Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2384/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 30 par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: art. 247 par 1 pkt 3; art. 122, art 187 par 1, art. 210 par 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. 1) Uchyla zaskarżoną decyzję; 2) Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.


UZASADNIENIE

...10.2002 r., według dokumentu ..., firma "V" Sp. z o.o. dokonała zgłoszenia celnego towaru w postaci futerałów do okularów z tworzywa sztucznego. Do zgłoszenia celnego załączono fakturę handlowa numer ... z ...10.2002 r. na kwotę ... EUR, która była podstawą do ustalenia wartości celnej zaimportowanego towaru. Powyższe zgłoszenie zostało przyjęte, jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego.

W dniach ... września 2002 r. – ... listopada 2002 r. funkcjonariusze Wydziału Kontroli Podmiotów Gospodarczych Izby Celnej w W. przeprowadzili kontrolę w siedzibie spółki z o.o. "V.". Przedmiot i zakres kontroli celnej obejmował zgodność obrotu towarowego z zagranicą z obowiązującymi przepisami, kontrolę dokumentów firmowych, finansowych, księgowych i celnych oraz wszelkie czynności z zakresu dozoru celnego. Z ustaleń pokontrolnych wynika, że "V." Sp. z o.o. dokonuje importu towarów w postaci: oprawek okularowych, szkieł, okularów, soczewek kontaktowych, itp. oraz na podstawie umowy licencyjnej zawartej ... września 2001 r. w Paryżu pomiędzy Licencjodawcą – "..." a Licencjobiorcą "V." Sp. z o.o. – ponosi opłaty licencyjne związane z używaniem znaku towarowego. W trakcie kontroli ujawniono ww. umowę licencyjną dotyczącą ustaleń, co do płatności za używanie chronionego znaku towarowego podpisaną z ww. firmą oraz faktury licencyjne nr:

..

Ponadto ujawniono Umowę o Wyłączności Dostaw Towarów zawartą ...09.2001 r. w ... pomiędzy ".." a "V." Sp. z o.o. Płatności kwot z ujawnionych faktur strona dokonała na rzecz Licencjodawcy ... października 2002 r. i ... kwietnia 2002 r.

Wobec powyższych ustaleń postanowieniem z ... listopada 2003 r. organ celny wszczął postępowanie w stosunku do przedmiotowego zgłoszenia celnego SAD w sprawie uznania przedmiotowego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i ustalenia prawidłowej wartości celnej sprowadzonych towarów oraz określenia w prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług.

Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w W. decyzją nr ... z ... sierpnia 2007 r. w związku z tym, iż powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie mogło nastąpić z uwagi na upływ terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, a istniała podstawa do zweryfikowania zależności podatkowych, działając w oparciu o art. 11f ust. 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (odpowiadający w swej treści art. 38 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług), określił ponownie wartość celną importowanego towaru dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów.

Pismem z ... października 2008 r. strona wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z ... sierpnia 2007 r. nr ... uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne JDA SAD nr ... jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowym wniosku zarzucono ww. decyzji :

– rażące naruszenie art. 30 § 1 pkt 3) ustawy Kodeks celny, gdyż organ celny w sposób oczywiście bezzasadny i wyraźnie błędny uznał spełnienie przesłanek powołanego artykułu, bezpodstawnie doliczając do wartości celnej za towar sprowadzony z zagranicy przez V. Sp. z o.o. opłaty licencyjne, nie dotyczące importowanych towarów,

– rażące naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej, gdyż decyzję wydawano w momencie rozpatrywania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi V. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. nr ... z ... grudnia 2006 r., wydanej w tożsamej sprawie, pomimo przedstawienia przez organy celne wyjaśnień na potrzeby usprawiedliwienia przewlekłego załatwienia sprawy przez wskazanie, że Dyrektor Izby Celnej w W. oczekuje na uzasadnienie wyroku WSA.

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją nr ... z ... marca 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. nr ... z ... sierpnia 2007 r., ze względu na brak podstaw do stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 247 § 1 pkt. 3 ustawy Ordynacja podatkowa.

