Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 148/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 i  ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1355
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. w P. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wobec zatrzymania, w dniu [...] r. przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w K., pojazdu przewożącego odpady bez dokumentów dotyczących ładunku, powiadomiony został dyżurny w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony. Inspektorzy dokonali oględzin pojazdu, stwierdzając przewożenie pojazdem typu laweta 12 pojemników typu "mauzer" osadników ścieków. Po ustaleniu, iż odpady przekazane zostały "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz zwożenia ich do S. przy ulicy [...], gdzie znajduje się tzw. "baza przeładunkowa" Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął kontrolę w spółce "A", w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej w S. Z kontroli tej, przeprowadzonej w dniach [...] i [...] oraz [...] i [...] r. spisany został protokół, w którym stwierdzono nieprawidłowości.

Do powyższego protokołu kontroli pismem z dnia 6 listopada 2019 r. Spółka złożyła zastrzeżenia, podkreślając, że doszło do zatrzymaniu transportu, co spowodowało znaczące zakłócenia "logistyki Spółki dotyczącej transportu osadu pomiędzy wytwórcą a zakładem docelowym Spółki - miejscem przetwarzania osadu ściekowego, zlokalizowanego w G., gdzie przetwarzanie osadu dokonywane jest w oparciu o zezwolenie Starosty [...] z dnia [...] r.". Podkreśliła, że w protokole jest wiele nieścisłości i nieprawdziwych informacji.

Następnie w dniu [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach wydał zarządzenie pokontrolne nr [...] skierowane do K. D. – Prezesa Zarządu "A" sp. z o.o. w P. W podstawie prawnej przywołał art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1355 ze zm.) oraz odwołał się do oraz ustaleń udokumentowanych protokołem nr [...] z kontroli w zakładzie zlokalizowanym w S. przy ulicy [...]. Zarządził:

1. zaprzestać zbierania odpadów w postaci ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych (19 08 05) -

termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia pokontrolnego

2. dotrzymywać warunków określonych w decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. znak: [...] - zezwolenie na zbieranie odpadów z późniejszymi zmianami.

termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia pokontrolnego

Jednocześnie organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień [...] r.

W uzasadnieniu Zarządzenia organ wskazał, iż w trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, w związku z czym zarządził w punktach 1 i 2 ich usunięcie. Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, iż:

Ad. 1. W czasie kontroli ustalono, że Spółka na terenie zlokalizowanym w S. gromadzi odpady w postaci ustabilizowanych komunalnych osadników ściekowych (19 08 05) przywożonych z różnych oczyszczalni ścieków. Następnie odpady te są transportowane do instalacji zlokalizowanej w G. zarządzanej przez Spółkę. Zgodnie jednak z art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 701) zakazuje się zbierania poza miejscem wytwarzania komunalnych osadów ściekowych.

Ad. 2. Ponadto, w trakcie kontroli ustalono, że na wymienionym terenie Spółka dodatkowo zbiera odpady (19 08 01 - skratki i 19 08 02 - zawartość piaskowników), które magazynuje niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów - decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. ze zmianą. Według decyzji odpady winny być magazynowane "w sposób uporządkowany w szczelnych i przykrytych kontenerach lub pojemnikach na utwardzonym planu", a "miejsce magazynowania oznaczone kodem odpadu". Przeprowadzone w dniu [...] r. oględziny Zakładu wykazały, że wymienione odpady magazynowane były m.in w boksach o nieszczelnej posadzce, utworzonych z betonowych bloczków, które nie były przykryte plandeką. Nadto miejsce ich magazynowani nie było oznaczone odpowiednim kodem odpadu.

Na opisane powyżej Zarządzenie pokontrolne pismem z dnia 13 stycznia 2020 r. wniesiona została przez "A" Sp. z o.o. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze, reprezentowana przez pełnomocnika, Spółka zarzuciła zaskarżonemu Zarządzeniu:

1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu przez organ:

- że na terenie zakładu zlokalizowanego w S. Spółka rozpoczęła i prowadziła działalność w zakresie zbierania odpadów w postaci ustabilizowanych komunalnych osadów ściekowych (19 08 05);

-że Spółka magazynuje na terenie zakładu odpady o kodach 19 08 01 - skratki i 19 08 02 - zawartość piaskowników, niezgodnie z wydanym przez Prezydenta zezwoleniem na zbieranie odpadów;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i w konsekwencji wydanie wobec Spółki przedmiotowego Zarządzenia pokontrolnego.

Uwzględniając powyższe Spółka wniosła o uchylenia zarządzenia pokontrolnego oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W motywach przyznała, że Zarządzenie pokontrolne wydane zostało na podstawie stanu faktycznego ustalonego w toku kontroli przeprowadzonej w dniach [...] i [...] oraz [...] i [...] r. Podkreśliła jednak, że ustalenia te są błędne, a organ prowadzący czynności pominął wiele zgłaszanych przez Spółkę okoliczności.

