Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2557/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 3 pkt 5 i 10, 4 ust. 1, 6 ust. 2, 21, 29 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 171 poz 1225
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 8, art. 16
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2011 r. sprawy ze skargi "D." S.A. z siedzibą w D. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu prawidłowego oznakowania partii towaru oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 27 października 2010 r. skarżąca Spółka – Z. P. O.– W. "D." S.A. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (zwanego dalej także "GIJHARS" albo "Główny Inspektor") z dnia [...] października 2010 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (zwanego dalej także "Wojewódzki Inspektor") z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] nakazującą poddanie zabiegowi prawidłowego oznakowania w celu doprowadzenia do zgodności z obowiązującymi przepisami fermentowanego napoju winopochodnego owocowego aromatyzowanego białego o zawartości alkoholu 10% objętości, oznakowanego nazwą fantazyjną (napisem fantazyjnym, znakiem graficznym) sugerującym słowo "Wino" - poprzez usunięcie tego znaku.

Przedmiotowa decyzja dotyczyła napoju winopochodnego w ilości 11904 szt a 700 ml o wartości 24.998,40 zł, z datą produkcji 23.03.2010 r., wyprodukowanego przez Z. P. O. – W. "D." S.A. w D.

Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W dniach [...] i [...] marca 2010 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w K., działając na podstawie upoważnienia nr [...], z dnia [...] marca 2010 r., wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora, przeprowadzili kontrolę w zakresie prawidłowości znakowania wybranych artykułów rolno – spożywczych w Z. P. O. – W. "D." S. A. Wyniki kontroli zawarto w protokole kontroli nr [...], znak: [...] z dnia [...] marca 2010 r.

W toku przeprowadzonej kontroli, zakwestionowano oznakowanie przedmiotowej partii fermentowanego napoju winopochodnego owocowego aromatyzowanego białego, ze względu na zastosowanie znaku graficznego sugerującego, że przedmiotowy napój jest winem, co stanowiło naruszenie art. 3 pkt 10 lit. b), art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.) – dalej "ustawa o jakości", art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225 ze zm.) – dalej "ustawa o bezpieczeństwie żywności" oraz § 23 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2007 r. Nr 137, poz. 966) – dalej "Rozporządzenie MRiRW".

W związku z powyższym, w dniu [...] marca 2010 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania decyzji nakazującej poddanie zabiegowi prawidłowego oznakowania zabezpieczonych w toku kontroli dwóch partii fermentowanego napoju winopochodnego owocowego aromatyzowanego białego o zawartości alkoholu 10 % obj. w ilości 11.940 sztuk (83,33 hl) o wartości 24.998,40 złotych.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Wojewódzki Inspektor w dniu [...] maja 2010 r. wydał decyzję nakazującą stosowanie właściwego oznakowania artykułu fermentowanego napoju winopochodnego owocowego aromatyzowanego białego o zawartości alkoholu 10 % obj., oznakowanego znakiem graficznym sugerującym słowo "Wino", w ilości 11.940 szt. (83,33 hl) o wartości 24.998,40 złotych, z datą produkcji 23 marca 2010 r., wyprodukowanego przez Spółkę.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor podał, że zastosowana nazwa fantazyjna (napis fantazyjny, znak graficzny) może kojarzyć się ze słowem "Wino", ponieważ różni się od słowa wino tylko brakiem kropki nad literą "i" i tym samym może wprowadzać konsumenta w błąd i sugerować, że przedmiotowy napój jest winem. Przywołując szereg przepisów prawa regulujących kwestie znakowania artykułów rolno – spożywczych, w tym prawa wspólnotowego, wskazał, że nie jest istotne, czy kwestionowany element oznakowania na etykiecie wyrobu poddanego kontroli zostanie uznany za nazwę, znak słowno – graficzny, czy też znak graficzny, ponieważ żaden z tych elementów oznakowania nie może w jakikolwiek sposób wprowadzać konsumenta w błąd. Organ podał również, że zastosowany przez Spółkę element oznakowania (nazwa fantazyjna, napis fantazyjny, znak graficzny "Wino") stanowi naruszenie art. 46 ust. 1 pkt. 1 a ustawy o bezpieczeństwie żywności, gdyż oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności, co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Zgodnie z art. 47 ust.1 powołanej ustawy, nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu środka spożywczego lub jego użycia tak, aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów. Sporne oznaczenie jest także niezgodne z § 23 ust. 2 Rozporządzenia MRiRW. Stosownie do tego przepisu oznakowanie, między innymi napoju winopodobnego owocowego, napoju winopodobnego miodowego lub napoju winopochodnego owocowego, nie może zawierać żadnych określeń sugerujących w jakikolwiek sposób, że napój ten jest winem owocowym lub miodem pitnym.

