Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1096/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 19 sierpnia 2022 r., nr 2201-IEE.711.91.190.2022.AR w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor Izby, organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku z dnia 27 czerwca 2022 r., którym to organ pierwszej instancji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku M. G. (dalej: M. G., Skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych z 31 lipca 2006 r. o numerach od W1-12765/2006 do W1-12769/2006, od W1-12779/2006 do W1-12786/2006 oraz od W1-12802/2006 do W1-12804/2006.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby wskazał następujący stan faktyczny w sprawie:

Organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku – wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku M. G. m.in. na podstawie tytułów wykonawczych z 31 lipca 2006 r. wystawionych przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Słupsku o numerach:

1) W1-12765/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za marzec 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 7.085,80 zł);

2) W1-12766/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za kwiecień 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 4.747,20 zł);

3) W1-12767/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za czerwiec 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 2.927,20 zł);

4) W1-12768/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za lipiec 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 2.543,40 zł);

5) W1-12769/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za sierpień 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 359,30 zł);

6) W1-12779/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za marzec 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 1.762,90 zł);

7) W1-12780/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 899,40 zł);

8) W1-12781/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za lipiec 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 895,70 zł);

9) W1-12782/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za sierpień 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 202,30zł);

10) W1-12783/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za wrzesień 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 148,50 zł);

11) W1-12784/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za październik 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 148,50 zł);

12) W1-12785/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za listopad 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 148,50 zł);

13) W1-12786/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za grudzień 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 150,30 zł);

14) W1-12802/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na FP i FGŚP za marzec 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 515,80 zł);

15) W1-12803/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na FP i FGŚP za czerwiec 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 299,90 zł);

16) W1-12804/2006 (obejmujący należność pieniężną z tytułu składek na FP i FGŚP za lipiec 2004 roku w kwocie należności głównej w wysokości 334,40 zł).

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku - zgodnie z dyspozycją art. 79 § 1 u.p.e.a. - w oparciu o wszystkie w/w tytuły wykonawcze dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, tj. w Wojskowym Biurze Emerytalnym z siedzibą w Gdańsku (zawiadomieniem nr EA/721/19/555/2008 z 7 marca 2008 roku). Odpis w/w zawiadomienia wraz z odpisami przedmiotowych tytułów wykonawczych z 31 lipca 2006 roku doręczono M. G. 13 marca 2008 roku. Wojskowe Biuro Emerytalne w Gdańsku odebrało zawiadomienie o zajęciu 12 marca 2008 roku i pismem z 14 marca 2008 roku poinformowało organ egzekucyjny, że dokona comiesięcznych potrąceń począwszy od 1 kwietnia 2008 roku w kwocie 582,48 zł.

8 kwietnia 2019 roku, w związku z zawartym układem ratalnym z ZUS, M. G. zwrócił się do wierzyciela z wnioskiem o uchylenie czynności egzekucyjnych.

Wierzyciel pismami z 11 kwietnia 2019 roku wniósł do organu egzekucyjnego o uchylenie czynności egzekucyjnych, dokonanych na podstawie w/w tytułów wykonawczych i zawieszenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na zawarcie układu ratalnego do 15 kwietnia 2027 roku.

W następstwie powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku wydał dwa rozstrzygnięcia

- postanowienie nr 2216-SEE2.711.17.4.2019.II z 26 kwietnia 2019 roku, którym zawiesił postępowanie egzekucyjne w oparciu o przedmiotowe tytuły wykonawcze z 31 lipca 2006 roku;

- postanowienie nr 2216-SEE2.711.5.11.2019 II z 29 kwietnia 2019 roku, którym uchylił zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego dokonane zawiadomieniem nr EA/721/19/555/2008 z 7 marca 2008 roku w Wojskowym Biurze Emerytalnym w Gdańsku.

Kolejno - w związku z rozwiązaniem umowy ratalnej – do organu egzekucyjnego wpłynął wniosek wierzyciela z 4 października 2021 roku o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.

Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku postanowieniem z 6 października 2021 roku podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne w oparciu o w/w tytuły wykonawcze z 31 lipca 2006 roku.