W pierwszej kolejności podkreśliła, że Spółka nie zbiera i nigdy nie zbierała na terenie zakładu ustabilizowanych osadów ściekowych o kodzie

19 08 05. Odpady te jednorazowo znalazły się na terenie zakładu w związku z zatrzymaniem pojazdu transportującego te osady do kontroli.

W odniesieniu do zarzutu nie przestrzegania warunków określonych w decyzji z dnia [...] r. wyjaśniła, że wbrew ustaleniom organu boksy utworzone z betonowych bloczków nie służą do magazynowania wymienionych odpadów (19 08 01 - skratki i 19 08 02 - zawartość piaskowników). Przeznaczone są do rozładunku odpadów z pojemników transportowych, z których dokonywany jest ich przeładunek do kontenerów magazynowych lub na pojazd transportujący odpady do innego zakładu i jako takie nie wymagają zadaszenia.

W ocenie skarżącej Spółki w wyniku błędnych ustaleń kontroli organ naruszył art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska i wystosował do Spółki Zarządzenie pokontrolne w sytuacji, gdy nie zaistniały ku temu żadne przesłanki.

Nie sposób więc zgodzić się z wymogami nałożonymi na Spółkę w tym zarządzeniu i stąd niniejsza skarga zasługuje w całości na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonego Zarządzenia. Szeroko ustosunkował się do zarzutów skargi. W zakresie zarzutu dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych organy wyjaśnił, że nawet jednorazowe zbieranie odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Fakt zbierania odpadów w postaci zawartości piaskowników (10 08 02), skratek (19 08 01) i osadów ściekowych (19 08 05) a następnie przekazywania ich do innego zakładu zarządzanego przez Spółkę potwierdził przedstawiciel Zakładu. Organ wyjaśnił, że przedstawiony w trakcie kontroli ciąg logistyczny - stanowił stały element organizacji odbioru osadów ściekowych do przetwarzania w G., co wypełnia przesłankę zbierania odpadów.

Dalej organ stwierdził, że działanie takie jak zbieranie, a następnie transport do instalacji w celu przetworzenia stanowi zbieranie odpadów, co wynika z definicji zawartych w ustawie.

Wbrew twierdzeniom skargi zarządzenie nie nakazuje zaprzestania zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia, a całkowitego zbierania osadów ściekowych w myśl art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach.

W zakresie drugiego zarzutu skargi organ wyjaśnił, że przeprowadzone oględziny potwierdziły magazynowanie niezgodnie z wymogami określonymi w decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. (brak przykrycia plandeką, nieszczelne podłoże, brak oznakowania). Protokół z kontroli podpisany został przez przedstawiciela Zakładu bez zastrzeżeń.

Odnosząc się do naruszenia prawa materialnego tj. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy organ stwierdził, że przepis ten wskazuje cztery formy działania organu inspekcji, z których zarządzenie pokontrolne jest stosunkowo najłagodniejsza formą reakcją na ustalenia kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Badanie zgodności z prawem zaskarżonego Zarządzenia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że na mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym...) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...). Stosownie do treści art. 53 § 2 tej ustawy, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, a do takich należy skarżone Zarządzenie, wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka zastosowała się do powyższych wymogów, co skutkowało powinnością dokonania przez Sąd oceny zgodności z prawem przedmiotowego aktu.

Oceniając formalne aspekty poddanego kontroli aktu wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 1 pkt. a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska był uprawniony do wykonania kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez Spółkę. Zaskarżone Zarządzenie pokontrolne zostało też prawidłowo skierowane do kierownika kontrolowanej jednostki tj. Prezesa Zarządu Spółki.

Podkreślenia też wymaga, że nakazy sformułowane w zaskarżonym Zarządzeniu stanowią w istocie przypomnienie praw i obowiązków w sposób oczywisty już przedtem istniejących (np. obowiązek dotrzymywania warunków określonych w posiadanej decyzji czy obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa - ustawy o odpadach). Zaskarżone Zarządzenie nie wprowadza wobec Spółki żadnych nowych powinności a jedynie wskazuje obowiązek przestrzegania tych, których naruszanie stwierdzono w trakcie kontroli.

Dodać także należy, że w ocenie Sądu sformułowane w Zarządzeniu nakazy ściśle i precyzyjnie odzwierciedlają ustalenia protokołu kontroli, odnosząc się jedynie do stwierdzonych w protokole naruszeń.

Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie są one zasadne. W pierwszej kolejności stwierdzić wypada, że zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska co zadań Inspekcji Ochrony środowiska należy m.in. kontrola podmiotów korzystających ze środowiska, a do takich podmiotów należy niewątpliwie skarżąca Spółka prowadząca na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. działalność polegającą na zbieraniu odpadów o wskazanych kodach na terenie S. w rejonie ulicy [...]. Przeprowadzona w zakładzie przez inspektorów kontrola potwierdziła nieprawidłowości, co skutkować musiało zgodnie z art. 12 cytowanej ustawy wydaniem przewidzianego w przepisie zarządzenia pokontrolnego. Dokonując kontroli kwestionowanego Zarządzenia pokontrolnego Sąd dokonuje m.in. oceny, czy treść wydanego w sprawie zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionymi w protokole kontroli oraz czy wydane one zostało w oparciu o obowiązujące przepisy.

