Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2149/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 64a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 156 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Dnia 23 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Kramek (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze sprzeciwu T. J. i E. J. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Przedmiotem sprzeciwu T. J. i E. J. (dalej: "skarżące") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia [...] czerwca 2020 r., znak [...], wydana w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r. Wójt Gminy S. (dalej: "Wójt", "organ I instancji") zawiadomił skarżące o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i naliczenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości pobieranej w związku ze zbyciem nieruchomości oznaczonych nr [...] i [...], położonych w miejscowości B.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Wójt ustalił skarżącym jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi B., G. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) dla nieruchomości oznaczonych nr [...] i [...] położonych w miejscowości B. w wysokości 14 110, 00 zł, w tym ½ części opłaty planistycznej w kwocie 7 055,00 dla każdej współwłaścicielki.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, Kolegium decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr SKO [...] uchyliło decyzję Wójta z dnia [...] czerwca 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Wójt ustalił skarżącym opłatę z tytułu wzrostu wartości przedmiotowych nieruchomości, określając jej wysokość, jak w decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] uchylił decyzję Wójta z dnia [...] stycznia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Wójt ustalił skarżącym jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nr [...] i [...] w B. w wysokości 14 722,00 zł, w tym ½ części opłaty planistycznej w kwocie 7 361,00 dla każdej współwłaścicielki.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Kolegium, po rozpoznaniu odwołania skarżących utrzymało decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2013 r. w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2942/13 uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] września 2013 r. oraz decyzję Wójta z dnia [...] czerwca 2013 r.

Wyrokiem z dnia 24 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1841/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Kolegium od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2014 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] Wójt ustalił skarżącym opłatę planistyczną w wysokości 14 059,00 zł, w tym w ½ części opłaty planistycznej w kwocie 7 029,50 dla każdej współwłaścicielki.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Kolegium uchyliło w całości decyzję Wójta z dnia [...] listopada 2016 r. i ustaliło skarżącym jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości dla nieruchomości nr [...] i nr [...] w B. w wysokości 14 059,00 zł, w tym ½ części opłaty planistycznej w kwocie 7 029,50 dla każdej współwłaścicielki.

Wyrokiem z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1399/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. J. i E. J. na decyzję Kolegium z dnia [...] marca 2017 r.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżących, Naczelny Sąd administracyjny wyrokiem z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 561/18 uchylił wyrok sądu I instancji z dnia 12 października 2017 r. oraz decyzję Kolegium z dnia [...] marca 2017 r.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Kolegium, na podstawie art. 104 i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania skarżących, uchyliło decyzję Wójta z dnia [...] listopada 2016 r. i przekazało organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności opisał dotychczasowy przebieg postępowania.

Następnie wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę jest obowiązany do uwzględnienia stanowiska i wskazań zawartych w wyrokach sądów administracyjnych, zapadłych dotychczas w procedowanej sprawie. Kolegium przywołało fragment orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2020 r., z którego wynika, że w treści operatu szacunkowego rzeczoznawca majątkowy nie zawarł opisu stanu prawnego nieruchomości przyjętych za porównywalne, zarówno przed uchwaleniem planu miejscowego, jak też po jego uchwaleniu. W konsekwencji NSA wskazał organom, że ich obowiązkiem było uzupełnienie operatu szacunkowego o wskazane informacje, a brak powyższego uzupełnienia stanowił istotną wadę postępowania, która może mieć wpływ na wynik sprawy.

Po przytoczeniu art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm., dalej: "u.p.z.p."), Kolegium wyjasniło, że istota pobrania tzw. renty planistycznej sprowadza się do konieczności kumulatywnego spełnienia przesłanek: uchwalenia planu miejscowego lub jego zmiany; wzrostu wartości nieruchomości; zbycia nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, że wymierzenie opłaty planistycznej jest czynnością obligatoryjną, a wartość nieruchomości ustalana jest na podstawie operatu szacunkowego, który jest dowodem w sprawie.

Następnie organ odwoławczy podniósł, że Wójt wydał decyzję z dnia [...] listopada 2016 r., bazując na treści operatu szacunkowego dla przedmiotowej nieruchomości dla celów ustalenia opłaty, sporządzonego w dniu 8 sierpnia 2016 r.

Kolegium wskazało na brzmienie art. 37 ust. 11 u.p.z.p. oraz art. 156 ustawy o gospodarce nieruchomościami i podkreśliło, że operat szacunkowy z dnia 8 sierpnia 2016 r. nie był aktualizowany.

Powołując się na przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, Kolegium stwierdziło, że operat szacunkowy z dnia 8 sierpnia 2016 r., mógł być wykorzystywany do dnia 8 sierpnia 2018 r., po potwierdzeniu jego aktualności. W ocenie organu odwoławczego operat sporządzony w dniu 8 sierpnia 2016 r. utracił aktualność i nie mógł stanowić dowodu w sprawie, a jednocześnie nie było możliwe potwierdzenie jego aktualności, co oznacza, że w sprawie zaszła konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego.

