Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1053/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, art. 52, art. 3 pkt 4 lit. c/, art. 29 ust. 1 pkt 2, 4 i 5, art. 30 ust. 1 pkt 1, 2- 4, art. 48 ust. 2 - 4, art. 49b ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 204 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 28, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi T. K. i M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], a także uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., znak: [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. K. i M. K. kwotę 517 (pięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał T. K. oraz M. K. rozbiórkę wiato – altanki wzniesionej na działce nr ewid. [...] położnej w obrębie geodezyjnym "W." przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2013 r. na działce nr ewid. [...] położnej w obrębie geodezyjnym "W." w K. stwierdzono, iż T. K. i M. K. w latach [...], w narożniku działki nr [...], w jej części południowo – zachodniej wybudowali wiato – altankę o wymiarach 3,97x5,87m i wysokości 2,53-3,20m. Elementy konstrukcyjne wiato – altanki stanowią słupy drewniane o wymiarach 12x12cm w ilości 6 sztuk, płatwie o wymiarach 12x12cm w ilości 2 sztuk, na których umocowano krokwie o wymiarach 7x16cm w ilości 7 sztuk. Dach o konstrukcji drewnianej jednospadowej ze spadkiem na działkę inwestora pokryto blachą trapezową na łatach drewnianych. Dach wykonano w jednej płaszczyźnie z dachem własnym budynku gospodarczego. Woda z połaci dachowych odprowadzana jest za pomocą rynny i rury spustowej na teren działki inwestorów. Wiata nie jest powiązana konstrukcyjne z istniejącym na działce nr [...] garażem ani własnym budynkiem gospodarczym. W dniu oględzin inwestorzy nie przedstawili dowodu zgłoszenia zamiaru budowy wiato – altanki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. zobowiązał inwestorów do dostarczenia dokumentów legalizacyjnych w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. W wyznaczonym terminie inwestorzy nie przedłożyli wymaganych dokumentów. Zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Mając na uwadze stan faktyczny sprawy oraz brzmienie zacytowanego powyżej przepisu organ I instancji za zasadne uznał nakazanie rozbiórki.

Od decyzji tej odwołanie wnieśli inwestorzy oraz T. K. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia odmowy rozbiórki wiato – altanki usytuowanej na działce nr ewid [...]. Organowi I instancji zarzucili oni naruszenie art. 8 k.p.a. i art. 49b ust. 1 – 3 ustawy Prawo budowlane poprzez niezasadne wszczęcie postępowania dotyczącego legalizacji samowoli budowlanej wiato – altanki na działce nr ewid. [...] w sytuacji gdy Starosta Powiatowy w K. w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. poinformował inwestorów, że budowa wiato – altanki nie podlega zgłoszeniu. Naruszenie powyższych przepisów w ocenie odwołujących się polegało również na braku dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wybiórczym rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego, polegającym w szczególności na pominięciu pisma Starosty z dnia [...] marca 2012 r. Odwołujący stwierdzili też, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 9 k.p.a. i art. 49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez niepouczenie ich o skutkach nie dopełnienia w wyznaczonym terminie obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Organ I instancji naruszył również art. 3 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że wiato – altanka nie jest obiektem małej architektury, w sytuacji gdy katalog obiektów wskazanych w art. 3 pkt 4 jest katalogiem otwartym a sporna wiato – altanka mając na uwadze jej przeznaczenie jest innym obiektem architektury ogrodowej. W obszernych wywodach uzasadnienia odwołania inwestorzy wyjaśnili, że przystępując do budowy wiato – altanki mieli na uwadze pismo Starosty z dnia [...] marca 2012 r. Późniejsza zmiana stanowiska zaprezentowanego w powyższym piśmie skutkowała daleko idącymi negatywnymi następstwami dla inwestorów. Zmienność stanowiska organów administracji publicznej spowodowała bezpodstawne wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Nie można bowiem mówić o samowoli budowlanej, gdy przed wszczęciem inwestycji uzyskano informacje o tym, że planowana inwestycja nie wymaga zgłoszenia. Niezasadnie również organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek