Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2587/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 42, 43, 44 i art. 134
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę


UZASADNIENIE

1 U Z A S A D N I E N I E

Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z [...] lipca 2017 r. po zapoznaniu się z zażaleniem G. M. stwierdzaił uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], wzywające Pana G. M. do wydania nieruchomości.

Postanowienie było wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., Wojewoda [...] orzekł o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji pn.: "rozbudowa drogi krajowej nr 8 do parametrów drogi ekspresowej na odcinku [...] – [...] o długości ok. 11.6 km" - kategoria obiektów budowlanych IV, XXV, XXVI, XXVIII. Decyzji Wojewody [...] nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.

Ww. decyzja Wojewody [...] z uwagi na wniesienie odwołania do Ministra Infrastruktury i Budownictwa, zwanego dalej "Ministrem", nie stała się ostateczna.

Upomnieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], doręczonym G. M. w dniu 16 stycznia 2017 r" Wojewoda [...] wezwał zobowiązanego do wydania nieruchomości położonych w obrębie [...] [...], dz. ew. nr [...] (powstałej z podziału działki nr ewid. [...]), przeznaczonej pod pas drogowy, tj. wykonania obowiązku wynikającego z nieostatecznej, na dzień przesłania zobowiązanemu upomnienia, decyzji Wojewody [...] .

Wobec niewykonania powyższego obowiązku Wojewoda [...] wystawił w dniu [...] marca 2017 r. tytuł wykonawczy nr [...], zwany dalej "tytułem wykonawczym", oraz wydał postanowienie z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] , zwane dalej "postanowieniem Wojewody [...] ", wzywające Pana G. M. do wydania nieruchomości położonej w obrębie [...] [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] (powstałej z podziału działki nr ew. [...] ).

Postanowienie Wojewody [...] wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanemu w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w trybie art. 44 § 4 kpa, w dniu 6 kwietnia 2017 r.

Z załączonego do akt sprawy protokołu sporządzonego w dniu 10 maja 2017 r. wynika, że w tym dniu w siedzibie [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] stawił się G. M. w celu zapoznania się z aktami sprawy znak: [...] oraz "(...) otrzymał kopie dokumentów:

1) Postanowienie z [...].03.2017

2) Protokół z czynności egzekucyjnych

3) Tytuł wykonawczy

4) Kopie awiza + koperta zwrotna"

Pismem z dnia 15 maja 2017 r., nadanym jako przesyłka zwykła w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą Prawo pocztowe", doręczonym organowi egzekucyjnemu w dniu 31 maja 2017 r., G. M. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewody [...] , wnosząc o uchylenie ww. postanowienia w całości.

W uzasadnieniu zażalenia Skarżący podniósł, że "skarżone postanowienie zostało (...) skutecznie dostarczone w dniu 10.05.2017 r., podczas odbierania materiału dotyczącego operatów szacunkowych. Wysłane wcześniej pocztą nie zostało (...) skutecznie dostarczone z uwagi na brak fizycznej awizacji w skrzynce, na co skutecznie (...) [wniósł] skargę do Poczty Polskiej."

Ponadto Skarżący wskazał, że "z uwagi, iż decyzja Wojewody nie jest prawomocna, a powyższa sprawa jest rozpoznawana przez organ II instancji - (...), nie posiada mocy prawnej, (...) nie jest w obiegu prawnym."

Pismem z dnia 6 czerwca 2017 r., znak: [...] , doręczonym Skarżącemu w dniu 19 czerwca 2017 r., Minister, działając na podstawie art. 50 § 1 kpa, wezwał G. M. do wykazania daty nadania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, wniesionego przez Skarżącego zażalenia z dnia 15 maja 2017 r. na postanowienie Wojewody [...] , oraz przedstawienia dowodów potwierdzających zaistnienie wskazanych przez Skarżącego we wniesionym zażaleniu nieprawidłowości dotyczących doręczenia przesyłki zawierającej ww. postanowienia. W dniach 27 i 28 czerwca 2017 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa wpłynęły dwa tożsame co do treści pisma Pana G. M. z dnia 26 czerwca 2017 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie Ministra z dnia 6 czerwca 2017 r. W swoim piśmie skarżący wyjaśnił, że pismo z dnia 15 maja 2017 r. zostało nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe w tym samym dniu, o czym świadczyć ma data jego sporządzenia. Ponadto G. M. ponownie opisał nieprawidłowości, jakie w jego ocenie miały miejsce przy doręczaniu postanowienia Wojewody [...] , przedkładając dokumentację, mającą stanowić potwierdzenie twierdzeń zaprezentowanych w piśmie.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zauważył, że analizując zażalenie G. M. z dnia 15 maja 2017 r. należy mieć na uwadze, że zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia jego doręczenia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie, o czym stanowi art. 141 § 2 kpa.

