Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 170/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury~Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 107 § 3, art 156 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 3, 6.16.17,18,19
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. S., M. K. i J. N. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił skarżącym – A. S., M. K. i J. N. stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z [...] marca 1961 r., nr [...] o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w Z. przy ul. N. o powierzchni 709 m2, z całej parceli 1. kat. 9321 o pow. 1.874 m2, stanowiącej własność W. K..

W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z [...] września 2010 r., H. K., A. S., M. K. i J. N., wystąpiły do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z [...] marca 1961 r., orzekającego o wywłaszczeniu na rzecz Państwa części nieruchomości położonej w Z. przy ul. N. o powierzchni 709 m2, z całej parceli 1. kat. 9321 o pow. 1.874 m2, stanowiącej własność W. K. (pkt 2 orzeczenia). Interes prawny wnioskodawczynie potwierdziły postanowieniem o nabyciu praw do spadku po zmarłym właścicielu nieruchomości. W miejsce zmarłej 27 października 2010 r. H. K. wstąpiły pozostałe wnioskodawczynie na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z [...] stycznia 2011 r. Rep. A [...].

Postanowieniem z [...] marca 2011 r., Minister Infrastruktury przekazał powyższy wniosek według właściwości Wojewodzie [...]. Pismem z 14 lutego 2013 r. Wojewoda [...] wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość do rozpatrzenia w/w wniosku między Wojewodą [...] a Ministrem Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Rozstrzygnięciem z [...] marca 2013 r., nr [...] Prezes Rady Ministrów wskazał Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej jako organ właściwy w sprawie przedmiotowego ww. wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z [...] marca 1961 r.

W związku z powyższym decyzją z [...] lutego 2015 r., Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z [...] marca1961 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżące zarzuciły, iż nie została wykazana niezbędność, o której mowa w art. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) wywłaszczonej nieruchomości na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej. Ponadto podniesiono, że nie zostały przeprowadzone negocjacje z W. K. oraz nie zapewniono mu czynnego udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Decyzją z [...] listopada 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lutego 2015 r.

W uzasadnieniu wskazał, że podstawą prawną ocenianego orzeczenia jest, ustawa z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 w/w ustawy o wywłaszczenie mógł ubiegać się zainteresowany organ administracji państwowej, instytucja państwowa lub przedsiębiorstwo państwowe. Wnioskodawcą wywłaszczenia w sprawie było Prezydium Miejskiej Rady Narodowej - Wydział Architektury i Budownictwa. Referat Nadzoru Inwestycyjnego Obsługi Inwestycji w Z., a zatem z wnioskiem wystąpił organ uprawniony. Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, jak wynika z uzasadnienia wniosku, była budowa Stacji Obsługi Samochodów w Z.. Niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości potwierdzało zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej nr 147/60 z 22 sierpnia 1960 r. wydane przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego, uzgodnione z Komitetem Budownictwa Urbanistyki i Architektury w W.. Niezbędność wywłaszczonej nieruchomości na cele wskazane we wniosku potwierdza również pismo Komitetu Budownictwa Urbanistyki i Architektury w W. z [...] lutego1961 r. rozpatrujące wystąpienie J. T., Z. L. i A. K. o zmianę lokalizacji Stacji Obsługi Samochodów w Z., wskazujące, że ustalona lokalizacja jest zgodna z zatwierdzonym planem zagospodarowania przestrzennego Zakopanego. Wywłaszczone nieruchomości były niezbędne na cele wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, w związku z organizowanymi Narciarskimi Mistrzostwami Świata w 1962 r.

