Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 971/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 119 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2021 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r., B. M. (dalej przywoływany jako: "wnioskodawca," bądź "skarżący"), wystąpił do Prezydenta Miasta K.

o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem – H. M..

Prezydent Miasta K., decyzją z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Decyzja ta była przedmiotem postępowania odwoławczego, w wyniku którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2020 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania i uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 4, art. 20 ust. 3, art. 32 ust. 1d i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), dalej przywoływaną jako "u.ś.r.", organ I instancji ponownie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.

Jako przyczynę odmowy organ wskazał przepis art.17 ust.5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiący przeszkodę w pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, gdyż niepełnosprawny ojciec wnioskodawcy pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto, art. 17 ust.1b u.ś.r. wymaga aby niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia przez nią 18 roku życia lub do 25 roku życia w trakcie nauki. Niepełnosprawność H. M. istnieje od 60 roku życia, powstała zatem po upływie ww. okresów, co w ocenie organu powoduje, że świadczenie to nie przysługuje.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał nadto, że wnioskodawca nie zamieszkuje z rodzicami, prowadzi bowiem wspólne gospodarstwo domowe z partnerką i dwojgiem dzieci przy ul. [...] w K., a zakres sprawowanej przez niego opieki nad ojcem mieści się w obszarze dobrych relacji rodzinnych oraz wynika z prawnego i moralnego obowiązku.

Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji, której zarzucił błędną wykładnię

art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego zastosowanie w sytuacji uznania tego przepisu za niekonstytucyjny oraz naruszenie art. 6 i art.7 k.p.a. W odwołaniu podniósł, że organ winien był rozpoznać wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z pomięciem kryterium wieku, w jakim powstała niepełnosprawność ojca. Wyjaśnił, że miejsce zamieszkania zmienił wyłącznie ze względu na ciężką chorobę ojca, przy jego znacznie obniżonej odporności immunologicznej. Wskazał również, że opiekuje się ojcem w zakresie prac domowych, codziennych zakupów, przygotowywania posiłków pod nieobecność mamy, częstych wyjazdów do klinik w P. i w S., szpitali w K. i w K.. Ponadto, w ocenie skarżącego, organ zbagatelizował zaświadczenie lekarskie jego matki dostarczone w dniu [...] lipca 2020 r. dotyczące niemożliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie osoba wymagająca opieki, tj. ojciec wnioskodawcy H. M. jest żonaty, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co stanowi negatywną przesłankę warunkującą przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego synowi. Obowiązek jednego współmałżonka do zapewnienia drugiemu niepełnosprawnemu współmałżonkowi całodobowej opieki wyprzedza bowiem obowiązek innych krewnych.

Mając jednak na względzie istniejące orzecznictwo sądowoadministracyjne w tym zakresie, sprowadzające się do stwierdzenia, że powyższa negatywna przesłanka nie powinna być stosowana wyłącznie literalnie, ale również celowościowo, może bowiem wywołać negatywne skutki dla rodziny i małżeństwa - Kolegium dokonało oceny sytuacji małżeństwa M. i stwierdziło brak podstaw do uznania, że B. M. (niepracującą zawodowo 66 - latka, mająca uprawnienia emerytalne) ze względu na stan zdrowia, nie może zapewnić opieki niepełnosprawnemu mężowi.

Kolegium wyjaśniło, że treść zaświadczenia lekarza internisty wydanego w dniu [...] sierpnia 2020 r. potwierdza istnienie schorzeń u B. M., których występowanie jest częste u osób w jej wieku, schorzenia te jednak nie uniemożliwiają jej samodzielnej egzystencji. Stwierdzenie lekarza, że stan zdrowia pacjentki uniemożliwia jej sprawowanie opieki nad mężem - w ocenie Kolegium - jest niewystarczające dla przyjęcia, że nie może ona tej opieki sprawować, biorąc pod uwagę jej wiek oraz rodzaj dolegliwości z nim związanych (m.in. zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, nadciśnienie, niedoczynność tarczycy). Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że H. M. samodzielnie porusza się po mieszkaniu, samodzielnie spożywa posiłki i jest w pełni sprawny intelektualnie, co wynika z wywiadu środowiskowego, sporządzonego przez pracownika socjalnego w dniu [...] sierpnia 2020 r.