Stosownie do ww. przepisu, w zakwestionowanym postanowieniu Wojewody [...] zawarte było pouczenie o prawie wniesienia zażalenia na zawarte w nim rozstrzygnięcie, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.

Ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia Wojewody [...] wynika, że przesyłka zawierająca ww. postanowienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego została doręczona Skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, określonego w art. 44 kpa. Zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 kpa, wymaga łącznego spełnienia czterech przesłanek określonych w tym przepisie. W rozpoznawanej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia Wojewody [...] wynika, że z powodu nieobecności Skarżącego przesyłka została awizowana w dniu 23 marca 2017 r., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki we właściwym miejscowo urzędzie pocztowym zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponadto z adnotacji na kopercie, w której wysłano ww. postanowienie, wynika, że przesyłka została awizowania powtórnie w dniu 31 marca 2017 r. Mając powyższe na uwadze jak również fakt, iż zgodnie z art. 44 § 4 kpa, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 - dniowego okresu, na który została złożona przesyłka, stwierdzić należy, że doręczenie postanowienia Wojewody [...] nastąpiło w dniu 6 kwietnia 2017 r. Z powyższego wynika, że termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] upłynął z dniem 13 kwietnia 2017 r.

Jeżeli pisma nie złożono w przewidzianym w przepisach prawa terminie w siedzibie organu administracji publicznej, to zgodnie z art. 57 § 5 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało m.in. nadane w polskiej placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Potwierdzeniem daty nadania pisma w urzędzie pocztowym jest datownik, który przykładany jest na kopercie zawierającej pismo, a także na ewentualnym potwierdzeniu nadania, które wystawiane jest w razie skorzystania przez nadawcę z przesyłki rejestrowanej (tzw. list polecony). Data widniejąca na datowniku uznawana jest za datę wniesienia pisma do organu, przy czym bez znaczenia pozostaje fakt, z jakiej formy przesyłki skorzystał nadawca - czy to z listu "zwykłego" czy też poleconego.

Nadanie pisma listem zwykłym w praktyce pozbawia zainteresowanego urzędowego dowodu dokonania tej czynności. W takiej sytuacji dla ustalenia terminu wniesienia pisma do organu za pośrednictwem urzędu pocztowego decydujące znaczenie ma data stempla pocztowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1360/10, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W celu udowodnienia, iż dana czynność została wypełniona w terminie przewidzianym w ustawie, nadawca przesyłki winien posiadać wszelkie dowody jej nadania. Wysłanie zaś przesyłki zawierającej odwołanie listem zwykłym, powoduje niemożność ustalenia daty nadania w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego przedmiotowej przesyłki.

Organ podkreślił, że zażalenie G. M. z dnia 15 maja 2017 r. zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe listem zwykłym, który wpłynął do siedziby [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniu 31 maja 2017 r. W takiej sytuacji skarżący nie dysponuje dowodem nadania powyższej przesyłki w placówce operatora wyznaczonego, co wynika z istoty przesyłki nierejestrowanej w rozumieniu tej ustawy. Na kopercie, w której zostało nadane zażalenie G. M. znajduje się nieczytelna data stempla pocztowego. Biorąc pod uwagę treść art. 7 kpa, wprowadzającego zasadę uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, treść art. 8 kpa, wprowadzającego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz określoną w art. 9 kpa zasadę informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, Minister umożliwił G. M. przedstawienie dowodów potwierdzających datę nadania ww. zażalenia z dnia 15 maja 2017 r. (wezwanie Ministra z dnia 6 czerwca 2017 r., znak: [...] ). W pismach z dnia 26 czerwca 2017 r., stanowiących odpowiedź na ww. wezwanie, skarżący poinformował, że zażalenie z dnia 15 maja 2017 r. zostało nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe w dniu 15 maja 2017 r., o czym świadczyć ma data oznaczona na zażaleniu.

