Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2701/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 35 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 7, art. 35, art. 36 i art. 37, art. 80 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia A. z siedzibą w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1013/14 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 10 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Stowarzyszenia A. w N. (dalej jako "Stowarzyszenie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Burmistrz Maszewa odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na instalacji do kompostowania odpadów na działce ewid. nr [...], obręb [...], gmina [...]. Z wnioskiem o wydanie decyzji wystąpił Z.W. (dalej jako "inwestor").

Organ I instancji powołał się na ocenę analizy oddziaływania na środowisko wymienionej wyżej inwestycji, wykonaną na podstawie istniejącego raportu oddziaływania na środowisko tej inwestycji przez dra hab. inż. P.S. na zlecenie organu. Burmistrz Maszewa stwierdził, że pojawiły się całkowicie nowe okoliczności w sprawie, nieuwzględnione we wniosku inwestora oraz raporcie. Zdaniem organu I instancji, raport zawiera zasadnicze braki, wobec czego nie jest możliwe wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odnośnie realizacji tego przedsięwzięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł inwestor.

Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie uchyliło powyższą decyzję Burmistrza Maszewa w całości i ustaliło środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał art. 71 ust. 2, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 i ust. 3, art. 85 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm. – dalej jako "ustawa środowiskowa").

Organ II instancji wskazał, że planowane przedsięwzięcie polegać ma na budowie instalacji do odzysku odpadów, w której prowadzona będzie produkcja nawozu organicznego (kompost zdrojewski) z osadów pochodzących z biologicznej oczyszczalni ścieków i słomy zbożowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym mapy ewidencyjnej, wypisów z ewidencji gruntów oraz raportu) prowadzi do wniosku, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje ograniczeń w korzystaniu z sąsiednich nieruchomości, nie pogorszy warunków środowiskowych, nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń czy norm hałasu, a oddziaływanie przedsięwzięcia zamknie się w granicach działki inwestycyjnej.

Skargę na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie.

Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że organ odwoławczy prowadząc postępowanie prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz nie naruszył przepisów procedury administracyjnej.

Sąd I instancji wskazał, że planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Sąd I instancji wskazał, że zdaniem Stowarzyszenia kwalifikacja ta jest błędna, ponieważ przedsięwzięcie powinno zostać zaliczone do zawsze znacząco oddziaływujących na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r.). Sąd I instancji zauważył, że Stowarzyszenie nie uzasadniło swojego stanowiska, natomiast na taką kwalifikację wskazano w opracowaniu autorstwa dra inż. P.S.. W ocenie Sądu I instancji, wniosek ten został oparty na nieuprawnionym założeniu, że wykorzystywany w procesie produkcji kompostu osad ściekowy będzie zawierał metale ciężkie, wobec czego nie spełni wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu z 19 października 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu. Osad ściekowy pozostanie więc nadal odpadem, nie zaś produktem. W takim przypadku, zdaniem autora opracowania, analizowane przedsięwzięcie należy uznać za składowisko odpadów zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. W ocenie Sądu I instancji, z treści opracowania wynika, że jego autor nie brał pod uwagę informacji zawartych w raporcie wskazujących na sposób postępowania z kompostem nieodpowiadającym wymaganiom (tj. przekazywanie uprawnionym odbiorcom). Sąd I instancji podkreślił przy tym, że kwestia ta miałaby istotne znaczenie, gdyby dla tego przedsięwzięcia nie sporządzono oceny oddziaływania na środowisko. Stowarzyszenie wskazało, że z uwagi na kwalifikację przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko konieczne jest dokonanie szerszej i bardziej wnikliwej analizy w raporcie oddziaływania na środowisko. Jednak w ocenie Sądu I instancji, Stowarzyszenie nie wskazało na żadne konkretne braki raportu w tym zakresie.

