Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2029/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art.147 par.1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.7, art.8
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Danuta Kania, Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi I. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Uchwałą NR [...] z dnia [...] sierpnia 2017r. Zarząd Dzielnicy [...] Miasta [...] , rozpoznając wniosek I. M. , działając na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1438), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 24 ust. 1 w związku z § 12 i § 22 ust. 1 i 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 3937, z 2011 r. poz. 3676, z 2013 r. poz. 6, z 2014 r. poz. 6136 oraz z 2016 r. poz. 7888) nie zakwalifikował I. M. do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego.

W uzasadnieniu uchwały podano, że I. M. (ur. w [...] r. st. cyw. panna) złożyła wniosek o zawarcie umowy najmu na podstawie § 12 uchwały nr LVili/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy {Dz. Urz. Woj. Maz. nr 132, poz. 3937 z póżn. zm.).

Pani I. M. o najem lokalu socjalnego ubiega się sama. Wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] , do którego spółdzielcze własnościowe prawo posiadała ciotka wnioskodawczyni A. K. (siostra ojca zainteresowanej, zmarła w [...] r), a aktualnie posiadają jej dwaj synowie: A. K. i P. K. W lokalu tym zameldowane są 2 osoby: wnioskodawczyni oraz jej ojciec W. M., natomiast zgłoszone do opłat są 4 osoby. Zgodnie z oświadczeniem z maja 2017 r. w lokalu tym zamieszkują tylko 2 osoby: zainteresowana oraz jej ojciec, zgodnie z oświadczeniem z dnia [...].08.2017 r. w lokalu zamieszkują 3 osoby. Przedmiotowy lokal składa się z 4 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 73,25 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 50,30 m2. Powierzchnia mieszkalna na osobę wynosi 25,15 m2 liczona w stosunku do 2 osób,, lub 16,77 m2 w stosunku do 3 osób.

Jak wskazuje organ strona swój wniosek uzasadniła: "zwracam się z prośbą o przyznanie lokalu socjalnego z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację osobistą, rodzinną oraz zdrowotną. W obecnym mieszkaniu przebywam obecnie bez tytułu prawnego bowiem właściciele lokalu, który nabyli do niego prawo, wypowiedzieli wszystkim domownikom prawo do zamieszkiwania i nakazali opuścić lokal. Z tego powodu w każdej chwili mogę znaleźć się bez dachu na głową (...) Nadmieniam, że jestem osobą przewlekle, długotrwale i ciężko chorą, zarówno somatycznie jak i psychicznie. Z tego powodu posiadam orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz korzystam ze stałej pomocy lekarskiej i przyjmuję leki. Dodatkowo w mojej rodzinie występuje udokumentowana patologia tj. na tle uzależnienia mojego ojca. Dochodzi do licznych konfliktów, które wpłynęły na rozwój moich chorób oraz zaskutkowały koniecznością uczestnictwa w terapii. Jej przedmiotem jest m.in. sytuacja rodzinna, co zostało potwierdzone w zaświadczeniu terapeuty (...)". Do wniosku zostało dołączone:

- wypowiedzenie umowy użyczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] podpisane przez współwłaścicieli lokalu: "w celu sprzedaży z dniem [...].03.2017 r. wypowiadamy umowę użyczenia lokalu przy ul. [...] w [...] użyczonego W. M., wyznaczając termin na opuszczenie lokaju na dzień [...] czerwca 2017 r. Jeżeli użyczający nie opuści lokalu do [...] czerwca 2017 roku w stosunku do W. M. zostanie wszczęta procedura eksmisyjna, ponadto zostanie złożone powództwo o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu w wysokości 2500 zł miesięcznie (czynsz wynajmu) oraz zwrot kosztów eksmisji".

- orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności o symbolu 02-P (choroby psychiczne) wydanym do dnia [...].01.2019 r. (Wskazania dotyczące orzeczenia to:

• praca na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności,

• częściowa pomoc usługowa przy korzystaniu z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej organizacje pozarządowe oraz inne placówki),

• okresowo - wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji,

• nie wymaga prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju'.

