Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 194/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 23a ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 135, at. 145 § 1 pkt 1 c, art. art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi K.T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej K.T. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 10 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Go 690/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: WSA) uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej (dalej: organ odwoławczy lub Dyrektor IC) z [...] lipca 2015 r. nr [...]. Decyzją tą została utrzymana w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z [...] kwietnia 2015 r. o nałożeniu na K.T. (dalej: skarżąca) kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automacie [...] nr [...]. Podstawą materialnoprawną tych decyzji były przepisy: art. 90 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 2, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: ugh). Organy oparły swoje decyzje na ustaleniu, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2013 r. przez funkcjonariuszy celnych kontroli w prowadzonym przez skarżącą sklepie monopolowym B stwierdzono, że w lokalu znajdowało się urządzenie do gier, podłączone do sieci zasilającej i gotowe do prowadzenia gier, posiadające cechy automatu do gier. Ustalono, że K.T. nie była właścicielem automatu. Organy nie podzieliły twierdzeń K.T., że art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 ugh współtworzy "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.Urz. UE L 204 z 21 lipca 1998 r., dalej: dyrektywa 98/34/WE), a w konsekwencji, wobec braku notyfikacji projektu ugh Komisji Europejskiej, przepis ten nie może być stosowany.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji a także o zasądzenie na jej rzecz od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. Jako zarzuty skargi zostały powtórzone w całości zarzuty odwołania, tj. zarzuty dotyczące niemożności wymierzenia kary pieniężnej wobec braku notyfikacji projektu ugh oraz co do niezastosowania art. 2 ust. 6 i 7 tej ustawy, ustanawiającego wyłączną kompetencje Ministra Finansów rozstrzygania o danej grze jako grze na automacie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości.

Na rozprawie 10 grudnia 2015 r. reprezentujący skarżącą pełnomocnik złożył w formie załącznika do protokołu oświadczenie będące uzupełnieniem skargi. Podtrzymał w nim zarzut dotyczący konsekwencji braku notyfikacji art. 14 ust. 1 ugh oraz cofnął zarzut naruszenia art. 2 ust. 6 i 7 tej ustawy. Jako dodatkowy zgłosił zaś zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh przez błędną wykładnię pojęcia "urządzający gry" jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie skarżącej zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh w zw. z art. 14 ust. 1 tej ustawy i niezasadne nałożenie na nią kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry".

WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: ppsa). Przyjął, że organy prawidłowo ustaliły, iż przedmiotowe urządzenie było automatem do gier, o jakim mowa w art. 2 ust. 5 ugh.

WSA wskazał, że art. 141 ugh wyklucza stosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh – a więc kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry – do: 1) gier na automatach w salonach gier na automatach; 2) gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych, jeżeli są one organizowane zgodnie z art. 129-140 ustawy o grach hazardowych. Natomiast w jego ocenie zgodnie z art. 89 ust. 1 ugh karze pieniężnej podlega: 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; 3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia. W ocenie Sądu I instancji właśnie przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 ugh, a nie art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh powinien mieć zastosowanie w sprawie. Zgodnie z tym przepisem podmiot, który działa nielegalnie podlega karze pieniężnej, która wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej nielegalnie gry (art. 89 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 ugh). W ocenie WSA kara za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, dotyczy urządzającego te gry legalnie, lecz z naruszeniem warunków prowadzenia działalności w tym zakresie.

WSA nie uwzględnił zarzutów dotyczących charakteru technicznego przepisów ustawy o grach hazardowych mających zastosowanie w sprawie. Wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego i uchylenia z tego powodu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, WSA nakazał organom odniesienie się także do zgłoszonego dopiero na etapie skargi zarzutu bezpodstawnego potraktowania skarżącej jako "urządzającego grę" w sytuacji, gdy jej "czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier".

W skardze kasacyjnej Dyrektor IC zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) art. 145 § 1 pkt 1 ppsa przez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pomimo tego, że w sprawie nie doszło do naruszenia jakichkolwiek przepisów prawa uzasadniających takie rozstrzygnięcie,

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w związku z art. 181 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na uznaniu, że organ winien w tej sprawie dokonać ustaleń, jaki przychód strona skarżąca uzyskała z urządzanej gry na danym automacie.