Kolejno, organ egzekucyjny 6 października 2021 roku dokonał zajęcia:

- świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Wojskowym Biurze Emerytalnym z siedzibą w Gdańsku (zawiadomieniem nr 2216-SEE2.711.40985215.2021.1.POWROZ). Pismem z 14 października 2021 roku dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny, że pobierane przez M. G. świadczenie emerytalne obciążone jest potrąceniami alimentacyjnymi bieżącymi i zaległymi, dlatego zajęcie pozostaje bez realizacji;

- innej wierzytelności pieniężnej w K. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (zawiadomienie nr 2216-SEE2.711.40985225.2021.1.POWROZ). Z odpowiedzi dłużnika zajętej wierzytelności z 12 października 2021 roku oraz z 26 października 2021 roku wynika, że M. G. świadczy usługę cywilnoprawną, a umowa zawarta jest na okres od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2022 roku. Z tytułu umowy tej M. G. pobierał stałą kwotę w wysokości 219,20 zł. W okresie od czerwca do października 2021 roku M. G. przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie pobierał zasiłku chorobowego, bowiem nie podlegał ubezpieczeniu chorobowemu.

Odpisy obu zawiadomień zostały M. G. doręczone 12 października 2021 roku.

Następnie, 7 października 2021 roku organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego M. G. i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. (zawiadomieniem nr 2216-SEE2.711.41001173.2021.1.POWROZ). W odpowiedzi dłużnik zajętej wierzytelności wskazał na przeszkodę w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków pieniężnych na koncie.

14 października 2021 roku wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo M. G. zatytułowane "zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej".

Pismem z 2 listopada 2021 roku, w oparciu o tytuły wykonawcze z 31 lipca 2006 roku M. G. złożył do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na przesłankę nieistnienia obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, tj. art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 u.p.e.a.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku 12 listopada 2021 roku wydał postanowienia o numerach:

1) 2216-SEE-2.711.5094.2021.3, którym po rozpoznaniu wniosku M. G. z 14 października 2021 roku stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonego zarzutu;

2) 2216-SEE-2.711.5094.2021.4, którym po rozpoznaniu wniosku M. G. z 14 października 2021 roku, na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego;

3) 2216-SEE-2.711.5372.2021.1, którym na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne.

Wszystkie postanowienia M. G. odebrał 17 listopada 2021 roku.

Jednocześnie 12 listopada 2021 roku organ egzekucyjny uchylił zajęcia dokonane w: K. Sp. z o.o. oraz w Wojskowym Biurze Emerytalnym oraz P. S.A.

Na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku z 12 listopada 2021 roku o numerach: 2216-SEE-2.711.5094.2021.4 i 2216-SEE-2.711.5372.2021.1 M. G. złożył zażalenia, po rozpatrzeniu których Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku odpowiednio postanowieniami o numerach:

- 2201.IEE.711.2.291.2021.DW uchylił zaskarżone postanowienie nr 2216-SEE-2.711.5094.2021.4 z 12 listopada 2021 roku i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji;

- 2201.IEE.711.2.292.2021.DW uchylił zaskarżone postanowienie nr 2216-SEE-2.711.5372.2021.1 z 12 listopada 2021 roku i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Postanowieniem nr 2201-IEE.711.2.305.2021.DW z 28 grudnia 2021 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku nr 2216-SEE-2.711.5372.2021.4 z 30 listopada 2021 roku w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przedmiotowe postanowienia M. G. otrzymał 3 stycznia 2022 roku.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku postanowieniem nr 2216-SEE.711.177.2022.2 z 28 lutego 2022 po ponownym rozpatrzeniu zgłoszonego wniosku z 2 listopada 2021 roku, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z 31 lipca 2006 roku o numerach: od W1-12765/2006 do W1-12769/2006, od W1-12779/2006 do W1-12786/2006 oraz od W1-12802/2006 do W1-12804/2006 z uwagi na nieistnienie obowiązku oraz niedopuszczalność egzekucji. Po rozpoznaniu zażalenia na przedmiotowe postanowienie, Dyrektor Izby postanowieniem nr 2201-IEE.711.91.92.2022.WK utrzymał je w mocy.

