Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 587/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 13v
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej oddala skargę. .


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. w sprawie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem suszy w 2019 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] października 2019 r. J. T. złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy. Do wniosku skarżący dołączył kopię protokołu nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. Protokół został sporządzony w dniu [...] lipca 2019 r. przez Komisję do spraw oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powołaną przez Wojewodę L. zarządzeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. J. T. wraz z wnioskiem złożył także kopie umowy ubezpieczenia upraw w gospodarstwie rolnym oraz wniosku o przyznanie płatności na rok 2019.

Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. przyznał J. T. pomoc finansową o wartości brutto [...] zł, stanowiącej równowartość [...] euro oraz odmówił udzielenia pomocy finansowej w pozostałej części.

J. T. wniósł odwołanie od tej decyzji.

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie na podstawie art. 79a § 1 k.p.a. organ wskazał na zależne od strony przesłanki, które mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, gdyż skarżący w dniu wystąpienia szkód nie posiadał ubezpieczenia co najmniej 50 % upraw rolnych w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny. Organ poinformował skarżącego, że w wyznaczonym terminie może przedstawić dodatkowe dowody spełnienia warunku przyznania pomocy w pełnej wysokości.

Strona nie odpowiedziała na powyższe wezwanie.

Decyzją z dnia 16 lipca 2020 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej w ramach pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30 % danej uprawy uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 z poźn. zm.).

We wniosku o udzielenie pomocy finansowej skarżący ubiegał się o udzielenie pomocy finansowej w odniesieniu do powierzchni [...] ha upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy. Łącznie we wniosku o udzielenie pomocy finansowej J. T. zadeklarował [...] ha gruntów ornych, w skład których zgodnie z protokołem nr [...] wchodzą następujące uprawy: kukurydza (sucha i wilgotna) na ziarno – [...] ha, plantacje nasienne traw – [...] ha.

Wysokość pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, oraz stawki pomocy. Stawki pomocy wynoszą:

- [...] zł na 1 ha powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, obejmujące co najmniej 70% danej uprawy, w tym wieloletnich użytków zielonych. Stawka ta nie dotyczy wieloletnich użytków zielonych, na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie wynosi poniżej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków;

- [...] zł na 1 ha powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, obejmujące co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy, w tym wieloletnich użytków zielonych. Stawka ta nie dotyczy wieloletnich użytków zielonych, na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie wynosi poniżej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków.

W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że początkowa wysokość pomocy finansowej wyniosła [...] zł ([...] ha x stawka [...] zł/ha).

Organ podkreślił jednak, że stosownie do § 13v ust. 13 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pomoc pomniejsza się o 50% jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, huraganu, piorunu, powodzi, obsunięcia się ziemi lub lawiny. Przepis nie ma zastosowania, jeżeli w skład gospodarstwa rolnego wchodzą wyłącznie wieloletnie użytki zielone.

Organ podniósł, że w protokole nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystanego zjawiska atmosferycznego jako datę wystąpienia zjawiska suszy wskazano dzień [...] kwietnia 2019 r.

Natomiast ze złożonej wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy polisy ubezpieczeniowej nr [...] wynika, że umowa ubezpieczenia upraw rolnych obejmuje okres ubezpieczenia od [...] lipca 2019 r. do [...] listopada 2019 r.

W związku z tym polisa nr [...] nie wskazuje na ubezpieczenie upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniu wystąpienia szkody.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie spełnił określonego przepisami prawa wymogu ubezpieczenia w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem trwałych użytków zielonych. W związku z tym wysokość pomocy finansowej przyznanej skarżącemu została pomniejszona o 50% i wyniosła [...] zł.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie w sprawie zostało wydane w oparciu o dostarczony przez stronę protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym, w którym to protokole jako datę wystąpienia szkody w postaci suszy wskazano dzień [...] kwietnia 2019 r. Organ podkreślił, że protokół jest dokumentem urzędowym. Zawarte w protokole ustalenia wiążą zatem organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które nie są władne do dokonywania w protokole jakichkolwiek korekt. Z tego względu organ nie prowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie w toku postępowania nie została przedstawiona jakakolwiek korekta przedmiotowego protokołu. Strona nie dostarczyła także żadnego dowodu, który wskazywałby, że pomiędzy podpisaniem przez stronę protokołu w dniu [...] sierpnia 2019 r. i potwierdzeniem tego protokołu przez Wojewodę w dniu [...] października 2019 r., a złożeniem przez stronę w dniu [...] października 2019 r. wniosku o udzielenie pomocy finansowej, skarżący wnosił do uprawionego organu o naniesienie stosownych korekt do protokołu.

Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że podpisując wniosek skarżący podjął odpowiedzialność za jego wypełnienie. Strona oświadczyła we wniosku, że znane są jej warunki otrzymania pomocy finansowej dla producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy. Warunki te są określone w § 13v rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Organ zaznaczył, że poinformował stronę o możliwości czynnego udziału w postępowaniu, zgodnie z art. 10 k.p.a. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań strona nie przedstawiła żadnych dodatkowych dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek przyznania pomocy finansowej w pełnej wysokości. Natomiast rozpatrując sprawę organ jest związany obowiązującymi przepisami prawa i nie może odstąpić od ich przestrzegania ze względu na słuszny interes strony.

J. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie art. 76 § 1 przez uznanie przez organ, że treść dokumentu urzędowego bezwzględnie wiąże organ, a nie że treść takiego dokumentu jedynie jest objęta domniemaniem faktycznym, które jest wzruszalne za pomocą innych dowodów, w tym dowodów takich jak wnioskowane przez skarżącego;

2) naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego, dotyczących:

- wystąpienia w trybie art. 84 § 1 k.p.a. do I. U. N. i G. w P. o wydanie opinii, w oparciu o sześciodekadowe raporty Instytutu, w jakim dniu w 2019 r. w stosunku do części położonej w gminie O. L. działki nr [...], na której znajdowała się uprawa kukurydzy, wystąpił stan suszy,

- przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony na okoliczność wskazania, w jakich dniach dokonano siewu kukurydzy na działce nr [...], gmina O. L. oraz w jakich dniach wystąpiły na tej działce szkody z powodu suszy;

3) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie, polegające na nieustaleniu przez organ, w jakiej dacie wystąpiły szkody w uprawach z powodu suszy;

4) naruszenie art. 77 § 4 k.p.a. przez nieuwzględnienie przez organ faktów znanych z urzędu;

5) naruszenie art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności protokołu oszacowania szkód z dnia [...] lipca 2019 r. oraz tego, że datą wystąpienia szkód w uprawach z powodu suszy był dzień [...] kwietnia 2019 r.;

6) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez niezawarcie uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji w zakresie danych identyfikujących numer działki, na której wystąpiły szkody z powodu suszy, powierzchni działki, powierzchni upraw, położenia na tej działce upraw oraz rodzajów upraw, w których wystąpily szkody;

7) naruszenie art. 77 § 2 k.p.a. przez niewydanie przez organ odwoławczy postanowienia w przedmiocie nieuwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego;

8) naruszenie § 13v ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przez niezasadne zastosowanie, a w konsekwencji pomniejszenie pomocy o 50% w sytuacji niezaistnienia przesłanki w postaci nieubezpieczenia upraw co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych.

Powołując się na przytoczone zarzuty, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że susza w jego gospodarstwie nie wystąpiła w dniu [...] kwietnia 2019 r., lecz dopiero w pierwszej połowie lipca 2019 r., co było przyczyną zgłoszenia przez stronę szkód w dniu [...] lipca 2019 r. Komisja do spraw oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej wpisała do protokołu jako datę wystąpienia suszy dzień [...] kwietnia 2019 r. mimo, że nie dokonała takiego ustalenia. W celu wykazania okoliczności, że susza w gospodarstwie skarżącego faktycznie wystąpiła dopiero w lipcu 2019 r., skarżący wnosił o przeprowadzenie przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy nie przeprowadził tych dowodów. Ponadto wystąpienie szkód z powodu suszy w uprawie kukurydzy na działce nr [...] dopiero w pierwszej połowie lipca 2019 r. wynika z informacji dostępnych na stronie internetowej I. U. N. i G. w P., prowadzącego System Monitorowania Suszy Rolniczej.

