Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 896/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha - Holc Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 1021/18 w sprawie ze skargi "H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2018 r. nr 0201-IOC.4103.71.2018 w przedmiocie zmiany danych w zgłoszeniu celnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA we Wrocławiu), wyrokiem z 19 grudnia 2018 r., sygn. I SA/Wr 1021/18, oddalił skargę H. E. P. sp. z o.o., z siedzibą w B. P. (dalej zwanej skarżącą lub spółką) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2018 r., nr 0201.IOC.4103.71.2018, w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego w zakresie metody płatności podatku od towarów i usług z tytułu importu.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu wniosła spółka, zaskarżając go w całości. W tym zakresie skarżąca zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: P.p.s.a.), tj.:

a) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, dalej: O.p.) w zw. z art. 33a ust. 1, art. 33a ust. 2, art. 33a ust. 6 oraz art. 33a ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm., dalej: ustawa o VAT), oraz w zw. z art. 2a, art. 14a § 1 O.p., poprzez oddalenie skargi, podczas gdy w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organ wskazanych w niniejszym zarzucie przepisów postępowania, polegającego na braku wykazania przez organ, że w rozważanym stanie prawnym nie zachodzą niedające się usunąć wątpliwości, które powinny być interpretowane na korzyść podatnika, choć organ, w obliczu podniesienia tego argumentu przez spółkę, miał obowiązek tę kwestię przeanalizować. W efekcie, Sąd zaakceptował niezasadną odmowę zastosowania się organu do interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2015 r. w zakresie stosowania art. 2a O.p., a nie uchylając decyzji, błędnie ww. postępowanie organu zaaprobował, co stanowi naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy;

b) art. 141 § 4, art. 106 § 4 i art. 133 § 1, art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z wymogami przepisów prawa, w szczególności poprzez brak odniesienia się do niektórych zarzutów podniesionych w skardze spółki do Sądu jak i na rozprawie, oraz pomijanie części argumentacji spółki przy wyjaśnianiu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wobec czego doszło do pozbawienia spółki możliwości powzięcia informacji o przesłankach nieuwzględnienia niektórych zarzutów oraz argumentacji przy wydaniu rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło spółce odniesienie się w niniejszej skardze kasacyjnej do oceny Sądu w tym zakresie;

c) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c., § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 O.p., w zw. z art. 188, art. 191 ust. 1, art. 194 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 269, s. 1 z późn. zm., dalej: "UKC"), w zw. z art. 33a ust. 1, art. 33a ust. 2, art. 33a ust. 6 oraz art. 33a ust. 7 ustawy o VAT poprzez zaakceptowanie przez Sąd wydania przez organ decyzji, która nie spełnia warunków formalnych wskazanych w Ordynacji podatkowej dotyczących prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i działania przez organ na podstawie przepisów prawa przede wszystkim w zakresie, w jakim sankcjonuje ona bezczynność NUCS we Wrocławiu, który powinien był dokonywać bieżącej weryfikacji zgłoszeń celnych dot. importu towarów przez spółkę w momencie ich odprawy, a na skutek zaniechania podjęcia należnych czynności podczas odprawy utwierdził spółkę w przekonaniu o prawidłowości dokonywanych przez nią rozliczeń VAT, aby następnie, po upływie pół roku, stwierdzić ich nieprawidłowość. Postępowanie takie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

2. Naruszenie prawa materialnego, w rozumieniu art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj.:

a) art. 33a ust. 1, art. 33a ust. 2, art. 33a ust. 6 oraz art. 33a ust. 7 ustawy o VAT w zw. z art. 120 O.p., w zw. z art. 2, art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: "Konstytucja RP") poprzez uzależnienie zastosowania metody rozliczeń VAT z tytułu importu towarów, o której mowa w art. 33a ustawy o VAT, od nieprzewidzianego przepisami ww. ustawy warunku, a zatem wbrew literalnej wykładni ustawy o VAT, co z kolei stanowi przypadek dokonania zakazanej wykładni rozszerzającej prawa podatkowego oraz wnioskowania na zasadzie analogii z prawa na niekorzyść podatnika, i tym samym jest równoważne akceptacji działania organu bez podstawy prawnej;

b) art. 33a ust. 1 i art. 33a ust. 2 ustawy o VAT w zw. z art. 120 O.p. w zw. z art. 2, art. 217 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię zawartego w treści art. 33a ust. 2 ustawy o VAT zwrotu "pod warunkiem", prowadzącą do odebrania spółce prawa do rozliczania VAT z tytułu importu towarów w trybie uproszczonym w deklaracji na ten podatek, mimo, że dokonując stricte literalnej wykładni tego przepisu spełniła ona warunek, pod którym możliwe było zastosowanie tej metody rozliczeń VAT:

c) art. 33a ust. 1, art. 33a ust. 2, art. 33a ust. 6 oraz art. 33a ust. 7 ustawy o VAT, w zw. z art. 2, art. 91 ust. 3, art. 64, art. 84 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w zw. z art. 211 w zw. z art. 250-261 oraz art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r. Nr 347, s . 1 ze zm., dalej: dyrektywa 112) w zw. z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana, dalej: "TUE"), w zw. z art. 306 d § 1 O.p., w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 570 z późn. zm., dalej: "ustawa o informatyzacji"), art. 50 ust. 17 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 z późn. zm., dalej: "ustawa o s.u.s.") oraz art. 45 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 508 z późn. zm, dalej: "ustawa o KAS") poprzez błędną wykładnię ww. przepisów polegającą na przyjęciu, że proporcjonalne i nienaruszające prawa Unii Europejskiej jest obwarowanie prawa do skorzystania z metody rozliczeń VAT z tytułu importu towarów w trybie uproszczonym w deklaracji na ten podatek dodatkowo wyinterpretowanym z art. 33a ust. 2 ustawy o VAT warunkiem przedłożenia NUCS we Wrocławiu nie starszych niż 6-miesięczne zaświadczeń/oświadczeń o braku zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa oraz potwierdzenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego jeszcze przed dokonaniem importu towarów, pod rygorem zmiany metody rozliczenia VAT na dokonywaną w zgłoszeniu celnym, w sytuacji gdy Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu dysponował wszystkimi tymi danymi z urzędu w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 306d § 1 O.p.

Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

Ponadto Spółka wniosła o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni prawa Unii Europejskiej.

Czy sprzeczna z art. 1 ust. 2 i art. 273 Dyrektywy VAT w zw. z art. 5 TUE statuującymi zasadę proporcjonalności VAT jest wykładnia literalna przepisu art. 33a ust. 2 ustawy o VAT, w świetle której możliwość dokonania rozliczenia VAT z tytułu importu towarów w trybie uproszczonym w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów uzależniona jest od przedłożenia organowi celno-podatkowemu nie starszych niż 6-miesięczne zaświadczeń o braku zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa oraz potwierdzenia zarejestrowania podatnika jako podatnik VAT czynnego pod rygorem zmiany metody rozliczenia VAT na dokonywaną w zgłoszeniu celnym i wiążącą się z tymczasowym pogorszeniem płynności finansowej podatnika, w sytuacji gdy organ celno-podatkowy dysponuje z urzędu wszystkimi informacjami, o których mowa powyżej, udostępnionych temu organowi z urzędu w ramach automatycznej wymiany informacji przez inne organy podatkowe oraz organ zabezpieczenia społecznego ?

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wykładnia mających w sprawie zastosowanie przepisów nie budzi wątpliwości. W jej ocenie regulacje te budziły daleko idące wątpliwości, a Sąd w sposób nieuprawniony zaakceptował ich niedopuszczalną, rozszerzającą wykładnię, w dodatku na niekorzyść podatnika.

W kwestii prawidłowości sporządzonego uzasadnienia skarżąca kasacyjnie wytknęła, że jest ono bardzo pobieżne, gdyż nie zawiera odniesienia się do wszystkich jej zarzutów, co stanowi także wyraz zasady, nakazującej organowi prowadzenie postępowania w sposób budzący do niego zaufanie.

Naruszenia wskazanej wyżej zasady spółka upatruje także w niezweryfikowaniu przez NUCS jej zgłoszenia, bezpośrednio po jego złożeniu, który to obowiązek organu wynika z art. 188 i art. 191 UKC. W tym aspekcie skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że miała prawo oczekiwać, iż organ będzie działał w zgodzie ze wskazanymi wyżej przepisami.

Spółka po doręczeniu NUCS we Wrocławiu zgłoszenia tego samego dnia otrzymała powiadomienie o zwolnieniu towarów w nim wskazanych. Tym samym od momentu otrzymania rzeczonego powiadomienia działała ona w przeświadczeniu o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu i mając na uwadze zasadę działania organów na podstawie i w granicach prawa, wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej, nie mogła domniemywać, że zgłoszenie zostanie uznane, po upływie kilku miesięcy za nieprawidłowe.

W tym kontekście skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że wobec zaniedbania przez organ obowiązku weryfikacji zgłoszenia, nie mógł on następnie dokonać jego zmiany.

Spółka podkreśliła, że brak jest przepisu ustawy obligującego ją do przedstawienia przedmiotowych dokumentów przed dokonaniem importu. Art. 33a ust. 2 ustawy o VAT wymaga jedynie uzyskania wskazanych w nim dokumentów przed dokonaniem importu, którego to warunku ona dopełniła. Brak więc było podstaw do zmiany jej zgłoszenia celnego. Ustawodawca nie określił bowiem w sposób jednoznaczny terminu, na przedłożenie tychże dokumentów.

Skarżąca kasacyjnie zwróciła także uwagę, że status jej zaległości podatkowych NUCS mógł samodzielnie zweryfikować na podstawie art. 45 ustawy o KAS, w ramach systemu POLTAX (zatem organ zobligowany był do dokonania weryfikacji przedmiotowego warunku skorzystania z metody uproszczonej rozliczeń VAT przez nią na gruncie art. 306d pkt 3 Ordynacji podatkowej). Poza tym potwierdzenie statusu spółki jako podatnika VAT czynnego jest od 26 czerwca 2015 r. możliwe poprzez skorzystanie z publicznie dostępnej usługi Ministerstwa Finansów o nazwie "Sprawdzenie statusu podmiotu w VAT", do której to dostęp możliwy jest ze strony internetowej rzeczonego ministerstwa oraz w ramach systemu VIES (zatem organ zobligowany był do dokonania weryfikacji przedmiotowego warunku skorzystania z metody uproszczonej rozliczeń VAT przez spółkę na gruncie art. 306d pkt 1 Ordynacji podatkowej). Zdaniem skarżącej kasacyjnie organ był zobligowany do skorzystania z tychże możliwości.