W dniu 27 czerwca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku wydał postanowienie nr 2216-SEE.711.7102.2022.1, którym w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku M. G. na podstawie tytułów wykonawczych z 31 lipca 2006 roku o numerach: od W1-12765/2006 do W1-12769/2006, od W1-12779/2006 do W1-12786/2006 oraz od W1-12802/2006 do W1-12804/2006. Postanowienie zostało doręczone 5 lipca 2022 r.

Pismem z 8 lipca 2022 r., złożonym w Urzędzie Skarbowym w Słupsku 11 lipca 2022 r., M. G. wniósł zażalenie na postanowienie nr 2216-SEE.711.7102.2022.1 z 27 czerwca 2022 r., żądając jego uchylenia.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Dyrektor Izby podniósł, że w pierwszej kolejności należało odnieść się do stanu prawnego obowiązującego w rozpatrywanej sprawie.

W dniu 30 lipca 2020 r. nastąpiła nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która nadała nowe brzmienie m.in. artykułowi 59 ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym, w tej sprawie znajdzie zastosowanie art. 59 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Z kolei w art. 59 § 2 u.p.e.a. wskazano, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Skarżącego z uwagi na przesłankę wskazaną w art. 59 § 2 u.p.e.a.

Przechodząc do oceny prawidłowości podjętego przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby wskazał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Zadaniem organu egzekucyjnego jest zatem szybko, skutecznie i jak najmniejszym nakładem środków (ponieważ przekłada się to na wysokość kosztów egzekucyjnych) doprowadzić do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W praktyce postępowanie egzekucyjne może doprowadzić bądź też nie do wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Należy zaznaczyć, że w toku postępowania egzekucyjnego mogą wystąpić przeszkody uniemożliwiające osiągnięcie podstawowego celu. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest niekiedy brak majątku zobowiązanego, z którego mogłaby być prowadzona skuteczna egzekucja. W takich przypadkach ustawodawca przewidział możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.

Treść ww. przepisu może sugerować, że rozstrzygnięcie o umorzeniu, w sytuacji nim określonej, pozostawione zostało uznaniu organu egzekucyjnego i dopuszczalnym jest prowadzenie egzekucji w przypadku stwierdzenia, że wydatki egzekucyjne będą prawdopodobnie wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania. Wniosek taki należy jednak uznać za błędny, gdyż w tego rodzaju sytuacjach umorzenie postępowania egzekucyjnego nakazuje przesłanka celowości postępowania egzekucyjnego (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, s. 208). Organ egzekucyjny jest zatem zobligowany do umorzenia postępowania egzekucyjnego, zawsze wtedy, gdy ustali, że zobowiązany nie posiada majątku gwarantującego efektywne przeprowadzenie egzekucji. Tym samym, ustalenie, że egzekucja należności pieniężnej będzie bezcelowa, tj. wydatki egzekucyjne byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania, powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Dyrektora Izby, organ egzekucyjny zasadnie przyjął, że w prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z 31 lipca 2006 roku postępowaniu egzekucyjnym zaistniała przesłanka jego umorzenia, wskazana w art. 59 § 2 u.p.e.a.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku dla stwierdzenia przesłanki określonej w ww. przepisie przeprowadził postępowanie w sposób wyczerpujący, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Zgromadzony materiał potwierdza, że okoliczności ustalonego przez organ egzekucyjny stanu majątkowego Skarżącego uzasadniały podjęcie ww. rozstrzygnięcia. Organ egzekucyjny podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia źródeł dochodu i składników majątku, z których mogłaby być prowadzona egzekucja. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku w trakcie prowadzonego postępowania podjął próbę wyegzekwowania zaległości objętych tytułami wykonawczymi nr od W1-12765/2006 do W1-12769/2006, od W1-12779/2006 do W1-12786/2006 oraz od W1-12802/2006 do W1-12804/2006 poprzez zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego w Wojskowym Biurze Emerytalnym, innej wierzytelności pieniężnej w K. Sp. z o.o. oraz rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. Powyższe czynności nie doprowadziły do wyegzekwowania obowiązków objętych tytułami z 31 lipca 2006 r. Wojskowe Biuro Emerytalne poinformowało pismem z 14 października 2021 r. organ egzekucyjny, że świadczenie Skarżącego obciążone jest potrąceniami alimentacyjnymi - bieżącymi i zaległymi, łączne potrącenie stanowi 60% świadczenia i wyczerpuje limit potrąceń. Z kolei K. Sp. z o.o. pismem z 26 października 2021 roku wskazała, że z tytułu umowy cywilnoprawnej pobierał stałą kwotę w wysokości 219,20 zł, jednak w okresie od czerwca do października 2021 roku przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie świadczył w tym okresie żadnych usług. Zajęcie rachunku bankowego również nie przyniosło rezultatu – P. S.A. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku o przeszkodzie w realizacji zajęcia, z uwagi na brak środków pieniężnych na koncie. Organ egzekucyjny ustalił ponadto na podstawie PIT-11 za 2021 r., że w 2021 r. Skarżący osiągnął dochód w wysokości 1.081,80 zł. Ponadto ustalono, że jest współwłaścicielem nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową, jednak wierzyciel w piśmie z 8 listopada 2021 r. poinformował organ egzekucyjny, że prowadzenie z niej egzekucji jest niezasadne, z uwagi na trudność w zbyciu niewydzielonego udziału. Jednocześnie wierzyciel nie wskazał innego majątku, z którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ egzekucyjny zasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie zdołano ustalić majątku, z którego mogłaby być przeprowadzona skuteczna egzekucja administracyjna, z której możliwa byłaby do uzyskania kwota przewyższająca wydatki egzekucyjne. Tym samym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku zasadnie przyjął, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zaistniała przesłanka jego umorzenia, określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. Organ podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżący nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie egzekucji i uzyskanie środków, które przewyższyłyby wydatki egzekucyjne.

Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącego zawartej w zażaleniu z 8 lipca 2022 r. dotyczącej braku możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. w przypadku wcześniejszego wystąpienia przesłanek wskazanych art. 59 § 1 u.p.e.a., wskazać należy, że przesłanki umorzenia prowadzonego do majątku Skarżącego postępowania egzekucyjnego wskazane w art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. były przedmiotem badania przez organ egzekucyjny w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem z 2 listopada 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku postanowieniem nr 2216-SEE.711.177.2022.2 z 28 lutego 2022 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie stwierdzając wystąpienia przesłanek nieistnienia obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby nr 2201-IEE.711.91.92.2022.WK z 20 czerwca 2022 r.

Skargę na powyższe postanowienie z dnia 19 sierpnia 2022 r., wniósł M. G. zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 138 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i 7 i art. 59 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 19 sierpnia 2022 r. i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił przebieg postępowania egzekucyjnego. Ponadto podniósł, że oczywistym jest, że zobowiązanie wykazane przez niego w deklaracji nie może stanowić podstawy egzekwowania należnego obowiązku, ale decyzja ZUS Oddział w Słupsku (znak RD/451/05/8391075531/MS) z dnia 3 sierpnia 2005 r. W chwili bowiem wydania decyzji określającej wysokość składki, składka podana w deklaracji nie jest składką należną do zapłaty, to Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku w sprawie wniesionego wniosku o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wydał postanowienie nr 2216-SEE-2.711.5094.2021.4 z dnia 12 listopada 2021 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jednocześnie w tym samym dniu tj. 12 listopada 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku umorzył to postępowanie egzekucyjne na podstawie, art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzasadniając, że świadczenie z Wojskowego Biura Emerytalnego jest już obciążone ponad limit potrąceń, że Skarżący przebywa na zwolnieniu lekarskim i dotychczasowe wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej zawartej z firmą K. w G., wynosi kwotę 219,20 zł, że jest właścicielem pojazdu marki citroen C5 z 2001 r. i, że na rachunku bankowym jest kwota wolna od potrąceń i, że wierzyciel (ZUS Oddział w Słupsku) wskazał majątek - nieruchomość, jednocześnie stwierdzając, że jest ona obciążona hipoteką przymusową i prowadzenie egzekucji z tej nieruchomości jest niezasadne.