- zaświadczenie ze Stowarzyszenia "[...]" z dnia [...].03.2017 r., w którym poinformowano: "pani I. M. (...) jest pacjentką naszej placówki od dnia [...]/08/2016 r. do chwili obecnej gdzie leczy się z powodu: uzależnienia od [...] oraz zaburzeń lękowych (F41) - rozpoznanie ujawniono za zgodą pacjentki. I. M. dobrowolnie podjęła terapię w Centrum Zdrowia NZOZ Stowarzyszenia "[...]" przy ul. [...] w [...]. Od dnia przyjęcia pacjentka deklaruje chęć zerwania z nałogiem oraz zmianę dotychczasowego stylu życia. Pani I. M. deklaruje także dobrowolną gotowość do okresowego poddawania się kontroli moczu na obecność metabolitów środków odurzających ([...]). Pacjentka brała aktywny udział w terapii grupowej. Ukończyła planowo Grupę Edukacyjno- Motywacyjną oraz Grupę Zapobiegania Nawrotom. Pani I. M. wciąż uczęszcza na terapię indywidulaną starając się konsekwentnie realizować zadania wynikające z planu zdrowienia. Pani I. M. jest chętna do współpracy i pogłębiania wiedzy na tematy swojej choroby. Ma dużą wewnętrzną motywację do zmiany (...) W mojej ocenie w związku z obecną zdrowotną i społeczną sytuacją pacjentki (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności), i przez to ograniczone możliwości zarobkowania ze względów zdrowotnych (zaburzenia lękowe), zbliżająca się eksmisja, która może spowodować brak stałego miejsca zamieszkania oraz trudna sytuacja w relacjach rodzinnych (konflikty z bliskimi, przemoc psychiczna

- informacje ujawnione przez pacjentkę w trakcie przebiegu terapii) zasadna wydaje się idea przydzielenia jej lokalu socjalnego umożliwiającego odseparowanie się pacjentki od czynników dekompensujących, co będzie znaczące dla przebiegu procesu zdrowienia pacjentki i w przyszłości zmniejszy prawdopodobieństwo nawrotu choroby."

- kolejne zaświadczenie ze Stowarzyszenia "[...]" z dnia [...].03.2017 r., w którym poinformowano: "pacjentka wymaga dalszej, długoterminowej terapii. Pacjentka regularnie uczęszcza na wizyty lekarskie i stosuje się do zaleceń lekarskich. Od dnia przyjęcia pacjentka deklaruje abstynencję. W mojej ocenie zasadna wydaje się idea przydzielenia je] lokalu socjalnego, który umożliwiłby odseparowanie się pacjentki od czynników dekompensuiacych".

-zaświadczenie lekarskie z dnia [...].07.2017 r. "Pacjentka z insulunoodpornością, hiperlipidemią, ostrogami piętowymi, nawracającymi migrenami, krótkowzrocznością, po przebytym leczeniu uzależnienia od [...] wymaga stale farmakoterapii i rehabilitacji".

Organ ustalił również, ze średni miesięczny dochód wnioskodawczyni wynosi 658,36 zł. - utrzymuje się z zasiłku stałego z OPS [...].

Przechodząc do meritum sprawy organ wskazał, ze zgodnie z § 12 uchwały "umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku".

Zgodnie z § 4 pkt 1 uchwały "lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego".

Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały: "Postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej:

a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania,

b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania,

c) istniejącą udokumentowaną przemoc lub inną patologię w rodzinie, pod warunkiem, że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu za zgodą właściciela".

Po przeprowadzeniu analizy wniosku zgodnie z § 22 ust. 1 i 2 wskazano, iż ustalono, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka do odmowy zakwalifikowania wniosku - w lokalu tym przekroczone jest kryterium metrażowe. Jednocześnie przedstawione dokumenty, nie potwierdzają pozostawania w związku z warunkami mieszkaniowymi w "wyjątkowo trudnej sytuacji", o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały.

Od powyższego rozstrzygnięcia I. M. , wywiodła do tut. Sądu skargę wnosząc o:

1. Uchylenie przedmiotowej uchwały oraz zakwalifikowanie i umieszczenie skarżącej na najem lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy.