E. W. – W., gdyż zgodnie z art. 28 k.p.a. nie ma ona przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Przymiotu strony w niniejszym postępowaniu nie posiada również M. W. Ich interes prawny musiałby bowiem mieć charakter administracyjnoprawny. Jeżeli zaś przysługiwałby im interes prawny w rozumieniu przepisów prawa cywilnego (np. roszczenie dotyczące immisji), to trudno im jednocześnie przyznać interes prawy z tego samego powodu na gruncie prawa administracyjnego. Niezasadnie uznając E. W. – W. oraz M. W. za stronę naruszono art. 61a § 1 k.p.a. O braku podstaw do uznania za stronę postępowania E. W. – W. oraz M. W. decyduje również i to, że wiato – altanka nie jest powiązana konstrukcyjnie z istniejącym na działce nr [...] budynkiem garażowym a woda z jej połaci dachowych jest odprowadzana na teren działki inwestorów. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji jakoby wiato – altanka wybudowana została w latach [...]. Kolejnym uchybieniem, którego dopuścił się organ I instancji jest niepouczenie inwestorów w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2013 r. o skutkach nie wykonania nałożonego nich obowiązku w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia, co stanowi naruszenie art. 9 k.p.a. Wobec braku pouczenia, niewykonanie nałożonego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. obowiązku nie może być przesłanką wydania przez organ I instancji decyzji nakazującej rozbiórkę. Dokonana zaś przez organ I instancji wadliwa wykładnia art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane polegała na nieprzyjęciu, że sporna wiato – altanka nie zalicza się do obiektów małej architektury w sytuacji, gdy na taką jej klasyfikację wskazuje jej przeznaczenie i charakter.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie nie zgodził się z argumentami odwołania, iż przymiotu strony nie ma M. W. oraz E. W. – W. Z akt sprawy wynika bowiem, że są oni właścicielami działki oznaczonej nr ewid. [...], która graniczy z działką nr ewid. [...], na ternie której wykonano sporną wiato – altankę. Obiekt ten przylega również do usytuowanego przy granicy budynku garażowego należącego do M. W. oraz E. W. – W. Stronami w postępowaniu w sprawie budowy obiektu budowlanego są oprócz inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego (art. 52 ustawy Prawo budowlane) właściciele lub wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących z nieruchomością, na której znajduje się obiekt, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie. Odnośnie zarzutu dotyczącego kwalifikacji obiektu budowlanego podniesiono, że stosownie do art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane do obiektów małej architektury ustawodawca zalicza niewielkie obiekty w szczególności: kultu religijnego, jak kapliczki, krzyże przydrożne, figury oraz posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej. Zalicza się również do tych obiektów niewielkie obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Sporną wiato – altankę nie można zaś zaliczyć do żadnej z wyżej wymienionych grup niewielkich obiektów. Bezsporne jest, że nie stanowi ona niewielkiego obiektu związanego z kultem religijnym jak i to, iż nie jest obiektem architektury ogrodowej, gdyż do tej grupy ustawodawca zaliczył posągi i wodotryski. Nie można jej zaliczyć też do innych obiektów architektury ogrodowej. Do tych bowiem zaliczyć należy jedynie ozdoby ogrodowe, porównywalne wielkością i funkcją z posągami i wodotryskami. Spornej wiato – altanki nie można też zaliczyć do niewielkich obiektów użytkowych służących rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku. Do tych ustawodawca zalicza bowiem piaskownice, huśtawki i drabinki. Nie sposób doszukać się podobieństwa między huśtawką, drabinką czy piaskownicą a obiektem budowlanym o wymiarach 5,87x3,97m i wysokości 2,53-3,20m. W świetle ustaleń wynikających z niewadliwie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego bez znaczenia pozostaje treść pisma Starosty Powiatowego w K. z dnia [...] marca 2012 r. W piśmie tym powołano się bowiem na art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, który dotyczy budowy altan na działkach w rodzinnych ogródkach działkowych. W sprawie niniejsze zaś zgodnie z unormowaniem art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane budowa wiat i altan o powierzchni zabudowy do 25 m2 wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej.

Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli T. K. oraz M. K. reprezentowany przez I. K. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy zarzucając organowi odwoławczemu wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa polegającym na dowolnej interpretacji art. 52 ustawy Prawo budowlane, co skutkowało przyjęciem, że w sprawie niniejszej przymiot strony przysługuje M. W. i E. W. – W. oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przekroczenie granic uznania administracyjnego i wydanie decyzji na podstawie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci protokołu z oględzin działki nr ewid. [...] z dnia [...] marca 2013 r., które polegać ma na przyjęciu, że sporna wiato – altanka przylega do garażu położnego na działce nr [...], podczas gdy w trakcie oględzin ustalono, iż nie jest ona konstrukcyjnie powiązana z wybudowanym na działce nr [...] garażem. W ocenie skarżących naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegało również na przyjęciu, że pismo Starosty z dnia [...] marca 2012 r. dotyczyło budowy altanki na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych, podczas, gdy zgłoszenie dotyczyło wiato – altanki na działce nr ewid. [...] oraz na błędnym przytoczeniu w tym piśmie podstawy prawnej. Zdaniem skarżących organ odwoławczy wydając decyzję w sposób rażący naruszył art. 8 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. poprzez nakazanie rozbiórki wiato – altanki w sytuacji, gdy Starosta poinformował skarżących, że jej budowa nie wymaga zgłoszenia. Zmiana oceny prawnej przez organ administracji nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla skarżących. Organowi odwoławczemu zarzucono też naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. oraz art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Uzasadniając skargę wskazano na te same okoliczności, na które zwrócono uwagę w uzasadnieniu odwołania. Jedynie wyjaśniając zarzut wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji podniesiono, że organ odwoławczy nie rozważył czy i jaki wpływ na treść decyzji organu I instancji miało niepouczenie skarżących o skutkach nie wykonania przez nich postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r. w określonym w nim terminie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, chociaż część podniesionych w niej zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie. Trafne jest stanowisko organu odwoławczego, że sporna wiato - altanka nie może być zaliczona do innych obiektów architektury ogrodowej a w konsekwencji do obiektów małej architektury. Przepis art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) stanowi, że przez obiekty małej architektury należy rozumieć w szczególności: obiekty kultu religijnego jak kapliczki, krzyże przydrożne, figury (lit. c), posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej (lit. b), obiekty użytkowe, służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (lit. c).

Co się tyczy pojęcia altany czy wiaty stwierdzić należy, że wprawdzie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ani żaden inny przepis tej ustawy nie definiuje pojęcia altany i wiaty, jednakże ustawa Prawo budowlane posługuje się nimi. Altana i wiata, jako obiekt budowlany została wymieniona w art. 29 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 Prawa budowlanego. W pkt 2 altana i wiata wymieniona jest wśród takich obiektów jak wolno stojący parterowy budynek gospodarczy lub ogród zimowy. Brak w przepisach Prawa budowlanego wiążącej definicji legalnej "altany" i "wiaty" powoduje, że należy znaczenia tych pojęć szukać w języku polskim powszechnie używanym. W Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod redakcją S. Dubiesza, PWN, Warszawa 2003, altana to "niewielka budowla ogrodowa, zwykle drewniana o ażurowych ścianach, służąca do wypoczynku i ochrony przed słońcem i deszczem" zaś wiata to "lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami z boku, wzniesiono np. nad peronem kolejowym, parkingiem, magazynem, przystankiem autobusowym".

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie definicja ustawowa obiektu małej architektury w żaden sposób nie nawiązuje do obiektu budowlanego, jakim jest altana, biorąc pod uwagę jej funkcje użytkowe, jako miejsce odpoczynku o konstrukcji chroniącej przed deszczem i słońcem bądź wiaty traktowanej, jako zadaszenie peronu, magazyny bądź przystanku. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1502/09, że Prawo budowlane, a zwłaszcza art. 29 ust. 1 pkt 2, altanę kwalifikuje w zależności od powierzchni zabudowy jako obiekt wymagający pozwolenia na budowę (o powierzchni zabudowy od 25 m2) lub jako obiekt wymagający zgłoszenia zamiaru budowy organowi architektoniczno-budowlanemu (o powierzchni zabudowy do 25 m2), wykluczając tym samym możliwość potraktowania niewielkich altan jako obiekty małej architektury ogrodowej w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, a więc nie wymagające ani pozwolenia na budowę ani też zgłoszenia. Altana nie może być zakwalifikowana jako obiekt małej architektury w myśl art. 3 pkt 4 lit. b ustawy Prawo budowlane, to jest "inny obiekt architektury ogrodowej", lub też jako niewielki "obiekt użytkowy służący rekreacji codziennej" w myśl art. 3 pkt 4 lit. c tej ustawy przede wszystkim z tej przyczyny, że jednoznacznie art. 29 ust. ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy stanowi, że budowa altan o powierzchni do 25 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę, jednakże stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 budowa altan wymaga zgłoszenia. Tak samo odnośnie wiaty wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r. (II OSK 1943/10) oraz z dnia 8 maja 2013 r. (II OSK 2681/11) stwierdzając, że wiata jako szczególny rodzaj obiektu budowlanego według przepisów Prawa budowlanego nie jest ani budynkiem ani obiektem małej architektury, albowiem nie spełnia kryteriów wskazanych w art. 3 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego. Natomiast przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wprawdzie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiaty o powierzchni zabudowy do 25 m2, jednakże na mocy art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego statuuje obowiązek dokonania zgłoszenia. W konsekwencji jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy pozbawione są argumenty skargi dotyczące użytkowania wiato - altanki, albowiem w przypadku obiektu będącego altaną czy wiatą niezależnie od ich rozmiarów czy sposobu użytkowania brak będzie prawnej możliwości zaliczenia ich do obiektów małej architektury ogrodowej. Zatem zamiar budowy spornej wiato – altanki o powierzchni zabudowy 23,3 m2 wymagał dokonania zgłoszenia. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących (ius cogens), a więc takich, których stosowanie nie może być wolą jakiegokolwiek podmiotu wyłączone bądź ograniczone. Dlatego żadnego znaczenia dla ich stosowania nie ma stanowisko zajęte przez Starostę w piśmie z dnia [...] marca 2012 r., które, co trzeba podkreślić, nie ma dla stron charakteru wiążącego.

