Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 473/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 286 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
article: art. 200a
journal: Dz.U. 2018 poz 1668
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi I.B. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwiększenia stypendium doktoranckiego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Rektora [...] (dalej: "Rektor", lub "organ") z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy zwiększenia stypendium doktoranckiego.

W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.", art. 279 ust. 1 i art. 285 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669 z późn. zm.), § 13 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. z 2017 r. poz. 1696) oraz § 2 ust. 2 w zw. z § 1 ust. 1 – 3 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów studiów stacjonarnych na [...], stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] września 2015 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów studiów stacjonarnych na [...], zmienionego Aneksem nr 1 z dnia [...] lipca 2016 r.

Wydanie decyzji poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W dniu 25 października 2018 r. IB (dalej: "skarżąca"), zwróciła się z wnioskiem do Rektora [...] o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej dla doktorantów I roku w roku akademickim 2018/2019.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], Rektor odmówił przyznania skarżącej, jako doktorantce I roku stadiów stacjonarnych III stopnia na Wydziale [...] zwiększenia stypendium doktoranckiego.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 2 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów studiów stacjonarnych na [...], uprawnienie do otrzymania zwiększenia stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach stacjonarnych studiów doktoranckich. Rektor podał, że do otrzymania zwiększenia stypendium na I roku na kierunku socjologia nie był uprawniony żaden doktorant ("uprawnionych było 0 doktorantów"). Zgodnie z § 1 ust. 3 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów studiów stacjonarnych na Uniwersytecie [...], podstawą określenia 30% najlepszych doktorantów uprawnionych do otrzymania zwiększenia stypendium na danym roku studiów doktoranckich uznaje się liczbę doktorantów według aktualnego stanu na dzień sporządzenia listy rankingowej. Przy ustaleniu 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich stosuje się metodę zaokrąglania w dół. Z powyższych powodów wniosek skarżącej nie został poddany dalszej ocenie i nie ujęto go na liście rankingowej osób uprawnionych do otrzymania zwiększenia stypendium doktoranckiego.

Skarżąca zwróciła się do Rektora o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentując, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Podniosła, że osiągnęła najlepszy wynik na egzaminie wstępnym. Obliczenia matematyczne dla ustalenia osób uprawnionych do zwiększenia stypendium nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej, gdy na danym kierunku studiują jedynie dwie osoby. Zdaniem skarżącej, wydane rozstrzygnięcie jest dyskryminujące zarówno w obecnym roku, jak i w latach następnych. Pieniądze ze zwiększonego stypendium pozwoliłyby jej na uczestnictwo w wielu konferencjach i w rozwoju badań naukowych.

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], Rektor [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. o odmowie zwiększenia stypendium doktoranckiego skarżącej. Powtarzając dotychczasową argumentację organ podał dodatkowo, że poprzez zwiększenie stypendium skarżącej doszłoby do naruszenia ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, IB wniosła o uchylenie obydwu decyzji Rektora [...] i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zaznaczyła, że spełniła wszystkie warunki zależne od niej dotyczące przyznania stypendium – otrzymała ocenę bardzo dobrą na rozmowie kwalifikacyjnej oraz przedstawiła sprawozdanie o publikacjach i udziale w konferencjach. W ocenie skarżącej 30% z 2 daje liczbę 0,6, a po zaokrągleniu zgodnie z regułami matematycznymi należy odnieść do 1 osoby. Przyznanie zwiększonego stypendium nie stanowiłoby naruszenia obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Zarzuciła, że Regulamin ten wyklucza z możliwości uzyskania zwiększenia stypendium doktoranckiego osoby, które studiują na kierunkach, na których przyjęto do 3 osób. Uregulowania ustawowe mają natomiast na celu ograniczenie osób otrzymujących zwiększone stypendium a nie wykluczenie osób, które często mogą mieć o wiele większe osiągnięcia niż doktoranci z kierunków bardziej licznych. Końcowo podała, że nie ma informacji czy na innych kierunkach w analogicznej sytuacji wnioski rozpatrzono na korzyść doktoranta, jednak uznaje to za okoliczność bardzo prawdopodobną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli legalności w granicach wyżej wskazanych Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna, co skutkowało jej oddaleniem.

Zaskarżona decyzja zapadła w sprawie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej dla studentki I roku studiów doktoranckich na kierunku socjologia w roku akademickim 2018/2019.

