Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1228/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 178 par. 1, art 179 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Borys Marasek (spr.), Anna Rotter, Protokolant starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy: od stycznia do września 2013 r., od stycznia do października 2014 r., od lutego do lipca 2015 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 44.771 (czterdzieści cztery tysiące siedemset siedemdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 czerwca 2021 r., znak: 2401-10V2.4103.196-198.2021/JK Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS), utrzymał w mocy decyzje Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B.:

1. z dnia 15 stycznia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: od stycznia do września 2013 r.,

2. z dnia 12 stycznia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: od stycznia do października 2014 r.,

3. z dnia 15 stycznia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: od lutego do lipca 2015 r.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżone decyzje wydane zostały po przeprowadzeniu postępowań kontrolnych wszczętych postanowieniami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 31 stycznia 2017 r.:

-w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r.,

-w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2014 r.,

-w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2015 r.

Stosownie do art. 202 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej w/w postępowania kontrolne były dalej prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B.

W wyniku przeprowadzonych postępowań kontrolnych ustalono, iż W. Sp. z o.o. (dalej: skarżąca, spółka) w rozliczeniach podatku od towarów i usług za miesiące:

-styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień i wrzesień 2013 r. niezasadnie dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z 23 faktur VAT o łącznej wartości 1.408.935,36 zł, na których, jako ich wystawców wskazano:

D. K.P., J. Sp. z o.o., H. Sp. z o.o.,

-styczeń, luty, marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień i październik 2014 r. niezasadnie dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z 28 faktur VAT o łącznej wartości 1.420.443,73 zł, na których, jako ich wystawców wskazano:

S. Sp. z o.o., H. Sp. z o.o.,

-luty, marzec i kwiecień 2015 r. niezasadnie dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z 8 faktur VAT o łącznej wartości 645.956,56 zł, na których, jako ich wystawców wskazano:

A. Sp. z o.o., D. Sp. z o.o. Sp. k.

Stwierdzono, że przedmiotowe faktury VAT nie dokumentowały rzeczywistych transakcji handlowych.

Dodatkowo, w wyniku porównania danych w rejestrach nabyć i dostaw z deklaracjami VAT-7, stwierdzono, iż w marcu 2014 r. Spółka wykazała nieprawidłową kwotę podatku należnego w związku z dokonanymi wewnątrzwspólnotowymi nabyciami towarów, przez co zaniżyła podatek należny o kwotę 1.454 zł. W rejestrze nabyć wpisano bowiem wartość netto 444.202,76 zł, VAT 102.166,65 zł, a w deklaracji VAT-7 odpowiednio: wartość netto 437.881,00 zł, VAT 100.713 zł (wg wyliczenia: 102.166,65 zł - 100.713,00 zł = 1.453,65 zł, po zaokrągleniu 1.454,00 zł). Ustaleń tych spółka nie kwestionowała w toku prowadzonego postępowania.

Mając na względzie powyższe, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B., określił kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług w decyzjach:

-z dnia 12 stycznia 2018 r. nr [...] za miesiące od stycznia do października 2014 r.,

-z dnia 15 stycznia 2018 r.:

nr [...] za miesiące od stycznia do września 2013 r.,

nr [...] za miesiące od lutego do lipca 2015 r.,

Skarżąca złożyła odwołania od ww. decyzji, wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonych decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowań

ewentualnie

2. uchylenie zaskarżonych decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie, stosownie do art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, spraw do ponownego rozpatrzenia przez ten organ z uwagi na to, że rozstrzygnięcie ww. spraw wymaga uprzedniego umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także przeprowadzenia postępowania dowodowego.

