Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1031/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt. 25, art. 41 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 129a w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 10
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 72 pkt 2.
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2011 r. sprawy ze skargi "T." Sp. j. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nakładającą na "T." Spółka Jawna., skarżącą w niniejszej sprawie, karę pieniężną w wysokości 3900 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] października 2010 r. przeprowadzono kontrolę drogową, na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...], pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez D. P. Zespołem pojazdów wykonywano międzynarodowy transport drogowy z Niemiec do Polski w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa "T." Spółka Jawna. Z kontroli został sporządzony protokół podpisany przez kierowcę bez uwag. Podczas kontroli pojazd poddano procesowi ważenia w punkcie przystosowanym do statycznego ważenia pojazdów znajdującym się przy drodze powiatowej nr [...] w miejscowości [...]. Zadeklarowana masa przewożonego ładunku, zgodnie z dokumentem przewozowym (CMR) wynosiła 28100 kg.

Za pomocą wag statycznych (nr fabryczne: [...];[...]) została przeprowadzona kontrola nacisków osi i masy całkowitej, która wykazała (po odjęciu 200 kg i 2% z każdej osi):

oś pierwsza pojedyncza nienapędowa pojazdu silnikowego: 6,57 tony.

oś druga pojedyncza napędowa pojazdu silnikowego: 10,68 tony.

-oś trzecia potrójna nienapędowa naczepy: 21,55 tony.

- rzeczywistą masę całkowitą: 38,8 tony.

Kierowca został poinformowany o możliwości przeprowadzenia ponownego ważenia pojazdu, jednak z niej nie skorzystał.

Pismem z dnia [...] października 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wzywając do przedstawienia wskazanych w piśmie dokumentów.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 13g ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40 c, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115 ze zm.) dalej u.d.p., art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.- dalej: u.r.d.), § 3 i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32 poz. 262 ze zm.), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz.U. z 2010 r. Nr 138 poz. 933), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (Dz. U. z 2010 r. Nr 138 poz. 932) oraz art. 104 § 1 kpa, nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3.900 zł.

Organ wskazał w uzasadnieniu, że droga wojewódzka nr [...] należy do kategorii dróg, na których dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś napędową wynosi 8 ton. Podczas kontroli stwierdzono nacisk pojedynczy osi napędowej pojazdu silnikowego 10, 68 t. W związku z tym przekroczenie dopuszczalnego nacisku wynosi 2, 68 t, co skutkuje karą pieniężną 3,900 zł.

W odwołaniu od w/w decyzji strona podniosła, że inspektorzy przeprowadzający kontrolę nie określili odpowiednio w protokole miejsca kontroli, bowiem droga krajowa [...] łączy się z drogą [...] i przez pewien odcinek drogi te biegną wspólnie, tym samym zdaniem skarżącej określenie miejsca kontroli "[...] droga krajowa [...]" nie pozwala ustalić, ani właściwego stanu faktycznego, ani właściwego stanu prawnego do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i czyni decyzję wadliwą. Ponadto kontrola została przeprowadzona w nielegalnej formie, bowiem funkcjonariusze nie mieli prawa zatrzymywać pojazdu do kontroli w miejscu do tego nieprzewidzianym i następnie kierować pojazd do ważenia na punkt kontrolny znajdujący się w sporej odległości od miejsca zatrzymania. Podkreśliła, iż żaden przepis prawa nie daje inspektorom transportu drogowego takiego uprawnienia i w tym zakresie zdaniem skarżącej, kontrola była prowadzona bez podstawy prawnej i miała charakter represyjny względem przedsiębiorcy. Inspektorzy dokonujący kontroli nie mieli uprawnień do zatrzymania pojazdu, a następnie skierowania go na miejsce ważenia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i ust. 1 b pkt 1, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 u.d.p. oraz lp. 6 pkt 7 lit. d) i e) załącznika nr 2 do w/w ustawy i art. 64 ust. 1 u.r.d. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał, że na podstawie art. 129 a p.r.d. drogowym kontrola ruchu drogowego w stosunku do kierujących pojazdami, którzy wykonują transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne, należy również do inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. W tym zakresie inspektorom przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 2. Tymi uprawnieniami są m.in. wydawanie poleceń osobie kontrolowanej co do jej zachowania, usuwania lub przemieszczania pojazdu, sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze. Powyższe uprawnienia są wystarczające, aby po zatrzymaniu pojazdu do kontroli inspektor mógł wydając polecenie osobie kontrolowanej skierować pojazd na stanowisko kontrolne, które spełnia stosowne wymagania dla skontrolowania stanu technicznego, wymiarów, nacisków oraz masy kontrolowanego pojazdu. W przypadku kontroli nacisków osi oraz masy pojazdu oczywistym jest, iż miejsce kontroli musi być przystosowane do przeprowadzenia czynności kontrolnych, gdyż uzyskanie prawidłowych wyników pomiarów jest niezwykle istotne dla ustalenia zgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego sprawy. Tym samym zarzut skarżącej o braku podstawy prawnej dla przemieszczania pojazdu z miejsca zatrzymania do miejsca kontroli nie ma potwierdzenia w obowiązującym stanie prawnym.