Skarżący podniósł, że wniosek o udzielenie pomocy finansowej dotyczył szkód z powodu suszy w uprawie kukurydzy na działce nr [...], gmina O. L.. Z zamieszczonej na stronie internetowej I. U. N. i G. mapy kategorii glebowych pod względem podatności na suszę wynika, że prowadzona przez stronę uprawa kukurydzy w zdecydowanej większości była prowadzona na glebach zaliczonych do III kategorii, tj. na glebach średnio podatnych na suszę (WOD 170 - 202,5 mm). Z kolei z załącznika do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2019 r. w sprawie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w okresie sześciodekadowym od dnia [...] maja do dnia [...] czerwca 2019 r. wynika, że dla województwa l. , powiatu l. , gminy O. L., wskaźnik klimatycznego bilansu wodnego (KBW) wynosił - [...] oraz że do dnia [...] czerwca 2019 r. na glebach kategorii III susza nie wystąpiła. Jak wynika z tego załącznika, w wymienionym okresie w uprawach kukurydzy w gminie O. L. susza wystąpiła jedynie na glebach kategorii I. Zatem szkody w uprawach kukurydzy z powodu suszy, stwierdzone w protokole szacowania szkód w dniu [...] lipca 2019 r. musiały wystąpić po dniu [...] czerwca 2019 r. Tym samym szkody te wystąpiły w okresie, w którym wymienione uprawy były ubezpieczone co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.

Skarżący podkreślił, że nie był obecny przy szacowaniu szkód przez komisję ani przy sporządzaniu protokołu, który został mu doręczony dopiero w dniu [...] sierpnia 2019 r. W związku z tym skarżący nie miał wpływu na treść protokołu. Jednocześnie skarżący zwrócił uwagę, że przepisy prawa nie przewidują możliwości zaskarżania protokołu szacowania szkód z powodu suszy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniałoby jej uchylenie.

Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznającą skarżącemu J. T. pomniejszoną o 50 % pomoc finansową dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy.

W związku z tak określonym przedmiotem sprawy przede wszystkim zauważyć należy, że przepisy prawa materialnego normujące pomoc finansową dla rolników, w których uprawach wystąpiły szkody spowodowane suszą, zawarte są w przepisach prawa krajowego i prawa wspólnotowego.

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest podmiotem, którego zadaniem zgodnie z art. 4 i następnymi ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505) jest wspieranie rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich.

Na mocy delegacji zawartej w art. 4 ust. 6 tej ustawy szczegółowy zakres i sposoby realizacji powierzonych Agencji zadań zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 z poźn. zm., dalej powoływane jako "rozporządzenie z dnia 27 stycznia 2015 r." lub "rozporządzenie").

Zgodnie z § 13v ust. 1 powołanego rozporządzenia w 2019 r. i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r.

Stosownie do § 13v ust. 2 pkt 1 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w rozporządzeniu nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej – w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji.

Według przepisu art. 2 pkt 16 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L.2014.193.1 z dnia 1 lipca 2014 r.) "niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej" oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30 % średniej produkcji wyliczonej na podstawie: a) produkcji z ubiegłych trzech lat; lub b) średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej.

Przepisy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powołane w § 13v ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., zawarte są w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r., poz. 477). W świetle art. 3 ust. 2 pkt 10 tej ustawy szkody spowodowane przez suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia [...] marca do dnia [...] września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Minister właściwy do spraw rolnictwa określa, w drodze rozporządzenia, wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, mając na uwadze warunki agrometeorologiczne i glebowe w poszczególnych województwach (art. 3 ust. 4 ustawy). Minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 21 maja do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy (art. 3 ust. 5 powołanej ustawy).

Zgodnie z § 13v ust. 4 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. pomoc finansowa jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

Jak stanowi § 13v ust. 6 rozporządzenia, do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się:

1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8 rozporządzenia, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi;

2) informacje dotyczące producenta rolnego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014.

Protokół, o którym mowa wyżej, to protokół oszacowania szkód zawierający określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. W przypadku, gdy szkody wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole. Protokół oszacowania szkód sporządza się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (§ 5 ust. 5 w związku z § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia).

Komisja, o której mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia: składa się co najmniej z 3 osób, w tym 1 przedstawiciela ośrodka doradztwa rolniczego oraz 1 przedstawiciela izby rolniczej, mających wykształcenie wyższe albo średnie w zakresie rolnictwa, ekonomiki rolnictwa lub rybactwa albo co najmniej pięcioletni staż w prowadzeniu gospodarstwa rolnego potwierdzony przez sołtysa, z tym że w przypadku szacowania szkód w budynkach lub budowlach służących do prowadzenia działalności rolniczej co najmniej 1 osoba wchodząca w skład komisji powinna mieć wykształcenie lub doświadczenie zawodowe w zakresie budownictwa (§ 5 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.).

