Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 32/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Zobowiązano ...i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 52 par. 1, art. 149 par. 1 i 2, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 31 par.1, art. 12, art. 7, art. 86, art. 11 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. K., I. G., E. K., L. M. i B. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę O. w przedmiocie rozpoznania wniosku I. zobowiązuje Starostę O. do rozpoznania wniosku Z. K., I. G., E. K. i L. M. z dnia [...] czerwca 2005r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w ciągu jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że Starosta O. dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku określonego w pkt I; III. przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę O. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. wymierza Staroście O. grzywnę w wysokości 1 000 (jeden tysiąc) złotych; V. w pozostałym zakresie oddala skargę; VI. zasądza od Starosty O. na rzecz Z. K., I. G., E. K., L. M. i B. M. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z. K., I. G., E. K., L. M. i B. M. wnieśli skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Starostę [...] w sprawie o ustalenie odszkodowania. Skarżący zażądali: 1) stwierdzenia, iż w sprawie doszło do bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązania Starosty [...] do wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia wydania orzeczenia;

2) wymierzenia Staroście [...] grzywny i zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

3) zasądzenia od Starosty [...] na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. W motywach skargi podniesiono, że postępowanie w sprawie toczy się już od 2009 r. i nie widać szans na jego zakończenie w rozsądnym terminie, gdyż organ piętrzy przed skarżącymi coraz to nowe trudności. Wniosek inicjujący postępowanie w sprawie odszkodowania za przejęcie - na mocy ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dnia 13 października 1998 r. - przez Gminę - Miasto [...] działki oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] (obecnie, po podziale działkę [...] stanowią działki [...] i [...] w obrębie [...] złożony został przez skarżących 22 czerwca 2005 r. Postępowanie zostało następnie zawieszone na czas procedowania przez Wojewodę [...] . Organ ten [...] marca 2009 r. wydał decyzję na podstawie art. 73 ww ustawy i stwierdził nabycie przez gminę - Miasto [...] z mocy prawa dnia 1 stycznia 1999r. własności przedmiotowej działki. Od tego też momentu Starosta [...] pozostaje w bezczynności. Bezczynność ta motywowana była m. in. tym, iż na przedmiotowej działce, decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r. ustalono lokalizację przedsięwzięcia [...] na podstawie specustawy. Według skarżących nie miało to jednak w sprawie żadnego znaczenia, ponieważ zarówno decyzja jak i specustawa zostały podjęte po przejęciu na własność przez gminę [...] przedmiotowej nieruchomości. Mając na uwadze brak jakichkolwiek działań ze strony organu, pismem z 18 maja 2015 r. wnioskodawcy, za pośrednictwem swojego pełnomocnika, wezwali starostę do podjęcia czynności w sprawie, tj. wyznaczenia rzeczoznawcy majątkowego, któremu zlecone zostanie sporządzenie operatu szacunkowego, na podstawie którego winno nastąpić określenie wysokości należnego odszkodowania. Wnioskodawcy podkreślili, że w postępowaniu odszkodowawczym na podstawie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie może mieć znaczenia fakt, co później, tj. po przejęciu na mocy decyzji Wojewody [...] własności przedmiotowej działki przez Gminę - Miasto [...] , stało się z przedmiotową działką i jej własnością. Dlatego też, wbrew stanowisku Starosty, nie mogły mieć zastosowania przepisy rozdziału 4 ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw [...] w Piłce Nożnej [...]. W następnych pismach organ próbował przerzucić na wnioskodawców obowiązki związane z wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, naruszając tym m. in. art. 7 K.p.a. I tak, pismem z [...] czerwca 2015 r. organ wezwał wnioskodawców do "przedłożenia oryginałów lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentacji geodezyjno-prawnej roszczeniowej nieruchomości wraz z udokumentowaniem przysługującego prawa własności do przedmiotowej działki, z której będzie wynikało prawo własności do przedmiotowego gruntu, tj. mapy prawnej z rozliczeniem powierzchni faktycznie zajętej pod drogę". Organ zupełnie pominął fakt, iż takowa mapa do celów prawnych dotycząca przedmiotowej nieruchomości została już złożona do akt sprawy w lipcu 2013 r. (mapa prawna zaewidencjonowana w PODGiK [...] pod numerem [...]. - w aktach sprawy). Mapa ta zawiera wszystkie elementy zawarte w piśmie Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. i rozlicza powierzchnię dz. [...] z Osady Tabelowej nr 3 i 4 wsi [...] znajdującą się w pasie drogi publicznej stanowiącej przedmiot roszczenia. Co więcej, mapa ta rozlicza powierzchnię działki drogowej [...] i [...]