Zdaniem Kolegium termin z art. 153 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy również organu odwoławczego, a to z uwagi na obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności i związanymi z nią merytorycznymi kompetencjami organu odwoławczego. Organ odwoławczy nie ogranicza się bowiem jedynie do kontroli rozstrzygnięcia decyzji wydanej w I instancji, a zobowiązany jest do powtórnego rozpatrzenia całości sprawy, co z kolei pociąga za sobą konieczność, aby materiał sprawy, w tym przede wszystkim operat szacunkowy, od którego zależy wysokość opłaty, nadawał się do wykorzystania. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium podkreśliło, że potrzeba sporządzenia nowego operatu szacunkowego w sprawie oznacza konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a.

Organ odwoławczy stwierdził również, że operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania i dlatego należy zagwarantować im prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji. Strony muszą mieć zatem możliwość pełnego i wyczerpującego ustosunkowania się do takiego dowodu i gwarancję, że operat oceniany będzie przez organy obu instancji

W dniu 4 października 2021 r. skarżące, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2020 r., podnosząc zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji Wójta z dnia [...] listopada 2016 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi, z jednoczesnym niezastosowaniem się przez Kolegium do oceny prawnej i jednoznacznego wskazania dot. dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie, zawartego w wyroku NSA z dnia 21 stycznia 2020 r.

W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie w całości decyzji objętej sprzeciwem oraz o wymierzenie Kolegium grzywny w wysokości, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. wobec, w szczególności sposobu procedowania sprawy, a zwłaszcza ze względu na fakt doręczenia stronom decyzji po upływie ponad roku od daty jej wydania.

W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że kluczową kwestią jest ocena prawna i wskazania dotyczące dalszego postępowania w procedowanej sprawie, sformułowane przez NSA w wyroku z dnia 21 stycznia 2020 r. Sąd II instancji wskazał bowiem, że ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy będzie zobowiązany do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie uzupełnienia przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego w zakresie ustalenia stanu prawnego nieruchomości przyjętych do porównania zarówno sprzed zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i po tej zmianie. Istotne w tej sprawie jest ustalenie, jaki był stan prawny nieruchomości i czy okoliczności związane z tym stanem prawnym, jak np. ewentualne obciążenia porównywalnych nieruchomości ograniczonymi prawami rzeczowymi, mają wpływ na ich wartość i podlegają uwzględnieniu. W ocenie skarżących Kolegium nie podjęło własnych działań z wykorzystaniem możliwości wynikających art. 136 k.p.a.

Podkreślono, że Naczelny Sad Administracyjny, formułując powołane wyżej wskazanie, musiał wziąć pod uwagę moment wydania występującej w sprawie opinii biegłego rzeczoznawcy, tj. datę 8 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik skarżących stwierdził, że Kolegium nie zastosowało się do art. 153 p.p.s.a. i do wymogów z tego przepisu wynikających.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2020 r., wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., od której skarżące wniosły sprzeciw, uregulowany w art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Decyzja objęta sprzeciwem zapadła po ponownym rozpatrzeniu odwołania Te. J. i E. J. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2016 r. ustalającej skarżącym jednorazową opłatę z tytuły wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi B. i G. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] listopada 2010 r. dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości B., w wysokości 14 059,00 zł, w tym w ½ części (7 029,50 zł) opłaty planistycznej dla każdej ze skarżących.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast stosownie do art. 151a § 2 p.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Stosownie zaś do art. 138 § 2a k.p.a., jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego (m. in. wyroki: z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19; z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3311/19; z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 286/21), zgodnie z którym, w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, traci swoje znaczenie. Oznacza to, że art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Do takiego twierdzenia uprawnia m. in. dyspozycja cytowanego art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu, słusznie zauważa się, że dokonując kontroli legalności decyzji kasacyjnej sąd administracyjny nie może sprowadzić tej kontroli do fikcji. A tak w istocie się dzieje, jeśli sąd pomija przepisy prawa, mające w danej sprawie zastosowanie. Takiego działania nie można uznać za sprawowanie kontroli legalności wydanej decyzji, lecz za uchylenie się od zbadania zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem.

Podkreślenia również wymaga, że przepis art. 64e p.p.s.a. nie eliminuje stosowania art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji nie może oceniać, czy zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ administracji decyzji pozytywnej czy też negatywnej, lecz musi ocenić, czy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 392/19; z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2785/20).

W rozpoznawanej sprawie konieczne było odniesienie się także do kwestii materialnych, bowiem przepisy te mają wpływ na oceną decyzji objętej sprzeciwem. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach sąd stwierdził, że decyzja Kolegium nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które skutkowałby koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, główną przyczyną uchylenia decyzji Wójta i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia było stwierdzenie, że niedopuszczalne jest wykorzystanie w procedowanej sprawie operatu szacunkowego, sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego w dniu 8 sierpnia 2016 r. Operat ten bowiem, w ocenie Kolegium, utracił aktualność i nie mógł stanowić dowodu w sprawie, a jednocześnie nie było możliwe potwierdzenie jego aktualności, co skutkowało koniecznością sporządzenia nowego operatu szacunkowego.

