Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2517/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sspec. Joanna Piątek-Macugowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. B.-małoletniej reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych B. B. i M. B. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącej M. B.-małoletniej reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych B.B. i M. B. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. B. – małoletniej reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych B. B. i M. B. ("skarżąca") jest decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego ("Prezes ULC") z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], uchylająca w części decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] marca 2018 r., znak: [...] wydaną w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego S. sp. z o.o. w W. postanowień rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UE L z 17 lutego 2004 – "rozporządzenie" lub "rozporządzenie 261/2004"), tj. w zakresie ustalenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości w postaci zaniedbania wypłacenia na rzecz M. B. odszkodowania w wysokości 400 euro w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożenia na przewoźnika lotniczego kary w wysokości 1000 zł, i umarzająca postępowanie w zakresie ustalenia terminu usunięcia naruszenia przepisów rozporządzenia 261/2004 oraz odstępująca od nałożenia kary na przewoźnika lotniczego S. sp. z o.o. za naruszenie przepisów rozporządzenia 261/2004 w wysokości 1.000 zł w stosunku do pasażerki M. B., a w pozostałym zakresie utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2018 r. została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 5 lipca 2017 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęła skarga M. B., reprezentowanej przez pełnomocnika, o stwierdzenie naruszenia przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. przepisów rozporządzenia 261/2004, dotycząca lotu z [...] czerwca 2016 r. na trasie K. ([...]) – C. ([...]) o oznaczeniu kodowym [...].

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego pismem z 15 grudnia 2017 r. zawiadomił strony postępowania o jego wszczęciu, a jednocześnie wezwał przewoźnika lotniczego do złożenia wyjaśnień.

Następnie, decyzją z [...] marca 2018 r., znak: [...], Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej: k.p.a.) oraz art. 205a ust 1, art. 205b ust 1 pkt 2 i art. 209b ust 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2017 r., poz. 959 zwanej dalej: p.l.) i art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 14 rozporządzenia 261/2004, stwierdził naruszenie prawa przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (pkt I sentencji), określił zakres nieprawidłowości polegający na naruszeniu obowiązku wypłaty na rzecz M. B. odszkodowania w wysokości 400 euro, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 261/2004 (pkt II sentencji), ustalił obowiązek usunięcia naruszenia stwierdzonego w pkt II sentencji decyzji w terminie 14 dni liczonym od dnia doręczenia S. sp. z o.o. z siedzibą w W. decyzji ostatecznej (pkt III sentencji), nałożył na S. sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 1000 zł za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 261/2004 (pkt IV sentencji).

W uzasadnieniu decyzji z 29 marca 2018 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wskazał, że skarżąca miała [...] czerwca 2016 r. odbyć podróż lotniczą na trasie K. ([...]) – C. ([...]) o oznaczeniu kodowym [...]. Start lotu miał odbyć się o godzinie 5:00 czasu lokalnego, natomiast lądownie na lotnisku C. było planowane na godzinę 8:45 czasu lokalnego. Pasażerka faktycznie wyleciała z portu lotniczego w K. pięć godzin później i z tym samym opóźnieniem dotarła do portu lotniczego w C.. Przewoźnikiem obsługującym lot był S. sp. z o.o. z siedzibą w W.. W oczekiwaniu na opóźniony lot pasażerka otrzymała od przewoźnika pomoc, zgodnie z art. 9 rozporządzenia 261/2004, natomiast nie została poinformowana o przysługujących jej prawach pasażera wynikających z art. 14 rozporządzenia. Przewoźnik wezwany do udziału w postępowaniu i złożenia wyjaśnień, nie wyjaśnił jaka była przyczyna opóźnienia przedmiotowego rejsu. Prezes ULC wskazał również, że faktem powszechnie znanym jest, że w terminalu portu lotniczego w K. wywieszone są plakaty traktujące o prawach pasażerów określonych przepisami rozporządzenia 261/2004. Ponadto w terminalu wyłożone są broszury informacyjny traktujące o prawach pasażerów. Prezes ULC ustalił również, że mierzona metodą trasy po ortodromie odległość pomiędzy lotniskiem K. ([...]) a lotniskiem C. ([...]) wynosi 1710 kilometrów.