. Wskazuje, że działka [...] (część działki ewidencyjnej [...]) i działka [...] (część działki ewidencyjnej [...] ) stanowi powierzchnię gruntu znajdującego się w pasie drogi publicznej dawnej działki [...] z Osady Tabelowej nr 3 i 4 wsi [...]. Z mapy tej wynika ponadto, że działki ewidencyjne [...] i [...] powstały z działki ewidencyjnej [...]. Mapę prawną wykonuje się według stanu aktualnego w ewidencji gruntów i dlatego też powierzchnię działki [...] z Osady Tabelowej 3 i 4 wsi [...] zajętej pod drogę publiczną rozliczono w stosunku do wyżej wymienionych działek. Do pisma z 21 lipca 2015 r. stanowiącego odpowiedź na pismo Starosty z [...] czerwca 2015 r. wnioskodawcy załączyli wyjaśnienia geodety, który sporządził tę mapę, a także wnieśli o zwrócenie się przez Starostę do Wojewody o przesłanie akt decyzji stwierdzającej nabycie własności przedmiotowej działki przez Gminę - Miasto [...] w celu potwierdzenia, iż na dzień 1 stycznia 1999 r. przedmiotowa nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa ani Gminy - Miasta [...]. Także i tę czynność organ przerzucił na wnioskodawców, informując, iż sami mogą się zwrócić do Wojewody [...] w tej kwestii (pismo z 24 sierpnia 2015 r.). Wnioskodawcy uzyskali więc samodzielnie wgląd w akta sprawy przedmiotowej decyzji i pismem z 2 października 2015 r. przesłali kopie akt, z których wynika, iż na dzień 1 stycznia 1999 r. przedmiotowa nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa, ani Gminy - Miasto [...]. Okoliczność ta wynika zarówno z treści samej decyzji, jak i oświadczenia Burmistrza Gminy-Miasta [...] zawartego we wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności przedmiotowej działki. Potwierdza ją także oświadczenie starosty Powiatu [...] z [...] sierpnia 2008 r., w którym stwierdza on, iż na 31 grudnia 1998 r. Skarbowi Państwa nie przysługiwało prawo własności do przedmiotowej działki z żadnego tytułu. Skarżący podkreślili, że dokumenty te mają charakter urzędowy (tj. stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone) i to na ich podstawie powinno nastąpić ustalenie przedmiotowej okoliczności. Organ zignorował powyższe dokumenty. Swoim pismem z [...] października 2015 r. poinformował zaś wnioskodawców, iż "wyjaśnienie wątpliwości co do własności roszczeniowej działki drogi może nastąpić wyłącznie na podstawie opracowania geodezyjnego przyjętego do Powiatowego Zasobu Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej rozliczającego nieruchomość pochodzącą z "Osady tabelowej nr 3 i 4 wsi[...] dz. [...] " gruntów znajdujących się w pasie drogi publicznej stanowiących przedmiot roszczenia. Dopiero z takiego opracowania będzie wynikała granica i powierzchnia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, jak również stan własności." Organ (po raz kolejny) całkowicie zignorował pismo wnioskodawców z 21 lipca 2015 r., w którym zawarli oni wyjaśnienia geodety odnośnie mapy złożonej do akt sprawy w 2013 r. Geodeta wyjaśnił, iż złożona w niniejszej sprawie mapa do celów prawnych została zaewidencjonowana w PODGiK w [...] pod nr [...] dnia [...] kwietnia 2013 r. i rozlicza przedmiotową nieruchomości. Bezspornie wynika z niej granica i powierzchnia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, jak również stan własności. Organ żąda więc od wnioskodawców dokumentu, który już posiada w aktach sprawy. Na potwierdzenie powyższych okoliczności wnioskodawcy uzyskali odpis wyroku Sądu Grodzkiego z 27 marca/1 kwietnia 1933 r. w sprawie [...], który rozstrzyga przysługujące im jako spadkobiercom wymienionych w nim osób prawo własności do przedmiotowej nieruchomości. Wyrok ten został załączony do zażalenia na bezczynność organu, zaś postanowienia spadkowe stanowią załączniki do wniosku o odszkodowanie z 22 czerwca 2005 r. W ten sposób wnioskodawcy wykazali swój tytuł własności do przedmiotowej działki. Wnioskodawcy wykazali niezbędną aktywność i poczynili wszelkie możliwe kroki w celu wyjaśnienia stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości mimo, iż zgodnie z art. 7 K.p.a. to na organie spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Według skarżących Starosta [...] od 2009 r. pozostaje w długiej, bezprawnej bezczynności, a następnie nieustanie piętrzy przed wnioskodawcami coraz to nowe trudności, wymagając kolejnych dokumentów (w tym tych, które już zgromadził w aktach) oraz zwracania się do innych organów, samemu nie podejmując żadnej inicjatywy, co uznać należy za przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa. W chwili obecnej wnioskodawcy nie widzą szans na zakończenie postępowania przed organem w rozsądnym terminie. Z tego też względu niniejsza skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest słuszna i konieczna.