Oba te postanowienia w wyniku rozpatrzenia wniesionych przeze mnie zażaleń zostały uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez Organ Egzekucyjny, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku postanowieniem z dnia 28 lutego 2022 r. ponownie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 czerwca 2022 r. znak 2201-IEE.711.91.92.2022.WK, doręczonym w dniu 23 czerwca 2022 r., utrzymał w/w postanowienie Organu Egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku w mocy. Postanowienie to nie jest prawomocne, bowiem zostało ono przez Skarżącego zaskarżone skargą z dnia 16 lipca 2022 r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, bowiem jest ono oczywiście niesłuszne.

Jednocześnie Organ Egzekucyjny, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku nie czekając na uprawomocnienie się wydanego przez niego postanowienia z dnia 28 lutego 2022 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na postanowienie to wniosłem zażalenie z dnia 8 lipca 2022 r., wskazując i argumentując na brak możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku wcześniejszego wystąpienia przesłanek w art. 59 § 1 tej ustawy.

Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał to postanowienie w mocy uzasadniając lakonicznie, że zarzuty podniesione w zażaleniu odnośnie wystąpienia przesłanek w art. 59 § 1 w/w ustawy, były przedmiotem badania przez organ egzekucyjny i Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku postanowieniem z dnia 28 lutego 2022 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stwierdzając wystąpienia tych przesłanek i, że to postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 czerwca 2022 r., zupełnie ignorując zarzuty i fakt, że postanowienia na które się powołuje nie są prawomocne, bowiem zostały one przeze mnie zaskarżone skargą z dnia 16 lipca 2022 r. Sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym w Gdańsku pod sygn. akt I SA/Gd 950/22.

Mając na uwadze, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2022 r. 2201-IEE.711.91.190.2022.AR w swojej treści nie ustosunkowuje się merytorycznie do żadnego zarzutu podniesionego w zażaleniu, zostało ono wydane z rażącym naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 144 i art. 140 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ponadto zaskarżone niniejszą skargą zażalenie zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i 7 i art. 59 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem w sprawie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7.

Mając na uwadze, że Organ Egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku w przeprowadzonym postępowaniu oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku rozpatrując zażalenie nienależycie i z naruszeniem przepisów postępowania zbadał stan faktyczny sprawy i zarzuty zażalenia pod kątem m.in. spełnienia przesłanek z art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. a mianowicie kwestii braku wymagalności obowiązku wynikającego ze złożonych przez Skarżącego jako płatnika składek deklaracji rozliczeniowych za okres od czerwca 2004 r. do grudnia 2004 r., z uwagi na złożone korekty tych deklaracji rozliczeniowych i istnienie decyzji z dnia 3 sierpnia 2005 r. znak RD/451/05/8391075531/MS aprobującej i uwzględniającej te korekty oraz ostatecznie orzekającej o wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy i fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych za okres od czerwca 2004 r. do grudnia 2004 r., co skutkowało najpierw wydaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku niesłusznego postanowienia z dnia 27 czerwca 2022 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. i następnie wydaniem niesłusznego postanowienia z dnia 19 sierpnia 2022 r. znak sprawy 2201-IEE.711.91.92.2022.WK o utrzymaniu tego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku w mocy pomimo zaistnienia w sprawie przesłanek, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a., niniejsza skarga jest konieczna i oczywiście uzasadniona, bowiem w okolicznościach sprawy przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie powinno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., skoro wcześniej wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., a nie jak chciałby Skarżący na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a.

Przy czym na wstępie należy podnieść, że wniosek Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. był przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 października 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 950/22 oddalającym skargę M. G.

Zatem uzasadniając niniejszy wyrok Sąd nie jest władny odnosić się do wywodów i zarzutów skargi dotyczących wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a.