Jak wskazano, rozpoznając sprzeciw Sąd zobligowany jest ocenić, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., tj. czy w sprawie zaistniały okoliczności, które należy wyjaśnić, a których wyjaśnienie przez organ odwoławczy przekraczałoby dopuszczalny zakres dodatkowego postępowania dowodowego, unormowanego w art. 136 k.p.a. W tym kontekście należy odnieść się do przepisów prawa materialnego, które regulują postępowanie w sprawie ustalenia tzw. opłaty planistycznej.

Rozważania w tym zakresie doprowadziły Sąd do wniosku, że wskazane przez Kolegium okoliczności uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja Wójta z dnia [...] listopada 2016 r. wydana została bowiem z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przy czym podkreślić należy, że naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji nastąpiło ex post, to znaczy utracił walor dowodowy najważniejszy środek dowodowy jakim jest operat szacunkowy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Kolegium w sposób przekonujący wykazało, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 k.p.a. nie będzie możliwe.

Ocenę powyższą Sąd oparł na następujących okolicznościach.

Zgodnie z art. 37 ust. 11 u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2017 r., w odniesieniu do zasad określania wartości nieruchomości oraz zasad określania skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych, a także w odniesieniu do osób uprawnionych do określania tych wartości i skutków finansowych stosuje się przepisy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast zgodnie z art. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w przepisach rozdziału 1 działu V.

Istotne znaczenie dla sprawy należy przypisać nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, wprowadzonej ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 1509, dalej: "ustawa nowelizująca") i obowiązującej od 1 września 2017 r., jak również przepisom intertemporalnym, zamieszczonym w tej ustawie.

Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy nowelizującej, do operatów szacunkowych sporządzonych przed dniem wejście w życia ustawy nowelizującej i w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej nadal wykorzystywanych do celu, dla którego zostały sporządzone, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przy czym, stosowanie przepisów dotychczasowych doznaje ograniczenia, określonego w art. 4 ust. 5 ustawy nowelizującej, gdyż do potwierdzenia aktualności operatów szacunkowych sporządzonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej dokonywanego po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się przepisy art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą.

W myśl art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Natomiast art. 156 ust. 4, w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2017 r. stanowi, że operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.

Zaznaczyć należy, że przepis art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przed nowelizacją nie ograniczał wyraźnie możliwości wielokrotnego aktualizowania operatu szacunkowego.

Analiza przedstawionych przepisów prowadzi do wniosku, że okres wykorzystania operatu dla celu, w jakim został sporządzony, nigdy nie może przekraczać 24 miesięcy od daty jego sporządzenia.

Trafnie zatem stwierdziło Kolegium, że w sprawie konieczne jest sporządzenie nowego operatu. Dokonanie aktualizacji operatu szacunkowego, sporządzonego w dniu 8 sierpnia 2016 r., nie jest bowiem możliwe z powodu upływu maksymalnego okresu, na jaki może być w obowiązującym stanie prawnym przedłużona aktualność operatu, tj. 24 miesięcy.

Sąd aprobuje pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego, a więc istotne uzupełnienie braków postępowania wyjaśniającego, którego nie da się usunąć w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego, stanowi przesłankę do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 28 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 4279/18; z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2509/19).

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżących, nie można organowi odwoławczemu zarzucić niedostosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2021 r. W orzeczeniu tym Sąd II instancji odnosił się bowiem do kwestii poprawności sporządzenia operatu szacunkowego z dnia 8 sierpnia 2016 r., wyrażającej się w braku opisu stanu nieruchomości stanowiących podstawę wyceny w zakresie obejmującym stan prawny nieruchomości porównywalnych z nieruchomościami będącymi przedmiotem wyceny. Naczelny Sąd Administracyjny nie oceniał ważności operatu szacunkowego i nie formułował wytycznych w tym kierunku.

Organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. wykazał powody, dla których nie mógł przeprowadzić we własnym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że sporządzenie nowego operatu szacunkowego było niezbędne, z uwagi na konieczność poszanowania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Tytułem uzupełnienia, odnosząc się do wniosku skarżących o wymierzenie organowi grzywny, Sąd wskazuje, że z treści art. 151a § 1 p.p.s.a. wynika, że o wymierzeniu grzywny organowi sąd administracyjny może orzec tylko w przypadku uwzględnienia sprzeciwu od decyzji. Zaznaczyć również należy, że podnoszona przez pełnomocnika skarżących kwestia długotrwałego niedoręczenia decyzji Kolegium objętej sprzeciwem, pozostawała poza przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie. Na bezczynność organu bądź przewlekle prowadzone postępowanie służą stronie odrębne środki prawne.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. oddalił sprzeciw.