Starosta [...] – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi organ podał, że 22 czerwca 2005 r. B. i Z. małż. K., E. K., L. M.i I. G. złożyli do tut. Starostwa wniosek o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogi o pow. 1812 m² stanowiący obszar przyległy do dawnych działek ew. nr [...]. [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] w obr. [...] . Wojewoda [...] , działając na podstawie wniosku Burmistrza Miasta [...] z 26 sierpnia 2008 r. o wydanie decyzji potwierdzającej nabycie przez Gminę-Miasto [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczna prawa własności ww nieruchomości zajętej pod ul. [...] w [...], wydał [...] marca 2009 r. decyzję nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę-Miasto [...] ww nieruchomości z mocy prawa, ustalając jako strony postępowania Burmistrza Miasta [...] oraz Starostę [...]. Decyzja ta stała się ostateczna 5 grudnia 2011 r. W decyzji brak jest zapisu o roszczeniu osób fizycznych do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - ul. [...] w [...]. Nieuregulowany stan prawny nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. dodatkowo przemawia za koniecznością udokumentowania przysługującego prawa własności do roszczeniowej nieruchomości, zaś wnioskodawcy na żadnym etapie postępowania nie udowodnili, która część działki ew. nr [...] z obr. [...] stanowiła faktycznie ich własność. Z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawców nie można jednoznacznie wywieść ich prawa własności do roszczeniowego gruntu, a dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazują, iż działka [...] nie stanowiła w całości własności osób fizycznych. Mając na uwadze fakt, że wniosek o ustalenie odszkodowania obejmował również grunt zajęty pod ul. [...] , w trakcie postępowania prowadzonego przed Starostą [...], wnioskodawcy zostali wezwani w dniu 7 lutego 2012 r. do przedłożenia dokumentacji geodezyjno-prawnej roszczeniowego gruntu - z wyznaczeniem 30-dniowego terminu na jej dostarczenie. W odpowiedzi z 15 marca 2012 r. Z. K. wniósł o przedłużenie wyznaczonego terminu, natomiast 18 marca 2015 r. pełnomocnik stron będący radcą prawnym wezwał Starostę [...] do podjęcia czynności w sprawie w związku z cyt. wyżej decyzją nr [...] wydaną przez Wojewodę [...]. W odpowiedzi z [...] czerwca 2015 r. Starosta [...] kolejny raz pouczył wnioskodawców o konieczności dostarczenia dokumentacji geodezyjno-prawnej roszczeniowej nieruchomości uzasadniając, że wyjaśnienie wątpliwości, co do własności roszczeniowej działki drogi może nastąpić wyłącznie na tej podstawie. Mając powyższe na uwadze oraz to, że w przedmiotowej sprawie Starosta [...] i nie wywodzi interesu prawnego z ww. decyzji organ poinformował ponownie strony w piśmie z 12 października 2015 r., że wyjaśnienie wątpliwości co do własności roszczeniowej działki drogi może nastąpić wyłącznie na podstawie opracowania geodezyjnego rozliczającego nieruchomość pochodzącą z "Osady tabelowej nr 3 i 4 wsi [...] dz. [...] " gruntów znajdujących się w pasie drogi publicznej stanowiących przedmiot roszczenia. W piśmie z 2 października 2015 r. pełnomocnik stron pouczył Starostę [...], iż: "w przypadku dalszych wątpliwości organu prowadzącego postępowanie, organ ten powinien podjąć niezbędne starania w celu ich wyjaśnienia, w szczególności organ może przesłuchać strony w trybie art. 86 K.p.a.". W aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego wykazanie przez wnioskodawców interesu prawnego przez