Odnosząc się do powyższych twierdzeń organ stwierdził, że G. M. nie wykazał, w jakiej dacie zostało rzeczywiście nadane jego zażalenie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie stanowi potwierdzenia nadania ww. przesyłki data zamieszczona na zażaleniu - ta mogła zostać bowiem przez skarżącego oznaczona zupełnie dowolnie - zarówno w wyniku celowych działań, jak i zwykłej omyłki pisarskiej. W związku z powyższym stwierdzić należy, że G. M. nie dysponuje żadnymi dowodami, które potwierdzałyby datę nadania listu zwykłego w terminie otwartym do wniesienia zażalenia, w sytuacji, gdy data na pieczęci widniejącej na pierwszej stronie koperty jest zupełnie nieczytelna. Jedyną pewną datą pozostaje w takiej sytuacji data wpływu zażalenia z dnia 15 maja 2017 r. do siedziby [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], tj. 31 maja 2017 r., co oznacza, że zażalenie na postanowienie Wojewody [...] zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, wskazanego w art. 141 § 2 kpa. Podkreślenia wymaga, że powyższej oceny nie zmieniłoby również przyjęcie, iż zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe w dniu wskazanym przez skarżącego, tj. 15 maja 2017 r., gdyż termin na wniesienie zażalenia upłynął w dniu 13 kwietnia 2017 r.

Każde uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (odpowiednio zażalenia) powoduje, że organ odwoławczy (odpowiednio zażaleniowy) ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, nawet nieznaczne przekroczenie terminu wniesienia odwołania (odpowiednio zażalenia) zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia temu terminowi - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 1996 r., sygn. akt SA/Łd 2665/95, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 kpa, a wniosek ten zostanie uwzględniony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 października 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2865/94).

Organ podkreślił, że jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, skarżący nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń G. M. , który przekonuje, iż zażalenie zostało wniesione w terminie z uwagi na nieprawidłowości w awizacji przesyłki, zawierającej postanowienie Wojewody [...] wraz z odpisem tytułu wykonawczego, Minister stwierdził, że wbrew twierdzeniom zawartym we wniesionym zażaleniu oraz pismach je uzupełniających, wskazywane przez skarżącego błędy w awizacji przesyłki pocztowej nie mogą oznaczać, że postanowienie Wojewody [...] nie zostało G. M. doręczone. Pogląd taki pozostaje bowiem w sprzeczności z statuowaną przez art. 44 kpa fikcją doręczenia. Zgodzić należy się z poglądem, iż nieprawidłowe doręczenie pisma, a tym bardziej postanowienia, będzie się zaliczać do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy strony postępowania administracyjnego (tak B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, wyd. 12, Warszawa 2012, str, 283, teza 6). Jednakże w sytuacji, gdy strona wykaże naruszenie art. 44 § 1-3 kpa, ma uprawnienie do przywrócenia terminu do dokonania czynności, której bez swojej winy nie dokonała (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt II OSK 3009/14). W niniejszej sprawie G. M. takiego wniosku nie złożył.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. M.. W piśmie z 27 lutego 2018r. stanowiącym uzupełnienie skargi pełnomocnik z urzędu podniósł następujące zarzuty wobec zaskarżonego postanowienia:

1) naruszenie art. 44 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że zostały spełnione wszystkie konieczne przesłanki wskazane w tym przepisie i tym samym że skuteczne doręczenie postanowienia Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. nastąpiło w trybie art. 44 § 4 Kpa,

2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i w rezultacie błędne ustalenie, że nastąpiło skuteczne doręczenie postanowienia Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. w trybie art. 44 § 4 Kpa,

3) naruszenie art. 134 Kpa w zw. z art. 144 Kpa poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy Skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia zażalenia,

4) naruszenie 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozbawienie Skarżącego uprawienia do obrony jego interesów i rozpatrzenia jego odwołania z zachowaniem gwarancji procesowych określonych w przepisach Kpa.

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów postępowania według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, zgodnie z art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie oświadczam, iż opłaty te nie zostały zapłacone w całości ani w części.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że przepis art. 44 Kpa stwarza fikcję doręczenia, jednak dla jej przyjęcia konieczne jest bezwzględne zaistnienie przesłanek warunkujących możliwość uznania doręczenia za skuteczne. Jedną z przesłanek jest dwukrotne zawiadomienie adresata przesyłki o możliwości jej odbioru w placówce pocztowej w terminach wskazanych w art. 44 Kpa. Jak wielokrotnie wyjaśniał skarżący na dotychczasowym etapie postępowania, skarżący nie otrzymał ww. zawiadomień, przez co nie miał możliwości dokonania odbioru przesyłki w placówce pocztowej. Zawiadomienia nie były pozostawione ani w skrzynce pocztowej, ani na drzwiach mieszkania, ani w innym widocznym miejscu. Skarżący składał w tej sprawie reklamację (skargę) w Urzędzie Pocztowym [...]. Dowód złożenia reklamacji znajduje się w aktach postępowania.