Stosownie do § 5 ust. 8 rozporządzenia sporządzony przez wskazaną komisję protokół oszacowania szkód zawiera:

1) imiona i nazwiska członków komisji;

2) datę oszacowania szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

3) imię i nazwisko, adres i miejsce zamieszkania albo nazwę, adres i siedzibę producenta rolnego, albo adres i miejsce położenia gospodarstwa rolnego lub prowadzenia działu specjalnego produkcji rolnej oraz numer identyfikacyjny producenta rolnego nadawany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - jeżeli został nadany;

4) informację o powierzchni upraw rolnych w danym sezonie wegetacyjnym, w tym powierzchni upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód;

5) informacje o zakresie i wysokości szkód w uprawach, zwierzętach gospodarskich, rybach lub środkach trwałych;

6) informację o kosztach, które nie zostały poniesione ze względu na wystąpienie szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

7) informację o kwotach uzyskanego odszkodowania z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych, zwierząt gospodarskich, ryb lub środków trwałych;

8) informację o średniej rocznej produkcji rolnej ustalonej w sposób określony w ust. 4 w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej:

a) z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo

b) z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji;

9) informację o kwocie obniżenia dochodu, o którym mowa w art. 25 ust. 6 rozporządzenia nr [...];

10) informacje o kosztach poniesionych z tytułu niezebrania plonów w wyniku wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

11) datę wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

12) datę zgłoszenia przez producenta rolnego wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

13) czytelne podpisy członków komisji oraz producenta rolnego.

Do protokołu może być dołączona dokumentacja fotograficzna szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, potwierdzająca ich zakres (§ 5 ust. 9 rozporządzenia).

Komisja składa protokół oszacowania szkód wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce powstania tych szkód (§ 5 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia).

Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, oraz stawki pomocy (§ 13v ust. 7 rozporządzenia). Wysokość stawki pomocy, o której mowa w ust. 7, będzie uzależniona od wielkości szkód powstałych na powierzchni danej uprawy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, lub od obsady posiadanych przez producenta rolnego zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie na powierzchnię wieloletnich użytków zielonych w gospodarstwie rolnym tego producenta (§ 13v ust. 8 rozporządzenia). Termin składania wniosków, o których mowa w ust. 4, oraz wysokość stawki pomocy, o której mowa w ust. 7, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu, z tym że wysokość stawki ogłasza najpóźniej 7 dni przed rozpoczęciem terminu składania wniosków o przyznanie pomocy (§ 13v ust. 9 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.).

W przepisie § 13v ust. 13 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. zawarto dodatkowe zastrzeżenie dotyczące wielkości pomocy. Mianowicie pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Powyższy przepis uzależnia zatem wysokość ostatecznie przyznawanej pomocy od ubezpieczenia w dacie wystąpienia szkody co najmniej 50% powierzchni upraw od jednego z ryzyk wymienionych w rozporządzeniu. W związku z tym pomniejszenie pomocy ma miejsce w sytuacji niezawarcia przez producenta rolnego w odniesieniu do co najmniej 50% powierzchni upraw umowy ubezpieczenia, której okres ubezpieczenia obejmowałby dzień wystąpienia szkód. W świetle treści § 13v ust. 13 rozporządzenia, przy ustalaniu czy zachodzą przesłanki do przyznania pomocy w pełnej wysokości, czy też jej pomniejszenia, nie ma znaczenia data zawarcia umowy ubezpieczenia. Istotny jest natomiast fakt ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w dniu wystąpienia szkody. Przepis ten należy zatem odnieść tylko do okresu trwania ubezpieczenia, czyli okresu ubezpieczenia wynikającego z umowy ubezpieczenia.

W konsekwencji w niniejszej sprawie istotna była okoliczność czy i jaki procent powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego był objęty ubezpieczeniem w dacie wystąpienia szkód. Zatem istotne znaczenie miał zakres oraz okres ubezpieczenia, w relacji do daty powstania szkody.

Z akt sprawy wynika, że skarżący do wniosku o udzielenie pomocy dołączył kopię umowy ubezpieczenia o numerze polisy [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. potwierdzającej ubezpieczenie uprawy kukurydzy na działce nr [...], obręb O. L. w okresie od [...] lipca 2019 r. do [...] listopada 2019 r. Ponadto do wniosku o udzielenie pomocy skarżący dołączył wniosek o płatności na rok 2019 r.