Bezsporne w sprawie jest to, że skarżący przed wzniesieniem wiato – altanki nie dokonali zgłoszenia zamiaru jej budowy. W świetle obowiązujących przepisów, roboty budowlane mogą być prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi (art. 28 - 30 Prawa budowlanego). Wykonanie robót bez pozwolenia lub z pominięciem zgłoszenia skutkuje wszczęciem procedury legalizacyjnej, o ile zrealizowane roboty są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy. Istotą postępowania legalizacyjnego jest sprawdzenie bądź ewentualnie doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem, w szczególności z przepisami techniczno – budowlanymi. W tym celu organ wydaje na podstawie art. 48 ust. 2 i 3, a w odniesieniu do robót wykonanych bez zgłoszenia na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane - postanowienie o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych (o ile te są prowadzone) i nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia określonych w tym przepisie dokumentów w wyznaczonym terminie. Niespełnienie wskazanych obowiązków skutkuje wydaniem przez organ nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (art. 48 ust. 4 w przypadku wymagania uzyskania pozwolenia na budowę lub art. 49 b ust. 3 w przypadku obowiązku uprzedniego zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych).

Mając na uwadze to, że budowa wiato altanki wymagała dokonania uprzedniego zgłoszenia zaś w dniu wszczęcia postępowania budowę jej zakończono stwierdzić należy, iż organ I instancji zasadnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. zobowiązał inwestorów do przedłożenia wskazanych tam dokumentów w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. W myśl będącego materialnoprawną podstawą tego rozstrzygnięcia art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu albo budowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jeżeli budowa ta jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz jeżeli nie narusza ona przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ nadzoru budowlanego postanowieniem nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4 (w zależności od rodzaju budowy); projektu zagospodarowania działki lub terenu; zaświadczenie wójta, burmistrza lub prezydenta z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy dla danego terenu brak jest planu miejscowego. Ustęp 3 cytowanego przepisu stanowi zaś, że w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mówi ust. 2, stosuje się przepis ustępu 1, co oznacza, że w przypadku niewykonania obowiązku nadesłania dokumentów właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Zgodnie z art. 9 zd. 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Określona w tym przepisie zasada informowania stron oznacza obowiązek organu udzielania stronie informacji zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego przez cały tok postępowania, tj. od chwili jego wszczęcia, aż do jego zakończenia decyzją (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2464/10 - CBOSA). Zatem, jak zauważył to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 16 listopada 2010 r. (II SA/Kr 548/10 - CBOS) i który to pogląd w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, podejmując postanowienie w trybie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego organ powinien pouczyć strony o skutkach uchybienia terminu złożenia dokumentów. Inwestor nie może ponosić negatywnych skutków takiego zaniechania. W niniejszej sprawie organ I instancji zobowiązując inwestorów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie pouczył ich o treści art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego. Tym samym nie mógł z powodu nieprzedłożenia przez nich dokumentów w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia wydać decyzji nakazującej rozbiórkę. Brak w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2013 r. pouczenia o treści art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego decyduje nie tylko o wadliwości tego postanowienia ale i o wadliwości zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy. Organowi odwoławczemu umknęło bowiem tak samo jak organowi I instancji, że inwestorzy nie zostali pouczeniu o skutkach niewykonania obowiązku nałożonego na nich postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. w określonym w nim terminie. Zasadny jest zatem zarzut skargi, że organy obu instancji działały w niniejszej sprawie z naruszeniem art. 9 k.p.a. zwłaszcza, że jak wynika z treści pisma skarżących z dnia [...] maja 2013 r. (k. 74 akt adm. organu I instancji) oraz skargi brak pouczenia o treści art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego był przyczyną uchybienia trzydziestodniowego terminu do złożenia dokumentów.

