Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1181/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: NSA Izabela Dobosz (spr.) AWSA Inga Gołowska Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi T.C. j, T.L. i K.L. na decyzję Wojewody z dnia [ ] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego K.L. kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. L. wnioskiem z dnia [...] r. wystąpił do Prezydenta [...] o zwrot b. parcel [...]. kat. : [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], b. gm. kat. [...]. Decyzją z dnia [...] r.. Nr AB [...] Prezydent Miasta [...] ponownie orzekł o odmowie zwrotu działki nr [...] o powierzchni 0.0768 ha i części działek nr nr: [...],[...],[...],[...], położonych w obrębie nr [...], jednostka ewidencyjna [...] oraz części działek nr [...] i nr [...], położonych w obrębie nr [...], jednostka ewidencyjna [...] ze względu na fakt, że o zwrot nieruchomości nie wystąpili wszyscy spadkobiercy wywłaszczonego właściciela. Wojewoda [...] ostateczną decyzją z [...] r. Nr [...] utrzymał powyższą decyzję Prezydenta Miasta [...] w mocy.

W dniu [...] r. do Urzędu Miasta [...] wpłynął wniosek (sprostowany [...] r.) T. C. , T. L. i K. L. o zwrot b. parcel [...]. kat. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] b. gm. kat. [...].

W trakcie postępowania administracyjnego organ l instancji ustalił, że działka [...], obręb nr [...], jednostka ewidencyjna [...] m. [...], działka nr [...], obręb nr [...], jednostka ewidencyjna [...] m. [...] i parcela [...]. kat. [...],[...], która stanowi część działek nr: [...] i [...], obręb nr [...], jednostka ewidencyjna [...]-stanowią własność Gminy Miejskiej [...].

Postanowieniem z [...] r., nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył Starostę [...] do załatwienia sprawy zwrotu tych działek.

Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Prezydent Miasta [...] odmówił zwrotu działki nr [...] o pow. 0.0768 ha, obręb nr [...] jednostka ewidencyjna [...] m. [...] (odpowiadającej b. parcelom katastralnym [...]. kat. [...] i [...], b. gm. kat. [...]) na rzecz T. C., T. L. oraz K. L. Decyzja ta zapadła na podstawie art. 4 pkt 9b1 art. 136 ust. 3, art. 142 i art. 229 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. nr 261, póz. 2603 z późn. zm.), art. 104 k.p.a. oraz Upoważnienia nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Prezydent Miasta [...] opisał przebieg postępowania i poinformował, że sprawa zwrotu części działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] w granicach b. parcel [...]. kat. [...] i [...] z uwagi na odmienny stan prawny nieruchomości zostanie rozpatrzona w odrębnej decyzji administracyjnej.

Decyzję swoją organ l instancji oparł na następujących ustaleniach: parcele [...]. kat. [...] o pow. 0.0653 ha, [...] o pow. 0.5074 ha i 240 o pow. 0.0907 ha stanowiące własność W. L. zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] 1951 r, [...] z przeznaczeniem na cele budowy Kombinatu [...] oraz Miasta [...], które stało się ostateczne z dniem [...]1981 r.

Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego dla Miasta [...] z [...] 1953 r., sygn. akt [...] prawo do spadku po W. L. nabył J. L. w całości. Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] 1999 r., sygn. akt [...] spadek po J. L. nabyli na mocy ustawy: S. L. , T. C. oraz T. L. i K. L. po 1/4 części, a spadek po S. L. nabyli na mocy ustawy: T. C. , T. L. i K. L. po 1/3 części.

Zebrana w sprawie dokumentacja geodezyjna i kartograficzna dowodzi, iż b. parcele [...]. kat. [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], b. gm. kat. [...] odpowiadają działce nr [...] oraz częściom działek nr: [...],[...],[...],[...], obręb nr [...], jednostka ewidencyjna [...] m. [...] i działce nr [...] , obręb nr [...], jednostka ewidencyjna [...] m. [...].

Organ l instancji wskazał, że na podstawie umowy z [...] r.. [...] r. K. i M. P. nabyli prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. 0.0768 ha, obręb nr [...], jednostka ewidencyjna [...] m. [...]. Ujawnienie w księdze wieczystej [...] umowy o oddanie ww. działki w użytkowanie wieczyste nastąpiło [...] 1997 r. Następnie ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] 1999 r., nr [...] orzeczono o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego działki nr [...], obręb nr [...], jednostka ewidencyjna [...] m. [...] w prawo własności na rzecz K. P. i M. P. na prawach wspólności ustawowej. Aktualnie działka nr [...] o pow. 0,0768 ha jest własnością K. P. i M. P. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.

Zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierca mogą żądać jej zwrotu w całości lub w części, jeżeli stosownie do art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Art. 229 powołanej ustawy stanowi natomiast, iż roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ujawnienie w księgach wieczystych prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] nastąpiło przed 1 stycznia 1998 r., a zatem na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami należało odmówić zwrotu tej działki na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela. Ponadto organ l instancji stwierdził, że zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest możliwy w wypadku, gdy aktualny w chwili orzekania stan prawny nieruchomości nie stanowi przeszkody dla jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercom. W przypadku, gdy Skarb Państwa lub gmina nie jest właścicielem, właściwy organ nie może odebrać gruntu lub budynków aktualnemu właścicielowi i wydać decyzji o ich zwrocie poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercom.

Od powyższej decyzji odwołali się K. L. , T. C. i T. L. zarzucając przewlekłość postępowania oraz rażącą niesprawiedliwość decyzji l instancji. Podnieśli, że cel wywłaszczenia mimo upływu kilkudziesięciu lat nigdy nie został zrealizowany. Wielokrotnie bezskutecznie domagali się zwrotu nieruchomości, nie zostali również powiadomieni o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste, a później o przeniesieniu własności przedmiotowych działek. Zażądali zwrotu nieruchomości lub przyznania odszkodowania z tytułu naruszenia praw byłych właścicieli.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda [...] przypomniał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest działka nr [...] o pow. 0.0768 ha, położona w obrębie nr [...], jednostka ewidencyjna [...], odpowiadająca b. parcelom katastralnym [...] kat. [...] i [...]. gm. kat. [...].

Nabycie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości przez K. i M. P. nastąpiło na podstawie umowy zawartej w formie aktu

notarialnego [...] 1997 r. Rep. [...] w wykonaniu uchwały Zarządu Miasta [...] z [...]1997 r., nr [...] oraz na podstawie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Następnie decyzją z 31 grudnia 1999 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb nr [...], objęta księgą wieczystą KW nr [...] w prawo własności tej nieruchomości na rzecz K. i M. P. Sytuacja taka odpowiada hipotezie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto wpis do księgi wieczystej prawa własności jest objęty domniemaniem z art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, że prawo jawne z księgi wieczystej wpisane jest zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Wobec powyższego organ pierwszej instancji był zobowiązany odmówić zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. C. , T. L. i K. L. domagając się stwierdzenia jej nieważności jako wydanej z naruszeniem art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podnieśli, że oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste nastąpiło na niespełna 3 tygodnie przed uchwaleniem ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem skarżących takie postępowanie władz publicznych miało na celu uniemożliwienie im odzyskania wywłaszczonej nieruchomości. W ten sposób naruszono zarówno prawo własności, jak i prawo dziedziczenia, które chronione są przez art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. W skardze powołano się również na naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP. Ponadto skarżący wnieśli o wszczęcie postępowania, które mogłoby wyjaśnić kwestię legalności działania organów administracji w tej sprawie, co pozwoliłoby im dochodzić odszkodowania na podstawie art. 417 kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoją argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste i ujawnienia tego prawa przed dniem 1 stycznia 1998 r. na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłączona jest możliwość zwrotu nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 VIII 2002r Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 póz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sądowa kontrola wykazała naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z akt sprawy wywłaszczona parcela gruntowa , W. L. ( k. [...] akt administracyjnych ) [...]. kat. [...] posiadała powierzchnię 907 m2. Identyczna powierzchnia była po podziale na parcele [...] i [...] ( k. [...] akt administracyjnych ). Powierzchnia działek uległa zmianie jednakże w trakcie zmian gruntowych , co obrazuje " odpis z operatem ewidencji gruntów" ( k. [...] akt administracyjnych ). Jak wynika z tego dokumentu powierzchnia działki nr [...] obr. [...], o zwrot której wnosili skarżący jest inna niż powierzchnia parceli gruntowej [...]. kat. [...]. Co więcej, powierzchnia działek [...] i [...] wynosi zgodnie z tym dokumentem 684 m2 gdy tymczasem działka [...] obr. [...] oddana w użytkowanie wieczyste pp. M. i K. P. posiada powierzchnię 768 m2 co wynika z wypisu z księgi wieczystej (k. [...] akt administracyjnych ). Należy zatem stwierdzić, że dokumenty zgromadzone przez organ l instancji są niespójne i wymagają szczegółowej analizy w celu identyfikacji przedmiotu zwrotu . Budzi też wątpliwość wyłączenie z rozważań działki [...], która przecież powstała z działki [...]. Zwrócić trzeba również uwagę na to, że krąg uczestników postępowania powinien być większy niż określiły go organy. Jak wynika z postanowienia Sądu Powiatowego dla m . [...] z [...]1953r. spadek po W. L. nabył J. L. (k. [...] akt administracyjnych ), a spadek po J. L. nabyli S. L. , T. C. , T. L. i K. L. , jednakże gospodarstwa rolne należące do spadku nabył wnuk J. L. . J. L. nie brał udziału w rozpatrywanej sprawie, gdyż wcześniej decyzją Prezydenta M. [...] z [...] 2001 ( k. [...] akt administracyjnych) odmówiono mu zwrotu nieruchomości twierdząc, że wywłaszczone parcele katastralne obecnie nie stanowią gospodarstwa rolnego i w dacie otwarcia spadku stanowiły własność Skarbu Państwa, a nie zmarłego J. L. , po którym gospodarstwo rolne wchodzące w skład spadku nabył J. L. W decyzji stwierdzono, iż organ zwracał się do J. L. o przyłączenie się do wniosku o zwrot wszystkich spadkobierców po zmarłym właścicielu W. L., jednakże z uwagi na brak odpowiedzi w sprawie i fakt, że wnioskodawcy – J. L. nie przysługuje