Organ podkreślił, że budowa stacji obsługi samochodów należała do kategorii celów użytecznych publicznie. Planowana na przedmiotowej nieruchomości stacja obsługi pojazdów, poza obsługą mieszkańców, miała również za zadanie zabezpieczenie zaplecza technicznego dla pojazdów samochodowych turystów zagranicznych i krajowych przybywających do Z. zwłaszcza w okresie Narciarskich Mistrzostw Świata w Z. w 1962 r. Stacja obsługi samochodów miała więc służyć wszystkim członkom społeczności, bowiem każdy posiadacz pojazdu mógł korzystać z jej usług, co zapewniało ogólną dostępność celu użyteczności publicznej. Ponadto pośrednio mieszkańcy Z. odnosili korzyść z obsługi ruchu turystycznego, który również mógł skorzystać z usług stacji obsługi samochodów. Przedmiotowa stacja obsługi pojazdów miała być pierwszym tego typu obiektem na terenie Z., na co wskazuje pismo przedsiębiorstwa państwowego Techniczna Obsługa Samochodów Okręgu K. z [...] kwietnia 1961 r. Mając powyższe na uwadze, organ wskazał, że spełnione zostały przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia wskazane w art. 3 ustawy z 12 marca 1958 r.

Minister Infrastruktury i Rozwoju podkreślił, że w sprawie nie zachowała się oferta nabycia przedmiotowej nieruchomości, niemniej zachował się protokół z 25 października 1960 r. z rozmów przeprowadzonych z właścicielami parcel położonych przy ul. N. w Z. na temat dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Rokowania w sprawie odstąpienia 709 nr z parceli 1. kat. 9321 przeprowadzono z ks. W. C., występującym w imieniu Kościoła Parafialnego Rzymsko - Katolickiego w Z.. Zgodnie z treścią wierzytelnego odpisu z księgi wieczystej z 21 listopada 1960 r. jako właściciel przedmiotowej nieruchomości występował Kościół Parafialny Rzymsko - Katolicki w Z., natomiast informację o tym. że właścicielem działki 1. kat. 9321 jest W. K. organ wywłaszczeniowy pozyskał dopiero w trakcie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, przeprowadzonej 3 lutego 1961 r. Organ podkreślił, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia art. 6 ustawy wywłaszczeniowej, skoro w rokowaniach w sprawie odstąpienia przedmiotowej nieruchomości uczestniczył właściciel ujawniony w księdze wieczystej. Pismem z 28 listopada 1960 r., Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. wystąpiło o wywłaszczenie m.in. nieruchomości, stanowiącej część działki nr [...] o pow. 709 m2 nr. oznaczonej w wykazie wywłaszczeniowym jako działka nr [...]. Wniosek zawierał wszystkie przewidziane prawem załączniki, a zatem spełniał wymogi określone w art. 15 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Zawiadomieniem z 10 stycznia 1961 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych poinformowało o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz o terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej wyznaczonej na dzień 3 lutego 1961 r. W rozprawie wziął udział W. K., który przedstawił pismo Urzędu Parafialnego Rzymsko - Katolickiego w Z. z [...] lutego 1961 r., nr [...], w którym wskazano, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości na skutek wykonanej umowy zamiany nie jest Kościół Parafialny Rzymsko - Katolicki w Z., lecz W. K.. Organ podkreślił, że z protokołu rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej wynika, iż W. K. podniósł jedynie żądanie ustanowienia służebności swobodnego przejazdu konnego oraz konieczność uwzględnienia zasiewów koniczyny przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Poza tym nie podnosił zastrzeżeń, w szczególności dotyczących naruszenia trybu postępowania czy pominięcia go w dotychczasowej korespondencji, na co wskazuje fragment "żadnych innych pretensji i zastrzeżeń nie wnoszę". Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych decyzją z 7 marca 1961 r. orzekło o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, wskazując prawidłowo jako właściciela działki o nr 9321 W. K., natomiast odszkodowanie zostało ustalone odrębną decyzją z 20 marca 1961 r., która nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. W związku z powyższym organ nie znalazł podstaw do uchylenia własnej decyzji z [...] lutego 2015 r.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżące wniosły o jej uchylenie a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie:

1) przepisów postępowania:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1) w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji z [...] lutego 2015 r.,

- art. 80 w zw. z art. 104 k.p.a. poprzez art. 140 k.p.a. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i wydaniu decyzji z pominięciem faktów wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego;

- art. 138 § 1 pkt 1) i pkt 2) oraz § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej [...] lutego 2015 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia Urzędu Spraw Wewnętrznych b. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. znak [...] z [...] marca 1961 r. o wywłaszczeniu nieruchomości w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji reformatoryjnej,

- art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa,

2) przepisów prawa materialnego:

- art. 3 i art. 20 ust. 2 ustawa z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez pominięcie analizy prawidłowości zastosowanego trybu i dokonania przez organ oceny, czy nieruchomość była niezbędna na cele wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych,

- art. 6, art. 15 ustawy z 1958 r. w związku z w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskutek przyjęcia, iż zaniechanie rokowań z właścicielem nieruchomości Panem W. K. i ich przeprowadzenie z Kościołem Parafialnym Rzymsko - Katolickim w Z., nie będącym stroną postępowania czyni zadość obowiązkowi ustawowemu złożenia W. K. oferty dobrowolnej sprzedaży nieruchomości;

- art. 16, art. 17, art. 18 powołanej ustawy z 1958 r. w związku z w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ nadzoru bezskuteczności doręczenia zawiadomienia W. K. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu, zaniechanie powtórzenia wadliwie dokonanych czynności,

- art. 19 ustawy z 1958 r. w związku z art. 70, art. 75 k.p.a, i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne ustalenie przez organ nadzoru, iż czynności dokonane z udziałem Kościoła Parafi Rzymsko - Katolickiej w Z. nie będącego właścicielem nieruchomości i stroną postępowania zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i pominięcie oceny skutków prawnych bezskuteczności wezwania W. K. do udziału w postępowaniu w charakterze strony i ciążącego na organie obowiązku powtórzenia czynności z udziałem strony.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego oznacza m.in., że sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, tj. nie może co do zasady zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w tej sprawie (por. np. J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 17). Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to w szczególności, że sąd zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych (argumentum ex art. 106 § 3 p.p.s.a; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2014 r., II OSK 2546/12, CBOSA). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2015 r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie, spór między organem i skarżącymi ogniskuje się wokół kwestii, czy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z [...] marca 1961 r., nr [...] o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w Z. przy ul. N. o powierzchni 709 m2, z całej parceli 1. kat. 9321 o pow. 1.874 m2, stanowiącej własność W. K., zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przy czym zarzuty skarżących można ująć w dwie grupy zagadnień. Pierwsza dotyczy braku w aktach sprawy dowodów na spełnienie przesłanek materialnoprawnych do wydania orzeczenia wywłaszczeniowego. Druga grupa zarzutów skargi koncentruje się na kwestiach ewentualnych uchybień proceduralnych popełnionych w trakcie postępowania wywłaszczeniowego. Zdaniem Sądu, wymieniona decyzja nie jest obarczona tą ciężką wadą prawną.

Uwzględniając okoliczność, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, należy przede wszystkim zauważyć, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Tryb nadzwyczajny przewidziany w art. 156 k.p.a. ma zatem charakter wyjątku od zasady. Tym samym, przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a. podlegają wykładni ścisłej (exceptiones non sunt extendendae). Istotne jest również, że decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności i prawidłowości (por. np. wyrok NSA z 10 września 2014 r., I OSK 229/13, CBOSA). Z domniemania tego wynika między innymi, że ewentualne wątpliwości co do legalności kwestionowanej decyzji ostatecznej powinny przemawiać za odmową stwierdzenia jej nieważności. W orzecznictwie trafnie podnosi się również, że zasadniczo ciężar dowodu co do istnienia przesłanek nieważności spoczywa na tym, kto domaga się stwierdzenia nieważności (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 10 lutego 2015 r. I SA/Wa 2131/14, CBOSA). Innymi słowy, brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wspomnianych ciężkich wad prawnych decyzji ostatecznej (zwłaszcza w sprawach dotyczących decyzji wydanych przed kilkudziesięcioma laty), co do zasady wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że tylko stwierdzone, a nie domniemane rażące naruszenie prawa może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z 13 października 2014 r., I SA/Wa 3148/13, CBOSA oraz wyrok NSA z 26 lutego 2008 r., I OSK 214/07, CBOSA). Z poglądem tym koresponduje ugruntowane stanowisko orzecznictwa, że oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się w zasadzie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym jej wydaniem (por. np. wyrok z 12 lutego 2013 r., I OSK 1717/11, CBOSA i cyt. tam orzeczenia).