W złożonych odwołaniach skarżąca zarzuciła zaskarżonym decyzjom naruszenie:

1. art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na dokonaniu nieprawidłowej oceny stanu faktycznego oraz dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów,

2. art. 120 w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na dokonaniu nieprawidłowej oceny stanu faktycznego oraz dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów,

3. art. 122 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że osoby zarządzające spółką nie dokonywały rzeczywistej weryfikacji swoich dostawców,

4. art. 2a w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędną ocenę materiału dowodowego,

5. art. 179 § 1 w związku z art. 123 i art. 129 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

6. art. 179 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tzn. uznanie, że wyłączenie dokumentów z akt sprawy dotyczących bezpośrednio strony skarżącej, nie stanowi naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu;

7. art. 192 w związku z art. 178 § 1 i art. 179 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie zasady ograniczenia jawności postępowania - skutkujące brakiem możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do większości materiału dowodowego, który w konsekwencji nie może stanowić dowodu w sprawie;

8. art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z wynikającą z Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zasadą neutralności systemu VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez D. K.P., J. Sp. z o.o., H. Sp. z o.o. (2013 r.), S. Sp. z o.o., H. Sp. z o.o. (2014 r.), A. Sp. z o.o. oraz D. Sp. z o.o. Sp.k. (2015 r.), a także, przyjęcie że ww. podmioty w okresie prowadzenia swojej działalności nie odprowadzały należnego podatku od towarów i usług, obciążając nim W. Sp. z o.o., co w konsekwencji doprowadzi do podwójnego opodatkowania;

9. art. 123 w związku z art. 129 Ordynacji podatkowej poprzez wyłączenie z akt sprawy postanowieniami z dnia 10 lipca 2017 r. (2013 r., 2014 r., 2015 r.), 21 lipca 2017 r. (2013 r., 2014 r., 2015 r.), 30 sierpnia 2017 r. (2014 r.), 4 października 2017 r. (2013 r., 2014 r., 2015 r.), 11 października 2017 r. (2013 r.), 24 października 2017 r. (2015 r.) kserokopii dokumentów, uchylając ich jawność dla strony postępowania, tym samym uniemożliwiając stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwiając jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w zakresie w jakim dotyczą skarżącej;

10. art. 207 w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak odwołania do należnego podatku za poszczególne miesiące, tj. maj 2015 r., czerwiec 2015 r., lipiec 2015 r. w uzasadnieniu decyzji, tym samym brak uzasadnienia faktycznego i prawnego dla decyzji w zakresie ww. miesięcy;

11. art. 2a, art. 120, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego, selektywną ocenę dowodów i faktów oraz naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości stanu faktycznego na korzyść podatnika;

12. art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 1 ust. 2 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. poprzez odmowę przyznania spółce prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wynikającego z czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, które to czynności miały rzeczywisty charakter i udokumentowane zostały fakturami VAT,

13. art. 7 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy dokonywane przez spółkę transakcje wypełniają dyspozycję tego przepisu,

14. art. 220 ust. 1 Dyrektywy VAT poprzez odmowę przyznania spółce prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

15. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług poprzez niewłaściwe zastosowanie,

16. art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług przez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Ponadto, na podstawie art. 237 Ordynacji podatkowej, spółka zaskarżyła w odwołaniach postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 10 lipca 2017 r., 21 lipca 2017 r., 30 sierpnia 2017 r., 4 października 2017 r., 11 października 2017 r. i 24 października 2017 r. dotyczące wyłączenia z akt sprawy za 2013 r., 2014 r. i 2015 r. kserokopii dokumentów, uchylające ich jawność dla strony postępowania, a tym samym uniemożliwiające stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, a także obrony swoich praw oraz wniosła o:

zmianę zaskarżonych postanowień, poprzez umożliwienie stronie postępowania zapoznania się z wyłączonym z akt materiałem dowodowym, ewentualnie o,

zmianę zaskarżonych postanowień w zakresie w jakim dotyczą strony postępowania i umożliwienie stronie postępowania zapoznania się z wyłączonym z akt materiałem dowodowym.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach decyzją z dnia 22 czerwca 2021 r., znak: 2401-10V2.4103.196-198.2021/JK utrzymał w mocy w/w decyzje organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podzielił kwalifikację prawnopodatkową przepisów prawa materialnego dokonaną przez organ pierwszej instancji w stosunku do faktur, na których jako wystawcy figurują ww. kontrahenci spółki, tj.: D. K.P., J. Sp. z o.o., H. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., D. Sp. z o.o. Sp. k. — aprobując, że obrotu obuwiem nie dokonano w ramach rzeczywistego obrotu gospodarczego, tj. pomiędzy skarżącą, a widniejącymi na zakwestionowanych fakturach - jako ich wystawcy - ww. podmiotami.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że transakcje pomiędzy wskazanymi podmiotami miały charakter oszustwa popełnianego w sposób świadomy i zorganizowany, przez kolejnych uczestników tego obrotu, w tym bezpośrednich kontrahentów skarżącej. Działalność ww. podmiotów sprowadzała się do tworzenia fikcyjnego łańcucha dostaw bez rzeczywistego nabycia towarów od ich wystawców. Proceder ten został stworzony w celu ukrycia faktycznego przebiegu transakcji, tj. rzeczywistego źródła pochodzenia towarów, od obrotu którymi, na terytorium kraju, nie został uiszczony należny podatek od towarów i usług.