Organ uznał, że w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest stwierdzenie nieważności, nie obowiązuje merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W rozpoznawanej sprawie uwzględnienie wniosku strony o stwierdzenie nieważności – zadaniem organu – wymagałoby badania zasadności doliczenia kosztów, wynikających z opłaty poniesionej przez stronę w związku z zakupem towaru, do wartości celnej towaru, co nie mieści się w ramach postępowania nadzwyczajnego. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego organ stwierdził, że rozstrzygniecie podjęte przez Naczelnika Urzędu Celnego w W. wynikało z odmiennej oceny stanu faktycznego strony i wykładni art. 30 § 1 pkt. 3 Kodeksu celnego.

W odwołaniu od powyższej decyzjo strona wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z ... marca 2009 r. znak ... i stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z ... sierpnia 2007 r. znak ...

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. rażące naruszenie art. 247 § 1 pkt 3) Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadne uznanie, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w W. z ... sierpnia 2007 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa,

2. naruszenie art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, gdyż organ celny nie ustosunkował się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu V. Spółka z o.o. zawartych w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z ... sierpnia 2007 r. ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń o rozbieżnościach interpretacyjnych,

3. naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż organ celny wybiórczo ustosunkował się do argumentacji Spółki w sprawie spełnienia przesłanki z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, ograniczając swe rozstrzygnięcie do ogólnych stwierdzeń, pomijających opisany we wniosku stan faktyczny – czym naruszył zaufanie podatnika do organów podatkowych,

4. naruszenie art. 122, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej wobec zaniechania wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.

Decyzją z ... lipca 2010 r., Nr ... Dyrektor Izby Celnej w W., utrzymał w mocy swoją decyzję z ... marca 2009 r. Podtrzymał swoją argumentacje zawartą w zaskarżanej decyzji, że postępowanie o stwierdzenie nieważności nie może przerodzić się w postępowanie o charakterze merytorycznym. Zwrócił uwagę, że uwzględnienie odwołania wymagałoby badania zasadności doliczenia kosztów, wynikających z opłaty poniesionej przez stronę w związku z zakupem towaru, do wartości celnej towaru, co nie mieści się w ramach postępowania nadzwyczajnego. W ocenie organu odmienna interpretacja postanowień umowy licencyjnej z ... września 2001 r. dokonana przez WSA w wyroku z 17 września 2007 r. (sygn. akt V SA/Wa 902/07) oraz organy celne, nie uzasadnia postawienia zarzutu naruszenia prawa, zwłaszcza w stopniu rażącym. Organ podkreślił, że zarzuty strony skierowane są głównie przeciwko niedokonaniu przez organ celny w postępowaniu zwykłym wszelkich istotnych ustaleń stanu faktycznego, które mogły być zwalczane zwykłymi środkami zaskarżenia. Zarzuty te nie mogą być natomiast korygowane poprzez instytucję stwierdzenia nieważności decyzji.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca spółka wniosła o:

1. uchylenie w całości skarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z ... marca 2010 r., ze względu na naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

– rażące naruszenie art. 247 § 1 pkt 3) Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadne uznanie, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w W. z ... sierpnia 2007 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa,

– naruszenie art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, gdyż organ celny nie ustosunkował się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu V. Spółka z o.o. zawartych w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z ... sierpnia 2007 r., ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń o rozbieżnościach interpretacyjnych,

– naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż organ celny wybiórczo ustosunkował się do argumentacji Spółki w sprawie spełnienia przesłanki z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, ograniczając swe rozstrzygnięcie do ogólnych stwierdzeń pomijających opisany we wniosku stan faktyczny – czym naruszył zaufanie podatnika do organów podatkowych,

– naruszenie art. 122, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej wobec zaniechania wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.

2. zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.

Uzasadniając zarzuty skargi skarżąca podkreśliła, że w rozpoznawanej sprawie nie może być mowy o rozbieżności w wykładni art. 30 § 1 ust. 3 Kodeksu celnego, gdyż takich rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie nie ma. Organ natomiast, stwierdzając że zawsze płatność opłat licencyjnych jest warunkiem sprzedażowym błędnie zastosowała ww. przepis. Uznała bowiem, że naruszenie przez spółkę opłat licencyjnych zawsze powoduje zwiększenie wartości celnej importowanego towaru. Skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że organ ostatecznie nie ocenił czy doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 30 § 1 pkt. 3 Kodeksu celnego. W jej ocenie organ posiada wystarczającą wiedzę do oceny prawidłowego stosowania powołanego przepisu. Nadto skarżąca podniosła, że organ nie ustosunkował się do podnoszonego przez nią rażąco sprzecznego ustalenia stanu faktycznego ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Przedstawiając stan faktyczny sprawy skarżąca wskazała, że wynika on z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy i był możliwy do przeanalizowania przez organ, w celu ustalenia, czy doszło do rażącego naruszenia prawa. Zaakcentowała, że po wydaniu przez WSA wyrok w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 902/07, dla organu oczywistym stała się rażąco błędna wykładnia regulacji art. 30 Kodeksu celnego, co jednoznacznie wynika z decyzji wydawanych przez organ w sprawach o identycznym stanie faktycznym. Organ stwierdził w nich bowiem, uchylając decyzje pierwszoinstancyjne i umarzając postępowanie, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę, organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził co następuje.