W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, wykładnię art. 33a ust. 2 ustawy o VAT, jaką przyjął Sąd I instancji, uznać należy za godzącą w zasadę proporcjonalności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku sądu pierwszej instancji.

Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W myśl przytoczonej wyżej regulacji granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, zakreślają, co do zasady, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zdefiniowane poprzez wskazanie przez jej autora konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone, a także oparte na tych przepisach twierdzenia, dotyczące mających według skarżącego kasacyjnie miejsce uchybień regulacjom prawa materialnego czy procesowego.

W niniejszym przypadku, w którym brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek nieważności, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., skarżąca kasacyjnie podniosła zarzuty związane zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

W kwestii podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, ustosunkowanie się do których winno nastąpić w pierwszej kolejności, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania ich zasadności.

Odnosząc się do przedmiotowych zarzutów na wstępie należy zaznaczyć, że charakteryzują się one dużym stopniem ogólnikowości, co choć nie uniemożliwia ich rozpoznania, to jednak nie może pozostać bez wpływu na ocenę ich skuteczności.

Spośród podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania jako pierwszy ustosunkowania się wymaga zarzut naruszenia art. 141 § 4, art. 106 § 4 i art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób sprzeczny z obowiązującymi w tej materii wymogami, między innymi przez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów skargi, jak też pominięcie części argumentacji spółki, w efekcie czego doszło, zdaniem skarżącej kasacyjnie, do pozbawienia jej możliwości powzięcia informacji o przesłankach nieuwzględnienia jej stanowiska, co według niej miało uniemożliwić jej odniesienie się w skardze kasacyjnej do stanowiska Sądu I instancji. Ten zarzut jest bowiem najdalej idący, gdyż poddaje w wątpliwość nie tylko zakres, ale i sam fakt dokonania kontroli decyzji, przez Sąd I instancji.

Konstruując przedmiotowy zarzut, jako naruszone regulacje, uchybienie którym, zdaniem spółki, mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wskazała ona szereg przepisów, spośród których jedynie art. 141 § 4 P.p.s.a. odnosi się wprost do wymogów uzasadnienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które to, w niniejszej sprawie, zdaniem skarżącej kasacyjnie, nie zostały spełnione. Art. 134 § 1 P.p.s.a. dotyczy bowiem zakresu orzekania przez Sąd I instancji, w kontekście granic konkretnej sprawy, zaś art. 133 § 1 P.p.s.a. podstaw wyrokowania (które stanowić mają akta sprawy), zaś skarżąca kasacyjnie nie zarzuciła w niniejszym przypadku WSA we Wrocławiu wyjścia poza granice sprawy, ani tego, że wydając zaskarżony wyrok nie dysponował on kompletnymi aktami sprawy.

Wprawdzie przedstawiając swoje zarzuty podniosła pominięcie przez Sąd I instancji części podnoszonych przez nią argumentów, niemniej jednak tego rodzaju okoliczność, niezależnie od tego czy jest zasadna czy nie, nie może sama w sobie być wyrazem nieuprawnionego zawężenia przez sąd zakresu kontroli poddanej jego kognicji sprawy, co sugeruje spółka.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, oprócz zwięzłego przedstawienia stanu sprawy i stanowisk stron winno zawierać podstawę prawną i wyjaśnienie rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, że sąd powinien ustosunkować się przede wszystkim do tych zarzutów, które są istotne z punktu widzenia przeprowadzanej kontroli aktu lub czynności. Pominięcie czy też zbiorcze potraktowanie pozostałych kwestii nie może być więc poczytywane w kategoriach naruszenia prawa, a zwłaszcza takiego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W niniejszym przypadku brak jest podstaw do przyjęcia, że WSA we Wrocławiu orzekał na podstawie niekompletnych akt, bądź też że pominął istotny aspekt sprawy. Przeciwne twierdzenia nie znajdują uzasadnionych podstaw, zaś skarżąca kasacyjnie, podnosząc pominięcie części swojej argumentacji, ograniczyła się do gołosłownych stwierdzeń w tym zakresie, bez wskazania konkretnych okoliczności, które potwierdzałyby jej stanowisko.

Jeżeli chodzi o kwestię naruszenia art. 106 § 4 P.p.s.a., który dotyczy uwzględnienia przez sąd faktów powszechnie znanych, to w tym aspekcie stwierdzić należy, że ani z treści zarzutu skargi kasacyjnej, w ramach którego przytoczono ten przepis, ani z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie można wywieść w czym spółka upatruje naruszenia wskazanego wyżej przepisu. To już więc dyskwalifikuje przedmiotowy zarzut, w tym właśnie aspekcie.

Zarzut naruszenia między innymi art. 141 § 4 P.p.s.a., który spółka w sposób szczególny wyeksponowała w swojej skardze kasacyjne, ze swej istotny nie może być samodzielną podstawą do podważenia ustaleń faktycznych sprawie, które w niniejszym przypadku i tak są bezsporne. Tak samo powiązanie go z art. 134 § 1 P.p.s.a. nie może potwierdzać zasadności tego rodzaju stwierdzeń skarżącej kasacyjnie, jeżeli sąd I instancji nie wyszedł poza granice sprawy, z czym w niniejszym przypadku, jak to już wyżej stwierdzono, nie mamy do czynienia.