2. Zwolnienie w całości z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i przyznanie pomocy prawnej z urzędu.

W uzasadnieniu wskazała, że w jej mniemaniu Zarząd Dzielnicy [...] m. [...] naruszył prawo miejscowe uchwalone zgodnie z obowiązkiem określonym w art. 21 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego tj. powołaną uchwałę, ponieważ kryterium metrażowe określone w § 4 ust. 1 ww. uchwały, zgodnie z § 5 ust. 2 pkt. 3 tejże nie stosuje się m.in. wobec osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej: niepełnosprawność, ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, istniejącą inną patologię w rodzime, pod warunkiem że wnioskodawca zamieszkuje w lokalu za zgodą właściciela.

Wskazała też, iż w powołanym wniosku skarżącej o najem lokalu znajdują się przesłanki oraz dowody świadczące o jej niepełnosprawności, licznych przewlekłych i długotrwałych chorobach, które to wymagają właściwych warunków leczenia, a szczególnie w kontekście zaburzeń o charakterze psychicznym, gdzie są one niemal warunkiem niezbędnym procesu terapii. W załączeniu do wniosku skarżąca przedstawiła stosowne zaświadczenia lekarskie o powyższym oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Dodatkowo w aktach sprawy, co przyznaje sam organ - znajduje się poświadczenie o istniejącej w rodzinie skarżącej - patologii (problem uzależnienia, zaburzone relacje z rodziną). Na zaistnienie powyższych przesłanek w kontekście warunków mieszkaniowych wskazują jednoznacznie opinie psychiatry, terapeuty i pracownika socjalnego pracujących ze skarżącą. Dodatkowo zauważyła, iż wypowiedzenie umowy najmu, znajdujące się w aktach sprawy dotyczy ojca skarżącej, a nie jej samej, a więc należy uznać iż warunkowo i czasowo właściciele wyrażają zgodę na tymczasowe zamieszkanie (pobyt) skarżącej w ich mieszkaniu. Nie jest to jednak równoznaczne z brakiem przesłanki zagrożenia bezdomnością, tym bardziej że skarżąca nie posiada żadnej formalnej lub nieformalnej umowy z właścicielami lokalu i ww. zgoda może być w każdym czasie cofnięta. Tym samym wszystkie omówione warunki do nie uwzględniania kryterium metrażowego, a zawarte w § 5 ust. 2 pkt. 3 ww. uchwały, zostały spełnione, a pomimo powyższego Zarząd Dzielnicy [...] m. [...] pominął je i podjął rozstrzygnięcie z naruszeniem przepisów uchwały.

Na marginesie skarżąca zauważyła, iż zgodnie z intencją organu uchwałodawczego - kryterium metrażowe, ma zastosowanie w przypadku, gdy osoba lub rodzina wnioskująca o najem lokalu posiada już tytuł prawny do innego lokalu, co w przypadku wnioskodawcy nie ma zastosowania.

Dodatkowo - zdaniem skarżącej - organ w sposób niewyczerpujący i nieobiektywny przyjął jedynie część z dowodów ("w orzeczeniu o niepełnosprawności (...) jest zapis, iż nie wymaga Pani prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju"), nie uzasadniając z jakich przyczyn pominął inne istotne i świadczące o spełnieniu przesłanki niepełnosprawności, długotrwałej choroby i patologii w rodzinie pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi (liczne opinie i zaświadczenia lekarzy i profesjonalnych osób pomagających). Zauważyła też, iż w żadnym miejscu przepis prawa miejscowego nie przyznaje orzeczeniu o niepełnosprawności pierwszeństwa lub mocy wiążącej w stosunku do innych dokumentów. Tak domniemamy warunek stałby zresztą w oczywistej sprzeczności i wykraczał poza określone granice ustawowe. Zebrana dokumentacja, w tym złożone oświadczenia w sposób jednoznaczny i bezsprzeczny wskazują również, że dopuszczenie wnioskodawczym do czasowego zamieszkania w lokalu będącego własnością osób trzecich nastąpiło w warunkach wyjątkowych, a więc nie uprawnione jest twierdzenie o stabilnych i bardzo dobrych warunkach mieszkaniowych skarżącej także w dalszej perspektywie czasowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy m. [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Przepis art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jawiła się jako dopuszczalna co do zasady, a także merytorycznie uzasadniona.