Zgodzić się należy więc z zarzutem skargi, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone zostało z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z nim uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Właściwe motywowanie decyzji realizuje unormowaną art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania. Nie jest ona zaś realizowana wówczas, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody, czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, czy okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r., sygn. akt IV SA 703/99 - LEX nr 51234). Mimo, iż w odwołaniu zwracano uwagę na to, że inwestorzy nie zostali pouczenie w postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r. o nie wykonaniu nałożonego nim obowiązku z terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia organ odwoławczy nie odniósł się do tego zarzutu, co przesądza o wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz o wydaniu jej z naruszeniem art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby w sposób prawidłowy ustalono strony niniejszego postępowania. Ustalenia tego organ I instancji dokonał na podstawie notatki służbowej z dnia [...] marca 2013 r., z której wynika, że sporządzono ją w oparciu o dokumenty znajdujące się w Starostwie Powiatowym w K. w Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (k. 58 akt adm. organu I instancji). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że notatka służbowa nie może zastąpić środków dowodowych przewidzianych w art. 75 i następnych k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 306/99 – Lex nr 76108, z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 877/06 – CBOSA, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1597/09 – CBOSA). Skoro więc, jak wynika z notatki, istnieją dokumenty pozwalające ustalić strony postępowania to powinny być one dołączone do akt sprawy i to na ich podstawie powinny być dokonywane ustalenia dotyczące stron postępowania. Ze względu na to, że w sprawie nie ustalono w sposób niewadliwy stron postępowania przedwczesne jest rozstrzyganie o tym, czy przymiot strony w niniejszej sprawie przysługuje M. W. i E. W. – W. Ze względu na zarzuty skargi, zauważyć jednak należy, że w postępowaniach dotyczących samowoli budowlanej nie ma zastosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który to przepis jako lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. ma wyłącznie zastosowanie w sprawach o pozwolenie na budowę (np. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1771/10 – CBOSA czy wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1578/11 - CBOSA). Stroną postępowania dotyczącego likwidacji samowoli budowlanej jest - zgodnie z art. 28 k.p.a. - każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego rozumiane winno być jako obiektywna przesłanka, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Z protokołu oględzin, które miały miejsce na działce nr ewid. [...] w dniu [...] marca 2013 r. wynika, że dwa słupy wiato – altanki usytuowane są bezpośrednio przy granicy działki nr [...] i w górnej części za pomocą wspornika są przytwierdzone do ściany garażu znajdującego się na działce nr [...] (k. 59 akt adm. organu I instancji). Okoliczność ta decyduje o tym, że właściciele działki nr [...] oraz posadowionego na niej garażu bądź podmioty mające inny tytuł prawny do działki lub garażu mają rzeczywistą istotną potrzebę ochrony prawnej, gdyż element konstrukcyjny wiato – altanki ingeruje bezpośrednio w element konstrukcji nośnej znajdującego się na działce nr [...] garażu. Potrzeby ochrony prawnej w takim przypadku należy się zaś doszukiwać m.in. na gruncie przepisów techniczno – budowlanych (np. § 204 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Skład orzekający w niniejsze sprawie nie podziela stanowiska skarżących zgodnie, z którym organ odwoławczy działając w sprawie dokonał wadliwej wykładni art. 52 Prawa budowlanego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy nie stosował tego przepisu a jedynie go zacytował. Samo cytowanie przepisu bez dokonania jego wykładni w oparciu o stan faktyczny sprawy nie świadczy o stosowaniu.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję, decyzję utrzymaną nią w mocy oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). O nie wykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Natomiast o kosztach sadowych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji ustali strony postępowania w oparciu o dokumenty znajdujące się w Starostwie Powiatowym w K. w Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej zaś zobowiązując inwestorów stosownie do unormowania art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego do przedłożenia wskazanych w tym przepisie dokumentów w określonym w nim terminie pouczy strony o treści art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego. W przypadku rozpoznawania sprawy na skutek wniesienia ewentualnego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. odniesie się do wszelkich okoliczności podniesionych w odwołaniu i mających znacznie dla rozstrzygnięcia w sprawie.