prawo do występowania z wnioskiem o zwrot nieruchomości orzeczono wówczas o odmowie zwrotu nieruchomości.

Z akt sprawy jednakże wynika co innego, iż T. C. już [...]1982 r. złożyła wniosek o odwłaszczenie nieruchomości oznaczonej [...]. kat. [...], gdyż przedmiotowa parcela od czasu wywłaszczenia była w dalszym ciągu użytkowana przez byłego właściciela i zabudowana budynkiem mieszkalnym (K. [...] akt administracyjnych).

Na podstawie umowy z [...]1997r. K. i M. P. nabyli prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] obr. [...] j.ew. [...] m . [...] . Ujawnienie umowy o oddanie działki w użytkowanie wieczyste nastąpiło [...]1997r., a ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...]1999r. orzeczono o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego tej działki w prawo własności.

W aktach brak informacji o postępowaniu z wniosku T. C., tym niemniej organy administracji oddając w użytkowanie wieczyste przedmiotową nieruchomość nie mogły tłumaczyć się niewiedzą w tym zakresie, ( nawet jeśli co innego wynikało z wpisu do księgi wieczystej ). Konieczność zebrania bowiem i rozpatrzenia całego materiału dowodowego wynikała z art. 7 i 77 kpa. W rozpatrywanej sprawie organy powołały się na art. 136 ust. 3 i 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 261 , póz. 2603 ) opierając przesłankę odmowy zwrotu na fakcie oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, a następnie przekształcenia tego prawa w prawo własności. Jednakże przed wejściem w życie ustawy istniał przepis art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 IV 1985r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U . z 1991 r. , Nr 30 , póz. 127 ze zm .), który zezwalał również na ubieganie się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości poprzednim właścicielom lub ich następcom prawnym. Toteż roszczenia spadkobierców W. L. powinny być rozstrzygnięte dużo wcześniej, w związku z postępowaniem zainicjowanym wnioskiem T. C. W tym stanie rzeczy zasadne jest pytanie, czy zbycie własności wywłaszczonej nieruchomości będącej przedmiotem postępowania o jej zwrot nie było, w tej konkretnej sprawie, czynnością sprzeczną z ustawą albo mającą na celu obejście ustawy ( art. 58 §1 i § 2 kc), co powodowałoby jej nieważność z mocy prawa. Dawałoby to również możliwość zakwestionowania wydanej przez Prezydenta m. [...] 1999r, o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, w prawo własności. Należy podzielić poglądy zawarte w orzeczeniu WSA w Krakowie z dnia 19 VI 2006r

II SA/Kr 2306/02, iż przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, statuuje zasadę zwracania wywłaszczonych nieruchomości, które stały się zbędne do realizacji celu publicznego, ze względu na który zostały wywłaszczone. Wynikające wprost z ustawy uprawnienie podmiotowe poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości powstaje wówczas gdy stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Nie ma przy tym żadnych ograniczeń czasowych dla tego roszczenia.

W świetle powołanego przepisu art. 136 ust. 3 u.g.n. zbędność wywłaszczonej nieruchomości ( na cel wywłaszczania), stanowi materialnoprawną przesłankę jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi. W związku z czym należało przy zastosowaniu reguł wynikających z przepisów zawartych w art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel, dla którego została przejęta przez Skarb Państwa, a tym samym czy istnieje ( lub nie) przesłanka jej zwrotu. Przy czym cel wywłaszczenia należy interpretować ściśle stosownie do przepisu art. 136 ust.1 u.g.n. zakazującego zbycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Wywłaszczenie jest szczególną instytucją prawa polegającą na odjęciu przymusowym właścicielowi prawa do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli jest ona niezbędna dla określonych celów publicznych, których inaczej nie można zrealizować. Dlatego też wywłaszczona nieruchomość nie może być wykorzystana dla innych celów, niż realizacja celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Ta podstawowa zasada prawa wywłaszczeniowego zawarta w przepisie art. 136 ust. 1 u.g.n. stanowi gwarancję, że instytucja wywłaszczenia nieruchomości nie będzie wykorzystywana w sposób sprzeczny z jej ratio legis, np. do przebudowy stosunków własnościowych w społeczeństwie lub nadużywana ponad potrzeby wynikające z celów społecznych, które nie mogą być realizowane w inny sposób, jak przez odjęcie lub ograniczenie prawa własności do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego / por. T. Woś "Wywłaszczenie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości " -Warszawa 2004, s. 171-1747.

