten odsyła do ustawy o pomocy społecznej, która stanowiła podstawę wydanych w sprawie decyzji. Zdaniem Sądu, organ II instancji trafnie stwierdził, że pomoc społeczna, w tym także przyznanie zasiłku okresowego, ma charakter uzupełniający i co za tym idzie, nie zaspokaja całkowicie potrzeb jej beneficjentów. Z uwagi na ograniczoność środków, którymi dysponują organy pomocy społecznej, a także z uwagi na wielość potrzebujących, takie całkowite zaspokojenie potrzeb jest niemożliwe. Powinni oni również wykorzystywać własne środki i możliwości.

Organ II instancji, a także organ I instancji, podnosiły jedynie ogólnikowo w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, że wysokość przyznanego zasiłku wynika, oprócz ustalonej w postępowaniu w formie wywiadu środowiskowego sytuacji materialnej skarżącego, także z możliwości finansowych organu. Sąd uznał, że w zakresie przedstawienia możliwości finansowych organu pomocy społecznej w postępowaniu administracyjnym naruszono zasadę prawdy obiektywnej, ustanowioną przepisami art. 7 oraz art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W powyższym zakresie organy obydwu instancji tego nie uczyniły. Możliwości płatnicze organu pomocy społecznej, jako istotny obiektywny element ograniczający wysokość pomocy społecznej przyznawanej w konkretnych przypadkach, powinny bowiem jednoznacznie wynikać z ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym. Powinny też być przedstawione w uzasadnieniu decyzji, z podaniem przesłanek nieprzyznania świadczenia w maksymalnej wysokości. Uzasadnienie decyzji powinno być odniesione do przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, dlaczego w konkretnej sytuacji skarżącego uwzględniono jego potrzeby w ograniczonym zakresie. Organy orzekające nie czyniąc zadość obowiązkom wynikającym z powołanych przepisów, naruszyły zatem także art. 107 § 3 kpa, określający wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej. W tym zakresie Sąd stwierdza, że zarzuty skargi są zasadne.

Skarżący wnosił w odwołaniu o nadanie decyzji I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności i kwestię nie zrealizowania tego wniosku uczynił także zarzutem skargi. Zgodnie z art. 108 kpa, decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia (§ 1). Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (§ 2). Skarżący nie uzasadnił swego żądania żadną okolicznością, określoną w powołanym art. 108 § 1 kpa. Po wydaniu decyzji II instancji żądanie to stało się natomiast bezprzedmiotowe, gdyż decyzja ta jako ostateczna stała się wykonalna.

Co do żądań skargi dotyczących uściślenia terminów wypłaty zasiłku, Sąd stwierdza, że kwestia ta nie jest uregulowana ustawowo. Pozwala to organowi pomocy społecznej na pewną elastyczność w określaniu terminów wypłaty. Skarżący nie ma zatem w tym zakresie roszczenia do organu pomocy społecznej. Nie może w szczególności żądać określenia konkretnego dnia wypłaty. Z istoty przyznanego zasiłku okresowego wynika jedynie, że zasiłek ten powinien być płatny w odstępach miesięcznych. Określone w decyzji I instancji daty początkowe zapewniają skarżącemu comiesięczne, regularne uzyskanie przyznanego świadczenia. Nie może się też w związku z tym ostać zarzut skarżącego, że terminy wypłaty zasiłku okresowego zostały ustalone z naruszeniem słusznego interesu skarżącego i że przez to naruszono art. 7 kpa. Organ I instancji wydając decyzję był bowiem obowiązany ustalić termin wypłaty zasiłku. W tym odniesieniu nie jest zasadny zarzut skarżącego o sprzeczności z art. 130 § 1 kpa podanych w decyzji I instancji terminów płatności zasiłku. W związku z tym bezprzedmiotowe są rozważania skarżącego odniesione do art. 130 § 3 i § 4 kpa.

Zarzut skarżącego, że organ I instancji nie zawarł ze skarżącym kontraktu socjalnego w rozumieniu art. 6 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej, wymaganego przez art.108 ust.1 ustawy, nie odnosi się do przedmiotu niniejszej sprawy, dotyczącego przyznania skarżącemu zasiłku okresowego.

Z uwagi na to, że skarżący nabył uprawnienia, uzyskując na podstawie zaskarżonych decyzji należną mu pomoc społeczną, a kwestionowana jest wysokość tej pomocy oraz uzasadnienie decyzji w tym zakresie, Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania decyzji.

Mając na względzie powyższe ustalenia, należy uznać, że decyzja organu II instancji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszyły powołane wyżej przepisy prawa proceduralnego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.