Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 126/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 10h
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 515
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.
article: art. 130a ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 152 poz 1018
law: Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w [...] a Starostą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J.K. o przyznanie kosztów dozoru pojazdu postanawia: wskazać Starostę [...] jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] maja 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.), w związku z art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w [...] a Starostą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J.K. o przyznanie kosztów dozoru pojazdu i wynagrodzenia za jego dozór, poprzez wskazanie Starosty [...] jako organu właściwego w sprawie.

W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w dniu [...] września 2015 r. J.K. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o przyznanie kosztów dozoru pojazdu marki [...] nr rej. [...] i wynagrodzenia za dozór. Pojazd ten usunięty został na prowadzony przez nią parking depozytowy na polecenie Policji w dniu [...] września 2002 r., a następnie w dniu [...] marca 2005 r. odebrany przez osobę upoważnioną do tej czynności przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przejął przedmiotowy pojazd na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r., poz. 515 ze zm.). Organ wskazał, że w 2005 r. poniósł koszty przechowywania pojazdu w okresie od dnia [...] lutego 2005 r., tj. od dnia wpływu dokumentów pojazdu do Urzędu Skarbowego, do dnia [...] marca 2005 r. tj. do dnia odebrania pojazdu z parkingu depozytowego.

Organ wskazał, że J.K. powołując się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10, zaakcentowała, że jako prowadzącej parking depozytowy należy się jej zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór za cały okres przechowywania pojazdu, dlatego też obecnie wnosi o przyznanie wynagrodzenia za pozostały (nieopłacony) okres przechowywania pojazdu w okresie od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] lutego 2005 r.

Organ zwrócił uwagę, że wniosek J.K. jest jednym z ponad 200 wniosków tego samego rodzaju złożonych w 2015 r., natomiast w sprawie pierwszego z nich z dnia [...] marca 2015 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OW 171/15, wskazał Starostę [...] jako organ właściwy w sprawie. Z uwagi na powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] uznał się za niewłaściwy do załatwienia pozostałych wniosków i działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał je do załatwienia zgodnie z właściwością Staroście [...].

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Starosta [...] zwrócił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] 166 otrzymanych wniosków stwierdzając, że w sprawach tych właściwy jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, ponieważ w okresie którego dotyczą wnioski, przepadek samochodów nastąpił na rzecz Skarbu Państwa, a nie na rzecz Powiatu [...].

W uzasadnieniu swojego stanowiska Starosta powołując się na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydawane w analogicznych sprawach (m.in. z dnia 19 października 2016 r., nr KOA/834/Ru/16), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w składzie 7 sędziów z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 4/14, a także interpretację przepisów przedstawioną przez Departament Prawny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lipca 2016 r. wskazał, że nie ma podstaw, aby Starosta wypłacał wynagrodzenie dochodzone w tego typu sprawach.

W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] przedmiotowy wniosek złożono w 2015 r., tj. po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego art. 10h, który to przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków. Ponadto uznał, że wniosek dotyczy podobnego stanu faktycznego, co w rozpoznawanej już sprawie o sygn. akt I OW 171/15.

W odpowiedzi na wniosek Starosta [...] wniósł o wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku będącego przedmiotem niniejszego sporu. Przytaczając stan faktyczny sprawy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] jako organ egzekucyjny dokonał likwidacji przedmiotowego pojazdu, a zatem powinien rozliczyć również koszty postępowania egzekucyjnego, w szczególności że wydał decyzję o przejęciu tego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Organ podkreślił, że starostowie uzyskali zadania w zakresie występowania z wnioskiem o przepadek na rzecz powiatów pojazdów usuniętych z drogi w okolicznościach wskazanych w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym dopiero z dniem 4 września 2010 r., na podstawie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., poz. 1018). Przytaczając treść art. 12 ust. 1 powołanej ustawy i wskazał, że przepis ten nie może znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie bowiem sprawa przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, o czym świadczy fakt przejęcia pojazdu przez Skarb Państwa zgodnie z decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. i częściowego rozliczenia się z dozorcą pojazdu. Odnosząc się do treści art. 12 ust. 2 omawianej ustawy podniósł, że także i ten przepis nie znajduje zastosowania, gdyż pojazd został przejęty przez Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], a tym samym sprawa nie mogła zostać przekazana [...]. Ponadto organ wyjaśnił, że jedynie w przypadku orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu, starostowie mogą wydać decyzję obciążającą kosztami przechowywania właściciela pojazdu, w trybie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jednakże w niniejszej sprawie nie może dojść do przepadku pojazdu na rzecz powiatu, ponieważ nastąpił on w 2005 r. na rzecz Skarbu Państwa, a sam pojazd został zlikwidowany kilkanaście lat temu.

W ocenie Starosty [...] zaniechania mające miejsce w przeszłości ze strony Urzędu Skarbowego, dotyczące braku zapłaty na rzecz J.K. kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu nie mogą powodować obciążenia finansowego powiatu bowiem żaden z obowiązujących przepisów nie przewiduje następstwa prawnego powiatu. Podniósł, że jeżeli Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa jest on także organem, który powinien rozstrzygać kwestię kosztów dozoru na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ zaznaczył ponadto, że przedmiotowy wniosek, jest jednym z kilkudziesięciu dotyczących nierozliczonych kosztów przechowywania i dozoru pojazdów zlikwidowanych przed kilkunastu laty przez Naczelników Urzędów Skarbowych w [...] i [...] i obejmuje kwotę [...] zł. W tym kontekście wskazał, że zobowiązanie Powiatu z tego tytułu byłoby niemożliwe do zrealizowania w szczególności, że powiaty dysponują ograniczoną pulą dochodów własnych, nie mają przyznanego uprawnienia ustalania własnych podatków i opłat, nie mogą również prowadzić działalności gospodarczej w zakresie wykraczającym poza zadanie o charakterze użyteczności publicznej, a w konsekwencji mają ograniczoną możliwość dofinansowania realizacji zadań z własnych środków.

Konkludując organ stwierdził, że na podstawie art. 2 Konstytucji w demokratycznym państwie prawnym nie można domniemywać obowiązków, zwłaszcza o charakterze finansowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W niniejszej sprawie, spór zainicjowany wnioskiem ma charakter negatywnego sporu kompetencyjnego, albowiem oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku J.K. z dnia [...] września 2015 r. o wypłatę wynagrodzenia z tytułu kosztów oraz dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi publicznej.

Stosownie do treści art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania polecenia usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i tejże ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Wskazany przepis został dodany przez art. 1 pkt 10k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018), zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym, w której to zostały również zawarte regulacje międzyczasowe. Ustawa zmieniająca w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w jej dotychczasowym brzmieniu. Rozstrzygając o powyższych kosztach ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, nie wskazując konkretnego statio fisci. Jednocześnie nie rozstrzygnięto o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach w sposób odmienny, niż uczyniono to w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie natomiast z tym przepisem decyzję o zapłacie kosztów dozoru pojazdu i wynagrodzenia za jego dozór wydaje starosta. Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach: z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 95/12, z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 93/12, z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt I OW 320/17, z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OW 351/17, z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt I OW 177/18 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko wyrażone w przytoczonych wyżej postanowieniach Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela.

Nadto podkreślić należy, iż wniosek o przyznanie wynagrodzenia za dozór został złożony w dniu [...] września 2015 r., a zatem postępowanie w sprawie zostało wszczęte już po nowelizacji art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego art. 130a ust. 10h, w brzmieniu aktualnie obowiązującym. Przepis ten zaś wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków. Tym samym uwzględniając powyższe regulacje stwierdzić należy, że organem właściwym w sprawie jest Starosta [...].

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.