Obecnie, zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie nie budzi wątpliwości to, że przedmiotem skutecznego zarzutu kasacyjnego, dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., może być takie sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego sprawy lub uniemożliwia kontrolę instancyjną tego orzeczenia (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 174.). W niniejszym przypadku tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła. WSA we Wrocławiu wypowiedział się bowiem w kwestii prawidłowości ustalonego w sprawie stanu faktycznego, dokonał jego oceny, jak również zajął stanowisko w przedmiocie dokonanej przez organ subsumpcji tegoż stanu faktycznego pod normy prawne, wyinterpretowane z mających zastosowanie w sprawie przepisów.

W tym aspekcie nie można więc stwierdzić, że swoje stanowisko w sprawie Sąd I instancji wypowiedział w sposób, który nie poddaje się kontroli. Jest ono bowiem jasne i czytelne, w szczególności w zakresie, w jakim odnosi się do wykładni i zastosowania art. 33a ustawy o VAT, a przytoczone na jego poparcie argumenty wyjaśniają zarówno sposób dojścia do niego, istotne jego aspekty, jak również podstawy nieuwzględnienia sformułowanych przez spółkę zarzutów i twierdzeń przytoczonych na ich poparcie.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi z art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż Sąd I instancji wskazał wyraźnie rezultaty przeprowadzonej przez siebie wykładni przepisów, a także ocenę sposobu dokonanej przez organy subsumpcji pod ich rezultaty, poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Zaprezentowane w uzasadnieniu stanowisko prowadzi do jednoznacznego wniosku, że Sąd wykluczył zasadność twierdzeń skarżącej kasacyjnie, odnośnie występowania w sprawie istotnych wątpliwości, co do treści mających zastosowanie na jej gruncie przepisów. To zaś prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie podzielił zarzutów spółki w tymże zakresie, co skutkowało przyjęciem niezasadności dalszej argumentacji, stanowiącej rozwinięcie stanowiska spółki.

Tak więc omawiany zarzut skargi kasacyjnej, oparty między innymi na twierdzeniach odnośnie naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może zostać uznany za zasadny.

Kolejny zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego dotyczył uchybienia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 2a, art. 14 § 1 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 33a ust. 1, art. 33a ust. 2, art. 33a ust. 6 oraz art. 33a ust. 7 ustawy o VAT, a to w związku z zaakceptowaniem stanowiska organu, że w sprawie nie zachodzą niedające się usunąć wątpliwości, które winny być interpretowane na korzyść podatnika.

Ustosunkowując się do przedmiotowego zarzutu stwierdzić należy, że skarżąca kasacyjnie, formułując przywołaną na jego poparcie argumentację, jako odnoszącą się do naruszenia przepisów postępowania, oprócz regulacji o niewątpliwie procesowym charakterze, tj. art. 121 § 1 O.p., przytoczyła także przepisy, które mają przede wszystkim charakter materialnoprawny. Do których zaliczyć należy art. 2a O.p., który odnosi się do rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości interpretacyjnych, w zakresie przepisów prawa podatkowego. Te zaś, choć obejmują również regulacje ustaw podatkowych, dotyczące praw i obowiązków organów podatkowych i podatników (art. 3 pkt 1 i pkt 2 O.p.), to jednak przede wszystkim odnoszą się do przedmiotu opodatkowania, powstania obowiązku podatkowego, podstaw opodatkowania i stawki podatkowej.

Skarżąca kasacyjnie powiązała zarzut naruszenia art. 2a Ordynacji podatkowej, z art. 33a ust. 2, art. 33a ust. 6 oraz art. 33a ust. 7 ustawy o VAT, w ten sposób dążąc do wykazania istnienia w sprawie wątpliwości, co do prawidłowej wykładni przywołanych przez nią przepisów, o charakterze materialnoprawnym. W związku z powyższym stwierdzić należy, że takie sformułowanie zarzutu skutkuje uznaniem, że nie dokonano tego w sposób prawidłowy. W ramach zarzutów dotyczących uchybieniu regulacjom prawa formalnego, odwołanie się do art. 2a O.p., jako naruszonego przepisu, nie może zostać uznane za zasadne. Przede wszystkim autor skargi kasacyjnej a priori przyjął, że art. 33a ustawy o VAT jest niejasny, czego jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie dowiedziono.

Z kolei art. 121 § 1 O.p., jak to wyżej wskazano, jest regulacją procesową, odnoszącą się do sposobu procedowania organu w konkretnej sprawie podatkowej, który nakazuje realizowanie poszczególnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy w sposób budzący zaufanie organu.

W niniejszym przypadku regulacja ta nie znajdowała jednak zastosowania, gdyż zaskarżona decyzja, w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego, choć dotycząca kwestii sposobu rozliczania podatku od towarów i usług, nie została wydana w postępowaniu podatkowym, ale celnym, do którego regulacje Ordynacji podatkowej znajdują jedynie ograniczone, a przy tym odpowiednie zastosowanie.

Kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja została wydana w postępowaniu celnym, natomiast w myśl art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 167, ze zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 141-143, art. 168, art. 170 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9, 10, 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a do odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169 § 1 i 1a, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220-223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a tej ustawy.

Wśród wskazanych wyżej przepisów nie ma art. 121 § 1 O.p., który znajduje się w rozdziale 1 działu IV przedmiotowej ustawy. To tego rozdziału art. 73 Prawa celnego jednak nie odsyła.

Niezależnie od powyższego w tym miejscu nadmienić należy, że zarówno należności celne, jak i te wynikające z podatku od towarów i usług, rozliczane są na zasadzie samoobliczenia. Wobec tego, w momencie dokonania importu i złożenia zgłoszenia celnego, które zostało zmienione zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, zarówno w sprawie celnej, jak i podatkowej nie toczyło się żadne postępowanie. Nie sposób więc mówić w tym czasie o naruszeniu zasad prowadzenia któregokolwiek z nich.