Wspomniana wyżej zasada trwałości decyzji administracyjnej oraz wynikające z niej domniemanie legalności decyzji ostatecznej, mają silne oparcie w wartościach konstytucyjnych, w tym przede wszystkim w zasadzie pewności prawa i obrotu prawego, stanowiącej istotny komponent zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Pogląd taki znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. W szczególności w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., P 46/13 (OTK-A 2015/5/62), w którym wskazano, że reguła trwałości decyzji służy realizacji istotnych wartości, jakimi są ochrona porządku prawnego, stabilności obrotu prawnego, zaufania do organów państwa i samego prawa oraz ochrona praw nabytych. Warto podnieść, że Trybunał w powołanym wyroku z 12 maja 2015 r. wskazał na rosnące z czasem trudności dowodowe w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego. To stanowisko Trybunału w pełni koresponduje z omówionymi poglądami sądów administracyjnych dotyczącymi aspektów postępowania dowodowego prowadzonego w trybach nadzwyczajnych.

O przyjęciu, że dany akt administracyjny został wydany z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), decydują, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (por. np. wyrok NSA z 18 listopada 2013 r., CBOSA oraz cyt. tam liczne orzeczenia NSA).

Oczywistość naruszenia prawa polega na nie budzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Warunkiem wstępnym jest tu ustalenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny, możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów bez potrzeby korzystania z zaawansowanych metod wykładni (por. np. wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., I OSK 3072/12, CBOSA). Innymi słowy, jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa (por. np. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., II OSK 404/08, CBOSA).

Z kolei skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1521/10, CBOSA).

Jeżeli zaś chodzi charakter przepisu, który został naruszony, konieczne jest dokonanie oceny w konkretnej sprawie funkcji jaką pełni dany przepis w relacji do całej regulacji dotyczącej tego rodzaju sprawy i czy naruszenie tego przepisu miało rzeczywiście wpływ na treść kwestionowanej decyzji administracyjnej (por. wyr. NSA z dnia 20 listopada 2009 r., I OSK 195/09, CBOSA oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08, ONSAiWSA 2008/5/76).

W aspekcie charakteru naruszonego przepisu należy jeszcze wskazać, że Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, że żadna z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie może jednocześnie stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 k.p.a). Ustawodawca przewidział bowiem odrębny katalog przesłanek skutkujących wznowieniem postępowania oraz inny (odrębny) katalog dający podstawę do stwierdzenia nieważności. System weryfikacji decyzji administracyjnych oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usuniecie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie (por. np. wyrok NSA z 28 maja 2015 r., II OSK 899/15, CBOSA oraz wyrok NSA z 29 czerwca 2006 r., II OSK 843/05, CBOSA; J. Borkowski, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, teza 5 do art. 156; K. Glibowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Warszawa 2015, 16 wyd., Legalis, teza 57 pkt 13 do art. 156).

Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że w ocenie Sądu bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lutego 2015 r. W ocenie Sądu, Minister Infrastruktury i Rozwoju zgromadził wszystkie zachowane w sprawie dowody, w tym dokumenty archiwalne sprawy wywłaszczeniowej, ocenił i rozpatrzył zebrany materiał dowodowy, a uzasadnienie orzeczenia zawiera wszystkie obligatoryjne elementy określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wydając swą decyzję z [...] listopada 2015 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z [...] lutego 2015 r. nie naruszył również zasady swobodnej oceny dowodów.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, w ocenie Sądu bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Ministra art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. poprzez brak ustalenia w trakcie postępowania wyjaśniającego, czy cel na który dokonano wywłaszczenia znajdował się w zatwierdzonych planach gospodarczych. Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, jak wynika z uzasadnienia wniosku wywłaszczeniowego była budowa Stacji Obsługi Samochodów w Z., i cel taki został wskazany również w decyzji wywłaszczeniowej. Co więcej, jak wskazał Minister Infrastruktury i Rozwoju w decyzji z [...] lutego 2015 r., niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości potwierdzało zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] sierpnia 1960 r. wydane przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego, uzgodnione z Komitetem Budownictwa Urbanistyki i Architektury w W.. Niezbędność wywłaszczonej nieruchomości na cele wskazane we wniosku potwierdza również pismo Komitetu Budownictwa Urbanistyki i Architektury w W. z [...] lutego 1961 r., nr [...], rozpatrujące wystąpienie J. T., Z. L. i A. K. o zmianę lokalizacji Stacji Obsługi Samochodów w Z., wskazujące, że ustalona lokalizacja jest zgodna z zatwierdzonym planem zagospodarowania przestrzennego m. Z.. Zdaniem Sądu z treści decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z [...] marca 1961 r. wynika, że wywłaszczone nieruchomości były niezbędne na cele wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, w związku z organizowanymi Narciarskimi Mistrzostwami Świata w 1962 r. Wszystkie te ustalenia i dowody interpretowane łącznie są wystarczające do przyjęcia, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r., zgodnie z którym wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Raz jeszcze w tym miejscu wypada przypomnieć o skutkach prawnych, w tym związanych z rozkładem ciężaru dowodu, wynikających z domniemania legalności ostatecznej decyzji administracyjnej, a także o potrzebie oceny dostateczności zebranych środków dowodowych w aspekcie upływu kilkudziesięciu lat od chwili wydania kwestionowanych decyzji wywłaszczeniowych.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r., poprzez nieprzeprowadzenie rokowań z właścicielem nieruchomości to wskazać należy, że również ten zarzut jest bezzasadny. Należy bowiem wskazać, co zostało podniesione przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, że zgodnie z treścią wierzytelnego odpisu z księgi wieczystej z 21 listopada 1960 r. jako właściciel przedmiotowej nieruchomości występował Kościół Parafialny Rzymsko - Katolicki w Z., natomiast informację o tym. że właścicielem działki 1. kat. [...] jest W. K. organ wywłaszczeniowy pozyskał dopiero w trakcie rozprawy wywłaszczeniowo- odszkodowawczej, przeprowadzonej 3 lutego 1961 r. Wcześniej rokowania w sprawie odstąpienia 709 nr z parceli 1. kat. [...] przeprowadzono z ks. W. C.. występującym w imieniu Kościoła Parafialnego Rzymsko - Katolickiego w Z., który zgodnie z ww. odpisem księgi wieczystej widniał jako właściciel nieruchomości. Mając na uwadze powyższe uwagi należy stwierdzić, że bezzasadne są zarzuty skargi dotyczące niepodjęcia pertraktacji w celu dobrowolnego nabycia nieruchomości. Tym bardziej, że przepisy ustawy pozwalały na podjęcie takich rozmów, również w toku postępowania wywłaszczeniowego, przewidując brak możliwości ustalenia bądź możliwości ujawnienia w toku postepowania zmian podmiotów którym przysługuje prawo własności nieruchomości, o której wywłaszczenie toczyło się postępowanie. Podkreślenia wymaga także, że nawet ewentualne nieprzeprowadzenie negocjacji może być uznane za uchybienie procesowe, ale do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej koniecznym byłoby jeszcze ustalenie, że uchybienie to przesądziło o treści decyzji (tj. odjęciu prawa własności). Powyższej okoliczności nie można jednak wywieść z materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie. Natomiast istnieją dokumenty – protokół z rozprawy – które wskazują, że W. K. nie kwestionował zasadności dokonania wywłaszczenia, a jedynie zgłaszał uwagi dotyczące zasiewów oraz służebności.

Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących pozbawienia W. K. możliwości czynnego udziału w postępowaniu, tj. art. 16, 17, 18 oraz 19 ustawy z 12 marca 1958 r. należy zauważyć, że protokół rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej dowodzi, iż W. K. brał udział w postępowaniu. W trakcie rozprawy podniósł jedynie żądanie ustanowienia służebności swobodnego przejazdu konnego oraz konieczność uwzględnienia zasiewów koniczyny przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Poza tym nie podnosił zastrzeżeń, w szczególności dotyczących naruszenia trybu postępowania czy pominięcia go w dotychczasowej korespondencji. Reasumując, Minister trafnie nie dopatrzył się rażącego naruszenia ww. ustawy z 12 marca 1958 r.

Sąd nie stwierdził innych naruszeń prawa niż wskazane w skardze, które mogłoby doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.