Spółka pismem z dnia 24 maja 2010 r. wniosła odwołanie od ww. decyzji, kwestionując ją w całości. Zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 3 pkt 10 lit. b), art. 4, art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 ppkt a) ustawy o bezpieczeństwie żywności, § 23 ust. 2 Rozporządzenia MRiRW oraz art. 16 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, ze względu na błędne przyjęcie, że kwestionowany artykuł zawiera na etykietach nazwę asortymentową "Wino", a tym samym jest produktem rolno – spożywczym zafałszowanym. Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 Kpa., ze względu na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych

i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również wydanie decyzji bez uwzględnienia słusznego interesu kontrolowanego, art. 80 Kpa., z uwagi na sprzeczność dokonanych ustaleń

i nieuwzględnienie szeregu okoliczności wskazujących na brak podstaw faktycznych do uznania, iż przedmiotowy artykuł zawiera na etykiecie nazwę asortymentową "Wino" oraz przepisu art. 8 Kpa., poprzez prowadzenie postępowania i dokonywanie oceny okoliczności w sposób jednoznacznie ukierunkowany na wydanie decyzji negatywnej dla strony.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, nie uznając argumentów Spółki zawartych

w odwołaniu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. oraz art. 21 ustawy

o jakości, utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Główny Inspektor wskazał między innymi, że w przedmiotowej sprawie kwestionowana partia fermentowanego napoju winopochodnego owocowego aromatyzowanego białego, nie spełnia wymagań zawartych w przepisach prawa regulujących oznakowanie środków spożywczych,

z uwagi na niewłaściwe oznakowanie, wprowadzające konsumenta w błąd, ze względu na zamieszczenie przez producenta (Spółkę) w oznakowaniu etykiety tego artykułu znaku graficznego sugerującego określenie "Wino". Działanie Spółki polegające na wyeksponowaniu znaku graficznego w niewielkim stopniu różniącego się od słowa "Wino" obok nazwy handlowej kontrolowanego artykułu, zapisanej znacznie mniejszą czcionką, stanowi, w ocenie organu, oznakowanie mogące wprowadzić konsumenta w błąd co do tożsamości nabywanego artykułu.

Skarżąca Spółka w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora z dnia

[...] października 2010 r., wniosła o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 3 pkt 10 lit. b), art. 4, art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ubzz., § 23 ust. 2 Rozporządzenia MRiRW oraz art. 16 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd

ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002 r.), ze względu na błędne przyjęcie, że kwestionowany artykuł zawiera na etykietach nazwę asortymentową "Wino", a tym samym jest produktem rolno – spożywczym zafałszowanym, bez uwzględnienia wskazanego na etykiecie rodzaju przedmiotowego artykułu jako fermentowanego napoju winopochodnego owocowego aromatyzowanego białego

w sposób wyraźny i czytelny,

2) naruszenie art. 3 pkt 10 lit. b), art. 4, art. 6 ust. 2 ustawy o jakości w związku z art. 8 i 16 cyt. wyżej Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, oraz art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności, ze względu na uznanie artykułu za zafałszowany z całkowitym pominięciem innych, poza etykietą, elementów wskazanych w art. 16 Rozporządzenia Nr 178/2002, tj. wyglądu, opakowania, sposobu ułożenia i miejsca wystawiania tego produktu, podnoszonych przez skarżącą w toku dotychczasowego postępowania,

3) naruszenie art. 7, 77 § 1 Kpa., ze względu na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również wydanie decyzji bez uwzględnienia słusznego interesu kontrolowanego,

4) naruszenie art. 80 Kpa., ze względu na sprzeczność dokonanych ustaleń oraz nieuwzględnienie szeregu okoliczności wskazujących na nieistnienie podstaw faktycznych, że przedmiotowy produkt zawiera na etykiecie nazwę "Wino",

5) naruszenie art. 8 Kpa., ze względu na prowadzenie postępowania i wydanie decyzji negatywnej dla strony bez obiektywnej oceny wszystkich okoliczności.