W ocenie Sądu I instancji, nie można uznać opracowania dra inż. P.S. za miarodajne, skoro nie stanowi ono rzetelnej oceny przedsięwzięcia, lecz jest oceną istniejącej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym przyjęte przez autora opracowania założenia nie przystają do zamierzeń inwestora. Ponadto opracowanie dotyczy nie przedsięwzięcia, ale produktu jaki ma być uzyskiwany w ramach tego przedsięwzięcia. Wskazuje na zagrożenia wiążące się z produkcją kompostu zdrojewskiego – w oparciu o nieuprawnione założenie, że produkt będzie zawierał znaczne ilości szkodliwych metali ciężkich, co byłoby możliwe przy przyjęciu, że inwestor nie będzie przestrzegał reżimu technologicznego. Sąd I instancji podkreślił, że z raportu i jego uzupełnień jednoznacznie wynika, że produkt będzie poddawany badaniom i w razie przekroczenia norm będzie przekazywany uprawnionym odbiorcom.

Sąd I instancji odniósł się do zarzutu Stowarzyszenia, że organ odwoławczy uznał rozprawy administracyjne otwarte z udziałem społeczeństwa jako przeprowadzone poza wyznaczonym dla społeczeństwa 21-dniowym terminem zgłaszania uwag i wniosków i "zignorowało" uprawnienie organu I instancji do przeprowadzenia takiej rozprawy. Sąd I instancji podkreślił, że organ odwoławczy nie zakwestionował ani zasadności, ani prawidłowości przeprowadzonych rozpraw, stwierdzając jedynie, że wnioski i uwagi składane na tych rozprawach nie podlegają rozpatrzeniu z uwagi na ich złożenie po upływie 21-dniowego terminu. W ocenie Sądu I instancji, 21-dniowy termin dla zgłaszania uwag i wniosków nie ma charakteru instrukcyjnego. Przekroczenie tego terminu wywołuje negatywne konsekwencje dla podmiotu, który dopuścił się takiego przekroczenia. Przekroczenie terminu wywołuje zatem obiektywne skutki prawne niezależnie od stron postępowania, a więc termin wniesienia uwag i wniosków ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy. Sąd I instancji podzielił stanowisko Stowarzyszenia, że strona postępowania mogło zgłaszać uwagi i wnioski także po upływie 21-dniowego terminu, jednak z protokołów przeprowadzonych rozpraw nie wynika, żeby taki fakt miał miejsce. Z treści protokołów nie wynika, czy którekolwiek uwagi lub pytania zostały zgłoszone przez Stowarzyszenie, które nie wskazuje konkretnych argumentów, które zostałyby wówczas podniesione i pominięte przez organ.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska Stowarzyszenia, że organy wyspecjalizowane zajęły stanowisko przed zgromadzeniem materiału dowodowego w sprawie. Pismami z 19 lutego 2014 r. Burmistrz Maszewa zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Goleniowie o ponowne przeanalizowanie sprawy i ponowne zajęcie stanowiska – po zaznajomieniu się przez te organy z oceną analizy oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji, wykonaną na bazie istniejącego raportu oddziaływania na środowisko autorstwa dr inż. P.S., którą to ocenę organ I instancji przesłał w załączeniu. W odpowiedzi Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie wskazał na zmiany i pojawienie się nowych okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie dla sprawy i które powinny zostać przeanalizowane przez wszystkie organy uzgadniające lub opiniujące, które brały udział w postępowaniu. Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Szczecinie przesłano także pismo Stowarzyszenia z 7 marca 2014 r., jednak nie wypłynęło ono na stanowisko tego organu.

Za nieuzasadnione Sąd I instancji uznał żądanie Stowarzyszenia dotyczące dostarczenia na tym etapie postępowania przez inwestora dokumentów potwierdzających pozytywną opinię odnośnie kompostu zdrojewskiego. Podnosząc ten argument Stowarzyszenie nie wskazało na naruszenie jakiegokolwiek przepisu w tym zakresie.