Powyższe potwierdzały ustalenia dokonane w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Krajową o sygn. akt [...], w tym zeznania osób biorących udział w procesie wystawiania i posługiwania się fakturami niepotwierdzającymi stanu faktycznego.

Zgromadzony w postępowaniu materiał dowodził, że wystawione na rzecz podatnika faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, pomiędzy wymienionymi kontrahentami. Osoby reprezentujące rzekomych dostawców spółki, nigdy nie widziały towarów, którymi handlowały, a jedynie działały w roli pośredników. Jak ustalono, miejscem ich siedziby były wirtualne biura. Właściciele tych podmiotów lub prezesi zarządów nie posiadali wiedzy na temat prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Zastanawiający również był fakt, iż nikt z dostawców towarów do skarżącej nie organizował transportu i nie był w stanie podać faktycznego przewoźnika. Każdy dostawca wskazywał, że usługa ta była organizowana przez jego dostawcę, a jego cena doliczana była do ceny towaru widniejącego na fakturach. Skarżąca również nie przedłożyła żadnych dowodów zewnętrznych, wskazujących kto faktycznie realizował transport obuwia z zakwestionowanych faktur.

Organ podał, iż według zeznań K.R., magazyniera skarżącej, istniała dokumentacja transportowa, którą zostawiał na biurku w firmie w B. Fakt, iż spółka nie zachowała tej dokumentacji musiał budzić uzasadnione wątpliwości w kontekście rzetelności tych transakcji i w ocenie organu przemawiał za potencjalnym zamiarem spółki ukrycia faktycznego źródła pochodzenia towarów wyszczególnionych na tych fakturach.

Oznaczało to także, iż udziałowcy skarżącej byli w posiadaniu dokumentów mogących wskazywać miejsce załadunku i wyładunku towarów, jednak takich dokumentów nie okazali w toku prowadzonego postępowania kontrolnego.

Na decyzję tę, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła spółka, zarzucając naruszenie:

-art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 108 ust. 1, art. 99 ust. 12 i art. 109 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz w związku z art. 167, art. 168 pkt a i art. 178 pkt a Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej,

-art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a i art. 108 ust. 1 w związku z art. 99 ust. 12 i art. 109 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,

-art. 86 ust. 1 ww. ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

-brak zastosowania art. 167, art. 168 pkt a i art. 178 pkt a Dyrektywy 2006/112/WE, poprzez nieuwzględnienie przez ten organ zasady prawa wspólnotowego jaką jest neutralność,

-art. 121, art. 122 i art. 123 w związku z art. 178 § 1, art. 179 i art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej oraz w związku z art. 42 ust. 2 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., poprzez trwałe ograniczenie stronie skarżącej prawa do obrony, skutkujące uniemożliwieniem skarżącej wypowiedzenia się co do całego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, przejawiające się tym, że organ włączył do sprawy przeciwko skarżącej dowody zebrane przeciwko jej kontrahentom w ramach innych postępowań,

-art. 122 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez brak kompletności postępowania dowodowego oraz błędną ocenę zebranego materiału dowodowego,

-art. 121 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez brak faktycznych działań na rzecz wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie,

-art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędną i stronniczą ocenę zebranego materiału dowodowego,

-art. 210 § 1 pkt 4 i art. 210 § 1 pkt 6 ww. ustawy w zakresie, w jakim uzasadnienie decyzji nie zawiera wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia,

-art. 210 § 1 pkt 4 i 6 w związku z art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji, w toku postępowania, nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie Sąd wskazuje, iż wyrokiem z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1491/21, tut. Sąd uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy zapoznania się z wyłączonymi z akt sprawy dokumentami oraz sporządzenia z nich notatek, kopii i odpisów, które to dokumenty pozyskane zostały m.in. z innych postępowań, bądź od innych organów oraz zawierały informacje odnoszące się do innych podmiotów i rozstrzygnięcia dotyczące tych podmiotów, zawierające ich dane osobowe lub dane podmiotów gospodarczych innych niż strona.