Organ zarzucił też naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w związku z art. 89 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 1 ugh przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem w stanie faktycznym sprawy, tj. urządzaniem gry na automacie poza kasynem gry winien znaleźć zastosowanie art. 89 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh przez błędną wykładnię i przyjęcie, że w przypadku braku u urządzającego gry hazardowe koncesji, zezwolenia, braku zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry, przepis ten nie znajdzie zastosowania i wskutek takiego przyjęcia niezastosowanie przywołanego przepisu przez Sąd, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy, tj. urządzaniem gry na automacie poza kasynem gry przepis ten winien znaleźć zastosowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 1393/16 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądził od skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej 3 800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadniając wyrok NSA stwierdził, że powołana przez organ podstawa prawna nałożenia kary, to jest art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh była prawidłowa, a pogląd WSA, że w opisanym stanie faktycznym powinien mieć zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 1 ugh jest nieuprawniony. Zajęte przez WSA stanowisko było prezentowane, acz niejednolicie, w orzecznictwie sądów administracyjnych. W związku z pojawieniem się rozbieżności w orzecznictwie, Prezes NSA wystąpił z wnioskiem o podjęcie w składzie siedmiu sędziów uchwały wyjaśniającej, obejmującej m.in. zagadnienie "czy urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez koncesji i wymaganej rejestracji automatu podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, czy też karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy".

NSA w dniu 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16 w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę stanowiącą w punkcie 2, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Przepis ten - jak podkreślono w przywołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego - jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany urządza gry na automatach. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to nawet bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach.

Uchwałą tą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 ppsa. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14).

W tej sytuacji za usprawiedliwione NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej obejmujące naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 ugh przez błędną ich wykładnię, a w efekcie niewłaściwe ich zastosowanie.

Natomiast za nieusprawiedliwione NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej postawione w oparciu o art. 174 pkt 2 ppsa. NSA wskazał, że zarzucanie Sądowi I instancji naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa jest niezrozumiałe w sytuacji, gdy w podstawie prawnej zaskarżonego wyroku powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa, a jednoznaczny wywód prawny przeprowadzony w jego uzasadnieniu wskazuje, że jedyną przyczyną uchylenia decyzji było naruszenie prawa materialnego. Wobec uznania zasadności zarzutów dotyczących naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 2 pkt 1 ugh przez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh przez ich niewłaściwa wykładnie i niezastosowanie, zbędne jest szersze odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w związku z art. 181 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. To zalecenie dla organów nakazujące dokonanie ustaleń dotyczących przychodów będących podstawą wymienia kary na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 wynikało z niewłaściwej wykładni i zastosowania wyżej przytoczonych przepisów prawa materialnego i jako konsekwencja naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego jest oczywiście niezasadne. Podstawą zastosowania kary może być w tym przypadku tylko art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh. Nałożenie kary za urządzanie gier na automatach na podstawie tych przepisów nie wymaga ustalania przychodów z gier, gdyż kara taka wynosi 12 000 zł bez względu na przychód.

NSA wskazał, że Sąd I instancji musi jednak rozważyć zarzuty dotyczące tego, czy zostały wykazane przez organy i czy istniały podstawy do uznania K.T. za urządzającego gry na automatach, w szczególności ustosunkować się do zarzutów w tym zakresie podniesionych w załączniku do protokołu z rozprawy.

Oparcie skargi kasacyjnej na usprawiedliwionych zarzutach naruszenia prawa materialnego obligowało NSA do uchylenia zaskarżonego wyroku. NSA nie mógł uznać, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona i zastosować art. 188 ppsa, gdyż Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu, czy K.T. mogła być uznana za urządzającą gry na automacie, oraz czy kwestia ta została należycie rozpatrzona przez organy podatkowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, co oznacza, że Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze

Jednocześnie wskazać należy, iż niniejsza sprawa rozpoznawana jest ponownie, po uchyleniu poprzednio wydanego wyroku Sądu I instancji z 10 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Go 690/15 przez NSA wyrokiem z 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 1393/16.

Z tych też względów wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 190 ppsa wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA jest wiążąca w sprawie dla sądu I instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i w przypadku przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpoznać sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Co więcej, orzeczenie NSA wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Dalej wskazać należy, że przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 ppsa, to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.