Prezes ULC wskazał dalej, że z uwagi, iż start przedmiotowego lotu, na który potwierdzoną rezerwację posiadała strona skarżąca, nastąpił 5 godzin po planowanym starcie (i z takim samym opóźnieniem samolot przybył do portu przeznaczenia), należało stwierdzić, że lot ten był lotem opóźnionym w rozumieniu rozporządzenia 261/2004. Przytoczył przy tym brzmienie przepisów art. 7 ust 1 rozporządzenia 261/2004; w konsekwencji uznał, że skarżąca nabyła prawo do żądania od przewoźnika lotniczego wypłaty odszkodowania określonego w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 261/2004, tj. w wysokości 400 euro. Prezes ULC stwierdził jednocześnie, że przewoźnik nie udowodnił, że opóźnienie przedmiotowego lotu było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Nie zwolnił się więc z odpowiedzialności odszkodowawczej na zasadzie art. 5 ust. 3 rozporządzenia. Zatem, jak przyjął organ, przewoźnik był zobowiązany do wypłaty na rzecz skarżącej odszkodowania, czego nie uczynił.

Wobec tego Prezes ULC stwierdził naruszenie przez przewoźnika wobec skarżącej art. 7 ust 1 lit. b) rozporządzenia 261/2004, poprzez niewypłacenie jej przedmiotowej kwoty odszkodowania.

Nadto, powołując się na treść art. 209b ust. 1 u.l., stwierdził, że naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia 261/2004 podlega karze pieniężnej w wysokości od 1000 do 2500 zł. Z uwagi na fakt, że przewoźnik nie wykonał względem skarżącej obowiązku wypłaty odszkodowania w kwocie 400 euro, zasadnym jest nałożenie na S. sp. z o.o. z siedzibą w W. kary w kwocie 1000 zł. Prezes ULC wskazał, że kara tej wysokości będzie adekwatna do zakresu naruszenia prawa wspólnotowego, a na przyszłość powodować będzie, że przewoźnik nie będzie dopuszczał się podobnych naruszeń.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] marca 2018 r., znak: [...] wnieśli: M. B., reprezentowana przez pełnomocnika, oraz S. sp. z o.o.

M. B. w swoim wniosku podniosła, że przewoźnik nie wręczył jej pisemnej informacji o przepisach na temat odszkodowania i pomocy, czym naruszył art. 14 ust 2 rozporządzenia 261/2004r.

S. sp. z o.o. w W. w swoim wniosku wskazała, że spełniła świadczenie rzecz M. B., co wynika z wyroku Sądu Rejonowego dla W. z 6 lutego 2018 r., sygn. [...]. Nadto podniosła, że postępowanie cywilne zostało wszczęte wcześniej niż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, tym samym to ostatnie powinno zostać umorzone lub też powinna zostać wydana decyzja niestwierdzająca naruszenia prawa. Wobec zaś dobrowolnego usunięcia przez przewoźnika naruszenia prawa, wniosła o odstąpienie przez organ od nałożenia kary, na co pozwala (jak wskazała) art. 189f k.p.a.

Decyzją z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...] Prezes ULC, "na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a." w zw. z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust 1 p.l. w zw. z art.art. 5, 6 , 7, 8, 9 i 14 rozporządzenia 261/2004, uchylił w części decyzję własną z [...] marca 2018 r., znak: [...], weryfikując tym samym swoje stanowisko w sprawie (w sposób wskazany na wstępie).