W związku z powyższym, nie można uznać, że nastąpiło skuteczne doręczenie przesyłki z upływem 14-dniowego okresu pozostawienia pisma w placówce pocztowej. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, strona postępowania administracyjnego nie może ponosić skutków niedoręczenia korespondencji spowodowanej nieprawidłowościami po stronie operatora pocztowego. W niniejszej sprawie Minister całkowicie pominął fakt zgłoszonych przez Skarżącego nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki. Pominął fakt, że Skarżący faktycznie nie otrzymał przesyłki. Przesyłka nadana [...] marca 2017 r. nigdy nie została Skarżącemu doręczona. Pomimo tego, Minister błędnie i niezasadnie przyjął, że nastąpiło skuteczne doręczenie zastępcze w trybie art. 44 § 4 Kpa.

Skarżący nadał zażalenie przesyłką w placówce pocztowej operatora publicznego w ustawowym terminie siedmiu dni liczonych od dnia, kiedy zapoznał się z treścią postanowienia w siedzibie organu. Operator pocztowy jest obowiązany do oznaczenia przyjętej przesyłki pocztowej informacją potwierdzającą przyjęcie przez niego opłaty za Usługę pocztową albo sposób jej uiszczenia oraz umożliwiającą jego identyfikację. Jeżeli więc przesyłka nadana przez Skarżącego nie została prawidłowo oznaczona (nieczytelny stempel daty), to nieprawidłowości te nie mogą powodować negatywnych skutków dla Skarżącego, w szczególności w postaci uznania, że zażalenie zostało wniesione po terminie.

Z protokołu z 10 maja 2017 r. wynika, że Skarżący w sposób wyraźny zakomunikował organowi pierwszej instancji, że nie otrzymał przesyłki z postanowieniem Wojewody [...] z [...] marca 2017 r., jak również nie otrzymał żadnego awiza z informacją o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej. Minister rozpoznający sprawę całkowicie pominął okoliczność zgłoszonych przez Skarżącego błędów w doręczeniu przesyłki. Okoliczności te stanowią istotną część materiału dowodowego. Ich pominięcie oznacza, że postanowienie nie zostało wydane w oparciu o cały materiał dowodowy.

Organ pominął pisemne i ustne wyjaśnienia Skarżącego o braku awizacji przesyłki z [...] marca 2017 r. oraz o nadaniu zażalenia 15 maja 2017 r. Wyjaśnienia strony są pełnoprawnym środkiem dowodowym dopuszczonym przez art. 75 § 1 Kpa. Organ nie wyjaśnił, dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom Skarżącego co do braku awizacji oraz reklamacji złożonej w placówce pocztowej. Organ powinien był wziąć pod uwagę te okoliczności, i ustalić czy i kiedy nastąpiło skuteczne doręczenie postanowienia Skarżącemu.

Organ odwoławczy niezasadnie wywodzi z faktu wpływu zażalenia 31 maja 2017 r., że zostało ono wniesione po terminie. Z daty otrzymania korespondencji nie można wywodzić daty jej nadania w placówce pocztowej, ani tym bardziej uznawać, że to nadanie nie nastąpiło w wymaganym terminie. Data wpływu zażalenia do organu pierwszej instancji nie przesądza w żaden sposób o dacie nadania przesyłki.

Organy obydwu instancji w niniejszym postępowaniu nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości daty doręczenia Skarżącemu postanowienia z [...] marca 2017 r. Z treści pisma organu pierwszej instancji z 1 czerwca 2017 r. wynika, że doręczenie nastąpiło 15 kwietnia 2017 r. Organ odwoławczy uznał pismo za doręczone 6 kwietnia 2017 r. Pominięte zostały błędy w procesie doręczania oraz fakt, że Skarżący zapoznał się z treścią postanowienia 10 maja 2017 r. Organ odwoławczy niezasadnie uznał, że ewentualne błędy w awizacji nie mogą przesądzać, że postanowienie z [...] marca 2017 r. nie zostało Skarżącemu doręczone.