Organ podkreślił również, iż jednym z uprawnień inspektora transportu drogowego określonym w art. 129 p.r.d. jest pilotowanie pojazdów nienormatywnych. W przypadku pilotowania pojazdu z miejsca zatrzymania do miejsca kontroli przez inspektorów nie może być mowy o stwarzaniu zagrożenia dla innych uczestników ruchu. Organ odnosząc się do zarzutu skarżącej co do nieodpowiedniego określenia miejsca kontroli wskazał, że w protokole precyzyjnie określono po jakiej drodze poruszał się pojazd.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- prawa materialnego tj. art. 129 ust. 2 w zw. z art. 129a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego w zakresie w jakim Inspektorzy podczas kontroli drogowej przekroczyli swoje uprawnienia i nakazali kontrolowanemu kierowcy przemieszczenie pojazdu celem przeprowadzenia kontroli nacisków w miejsce znacząco odległe od miejsca zatrzymania pojazdu, a organy administracji obydwu instancji wykorzystały w sposób bezprawny i nielegalny materiał dowodowy;

- prawa procesowego tj.: art. 6, 7, 8, 10 § 1, 81, 107 § 1 i 3, a przede wszystkim art. 75 i 76 k.p.a., w zakresie w jakim organy administracji ustaliły w oparciu o bezprawne dowody okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i na ich podstawie nałożyły na skarżącą karę.

W uzasadnieniu skargi skarżąca poza argumentami wskazywanymi w odwołaniu od decyzji podniosła dodatkowo, że w trakcie postępowania administracyjnego złożyła wniosek o dopuszczenie dowodu z planu kontroli. Wniosek ten pozostał bez rozstrzygnięcia i ustosunkowania się organu II instancji. Skarżąca wskazała, że nie otrzymała żadnego pisma, w którym Organ II instancji odniósłby się do złożonych wniosków dowodowych. Nadto nie otrzymała żadnego pisma, które by zmierzało do zapewnienia jej czynnego udziału w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych stanowi, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g ustawy o drogach publicznych, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy.

Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Natomiast drogi inne niż określone na podstawie powyższych przepisów stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 6 ustawy o drogach krajowych).

Droga na której przeprowadzono kontrolę jest drogą, o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś napędową 8 t.

W przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.

Organy ustaliły, że pojazd skarżącej przekraczał parametry w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem naruszenie dopuszczalnych norm w postaci nacisku 10,68 t. na pojedynczej osi napędowej pojazdu – t.j. przekroczono dopuszczalny nacisk o 2,68 t. oraz brak zezwolenia na przejazd pojazdem normatywnym.

Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. Tym samym nie kwestionował wyników pomiarów uzyskanych w wyniku ważenia pojazdu przy pomocy legalizowanych wag.

Podkreślić należy, iż inspektorzy Inspekcji Drogowej nie przekroczyli swoich uprawnień, zaś zarzuty skarżącej iż materiał dowodowy pozyskany został w sposób bezprawny i nielegalny są chybione. Kontroli dokonano zgodnie z prawem, zaś wyniki ważenia kontrolowanego pojazdu zawarte w protokole kontroli wskazują na naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych. Protokół kontroli stanowi dokument urzędowy i w pełni odpowiada warunkom określonym dla tego rodzaju dokumentu. Ma on cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zatem stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, czy nawet niemożliwy do odtworzenia. Z tej przyczyny podpisanie go bez zastrzeżeń przez kontrolowanego stanowi istotny dowód w sprawie " (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 czerwca 2008 r. niepubl., sygn. akt II GSK 89/08 i z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 50/08 niepubl.).

W świetle art. 71 u.t.d., zatrzymanie pojazdu do kontroli może być dokonane tylko przez umundurowanych inspektorów znajdujących się w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego lub w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli. W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, iż zatrzymania pojazdu do kontroli dokonano prawidłowo z zachowaniem wymogów określonych w ww. regulacji. W protokole kontroli wskazano wyraźnie, iż do zatrzymania pojazdu doszło na drodze wojewódzkiej nr [...] i poddano procesowi ważenia w punkcie przystosowanym do statycznych ważeń pojazdów, znajdującym się przy drodze powiatowej nr [...] w miejscowości [...]. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 4 u.t.d., inspektor wykonując zadania, o których mowa w art. 50 ustawy, ma prawo do kontrolowania masy, nacisków osi i wymiarów pojazdu przy użyciu przyrządu pomiarowego. Stosownie do treści art. 72 pkt 2 ww. ustawy, kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą, bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa. Ponadto stosownie do treści art. 129a w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 10 p.r.d., w ramach realizacji zadań polegających na czuwaniu nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego są uprawnieni m.in. do usuwania lub przemieszczania pojazdu w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1-3 ustawy, w tym również w przypadku przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej odnośnie pominięcia w toku postępowania wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżącą wskazać należy, iż nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wymiar kary. Postanowienia Regulaminu Organizacyjnego WITD w [...] nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i wpływu na wynik sprawy oraz wymiar kary. Powyżej wskazany akt prawa wewnętrznego nie jest aktem powszechnie obowiązującym, bowiem reguluje jedynie sposób funkcjonowania urzędu.

Za niezasadne, w ocenie Sądu, należy uznać także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego. Zarzuty te nie znajdują oparcia w aktach sprawy, bowiem w przeprowadzonym postępowaniu ustalono okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzono dowody dotyczące tych okoliczności, a w uzasadnieniu decyzji wskazano, na jakich dowodach się oparto, wydając rozstrzygnięcie. W konsekwencji Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i nie narusza art. 77 § 1 k.p.a., bowiem decyzję podjęto na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, bowiem pismem z dnia [...] października 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. wskazując, iż ma ona prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłaszania żądań na każdym etapie postępowania.

Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.