Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 735/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 270 ust 2, 271 ust 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 września 2018 r. sygn. akt I SA/Op 196/18 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2018 r. nr: [...]; [...]; [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 12 września 2018r., sygn. akt I SA/Op 196/18, po rozpoznaniu skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2018 r. nr: [...]; [...]; [...], w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych, uchylił zaskarżone decyzje.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji trzema informacjami rocznymi z dnia [...] lutego 2018 r. o numerach odpowiednio: [...]; [...] i [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Dyrektor PGWWP Zarząd Zlewni w [...]", "organ"), na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 z późn. zm.) - dalej: "ustawa Prawo wodne" oraz wskazując na trzy pozwolenia wodnoprawne odpowiednio: z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]; z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], ustalił Nadleśnictwu [...] za okres: 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości odpowiednio: 1.290 zł; 1.904 zł i 277 zł za pobór wód powierzchniowych. Każda z opłat miała zostać uiszczona w czterech równych ratach kwartalnych.

W złożonych od powyższych informacji reklamacjach strona podniosła, że wysokość rocznej opłaty stałej na podstawie wskazanych pozwoleń wodnoprawnych nie powinna być naliczona, gdyż każda opłata dotyczy zbiornika retencyjnego, który został wybudowany w celu przeciwdziałania skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich, zwiększenia retencji i utrzymania potoków oraz związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie. Nadto ma służyć ograniczeniu skutków powodzi albo susz oraz zwiększeniu różnorodności przyrodniczej. Zbiornik nie ma charakteru komercyjnego. Skoro głównym celem budowy każdego z tych zbiorników było przeciwdziałanie skutkom suszy oraz ochrona przeciwpowodziowa, a są to zadania organów administracji rządowej oraz samorządowej, a także Wód Polskich, to wskazane funkcje zbiorników stanowią podstawę do odstąpienia od naliczania opłaty stałej.

Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie trzema decyzjami, wydanymi w dniu [...] marca 2018 r., o numerach odpowiednio: [...]; [...]; [...], określił stronie wysokość opłat stałych za pobór wód powierzchniowych w kwotach odpowiednio: 1.290 zł; 1.904,00 zł i 277,00 zł – a zatem w wysokości tożsamej z ustalonymi w ww. trzech informacjach rocznych. Stwierdził ponadto, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach i określił terminy płatności rat oraz sposób uiszczenia opłaty. Jako podstawę prawną rozstrzygnięć organ administracji wskazał przepisy art. 273 ust. 6, w związku z art. 271 ust. 3, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy Prawo wodne oraz art. 104 K.p.a.

W uzasadnieniu wskazano, że określenia wysokości opłat stałych organ dokonał na podstawie art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne, wskazując też na przepisy: § 6, 7, 10 i 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502) – dalej: "rozporządzenie". Dalej podniesiono, że w każdej z decyzji, opłata stała za pobór wód powierzchniowych została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m³/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w maksymalnej ilości odpowiednio: 50,89 m³/h i wynoszącej po przeliczeniu 0,014136 m³/s; 75,13 m³/h i wynoszącej po przeliczeniu 0,020869 m3/s oraz 10,92 m³/h – po przeliczeniu 0,003033 m³/s.

Strona w trzech jednakowo brzmiących skargach wniesionych od powyższych decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zaskarżyła opisane powyżej rozstrzygnięcia organu.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie.

Na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. Sąd postanowił, na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a., połączyć wniesione skargi do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał skargi za zasadne. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że wydając zaskarżone decyzje organ nie przedstawił żadnej argumentacji w zakresie kwestii zasadności naliczania opłat. Zagadnieniu ewentualnego zastosowania art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne organ poświęcił jedno zdanie, przy czym znaczna część wypowiedzi stanowiła zacytowanie treści tego przepisu, a resztę lakoniczna wzmianka, że przepis ten nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Nie wiadomo więc, na czym organ to przekonanie oparł, gdyż nie przedstawił co do tego ani rozważań prawnych ani nie nawiązał do jakichkolwiek dowodów w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonych decyzji nie zawiera żadnych rozważań, czy zachodzą podstawy do zastosowania art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, a zatem, czy pobór wód jest do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Nie wyjaśniono zatem, dlaczego i na jakiej podstawie organ uznał w każdej z decyzji, że przepis ten: "nie dotyczy przedmiotowej sprawy". Z uzasadnienia decyzji nie wynikają żadne argumenty, na podstawie których organ wyciągnął tego rodzaju wnioski. Stwierdzając jedynie to, że przepis art. 270 ust. 2 nie ma zastosowania, organ skupił się na następczych przesłankach braku zastosowania tego przepisu, dotyczących ustalania opłaty stałej. W ocenie Sądu meriti organ działał wadliwie, ponieważ wcześniej winien odnieść się do argumentacji strony i ustosunkować się do stanowiska, czy strona w ogóle powinna ponosić opłatę stałą. Pomijając tak istotną kwestię, odstąpił de facto od wyjaśnienia przyczyn niezastosowania art. 270 ust 2 ustawy Prawo wodne. Tym samym w decyzjach nie uzasadnił w sposób należyty zastosowania w sprawie art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne, co nadaje zaskarżonym decyzjom charakter rozstrzygnięć przedwczesnych i dowolnych.