Sąd I instancji wyjaśnił, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, warunki określone w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie precyzują zalecenia gospodarowania odpadami i ściekami oraz zabezpieczenia środowiska gruntowo-wodnego w fazie realizacji i eksploatacji. Przy planowanych zabezpieczeniach i właściwym użytkowaniu przedsięwzięcia nie powinny wystąpić emisje zanieczyszczeń do gruntu, wód podziemnych i powierzchniowych.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie w postanowieniu z [...] października 2013 r. wskazał, że w miejscu przedsięwzięcia ani w jej sąsiedztwie nie występują obszary cenne pod względem przyrodniczym. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wziął przy tym pod uwagę waloryzację przyrodniczą gminy Maszewo, według której najbliższy obszar cenny przyrodniczo znajduje się w odległości ok. 0,25 km od terenów inwestora. Obszar ten oznaczony symbolem OC-1, to obszar źródliskowy Sąpólnej oraz górnego jej biegu, lokalny korytarz ekologiczny, wart ochrony z uwagi na obecność rzekotki i derkacza. Zdaniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska lokalizacja przedsięwzięcia, jego otoczenie terenami uprawnymi i lasem oraz zakres i skala oddziaływania przedsięwzięcia, prowadzenie stałego monitoringu procesów technologicznych (przebiegu procesu kompostowania) pozwala ocenić, że nie wystąpi ujemny wpływ przedsięwzięcia na te obszary.

Sąd I instancji podkreślił, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wezwał inwestora pismem z 8 lipca 2013 r. do złożenia uzupełnień i wyjaśnień do raportu. Inwestor udzielił wyjaśnień w aneksie z sierpnia 2013 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał te wyjaśnienia za kompletne nie znajdując podstaw do wzywania inwestora do uzupełnienia przedstawionych informacji lub nadsyłania dodatkowych dokumentów (np. inwentaryzacji przyrodniczych).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie.

W pierwszej kolejności zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego.

Po pierwsze, błędną wykładnię art. 80 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej przez przyjęcie, że wydając zaskarżoną decyzję organ prawidłowo wziął pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii właściwych organów oraz uwzględnił wyniki postępowania przeprowadzonego z udziałem społeczeństwa.

Po drugie, błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r., polegającą na przyjęciu, że planowane przedsięwzięcie nie zalicza się do kategorii przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko, a w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że raport został sporządzony w sposób zgodny z przepisami prawa.

Po trzecie, błędną wykładnię art. 33 ust. 1 i 2 u.o.p. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a., polegające na przyjęciu, że organ odwoławczy poddał raport wnikliwej analizie.

Po czwarte, art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej przez przyjęcie, że raport zawiera pełne i kompleksowe odniesienie się do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz dóbr niematerialnych.

Ponadto Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 35 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 7, art. 35, art. 36 i art. 37 ustawy środowiskowej przez pominiecie uwag i wniosków zgłoszonych w procedurze konsultacji społecznych, pomimo że zostały zgłoszone na rozprawach administracyjnych. Jednocześnie błędnie przyjęto, że uwagi i wnioski zostały zgłoszone po upływie terminu 21 przewidzianego dla zgłaszania uwag i wniosków a tym samym powinny zostać pozostawione bez rozpoznania.

Po drugie, art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Polegało to na niedostatecznym rozpoznaniu i ocenie prawnej podniesionych przez Stowarzyszenie zarzutów m.in. błędnej kwalifikacji przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie wpływać na środowisko oraz niekompletności raportu. Sąd I instancji nie odniósł się również do braku wyjaśnienia zasadności stanowiska organu w przedmiocie słuszności pozostawienia bez rozpoznania uwag i wniosków zgłoszonych przez społeczeństwo na rozprawach administracyjnych. Tym samym nie wskazano relacji między uwagami i wnioskami zgłaszanymi w trybie art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej, a terminem 21 dniowym oraz skutkami zgłaszania uwag na rozprawach administracyjnych wyznaczonych w trybie art. 36 ustawy środowiskowej po terminie 21 dniowym, także przez nieskonfrontowanie tych zarzutów ze stanowiskiem organu II instancji oraz zgromadzonym materiałem dowodowym.