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Pamiętać przy tym należy, że rolą sądu administracyjnego nie jest zastępowanie organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzyganiu spraw. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa, w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.

Dokonując oceny zasadności skargi wniesionej przez V. E. SP Sp. z o.o. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W., Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową służącą są eliminacji z obrotu prawnego aktów administracyjnych dotkniętych jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych enumeratywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.

Organ administracyjny, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do unieważnienia decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (por. wyrok SN z 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSN 1996, Nr 18, poz. 258). Ma zatem rację organ, że w postępowaniu tym nie można przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej (por. B. Adamiak /w:/ Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, z. 8, s. 31).

Stosownie do treści art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która:

1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) została wydana bez podstawy prawnej;

3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

5) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie;

6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

7) zawiera wadę powodującą nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa;

8) w razie jej wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji z ... sierpnia 2007 r. wskazała art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, czyli wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Stan prawny sprawy powinien być możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów prawnych bez takich rozbieżności wykładni, które mogą być usunięte tylko na zasadzie wyboru równorzędnych dla siebie rozwiązań prawnych, czyli konsekwencje prawne obowiązywania norm prawnych, powinny być w nich wyrażona w sposób dostatecznie precyzyjny dla praktyki ich stosowania w określeniu prawa lub obowiązków stron postępowania administracyjnego.

Ma zatem racje organ, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wybór jednej z możliwych interpretacji przepisu prawa, czy też różnica poglądów co do wykładni przepisu prawa, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Rzecz w tym, że w rozpoznawanej sprawie – wbrew stanowisku organu - taka sytuacja nie występuje. Różnice poglądów co do wykładni przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie winna bowiem występować w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie, a nie na linii sąd – organ. Tylko bowiem wówczas gdy organ dokona wyboru jednej z rozbieżnych interpretacji przepisu prawa uznanej później za nieprawidłową, czy też dokona nietrafnej wykładni przepisów prawa, które budzą wątpliwość co do ich stosowania, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Na zaistnienie któregoś z powyższych przypadków w rozpoznawanej sprawie organ nie wskazał, poza ogólnym odwołaniem się do orzecznictwa.

W tych okolicznościach organ był zobligowany do zbadania, czy przy rozstrzyganiu sprawy decyzją z ... sierpnia 2007 r. nie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 30 § 1 pkt. 3 Kodeksu celnego, na co wskazywała skarżąca spółka. W decyzji tej bowiem organ przyjął, dokonując wykładni powyższego przepisu, że płatność opłat licencyjnych jest zawsze warunkiem sprzedaży. We wniosku wszczynającym sprawę strona, wskazując na ten błąd w interpretacji prawa, wywodziła, że w ten sposób doszło do rażącego naruszenia prawa.

Organ winien zatem ocenić zaistnienie przesłanki rażącego naruszenia prawa nie poprzez różną wykładnię przepisu art. 30 § 1 pkt. 3 Kodeksu celnego, lecz zbadać czy w sprawie doszło do błędu w interpretowaniu prawa, a jeżeli tak, to jaki jest charakter tego błędu. Oceny trzeba dokonać w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Dokonując tej oceny organ powinien pamiętać, że interpretacji przepisu art. 30 § 1 pkt. 3 Kodeksu celnego dokonał WSA w przywoływanym wcześniej wyroku, wskazując, że przepis ten nie wprowadza mechanizmu automatycznego wliczani opłaty licencyjnej do wartości celnej towaru.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przepisami art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych też względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 p.p.s.a.