Organy podatkowe przyjęły, że sporne materiały (dokumenty, w tym w postaci elektronicznej) zawierały dane prawnie chronione tj. informacje dotyczące osób trzecich, a wyłączenie ich jawności mieściło się pod pojęciem ochrony interesu publicznego, zaś strona skarżąca dowodziła, że organ podatkowy miał możliwość zanonimizowania niejawnych części takich informacji i ujawnienia pozostałych ich części bez naruszenia interesu publicznego.

Zgodnie z treścią art. 178 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, dalej: o.p.), strona ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzenia z nich notatek, odpisów oraz sporządzenia kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W myśl art. 179 § 1 o.p. przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączył z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Stosownie do brzmienia art. 293 o.p. indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub interesantów objęte są tajemnicą skarbową (§ 1). Dotyczy to również danych zawartych w innych informacjach, dokumentach i aktach wymienionych w § 2 przepisu, w tym materiałów dowodowych pozyskanych z innych postępowań lub od innych organów tam wskazanych.

Termin "interes publiczny", o którym mowa w art. 179 § 1 o.p., oznacza korzyść służącą ogółowi, dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Tym samym pojęciem objęte jest także dobro osób trzecich, których dotyczą wyłączone z akt sprawy dokumenty, w szczególności, gdy zawierają istotne informacje o tych podmiotach gospodarczych lub osobach.

Stosując przepis art. 179 § 1 o.p., motywy wydanego na tej podstawie rozstrzygnięcia odmownego prezentowane przez organ podatkowy "powinny być na tyle wnikliwe i konkretne, by możliwe było zapoznanie się z racjami usprawiedliwiającymi odejście od jawności postępowania w danym przypadku i by realne było podjęcie polemiki z przytoczoną argumentacją przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności faktycznych" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2020 r. sygn. I FSK 2311/19, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń sądów Administracyjnych).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko, zgodnie z którym "dokładna analiza wyłączonego dokumentu jest konieczna, by móc ocenić, czy ma znaczenie dla sprawy oraz zasadności odmowy jego udostępnienia ze względu na interes publiczny. Nie można przy tym poprzestać jedynie na wskazaniu przesłanki interesu publicznego, czy dobra osób trzecich, bez szczegółowego wyjaśnienia, z jakich względów odmowa udostępnienia danego dokumentu jest zasadna, względnie czy uzasadnione jest udostępnienie dokumentu w części, z uwzględnieniem ochrony praw podmiotów trzecich w nim wymienionych" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2021 r. sygn. III FSK 2452/21, opubl. w CBOSA). Wyłączenie jawności obszernych fragmentów akt sprawy jest rozwiązaniem praktycznym i wygodnym dla organów podatkowych, niemniej jednak, nie daje się ono pogodzić z zasadami wynikającymi z art. 178 i 179 o.p. powiązanymi z art. 121 i 124 tej ustawy (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2021 r. sygn. III FSK 1431/21, opubl. w CBOSA).

