Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2359/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, 75, 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz adwokata P. R. pełnomocnika ustanowionego z urzędu, dla skarżącego J. S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT z tytułu nieuiszczonej opłaty za udzieloną pomoc prawną w zakresie zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywany dalej "Prezesem NFZ") decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., nazywanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...] (nazywanego dalej "skarżącym"), utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywanego dalej "dyrektorem [...] NFZ") z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...], wydanej w sprawie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] grudnia 2009 r.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. zwrócił się do dyrektora [...] NFZ z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] grudnia 2009 r.

Z treści pisma, jak również opisanej w nim korespondencji ZUS z Urzędem Skarbowym wynikało, że skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej z dniem [...] października 2005 r. i prowadził ją w latach 2005-2009, osiągając dochody.

W odpowiedzi na zawiadomienie [...] NFZ z dnia [...] marca 2012 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, skarżący w trakcie rozmowy telefonicznej, która miała miejsce w dniu [...] kwietnia 2012 r. wyjaśnił, że nie prowadził żadnej działalności gospodarczej oraz nie chce brać udziału w prowadzonym postępowaniu.

W związku z tym, ze oświadczenie strony o nieprowadzeniu działalności stało w sprzeczności do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ, pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r., wezwał skarżącego do przedstawienia dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska.

Organ uprzedził skarżącego, ze nieprzedłożenie stosownych dokumentów skutkować będzie wydaniem decyzji na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy.

Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów.

W związku z pismem skarżącego z dnia [...] maja 2012 r. zatytułowanym "Zażalenie", z którego wynikało, że strona nie rozumie czego dotyczy postępowanie, organ zwrócił się do żony skarżącego będącej jednocześnie wspólnikiem spółki cywilnej A., która zobowiązała się dostarczyć pisemne oświadczenie skarżącego, do kiedy faktycznie prowadził działalność w ramach spółki wraz z zaświadczeniem urzędu skarbowego o braku przychodów z tego tytułu.

W dniu [...] maja 2012 r. wpłynęło pisemne oświadczenie H. S., że jej mąż nie pracuje i nie pobiera żadnych honorariów ze względu na zły stan zdrowia. H. S. nie podała daty, z którą jej mąż zaprzestał działalności.

W dniu [...] czerwca 2012 r. wpłynęło do organu zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. potwierdzające, ze skarżący złożył zeznanie roczne PIT-36 za 2011 rok, w którym wybrał wspólny sposób opodatkowania z małżonką. Zaświadczenie nie dotyczyło lat 2005-2009.

Z ustaleń organu wynikało, że skarżący rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 1 kwietnia 1989 r. w formie spółki cywilnej pod firmą "A." [...] s.c.". Przedmiotem działalności zgodnie z aktywnym do nadal wpisem do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej była "Działalność organizatorów turystyki". Brak wpisu o zawieszeniu działalności.

Powołując się na informacje ZUS i Urzędu Skarbowego w [...] organ I instancji przyjął, ze skarżący w okresie objętym wnioskiem – od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. – prowadził faktycznie działalność gospodarczą jako wspólnik spółki cywilnej i w tym okresie powinien być zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.

Skarżący dokonał w ZUS zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej tylko na okres od dnia 3 października 2005 r. do dnia 30 czerwca 2007 r., tj. niezgodnie z okresem prowadzenia działalności ustalonym przez ZUS, m.in. na podstawie pism Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz z dnia [...] stycznia 2012 r., z których wynika, że skarżący w latach 2005-2009 wykazał przychody i koszty związane z prowadzoną działalnością.

W wyniku rozpatrzenia wniosku dyrektor [...] NFZ decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...], na podstawie art. 109 ust. 1, 3 i 6, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16 oraz art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w związku z art. 104 § 1 k.p.a. stwierdził, że skarżący był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] grudnia 2009 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] lipca 2012 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji dyrektora [...] NFZ z dnia [...] czerwca 2012 r., wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący podkreślił, że nie prowadził żadnej działalności.