wystąpienie wnioskodawców do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej nabycie nieruchomości oznaczonej jako działka [...] w obr. [...] zajętej pod drogę - ul. [...] w [...], natomiast w pismach z 30 września 2011 r. oraz 19 grudnia 2011 r. Wojewoda [...] wzywał Z. K., I. G., E. K., L. M. i B. M. do: "przedłożenia oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii posiadanej dokumentacji geodezyjno-prawnej z wyodrębnieniem gruntu zajętego pod część ul. [...] wg stanu na dzień 31.12.1998 r.". Wymienieni nie dopełnili tego obowiązku. Do dnia dzisiejszego Starosta[...] nic otrzymał żądanej dokumentacji, w związku z tym wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie, której przedmiotem było ustalenie odszkodowania za nieruchomość opisaną w stanie sprawy zasługuje na uwzględnienie.

Po pierwsze należy stwierdzić, że skarżący - stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej w skrócie: P.p.s.a.] przed wniesieniem skargi do Sądu wywiązali się z obowiązku wniesienia zażalenia - w trybie art. 37 § 1 K.p.a. – do organu wyższego stopnia nad organem pierwszej instancji, tj. Wojewody [...].

Po drugie, pomimo oznaczenia przez skarżących – reprezentowanych przez pełnomocnika będącego radcą prawnym - pisma z 8 stycznia 2016 r. jako skargi "na bezczynność i przewlekłość postępowania administracyjnego", Sąd - po analizie akt sprawy obrazujących działania organu - doszedł do przekonania, że w sprawie można zarzucić organowi przewlekłość w rozpoznawaniu sprawy. Przedmiotem rozważań Sądu była więc skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Starostę [...] w sprawie zainicjowanej wnioskiem m. in. skarżących o ustalenie odszkodowania. Skarga ta, oprócz wniosku o zobowiązanie organu i wyznaczenie organowi na załatwienie sprawy określonego terminu, zawierała żądania dotyczące: wskazania, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym, wymierzenie organowi grzywny i zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej. Przechodząc do oceny przewlekłości postępowania administracyjnego będącego przedmiotem skargi, najpierw należy podkreślić, że organy administracji publicznej zgodnie z zasadami ogólnymi – unormowanymi w art. 12 i art. 7 K.p.a. - powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej ma na celu przeciwdziałanie przewlekłości postępowań administracyjnych, a w konsekwencji zagwarantowanie skuteczniejszej realizacji prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Ustawodawca obok skargi na bezczynność organu, wyodrębnił jako odrębną, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy. Oznacza, to, że przewlekłość postępowania jest innym typem naruszenia zasady szybkości postępowania niż niezałatwienie sprawy w terminie. Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie zostało zdefiniowane ustawowo. W doktrynie przyjmuje się, że jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Nadto, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy czy toku sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne, nieskuteczne, niecelowe, powtarzające się działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Stwierdzenie, że w określonej dacie, a tą datą w przypadku sprawy będzie data orzekania przez Sąd, można zakwalifikować postępowanie organu, jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymagało gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydanie 11, Warszawa 2011, str. 238, wyrok NSA z 27.08.2013 r., sygn. akt II OSK 549/13, publ. cbois.nsa.gov.pl).