Postępowanie celne zostało wszczęte w przedmiocie, którym była zmiana zgłoszenia celnego, jednakże również w tym wypadku nie można mówić o naruszeniu art. 121 § 1 O.p., który w tym wypadku nie miał zastosowania.

Na marginesie dodać jedynie należy, że wspomniana regulacja nie zawiera w sobie treści normatywnych, a zwłaszcza takich, które stanowiłaby by wyznacznik w zakresie reguł wykładni odpowiednich przepisów, naruszenie których skarżąca głównie zarzuca.

Z tego więc względu przedmiotowy zarzut naruszenia prawa procesowego nie zasługuje na uwzględnienie.

Również nietrafnie skarżąca kasacyjnie podnosi naruszenie art. 14 a O.p., który to przepis odnosi się do trybu wydawania interpretacji ogólnych. Wobec tego wydanie zaskarżonej decyzji nie nastąpiło ani na podstawie tego przepisu, ani też nie miał on w jakimkolwiek stopniu zastosowania do wydania decyzji w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego.

W kwestii odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, na gruncie postępowania celnego, nadmienić jedynie należy, że wśród regulacji do których odpowiedniego stosowania odsyła Prawo celne, nie ma również art. 2a O.p.

Kolejny zarzut naruszenia prawa procesowego skarżąca kasacyjnie oparła na twierdzeniach, odnośnie uchybienia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 O.p., w zw. z art. 188, art. 191 ust. 1, art. 194 ust. 1 UKC, w zw. z art. 33a ust. 1, art. 33a ust. 2, art. 33a ust. 6 oraz art. 33a ust. 7 ustawy o VAT poprzez zaakceptowanie przez Sąd wydania przez organ decyzji, która nie spełnia warunków formalnych wskazanych w Ordynacji podatkowej, dotyczących prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, działania przez organ na podstawie przepisów prawa przede wszystkim w zakresie, w jakim sankcjonuje ona bezczynność NUCS we Wrocławiu, który według niej powinien był dokonywać bieżącej weryfikacji zgłoszeń celnych dot. importu przez nią towarów, w momencie ich odprawy, a na skutek zaniechania podjęcia należnych czynności podczas odprawy utwierdził ją w przekonaniu co do prawidłowości dokonywanych przez nią rozliczeń VAT, aby następnie, po upływie pół roku, stwierdzić ich nieprawidłowość.

W ramach przedmiotowego zarzutu skarżąca kasacyjnie wytknęła Sądowi I instancji w istocie dwa uchybienia, a mianowicie zaakceptowanie niespełnienia przez zaskarżoną decyzję wymogów formalnych, jakim powinna ona odpowiadać, a także sankcjonowanie bezczynności organów, w związku z niedokonaniem weryfikacji jej zgłoszenia. Oba zagadnienia, choć zawarte w ramach jednego zarzutu, nie są ze sobą bezpośrednio powiązane, dlatego wymagają odrębnego ustosunkowania się do nich.

Przed przystąpieniem do tego, na wstępnie zaznaczyć należy, że jak to już wyżej stwierdzono, art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej, w sprawach celnych nie znajdują zastosowania. Do ich odpowiedniego stosowania nie odsyła bowiem art. 73 Prawa celnego.

Zarzucając decyzji braki formalne skarżąca kasacyjnie nie wskazała, w ramach swojego zarzutu przepisów określających tego rodzaju wymogi, których to zaskarżona decyzja według niej nie spełniała, a których naruszenie miałoby miejsce. Jej twierdzenia w tymże zakresie są przy tym nazbyt ogólnikowe i gołosłowne, wobec tego nie można się w tym aspekcie odnieść merytorycznie do przedmiotowego zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem zobowiązany, ani też uprawniony do poszukiwania podstaw podniesionego w skardze kasacyjne zarzutu, a tym bardziej uzupełniania go w pełnym zakresie.

Co zaś się tyczy drugiej części zarzutu, tj. podnoszonego przez spółkę zaakceptowania bezczynności organu celno-skarbowego, w zakresie niedokonania weryfikacji jej zgłoszenia, to również w tym wypadku brak jest podstaw do uwzględnienia argumentacji spółki. I tak zaznaczyć należy, że już tylko ze wskazanego przez skarżącą kasacyjnie art. 188 UKC wynika, że dokonanie weryfikacji zgłoszenia celnego leży w zakresie uprawnień właściwego organu, z którego może on, ale nie musi skorzystać. Tak więc już tylko z tego względu nie sposób jest przyjąć, iż niesięgnięcie do tej możliwości musi być utożsamiane z naruszeniem którejkolwiek z zasad, znajdujących zastosowanie na gruncie postępowania celnego.

Obligatoryjności weryfikacji zgłoszenia celnego, bezpośrednio po jego złożeniu, nie sposób też wywieść z art. 191 ust. 1 i art. 194 UKC. Oba traktują bowiem o sytuacjach, w których weryfikacja zgłoszenia celnego miała miejsce, jak również o tych, w których od niej odstąpiono. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, iż prawodawca unijny w jakikolwiek sposób wykreował w nich obowiązek weryfikacji.

Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy zaznaczyć, iż rozliczanie należności celnych, jak również podatku od towarów i usług, odbywa się na zasadzie samoobliczenia, to zaś samo w sobie wyklucza przyjęcie istnienia po stronie organu obowiązku podejmowania w każdym przypadku i obligatoryjnie działań, mających na celu weryfikację prawidłowości wszelkich aspektów tego zgłoszenia.

Przechodząc do zarzutów związanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego stwierdzić należy, że wszystkie trzy z nich, jakie zostały przytoczone w skardze kasacyjne spółki, mają komplementarny charakter, gdyż opierają się na stwierdzeniu odnośnie dokonania przez organ błędnej, zdaniem skarżącej kasacyjnie, wykładni przepisów ustawy o VAT, tj. art. 33a ust. 1, art. 33a ust. 2, art. 33a ust. 6 oraz art. 33a ust. 7 tego aktu, w kontekście uregulowań wynikających z art. 2, art. 64, art. 84, art. 91 ust. 3, art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, a także regulacji dyrektywy 112 i TUE, co zostało zaakceptowane przez WSA we Wrocławiu. To uzasadnia więc łączne odniesienie się do nich.

Z treści wszystkich trzech zarzutów, a także argumentów przywołanych na ich poparcie wynika przede wszystkim to, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z rezultatami wykładni przytoczonych w decyzji przepisów, w myśl których nieprzedłożenie dokumentów szczegółowo wymienionych w art. 33a ust. 2 ustawy o VAT, nie później niż w momencie składania zgłoszenia, skutkuje pozbawieniem zgłaszającego możliwości rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu importu w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów. Swoje twierdzenia w tym zakresie spółka wywodzi zaś nie tylko z treści przywołanej przez siebie ustawy o VAT, ale również przepisów Konstytucji RP i dyrektywy 112.

Odnosząc się do tego rodzaju argumentów stwierdzić należy, iż nie są one oparte na uzasadnionych podstawach.

W dziale Dział VII ustawy o VAT, zatytułowanym "Zasady wymiaru i poboru podatku z tytułu importu towarów" zamieszczony został art. 33 ust. 1 w myśl którego podatnicy są obowiązani do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku, z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Z kolei z art. 33a ust. 1 ustawy o VAT wynika odstępstwo od tej zasady, albowiem stanowi on, iż w przypadku gdy towary zostaną objęte na terytorium kraju procedurą uproszczoną na podstawie wcześniej wydanego pozwolenia i w którym okresem rozliczeniowym jest miesiąc kalendarzowy, podatnik może rozliczyć kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów.

Przepis ten reguluje zatem swoistą preferencję w zasadach rozliczania podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów (tzw. metodę uproszczoną rozliczenia VAT). Zauważyć jednak należy, że z art. 33 a ust. 2 ustawy o VAT wynika, iż przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem: 1) przedstawienia przez podatnika naczelnikowi urzędu celno-skarbowego, przed którym podatnik dokonuje formalności związanych z importem towarów, wydanych nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dokonaniem importu: a) zaświadczeń o braku zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa, przekraczających odrębnie z każdego tytułu, w tym odrębnie w każdym podatku, odpowiednio 3% kwoty należnych składek i należnych zobowiązań podatkowych w poszczególnych podatkach; udział zaległości w kwocie składek lub podatku ustala się w stosunku do kwoty należnych wpłat za okres rozliczeniowy, którego dotyczy zaległość, b) potwierdzenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego.

Przedstawiona powyżej konstrukcja prawna prowadzi do wniosku, że preferencja uregulowana w art. 33a ust. 1 ustawy o VAT, będąca w istocie uprawnieniem podatnika w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług, jest stosowana z mocy prawa. Do skorzystania z niej nie jest zatem nieodzowne jakiekolwiek działanie organu podatkowego/celnego. Jednakże skorzystanie z możliwości rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru może nastąpić, jak to sformułował ustawodawca, "pod warunkiem" dokonania przez podatnika określonych czynności faktycznych o charakterze informacyjnym, których adresatem jest naczelnik urzędu celno-skarbowego. Oznacza to, że podatnik może skorzystać z rozliczenia podatku w sposób uregulowany w art. 33a ust. 1 ustawy o VAT, o ile zachodzą warunki określone w art. 33a ust. 2 tej ustawy.

Analizując konstrukcję art. 33a ust. 1 i 2 ustawy o VAT, zamieszczonego w akcie prawnym regulującym konstrukcję podatku od towarów i usług, nie sposób jest nie zauważyć, iż nawiązuje ona do cywilnoprawnej instytucji warunku zawieszającego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga zasada autonomii ustawodawcy podatkowego. Autonomia ta oznacza względną swobodę ustawodawcy podatkowego, który tworząc określone konstrukcje podatkowe, posługuje się nazwami i konstrukcjami używanymi także w innych gałęziach prawa, które jednak służą tu do budowy pojęć niezbędnych do skonstruowania podatkowoprawnego stanu faktycznego. Pojęcia te są ze sobą w określony sposób powiązane, stanowiąc części składowe pewnych kompleksów pojęć o cechach swoistych dla prawa podatkowego, a wynikających z jego istoty oraz celów, jakie ustawodawca zamierza osiągnąć przez normy prawa podatkowego (zob. R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2006, s. 120 i 121). Nie ma zatem przeszkód, ażeby ustawodawca w prawie podatkowym normy prawa podatkowego budował z wykorzystaniem konstrukcji warunku.