Powyższe stanowi naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiał dowodowego oraz dokonanie oceny na podstawie niepełnego materiału dowodowego.

Przepisy o charakterze gwarancyjnym nie mogą być równocześnie interpretowane w taki sposób - jak to uczynił organ administracji w zaskarżonym postanowieniu - niejako "na szkodę" obywatela (którego regulacja ma chronić przed nadużyciami ze strony organów administracji). (...) Określony w przepisach sposób doręczenia decyzji został ustalony w interesie stron postępowania i nie może być interpretowany i wykorzystywany przez organ administracji na niekorzyść uczestników postępowania. W orzecznictwie sądowo administracyjnym podkreśla się, iż takie przepisy winny być interpretowane z uwzględnieniem przewidzianego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 maja 2017 r., V SA/Wa 1707/16).

Przedwczesne i niezasadne wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia pozbawia Skarżącego możliwości obrony swoich interesów w postępowaniu egzekucyjnym oraz pozbawia prawa do rozpatrzenia sprawy z zachowaniem gwarancji procesowych określonych w przepisach Kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Według art. 134 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do treści art. 144 kpa, w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 dotyczącym zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (art. 141 § 2 kpa).

Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego w zakresie dotyczącym zachowania przez skarżącego ustawowego terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Wojewody [...] z [...] marca 2017 r., znak: [...] , wzywającego skarżącego do wydania nieruchomości ocenił, że skarżący uchybił temu terminowi.

Zdaniem organu odwoławczego doręczenie postanowienia skarżącemu nastąpiło w prawidłowy sposób na adres jego zamieszkania, przy wykorzystaniu instytucji fikcji prawnej doręczenia przewidzianej w art. 44 kpa.

W ocenie sądu stanowisko to jest prawidłowe. Skarżący nie wykazał, że przepis art. 44 kpa nie powinien być przez organ zastosowany, a tym samym, że brak było przesłanek do przyjęcia zaistnienia skutków prawnych związanych z domniemaniem doręczenia postanowienia ustanowionym w tym przepisie.

Wynikająca z art. 44 kpa instytucja służąca niewątpliwie usprawnieniu biegu postępowania ma zastosowanie wówczas, gdy nie jest możliwe doręczenie adresatowi pisma właściwe (do rąk własnych, art. 42 kpa) lub zastępcze (do rąk osób określonych w art. 43 kpa) i polega na przyjęciu fikcji prawnej skutecznego doręczenia pisma jego adresatowi, pomimo braku faktycznego odebrania pisma przez tegoż adresata.

Bez względu więc na to, czy pismo rzeczywiście w ten sposób dotarło do rąk adresata, przyjmuje się prawdziwość twierdzenia o doręczeniu, o ile zachowane zostały wymogi określone w art. 44 kpa.

Przepis ten określa wymóg łącznego spełnienia czterech przesłanek. Pierwszą z przesłanek jest niemożność doręczenia pisma w sposób określony w art. 42, a także w art. 43 kpa (tj. w przypadku nieobecności adresata doręczenia pisma za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu). Drugą z przesłanek jest pozostawienie pisma na przechowanie przez okres 14 dni w placówce pocztowej danego operatora pocztowego albo w urzędzie właściwej gminy (miasta). Trzecią przesłanką jest zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w placówce pocztowej albo w urzędzie właściwej gminy (miasta). Czwartą przesłanką jest, w sytuacji niepodjęcia przez adresata przesyłki we wskazanym terminie, pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że określone w w/w przepisie wymogi zostały spełnione, co dokumentuje zarówno zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia, jak też koperta z adnotacjami o podjętych próbach doręczenia przesyłki.

Organ odwoławczy ustalił, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia Wojewody [...] wynika, że z powodu nieobecności skarżącego przesyłka została awizowana w dniu 23 marca 2017 r., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki we właściwym miejscowo urzędzie pocztowym zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponadto ustalił, że adnotacja na kopercie, w której wysłano ww. postanowienie potwierdza, że przesyłka została awizowania powtórnie w dniu 31 marca 2017 r.

