Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 986/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8,  art. 109 par. 1.  art. 127 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2008 r. sprawy ze skarg M. A., A. R., P. H. oraz H. C.– P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia (...) kwietnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz M. A., A. R. oraz P. H. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej H. C. – P. S.A. z siedzibą w P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) kwietnia 2008 r. Nr (...) Minister Gospodarki umorzył postępowanie z wniosku spółki H. oraz z wniosku P. H., M. A. i A. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia (...) września 2007 r. znak (...) nie stwierdzającą nieważności orzeczenia Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, W części dotyczącej przedsiębiorstwa: H. ul. (...).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż decyzja Ministra Gospodarki z dnia (...) września 2007 r. przesłana została "do wiadomości" m.in. spółce H. oraz P. H., M. A. i A. R., jako podmiotom posiadającym interes faktyczny w sprawie zakończonej tą decyzją, wynikający z posiadanych tytułów prawnych do nieruchomości, na których funkcjonowało znacjonalizowane przedsiębiorstwo, które jednakże nie zostały przejęte wraz z nim na własność Państwa, na mocy przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz.17), nie będąc tym samym objęte postępowaniem zakończonym decyzją Ministra Gospodarki z dnia (...) września 2007 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy może złożyć wyłącznie strona postępowania I instancji, zatem wyłącznie wniosek strony ustalonej w trakcie postępowania I instancyjnego może podlegać rozpoznaniu w postępowaniu odwoławczym. W przedmiotowej sprawie ustalenie stron postępowania nastąpiło w świetle art. 157 §2 w zw. z art. 28 kpa.

Przedmiotem orzeczenia nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r., ocenianego we wskazanym wyżej zakresie w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Ministra Gospodarki z dnia (...) września 2007 r. było przedsiębiorstwo pn. H. ul. (...) , stanowiące własność spółki H.z siedzibą w P. Orzeczenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. nie wymieniało poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa, a zgodnie z zapadłym w sprawie zakończonej skarżoną decyzją wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03 - organ administracyjny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w zaskarżonej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie, co do nieważności decyzji albo

jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach

Sygn. akt IV SA/Wa 986/08

dotyczących istoty sprawy. Kompetencje kasacyjne organu nadzoru nie upoważniają tego organu do dokonywania samodzielnych ustaleń faktycznych koniecznych do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Wobec okoliczności, iż wnioskodawcy interes prawny do bycia stronami postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) września

2007 r. opierają na tytule prawnym do nieruchomości, na których funkcjonowało w/w przedsiębiorstwo, a które nie były wraz z nim przejęte na własność Państwa, a więc nie były przedmiotem wskazanego na wstępie orzeczenia nr (...) Ministra Przemysłu i

Handlu z dnia (...) maja 1948 r., to dlatego też decyzja Ministra Gospodarki z dnia (...) września 2007 r. nie wpływa na zakres praw i obowiązków spółki H. , czy P. H., M. A. i A. R., rozstrzygając wyłącznie o uprawnieniach spółki H. z siedzibą w P.. Gdy subiektywne twierdzenie wnoszącego wniosek o ponowne

rozpatrzenie sprawy nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane, należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 §1 pkt 3 w zw. z art. 127 §3 kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Gospodarki z dnia (...) kwietnia 2008 r. złożyła spółka H. oraz P. H., M. A. i A. R..

Spółka H. zarzuciła naruszenie art. 138 §1 pkt 3 w zw. z

art. 28 kpa, poprzez umorzenie postępowania z wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, na skutek błędnego przyjęcia, że skarżący nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym, w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję; naruszenie art. 156 §1 pkt 2 i 4 oraz §2 kpa, poprzez przekroczenie granic, w jakich organ administracyjny może rozpoznać i rozstrzygać sprawę w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji, polegające na przyjęciu, że adresatem orzeczenia nacjonalizacyjnego była spółka H. z siedzibą w P. a nie spadkobiercy P. H., co doprowadziło do uznania, że nieruchomości nie były objęte nacjonalizacją i odmówienia statusu strony skarżącemu, który interes prawny wywodzi z prawa użytkowania wieczystego nieruchomości; naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, wbrew wiążącej ocenie prawnej wyrażonej w wyrokach sądów administracyjnych wydanych w sprawie, że adresatem orzeczenia nacjonalizacyjnego była spółka H. z siedzibą w P. a

nie spadkobiercy P. H., a w konsekwencji uznanie, że nieruchomości nie były objęte nacjonalizacją i odmówienie statusu strony skarżącemu, który interes

prawny wywodzi z prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Ponadto zarzucono sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem

Sygn. akt IV SA/Wa 986/08

dowodowym, poprzez błędne przyjęcie, że adresatem orzeczenia nacjonalizacyjnego była spółka H. z siedzibą w P. a nie spadkobiercy P. H., a w konsekwencji uznanie, że nieruchomości nie były objęte nacjonalizacją i odmówienie statusu strony skarżącemu, który interes prawny wywodzi z prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono szczegółową argumentację mającą przemawiać za uznaniem zgłoszonych zarzutów za zasadne i uchyleniem zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki z dnia (...) kwietnia 2008 r.

P. H., M. A. i A. R., działając jako spadkobiercy P. H. - byłego właściciela nieruchomości na których prowadziła działalność spółka H. z siedzibą w P., zarzucili decyzji Ministra Gospodarki z dnia (...) kwietnia 2008 r. rażące naruszenie art.

153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z dotychczasowymi wyrokami sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego, jakie zapadły w tej sprawie w znaczeniu formalnym, prowadzonej wcześniej bez wniosku i

bez udziału przedstawiciela znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, w której zarówno dla Ministra Gospodarki (jego poprzednika prawnego), jak i dla sądów administracyjnych oraz dla Sądu Najwyższego, było oczywiste, że M. A., P. H. i A. R. - jako następcy prawni P. H., którego nieruchomości faktycznie dotyczyło określone orzeczenie nacjonalizacyjne, są stronami

legitymowanymi do wszczęcia postępowania nadzorczego i uczestniczenia w takim postępowaniu jako strony, a nie tylko spółka H. z siedzibą w P. lub następcy prawni tej spółki niemieckiej; rażące naruszenie art. 28 kpa wobec uznania, że skarżący nie mają interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu w postępowaniu w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego dotyczącego mienia tej spółki, w sytuacji gdy oczywiste było w toku dotychczasowego merytorycznego postępowania nadzorczego prowadzonego na wniosek M. A., P. H. i A. R., że są stronami w sprawie; rażące naruszenie art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 127 §3 i art. 40 §1 oraz art. 11, art. 107 §1 i §3, a także w zw. z art. 140 kpa, wobec umorzenia postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionym w imieniu skarżących od decyzji adresowanej do ich przedstawiciela - w istocie jako strony - tylko dlatego, że został on wymieniony w grupie adresatów danej decyzji pod nagłówkiem "Do wiadomości" w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy prawa nie tylko nie wskazują na taką możliwość adresowania decyzji administracyjnej, ale jednoznacznie stanowią w

art. 107 §1 iw art. 40 §1 kpa, że każda decyzja administracyjna powinna zawierać oznaczenie strony, a w przypadku gdy strona działa przez swego przedstawiciela, ze

Sygn. akt IV SA/Wa 986/08

wskazaniem wśród adresatów danej decyzji owego przedstawiciela jako przedstawiciela danej konkretnej strony, a niekiedy stron postępowania, a w konsekwencji wobec umorzenia postępowania wywołanego konkretnym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionym przez podmiot uprawniony, bez jakiegokolwiek ustosunkowania się do danego wniosku i bez wyjaśnienia przyczyn odmowy rozpoznania konkretnego wniosku, który - w danym wypadku - zawierał także wniosek o łączne jego rozpoznanie

z jednocześnie z nim składanym przez przedstawiciela skarżących wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Ministra Gospodarki z dnia (...) września 2007 r.

Także w uzasadnieniu tej skargi przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uznaniem zgłoszonych zarzutów i stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki z dnia (...) kwietnia 2008 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki przytoczył motywy zaskarżonej decyzji i odniósł się do zarzutów zawartych w obu skargach, wskazując na ich niezasadność i w konsekwencji tego wnosząc o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Obie skargi zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki z dnia (...) kwietnia 2008 r. narusza art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) oraz art. 109 §1 w zw. z art. 6, art. 8 i art. 28 kpa w sposób mający istotny wpływ

na wynik sprawy.