Po trzecie, art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 71 ust. 2, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 i ust. 3, art. 85 ustawy środowiskowej. W ocenie Stowarzyszenia, zaskarżona decyzja została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniu decyzji, na jakich dowodach oparł organ ustalenia faktyczne sprawy i dlaczego dał im prymat przed innymi dowodami (tj. raportem, a oceną analizy oddziaływania na środowisko inwestycji sporządzoną przez dra hab. P.S.).

Po czwarte, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nienależyte sprawowanie przez Sąd I instancji kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem sposobu wydawania decyzji. W ocenie Stowarzyszenia, polegało to w szczególności na niewłaściwym stosowaniu przez organy norm postępowania administracyjnego odnoszących się do postępowania wyjaśniającego i jego wyników, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i 84 § 1 k.p.a. Sąd I instancji zaaprobował sposób przeprowadzania dowodów i ich ocenę, a w konsekwencji podzielił błędnie ustalony stan faktyczny sprawy, sprowadzający się do stwierdzenia, że kluczowe znaczenie dla sprawy ma raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także dokumenty uzupełniające ten raport, a dokumenty te zostały sporządzone przy zachowaniu obowiązujących standardów prawnych.

Po piąte, art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., a także w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 8, art. 9, a także art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Stowarzyszenia, nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono w sposób niebudzący wątpliwości czy przedsięwzięcie należy do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze czy potencjalnie znacząco oddziaływujących na środowisko. Nie wyjaśniono również, czy raport został sporządzony w sposób zgodny z przepisami prawa, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem Stowarzyszeniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności faktycznych i prawnych.

Po szóste, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych przez wadliwe przyjęcie, że Stowarzyszenie składało w toku postępowania administracyjnego, jak również w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie gołosłowne, nietrafne i niepoparte żadnymi dowodami twierdzenia, skutkiem czego nie mogło dojść do podważenia raportu. Skutkowało to błędnym uznaniem przez Sąd I instancji, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a ponadto o zasądzenie od organu na rzecz Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego powiększonych o uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutów naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te ostatnie w celu prawidłowej kontroli zastosowanych lub poddanych wykładni w danej sprawie przepisów prawa materialnego.

Po pierwsze, należy podkreślić, że nie są zasadne zarzuty kasacyjne, które podnoszą naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. jak i art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., a także art. 1 § 1 i 2 ustawy o ustroju sądów administracyjnych. Wynika to z tego, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli ustalonego w tej sprawie przez organ odwoławczy stanu faktycznego. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że w tej sprawie organ odwoławczy dokonał właściwej kompleksowej oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym również opracowania dr inż. P.S.. Należy bowiem podkreślić, że jeszcze pismami z dnia 19 lutego 2014 r. Burmistrz Maszewa wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Goleniowie o ponowną ocenę tej sprawy czyli ponowne zajęcie stanowiska – po zapoznaniu się przez powyższe organy z oceną oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia, które opracował na podstawie raportu oddziaływania na środowisko dr inż. P.S., ponieważ powyższą ocenę Burmistrz przesłał w załączeniu. Jednak w odpowiedzi na powyższe pismo Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie dla sprawy i z tego powodu powinny być przeanalizowane przez organy uzgadniające lub opiniujące, które brały udział w postępowaniu. Należy także podkreślić, że Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Szczecinie przesłano również pismo skarżącego Stowarzyszenia z dnia 7 marca 2014 r., lecz także nie wpłynęło ono na zmianę postanowienia tego organu.

