Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 100/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-10 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w P. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej; postanawia wniosek oddalić. /-/ B. Drzazga


UZASADNIENIE

|Skarżąca C. K. wniosła w dniu 7 września 2015 r. na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów |

|sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku powołała się na stan materialny i zdrowotny swój oraz syna, który |

|znajduje się na jej całkowitym utrzymaniu, uniemożliwiający ponoszenie dodatkowych kosztów bez uszczerbku dla zdrowia i życia. |

|Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.819,37 zł miesięcznie, całkowicie utrzymuje także schorowanego i leczącego się od |

|lipca 2011 r. syna. Z emerytury kwotę 900 zł przeznacza na leki i leczenie syna, do tego dochodzą poza kosztami utrzymania wydatki |

|związane z wizytami w ośrodku zdrowia, rehabilitacji i u lekarzy specjalistów skarżącej i jej syna. Oświadczyła, że posiada dom o |

|powierzchni 156 m² w okolicach Pobiedzisk. Wskazała, że syn nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, nieruchomości, gruntów czy |

|papierów wartościowych. Z uwagi na przewlekłość schorzeń nie może podjąć żadnej pracy. Nadto wskazała, że sytuacja materialna i |

|zdrowotna uniemożliwia ponoszenie dodatkowych kosztów. |

|Postanowieniem z 2 października 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania skarżącej|

|prawa pomocy w żądanym zakresie. |

|Sprzeciw od powyższego postanowienia C. K. wniosła w ustawowym terminie (k. 80 akt sądowych) |

|W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca wskazała, że wadliwie zarzuca się jej dysponowanie niezmienną od kilku miesięcy kwotą oszczędności |

|jakie zgromadziła na rachunku bankowym. Środki te pochodzą ze zlikwidowanej w 2014 r. polisy ubezpieczeniowej jej syna i przeznaczone |

|są na leczenie. Ponadto środki te systematycznie maleją, bowiem dochody pochodzące z jej emerytury nie starczają na pokrycie wszystkich|

|niezbędnych kosztów utrzymania jej oraz jej syna. Zdaniem skarżącej naruszono zasadę instytucji prawa pomocy wynikającą z art. 47 Karty|

|praw podstawowych Unii Europejskiej stanowiącego, że w ramach prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu, |

|obywatele mają również możliwość uzyskania porady pranej, skorzystania z obrońcy i przedstawiciela, a osobom które nie posiadają |

|wystarczających środków, jest udzielana pomoc prawna w zakresie w jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dostępu do |

|wymiaru sprawiedliwości. |

|W celu dokonania oceny aktualnej sytuacji finansowej skarżącej, Sąd wezwał ją, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia |

|2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej "P.p.s.a.") o uzupełnienie wniosku o |

|prawo pomocy poprzez złożenie w terminie 7 dni oświadczenia o ewentualnych zmianach w stanie majątkowym skarżącej i jej syna od czasu |

|złożenia wniosku oraz wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i jej syna w okresie od października do grudnia 2015 r.|

| |

|Wezwanie powyższe zostało awizowane przez operatora pocztowego w miejscu zamieszkania skarżącej w dniu 25 stycznia 2016 r., następnie |

|awizowane powtórnie w dniu 2 lutego 2016 r., a następnie zwrócone do nadawcy w dniu 9 lutego 2016 r. (k. 106 akt sądowych). |

|Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. |

|W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż wobec wniesienia skargi w dniu 6 sierpnia 2015 r. do rozpoznania sprzeciwu skarżącej stosować |

|się będą przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym w|

|dniu wniesienia skargi, co wynika z art. 2 w zw. a art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o |

|postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przepisie tym wskazano bowiem, iż przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu |

|nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, |

|pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym |

|zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zaś zmiany w art. 260 |

|P.p.s.a. regulującym procedowanie w przedmiocie wniosku o prawo pomocy wprowadzone zostały przez art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej z |

|dnia 9 kwietnia 2015 r., który w wyliczeniu tym wskazany nie został. |

|Zgodnie z dyspozycją art. 260 § 1 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. skuteczne wniesienie sprzeciwu od |

|postanowienia wydanego przez referendarza sądowego powoduje, że postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu |

|podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres i treść, powoduje utratę|

|mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, a ustawa nie daje sądowi uprawnienia do merytorycznego rozpoznania |

|zasadności sprzeciwu (por. J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis |

|Warszawa 2006, str. 534; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2005 r., I OZ 942/05, dostępne w Internecie|

|pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz z dnia 23 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 375/04, ONSAiWSA 2005/6/119). |

|Stosownie do treści art. 245 § 1 P.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w |

|zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub |

|rzecznika patentowego (art. 245 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych|

|w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy |

|prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). |

|Zgodnie z dyspozycją art. 199 P.p.s.a. strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis |

|szczegółowy stanowi inaczej. Jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony ustawodawca stworzył instytucję |

|pomocy prawnej, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP |

|(Dz. U. z 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 P.p.s.a. - stanowi lex specialis względem |

|normy wynikającej z art. 199 P.p.s.a. |

|Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, |

|czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo |

|ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo, oceniając sytuację materialną strony, |

|należy brać pod uwagę nie tylko jej dochody, ale również możliwości ich uzyskania. Należy więc podkreślić stanowisko ugruntowane w |

|orzecznictwie sądów administracyjnych, iż instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w |

|art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis |

|szczególny stanowi inaczej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2006 r., sygn. akt II FZ 741/06, niepubl.). |

|Zgodnie z dyspozycja art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże nie jest w |

|stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. |

|W ocenie Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy o zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie |

|adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego nie zasługuje na uwzględnienie. |

|Z przedłożonych przez stronę materiałów źródłowych wynika, iż jest ona w stanie ponieść koszty sądowe. |

|Z wyciągów z rachunku bankowego nadesłanych do Sądu w dniu 29 września 2015 r. wynika, iż comiesięczne dochody skarżącej z tytułu |

|emerytury wystarczają na pokrycie wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania jej i syna. Skarżąca dysponuje niezmienną od kilkunastu |

|miesięcy kwotą w wysokości od 13.000 zł do 15.000 zł i nie korzysta z kredytów i pożyczek. |

|Zgromadzone na rachunku bankowym środki mają charakter oszczędności, którymi strona może swobodnie dysponować. Z istoty prawa pomocy |

|wynika natomiast, że z tego dobrodziejstwa nie może skorzystać strona, która dysponuje jakimikolwiek oszczędnościami, wykraczającymi |

|poza środki wystarczające na niezbędne wydatki i koszty koniecznego utrzymania. |

|Reasumując, brak jest jakichkolwiek przesłanek do obciążania Skarbu Państwa, kosztami postępowania zainicjowanego przez skarżącą. W tym|

|stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 260 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. |

|/-/ B. Drzazga |