W zaskarżonej decyzji z dnia (...) kwietnia 2008 r. Minister Gospodarki stwierdził, że zarówno spółka H. jak i P. H., M. A. i A. R., nie mają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa: H. ul. (...), zakończonym

decyzją Ministra Gospodarki z dnia (...) września 2007 r. wydaną z wniosku kuratora spółki H. ul. (...), o odmowie stwierdzenia nieważności powołanego orzeczenia nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r.

Tymczasem, z akt sprawy wynika, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności powołanego orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. wszczęte zostało początkowo z wniosku P. H., S. M., M. A. i A. R., zawartego w piśmie ich

Sygn. akt IV SA/Wa 986/08

pełnomocnika z dnia (...) grudnia 1996 r. Wszczęcie tego postępowania z wniosku wskazanych osób potwierdzone zostało zawiadomieniem Ministerstwa Gospodarki z dnia (...) grudnia 1997 r., skutkiem czego Minister Gospodarki wydał następnie decyzję z dnia (...) kwietnia 1999 r. i kolejną decyzję z dnia (...) lipca 1999 r. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa H. w P. Decyzje te zostały jednak uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2000 r. sygn. akt IV SA 1495/99, wydanym na skutek skargi złożonej przez spółkę H. Również kolejne decyzje Ministra Gospodarki z dnia (...) stycznia 2003 r. i z dnia (...) maja 2003 r., wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2000 r. sygn. akt IV SA 1495/99 - z wniosku P. H., S. M., M. A. i A. R., uchylone zostały wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z

dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03. Wyrok ten również został wydany ze skargi spółki H.. Złożona zaś wobec tego wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1402/04.

W powołanym wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zakwestionował legitymacji prawnej wnioskodawców do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa: H., spółka z o.o. P. ul. (...), a wręcz przeciwnie, rozważając i oceniając merytoryczne zarzuty skargi złożonej przez spółkę H. – P. oraz zarzuty wnioskodawców o rażącym naruszeniu prawa orzeczeniem nacjonalizacyjnym Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa: H., spółka z o.o. P. ul. (...), Sąd stwierdził m.in., że: "Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy dawały podstawę do przyjęcia, że przedmiotem nacjonalizacji było przedsiębiorstwo należące do spadkobierców P. H. i że dla oznaczenia tego przedsiębiorstwa w wykazie przedsiębiorstw podlegających nacjonalizacji na podstawie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. stanowiącym załącznik do orzeczenia Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. posłużono się jedynie nazwą firmy H.. P. ul. (...) - dla jednoznacznego określenia, o

jakie przedsiębiorstwo chodzi. Nie oznaczało to w żadnym wypadku, że przedmiotem przejęcia jest przedsiębiorstwo należące do tej firmy."

Sygn. akt IV SA/Wa 986/08

Ponadto, w powołanym wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03 Sąd wskazał, że: "Spadkobiercy P. H. bezzasadnie więc traktowani są przez organ orzekający o nacjonalizacji omawianego przedsiębiorstwa jako osoby trzecie w stosunku do rzekomego właściciela Spółki H., bezzasadnie też traktowanej jako właściciel tego przedsiębiorstwa." W konsekwencji takich ustaleń i ocen, Sąd uznał cyt.: "Oczywiście sprzeczny z materiałem dowodowym, zgromadzonym w aktach sprawy jest natomiast zarzut [spółki H. – P.], iż wnioskodawcy nie byli uczestnikami postępowania nacjonalizacyjnego, że zatem nie

byli legitymowani do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia wydanego w tym postępowaniu."

Co więcej, na stronie 13 i 14 uzasadnienia powołanego wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r., Sąd jednoznacznie wskazał, iż organowi orzekającemu w sprawie pozostaje do rozstrzygnięcia - po uprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2000 r. i wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2001 r. sygn. akt II RN 176/00 - czy orzeczenie Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa wymienionego pod l.p. 62 jest dotknięte którąś z wad wymienionych w art. 156 §1 kpa.

Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż zarówno spadkobiercy P. H. (byłego właściciela nieruchomości, na których prowadziło działalność przedsiębiorstwo H., spółka z o.o. P.), jak i spółka H., będąca obecnie użytkownikiem wieczystym niektórych z tych nieruchomości, uznani zostali w cytowanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03, za strony postępowania o

stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa: H., spółka z o.o. P. ul. (...). Uznanie to nie pozostaje przy tym w sprzeczności z oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartą w wyroku z dnia 2 lutego 2000 r. sygn. akt IV SA 1495/99, w którym Sąd wypowiedział jedynie merytoryczną ocenę zarzutu skarżącej ówcześnie spółki H. , co

do okoliczności, iż wbrew ustaleniom organu orzekającego, istniał jeden podmiot gospodarczy o nazwie "H.". Sąd stwierdził przy tym, że: "Początkowo postępowanie to [nacjonalizacyjne] toczyło się wedle procedury przewidzianej dla przedsiębiorstw niepolskich i w takim charakterze wpisane zostało na listę przedsiębiorstw przewidzianych do nacjonalizacji, jednakże już jesienią 1996 r, wobec zarzutów zgłoszonych przez pełnomocnika właścicieli przedsiębiorstwa zostało wykazane, iż właścicielami są obywatele polscy." Również więc w cytowanym wyroku z dnia 2 lutego 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie traktował

Sygn. akt IV SA/Wa 986/08

spadkobierców P. H. oraz spółkę H. za w pełni uprawnionych do bycia stroną postępowania o ocenę legalności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa H., spółka z o.o. P. ul. (...).

Niezależnie więc od faktu, iż Minister Gospodarki po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1402/04 wydał kolejną już w sprawie decyzję z dnia (...) września 2007 r. znak (...), tym razem o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. (w części dotyczącej przedsiębiorstwa H., spółka z o.o. P. ul. (...)), wskazując w jej komparycji, iż działa

na wniosek kuratora spółki H., spółka z o.o. w P., za strony tej decyzji - jako uznane przez dotychczas orzekające w sprawie sądy administracyjne za strony postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia nacjonalizacyjnego - zobowiązany był uznać także spadkobierców P. H. i spółkę H.

Wykluczenie tych podmiotów przez Ministra Gospodarki zaskarżoną decyzją z kręgu stron postępowania o stwierdzenie nieważności powołanego orzeczenia nacjonalizacyjnego pozostaje zatem w sprzeczności z ocenami prawnymi sformułowanymi we wskazanych wyżej wyrokach sądów administracyjnych.

Z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika bowiem, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Oznacza to, iż zarówno Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jak również organ administracji, związani są ocenami prawnymi zawartymi w szczególności w cytowanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03. Związanie to byłoby wyłączone tylko w sytuacji zmiany stanu prawnego, na podstawie którego wydany został powołany wyrok z dnia 29 czerwca 2004 r., lub poprzez ujawnienie się nowych dowodów lub dokumentów, w inny niż dotychczas sposób ukazujących stan faktyczny sprawy nacjonalizacji przedsiębiorstwa. Żadna jednak ze wskazanych okoliczności nie zaistniała w niniejszej sprawie. Zmianie uległa jedynie ocena organu orzekającego zgromadzonego

dotychczas materiału dowodowego w sprawie.

Przy czym, zarówno w decyzji z dnia (...) września 2007 r., jak i w zaskarżonej decyzji, Minister Gospodarki dokonał merytorycznej oceny przedmiotowego zakresu orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 r. stwierdzając, iż orzeczenie to nie obejmuje nieruchomości należących niegdyś do

Sygn. akt IV SA/Wa 986/08

P. H. I z takiej oceny wywiódł, iż skarżący w niniejszej sprawie, nie mają przymiotu strony. Takie ustalenie nie jest prostym stwierdzeniem faktu wynikającego ze stosownych dokumentów, lecz jest wynikiem oceny prawnej organu orzekającego znajdującego się w aktach sprawy protokołu zdawczo-odbiorczego znacjonalizowanego przedsiębiorstwa i orzeczenia nacjonalizacyjnego oraz wydanych w przeszłości

orzeczeń sądów cywilnych dotyczących oceny umowy zbycia nieruchomości przez P. H. spółce H., spółka z o.o. w P.