Jak wynika z akt sprawy, organ podatkowy wyłączył i uchylił jawność dla strony, ze względu na ochronę interesu publicznego i na wniosek prokuratora, z akt postępowania kontrolnego dokumenty (w tym dane z płyt CD-R i DVD) dotyczące kilku spółek i osób fizycznych zgromadzone w ramach różnych postępowań w tym karnego czy kontrolnego w postaci m.in. analizy dokumentów, decyzji, deklaracji podatkowych czy protokołów kontroli podatkowej uznając, że dokumenty te zawierają informacje i ustalenia oraz decyzje dotyczące innych podmiotów niż strona, przy czym odnoszą się także do podmiotu, który nie był nawet bezpośrednim kontrahentem strony. DIAS zauważył, że część wyłączonych dokumentów stanowią dane z systemów RemDat, AUKA, SPR czy z deklaracji podatkowych składanych przez innych niż skarżąca podatników i stanowią tajemnicę skarbową, a nadto interesem publicznym w sprawie jest dobro prowadzonego śledztwa, gdyż prokurator zarządzeniem z dnia [...] nie wyraził zgody na udostępnienie podatnikowi dokumentów z prowadzonego postępowania karnego. Ponadto wskazał, że dokumenty te nie stanowiły jedynej podstawy ustaleń organów podatkowych i nie były jedynymi dowodami w sprawie. Oznacza to, że dokumenty te stanowiły podstawę ustaleń podatkowych choć nie jedyną i były dowodami, choć niejedynymi zebranymi w sprawie. Tym samym dokumenty te miały znaczenie dla sprawy już choćby z tej przyczyny, że dotyczą podmiotów związanych ze sprawą tj. podmiotów łańcucha transakcji uznanych przez organ podatkowy za nadużycie podatkowe. Materiały te stanowiły część dowodów zgromadzonych w sprawie, co miało znaczenie dla oceny ich istotności i ważności dla strony pozbawionej do nich wglądu. Organ nie rozważył w ogóle czy przynajmniej część z tych dokumentów (danych) mogłoby być udostępnionych stronie po ich stosownej anonimizacji. Nie wyjaśnił również, w sposób szczegółowy i adekwatny do sprawy, w jaki sposób interes publiczny mógłby być naruszony przy ujawnieniu odpowiednich fragmentów niejawnych dokumentów. Poza ogólnikowym stwierdzeniem co do znaczenia pojęcia "interes publiczny" czy "tajemnica skarbowa", ze wskazaniem na ochronę danych podmiotów gospodarczych i osób fizycznych, nie przeanalizował tych dokumentów pod kątem rzeczywistej możliwości ich ujawnienia w sytuacji anonimizacji odpowiedniej ich części. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podnosi, że wskazania tut. Sądu w sprawie dotyczącej odmowy zapoznania się z wyłączonymi z akt sprawy dokumentami oraz sporządzenia z nich notatek, kopii i odpisów, zachowują pełną aktualność w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wskazanego wyroku, tut. Sąd nakazał, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, dokonanie wnikliwych i konkretnych ustaleń dotyczących okoliczności wpływających na uznanie istnienia interesu publicznego wymagającego wyłączenia jawności spornych dokumentów w całości, przy uwzględnieniu charakteru i zakresu prowadzonego postępowania podatkowego, do akt którego dokumenty te włączono (transakcje łańcuchowe) i konieczności oceny działań nie tylko bezpośrednich kontrahentów strony. Sąd nakazał ponadto organowi wyjaśnienie zasadności odmowy udostępnienia kserokopii z przedmiotowych dokumentów (danych) jednostkowo, a nie zbiorowo, a w szczególności rozważenie zasadności ich anonimizacji w odpowiedniej części z uwzględnieniem interesu osób trzecich i chronionych interesem publicznym wartości.

Sąd wskazuje ponadto, iż w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji czy postępowanie karne w zakresie dotyczącym skarżącej spółki tj. w zakresie dotyczącym handlu obuwiem, zakończyło się, czy też jest nadal w toku, czy w postępowaniu tym przeprowadzono dowody istotne dla niniejszej sprawy, w szczególności czy podejrzani / świadkowie, przesłuchani uprzednio w tym postępowaniu, składali dalsze wyjaśnienia / zeznania, a jeżeli tak, to jakiej treści.

Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się postanowienie Prokuratora Krajowego z dnia [...] w sprawie sygn. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania, jednak z jego treści wynika, iż dotyczy ono rowerów, które były towarem, którego dotyczyła działalność przestępcza. Postanowienie to nie dotyczy działalności obejmującej handel obuwiem, istotnej dla oceny sytuacji skarżącej. Czynności te winny zostać przez organ przeprowadzone przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, narusza przepisy prawa procesowego. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podlegała uchyleniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.