W pierwszej kolejności zauważyć należało, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ.: j.w.). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zaskarżoną uchwałą Zarząd Dzielnicy nie wyraził zgody na zakwalifikowanie skarżącej do umieszczenia na liście osób oczekujących do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. W podstawie prawnej uzasadnienia powołanej uchwały organ powołał m.in. § 24 ust. 1 w zw. z § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.

Zgodnie z § 4 tej uchwały lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom:

1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto

2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.

Postanowień § 4 pkt 1 uchwały nie stosuje się m.in. do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej m.in. ciężką, przewlekłą chorobę innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania (§ 5 ust. 2 pkt 3 lit. b).

Natomiast zgodnie z § 22 powołanej uchwały, który określa tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu, wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu (...) wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy (ust. 1).

Przy rozpatrywaniu wniosków należy poddać wnikliwej analizie: 1) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy, 2) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela, 3) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu, niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1, 4) rozporządzenie, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, oraz dodatkowo, 5) w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31: a) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania, b) warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy oraz osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkiwania wnioskodawcy w tych lokalach (ust. 2).

W myśl § 22 ust. 3 uchwały, burmistrz dzielnicy lub osoba przez niego upoważniona może zwrócić się do właściwego ośrodka pomocy społecznej o wydanie opinii na temat sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy oraz osób zgłoszonych przez niego do wspólnego zamieszkiwania. Wnioski, o których mowa w ust. 1, po przeanalizowaniu i weryfikacji, wskazany przez burmistrza dzielnicy pracownik komórki organizacyjnej urzędu dzielnicy właściwej do prowadzenia spraw lokalowych, przedstawia Komisji do zaopiniowania (ust. 4). Odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku (ust. 5).

Wynikający z § 22 ust. 2 ww. uchwały obowiązek poddania wnikliwej analizie wymienionych w tym przepisie okoliczności pozostaje w ścisłej korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.

Pamiętać także należy, iż jedynie poprawnie i wyczerpująco sporządzone uzasadnienie uchwały organu, może stanowić dla Sądu administracyjnego podstawę do weryfikacji tego, czy organ przy rozpoznawaniu sprawy dochował należytej staranności stosując się do w/powołanych kryteriów. Tylko bowiem w uzasadnieniu organ może wyjaśnić motywy swojego działania czy zaniechania. W szczególności może w nim zaprezentować przyjęty sposób rozumowania i przyjętą ocenę ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Resumując, uzasadnienie uchwały winno zawierać nie tylko same wnioski wysnute przez organ, ale winno również prezentować sposób dochodzenia do nich, jak też powinno zawierać ocenę całego stanu faktycznego a zwłaszcza okoliczności podniesionych przez stronę.

W przedmiotowej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku inicjującego postępowanie stanowiła okoliczność, że skarżąca zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni mieszkalnej przekraczającej normatyw, co nie pozwala, w rozumieniu § 4 pkt 1 ww. uchwały, zakwalifikować jej sytuacji mieszkaniowej jako zamieszkiwania w trudnych warunkach lokalowych. Ponadto organ stwierdził, że dochód brutto na osobę nie przekracza, określonego w § 4 pkt 2 tej uchwały, minimum dochodowego.

Odnosząc się do powyższego stanowiska organu nie można - w ocenie Sądu - przyjąć, że jest ono wynikiem dokonania wnikliwej analizy przesłanek określonych w § 22 ust. 2 powołanej uchwały. Organ nie odniósł się bowiem do szeregu okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji skarżącej, a wielce istotnych z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m. [...], powołując się m.in. na niepełnosprawność oraz udokumentowaną patologię związaną z uzależnieniem mieszkającego z nią jej ojca. Biorąc powyższe pod uwagę, organ rozpoznając wniosek winien przede wszystkim wyjaśnić podniesione przez skarżącą okoliczności, a zwłaszcza dotyczące jej stanu zdrowia i owej patologii a następnie ustalić, czy nie dają one podstawy do zwolnienia z kryterium metrażowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały nr LVIII/1751/2009.

