Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2649/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-16 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W., J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.

Z nadesłanego przez wnioskodawców formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3 047 zł. miesięcznie. Podali, że są współwłaścicielami dwóch działek o powierzchni 2 488 m². Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że w domu nie posiadają ogrzewania ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Wskazali następujące wydatki domowe: 500 zł. – utrzymanie mieszkania, 800 zł. – leki i leczenie, Dodali, że koszty prowadzenia spraw sądowych i administracyjnych przewyższają ich dochody, a same ksera, listy polecone to koszt (podana kwota usunięta korektorem) miesięcznie.

Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 3 lutego br. wnioskodawcy zostali zobowiązani do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:

- właściwego uzasadnienia wniosku poprzez podanie okoliczności wskazujących na złą sytuację majątkową,

- wskazania jakiej wielkości wnioskodawcy wybudowali dom (o którym piszą w piśmie z dnia 8 lutego 2013 r. stanowiącego skargę w sprawie VII SA/Wa 2850/14 – poprzednia sygnatura VII SA/Wa 504/13), z jakich środków dom ten został wybudowany i na jakiej działce się znajduje,

- podania gdzie wnioskodawcy zamieszkują (dom, mieszkanie, należy podać wielkość w m²), oraz jaki tytuł prawny posiadają do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.),

- podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (żywność, opłaty stałe, leki, media, itp.) i aktualnych wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, w którym skarżący mieszkają;

- do wskazania oraz udokumentowania innych niż związane z utrzymaniem mieszkania stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym skarżących z podaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, poniesionych w przeciągu ostatnich 3 miesięcy,

- wskazania jaki jest miesięczny koszt prowadzenia spraw administracyjnych,

- do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie otrzymywanych przez skarżących świadczeń emerytalnych;

- podania, czy posiadają, lub czy osoby wspólnie zamieszkujące, posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należy podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),

- wskazania czy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych,

- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące,

- nadesłania kopii zeznania podatkowego za rok 2014 wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym,

- wskazania czy pod adresem zamieszkania wnioskodawców N. prowadzona jest działalność gospodarcza w postaci firm: Usługi [...] J. W. oraz firmy J. M. W., które to firmy posiadają swój adres w ww. miejscu,

- podania czy J. W. i M. W. zamieszkują wspólnie z wnioskodawcami, skoro w niniejszej sprawie wymienieni są jako zamieszkujący pod wspólnym adresem z wnioskodawcami, a ponadto jak wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki wynika, że prowadzą swoje firmy pod adresem zamieszkania skarżących,

- wskazania i udokumentowania dochodów J. W. i M. W.

Wnioskodawcy odebrali ww. wezwanie w dniu 23 lutego 2016 r. i w piśmie z dnia 27 lutego 2016 r. wskazali, że zła sytuacja materialna skarżących wynika z tego, ze mają małe emerytury, i stali się ofiarami cyt. "mafii budowlanej", dom na działce [...] budowany jest przez dzieci wnioskodawców i całą rodzinę własną pracą z wyjątkiem prac wymagających fachowców. Zamieszkują w mieszkaniu zakładowym, co do którego toczy się sprawa o eksmisję. Wskazali, że koszt utrzymania mieszkania to około 500 zł., dodali, że nie będą zbierać i gromadzić paragonów ani rachunków. Nie mają od 15-20 lat samochodów, nie mają konta bankowego, wskazali, że zeznania PIT są dostępne w innych sprawach sadowych. J. i M. W. nie mieszkają z wnioskodawcami, są tylko w mieszkaniu w N. zameldowani. J. W. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, prowadził ją chwilowo.

W niniejszej sprawie zważono, co następuje.

Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.

Rozpoznając złożony wniosek należy wskazać, że wnioskodawcy nie wykazali, by ich sytuacja materialna była tak trudna, by kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim należy wskazać, że złożony wniosek zawiera dane ogólnikowe i niepełne, nie wyjaśnia wszystkich wątpliwości i nie przedstawia pełnych danych materialnych wnioskodawców. Wnioskodawcy przedstawiają swoją sytuację materialną w sposób nierzetelny, podając dane w sposób wybiórczy. Przykładowo można wskazać, że we wcześniejszych sprawach (np. VII SA/Wa 2678/14, II SAB/Wr 22/14), wnioskodawcy wykazywali koszty kserokopii i listów poleconych w prowadzonych przez nich sprawach na koszt około 1 000 - 1 200 zł. W niniejszej sprawie tego wydatku nie wskazano, z formularza ten wydatek został usunięty. Na pytanie referendarza sądowego o tę kwestię nie udzielono odpowiedzi. Przedstawianie swojej sytuacji materialnej w ten sposób nie budzi zaufania co do rzetelności składanych informacji, informacje te są mylące i wprowadzają orzekającego w błąd oraz utrudniają rzeczywistą ocenę sytuacji materialnej.

Dodać należy, że strona skarżąca poza wskazaniem kosztu leków w wysokości około 800 zł. i kosztu utrzymania mieszkania 500 zł. nie przedstawiła żadnych rachunków bądź przybliżonych kwot świadczących o miesięcznych kosztach utrzymania. W istocie, poza danymi określającymi wysokość dochodu rodziny (3 047 zł.), nie ma żadnych innych danych, które umożliwiłyby ocenę sytuacji finansowej skarżących. Biorąc pod uwagę zaś powyższe kwoty należy stwierdzić, że skarżący są w stanie ponieść pełne koszty postępowania.

Ponadto inne okoliczności nie zostały wyjaśnione np. kwestia posiadania środków na pobudowanie nowego domu wnioskodawców, nie wskazano czy dom ten jest ukończony, jakiej jest wielkości, wskazano jedynie, że dom na działce [...] budowany jest przez dzieci wnioskodawców i całą rodzinę własną pracą, z wyjątkiem prac wymagających fachowców. Do sprawy nie nadesłano też żadnych dokumentów źródłowych. Tym samym złożone przez stronę oświadczenie jest niepełne. Pamiętać należy, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. W myśl art. 255 p.p.s.a strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Okoliczności wskazane we wniosku, jak i w kolejnym piśmie, nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżących, tym bardziej, że okoliczności wskazane budzą wątpliwości, których - poprzez niezastosowanie się do wezwań - nie usunięto. Składanie niepełnych, niewiarygodnych oświadczeń i brak współpracy z sądem pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżących. Wnioskodawcy pozbawili w ten sposób orzekającego możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny ich sytuacji materialnej, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Z tych też przyczyn, uznano, że wnioskodawcy nie są osobami, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a ich sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania prawa pomocy z powodu ubóstwa. Wskazać zatem należy, że dochód wnioskodawców na poziomie 3 047 zł. jest wystarczający na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Wnioskodawcy otrzymują stałą emeryturę, co z kolei skłania do wniosku, że ich sytuacja materialna jest stabilna. Emerytura jest bowiem stale wypłacanym przychodem, z którego skarżący żyją.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.