Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 486/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 5, art. 29 ust. 1 pkt 12
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Teza: Błędny jest pogląd, że tymczasowe obiekty budowlane wymienione w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowla-ne (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) nie wymagają pozwolenia na budowę. Wyjątek stanowią tymczasowe obiekty budowla-ne, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 w/w ustawy, które wymagają zgłoszenia.

TEZY

Błędny jest pogląd, że tymczasowe obiekty budowlane wymienione w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowla-ne (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) nie wymagają pozwolenia na budowę. Wyjątek stanowią tymczasowe obiekty budowla-ne, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 w/w ustawy, które wymagają zgłoszenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 30 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej "[...]" Sp. z o. o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 828/13 w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o. o. w B. na decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 828/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w B. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Jak wynika z akt sprawy, w trakcie kontroli na działce nr ewid. [...] będącej częścią składu węgla prowadzonego przez Spółkę w B. przy ul. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy ustalił, że na ww. działce przy jej zachodniej granicy usytuowano namiot konstrukcji aluminiowej przykryty plandeką o wymiarach 18 m x 30 m i wysokości ok. 7 m. Nadto organ wyjaśnił, iż z poczynionych ustaleń wynika, że namiot wybudowany został na przełomie 2011 i 2012 r., a na usytuowanie namiotu w tym miejscu inwestor nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę, ani nie dokonał zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Bydgoszczy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy zmierzając do zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. art 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał [...] Sp. z o.o. rozbiórkę namiotu konstrukcji aluminiowej usytuowanego na działce nr ewid. [...] będącej częścią składu węgla prowadzonego przez Spółkę w B. przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że inwestor nie przedłożył dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia [...] listopada 2012 r. w wyznaczonym terminie. Nadto organ wskazał, że z odpowiedzi udzielonej przez Urząd Gminy w Białych Błotach wynika, że do ww. urzędu nie wpłynął żaden wniosek [...] sp. z o.o. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie ww. namiotu. Wobec braku działań ze strony Spółki w celu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy organ wydał decyzję na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Odwołanie do Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2013 r. wniosła spółka [...] Sp. z o.o.

Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wprawdzie specyfika namiotu konstrukcji aluminiowej może wypełniać definicję tymczasowego obiektu budowlanego, jednakże jak wynika z akt sprawy, skoro organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowy namiot konstrukcji aluminiowej został wykonany przez Spółkę na początku 2012 r. (istnieje dłużej niż 120 dni), to w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego nie spełnia on znamion tymczasowości. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że wobec obiektów namiotowych, zaliczanych do tymczasowych obiektów budowlanych, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12, uzupełnionym art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, istnieje konieczność uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia, zależnie od tego, jak długo inwestor zamierza użytkować obiekt w danym miejscu. Jeżeli zamierza to robić w okresie krótszym niż 120 dni, to może wybudować go na podstawie zgłoszenia. Z kolei, gdy będzie to okres dłuższy, to należy uzyskać pozwolenie na budowę. W niniejszym przypadku, usytuowany namiot konstrukcji aluminiowej, z uwagi na faktyczny okres użytkowania (ponad 120 dni), wymagał, już jako obiekt budowlany, uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był wszcząć postępowanie administracyjne na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy namiot konstrukcji aluminiowej o powierzchni około 540 m2 przeznaczony do celów magazynowych i wystawienniczych, jako obiekt budowlany wymagający uzyskania pozwolenia na budowę. W opinii Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego fakt, że [...] spółka z o.o. nie złożyła w Urzędzie Gminy Białe Błota nawet wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w ciągu ponad dwóch miesięcy od dnia otrzymania postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, a także nie przedłożyła innych wymaganych tym postanowieniem dokumentów, organ pierwszej instancji nie miał podstaw do przedłużenia terminu na wykonanie nałożonego obowiązku przedstawienia określonych dokumentów.