W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że jak wynika z akt, przewoźnik lotniczy po wszczęciu postępowania administracyjnego, ale przed wydaniem ostatecznej decyzji, wypłacił skarżącej w formie przelewu bankowego odszkodowanie przysługujące jej na podstawie art. 7 ust 1 lit. b) rozporządzenia. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia prawnego, skoro uiszczenie tego odszkodowania w toku postępowania prowadzonego przed Prezesem ULC potwierdza uznanie przez przewoźnika swojego zobowiązania wynikającego z art. 7 rozporządzenia, które powstało już w chwili gdy doszło do odwołania lub opóźnienia lotu. Prezes ULC powołał się przy tym na pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 sierpnia 2016 r., sygn. I OSK 155/16. Wskazał też, że jeżeli dojdzie do opóźnienia lotu lub jego odwołania w sposób powodujący powstanie obowiązku wypłaty odszkodowania przez przewoźnika lotniczego, a przewoźnik nie wypłaci tego odszkodowania, to już wtedy dochodzi do naruszenia przez przewoźnika normy wynikającej z art. 7 rozporządzenia 261/2004 w sposób rozumiany przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 19 listopada 2009 r. C-402/07 i C-432/07. Prezes ULC wskazał, że pomimo wniesionej przez skarżącą reklamacji przewoźnik lotniczy nie wypłacił jej zryczałtowanego odszkodowania, a decyzja o wypłacie odszkodowania została podjęta dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego toczącego się przed Prezesem ULC, co w świetle wykładni dokonanej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 sierpnia 2016 r. nie pozostaje pod ochroną prawną i nie ma znaczenia dla sprawy.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że doszło do naruszenia art. 7 ust 1 lit. b) rozporządzenia 261/2004 wobec skarżącej. Jednakże, jak wskazał, w związku z wypłatą przez przewoźnika odszkodowania na rzecz pasażerki po wszczęciu postępowania administracyjnego zasadne jest jego umorzenie jako bezprzedmiotowego w zakresie ustalenia czternastodniowego terminu na usunięcie stwierdzonych naruszeń. Prezes ULC wskazał nadto, że na podstawie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. wezwał -w formie postanowienia- przewoźnika do przedstawienia dowodu na usunięcie naruszenia prawa w terminie do 15 czerwca 2018 r. Przewoźnik w toku postępowania uczynił zadość postanowieniu Prezesa ULC i przedstawił potwierdzenie dokonania przelewu odszkodowania określonego w art. 7 ust 1 lit. b) rozporządzenia. Prezes ULC zauważył, że w interesie społecznym jest to, by przewoźnicy lotniczy wykonywali ciążące na nich obowiązki, których beneficjentami są pasażerowie, bez stosowania środków przymusu państwowego. Ze względu na powyższe Prezes ULC odstąpił od wymierzenia kary i pouczył przewoźnika, że wypłata odszkodowania określonego w przepisach rozporządzenia 261/2004 powinna następować na etapie postępowania reklamacyjnego.

W zakresie art. 14 rozporządzenia 261/2004, Prezes ULC ponownie stwierdził brak naruszenia art. 14 rozporządzenia 261/2004. Organ wskazał, że wielokrotne kontrole przeprowadzone na lotnisku w K. potwierdziły stałą obecność plakatów informacyjnych w hali odlotów oraz czytelnej informacji z zakresu uprawnień pasażerów linii lotniczych znajdującej się przy stanowiskach odprawy bagażowo-biletowej.

Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2018 r. wniosła M. B., reprezentowana przez pełnomocnika, kwestionując to orzeczenie w części odstąpienia od ustalenia terminu usunięcia naruszenia art. 7 ust 1 lit. b) rozporządzenia w stosunku do pasażerów opóźnionego rejsu [...] relacji K.-C., ustalenia braku naruszenia przez przewoźnika art. 14 ust 2 rozporządzenia, odstąpienia od nałożenia na przewoźnika lotniczego kar administracyjnych w związku z naruszeniem ar. 7 ust 1 lit b) i art. 14 ust 2 rozporządzenia.

Skarżąca wniosła o uchylenie w części decyzji Prezesa ULC z [...] sierpnia 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2018 r., tj. w odniesieniu do: (a) części uchylającej decyzję z [...] marca 2018 r. w zakresie ustalenia terminu usunięcia naruszenia art. 7 ust 1 lit. b) rozporządzenia poprzez wypłatę na rzecz skarżącej kwoty 400 euro; (b) odstąpienia od nałożenia na przewoźnika lotniczego S. sp. z o.o. kar pieniężnych w związku z naruszeniem art. 7 ust 1 lit. b) i art. 14 ust 2 rozporządzenia. Nadto skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.