Do pisma z dnia [...] lipca 2012 r. załączył kopię zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu skarbowego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych, w którym stwierdzono, że w latach 2005-2010 składał wspólnie z żoną zeznania podatkowe.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżący potwierdził swoje stanowisko w sprawie o nieprowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej oraz nieosiąganiu z tego tytułu dochodów. Skarżący powołał się na przesłane do organu zaświadczenie Naczelnika Urzędu skarbowego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

Prezes NFZ, przystępując do rozpatrzenia odwołania, wyjaśnił, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, a według art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

W myśl art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm., zwanej dalej "ustawą o systemie") obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r.,: osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, a od dnia 20 września 2008 r. osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

W okresie 2005-2009 obowiązywały również ustawy zawierające podobne unormowania: w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm., zwanej dalej "ustawą prawo działalności") i w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm., zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności"). Dopuszczono w nich możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg pierwszej ustawy - po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji).

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności, uchylonego z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast według przepisu art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, uchylonego z dniem 31 grudnia 2011 r., zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna treść art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Z dniem 20 września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 141, poz. 888) wprowadził do ustawy o swobodzie działalności, możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Zgodnie z obowiązującą treścią art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 1a ww. ustawy.

Prezes NFZ powołał się na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...] marca 2012 r., z którego wynika, że skarżący figuruje jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej w okresie od dnia 3 października 2005 r. do dnia 30 czerwca 2007 r. Ustalenie to znalazło potwierdzenie w piśmie Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. i z dnia [...] stycznia 2012 r., zgodnie z którymi skarżący prowadził działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "A." od dnia 1 października 2005 r., wykazując przychody i koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w latach 2005-2009.

Organ odwoławczy uwzględnił nadal aktywny wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w której skarżący figuruje pod firmą "A. Sp. c.," z datą rozpoczęcia działalności od dnia 1 kwietnia 1989 r.

Odwołał się także do zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], z którego wynika, że skarżący złożył roczne zeznania podatkowe PIT-36 za 2011 r., wybierając wspólny sposób opodatkowania z małżonką H. S., jak również zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], zgodnie z którym skarżący składał wspólne z żoną zeznania podatkowe za lata 2005-2010. Wziął pod uwagę wyjaśnienia strony o wycofaniu się z prowadzenia działalności gospodarczej z powodu choroby.

Prezes NFZ stwierdził, że w świetle zebranego materiału dowodowego, tj. w szczególności informacji przekazanej przez ZUS o osiąganych dochodach z prowadzenia działalności w latach 2005-2009 oraz figurowaniu w ewidencji działalności gospodarczej, organy nie mogły dać wiary twierdzeniom strony, że nie rozpoczął i nie prowadził działalności gospodarczej, jak i nie osiągał z tego tytułu dochodów. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich wyjaśnień.

Zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach do kompetencji dyrektorów oddziałów wojewódzkich Funduszu, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Sprawy te pozostają we właściwości organów ubezpieczeń społecznych, albowiem czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a zupełnie czym innym jest kwestia obowiązku płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Pismem z dnia [...] października 2012 r. skarżacy wniósl do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji z dnia [...] czerwca 2012 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opubl. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga jest uzasadniona, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia procedury administracyjnej, które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Każde postępowanie administracyjne musi odpowiadać podstawowym zasadom określonym w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.). W szczególności istotne znaczenie dla praworządności działania organów administracji mają zasady wskazane w rozdziale 2 tej ustawy.

Organ administracji publicznej zobowiązany jest stosować się do zasady wynikającej z art.7 k.p.a., stojąc na straży praworządności i podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, zasady określonej w art. 8 k.p.a., zgodnie z którą organ ma działać w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz zasady wynikającej z art. 9 k.p.a. nakładającej na organ obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Rozwinięciem tych zasad jest art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w rozumieniu art. 75 k.p.a., czyli wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Podkreślić należy, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym ustala się fakty po to, aby zadecydować i przesądzić o zastosowaniu jakiejś normy prawa materialnego. Tutaj z faktem nie łączą się automatycznie konsekwencje prawne. Nastąpią one tylko wtedy, gdy się okaże, że sytuacja faktyczna dokładnie odpowiada normie, która ma być zastosowana. Regułą obowiązującą w procedurze administracyjnej, różną od obowiązującej w sprawach cywilnych (art. 6 k.c.), jest to, że ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie spoczywa na organie administracyjnym. Wiąże się to z istotą postępowania administracyjnego, na etapie którego organ administracyjny nie jest stroną, lecz organem władczym. Na gruncie przepisów k.p.a. nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji ogranicza się w zasadzie do oceny, czy strona udowodniła fakty będące podstawą jej żądania czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy za stronę. Organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej. Nie może być zatem wyłącznie związany oświadczeniami strony postępowania; mając obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 i 7 k.p.a.), organ musi rozpoznać sprawę co do istoty na podstawie obowiązującego prawa mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. Z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy (wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001 r., I SA 301/00, LEX nr 53964). Warto przy tym zasygnalizować, że nawet w tych sytuacjach, gdzie obowiązek wykazania określonych przesłanek spoczywa z woli ustawodawcy na wnioskodawcy, nie oznacza to zwolnienia organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1007/10).