Jednocześnie skarżący złożył kopię protokołu nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystanego zjawiska atmosferycznego. Protokół został sporządzony w dniu [...] lipca 2019 r. przez Komisję do spraw oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powołaną przez Wojewodę L. zarządzeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. Zgodnie z treścią punktu 3 protokołu "Dane dotyczące oszacowania szkód", po przeprowadzeniu w dniu [...] lipca 2019 r. oszacowania szkód na miejscu komisja stwierdziła wystąpienie szkód powstałych w wyniku suszy. Komisja jako datę wystąpienia szkód wskazała w protokole datę [...] kwietnia 2019 r. W dniu [...] sierpnia 2019 r. protokół został podpisany przez skarżącego J. T.. W dniu [...] października 2019 r. Wojewoda L. potwierdził w protokole wystąpienie w przedmiotowym gospodarstwie rolnym szkód powstałych w wyniku suszy.

Skarżący w toku postępowania administracyjnego podnosił, że spowodowane suszą szkody w jego gospodarstwie rolnym wystąpiły dopiero w pierwszej połowie lipca 2019 r. W związku z tym w ocenie skarżącego nieuzasadnione jest pomniejszenie wysokości należnej pomocy o 50 %, gdyż we wskazanym przez skarżącego okresie wystąpienia szkód co najmniej 50 % upraw było ubezpieczonych na podstawie umowy ubezpieczenia nr [...]. Skarżący w odwołaniu wnosił o przeprowadzenie dodatkowych dowodów w celu wykazania innej daty wystąpienia szkód, niż data uwidoczniona w protokole nr [...].

Trzeba jednak zwrócić uwagę, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, oszacowanie szkód zostało powierzone komisji powołanej przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. To komisja, w terminach określonych w § 5 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia, dokonuje na miejscu oszacowania szkód. To także właściwa komisja jest upoważniona i obowiązana do określenia w protokole kontroli, między innymi, zakresu i wysokości szkód w uprawach, zwierzętach gospodarskich, rybach lub środkach trwałych, a także daty wystąpienia szkód. Przy tym w przypadku, gdy szkody wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na protokole.

Wymaga podkreślenia, że protokół komisji powołanej przez właściwego wojewodę, sporządzony w zakresie działania komisji, stanowi dokument urzędowy, a zatem zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jednocześnie organy administracji weryfikują protokoły jedynie pod kątem poprawności formalnej i nie mają podstaw prawnych do prowadzenia ustaleń pod kątem zgodności oszacowania strat ze stanem faktycznym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1244/18 oraz z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt I GSK 353/18).

Pomoc dla rolnika, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej producentowi rolnemu, który złożył wniosek zawierający wszystkie konieczne elementy wraz z wymaganymi załącznikami. Obowiązkowym załącznikiem do wniosku, wymienionym na pierwszym miejscu, w § 13v ust. 6 pkt 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., jest kopia sporządzonego przez właściwą komisję protokołu oszacowania szkód.

W okolicznościach sprawy skarżący złożył stosowny protokół. W protokole właściwa komisja, w zakresie powierzonych jej kompetencji, po przeprowadzeniu w dniu [...] lipca 2019 r. oszacowania szkód na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącego stwierdziła, że szkody w uprawach rolnych w następstwie suszy wystąpiły w dacie [...] kwietnia 2019 r. Z przyczyn wskazanych wyżej nie zachodziły zaś podstawy do prowadzenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję własnego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia innej daty wystąpienia szkód.

Skarżący zarzucił, że nie był obecny przy szacowaniu szkód ani przy sporządzeniu protokołu i nie miał wpływu na jego treść. Należy jednak zauważyć, że skarżący w dniu [...] sierpnia 2019 r. podpisał zawarte w protokole oszacowania szkód oświadczenie, że wszystkie dane podane w protokole oraz w załącznikach do niego są prawdziwe i zgodne ze stanem faktycznym, a także że znane są mu skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 Kodeksu karnego (Dz.U. z 2018 poz. 1600). Zatem, wbrew sformułowanym w skardze zarzutom, skarżący podpisując protokół bez zastrzeżeń potwierdzał i akceptował uwidocznione w nim dane, w tym określoną w protokole datę wystąpienia szkód. W sytuacji podpisania protokołu oraz zawartego w nim powyższego oświadczenia, wskazującego na potwierdzenie przez producenta rolnego stwierdzonych w protokole okoliczności, bez wpływu na tok postępowania w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność braku w przepisach rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. możliwości zaskarżenia protokołu. Podpis producenta rolnego pod protokołem nie oznacza bowiem jedynie potwierdzenia faktu doręczenia mu protokołu, ale stanowi potwierdzenie zgodności zawartych w protokole danych ze stanem faktycznym i ich akceptację przez producenta rolnego.