Podobnie organ w uzasadnieniach decyzji w ogóle nie odniósł się do sygnalizowanej przez stronę kwestii – wyręczania przez stronę, czy wspomagania organów administracji rządowej, administracji samorządowej i Wód Polskich w ochronie przed powodzią (art. 163 ustawy Prawo wodne). Powyższe w ocenie strony mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, z uwagi na przepis art. 188 ust. 2 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści (...). Powyższe argumenty strony organ pominął milczeniem w uzasadnieniu decyzji, nawet lakonicznie się do nich nie odnosząc.

Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności Sąd Wojewódzki uznał, że organ naruszył w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepis art. 107 § 3 k.p.a. oraz zasady ogólne K.p.a., w tym zwłaszcza zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. oraz zasady przekonywania określoną w art. 11 K.p.a. Szersze rozważania organu co do zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, w tym odniesienie się do stanowiska strony, zostały zawarte dopiero w odpowiedziach na skargi. Jednak pismo procesowe, jakim jest odpowiedź na skargę, nie może sanować wad decyzji, nie może uzupełniać – w zasadniczym i koniecznym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie - uzasadnienia zaskarżonej decyzji poprzez zamieszczenie w nim kluczowych dla sprawy treści, rozważań czy ocen, które powinny znajdować się w uzasadnieniu prawnym i faktycznym zaskarżonych decyzji.

Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, że wszystkie trzy pozwolenia wodnoprawne na pobór wód, zostały wydane na podstawie nieobowiązującego już art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) – dalej: "ustawa Prawo wodne z 2001 r.". Na mocy tej regulacji prawnej w pozwoleniu wodnoprawnym ustalało się w szczególności ilość pobieranej lub odprowadzanej wody, w tym maksymalną ilość m3 na godzinę i średnią ilość m3 na dobę oraz maksymalną ilość m3 na rok. Obecnie obowiązujące przepisy Prawa wodnego przewidują w art. 403 ust. 2 pkt 1 konieczność uwzględnienia w pozwoleniu wodnoprawnym na pobór wód miernika w postaci m.in. maksymalnej ilości m3 na sekundę. Podkreślić należy, że ten sam wskaźnik poboru wody, tj. ilość poboru wody w m3 na sekundę, jest również tą samą wartością, którą należy uwzględniać na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo wodne przy ustalaniu wysokości opłaty za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych, co wprost wynika z brzmienia art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Te wielkości w obydwu przypadkach są zatem zbieżne. Ponieważ jednak w tych sprawach wydane na rzecz spółki pozwolenia wodnoprawne nie określały maksymalnego pułapu poboru wody powierzchniowej liczonego w m3 na sekundę, to organ wydając zaskarżoną decyzję musiał dokonać wyboru spośród trzech, dostępnych, w myśl treści pozwolenia wodnoprawnego, wskaźników maksymalnego poboru. Organ przyjął za podstawę obliczenia opłaty ilość poboru wody wyrażoną w m3/h, po czym dokonał jej przeliczenia na m³/s.

Zdaniem Sądu meriti, w realiach kontrolowanych spraw, w których opłaty stałe zostały określone za pobór wód przez okres 365 dni (czyli za cały rok), maksymalna roczna (a nie godzinowa) wartość poboru, jako stanowiąca dalej idące ograniczenie, winna być punktem odniesienia dla ustalenia maksymalnej ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Odmienne założenie, przyjęte w zaskarżonej decyzji, może prowadzić do naruszenia art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne. To bowiem roczny pobór wody wyznacza aktualnie górną granicę dopuszczalnego poboru wód przez korzystającego, skoro opłata ustalana jest na okres 365 dni.

Mając na względzie powyższe i uznając, że stwierdzone naruszenia wskazanych przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej: "P.p.s.a."