Kontrolując, w świetle powyższego, działanie Starosty [...] począwszy od wszczęcia postępowania, tj. od 24 czerwca 2005 r. (czyli od dnia doręczenia żądania wnioskodawców organowi) do 3 stycznia 2016 r. (czyli do dnia wniesienia skargi), a dalej i rozpoznania sprawy przez Sąd, które nastąpiło 12 kwietnia 2016 r., należało uznać, że organ przewlekle prowadził postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt o pow. 1812 m² stanowiący ówcześnie działkę [...] – [...] osady tabelowej nr 3 i 4 wsi [...] (obecnie część działki nr [...] z obr. [...]) i własność S. i G. małż. K., zajęty pod drogę publiczną – ul. [...] w [...] (droga gminna). Postanowieniem z 24 sierpnia 2005 r. organ zawiesił postępowanie do czasu uzyskania ostatecznej decyzji Wojewody [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa ww działki przez Gminę [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2009 r. stwierdził nabycie przez Gminę-Miasto [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności wyżej opisanej nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 21 maja 2009r. W związku z powyższą okolicznością, wnioskiem z 20 lipca 2010 r. skarżący wnieśli o podjęcie zawieszonego postępowania i od tego też momentu skarżący w istocie wskazują na przewlekłe działanie organu.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie o ustalenie odszkodowania zawieszone było od 2005 r., a strony zażądały jego podjęcia w 2010 r., na skutek wydania ostatecznej decyzji Wojewody [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w [...] oznaczonej jako działka ew. nr [...]. Następnie organ pismem z 7 lutego 2012 r. zwrócił się do skarżących o nadesłanie dokumentacji geodezyjno-prawnej z wyodrębnieniem gruntu zajętego pod część ww ulicy wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz dokumentu potwierdzającego prawo własności roszczeniowego gruntu – w terminie 30 dni – pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jeden ze skarżących (Z. K.) poinformował organ, że jest w trakcie tworzenia dokumentacji geodezyjno-prawnej i wystąpił o przedłużenie terminu wyznaczonego na realizację wezwania. W takim stanie postępowanie zawisło aż do 21 maja 2015 r., kiedy to do organu wpłynęło pismo skarżących o niezwłoczne podjęcie postępowania w sprawie, tj. o wyznaczenie rzeczoznawcy majątkowego celem sporządzenia operatu szacunkowego, na podstawie którego nastąpi określenie odszkodowania. Organ w odpowiedzi z 18 czerwca 2015 r. ponowił wezwanie o nadesłanie dokumentacji geodezyjno-prawnej roszczeniowej nieruchomości oraz dokumentu potwierdzającego prawo własności do przedmiotowego gruntu (mapy prawnej z rozliczeniem powierzchni faktycznej zajętej pod drogę). Skarżący w piśmie z 21 lipca 2015 r. wnieśli o zwrócenie się do Wojewody o przesłanie akt postępowania zakończonego decyzją z [...] marca 2009 r. na potwierdzenie okoliczności, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1989 r. nie stanowiła własności Gminy Miasta [...] ani Skarbu Państwa i ustalenie przez organ na podstawie prowadzonej ewidencji gruntów kto w dniu 31 grudnia 1998 r. był właścicielem przedmiotowej działki i na jakiej podstawie został do niej wpisany. Do pisma załączyli pismo geodety z 10 lipca 2015 r. zawierające wyjaśnienia dotyczące złożonej w sprawie mapy dla celów prawnych zaewidencjonowanej w PODGiK w [...] pod nr [...] z 24 kwietnia 2013 r. Organ pismem z 24 sierpnia 2015 r. poinformował strony, że o udostępnienie ww akt należy zwrócić się bezpośrednio do Wojewody po uprzednim wykazaniu interesu prawnego, a pismem z 27 sierpnia 2015 r. przekazano pismo stron do Wydziału Geodezji i Kartografii, prosząc o odpowiedź dot. podstawy wpisu własności Skarbu Państwa w stosunku do działki ew. nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. Skarżący odpowiadając na pismo organu z 24 sierpnia 2015 r. poinformowali o zwróceniu się do Wojewody o wyrażenie zgody na wgląd do akt sprawy i uzyskaniu zgody (pismo z 2 października 2015 r.). Jednocześnie, z dokumentacji tej załączyli do niniejszego postępowania, dwa dokumenty i stwierdzili, że wykazali niezbędną aktywność w celu wyjaśnienia sprawy, natomiast w przypadku dalszych wątpliwości organ powinien podjąć niezbędne starania w celu ich wyjaśnienia, a w szczególności organ może przesłuchać strony w trybie art. 86 K.p.a. Organ w piśmie z 12 października 2015 r. poinformował wnioskodawców, że w dokumentach zgromadzonych w wydziale brak zapisów, które świadczyłyby o tym, że roszczeniowa działka stanowiła własność osób fizycznych i kolejny raz powtórzył, że wyjaśnienie wątpliwości może nastąpić na podstawie opracowania geodezyjnego przyjętego do PZDGiK. Skarżący 23 listopada 2015 r. wnieśli zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] . Organ przekazując zażalenie do organu wyższego stopnia, czyli Wojewody podkreślił, że na żadnym etapie postępowania wnioskodawcy nie udowodnili, która część działki nr [...] stanowiła faktycznie ich własność. Pismo to przesłano również do wiadomości stron. Postanowieniem z 16 grudnia 2015 r. - zażalenie wniesione w trybie art. 37 § 1 K.p.a. – uznano za nieuzasadnione.