Zaskarżonej decyzji M. B. zarzuciła naruszenie:

- art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że przewoźnik wykazał, że zaspokoił roszczenia skarżącej wynikające z opóźnionego rejsu [...] relacji K.-C. z [...] czerwca 2018 r. w sytuacji, gdy z treści potwierdzeń przelewów załączonych do akt sprawy przez przewoźnika wynika, że przewoźnik zaspokoił częściowo roszczenia pasażerów, wynikające z opóźnionego rejsu [...] relacji "K.-C." z [...] czerwca 2018;

- art. 9 zdanie pierwsze oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie oświadczenia pełnomocnika pasażerów w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie niezaspokojenia roszczeń wynikających z treści skargi;

- art. 209b ust 4 p.l. poprzez błędne uznanie, że spełnienie roszczeń pasażerów w toku postępowania administracyjnego tożsame jest z wykonaniem obowiązków wskazanych w treści rozporządzenia 261/2004, a co za tym idzie stanowi przesłankę warunkującą odstąpienie od nałożenia kar administracyjnych na przewoźnika lotniczego;

- art. 16 ust 3 rozporządzenia 261/2004 poprzez jego niezastosowania polegające na odstąpieniu od nałożenia na przewoźnika lotniczego kar administracyjnych pomimo ustalenia naruszenia przepisów prawa;

- art. 14 ust 2 rozporządzenia 261/2004 poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym uznaniu, że wykonanie przez przewoźnika obowiązku określonego w art. 14 ust 1 rozporządzenia 261/2004 (umieszczenie tablic informacyjnych o prawach pasażera) zwalnia przewoźnika z obowiązku określonego w art. 14 ust 2 rozporządzenia 261/2004, tj. wręczenia pasażerom opóźnionych lotów pisemnej informacji, co do ich praw.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Prezes ULC bezzasadnie uznał, że roszczenia skarżącej zostały zaspokojone. Zdaniem skarżącej nie otrzymała ona rekompensaty w związku z opóźnieniem rejsu. Wskazała, że przewoźnik złożył do akt potwierdzenie przelewu zatytułowane: "Compensation due to flight [...]". Wobec powyższego, biorąc pod uwagę treść reklamacji oraz treść potwierdzeń przelewu, jednoznacznym jest, że przewoźnik zaspokoił roszczenia pasażerów wynikające z rejsu relacji Chania-Katowice nr [...] z [...] czerwca 2016 r., który również był znacznie opóźniony, nie zaś roszczenia wynikające z lotu K.-C. nr [...] z [...] czerwca 2016 r., w odniesieniu do którego toczy się przedmiotowe postępowanie. Skarżąca wskazała przy tym, że przed wydaniem decyzji administracyjnej pełnomocnik skarżącej poinformował Prezesa ULC, że przewoźnik nie zaspokoił roszczeń pasażerów.

Nadto skarżąca podniosła, że niezależnie od obowiązku umieszczenia tablic informacyjnych o prawach pasażerów, przewoźnik lotniczy ma obowiązek wręczenia pasażerowi dotkniętemu opóźnieniem pisemnej informacji na temat jego praw. Przewoźnik nie przedstawił żadnych dowodów aby wykonał obowiązek określony w art. 14 ust 2 rozporządzenia 261/2004, a wobec tego Prezes ULC winien stwierdzić naruszenie oraz nałożyć na przewoźnika lotniczego adekwatną karę. Zdaniem skarżącej ustawodawca jednoznacznie wskazał formę, w jakiej przewoźnik ma informować pasażerów o przysługujących im prawach, to jest poprzez wręczenie pisemnej informacji oraz poprzez umieszczenie w punkcie odpraw tablic informacyjnych. Nie można zatem uznać, że przewoźnik wykazał brak naruszenia treści art. 14 ust 2 rozporządzenia, wobec czego przedmiotowe postępowanie powinno być ponownie rozpatrzone również w zakresie naruszenia art. 14 ust 2 rozporządzenia 261/2004r.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej odrzucenie, wskazując na braki formalne skargi. Organ zwrócił również uwagę, że treść wniosków skargi jest niejednoznaczna i odnosi się do elementów, które nie zostały ujęte w treści decyzji. Za nieprawidłowe, jak podniósł, należy uznać żądanie częściowego uchylenia decyzji w zakresie, w jakim odstępuje ona od nałożenia kary za naruszenie art. 14 rozporządzenie, podczas gdy zaskarżona decyzja nie stwierdza naruszenia ww. przepisu, a zatem nie nakłada na przewoźnika lotniczego kary w tym zakresie.

Pismem z 21 listopada 2018 r. skarżąca uzupełniła braki formalne skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd podzielił bowiem zarzuty w niej podniesione; w konsekwencji uznał, że zaskarżona decyzja -jako wydana z naruszeniem prawa- nie może się ostać.

