Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 574/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 148, art. 149, art. 150, art. 187, art. 223 par. 2 pkt 1, art. 228
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 3, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. przy udziale sprawy ze skargi W. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 maja 2009 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 30 października 2008r. w sprawie określenia w podatku od środków transportowych za rok 2005 I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/M. Górecka /-/W. Długaszewska /-/T.M. Geremek


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z 30 października 2008 r. nr [...] określił W. L. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2005 na łączną kwotę [...] zł,

W decyzji zawarto pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., za pośrednictwem Prezydenta Miasta K., w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie.

Organ podatkowy skierował decyzję do strony – W. L. na adres ul. [...], [...] K.

Z adnotacji osoby doręczającej-gońca Urzędu Miejskiego w K., zamieszczonej na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji, wynika, że pismo doręczane było adresatowi w dniach 20.11.08 i 27.11.08 (k. 5 akt administracyjnych).

W. L. pismem z dnia 30 kwietnia 2009 r., wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta K., wskazując, że decyzję odebrał 16 kwietnia 2009 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z 19 maja 2009 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu wskazano, że organ podatkowy doręczył przedmiotową decyzję podatnikowi w dniu 05 grudnia 2008 r.( doręczenie zastępcze), zaś odwołanie wniesione zostało 30 kwietnia 2009r,, tj z uchybieniem 14 - dniowego terminu. Organ, wskazując na wyrok WSA w Opolu z dnia 26.10.2007r. , syg akt I S.A/Op 205/2007, podniósł, iż odbiór odpisu decyzji osobiście przez stronę w dniu 16 kwietnia 2009r.nie ma wpływu na termin do wniesienia odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że urząd nie wykorzystał w całości możliwości dostarczenia decyzji. Organ podatkowy winien był podjąć próbę doręczenia decyzji zarówno w miejscu zamieszkania, jak i w miejscu pracy. Bezpodstawnie uznał, że decyzja została doręczona. Ponadto podniósł, że używany adres nie był nigdy podawany przez skarżącego jako adres do doręczeń.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd badając zaskarżone postanowienie, we wskazanym wyżej zakresie, uznał, iż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Konsekwencją uchybienia wskazanemu wyżej terminowi jest zaś, zgodnie z art. 228 tej ustawy, wydanie przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co w rezultacie, powoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Oznacza to zatem, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Dlatego też organ, z uwagi na wskazane wyżej konsekwencje, wydając postanowienie dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi, powinien przeprowadzić szczególnie wnikliwą i wszechstronną ocenę wszystkich okoliczności i dowodów dotyczących daty doręczenia stronie decyzji będącej przedmiotem odwołania oraz daty wniesienia odwołania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania może być wydane w sprawach, w których nie ma wątpliwości, że strona odwołanie wniosła po terminie.

Art. 150 Ordynacji podatkowej stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 (doręczenie właściwe do rąk adresata oraz doręczenie zastępcze) pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.

Doręczenie dokonane w trybie art. 150 Ordynacji zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. By jednak doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki określone w tym przepisie.

Przede wszystkim, przewidziany w art. 150 Ordynacji podatkowej zastępczy sposób doręczenia może być wykorzystany wyłącznie w razie niemożności bezpośredniego doręczenia pisma adresatowi w mieszkaniu lub miejscu pracy, ani pośredniego doręczenia przez domownika, sąsiada lub dozorcę.

Ponadto, skuteczne zawiadomienie o złożeniu w urzędzie gminy pisma doręczonego przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (awizo) następuje przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w skrzynce pocztowej, lub gdy to nie jest możliwe doręczyciel ma obowiązek umieścić zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 150 § 2 Ordynacji. Przy czym nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w urzędzie gminy. Zatem o fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 150 Ordynacji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2006r. sygn. akt I FSK 565/05 - LEX nr 187585, zawsze, na podstawie akt administracyjnych możliwe powinno być ustalenie: czy i w jaki sposób doręczyciel powiadomił adresata o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można to pismo odebrać. Zaś w wyroku z dnia 31 stycznia 2006r. I FSK 565/05 NSA stwierdził , że dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa (tu urząd gminy) zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać.

Potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy stanowiące jedyny dowód, na którym organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie, zawiera jedynie informację, że doręczyciel pismo doręczył adresatowi w terminach: 20 listopada 2008r. i 27 listopada 2009r Żadnej innej informacji wskazane potwierdzenie nie zawiera. Istnieją zatem, zdaniem Sadu, wątpliwości, czy takie zawiadomienie zostało adresatowi pisma pozostawione.

Do akt załączono jedynie wzór zawiadomień o pozostawieniu pism, stosowanych prawdopodobnie przez Urząd Miejski w Kaliszu, czego w żaden sposób nie można uwzględnić w rozpatrywanej sprawie

W przypadku zatem, gdy poza wzmianką o awizie, z treści potwierdzenia odbioru nie wynika przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji, nie wynika również, czy doręczyciel zawiadomił adresata o pozostawieniu przesyłki w urzędzie w sposób wskazany w art. 150 Ordynacji, zaś skarżący kwestionuje fakt doręczenia mu decyzji, podnosząc, iż nie otrzymał żadnego zawiadomienia, trudno mówić o doręczeniu przedmiotowej decyzji w tym trybie.

Okoliczność tę jednak, jak wskazano już wyżej, organ powinien był wyjaśnić i ocenić, przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika zaś, by okoliczność ta w ogóle była przedmiotem badania i oceny organu odwołującego. Poza wskazaniem, że skarżący otrzymał decyzję w dniu 5 grudnia 2008r.organ w żaden sposób nie wyjaśnił na jakiej podstawie przyjął, że spełnione zostały warunki skutecznego doręczenia pisma w trybie art. 150 Ordynacji.

Nie może zatem budzić wątpliwości, że odstąpienie od dokonania takiej oceny, poprzedzonej zgromadzeniem pełnego materiału dowodowego, stanowi naruszenie przepisów postępowania nakazujących organom administracji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych - art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja nie odpowiada również wymogom określonym w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej . W wyroku z 14 grudnia 1999 r. (III SA 1756/99, LEX nr 47228) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd - który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, iż brak podania w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione rozważania, w szczególności dokona oceny wszystkich przesłanek określonych w art. 150 Ordynacji podatkowej ustalając, czy w rozpatrywanej sprawie dokonano skutecznego doręczenia decyzji, jako warunku uznania, że doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a swoją ocenę uzasadni w sposób odpowiadający wymogom wskazanym w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

/-/M. Górecka /-/W. Długaszewska /-/T. Geremek

T.M.d