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez niewłaściwe wykładnie:

a) art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne tj. przyjęcie że skarżący nie wyjaśnił wystarczająco przesłanek do nie zastosowania przedmiotowego przepisu jako wyłączającego obowiązek ponoszenia opłaty, podczas gdy skarżący odniósł się do pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie którego opłata została naliczona, i które wskazuje cel poboru wody nie związany z celami rolniczymi ani leśnymi na potrzeby nawadniania gruntów i upraw bądź na potrzeby chowu i hodowli ryb ani do celów elektrowni wodnych,

b) art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez przyjęcie, że skarżący nie uzasadnił prawidłowo naliczenia opłaty, podczas gdy z zaskarżonych przez przeciwnika skargi decyzji o naliczeniu opłaty wynika sposób naliczenia opłaty oraz jej podstawy zarówno faktyczne jak i prawne,

2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz 107 § 3 K.p.a polegające na uznaniu przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Opolu, że skarżący nie wyjaśnił istoty sprawy podczas gdy decyzja będąca podstawą zaskarżenia została wydana w oparciu o pozwolenie wodnoprawne i tylko w takim zakresie skarżący wydawał decyzję co do istoty sprawy nie wykraczając poza funkcje określone w pozwoleniu wodnoprawnym, tłumacząc przy tym podstawy naliczenia opłaty.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi kasacyjnej wobec jej zasadności zważywszy na wskazane w petitum skargi uchybienia dotyczące podniesionych zarzutów oraz zasądzenie od przeciwnika na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2022 r. poinformowano strony postępowania, że z uwagi na brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym, Przewodnicząca Wydziału, na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) - dalej: "ustawa COVID-19", zarządziła skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W myśl art. 15zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19 w brzmieniu od dnia 3 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2021 poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, zaś wobec braku zgody wszystkich stron postępowania na przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, biorąc pod uwagę prawo do sądu, że strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Biorąc zatem pod uwagę, że strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie należało przyjąć, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu, że rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej.

Na wstępie zaznaczyć należy, że przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego były już sprawy z zakresu określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko i przyjmuje jako swoje rozważania i argumentację, wyrażone w wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. III OSK 1004/21, (LEX nr 3355562).

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 107 § 3 K.p.a., którego to naruszenia skarżący kasacyjnie organ upatruje w błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że nie wyjaśnił on istoty sprawy, podczas gdy zaskarżone decyzje zostały wydane w oparciu o pozwolenia wodnoprawne. Organ wskazał również, że wydawał decyzje co do istoty sprawy, nie wykraczając poza funkcje określone w pozwoleniach wodnoprawnych, tłumacząc przy tym podstawy naliczenia opłaty.

Zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie okoliczności faktycznych, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się opierał jak i przyczyn, które spowodowały, że innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto uzasadnienie prawne decyzji musi także zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Oznacza to, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest konieczne dla późniejszego prawidłowego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może budzić żadnych wątpliwości.

Zgodnie z art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Zatem z punktu widzenia treści art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne ważne było w kontrolowanych sprawach, by organ określając opłatę stałą za pobór wód ustalił, czy pobór wód jest do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb, zwłaszcza w sytuacji podnoszenia takich argumentów przez stronę.

Analiza treści uzasadnienia zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że organ tej powinności nie dopełnił, gdyż wydając zaskarżone decyzje w ogóle nie przedstawił żadnej argumentacji w zakresie kwestii zasadności naliczania opłat. Ponadto uzasadnienie zaskarżonych decyzji nie zawiera żadnych rozważań, czy zachodzą podstawy do zastosowania art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, a zatem, czy pobór wód jest do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Nie wyjaśniono zatem, dlaczego i na jakiej podstawie organ uznał w każdej z decyzji, że przepis ten "nie dotyczy przedmiotowej sprawy". Z uzasadnienia decyzji nie wynikają żadne argumenty, na podstawie których organ wyciągnął tego rodzaju wnioski. Stwierdzając jedynie to, że przepis art. 270 ust. 2 nie ma zastosowania, organ skupił się na następczych przesłankach braku zastosowania tego przepisu, dotyczących ustalania opłaty stałej. W ocenie Sądu organ działał wadliwie, ponieważ wcześniej winien odnieść się do argumentacji strony i ustosunkować się do stanowiska, czy strona w ogóle powinna ponosić opłatę stałą. Pomijając tak istotną kwestię, odstąpił de facto od wyjaśnienia przyczyn niezastosowania art. 270 ust 2 ustawy Prawo wodne.