Organ odwoławczy podał nadto, że analiza akt sprawy wykazała, że wnioskodawca nie zamieszkuje z rodzicami, mieszka pod innym niż oni adresem, tj. przy ul. [...] w K., gdzie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną i dwojgiem dzieci. Ten fakt w zasadzie uniemożliwia mu sprawowanie długotrwałej całodobowej opieki nad niepełnosprawnym ojcem, niezależnie od powodów zmiany miejsca zamieszkania, o których mowa w odwołaniu. Brak tej opieki znajduje potwierdzenie w znajdującym się w aktach wywiadzie środowiskowym z dnia [...] sierpnia 2020 r. W wywiadzie tym stwierdzono jednoznacznie, że opieka wnioskodawcy ogranicza się do pomocy ojcu przy kąpieli oraz dowozie do miejsc leczenia, co nie wymaga konieczności rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Organ podkreślił, że w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. wnioskowane świadczenie nie jest przyznawane za samą opiekę nad chorym, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku dzieci względem rodziców, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że mając na uwadze powyższe okoliczności wnioskodawcy, będącemu synem osoby wymagającej opieki i pozostającej w związku małżeńskim, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na ojca nie przysługuje. Nie ma tu znaczenia czas powstania niepełnosprawności ojca (od 60 roku życia), gdyż nie zostały spełnione pozostałe przesłanki warunkujące prawo do przedmiotowego świadczenia, o której mowa w art. 17 u.ś.r. W konsekwencji odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia jest zasadna.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem B. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie

w całości zaskarżonej decyzji Kolegium.

Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- przepisów postępowania, tj. art. 7 i 8 k.p.a., 76 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

naruszenie wymogu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz praworządnego, sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej;

bezpodstawne i nieuprawnione podważenie wskazań zawartych w dokumencie urzędowym - w orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] kwietnia 2020 r., iż H. M. - będący osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności - wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i dokonanie w tym zakresie przez organ własnych, dowolnych ustaleń, co stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;

dokonywanie dowolnych ustaleń co do zakresu sprawowanej przez niego opieki nad ojcem oraz możliwości podjęcia pracy zarobkowej, co stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez ich nieprawidłową wykładnię, naruszającą zasady wyrażone w Konstytucji RP - równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej, obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej i osobom niepełnosprawnym, skutkującą pozbawieniem go prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem w sytuacji, gdy żona ojca, nie legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, opieki tej nie może sprawować z przyczyn obiektywnych .

W uzasadnieniu skargi podniósł, że Kolegium uznało, że jego matka może sprawować opiekę nad niepełnosprawnym mężem, w zupełności pomijając treść zaświadczenia lekarza internisty, wydanego w dniu [...] sierpnia 2020 r., w którym jednoznacznie stwierdza się, że stan zdrowia pacjentki uniemożliwia sprawowanie opieki nad mężem. Lekarz wskazał, że B. M. cierpi na ucisk korzeni nerwów rdzeniowych i splotów nerwowych, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, choroby krążków międzykręgowych szyjnych, nadciśnienie, zaburzenia refrakcji i akomodacji, niedoczynność tarczycy. Tymczasem organ II instancji uznał, że schorzenia te nie uniemożliwiają jej samodzielnej egzystencji — i z tym wnioskiem może się zgodzić. W zupełności jednak czym innym jest zdolność do sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawnym mężem - a tej zdolności B. M. w sposób oczywisty nie posiada, co potwierdza ww. zaświadczenie lekarskie.

Skarżący zauważył, że w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych rozumiany celowościowo umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nim opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, gdy drugi małżonek - nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i od jego woli. Na poparcie swojego stanowiska powołał wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że fakt niezamieszkiwania z rodzicami uniemożliwia mu sprawowanie długotrwałej opieki nad ojcem. Z żadnego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wynika bowiem, że opiekun musi mieszkać z osobą, którą się opiekuje, by móc pobierać świadczenie rodzinne. W jego ocenie, z treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że zakres tej opieki musi być stały lub długotrwały i aby tę sprawować opiekun nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Wyjaśnił nadto, że do dnia [...] marca 2020 r. zatrudniony był w PHU [...]" i od dnia [...] kwietnia 2020 r. zrezygnował z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad ojcem, który orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności i stwierdzono, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby

w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Istnieje zatem oczywisty związek przyczyno - skutkowy pomiędzy rezygnacją przez niego

z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem.