Konstrukcja art. 33a ust. 1 i 2 ustawy o VAT prowadzi do wniosku, że ustawodawca zawarł tu zastrzeżenie, które uzależnia powstanie uprawnienia do preferencyjnego rozliczenia podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, od wykonania czynności podatnika, o których stanowi art. 33a ust. 2 tego aktu prawnego. Podkreślenia wymaga, że na importerze (przewoźniku) spoczywa obowiązek złożenia przywozowej deklaracji skróconej, co wynika z postanowień art. 127 UKC lub też zgłoszenia celnego, o czym mowa w art. 130 UKC. Należy zatem przyjąć, że już w dacie złożenia tych dokumentów, będących w istocie uzewnętrznieniem samoobliczenia należności celnych oraz podatkowych, powinno nastąpić przedstawienie przez podatnika naczelnikowi właściwego urzędu celno-skarbowego, przed którym podatnik dokonuje formalności związanych z importem towarów, dokumentów, o których mowa w art 33a ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o VAT, czego konsekwencją jest powstanie uprawnienia do skorzystania z rozliczenia VAT zgodnie z art. 33a ust. 1 ustawy o VAT. W tej dacie podatnik powinien dokonać samoobliczenia VAT z tytułu importu towarów lub też spełnić przesłanki przewidziane w art. 33a ust. 2 ustawy o VAT, od których zależy uprawnienie do rozliczenia tego podatku w sposób preferencyjny (metodą uproszczoną).

Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że w sprawie powinno mieć zastosowanie rozwiązanie uregulowane w art. 33a ust. 6 i ust. 7 ustawy o VAT, w postaci sankcji polegającej na utracie prawa do rozliczenia VAT metodą uproszczoną. Otóż pomijając, że regulacja ta nie dotyczy sytuacji przewidzianej w art. 33a ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, należy podkreślić, że nie ma ani możliwości (nawet teoretycznie), ani też potrzeby jej zastosowania w odniesieniu do przypadków przewidzianych w ostatnich z powołanych przepisów. Skoro bowiem na skutek naruszenia art. 33a ust. 2 ustawy o VAT, w związku z nieprzedstawieniem przez podatnika naczelnikowi urzędu celno-skarbowego, przed którym podatnik dokonuje formalności związanych z importem towarów, dokumentów, o których stanowi art. 33a ust. 2 ustawy o VAT, podatnik w ogóle nie nabywa uprawnienia do rozliczenia VAT z tytułu importu towarów metodą uproszczoną, to w konsekwencji nie może tego uprawnienia następnie stracić. Stracić można bowiem uprawnienie, które się uprzednio nabyło, z czym w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie mamy do czynienia.

Zgodnie bowiem z art. 33 a ust. 1 ustawy o VAT podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny może rozliczyć kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów. W myśl zaś art. 33 a ust. 2 przedmiotowej ustawy przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem przedstawienia przez podatnika naczelnikowi urzędu celno-skarbowego, wydanych nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dokonaniem importu dokumentów w postaci: zaświadczeń o braku zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wpłatach poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa, przekraczających odrębnie z każdego tytułu, w tym odrębnie w każdym podatku, odpowiednio 3% kwoty należnych składek i należnych zobowiązań podatkowych w poszczególnych podatkach; udział zaległości w kwocie składek lub podatku ustala się w stosunku do kwoty należnych wpłat za okres rozliczeniowy, którego dotyczy zaległość, potwierdzenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego.

Mając na względzie treść przytoczonych wyżej regulacji stwierdzić należy, że ich gramatyczna wykładnia prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż skorzystanie z możliwości uproszczonego rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów warunkowane jest między innymi poprzez spełnienie jednoznacznie sprecyzowanych przez ustawodawcę warunków. Również rezultaty innych rodzajów wykładni, w szczególności systemowej i funkcjonalnej nie prowadzą do podważenia wniosków wynikających z wykładni gramatycznej, wskazanych wyżej przepisów. Tak więc niedopełnienie tego rodzaju warunku, skorzystania z omawianego uprawnienia, musi prowadzić do wykluczenia możliwości sięgnięcia do niego, a w konsekwencji do zmiany przez organ zgłoszenia celnego, w którym takie uproszczone rozliczenie podatku zostało zadeklarowane.

Nie mamy więc w tym wypadku do czynienia, jak to sugeruje skarżąca kasacyjnie, z zastosowaniem przez organ nieprzewidzianej przez prawo sankcji, w rodzaju tej, o jakiej traktuje art. 33a ust. 6 i ust. 7 ustawy o VAT.

Rozwiązanie przytoczone w art. 33a ust. 6 i ust. 7 dotyczy zupełnie odmiennej, od tej rozpatrywanej na gruncie niniejszej sprawy sytuacji, brak jest więc podstaw do odwoływania się do przedmiotowych rozwiązań, chociażby na zasadzie analogii.

Reasumując, niedopełnienie ustawowych warunków skorzystania z uproszczonej formy rozliczenia podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, nie jest sankcjonowane poprzez następczą zmianę zgłoszenia celnego, w którym taką formę rozliczenia podatku zadeklarowano, jako prawną konsekwencję niedopełnienia określonych warunków. W tym wypadku bowiem sama konstrukcja omawianych przepisów, prowadzi do wniosku, że złożenie stosownych dokumentów, lub równoważnych im oświadczeń, jest warunkiem sine qua non, skorzystania z możliwości rozliczenia podatku w deklaracji podatkowej.