Minister Gospodarki nie mógł jednak dokonywać merytorycznej oceny przedmiotowego zakresu orzeczenia nacjonalizacyjnego bez udziału skarżących w niniejszej sprawie, jeżeli ocena ta dotyczyła statusu prawnego okoliczności, z których skarżący wywodzą swój interes prawny do bycia stroną w tym postępowaniu.

Powyższe oznacza, iż zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki z dnia (...) kwietnia 2008 r. Nr (...) narusza powołany art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdzie naruszenie to ma o tyle istotny wpływ na wynik sprawy, iż jego skutkiem jest umorzenie postępowania administracyjnego z wniosku podmiotów uprawnionych do skutecznego ubiegania się jako strony o wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Zaskarżona decyzja narusza również art. 109 §1 w zw. z art. 6, art. 8 i art. 28 kpa. Z art. 109 kpa wynika bowiem, iż decyzję doręcza się stronom na piśmie. Z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika natomiast dopuszczalność doręczenia decyzji innym jeszcze podmiotom, niż strony postępowania, zwłaszcza podmiotom mającym w sprawie tylko interes faktyczny, jak ujął to Minister Gospodarki w zaskarżonej decyzji ź dnia (...) kwietnia 2008 r. oraz w odpowiedzi na skargi złożone w niniejszej sprawie.

Pomijając racje, jakie miałyby uzasadniać doręczanie decyzji administracyjnej podmiotom nie mającym przymiotu strony, a więc nie mogącym w żaden sposób skorzystać ze środków procesowych wobec takiej decyzji, treść art. 109 §1 kpa jednoznacznie wskazuje na brak podstaw prawnych do różnicowania odbiorców decyzji na podmioty traktowane jako strony postępowania i podmioty nie mające przymiotu strony, a otrzymujące decyzję jedynie do tzw. "wiadomości". W tym względzie, organ administracji może działać jedynie na podstawie obowiązującego prawa (art. 6 kpa). Skoro więc decyzja administracyjna może być doręczana jedynie stronom

postępowania, to doręczenie decyzji Ministra Gospodarki z dnia (...) września 2007 r. znak (...) spadkobiercom P. H. i spółce H., niezależnie od użytej w jej rozdzielniku klauzuli "do wiadomości", wykluczało dopuszczalność uznania tych podmiotów na kolejnym etapie postępowania administracyjnego, z ich wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy

Sygn. akt IV SA/Wa 986/08

rozstrzygniętej powołaną decyzją z dnia (...) września 2007 r., za niebędących stroną decyzji z dnia (...) września 2007 r. i przez to skutkujące umorzeniem postępowania z ich wniosków.

Ustalenie braku przymiotu strony na etapie odwoławczym wobec podmiotu, który uznany został za stronę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie może bowiem skutkować wykluczaniem takiego podmiotu z dalszych etapów postępowania administracyjnego przy pozostawieniu w obiegu prawnym dotychczasowych rozstrzygnięć wydanych z jego udziałem, jeżeli podmiot ten nie posiadał przymiotu strony od samego początku. Takie postępowanie narusza nie tylko art. 109 §1 w zw. z art. 28 i art. 127 §1 i §3 kpa, lecz także zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wynikającą z art. 8 kpa, gdy w przypadku potraktowania danego podmiotu za stronę postępowania pierwszoinstancyjnego podmiot ten oczekuje, iż w ponownym postępowaniu prowadzonym przez ten sam organ administracji zostanie tak samo potraktowany za stronę, gdy w sprawie nie ulegnie zmianie ani stan prawny, ani

jej stan faktyczny.

Aczkolwiek, w rozpatrywanej sprawie, zarówno spółka H., jak i spadkobiercy P. H., są stronami postępowania, w którym wydana została decyzja Ministra Gospodarki z dnia (...) września 2007 r. znak (...), o czym już wyżej wskazano.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy zastosuje się do oceny

i

prawnej wynikającej ź wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03.