Przechodząc do meritum sprawy należy podnieść, że zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Omawiana regulacja posługuje się konstrukcją uznania administracyjnego, co oznacza, że organ egzekucyjny przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może też odmówić jego umorzenia. Działanie to leży bowiem w granicach swobody wyboru organu, zakreślonego przesłanką określoną w art. 59 § 2 u.p.e.a. Co należy jednak podkreślić, możliwość działania organu na podstawie upoważnienia udzielonego mu przez ustawodawcę nakłada na organ szczególny obowiązek dokładnego zbadania i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności w celu dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że organ administracji zobowiązany jest w takim postępowaniu do szczególnego działania zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w jego ramach do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów. Podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego - na zasadzie uznania administracyjnego - w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga zatem oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania (por. wyrok NSAz dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2373/11, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 1472/19, przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku sporządzenia jakiegoś szczegółowo określonego, co do formy dokumentu (kalkulacji), z którego wynikałoby, że w postępowaniu egzekucyjnym nie będzie możliwe uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Dlatego też wystarczające jest, jeżeli wniosek taki wynika z uzasadnienia postanowienia wydanego w tym przedmiocie. Nadto wskazania wymaga, że organ i egzekucyjny, który dokonuje oceny zaistnienia przesłanek z art. 59 § 2 u.p.e.a., nie może opierać się na hipotetycznym założeniu, że w przyszłości zobowiązany może zgromadzić środki przewyższające wydatki egzekucyjne lub dysponować innym majątkiem. Istnienie podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny ocenia bowiem na podstawie ustaleń w zakresie sytuacji majątkowej zobowiązanego aktualnych na dzień podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 143/20).

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku dla stwierdzenia przesłanki określonej w ww. przepisie przeprowadził postępowanie w sposób wyczerpujący, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Zgromadzony materiał potwierdzał, że okoliczności ustalonego przez organ egzekucyjny stanu majątkowego Skarżącego uzasadniały podjęcie ww. rozstrzygnięcia. Organ egzekucyjny podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia źródeł dochodu i składników majątku, z których mogłaby być prowadzona egzekucja. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku w trakcie prowadzonego postępowania podjął próbę wyegzekwowania zaległości objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi poprzez zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego w Wojskowym Biurze Emerytalnym, innej wierzytelności pieniężnej w K. Sp. z o.o. oraz rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. Skarżącego. Powyższe czynności nie doprowadziły do wyegzekwowania obowiązków objętych tytułami z 31 lipca 2006 r. Wojskowe Biuro Emerytalne poinformowało pismem z 14 października 2021 r. organ egzekucyjny, że świadczenie Skarżącego obciążone jest potrąceniami alimentacyjnymi -bieżącymi i zaległymi, łączne potrącenie stanowi 60% świadczenia i wyczerpuje limit potrąceń. Z kolei K. Sp. z o.o. pismem z 26 października 2021 roku wskazała, że z tytułu umowy cywilnoprawnej pobierał Skarżący stałą kwotę w wysokości 219,20 zł, jednak w okresie od czerwca do października 2021 roku przebywał Skarżący na zwolnieniu lekarskim i nie świadczył w tym okresie żadnych usług. Zajęcie rachunku bankowego również nie przyniosło rezultatu – P. S.A. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku o przeszkodzie w realizacji zajęcia, z uwagi na brak środków pieniężnych na koncie Skarżącego. Organ egzekucyjny ustalił ponadto na podstawie PIT-11 za 2021 r., że w 2021 r. Skarżący osiągnął dochód w wysokości 1.081,80 zł. Ponadto ustalono, że Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości obciążonej hipoteką przymusową, jednak wierzyciel w piśmie z 8 listopada 2021 r. poinformował organ egzekucyjny, że prowadzenie z niej egzekucji jest niezasadne, z uwagi na trudność w zbyciu niewydzielonego udziału. Jednocześnie wierzyciel nie wskazał innego majątku, z którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ egzekucyjny zasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie zdołano ustalić majątku Skarżącego, z którego mogłaby być przeprowadzona skuteczną egzekucję administracyjną, z której możliwa byłaby do uzyskania kwota przewyższająca wydatki egzekucyjne. Tym samym, organy zasadnie przyjęły, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zaistniała przesłanka jego umorzenia, określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżący nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie egzekucji i uzyskanie środków, które przewyższyłyby wydatki egzekucyjne.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.