Skarżąca, w szczególności podniosła, że znak graficzny nie jest elementem wchodzącym w zakres oznakowania wynikającego z obowiązujących przepisów rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych. Jej zdaniem, sporny znak graficzny występujący na etykiecie nie może zostać uznany za "określenie" w rozumieniu o zawartości alkoholu 10 % obj., § 23 ust. 2 Rozporządzenia MRiRW, "a jedynie za nieokreślony ciąg znaków graficznych". Umieszczenie w oznakowaniu przedmiotowego produktu nazwy: "Fermentowany napój winopochodny owocowy aromatyzowany biały" wyklucza, zdaniem skarżącej, wprowadzanie konsumenta w błąd przez sugerowanie, że kontrolowany napój jest winem owocowym lub miodem pitnym.

Zdaniem Spółki, Główny Inspektor w przedmiotowej sprawie oceniał jedynie etykietowanie produktu, a nie uwzględnił innych wskazanych w art. 16 Rozporządzenia Nr 178/2002 elementów, które mogłyby wprowadzać konsumenta w błąd, tj. sposobu ułożenia, miejsca wystawienia w punktach sprzedaży używanych opakowań zbiorczych, oprawy graficznej w ujęciu całościowym.

Skarżąca, nawiązując do art. 3 pkt 10 ustawy o jakości podniosła także, że nie dokonała żadnych zmian w oznakowaniu kontrolowanego wyrobu, jak również nie ukrywała i nie zamierzała ukryć jego rzeczywistego składu oraz właściwości. Jej zdaniem, Główny Inspektor powinien wykazać, że miało miejsce istotne naruszenie interesu konsumenta, zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem.

Wobec naruszenia przepisów prawa procesowego, skarżąca zarzuciła organowi nieuwzględnienie jej stanowiska, dotyczącego kwestionowanego znaku graficznego, przedstawionego w wyjaśnieniach do protokołu z przedmiotowej kontroli. Ponadto podniosła, że organ II instancji nie powołał biegłych z zakresu grafologii i innych specjalizacji. Jej zdaniem ustalenie znaczenia znaku graficznego

umieszczonego na etykiecie przedmiotowego artykułu zostało oparte "wyłącznie na uznaniowości i subiektywnej ocenie orzekających organów". Wskazała, że podnoszona w zaskarżonej decyzji kwestia wielkości czcionki stanowi kolejny przejaw subiektywnej oceny organu. Zdaniem Spółki, kwestionowany znak graficzny nie jest słowem składającym się z liter, a wielkość czcionki nazwy rodzajowej jest zgodna z wymaganiami obowiązującymi w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś kryteriów słusznościowych.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie są trafne. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, nie narusza prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym jej uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja z dnia [...] października 2010 r. Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, który utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. z dnia [...] maja 2010 r., dotyczącą nakazu poddania zabiegowi prawidłowego oznakowania w celu doprowadzenia do zgodności z obowiązującymi przepisami prawnymi fermentowanego napoju winopochodnego owocowego aromatyzowanego białego o zawartości alkoholu 10% obj. oznakowanego nazwą fantazyjną (napisem fantazyjnym, znakiem graficznym) sugerującą słowo "Wino", poprzez usunięcie ww. nazwy fantazyjnej (tj. napisu fantazyjnego, znaku graficznego) sugerującego słowo "Wino".

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy w istocie, jak twierdzą organy, zakwestionowany przez nich znak fantazyjny/ znak graficzny sugerujący słowo "Wino", na wyprodukowanej partii napoju winopochodnego, może wprowadzać konsumenta w błąd, że napój ten jest winem owocowym. Tak zarysowana problematyka sprawy niewątpliwie wiąże się z kwestią uznaniowości organu dokonującego kontrolę i stwierdzającego takie naruszenie.

Rolą Sądu jest więc zbadanie czy w takiej sytuacji nie doszło do przekroczenia granic uznaniowości przez organy administracji w ramach tzw. luzu administracyjnego.

Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, sądowoadministracyjna kontrola dokonywana w myśl przywołanego na wstępie art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych pod względem zgodności z prawem, sprawowana jest wyłącznie z punktu widzenia interesu publicznego, polegającego na zapewnieniu legalnego działania organów administracyjnych i przebiega w trzech płaszczyznach, tj.: oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; dochowania wymaganej prawem procedury; respektowania reguł kompetencji (por. dla przykładu: wyrok NSA z 26 stycznia 2006 r. I GSK 1421/05). Rola sądu administracyjnego sprowadza się zatem do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej. Inaczej mówiąc: "Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja uprawnionego organu" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2007 r. - sygn. Akt V SA/Wa 187/07).

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że wydana przez Wojewódzkiego Inspektora decyzja, jak również utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Inspektora, odpowiadają powyższym kryteriom kompetencyjności, legalności oraz dochowaniu reguł proceduralnych, a nadto, że organy nie przekroczyły tzw. luzu decyzyjnego i granic uznaniowości w ocenie spornego znaku graficznego sugerującego, iż oznaczony produkt może być przez potencjalnego konsumenta odbierany jako wino owocowe, a nie napój winopochodny.

Podstawą wydania nakazu przez organ I instancji był art. 3 pkt 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 21 i 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz z art. 46 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w związku z § 23 ust.3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych oraz art. 16 rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości żywności, Wojewódzki Inspektor, w drodze decyzji, może nakazać poddanie artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania określonym zabiegom.

Przez jakość handlową, zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości, należy rozumieć cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.

Kwestię oznakowania artykułu rolno – spożywczego doprecyzowuje m. in. art. 6 ust. 1 i 2 powołanej ustawy. Stanowi on w ust. 1, że artykuły rolno – spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane, zaś w myśl art. 6 ust. 2 tego przepisu do oznakowania tychże artykułów stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności.

Na mocy art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności, oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów

i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne

i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Z kolei z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności wynika, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,

b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada,

c) przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości.

Ponadto art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności nakazuje, aby środki spożywcze były oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy były wyraźne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu, a także, aby nie były w żaden sposób ukryte, zasłonięte lub przesłonięte innymi nadrukami lub obrazkami.

W świetle przytoczonych przepisów Sąd uznał, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, gdyż zostały wydane przez właściwe kompetencyjnie organy administracji państwowej oraz zostały oparte na właściwych przepisach materialnoprawnych.

Wydając nakaz poddania zabiegowi prawidłowego oznakowania zakwestionowanej w trakcie kontroli partii fermentowanego napoju winopochodnego owocowego aromatyzowanego białego o zawartości alkoholu 10% obj. 700 ml oznakowanego nazwą fantazyjną (napisem fantazyjnym, znakiem graficznym) sugerującą słowo "Wino", w celu doprowadzenia do zgodności z obowiązującymi przepisami prawnymi, organy uznały, że takie oznaczenie może wprowadzać konsumenta w błąd, tzn., że napój ten jest winem owocowym.

Z brzmienia bowiem §23 ust.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, wynika, że "oznakowanie napoju winopochodnego owocowego, napoju wino podobnego miodowego, napoju winopochodnego owocowego, napoju winopochodnego miodowego lub napoju niskoalkoholowego, nie może zawierać żadnych określeń sugerujących w jakikolwiek sposób, że napój ten jest winem owocowym lub miodem pitnym".

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że organy nie miały podstaw do stwierdzenia, że oznakowanie kontrolowanego wyrobu poprzez umieszczenie spornego znaku graficznego pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami, a zwłaszcza, że "znak graficzny nie jest elementem wchodzącym w zakres oznakowania", o którym mowa w przytoczonym przepisie Rozporządzenia MRRW, Sąd podzielił stanowisko Głównego Inspektora zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a mianowicie, że nie jest istotne czy kwestionowany element oznakowania na etykiecie przedmiotowego wyrobu zostanie uznany za nazwę, znak słowno-graficzny czy też znak graficzny, ponieważ żaden z tych elementów oznakowania nie może w jakikolwiek sposób wprowadzać konsumenta w błąd.