Sąd nie stwierdził w tym zakresie naruszenia.

Ustalenia poczynione w czasie oględzin przeprowadzonych w dniach [...] i [...] oraz [...] i [...] r. potwierdziły zlokalizowanie na terenie zakładu w pojemnikach typu "mauzer"- w ilości 20 sztuk - odpadów w postaci zawartości ustabilizowanych komunalnych osadników ściekowych (19 08 05), nieoznakowanych i usytuowanych na betonowych płytach. Potwierdzono także złożenie na terenie zakładu w dwóch boksach - odpadów w postaci zawartości piaskowników (19 08 02) oraz skratek (19 08 01). Ustalenia te potwierdził przedstawiciel skarżącej, przyznając, iż na przedmiotowym terenie zbiera się m.in. odpady wymienione powyżej celem następnie transportowania ich do innego Zakładu skarżącej do przetworzenia.

Nie może więc budzić wątpliwości fakt, że na terenie przedmiotowego zakładu dochodzi do zbierania odpadów. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 34 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t jedn. Dz.U. z 2020,poz. 797) przez pojęcie zbierania odpadów rozumie się gromadzenia odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne ich sortowanie (...). W stosunku zatem do prowadzonej działalności skarżąca winna więc uwzględniać reguły i zasady wskazane w wymienionej ustawie.

Nie jest sporne, iż zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 2 zakazuje się zbierania poza miejscem ich wytworzenia komunalnych osadów ściekowych. Natomiast w niniejszym przypadku potwierdzono, że na terenie zakładu bez wymaganego zezwolenia gromadzone są odpady o symbolu 19 08 05 - ustabilizowane komunalne osady ściekowe, pochodzące z sąsiednich oczyszczalni ścieków. W trakcie kontroli potwierdził ten fakt przedstawiciel zakładu, podpisując bez zastrzeżeń sporządzonych protokół. Kwestionowanie tego fakt w przedmiotowej skardze nie jest przekonujące. Dodatkowo należy podnieść, że z przedłożonych podczas rozprawy w dniu 15 czerwca 2020 r. dwóch decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska także wynika, iż potwierdzono fakt zbierania bez zezwolenia przedmiotowych odpadów. Zatem wobec powyższego z uwagi na brak prawnych możliwości zbierania tego typu odpadów zasadnie sformułowany został punkt 1 kwestionowanego Zarządzenia pokontrolnego. Podkreślić przy tym należy, że nie zawiera on zobowiązania do uzyskania zezwolenia, gdyż jak wskazano powyżej przepis wyraźnie zabrania gromadzenia takich odpadów poza miejscem ich wytworzenia.

Odnosząc się natomiast do punktu 2 przedmiotowego Zarządzenia - także w tym zakresie uznać należy, iż jest on w pełni prawidłowy. Skarżąca na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. uzyskała zezwolenie na zbieranie odpadów na terenie miasta S. w rejonie ulicy [...] - różnych rodzajów odpadów, przy czym w załączniku do tej decyzji szczegółowo określone zostały warunki, miejsce i sposoby przechowywania odpadów. W przypadku odpadu - skratek - 19 08 01 i odpadu- zawartość piaskowników - 19 08 02 przewidziano magazynowanie ich w sposób uporządkowany w szczelnych i przykrytych plandeką kontenerach lub pojemnikach na utwardzonym placu, a miejsce ich magazynowanie powinno być oznaczone kodem. Oględziny przeprowadzone przez inspektorów wykazały, że warunki ten nie zostały zachowane, a to wobec magazynowania odpadów ich w boksach, utworzonych z betonowych bloczków, które nie były przykryte plandeką, a także nie posiadały szczelnej posadzki, a podłoże utwardzone było betonowymi płytami drogowymi. Nie były też te miejsca oznaczone stosownym kodem. Zasadnie zatem w tych warunkach i okolicznościach zobowiązano w punkcie 2 przedmiotowego Zarządzenia do dotrzymywania warunków określonych w udzielonym wymienioną powyżej decyzją zezwoleniu.

Reasumując wskazać należy, że w ocenie Sądu w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w treści protokołu kontroli, brak uchybień procesowych, które miałyby wpływ na wiarygodność poczynionych przez organ ustaleń i prawidłowość wywiedzionych z nich wniosków i zastosowanych przepisów. Treść Zarządzenia pokontrolnego odpowiada treści protokołu kontroli, a sformułowane w Zarządzeniu zalecenia odpowiadają obowiązującemu prawu. W efekcie Sąd nie dopatrzył się ani wskazanych w skardze, ani też rozważanych z urzędu uchybień, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Wbrew twierdzeniom skargi Zarządzenie, w ocenie Sądu, nie narusza bowiem ani art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska ani nie jest oparte na błędnych ustaleniach faktycznych.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy . Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.