Tak więc Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 ppsa, podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznał sprawę (art. 183 powołanej ustawy) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 ustawy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 518). Tak więc rozpoznając sprawę powtórnie, sąd I instancji musi interpretować i stosować art. 134 § 1 ppsa przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 168, art. 183 § 1 i art. 190 ppsa. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku NSA ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

Podsumowując powyższe uwagi uznać należy, iż związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 190 ppsa oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Odnosząc się do meritum sporu wskazać należy, że NSA w niniejszej sprawie przesądził – wobec podjęcia przez NSA w dniu 16 maja 2016 r. uchwały sygn. akt II GPS 1/16 – że powołana przez organ podstawa prawna nałożenia kary, to jest art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh była prawidłowa, a pogląd Sądu I instancji, że w opisanym stanie faktycznym powinien mieć zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 1 ugh jest nieuprawniony. W wytycznych zaś dla Sądu I instancji NSA nakazał rozważenie zarzutów dotyczących tego, czy zostały wykazane przez organy i czy istniały podstawy do uznania K.T. za urządzającego gry na automatach, w szczególności ustosunkowanie się do zarzutów w tym zakresie podniesionych w załączniku do protokołu z rozprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, kierując się wytycznymi NSA zawartymi w sprawie o sygn. akt II GSK 1393/16, WSA uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością, która przesądziła o uchyleniu decyzji pozostawało to, że organy nie wykazały, aby skarżąca była podmiotem "urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh. W tej kwestii organ I instancji ograniczył się tylko do wskazania, że urządzenie do gier [...] oznaczone numerem [...], znajdowało się w sklepie monopolowym "B", należącym do skarżącej, która w trakcie prowadzonego postępowania nie dostarczyła dokumentu potwierdzającego, iż to nie ona jest właścicielem automatu (str. 4 uzasadnienia decyzji). Organ odwoławczy natomiast w ogóle nie odniósł się do powyższej kwestii, uznając, że spór w sprawie sprowadza się tylko do konieczności rozstrzygnięcia tego, czy gra na ww. urządzeniu stanowi grę na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 5 ugh oraz czy zasadnie na skarżącą nałożono karę pieniężną za urządzenie gier poza kasynem gry (str. 3 uzasadnienia decyzji).

Już te uchybienia wskazują, że organy nie dokonały prawidłowej, pełnej analizy stanu faktycznego sprawy i posłużyły się argumentacją, zakładającą niejako z góry, że samo znajdowanie się automatu w lokalu którego właścicielem jest skarżąca, której czynności – jak twierdzi pełnomocnik skarżącej - sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, oznacza urządzanie gry w rozumieniu ugh.

Takiego generalnego poglądu niniejszy sąd nie podziela. W tej mierze odwołuje się natomiast do stanowiska wyrażonego w wyroku NSA z 9 listopada 2016 r., II GSK 2736/16, w którego tezie wskazano, iż sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach" jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań.

Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu jako element wspólnego przedsięwzięcia.

Jednakże, co podkreśla się w uzasadnianiu wskazanego wyroku, prawna możliwość karania więcej niż jednego podmiotu za urządzanie gier na automatach nie oznacza, iż organy mogą w sposób automatyczny i dowolny rozszerzać krąg podmiotów, które można obciążyć sankcją. W celu ustalenia odpowiedzialności istotne jest przypisanie konkretnym podmiotom cechy "urządzającego gry na automatach". Granica ocen w tego rodzaju sytuacjach powinna uwzględniać złożoność sytuacji faktycznych i rzeczywiste powiązania istniejące pomiędzy podmiotami.

Z tych względów należy uznać, że wnioski postawione przez organ I instancji co do roli skarżącej w procederze urządzania gier hazardowych nie mają oparcia w dowodach znajdujących się w aktach sprawy. Bez pełnego ustalenia i wykazania dowodami faktycznej roli skarżącej, uznanie skarżącej za podmiot urządzający grę rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. było nieuprawnione.

W kontekście powyższych rozważań należało uznać, że organy z naruszeniem obowiązku podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 § 1 o.p.) oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 o.p.) przedwcześnie uznały, iż skarżąca była "urządzającym grę" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, dokonując jednocześnie błędnej, rozszerzającej wykładni tego przepisu.

Z powołanych wyżej przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ppsa orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora IC jak i decyzji organu I instancji.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ I instancji powinien – uwzględniając przedstawione wyżej uwagi – przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, obejmujące pełną analizę stanu faktycznego w odniesieniu do roli skarżącej i przy wykorzystaniu innych dostępnych środków dowodowych ustalić jednoznacznie, czy i jakie konkretnie czynności związane z eksploatacją czy obsługą automatów wykonywała skarżąca i czy w związku z tym można ją uznać za "urządzającego gry" przy uwzględnieniu stanowiska, że samo bycie przez skarżącą właścicielem lokalu, w którym zainstalowano urządzenie do gier hazardowych nie skutkuje automatycznie uznaniem iż pozostawała ona urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ugh.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200, 205 § 2 oraz § 2 pkt 5, § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).