Ponadto nie jest również zasadne stanowisko Stowarzyszenia zawarte w załączniku do protokołu z dnia 6 czerwca 2015 r., które podnosi brak właściwej oceny przez organ odwoławczy materiału dowodowego. Dotyczy to w szczególności rzekomo nieuwzględnienia okoliczności faktycznej, że kompostownia ma być usytuowana na terenie rolniczym, który jest podmokły czyli jest bogaty w faunę i florę co może powodować degradację tego środowiska gruntowo-wodnego. Jednak w wydanym postanowieniu z [...] października 2013 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie odniósł się do tej kwestii. W szczególności podkreślił, że w miejscu realizacji tego przedsięwzięcia jak i w jego sąsiedztwie nie ma obszarów cennych o charakterze przyrodniczym, co także podniósł organ odwoławczy. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska brał także pod uwagę waloryzację przyrodniczą gminy Maszewo. Wynika z niej, że najbliższy obszar cenny przyrodniczo jest w odległości ok. 0,25 km od terenów przedsięwzięcia. Jest to obszar oznaczony symbolem OC-1 jako obszar źródliskowy Sąpólnej oraz górnego jej biegu, czyli lokalny korytarz ekologiczny, poddany ochronie z powodu obecności rzekotki i derkacza. Ponadto, zdaniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, usytuowanie danego przedsięwzięcia, jego otoczenie terenami uprawnymi jak i nawet zakres i skala oddziaływania, a także prowadzenie stałego monitoringu procesów technologicznych (przebiegu procesu kompostowania) pozwala stwierdzić, że nie wystąpi ujemne oddziaływanie tego przedsięwzięcia na te obszary.

Należy także podkreślić, że w odniesieniu do powyższego zakresu przedmiotowego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wezwał inwestora pismem z dnia 8 lipca 2013 r. do pisemnego złożenia uzupełnień i wyjaśnień do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a następnie inwestor udzielił tych wyjaśnień w treści aneksu z sierpnia 2013 r. Ponadto Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał powyższe wyjaśnienia za kompletne i stwierdził, że brak jest podstaw do wzywania inwestora do uzupełnienia powyższych informacji, czy też przesłania dodatkowych dokumentów (np. inwentaryzacji przyrodniczych), stąd wydał przedmiotowe postanowienie z dnia [...] października 2013 r., w którym uzgodnił dane przedsięwzięcie w zakresie oddziaływania na środowisko.

Należy również zaznaczyć, że Sąd I instancji słusznie orzekł, że z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że wymagania nałożone w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie precyzują kierunki gospodarowania odpadami i ściekami, a także ochrony środowiska gruntowo-wodnego na etapie realizacji i eksploatacji. Z kolei projektowane zabezpieczenia i właściwe użytkowanie przedsięwzięcia oznacza, że nie powinny wystąpić emisje zanieczyszczeń do gruntu jak i wód podziemnych i powierzchniowych.

Po drugie, chybiony jest również zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 35 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 7 oraz art. 35, art. 36 i art. 37 ustawy środowiskowej z powodu pominięcia uwag i wniosków, które były zgłoszone w procedurze konsultacji społecznych "na rozprawach administracyjnych" oraz, że nastąpiło to po upływie terminu 21 dni na ich zgłoszenia. Sąd I instancji słusznie bowiem stwierdził, że organ odwoławczy nie zakwestionował zasadności czy też prawidłowości tych rozpraw tylko stwierdził, że przedmiotowe uwagi i wnioski składane na rozprawach – w rozumieniu art. 36 ustawy środowiskowej, a nie art. 89 k.p.a. - nie podlegały rozpatrzeniu, ponieważ były złożone po upływnie ustawowego 21-dniowego terminu, o którym stanowi art. 33 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 35 ustawy środowiskowej. Ponadto słusznie Sąd I instancji orzekł, że powyższy termin zgłaszania uwag i wniosków nie ma charakteru instrukcyjnego. Oznacza to, że przekroczenie powyższego terminu powoduje ujemne skutki prawne dla podmiotu, który dokonał jego przekroczenia. Z tych względów wywołuje to obiektywne skutki prawne, ponieważ termin wniesienia uwag i wniosków ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy. Sąd I instancji słusznie także podzielił stanowisko Stowarzyszenia, że strona postępowania w rozumieniu art. 28 i art. 29 k.p.a. mogła zgłaszać uwagi i wnioski także po upływie 21-dniowego terminu, lecz z protokołów przeprowadzonych rozpraw nie wynika, żeby miało to miejsce. Z treści protokołów nie wynika także czy którekolwiek uwagi lub wnioski zostały zgłoszone przez Stowarzyszenie, które nie podnosi również, że były wówczas podniesione i pominięte przez właściwy organ.