Przed rozwinięciem tej oceny Sąd wyjaśnia, że kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2018 r., uchylającą w części decyzję własną tego organu z [...] marca 2018 r. Mocą obu tych decyzji Prezes ULC stwierdził naruszenie prawa przez S. sp. z o.o. w W. i określił, że zakres nieprawidłowości polega na naruszeniu obowiązku wypłaty na rzecz M. B. odszkodowania w wysokości 400 euro, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 261/2004 (pkt I i II sentencji decyzji z [...] marca 2018 r., utrzymanej w tej części w mocy decyzją z [...] sierpnia 2018 r.). Orzekając ponownie w sprawie, na skutek złożonych wniosków, Prezes ULC (decyzją zaskarżoną, z [...] sierpnia 2018 r., po uchyleniu w części skarżonej decyzji) umorzył postępowanie w zakresie ustalenia terminu usunięcia przez przewoźnika naruszenia przepisów rozporządzenia 261/2004 i odstąpił od nałożenia na przewoźnika lotniczego, tj. S. sp. z o.o. w W., kary administracyjnej.

Sąd zauważa przy tym, że obie wymienione decyzje zapadły w związku z skargą małoletniej M. B. dotyczącej lotu z [...] czerwca 2016 r. na trasie K.-C., a "weryfikacja" rozstrzygnięcia z [...] marca 2018 r. -po ponownym rozpatrzeniu sprawy- nastąpiła wobec stwierdzenia przez Prezesa ULC, że po wszczęciu postępowania na skutek skargi M. B., przewoźnik wypłacił pasażerce należne jej na mocy art. 7 ust 1 lit. b) rozporządzenia 261/2004 odszkodowanie. Organ przyjął w efekcie, że przewoźnik dopuścił się naruszenia prawa, jednak wobec wypłaty odszkodowania należy umorzyć postępowanie w zakresie ustalenia terminu usunięcia naruszenia przepisów rozporządzenia 261/2004 i odstąpić od wymierzenia kary administracyjnej na podstawie art. 189f k.p.a. Organ stwierdził nadto, że przewoźnik nie dopuścił się naruszenia art. 14 rozporządzenia 261/2004, albowiem w hali odlotów lotniska w Katowicach znajdują się plakaty informacyjne o prawach pasażera.

Sąd dostrzega również, że istota sporu w niniejszej sprawie, wobec zarzutów skargi, dotyczyła dwóch kwestii, a mianowicie: czy doszło do wypłaty należnego skarżącej odszkodowania za przedmiotowy lot oraz, czy przewoźnik wywiązał się z obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 14 ust 2 rozporządzenia 261/2004.

Analizując sprawę we wskazanym i spornym zakresie, biorąc przy tym pod uwagę przepisy prawa znajdujące w niej zastosowania oraz materiał dowodowy w niej zgromadzony, Sąd uznał, że stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej decyzji jest błędne.

I tak, odnośnie pierwszej spornej kwestii Sąd zauważa, że Trybunał Sprawiedliwości w pkt 2 wyroku z 19 listopada 2009 r. C-402/07 stwierdził, że artykuły 5, 6 i 7 rozporządzenia 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz, że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego.

W niniejszej sprawie nastąpiło opóźnienie w przylocie wynoszące ponad 3 godziny, a przewoźnik w postępowaniu przed organem nie powołał się na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków; tym samym, stosownie do treści art. 5 ust. 3 rozporządzenia, nie zwolnił się z odpowiedzialności odszkodowawczej. Wskazał natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że wypłacił należne odszkodowanie na rzecz skarżącej. Jednakże z akt sprawy nie wynika, aby taka sytuacja nastąpiła. Co więcej, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na to, że przewoźnik lotniczy owszem, wypłacił w części odszkodowanie na rzecz skarżącej, ale z tytułu opóźnienia lotu o oznaczeniu kodowym [...] z [...] czerwca 2016 r. Świadczy o tym potwierdzenie przelewu, a także (powołany przez przewoźnika) wyrok Sądu Rejonowego dla W. z [...] lutego 2018 r., sygn. [...] (którego kopię wraz z uzasadnieniem przedstawiła skarżąca w załączeniu do rozpoznawanej skargi, k. 5-9). Podkreślenia przy tym wymaga, że potwierdzenie przelewu, w którego tytule podano, że stanowi on odszkodowanie za opóźnienie lotu o oznaczeniu [...] z [...] czerwca 2016 r., znajdowało się w aktach administracyjnych i zostało nadesłane przez przewoźnika na wezwanie organu. Tymczasem niniejsze postępowanie dotyczy, jak słusznie wskazała skarżąca, lotu z [...] czerwca 2016 r. na trasie K. – C. o oznaczeniu kodowym [...], a nie lotu o oznaczeniu kodowym [...] z [...] czerwca 2016 r. (w skardze formułując zarzut przywołano błędną datę i trasę lotu, v. pkt 1, ale zasadnie w tym kontekście wywiedziono o naruszeniu przepisów procesowych przez organ). Zatem, należy stwierdzić, że nie wynika z dowodów zgromadzonych w sprawie, aby przewoźnik lotniczy (pomimo takiego obowiązku) wypłacił w związku ze skarżonym lotem należne skarżącej odszkodowanie.

Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej w toku postępowania zobowiązany jest przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ ma obowiązek wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a poczynione w sprawie ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. W badanej sprawie organ naruszył art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie (bo nie znajdujące odzwierciedlenia w materiale dowodowym), że przewoźnik wypłacił skarżącej należne jej odszkodowanie, co następnie zdeterminowało rozstrzygnięcie tego organu wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy. W konsekwencji zaskarżona w sprawie decyzja tego organu oparta na tym ustalenia, i weryfikująca w części decyzję z [...] marca 2018 r., wymagała wzruszenia. Choć Prezes ULC zasadnie w tej decyzji przyjął, że doszło do naruszenia przez przewoźnika art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 261/2004 (wobec nie wypłacenia na rzecz skarżącej w związku ze skarżonym lotem odszkodowania w wysokości 400 euro), to już wadliwie ocenił, że zachodzi podstawa do umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania przewoźnika w zakreślonym terminie do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości oraz odstąpienia od zastosowania kary na zasadzie art. 189f k.p.a.

Odnośnie drugiej spornej kwestii, tj. tego, czy przewoźnik wypełnił określone w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 261/2004 obowiązki informacyjne, Sąd stwierdza, że Prezes ULC także i w tym zakresie nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku rzetelnego wyjaśnia sprawy, koncentrując się wyłącznie na treści art. 14 ust. 1 rozporządzenia, a pomijając w swojej ocenie ust. 2 tego artykułu, w kontekście to którego -zdaniem skarżącej- doszło ze strony przewoźnika w związku ze skarżonym lotem do nieprawidłowości.

Sąd zaznacza przy tym, że z ww. art. 14 ust. 2 rozporządzenia wynika dla przewoźnika lotniczego m.in. obowiązek wręczenia (a obecnie, na skutek sprostowania tego przepisu – zapewnienia) odpowiedniej informacji każdemu pasażerowi dotkniętemu opóźnieniem o co najmniej dwie godziny. Wskazany art. 14 rozporządzenia w ust. 1 i 2 reguluje więc w zakresie obowiązku informowania pasażerów o przysługujących im prawach dwa zakresowo różne obowiązki, a skoro tak, to tak określonych obowiązków przewoźnika lotniczego nie można sprowadzać tylko do jednego, związanego z prawem żądania tekstu określającego przysługujące prawa, w szczególności w odniesieniu do odszkodowania i należnej pomocy; ten bowiem (określony w ust. 1) nie uchyla obowiązku wręczenia/zapewnienia każdemu pasażerowi pisemnej informacji o przepisach na temat odszkodowania i pomocy zgodnej z rozporządzeniem.

W konsekwencji Sąd ocenia, że sprawa także i w tym aspekcie nie została należycie wyjaśniona, albowiem w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ w istocie nie odniósł się do tego zagadnienia, i nie rozważył podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu skarżącej (dotyczącego art. 14 ust. 2, a nie art. 14 ust 1 rozporządzenia).

Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., z przyczyn powyżej podniesionych a związanych z zastosowaniem w sprawie art. 7 ust. 1 lit. b) i art. 14 ust. 2 rozporządzenia 261/2004, w związku z czym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), podlegała uchyleniu.

Tym samym, rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania wszczętego wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska Sądu.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, uwzględniającą wysokość wpisu od skargi i koszty zastępstwa procesowego.