W świetle powyższego zadaniem organu było podjęcie wszelkich kroków celem wyjaśnienia podstawowego problemu w sprawie sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie czy skarżący faktycznie czyli rzeczywiście prowadził działalność gospodarczą we wskazanych okresach.

Pytanie tej treści powstaje po zapoznaniu się z treścią notatki urzędowej z dnia 24 maja 2012 r., stanowiącej streszczenie rozmowy przeprowadzonej z żoną skarżącego, z której wynika, że podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą pod nazwą "A. Sp. c.," byli małżonkowie: skarżący i H. S., która podkreśliła, że "od kilku lat" prowadzi ją sama. Informacja ta nie wskazuje daty, od której skarżący nie uczestniczy w działalności. Wydaje się, że dla ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej informacja taka miałaby pierwszoplanowe znaczenie. Wątpliwości organu co do możliwości faktycznego prowadzenia działalności przez skarżącego powinna wzbudzić dodatkowa informacja jego żony, wskazująca na zły stan zdrowia męża, który uniemożliwia angażowanie się w pracę. Nadto, okoliczności te potwierdza ich córka, wyjaśniająca, że rodzice "faktycznie zarejestrowali kiedyś działalność gospodarczą, ale obecnie ojciec jest chory, a działalność prowadzi matka". Co istotne, H. S. powołując się na tę właśnie okoliczność wskazała na pismo złożone w tej sprawie w ZUS. W aktach sprawy brak dowodu wskazującego, że organ zwrócił się do ZUS o wyjaśnienie tej kwestii.

W aktach sprawy znajduje się jedynie notatka urzędowa z dnia [...] kwietnia 2012 r., z której wynika, ze skarżący był wzywany do ZUS w 2010 r. i w dniu 23 sierpnia 2010 r. złożył oświadczenie, że wycofał się z prowadzenia działalności z powodów zdrowotnych. Co prawda w tej samej notatce urzędowej powołano się na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], zgodnie z którym w latach 2005 – 2009 skarżący osiągał przychody z działalności gospodarczej, jednakże z zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 11 lipca 2012 r. wynika, że we wskazanym okresie składał on wspólnie z żoną zeznania podatkowe. Powstaje zatem pytanie, na jakiej podstawie organ uznał, że przychody osiągał sam skarżący.

W notatce urzędowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. widnieje informacja, że pracownica ZUS odmówiła przesłania kopii dokumentu mówiącego o wycofaniu się przez skarżącego z prowadzenia działalności z powodów zdrowotnych, jak również pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zatem obowiązkiem organu było podjęcie oficjalnych kroków poprzez pisemne zwrócenie się do ZUS o przesłanie niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy dokumentów.

Zgodnie z art. 75 § k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, jak również zeznania świadków.

Uwzględniając fakt, że organ w trakcie prowadzonego postępowania miał problemy z pozyskaniem od strony żądanych dokumentów, zasadnym wydaje się rozważenie dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadka - żony skarżącego, która w pismach kierowanych do organu starała się udzielić wyjaśnień mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Niepodjęcie przez Prezesa NFZ czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia podstawowej kwestii w sprawie, tj. ustalenia rzeczywistego okresu prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Oznacza to, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie rozpatrzenie sprawy zgodnie z zasadami określonymi w cytowanych powyżej przepisach i w podniesionym powyżej zakresie tak, by dokonane ustalenia faktyczne nie budziły wątpliwości w kontekście obowiązujących norm prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zapadło w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 poz. 461)