W jego ocenie, organ II instancji wyciągnął nieprawidłowe wnioski ze zgromadzonego materiału dowodowego, sprzeczne z zasadami logicznego myślenia

i doświadczenia życiowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 – j.t.) oraz

art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem akt ten nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w K., którą organ ten orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K., odmawiającej skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego

w związku z rezygnacją z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem.

Organ uznał, że skarżący nie spełnia kryteriów, o których mowa w ustawie

o świadczeniach rodzinnych, bowiem ojciec skarżącego jest żonaty, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Stanowisko organu zakwestionował skarżący wywodząc, że brak możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem przez współmałżonka wynika

z przedłożonego do akt zaświadczenia lekarskiego, które zostało przez organ wadliwie ocenione.

Osią sporu w badanej sprawie pozostaje zatem, czy w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, dopuszczalne jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz innej osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 5 przywołanej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) (uchylony)

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Wykładnia przytoczonych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane na rzecz osoby, która zrezygnowała, bądź nie podjęła zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, przy czym prawo do jego uzyskania uzależnione jest od tego, czy na osobie ubiegającej się o przyznanie świadczenia ciąży obowiązek alimentacyjny względem podopiecznego. W przypadku osób wymagających opieki, które pozostają w związku małżeńskim ustawodawca uzależnił możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym aniżeli współmałżonek osobom, wymienionym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., od stanu zdrowia współmałżonka, wprowadzając wymóg posiadania przez niego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Uprawnienie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego dla syna z tytułu sprawowania opieki nad ojcem (jak w omawianej sprawie), zmaterializuje się zatem dopiero wówczas, gdy żona wymagającego opieki H. M. przedstawi stosowne orzeczenie, o którym mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, iż "pozostawanie podopiecznego w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Z przepisu art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej K.r.o.) wynika bowiem, że małżonkowie mają

w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki, a ponadto, są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Podkreślenia wymaga, że nawet

w przypadku ustania małżeństwa w wyniku rozwodu, stosownie do art. 60 § 1 K.r.o., małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Przepis art. 130 K.r.o. wskazuje natomiast, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka" (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 599/20, dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia .nsa.gov.pl).

Jakkolwiek należy przyznać skarżącemu rację, iż organ nie ma kompetencji do dokonywania oceny orzeczenia o niepełnosprawności jego ojca, czy też wystawionego przez lekarza zaświadczenia o stanie zdrowia jego matki, to jednak okoliczność ta nie miała żadnego wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ustawodawca uzależnił bowiem możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej aniżeli współmałżonek od spełnienia ściśle określonego warunku, jakim jest posiadanie przez współmałżonka orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym. To właśnie ten dokument przesądza o tym, że małżonek osoby wymagającej opieki nie może tej opieki zapewnić i otwiera możliwość ubiegania się o świadczenie innym, wymienionym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. osobom. Regulacja, o której mowa jest jasna i nie może podlegać wykładni rozszerzającej, w szczególności w taki sposób jak oczekiwałby tego skarżący. Z tego względu przedłożone zaświadczenie lekarskie, dotyczące stanu zdrowia matki skarżącego i stwierdzające, iż nie może ona sprawować opieki nad mężem nie mogło przesądzić o możliwości przyznania świadczenia. Zaświadczenie to nie jest równoznaczne z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a tylko taki dokument miałby znaczenie w niniejszej sprawie.

Wbrew wywodom skargi nie doszło do naruszenia przepisów procedury, bowiem w badanej sprawie organ ustalił wszystkie istotne dla załatwienia sprawy okoliczności. W świetle poczynionych ustaleń nie ulega wątpliwości, że ojciec skarżącego jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymagającą opieki, pozostaje w związku małżeńskim, a żona nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Okoliczności te nie są przez skarżącego kwestionowane.

W ocenie sądu organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy

o świadczeniach rodzinnych i właściwie je zastosował, co musiało doprowadzić do uznania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.