Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2231/95
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1996-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
article: art. 12 ust. 2
journal: Dz.U. 1977 nr 13 poz. 51
law: Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana w Sztokholmie dnia 5 czerwca 1975 r.
Teza: 1. Oddanie rzeczy w nieodpłatne używanie na podstawie umowy użyczenia bądź umowy użytkowania stanowi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ - nieodpłatne świadczenie dla podmiotu przejmującego rzecz do używania. Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy wartość tego świadczenia stanowi przychód używającego dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.

2. Zawarte w art. 12 ust. 3 umowy między Rządem Polskim a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana w Sztokholmie dnia 5 czerwca 1975 r. /Dz.U. 1977 nr 13 poz. 51/ postanowienie iż "należnościami licencyjnymi" są m.in. również należności za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej /know-how/ uzasadniało przyjęcie, że wypłacone szwedzkiej firmie należności za przeprowadzenie szkolenia prokurenta Spółki w zakresie marketingu i nauki sprzedaży powinny być zakwalifikowane jako należności licencyjne. Przytoczona bowiem definicja "należności licencyjnej" obejmuje nie tylko opłaty wynikające z umów licencyjnych sensu stricto, ale także opłaty za udostępnienie know-how tj. informacji technologii lub doświadczeń związanych z jakimś procesem produkcji lub przedsięwzięciem gospodarczym.

TEZY

1. Oddanie rzeczy w nieodpłatne używanie na podstawie umowy użyczenia bądź umowy użytkowania stanowi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ - nieodpłatne świadczenie dla podmiotu przejmującego rzecz do używania. Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy wartość tego świadczenia stanowi przychód używającego dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.

2. Zawarte w art. 12 ust. 3 umowy między Rządem Polskim a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana w Sztokholmie dnia 5 czerwca 1975 r. /Dz.U. 1977 nr 13 poz. 51/ postanowienie iż "należnościami licencyjnymi" są m.in. również należności za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej /know-how/ uzasadniało przyjęcie, że wypłacone szwedzkiej firmie należności za przeprowadzenie szkolenia prokurenta Spółki w zakresie marketingu i nauki sprzedaży powinny być zakwalifikowane jako należności licencyjne. Przytoczona bowiem definicja "należności licencyjnej" obejmuje nie tylko opłaty wynikające z umów licencyjnych sensu stricto, ale także opłaty za udostępnienie know-how tj. informacji technologii lub doświadczeń związanych z jakimś procesem produkcji lub przedsięwzięciem gospodarczym.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotowe skargi zważył i stwierdził, co następuje:

W sprawach dotyczących rozliczenia podatku dochodowego za 1992 r. i za 1993 r. zasadniczym przedmiotem sporu między Spółką z o.o. a organami podatkowymi jest zasadność zaliczenia do przychodów wartości z tytułu nieodpłatnego użytkowania pomieszczeń i maszyn.

Z akt sprawy wynika, że "V." Spółka z o.o., której jedynym udziałowcem jest wspólnik zagraniczny Lars H. - Szwecja prowadzi działalność gospodarczą od czerwca 1992 r.

Na podstawie protokołu ze spotkania pomiędzy Lars H. "V." i Björn R. "S AB" z dnia 16 maja 1992 r. Spółka otrzymała do bezpłatnego użytkowania do prowadzenia działalności gospodarczej na okres od 1 lipca 1992 r. do 30 czerwca 1993 r. pomieszczenia w budynku stanowiącym własność Spółki "S AB" z zobowiązaniem do ponoszenia kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem lokalu.

Z kolei z "umowy o współpracy z dnia 30 kwietnia 1992 r." zawartej pomiędzy Spółką z o.o. "V." a Handel H. Spółka AB /której kontynuacją była umowy o współpracy z firmą Europol S. AB/ wynika, że przekazano skarżącej do nieodpłatnego użytkowania maszyny szwalnicze ustalając jednocześnie, że w dniu 30 kwietnia 1995 r. zostanie rozliczony czynsz za ich użytkowanie oraz będzie możliwość ewentualnego zakupu maszyn przez Spółkę.

Przyjęcie przez organy podatkowe w oparciu o powyższe dokumenty, że skarżąca Spółka w okresie od czerwca 1992 r. do sierpnia 1993 r. użytkowała bezpłatnie pomieszczenie na prowadzenie działalności gospodarczej /od 01 września 1993 r. płaciła za najem czynsz dla Spółki "S." w wysokości 22 SEK za m2 najmu/ oraz do końca 1993 r. użytkowała bezpłatnie maszyny potrzebne do prowadzonej działalności gospodarczej jest prawidłowe.

Nieodpłatne oddanie środków trwałych może nastąpić na podstawie umowy użyczenia /art. 710-719 Kc/ albo na podstawie umowy użytkowania /art. 252-265 Kc/. W obu tych przypadkach biorący do używania rzecz jak i użytkownik nie są właścicielami przyjętych środków trwałych, ale zobowiązani są do ponoszenia kosztów ich utrzymania i wykonywaniu czynności faktycznych umożliwiających korzystanie z rzeczy zgodnie z jej właściwościami i przeznaczeniami.

Oddanie rzeczy w nieodpłatne używanie na podstawie umowy użyczenia bądź umowy użytkowania, stanowi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ nieodpłatne świadczenie dla podmiotu przejmującego rzecz do używania. Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy wartość tego świadczenia stanowi przychód używającego dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Skarżąca obowiązana była w związku z tym obliczyć wartość tego świadczenia i zaliczyć do przychodów. Skoro Spółka nie wywiązała się z tego obowiązku, organy podatkowe zasadnie ustaliły i zaliczyły do przychodów w 1992 r. i w 1993 r. wartość nieodpłatnych świadczeń z tytułu użytkowania pomieszczeń i maszyn.