Wyjaśnić przy tym należy, że od dnia 1 października 2018 r. zasady funkcjonowania szkolnictwa wyższego oraz prowadzenia działalności naukowej reguluje ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668, dalej: "P.s.w.n."), która zastąpiła poprzednio obowiązującą w tej materii ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ("P.s.w."). Zgodnie jednak z treścią art. 286 ust. 1 Przepisów wprowadzających P.s.w.n., doktoranci, którzy rozpoczęli stacjonarne studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020 (a więc również skarżąca będąca w roku akademickim 2018/2019 studentem I roku), mogą otrzymywać zwiększenie stypendium doktoranckiego, o którym mowa w art. 200a ust. 1 P.s.w., na zasadach dotychczasowych. Zgodnie z tym przepisem zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5 P.s.w. (stanowiącej dotację podmiotową na dofinansowanie zadań projakościowych, przeznaczona na finansowanie zwiększenia wysokości stypendiów doktoranckich, o których mowa w art. 200a, dla 30% najlepszych doktorantów, w uczelniach publicznych i niepublicznych), przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin wprowadzony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Zgodnie z art. 286 ust. 2 Przepisów wprowadzających P.s.w.n. regulaminy, o których mowa w art. 200a ust. 1 P.s.w., przyjęte przed dniem wejścia w życie P.s.w.n. zachowują moc do 31 grudnia 2023 r. W związku z tym, moc zachowuje również Regulamin zwiększania stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na [...], wprowadzony Zarządzeniem Rektora [...]nr [...] z dnia [...] września 2015 r. ("Regulamin"), którego przepisy uwzględniają ww. zasadę, że uprawnienie do zwiększenia stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich (vide: § 1 ust. 2-3, § 2 ust. 2 Regulaminu), zmienionego Aneksem nr 1 z dnia 26 lipca 2016 r.

Analiza dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie doprowadziła Sąd do wniosku, że Regulamin nie narusza ustawowych przesłanek warunkujących nabycie prawa do zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej i nie wprowadza kryteriów niezgodnych z celem P.s.w. Tryb zwiększenia stypendium doktoranckiego, co do ustalenia którego uczelni wyższej została pozostawiona swoboda, nie przekracza granic, wyznaczonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Rektor, będący organem uczelni wyższej, a także organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym (vide: art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a.), związany zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, nie mógł ani w przy ustalaniu Regulaminu, ani przy rozpatrzeniu wniosku nie uwzględnić zasady wynikającej z art. 200a ust. 1 P.s.w., wedle której uprawnienie do otrzymywania przedmiotowego zwiększenia stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich.

Uprawnienie do otrzymania zwiększonego stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej przysługuje doktorantowi, który znalazł się w grupie 30% najlepszych doktorantów z liczby studiujących doktorantów danego roku studiów. Skoro na każdym roku studiów studiuje określona liczba osób, to z tej liczby dla 30% uczestników tych studiów przysługuje zwiększenie przedmiotowego stypendium (por.m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 stycznia 2014 r., III SA/Kr 606/13, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). Wskazać przy tym należy, że intencją ww. regulacji jest, aby beneficjentami dotacji projakościowej byli najlepsi doktoranci - ale tylko ci znajdujący się w grupie 30% najlepszych doktorantów danego roku (vide: wyrok WSA w Białymstoku z 30.05.2019 r., sygn. akt II SA/Bk 198/19, wyrok WSA w Rzeszowie z 2.04.2019 r. sygn. akt II SA/Rz 110/19).

Jeżeli zatem na I roku studiów doktoranckich z socjologii studiuje dwóch studentów, to każdy z nich stanowi 50 % ogólnej liczby doktorantów. Należy przy tym zauważyć, że P.s.w. nie precyzuje zasad wyliczenia wskazanej w art. 200a P.s.w. liczby doktorantów, którzy stanowią nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów. Nie rozstrzyga też sytuacji, w której matematyczny wynik ustalania ww. odsetka najlepszych doktorantów, nie daje liczby całkowitej, lecz ułamkową - tak jak zaistniało to w okolicznościach niniejszej sprawy. Przepis ten nie wyposaża również Rektora do wprowadzenia w Regulaminie zasady zaokrąglania w górę do 30% liczby doktorantów na każdym roku na danym wydziale, przed ustaleniem liczby osób uprawnionych do uzyskania tego świadczenia. Rektor obowiązany był do uwzględnienia zasady promowania jedynie 30% najlepszych doktorantów danego roku, dlatego nie miał prawnej możliwości przyznania przedmiotowego zwiększenia stypendium skarżącej. Abstrahując od oceny logiczności oraz zasadności przedmiotowej regulacji, która w żaden sposób nie uwzględnia sytuacji, w której na danym roku studiów studiować będzie mniej niż czterech doktorantów, uznać należy, że obowiązujący w takim brzmieniu przepis prawa, nie pozostawia możliwości przyznania wnioskowanego zwiększenia stypendium, w przypadku uzyskania matematycznego wyniku przekraczającego te 30%.

Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym przytoczenie przepisów prawnych mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz rzeczowe i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne oraz prawne. Rozpatrując sprawę po raz kolejny, organ dokonał przy tym prawidłowej wykładni powołanych przepisów, przytoczył najistotniejsze dla rozstrzygnięcia sprawy konkluzje, znajdujące pełne oparcie w materiale dowodowym oraz dokonał jego oceny w kontekście obowiązujących przepisów prawa.

Reasumując, stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, albowiem w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym jak i prawnym, właściwie zastosowano, stanowiące podstawę wydanych decyzji, przepisy prawa materialnego, nie dopuszczając się przy tym naruszenia przepisów proceduralnych. Również Sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie dostrzegł żadnych uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.