Skargę na ww. decyzję z dnia [...] maja 2013 r. Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła spółka [...]Sp. z o.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 828/13, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., oddalił skargę Spółki.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że kluczowym dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest rozważenie czy prawidłowo organy nadzoru w niniejszej sprawie zakwalifikowały namiot konstrukcji aluminiowej usytuowany na działce nr. ewid. [...] jako obiekt budowlany wymagający uzyskania pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy Prawo budowlane wskazano, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Z kolei przez tymczasowy obiekt budowlany w myśl art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Sąd podkreślił, że w stanie faktycznym sprawy zasadnym byłoby zaliczenie przedmiotowego namiotu jako tymczasowego obiektu budowlanego, tylko i wyłącznie w przypadku gdyby w terminie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, został by on rozebrany i przeniesiony w inne miejsce. Z akt sprawy wynika natomiast, że przedmiotowy namiot oraz rozebrany już kontener posadowione zostały na działce nr ewid. [...] w 2011 i na początku 2012 r. Takich wyjaśnień udzielił dyrektor ds. finansowych Spółki – R. R., obecny w trakcie przeprowadzonej przez PINB kontroli. Już w tym czasie Spółka uznając przedmiotowy namiot za tymczasowy obiekt budowlany obowiązana była na podstawie art. art. 30 ust. 1 pkt Prawa budowlanego do zgłoszenia tego faktu odpowiedniemu organowi, czego skarżąca nie uczyniła. Dążąc do zalegalizowania przedmiotowego namiotu, Spółka dokonała stosowanego zgłoszenia w dniu 12 września 2012 r., a więc dwa dni po zawiadomieniu przez organ nadzoru o przeprowadzeniu kontroli. Stosownie do art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego zgłoszenia jednak należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu. W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka dokonała zgłoszenia już po zakończeniu budowy namiotu i już to pozwalało uznać przedmiotowy namiot za samowolę budowlaną. Nadto nie może odnieść skutku powoływanie się przez skarżącą Spółkę na fakt, iż przedmiotowy namiot jest tymczasowym obiektem budowlanym, bowiem również tymczasowy obiekt budowlany podlegający jedynie zgłoszeniu, nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Skoro więc Spółka wskazała w zgłoszeniu z dnia 12 września 2012 r. termin rozpoczęcia robót na dzień 13 października 2012 r., to w dniu wydawania decyzji przedmiotowy namiot wymagałby uzyskania pozwolenia na budowę. W świetle prawidłowych ustaleń organu Sąd uznał, że przedmiotowy obiekt nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane oraz nie jest wymieniony w pozostałych postanowieniach tego przepisu

W ocenie Sądu uznanie przez organ spornego namiotu jako obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę uzasadniało wszczęcie postępowania w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W niniejszej spawie organ wydał postanowienie o którym mowa w art. 48 ust. 2 ww. ustawy, zobowiązując jednocześnie skarżącą do przedstawienia zaświadczenia Wójta Gminy Białe Błota o zgodności budowy przedmiotowego namiotu o konstrukcji aluminiowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego namiotu konstrukcji aluminiowej, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej i należącą do właściwej izby samorządu zawodowego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czego Spółka w wyznaczonym w postanowieniu terminie nie uczyniła. Nadto w odpowiedzi na wniosek Spółki o wydłużenie terminu do złożenia dokumentów, organ nadzoru wezwał osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki do osobistego stawienia się w siedzibie organu celem złożenia stosownych wyjaśnień, czego również przedstawiciel Spółki nie uczynił. Do organu nie wpłynęły również żadne wyjaśnienia Spółki mogące świadczyć o jej aktywności w postępowaniu naprawczym. Z kolei z ustaleń dokonanych przez organ nadzoru budowlanego wynikało, że do dnia 13 lutego 2013 r. do Wójta Gminy Białe Błota nie wpłynął żaden wniosek [...] o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na budowę namiotu konstrukcji aluminiowej na działce o nr ewid. [...]. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych, w ocenie Sądu zasadnym było wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki. W rezultacie wzniesienia obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę skarżąca Spółka dopuściła się samowoli budowlanej, a to rodziło skutki przewidziane w art. 48 Prawa budowlanego.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 5 listopada 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła spółka [...] Sp. z o.o. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie art. 29 (w skardze kasacyjnej błędnie wskazano art. 28) ust. 1 pkt 12 w związku z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, przez ich niewłaściwe zastosowanie.

Skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz o obciążenie organu administracji kosztami postępowania w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, wskazując na naruszenie art. 28 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego przez ich niewłaściwe zastosowanie. Jak należy się domyślać i jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, chodzi tu raczej o art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, a nie o art. 28 ust. 1 pkt 12 gdyż takiego przepisu nie zawiera ta ustawa. Niezależnie jednak od powyższego nietrafny jest ten zarzut.

Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nadzoru budowlanego, nie budzi wątpliwości, czego również nie kwestionuje strona skarżąca.

Bezsporne jest, że namiot konstrukcji aluminiowej, którego nakazano rozbiórkę decyzją z 8 kwietnia 2013 r., został postawiony na gruncie na początku 2012 r. bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, czy też dokonania zgłoszenia. Nie ulega więc wątpliwości, że nie jest to tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, gdyż okres jego istnienia w tym miejscu przekracza 120 dni. Natomiast dokonanie zgłoszenia po wszczęciu postępowania, nie może też legalizować tego obiektu w świetle art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego.

W związku z powyższym prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy wszczął postępowanie legalizacyjne wydając postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Z możliwości tej jednak inwestor nie skorzystał.

Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego tego typu obiekt, jak namiot, zaliczany jest do tymczasowych obiektów budowlanych, jednak z przepisu tego nie wynika, że obiekty tam wymienione nie wymagają pozwolenia na budowę. Wobec tego zastosowanie tu ma art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego stanowiący, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Jak wynika z powyższych rozważań, nie mógł też w tym przypadku mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, na który powołuje się autor skargi kasacyjnej.

Błędny jest pogląd, że tymczasowe obiekty budowlane wymienione w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) nie wymagają pozwolenia na budowę. Wyjątek stanowią tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy, które wymagają zgłoszenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.