Zaskarżona decyzja nie spełnia wskazanych wyżej wymagań. Sąd Wojewódzki zasadnie zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu decyzji organ pominął istotną kwestię i odstąpił od wyjaśnienia okoliczności podnoszonych przez stronę oraz nie wskazał braku podstaw do odstąpienia od naliczenia opłaty. W tych okolicznościach trafne są spostrzeżenia zmierzające do wykazania, że w istocie w sprawie nie uzasadniono należycie zastosowania art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Podobnie jako trafne należało również ocenić stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że odniesienie się do stanowiska strony, zostały zawarte dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może uzupełniać uzasadnienia zaskarżonej decyzji poprzez zamieszenie w niej kluczowych dla sprawy treści, rozważań czy ocen, które powinny zawierać się w uzasadnieniu prawnym i faktycznym zaskarżonej decyzji.

Zgodzić się należy z Sądem Wojewódzkim, że organ wydając decyzję nie powinien ograniczać się do wydawania jej w oparciu o brzmienie jedynie samego rozstrzygnięcia zawartego w pozwoleniu wodnoprawnym.

Nie można bowiem przyjąć, że decyzja, która nie zawiera pełnego i rzetelnego merytorycznego odniesienia do podnoszonej przez skarżącej kwestii zwolnienia go z opłaty z uwagi na pobór wód do celów wskazanych w art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodnego, spełnia wymagania narzucone treścią art. 107 § 3 K.p.a. Ponadto Sąd zwrócił również uwagę na szereg innych uchybień organu: brak wyjaśnienia pojęcia "maksymalna wielkość zsumowana", nieprawidłowe przytoczenie, jako podstawy prawnej obliczeń, niewyjaśnienie kwestii czy pobór wody określony w pozwoleniach wodnoprawnnych wydanych pod rządami ustawy Prawo wodne z 2001 r., służy jedynie do jednorazowego napełnienia zbiornika i czy miał miejsce przed wejściem w życie ustawy Prawo wodne - jeśli tak, to czy, i jakie jest uzasadnienie prawne do obciążenia opłatą stałą w 2018 r. za usługę wodną, która została dokonana wcześniej i miała ewentualnie jedynie jednorazowy charakter oraz niewyjaśnienie podstaw prawidłowości obliczenia opłaty stałej. Zgodzić się trzeba z Sądem Wojewódzkim, że: "w realiach kontrolowanych spraw, w których opłaty stałe zostały określone za pobór wód przez okres 365 dni (czyli za cały rok), maksymalna roczna (a nie godzinowa) wartość poboru, jako stanowiąca dalej idące ograniczenie, winna być punktem odniesienia dla ustalenia maksymalnej ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Odmienne założenie, przyjęte w zaskarżonej decyzji, może prowadzić do naruszenia art. 271 ust. 3 Prawa wodnego.".

Niewątpliwie podniesione wyżej kwestie zasadnie zostały zakwalifikowane jako uchybienia, które skutkować musiały uznaniem zaskarżonej decyzji za niespełniającą wymaganiom zakreślonym treścią art. 107 § 3 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne trzeba mieć na uwadze, aby organ określając opłatę stałą za pobór wód ustalił, czy pobór wód jest do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb, zwłaszcza w sytuacji podnoszenia takich argumentów przez stronę, czego w ocenianych decyzjach zabrakło, podobnie jak i oceny podnoszonej przez skarżącego kwestii wyręczanie przez niego czy wspomagania organów administracji w ochronie przed skutkami suszy. Zauważyć należy, że zagadnieniu ewentualnego zastosowania art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne organ poświęcił w zaskarżonej decyzji jedno zdanie, które to zdanie stanowiło przytoczenie treści tego przepisu.

Ponadto rozpoznając tę sprawę przede wszystkim organ powinien zwrócić uwagę na treść pozwoleń wodnoprawnych oraz art. 268 i art. 269 ustawy Prawo wodne jako przepisy określające katalog usług wodnych, za które uiszcza się opłaty. Interpretacja tych przepisów w połączeniu z art. 35 ust. 3 Prawa wodnego, a w szczególności z ust. 3 pkt 2 tego artykułu powinna stanowić podstawę do ustalenia takiej usługi wodnej jak retencjonowanie wód powierzchniowych i dopuszczalności określania opłat za to retencjonowanie (por. z dnia 15 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3529/19, LEX nr 3039343).

W konsekwencji zaś jako nietrafny należało ocenić zarówno zarzut dotyczący naruszenia art. 270 ust. 2, jak i zarzut dotyczący naruszenia art. 271 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, ponieważ odpowiedź na skargę kasacyjną zawierająca wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, została wniesiona po upływie czternastodniowego terminu, o którym stanowi 179 P.p.s.a.