Po trzecie, biorąc pod uwagę powyższe jednoznaczne ustalenia dotyczące stanu faktycznego chybiony jest również zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia bowiem wymagania nałożone przez przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie jego ustawowych elementów. Ponadto w świetle uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 (publ. ONSAiWSA 2010, nr 2, poz. 39) przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że takie stanowisko rozstrzygnięcie Sądu I instancji w tej sprawie zawiera.

Po czwarte, w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy chybione są również wszystkie zarzuty kasacyjne, które podnoszą naruszenie przepisów prawa materialnego. W szczególności nie jest zasadny zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie art. 80 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że organ odwoławczy uwzględnił wyniki uzgodnień i opinii właściwych organów jak i wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa w rozumieniu art. 33 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej, w którym może brać udział każdy zainteresowany podmiot, niemający nawet interesu faktycznego i prawnego, a którego to postępowania nie należy mylić z postępowaniem regulowanym przepisami k.p.a., w którym strona musi posiadać interes prawny. Także nie są zasadne zarzuty kasacyjne, które podnoszą naruszenie art. 33 ust. 1 i 2 u.o.p. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. i art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej z powodu błędnej oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko. Wynika to z tego, że ocena ustaleń raportu dokonana przez organ odwoławczy, a następnie poddana kontroli przez Sąd I instancji była prawidłowa i uwzględniła cały materiał dowodowy zebrany w tej sprawie, w tym również dowody przedstawione przez skarżące Stowarzyszenie.

Nie jest również zasadny zarzut kasacyjny, który podnosi błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 47 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), z powodu przyjęcia, że dane przedsięwzięcie nie zalicza się do kategorii przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko, co miało spowodować "niewłaściwe uznanie", że raport został sporządzony w sposób zgodny z przepisami prawa. Sąd I instancji słusznie bowiem stwierdził, że nie jest prawidłowy wniosek wynikający z opracowania dr inż. P.S., że wykorzystywany w procesie produkcji kompost-osad ściekowy będzie zawierał metale ciężkie, wobec czego nie spełni wymagań jakościowych określonych w cyt. rozporządzeniu z 19 października 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu, ponieważ osad ściekowy będzie nadal odpadem, a nie produktem. W tym przypadku według autora powyższego opracowania, analizowane przedsięwzięcie należy uznać za składowisko odpadów zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 cyt. rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. Jednak Sąd I instancji, prawidłowo orzekł, że z treści opracowania wynika, iż jego autor nie brał pod uwagę informacji zawartych w raporcie wskazujących na sposób postępowania z tym kompostem nieodpowiadającym wymaganiom (tj. przekazywanie uprawnionym odbiorcom). Ponadto autor opracowania podnosi potencjalne skutki przedostawania się metali ciężkich oraz biogenów do wód powierzchniowych, co raport całkowicie wyklucza. Sąd I instancji słusznie zatem stwierdził, że miałoby to istotne znaczenie jeżeli dla danego przedsięwzięcia nie sporządzonoby oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast stanowisko Stowarzyszenia, że z powodu dokonania kwalifikacji przedsięwzięcia jako "mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" konieczne byłoby wykonanie w tym zakresie szerszej i wnikliwej analizy w raporcie oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, nie opiera się na żadnych udokumentowanych brakach raportu. Należało przy tym także wziąć pod uwagę treść uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie oraz opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Goleniowie, które przecież nie zakwestionowały kategorii tego przedsięwzięcia w świetle § 2 ust. 1 pkt 47 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.

Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.