Błędnej, zdaniem spółki, wykładni art. 33a ustawy o VAT, zaakceptowanej przez Sąd I instancji, nie można stwierdzić także w kontekście regulacji art. 306d § 1 O.p., albowiem ten ostatni przepis odnosi się do żądania przez organ zaświadczeń, a zamieszczony został w dziale VIII a tej ustawy, dotyczącym wydawania zaświadczeń przez organ podatkowy. Regulacja wskazanego wyżej działu dotyczy materii przedmiotowo odrębnej od tej, jaka została objęta zakresem niniejszej sprawy. Ustawodawca w art. 33a ustawy o VAT, w którym uregulowano zasady skorzystania z preferencyjnego sposobu rozliczenia podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, w żadnym aspekcie nie odsyła do tych przepisów, mających jednoznacznie procesowy charakter. Nie sposób więc na tej podstawie przyjmować wyłączenia stosowania art. 33a ustawy o VAT, zwłaszcza wobec treści art. 306d O.p.

Spółka, w uzasadnieniu swojej skargi kasacyjnej, wskazała przepis art. 306d § 1 O.p. w kontekście regulacji art. 33a ust. 4 ustawy o VAT, zgodnie z którym warunku przedstawienia dokumentów, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nie stosuje się, jeżeli naczelnik urzędu celno-skarbowego posiada złożone przez podatnika aktualne dokumenty. W tym aspekcie podniosła, że NUCS we Wrocławiu dysponował tymi wszystkimi danymi z urzędu, na zasadach przewidzianych w art. 306d § 1 O.p.

Z tą argumentacją nie sposób się jednak zgodzić, gdyż w art. 33a ust. 4 ustawy o VAT jest mowa o posiadaniu przez organ stosownych dokumentów, złożonych przez podatnika, a nie pozyskanych przez organ niejako z urzędu, a tym bardziej w ten sposób uzyskanych danych. W związku z tym nie sposób jest zasadnie twierdzić o obowiązku organu zbierania we własnym zakresie tego rodzaju informacji, których zgromadzenie umożliwiłoby podatnikowi skorzystanie z uproszczonej formy rozliczenia podatku od towarów i usług. Przyjęcie przeciwnego założenia prowadziłoby do rezultatów jednoznacznie sprzecznych z wynikami gramatycznej wykładni art. 33 a ust. 4 ustawy o VAT.

W omawianym aspekcie jeszcze raz podkreślić należy, że rozliczenie podatku od towarów i usług odbywa się na zasadzie samooboliczenia, odnośnie którego organ został wyposażony w kompetencję do jego weryfikacji, niemającą jednakże obligatoryjnego charakteru.

W przypadku regulacji art. 33a ustawy o VAT nie można również mówić o tym, że przyjęte w nim rozwiązania, w szczególności te, o których mowa w ust. 1 i ust. 2 omawianego przepisu, godzą w konstytucyjnie chronione wartości, o których mowa w art. 2, art. 64 , art. 84. art. 91 ust. 3 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w zw. z regulacjami prawa unijnego, w szczególności art. 250-261 oraz art. 5 ust. 4 TUE oraz art. 273 dyrektywy 112, poprzez naruszenie zasady proporcjonalności.

Wykładnia wszystkich tych regulacji w żadnym razie nie prowadzi bowiem do wniosku, że rozwiązania przyjęte w art. 33a ust. 2 ustawy o VAT wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatów.

W tym aspekcie należy bowiem zauważyć, iż uproszczona procedura rozliczenia podatku od towarów i usług nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem składającego zgłoszenie celne, a zarazem podatnika podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Nie jest to więc nałożony na niego przymus, który w jakikolwiek sposób może godzić w jego prawa, gdyż może on rozliczyć podatek na zasadach ogólnych. Z tego więc względu nie sposób mówić o naruszeniu jego praw, poprzez obwarowanie możliwości skorzystania z tego rozliczenia odpowiednim warunkiem, o którym traktuje art. 33a ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT.

Niezależnie zaś od powyższego, w tym miejscu należy zaznaczyć, że przepisy art. 211 i art. 273 dyrektywy 112 zawierają wyraźne upoważnienie dla państw członkowskich do wprowadzenia szczegółowych warunków rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu importu. Rozwiązania przyjęte w art. 33a ustawy o VAT, będące wyrazem skorzystania z tego uprawnienia, nie prowadzą do ustanowienia nadmiernych formalności, związanych z przekraczaniem granic, ani nie stoją w sprzeczności z celami unijnych traktatów oraz nie wprowadzają nadmiernych wymogów z punktu widzenia potrzeb ich realizacji. Stąd też nie można w tym wypadku mówić o naruszeniu zasady proporcjonalności, co sugeruje skarżąca kasacyjnie.

Spółka, formułując przedmiotowy zarzut, dąży do wykazania, że wadliwości rozwiązań przyjętych w art. 33a ustawy o VAT, z punktu widzenia prawodawstwa unijnego, w szczególności przepisów dyrektywy 112, jednakże jej argumenty, ze wskazanych wyżej względów, nie zasługują na akceptację. W ich świetle niegodzenie art. 33a ustawy o VAT w usankcjonowaną art. 5 TUE zasadę proporcjonalności nie budzi wątpliwości, wobec czego brak było podstaw do występowania do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym, dotyczącym przedmiotowej kwestii, o co wystąpiła spółka, we wniosku zawartym w swojej skardze kasacyjnej.

Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, jako niezasadną.