Trzeba także podkreślić, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu, z którego wynikałoby, że przed właściwym w sprawie ustalenia przyczyn i zakresu szkód organem kiedykolwiek powoływał się na wadliwość uwidocznionej w protokole daty wystąpienia szkód, czy też na potrzeby szacowania szkód lub po przeprowadzeniu oszacowania wskazywał w tym zakresie inną datę.

Dodatkowo można jedynie wskazać, że szkody wywołane suszą, stanowiącą niekorzystne zjawisko meteorologiczne występujące w określonym przedziale czasowym, nie powstają w jednym dniu i z reguły uwidaczniają się później niż początek samego zjawiska suszy. Susza może niekorzystnie wpłynąć na uprawę już w jej początkowych stadiach np. uniemożliwiając przekształcenie nasion w siewki.

Z wyżej omówionych względów należało uznać za prawidłowe ustalenie przez organ daty wystąpienia szkód w uprawach rolnych w oparciu o treść przedstawionego przez skarżącego protokołu oszacowania szkód nr [...]. W protokole data wystąpienia szkód została określona na [...] kwietnia 2019 r. Zatem zasadnie w odniesieniu do tej daty organ czynił dalsze ustalenia, niezbędne do oceny czy wystąpiły okoliczności skutkujące pomniejszeniem pomocy, przewidziane w § 13v ust. 13 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r.

W ocenie Sądu organy niewadliwie uznały, że w stanie faktycznym sprawy wystąpiły podstawy do pomniejszenia pomocy. Nie budzi wątpliwości, że polisa nr [...] nie potwierdzała ubezpieczenia upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniu wystąpienia szkód, to jest w dniu [...] kwietnia 2019 r., gdyż w treści umowy ubezpieczenia przewidziano okres ubezpieczenia od [...] lipca 2019 r. do [...] listopada 2019 r. Powyższe oznacza, że okres ubezpieczenia rozpoczął się już po dacie wystąpienia szkód. Z tego powodu powierzchnia wskazana jako ubezpieczona w ramach umowy ubezpieczenia potwierdzonej polisą nr [...] nie mogła zostać przez organ uwzględniona jako powierzchnia ubezpieczona w dniu wystąpienia szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego.

W konsekwencji uzasadnione jest ustalenie organu, że skarżący nie posiadał wymaganego przepisami prawa ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem trwałych użytków zielonych, w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych. Tym samym decyzja o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej pomniejszonej o 50% pozostaje w zgodzie z przepisem § 13v ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zarzut naruszenia tego przepisu jest niezasadny.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Nie zasługują na podzielenie zarzuty istotnego dla rozstrzygnięcia naruszenia przepisów art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Organ właściwie rozpatrzył materiał dowodowy, zasadnie przypisując istotne znaczenie protokołowi z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. Z przyczyn omówionych wyżej niewydanie przez organ odwoławczy postanowienia w przedmiocie nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana w oparciu o dowody wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W ustalonym na tej podstawie stanie faktycznym sprawy niewątpliwie nie zachodziły przesłanki do przyznania skarżącemu pomocy w pełnej wysokości. Natomiast tylko naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, stanowi w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Organ przedstawił zarówno ustalenia faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia, jak również podał ich podstawę w postaci materiału dowodowego, a także przedstawił szczegółowo sposób wyliczenia wysokości przyznanej pomocy. Wyliczenia te nie budzą wątpliwości co do ich prawidłowości. Organ w uzasadnieniu decyzji przytoczył także podstawy prawne rozstrzygnięcia, wskazując w tym zakresie zarówno przepisy prawa krajowego, jak i wspólnotowego. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się także do podniesionych w odwołaniu zarzutów istotnych z punktu widzenia przedmiotu sprawy.

Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. W świetle art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Organ w odpowiedzi na skargę zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Strona skarżąca, mimo zawiadomienia o złożeniu tego wniosku (k. 37 akt sprawy), nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.