W toku postępowania podatkowego skarżąca nie wykazał w żaden sposób, że w zamian za czynsz dzierżawy pomieszczeń dokona ich remontu i adaptacji.

Nie wynika to również z protokołu z dnia 16 maja 1992 r.

Należy zgodzić się także ze stanowiskiem organów podatkowych w zakresie zakwalifikowania do przychodów wartości z tytułu otrzymanych do prowadzenia produkcji maszyn szwalniczych, że w oparciu o przedłożone przez Spółkę dokumenty nie ma podstaw do przyjęcia, że w latach 1992-1993 skarżąca wydzierżawiała te maszyny od szwedzkiej firmy.

Zapis w "umowie o współpracy" z dnia 30 kwietnia 1992 r., że rozliczenie z tytułu czynszu za przekazane do użytkowania maszyny nastąpi w dniu 30 kwietnia 1995 r. czyli, że czynsz będzie płatny za trzy lata użytkowania /po wniesieniu do Sądu skargi, Spółka przedłożyła kserokopie dwóch faktur z dnia 30 kwietnia 1995 r. wystawionych przez "Europol S." AB/ - nie zmienia faktu, że zarówno w 1992 r. jak w 1993 r. w księgach rachunkowych Spółki nie zaewidencjonowano kosztów opłaty czynszu za użytkowanie przedmiotowych maszyn.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wartość poniesionych z tego tytułu wydatków w 1995 r. wpłynie na wysokość dochodu za 1995 r.

Wartość nieodpłatnych świadczeń stosownie do art. 12 ust. 6 omawianej ustawy /obowiązującego przed dniem 1 stycznia 1994 r. czyli przed nowelizacją na mocy ustawy z dnia 16 grudnia 1993 r. - Dz.U. nr 134 poz. 646/ ustala się:

1/ jeżeli ich przedmiotem są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców,

2/ jeżeli ich przedmiotem są usługi zakupione - według cen zakupu,

3/ jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu - w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu.

Przyjęcie przez organy podatkowe do wyliczenia wartości nieodpłatnych świadczeń z tytułu użytkowania pomieszczeń przeciętnej stawki czynszu w wysokość 20.000 zł za m2 stosowaną za najem pomieszczeń przez Zarząd Mieniem Komunalnym, a przy ustaleniu wartości tych świadczeń z tytułu użytkowania maszyn szwalniczych stawek czynszu za dzierżawę maszyn stosowaną przez Zakłady Przemysłu Dziewiarskiego "L." nie budzi zastrzeżeń.

Należy zaznaczyć, że skarżąca Spółka w toku postępowania nie kwestionowała tej metody wyliczenia.

Rozpoznając następnie zarzuty skargi na decyzję Izby Skarbowej określającej zobowiązanie z tytułu nie pobranego zryczałtowanego podatku dochodowego za 1993 r. Sąd nie znalazł również podstaw do ich uwzględnienia.

Bezspornym jest zarówno to, że Spółka w 1993 r. dokonała wypłaty należności za szkolenie prokurenta Spółki w zakresie marketingu i nauki sprzedaży produktów dla szwedzkiej firmy Europol S. AB w kwocie 40.416.000 zł oraz, że od dokonanej wypłaty należności nie pobrała zryczałtowanego podatku dochodowego stosownie do postanowień art. 26 ust. 1 i 3 w związku z art. 21 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z art. 21 ustawy przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest przychód uzyskiwany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników nie mających na terytorium RP siedziby lub zarządu z tytułu m.in. udostępnienie informacji związanych ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie handlowej, przemysłowej lub naukowej.

Natomiast art. 12 ust. 2 umowy z dnia 5 czerwca 1975 r. zawartej między Polską a Rządem Królestwa Szwecji w sprawie zapobieżania podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku /Dz.U. 1977 nr 13 poz. 51/ stanowi, że stawka podatku pobieranego w państwie, w którym należności za dostarczone informacje powstają nie może przekroczyć 10 procent kwoty tych należności.

W tej sytuacji ustalenie Spółce należnego zobowiązania w kwocie 4.042.000 zł z uwzględnieniem ww. przepisów jest prawidłowe.

Zawarte w art. 12 ust. 3 wymienionej umowy postanowienie iż "należnościami licencyjnymi" są m.in. również należności za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej /know-how/ uzasadniało przyjęcie, że wypłacone szwedzkiej firmie należności za przeprowadzenie szkolenia prokurenta Spółki w zakresie marketingu i nauki sprzedaży powinny być zakwalifikowane jako należności licencyjne.

Przytoczona bowiem definicja "należności licencyjnej" obejmuje nie tylko opłaty wynikające z umów licencyjnych sensu stricto, ale także opłaty za udostępnienie know-how tj. informacji technologii lub doświadczeń związanych z jakimś procesem produkcji lub przedsięwzięciem gospodarczym.

Niezależnie od powyższego, w "umowie o współpracy" pomiędzy Spółką, a firmą "Europol S." AB z dnia 30 listopada 1992 r. znajdującej się w aktach sprawy jest zapis, że "nabywca /strona szwedzka/ stawia do dyspozycji sprzedawcy /strona polska/ swoją know-how.

Reasumując zaskarżone decyzje będące przedmiotem kontroli sądowej nie naruszają prawa i dlatego na mocy art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało oddalić skargi.