Z powyższego wynika, że organ czterokrotnie wzywał skarżących do przedłożenia, w jego ocenie, niezbędnej dokumentacji geodezyjnej i wykazania prawa własności do gruntu objętego wnioskiem odszkodowawczym. Skarżący, odpowiadając zaś na powyższe, wskazywali że organ dysponuje niezbędną dokumentacją, w tym mapą zawierającą wszystkie te elementy, o których mowa w poszczególnych wezwaniach organu, dającą podstawy do załatwienia sprawy.

Sąd - wobec tak przedstawiającego się stanu rzeczy, w szczególności kategoryczności stanowisk na jakich stoją strony postępowania w kwestii zgromadzonego materiału w sprawie - doszedł do przekonania, że organ winien przystąpić do rozpoznania wniosku skarżących opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Ewentualnie, jeszcze przed rozpoznaniem sprawy zwrócić się do stosownych organów, instytucji z zapytaniem o dokumentację sprawy związaną z losem przedmiotowej nieruchomości, w tym do Wojewody [...] o nadesłanie dokumentacji jaką posiada w związku z postępowaniami dot. stwierdzenia nabycia z mocy prawa ww działki. Czynności gromadzenia akt postępowania organ nie może przerzucać na skarżących. Oczywiście organ powinien zwrócić się do stron inicjujących postępowanie, które z danych zdarzeń wywodzą określone skutki prawne o nadesłanie dokumentacji związanej z przedmiotem żądania i strona powinna odpowiedzieć na to wezwanie. Niemniej organ nie może poprzestawać tylko na takich czynnościach w postępowaniu. Ponadto, gdy strony stoją na stanowisku, że wszystkie możliwe i stosowne dokumenty złożyły, a organ też zadośćuczynił zasadzie dowodowej wynikającej z art. 77 § 1 K.p.a., czyli wywiązał się z obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, to powinien wydać rozstrzygnięcie w oparciu o taki materiał dowodowy sprawy jaki udało mu się zgromadzić i stosowne do zgromadzonego materiału w sprawie. Natomiast zbędne jest powielanie tożsamych czynności w pewnych odstępach czasowych. W wypadku sprawy kilkakrotne zwracanie się do stron o nadesłanie dokumentacji geodezyjnej i ciągłe oczekiwanie na dokumenty, których strony nie złożą, albowiem uważają, że taka dokumentacja już została przedstawiona. Zatem obowiązkiem organ jest dokonanie jej oceny i załatwienie sprawy, dając tym samym stronom możliwość dalszego działania, skorzystania ze środków zaskarżenia właściwych względem danego aktu administracyjnego, bez dalszego narażania się na zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżących.

Opierając się na przytoczonych przepisach prawa, poczynionych wywodach i przedstawionym stanie sprawy, bez wątpienia należało uznać, że organ dopuścił się przewlekłości w rozpoznawaniu wniosku skarżących o ustalenie odszkodowania (punkt II wyroku). W tym uznaniu stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt III wyroku), a i z racji tego, że postępowanie w istocie trwa już od 11 lat, wymierzyć organowi grzywnę w wysokości 1 000 złotych (punkt IV wyroku). Dalej, wobec niewydania aktu administracyjnego do dnia orzekania przez Sąd, zobowiązać organ do rozpoznania wniosku w ciągu jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (punkt I wyroku). Natomiast w tych okolicznościach, nie uznano za zasadne przyznać od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i w tym zakresie orzeczono o oddaleniu skargi (punkt V wyroku).

W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 149 § 1 i § 2 P.p.s.a. - orzekł jak w punktach I – V, zaś o kosztach postanowiono - w punkcie VI - na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.