Zakwestionowany przez organy element oznakowania wyrobu stanowi wprost naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1a) ustawy bezpieczeństwie żywności w zakresie charakterystyki i rodzaju oznakowanego środka spożywczego. Sąd podzielił opinię organu, że użycie napisu fantazyjnego/znaku graficznego, notabene, wykonanego pogrubioną kilkakrotnie większą od nazwy wyrobu czcionką, nalepionego na butelkę o pojemności 700 ml (a więc opakowania również charakterystycznego dla wina), w zestawieniu z napisem i "[...]" oraz - w szczególności - z bardzo mało wyeksponowaną nazwą faktyczną wyrobu, tj. "fermentowany napój winopochodny owocowy aromatyzowany biały" jest mało zauważalny i może wprowadzić w błąd potencjalnego klienta przy zakupie tego napoju, a zwłaszcza konsumenta nie mającego wiedzy co do klasowości napojów winiarskich.

W tym miejscu Sąd zauważa i przytacza pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego - który co prawda dotyczył innej przedmiotowo sprawy, ale w swej zasadniczej tezie dotyczącej aspektu sposobu postrzegania przez konsumentów określonych towarów i artykułów ma generalne zastosowanie - że (...) w zakresie zdolności odróżniającej znaku towarowego (artykułu spożywczego) to właśnie wyobrażenie i skojarzenie przeciętnego odbiorcy (...) mają decydujące znaczenie (por. wyrok NSA z 12.10.200 5r. – sygn. akt II GSK 121/05). Powyższa teza jest zbieżna z uregulowaniami wynikającymi z Rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Trybunału Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności, które przyjmując za punkt odniesienia tzw. przeciętnego konsumenta zastrzegają jednak, że powinien być on odpowiednio poinformowany o cechach wyrobu, aby nawet uwzględniając jego szczególne cechy (zdeterminowane np. czynnikami kulturowymi, społecznymi lub językowymi) nie wprowadzić go w błąd przy wyborze określonego wyrobu lub środka spożywczego. Dodać można, że z powyższymi wskazaniami są koherentne przepisy krajowe, a mianowicie art. 48 ustawy o bezpieczeństwie żywności, który jednoznacznie stwierdza, że środki spożywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy muszą być wyraźne (podkreślenia Sądu) i umieszczone w widocznym miejscu (...)

Tymczasem skarżąca zamieściła nazwę produktu, tj. "Fermentowany napój winopochodny aromatyzowany biały" na etykiecie, która to nazwa, w zestawieniu z wyeksponowanym znakiem graficznym/nazwą fantazyjną, który sugeruje nazwę "Wino", jest tak skonstruowana (por. k. 101 akt administracyjnych sprawy), że wprowadza w błąd przeciętnego konsumenta lub co najmniej może wprowadzić go w błąd. Ustalenia na tę okoliczność organu nie może zniweczyć teza skarżącej, że "jest taka kategoria klientów, która odróżni napój winopochodny od klasycznego wina", gdyż - jak to już zaznaczono wcześniej - istota prawidłowego oznakowania wyrobów sprowadza się do tego, aby tzw. "przeciętny klient" dokonując wyboru określonego zakupu miał całkowitą pewność i świadomość co do jego wyboru. Dlatego też Sąd nie może przychylić się do zarzutu skarżącej, że przeprowadzone postępowanie miało charakter tendencyjny i było z góry ukierunkowane na uznanie zakwestionowanego produktu za fałszywy, a podjęta decyzja ma cechy dowolności. Organy w sposób przekonujący, opierając się na wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, w tym wyjaśnieniach skarżącej, uzasadniły swoje rozstrzygnięcie, które w ocenie Sądu jest usprawiedliwione stanem faktycznym i prawnym sprawy.

Podobnie, Sąd nie może podzielić stanowiska skarżącej, że ponieważ organy w swoich decyzjach stwierdziły, że "skoro znak na etykiecie jedynie "sugeruje" określenie "Wino", to nie może być za to określenie uznany".