Z zestawienia przepisów § 4 pkt 1 oraz § 5 ust. 2 pkt 3 lit. b uchwały nr LVIII/1751/2009 wynika przecież, że jeśli osoba uprawniona do wspólnego zamieszkiwania znajduje się w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej (przez co rozumie się m.in. ciężką, przewlekłą chorobę), to jej warunki mieszkaniowe, które w normalnych okolicznościach nie byłyby uznane za trudne (powyżej 6 m2 powierzchni mieszkalnej na osobę), mogą być za takie uznane ("postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje"), jeżeli właśnie ze względu na stan zdrowia tej osoby (ciężką i przewlekłą chorobę), inne warunki zamieszkiwania stawiają ją w wyjątkowo trudnej sytuacji. Innymi słowy, nawet jeśli osoba ciężko i przewlekle chora zamieszkuje w lokalu, którego powierzchnia mieszkalna przekracza 6 m2 na osobę, to nie stanowi to przeszkody do przyznania jej lokalu z zasobów miasta, jeśli zamieszkiwanie w dotychczasowym lokalu z uwagi na jej sytuację zdrowotną jest wyjątkowo trudne. Mimo bowiem większej niż minimalna powierzchnia, inne warunki mieszkaniowe mogą być niedostosowane do sytuacji zdrowotnej lokatora.

Na powyższe zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 234/16 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzając, że "zwrot "stan zdrowia wnioskodawczyni pozostawał w związku z warunkami mieszkaniowymi" jest zwrotem nieostrym i ze swej istoty nie wymaga, by "związek" ten był adekwatnym związkiem przyczynowym. Pojęcie to należy rozumieć w ten sposób, że uchwałodawca nakazuje brać pod uwagę "wyjątkowo trudną sytuację zdrowotną, rodzinną lub społeczną" (§ 5 ust. 2 pkt 3 a także § 7 ust. 1 pkt 8 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.), która może zostać rozwiązana lub poprawiona na skutek poprawy warunków mieszkaniowych, w trybie art. 4 ust. 2, art. 21 ust. 3 i art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów."

Analiza treści skarżonej uchwały prowadzi do wniosku, iż organ rozpoznający wniosek nie podołał ciążącym na nim obowiązkom, a wynikającym z w/przywołanych przepisów. Nie odniósł się bowiem w żaden sposób do podniesionej przez wnioskodawczynię kwestii niepełnosprawności jak i patologii związanej z uzależnieniem jej ojca. Wskazanych okoliczności organ nie wziął w ogóle pod uwagę, koncentrując się na kwestii niespełnienia przez skarżącą kryterium metrażowego w odniesieniu do wymienionego wyżej lokalu. Takie postępowanie organu uznać jednak należało za niedopuszczalne. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, w której organ nie bada i nie rozważa w/w materii patologii i niepełnosprawności jednego z najemców lokalu w sytuacji, gdy problematyka ta ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem Sądu w celu dopełnienia obowiązku, o którym mowa w § 22 ust. 2 ww. uchwały, organ powinien przeprowadzić rzetelną ocenę sytuacji w jakiej znajduje się skarżąca, tj. poczynić wyjaśnienia w kierunku sygnalizowanym przez stronę i dopiero wówczas rozważyć, czy w sprawie zachodzą przesłanki z § 4 pkt 1 powołanej uchwały z 2009 r.

Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w uchwale nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie § 22 tej uchwały, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ bowiem, podejmując rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego istotnego w sprawie materiału dowodowego, nie czyniąc istotnych dla przyjętej podstawy prawnej ustaleń faktycznych. Przeciwnie, stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 22 ust. 2 w związku z ust. 5 powołanej uchwały. Brak zaś wyjaśnienia motywów przyjętego przez organ założenia, ze "przedstawione dokumenty nie potwierdzają pozostawania w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji" powoduje, iż skarżona uchwała jawi się jako podjęta w sposób arbitralny.

Na marginesie dodać należało, że powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w Państwie prawa. Choć Zarząd Dzielnicy prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w ww. uchwale, to jednak organ władzy publicznej nie powinien tracić z pola widzenia zasad prawnych określonych w art. 6 i 7 k.p.a. Przepisy te stanowią, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych zasad w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie respektowano.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 22 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto mając na względzie to, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, nie minął jeszcze jeden rok do dnia orzekania, to tym samym nie zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia.

Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali, czy skarżąca spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu m. [...], uzasadniając swoje stanowisko w sposób umożliwiający Sądowi weryfikację jego poprawności.