Istota zakazu przeznaczania wywłaszczonej nieruchomości na inne cele, niż określony w decyzji o jej wywłaszczeniu, zawartego w art. 136 ust. 1 u.g.n. pod rządami której przeniesiono własność nieruchomości na rzecz pp. P. - polega na tym, że

w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu właściwy organ jest obowiązany zawiadomić poprzedniego właściciela tej nieruchomości ( wywłaszczonego) lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując go jednocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Taki obowiązek wynika z art. 136 ust. 2 u. g. n., a nie został zrealizowany w tym postępowaniu. Bezsporną bowiem jest okoliczność, że skarżący nie zostali zawiadomieni o zamiarze wykorzystania przedmiotowej nieruchomości na cele komercyjne , nie pozostające w żadnym związku z celem wywłaszczenia. Nie uzyskano stanowiska skarżących czy są oni zainteresowani odzyskaniem nieruchomości na zasadach określonych w art. 139 i 140 i 141 u.g.n., a więc w szczególności z jednoczesnym dokonaniem rozliczeń, o których mowa w ust. 2 art. 140 tego przepisu, choć już wcześniej przynajmniej jedna osoba z kręgu skarżących deklarowała taki zamiar. Dopiero wówczas bowiem, jeżeli uprawnieni do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie złożyli wniosku o jej zwrot lub jej części w terminie 3 miesięcy od otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu , uprawnienie do zwrotu nieruchomości poprzedniego właściciela wygasa i wówczas ustaje zakaz użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu stosownie do treści przepisu 136 ust. 5 ustawy z 21. 08. 1997r. o gospodarce nieruchomościami, /por. T. Woś " Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości " Warszawa 2004, s. 171-1747.

Przepis art. 136 ust. 1 u n. g. jest normą o charakterze imperatywnym w konsekwencji czego czynność prawna dokonana z naruszeniem zakazu wynikającego z tego przepisu jest nieważna (art. 58 k.c.)

Nie może zostać jednak zwrócona nieruchomość wywłaszczona, której właścicielem aktualnie, w czasie rozpatrywania wniosku o jej zwrot nie jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Jeżeli te podmioty zbyły wywłaszczoną nieruchomość nie może być ona zwrócona. Jednakże istniejący stan prawny tej nieruchomości nie oznacza, że starosta ( prezydent miasta na prawach powiatu) wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, który rozpatruje wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stwierdzając w toku przeprowadzanego postępowania dowodowego, że istnieją przewidziane w art. 136 ust.3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. przesłanki jej zwrotu, a w szczególności, że nieruchomość stała się zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona, może wydać decyzję odmawiającą takiego zwrotu, z tym uzasadnieniem, że nieruchomość nie pozostaje we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu

terytorialnego . Winien on - stosownie do postanowień art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. - zwiesić postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości do czasu zakończenia sporu dotyczącego zgodności z prawem czynności cywilnoprawnej w wyniku której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego utraciła władanie wywłaszczoną nieruchomością i podjąć właściwe czynności procesowe celem usunięcia przeszkody powodującej zawieszenie postępowania lub wezwać stronę do ich podjęcia ( art. 100 §1 k.p.a.).

Wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości z naruszeniem powyższej powinności oznacza naruszenie zarówno powyższych przepisów, przepisu art. 7 k.p.a. jak i postanowień art. 136 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Taka jest bowiem konsekwencja zakazu przeznaczenia nieruchomości na cele inne , niż określone w decyzji o wywłaszczeniu , zawartego w art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami :/T. Woś " Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości " s. 2357.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy administracyjne orzekające w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości naruszyły powyższe przepisy prawa materialnego oraz przepisy o postępowaniu, które to naruszenia miały wpływ na wynik postępowania w sprawie. Naruszyły też drastycznie główne zasady postępowania administracyjnego zawarte w przepisach art. 6,7,8,9 i 12 k.p.a. , a w szczególności zasadę praworządności (art. 6), zasadę prawdy obiektywnej (art.7), zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa ( art. 8) , zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12).

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" i "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , uchylając decyzje obu instancji wydane w ramach postępowania administracyjnego. Takie rozstrzygnięcie sięgające "w głąb" sprawy jest w tym wypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia w myśl przepisu art. 135 .p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.