Zgodnie bowiem z cyt. wcześniej § 23 ust. 2 Rozporządzenia MRiRW w sprawie znakowania środków spożywczych, nie jest istotne czy kwestionowany element oznakowania na etykiecie przedmiotowego wyrobu zostanie uznany za nazwę, znak słowno-graficzny czy też znak graficzny, ponieważ żaden z tych elementów oznakowania nie może w jakikolwiek sposób wprowadzać konsumenta błąd. Zarzut zatem skarżącej, że sporny znak graficzny nie jest elementem wchodzącym w zakres oznakowania środków spożywczych w rozumieniu omawianego przepisu oraz że stanowi "jedynie nieokreślony ciąg znaków graficznych" jest chybiony i nie zmienia tego faktu oznakowanie przedmiotowego produktu jako "fermentowany napój winopochodny owocowy biały", gdyż jak wykazano to wcześniej, umieszczenie tej nazwy w zestawieniu z eksponowanym znakiem sugerującym "Wino" wprowadza konsumenta w błąd. Co jednak najistotniejsze, przepis ten w sposób wyraźny stanowi, że (...) oznakowanie napoju winopodobnego owocowego (...) nie może zawierać żadnych określeń sugerujących w jakikolwiek sposób, że napój ten jest winem owocowym (...). W świetle powyższego organ miał prawo nie tylko używać zwrotu "sugerującego", ale w kontekście stwierdzonych naruszeń, obowiązany był właśnie w ten sposób sformułować swoje zastrzeżenia.

Powyższa regulacja tj. przedstawione Rozporządzenie MRiRW, jest zbieżna z przepisami rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa i Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. UE – sp. 15-6- 463), a zwłaszcza na art. 8, który stanowi, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru (...) oraz powinno, m.innymi, przeciwdziałać wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd, podobnie, jak nie może wprowadzać w błąd sposób wyglądu lub opakowania takich artykułów (por. art. 16 cyt. rozp. ). Notabene, powyższe uregulowanie jest znane skarżącej, gdyż powołuje się na nie w uzasadnieniu skargi, zarzucając, że "Główny Inspektor ograniczył swoją ocenę wyłącznie do etykietowania, nie uwzględniając chociażby takich elementów, jak sposób ułożenia i miejsca wystawiania kwestionowanego produktu w punktach sprzedaży, używanych opakowań zbiorczych czy też całościowej oprawy graficznej samej etykiety, które to elementy jednoznacznie wskazują na brak możliwości wprowadzenia konsumenta w błąd co do rodzaju środka spożywczego". Sąd nie może podzielić tej argumentacji, gdyż stoi ona w oczywistej sprzeczności z treścią omawianego przepisu. Pomijając, że przepis ten odnosi się do szczególnej sytuacji, tj. "prezentacji" artykułów żywnościowych, to stanowi on, że jakakolwiek czynność polegająca na etykietowaniu, reklamie i prezentacji (...) nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Zatem nie można przyjąć, jak interpretuje ten przepis skarżący, że wszystkie wymienione sposoby naruszenia muszą wystąpić łącznie, aby można było zarzucić podmiotowi wprowadzenie konsumenta w błąd.

Skarżąca podnosi także, że kwestionowany element znakowania zamieszczony na etykiecie napoju winopochodnego, posiada swoje źródło historyczne, wywodzące się od napoju o nazwie WINO "[...]" i że znak graficzny nazwy handlowej "[...]" jest powszechnie używany. Z powyższego wywodzi pogląd, że "rodzaj klienta do którego zaadresowany jest produkt oznaczony kwestionowanym przez kontrolującego znakiem graficznym oraz sposób jego wystawiania w punktach sprzedaży wyklucza możliwość jakiegokolwiek naruszenia interesów konsumentów przez wprowadzenie ich w błąd". Argument ten, zdaniem Sądu jest całkowicie chybiony, gdyż właśnie przytoczone elementy historyczne i skojarzenie z tzw. winem patykiem pisanym, mogą determinować wybór takiego napoju jako wina. W związku z powyższym nie było też potrzeby – wbrew twierdzeniom skarżącej - przeprowadzania dowodów z opinii biegłych z dziedziny grafologii czy też innych specjalizacji mogących określić czy sporny znak stanowi układ graficzny stylizujący jedynie technikę zakreśleń dokonywanych "[...]", gdyż istotą stwierdzonego naruszenia jest użycie spornego znaku graficznego/znaku fantazyjnego w taki sposób i w takim układzie na etykiecie wyrobu, który kojarzy się jednoznacznie z nazwą "Wino", a nie napojem winopochodnym.