Tym samym ocenił, że nie zachodzą okoliczności, które mogłyby skutecznie podważyć prawidłowość dokonanego przy zastosowaniu fikcji prawnej doręczenia. Nie uznał zatem za przekonujące twierdzenia skarżącego o nieprawidłowości czynności awizacji przesyłki przez operatora pocztowego. Choć stanowisko to w ocenie sądu jest prawidłowe, przyznać należy, że nie zostało dostatecznie przekonująco wykazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 kpa. Jednak naruszenie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Organ niesłusznie zdaniem sądu, choć nie dyskwalifikuje to prawidłowej oceny o braku dowodów podważających prawidłowość doręczenia w trybie art. 44 kpa, wskazał, że błędy awizowania mogłyby być podnoszone w zasadzie dopiero we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, gdyż stanowią okoliczność uzasadniającą brak winy.

W ocenie sądu błędy w awizacji pisma o ile rzeczywiście zostałyby wykazane przez stronę, powodowałyby konieczność uznania przez organ braku skuteczności doręczenia pisma. Tak więc niewątpliwie mogą być podnoszone w złożonym zażaleniu, skoro skarżący kwestionuje skuteczność dokonanego doręczenia i tym samym nie znajduje powodów do wnoszenia o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.

Skorzystanie z możliwości uznania doręczenia pisma przy zastosowaniu fikcji prawnej za skuteczne, odnosi skutek do osoby której korespondencja jest w ten sposób doręczana o ile zachowano określony w art. 44 kpa rygoryzm, gdyż konsekwencje stosowania tej instytucji mogą mieć znaczące skutki dla danego podmiotu. Nie chodzi w tym przypadku o zachowanie samego adresata pisma (który nie powiadomił o zmianie adresu, nie dołożył starań by zadbać o odbiór korespondencji podczas długiej nieobecności itp.), a błędy w doręczeniu przesyłki przez operatora pocztowego związane z niewykonaniem wymogów określonych w art. 44 § 2 i 3 kpa, czy też błędy organu w określeniu adresu doręczenia pisma lub danych adresata.

W przedmiotowej sprawie skarżący jednak nie wykazał, że doszło do błędów w awizacji, a raczej, że awizacja postanowienia nie miała miejsca. Twierdzenie swoje opierał na argumentacji przedstawionej w złożonej reklamacji w urzędzie pocztowym, której kopię nadesłał w odpowiedzi na wezwanie organu do wykazania okoliczności na których opiera swój zarzut. Z przedstawionej w tym piśmie argumentacji wynika, że skarżący zarzucił przetrzymywanie kierowanej do niego przesyłki w urzędzie pocztowym przez miesiąc bez odnotowania tego fakty w systemie. Twierdzenie to nie znajduje jednak żadnego potwierdzenia w rzeczywistości. Poza informacjami wynikającymi ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oraz koperty, w której postanowienie było przesyłane, na które słusznie powołał się organ, sąd zapoznał się także z informacjami dotyczącymi tej przesyłki zawartymi ogólnodostępnym systemie "śledzenia przesyłek". Okazuje się, że wbrew twierdzeniu skarżącego w systemie tym odnotowane były wszystkie istotne dla procesu doręczania przesyłki daty, a więc data nadania, data pierwszej i drugiej awizacji, data zwrotu przesyłki do nadawcy i jej odbioru przez nadawcę. Okoliczność ta stanowi dodatkowe potwierdzenie prawidłowości dokonanego doręczenia postanowienia skarżącemu przy zastosowaniu fikcji prawnej dopuszczonej w postępowaniu administracyjnym.

Słusznie więc uznał organ odwoławczy, że skoro zgodnie z art. 44 § 4 kpa, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 - dniowego okresu, na który została złożona przesyłka, stwierdzić należy, że doręczenie postanowienia Wojewody [...] nastąpiło w dniu 6 kwietnia 2017 r.

W związku z tym termin do wniesienia zażalenia przez skarżącego na postanowienie Wojewody [...] upłynął z dniem 13 kwietnia 2017 r., a zatem złożone przez skarżącego zażalenie, które wpłynęło do organu w dniu 31 maja 2017 r. zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, wskazanego w art. 141 § 2 kpa.

W tej sytuacji rację ma organ, że oceny o niezachowaniu terminu do wniesienia zażalenia nie zmieniłoby również przyjęcie, iż zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe w dniu wskazanym przez skarżącego, tj. 15 maja 2017 r.

Uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy ma obowiązek wydania postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianemu w art. 134 kpa, gdyż jest to [...] do merytorycznego rozpoznania sprawy.

W ocenie sądu nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanych w skardze, a także do naruszenia art. 45 Konstytucji RP.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 119 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

-----------------------

12