Sąd zwraca także uwagę na fakt, że z protokołu kontrolnego zakwestionowanej partii fermentowanego napoju winopochodnego wynika, że zawartość alkoholu w tym produkcie wynosi 10% obj., co nie jest odróżniającą go cechą od win owocowych. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt a i b ustawy z dnia 22 stycznia 2004 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz. U nr 34, poz. 292 ze zm.), wina owocowe aromatyzowane, są napojami o rzeczywistym stężeniu alkoholu od 9% do 18%. Tak więc będący przedmiotem decyzji napój winopochodny mieści się w granicach wyrobu winnego, co tym bardziej może wprowadzać konsumenta w błąd co do rodzaju wyrobu (tj. napoju winopochodnego lub wina).

Niezależnie od przedstawionych ustaleń podnieść należy, że skarżący jako profesjonalni producenci przedmiotowego napoju, winni dochować szczególnej staranności. Zgodnie z pkt (4) preambuły do rozporządzenia Nr 853/2004, które skierowane jest do producentów żywności, zostali oni na mocy art. 3 ust. 1 tego aktu i zobowiązani do stosowania jego załączników II i III. Jednocześnie z pkt (9) tej preambuły wynika, że podstawowym celem tej regulacji jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumenta w odniesieniu do bezpieczeństwa żywności.

Mając powyższe na uwadze, a w szczególności fakt, że skarżąca jest profesjonalnym przedsiębiorstwem spożywczym w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, Sąd podzielił stanowisko organu, że kwestionowany napój poddany kontroli stanowił artykuł zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. b i c ustawy o jakości. Przepis ten podaje definicję artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, określając go jako produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli: (...)

"b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,

c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej".

Jakość handlowa w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy o jakości określa cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji (...) oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania (art. 4 ust. 1 ustawy o jakości). Zatem zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości dla spełnienia wymagań co do jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych koniecznym staje się spełnienie również wymagań co do oznakowania produktu, jeżeli wymagania te zostały określone przepisami ustawy o jakości (art. 4 ust. 1).

Zebrany w trakcie postępowania administracyjnego materiał dowodowy w sprawie pozwalał, w ocenie Sądu, na uznanie, że skoro skarżąca Spółka jako profesjonalny podmiot na rynku fermentowanych napojów winiarskich nie dochowała należytej staranności w oznakowaniu wytwarzanych wyrobów, to zarówno w aspekcie zasad uczciwego obrotu handlowego, jak i na gruncie art. 3 pkt 10 ustawy o jakości spożywczej, mamy do czynienia z artykułem rolno spożywczym zafałszowanym.

Nie można też zarzucić organowi cech dowolności w ustaleniach faktycznych. Wręcz odwrotnie, organ bardzo wnikliwie rozpatrzył wszystkie zarzuty skarżącej. To, że oznakowany napój nazwą fantazyjną stanowi element sporu, nie może przekreślać ustaleń organu, który w pełni uzasadnił swoje stanowisko, iż nazwa produktu nie odpowiada artykułowi spożywczemu o sugerowanej nazwie "Wino". Zatem odmienna interpretacja przez skarżącą tych ustaleń sprowadza się jedynie do polemiki z organem administracji publicznej co do ich rozumienia.

Reasumując, zdaniem Sądu rozpoznającego nin. sprawę, organy nie tylko w sposób prawidłowy zastosowały przepisy prawa materialnego, ale nie naruszyły także przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji ustosunkowały się do każdego istotnego zarzutu i wniosku skarżącej, czemu wyraz dały m. innymi w uzasadnieniu swoich decyzji. Główny Inspektor, jako organ odwoławczy, rozpoznał ponownie sprawę merytorycznie w jej całokształcie, zgodnie z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a.

Jednocześnie, co było również badane przez Sąd, organy nie przekroczyły granic tzw. luzu administracyjnego, gdyż wydały przedmiotowe decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy oraz w przekonywujący sposób uzasadniły swoje rozstrzygnięcie.

W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skutkuje oddaleniem skargi.