Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 508/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 8, art. 93 ust. 1, art. 97 ust. 1, art. 97 ust. 3-5
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk – Marciniak Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi E.T. i W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Wójt Gminy W. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz art. 93 ust. 1 i art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 i art. 122 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej ugn) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) w punkcie 1 zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) o powierzchni (...) ha położonej w obrębie geodezyjnym Ł. gm. W. dla której w Sądzie Rejonowym w K. prowadzona jest księga wieczysta nr (...) i przedstawionej na mapie w skali 1:1000 sporządzonej przez geodetę R. G. (nr uprawnień zawodowych(...)) stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji. Projekt podziału polega na podzieleniu wyżej opisanej nieruchomości na działki oznaczone poniższymi numerami ewidencyjnymi, z tym, że całkowita powierzchnia działki nr (...) w wyniku przyjęcia granic i pomiarów sytuacyjnych wynosi (...) ha. W wyniku podziału powstaną następujące działki:

a) działka nr (...) o pow. (...) ha

b) działka nr (...) o pow. (...) ha

c) działka nr (...) o pow. (...) ha.

W punkcie 2 decyzji odmówiono rygoru natychmiastowej jej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Kopania Węgla Brunatnego "X" w K. S.A. (dalej Kopalnia) złożyła wniosek o dokonanie podziału nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) o pow. (...) ha położonej w obrębie geodezyjnym Ł., dla której w Sądzie Rejonowym w K. prowadzona jest KW Nr (...). Właścicielami przedmiotowej działki są E. i W. T. Proponowany podział nieruchomości określony został przez wnioskodawcę w załączonym wstępnym projekcie podziału w zakresie cech geometrycznych wydzielonych działek oraz w samym wniosku w zakresie celu podziału - wydzielenie nieruchomości pod trasę węglową. Do wniosku dołączono wszystkie przewidziane przepisem art. 97 ugn dokumenty. Projekt podziału ww. działki został opracowany i przedłożony do zatwierdzenia przez geodetę R. G. posiadającego uprawnienia zawodowe nr (...). Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji celu publicznego - eksploatacja węgla brunatnego metodą odkrywkową - odkrywka T. - Etap I zatwierdzonym Uchwałą Nr (...) Rady Gminy W. z dnia (...) r. (dalej Plan) nieruchomość będąca przedmiotem wniosku w całości objęta jest Planem i oznaczona jest na mapie symbolem graficznym PG-KDW-0,IT,R co stanowi teren i obszar górniczy, korytarz odstawy węgla i infrastruktury technicznej i teren rolniczy. Proponowany podział przedmiotowej działki jest zatem zgodny Planem. Postanowieniem Nr (...) z dnia (...) r. Wójt Gminy W. zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału przedmiotowej działki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli właściciele przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO bądź Kolegium) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W wyniku przyjęcia granic i pomiarów sytuacyjnych ustalona została nowa powierzchnia działki nr (...), która obecnie wynosi (...) ha. W dniu (...) r. Kopalnia złożyła wniosek o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości. Wnioskodawca uzasadnił wniosek tym, iż właściciele nieruchomości nie wyrażają zgody na podział działki i sprzedaż jej części przeznaczonej pod trasę odstawy węgla. W związku z powyższym na podstawie art. 122 ust. 2 ugn decyzji z dnia (...) r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta została uchylona decyzją SKO z dnia (...) r. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, wskazując, że organ I instancji powinien ustalić między innymi potrzebę lub konieczność wydania decyzji o podziale przedmiotowej nieruchomości. Według SKO argumenty odwołujących, że w pierwszej kolejności należało jednoznacznie ustalić czy ich nieruchomość jako całość lub część jest przeznaczona na cel publiczny, a w związku z tym czy po stronie Kopalni występuje interes prawny w podziale nieruchomości. Decyzją Starosty Powiatowego w K. z dnia (...) roku znak (...)orzeczono o odmowie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości , a na skutek odwołania od tej decyzji Wojewoda W. decyzją z dnia (...) r. znak (...) uchylił decyzję Starosty K. i umorzył postępowanie w I instancji. Postępowanie o podział nieruchomości prowadzone przez Wójta Gminy W. toczyło się równolegle do wyżej wymienionego postępowania wywłaszczeniowego, przy czym rozstrzygnięcie podziałowe było w pewnym stopniu uzależnione od tego, czy nastąpi wywłaszczenie całej działki nr (...), a więc tak jak na początku wnosiła Kopalnia. Treść uzasadnienia decyzji Wojewody W. wskazywała na to, że Kopalnia zmodyfikowała wniosek w sprawie wywłaszczeniowej i de facto występowała o wywłaszczenie części działki nr (...) niezbędnej dla realizacji zamierzonego celu publicznego. Ta z kolei sytuacja spowodowała, że niedopuszczalne było prowadzenie postępowania wywłaszczeniowego w zakresie dotyczącym części działki nr (...), ponieważ nie była ona geodezyjne wyodrębniona. Wójt Gminy W. ponownie przystąpił do czynności administracyjnych przy uwzględnieniu uwag zawartych w decyzji Wojewody W.w szczególności odnoszących się do zakresu żądania Kopalni, która od początku zainteresowana była tylko częścią działki nr (...). W wyniku podziału powstaną trzy działki nr (...), (...), (...), z których działka nr (...) o powierzchni (...) ha przeznaczona ma zostać na realizację celu publicznego - budowa trasy odstawy węgla. Dlatego w tym zakresie wniosek Kopalni należało uwzględnić. Właściciele nieruchomości poprzez wydanie decyzji podziałowej nie tracą uprawnień właścicielskich, mogą obecnie przystąpić do negocjacji z Kopalnią w zakresie tej jednej wskazanej działki (negocjacje poprzedzające ewentualne wywłaszczenie). Kopalnia z kolei może po dokonaniu takiego podziału skierować wniosek do Starosty K. o ponowne wywłaszczenie, tym razem w ograniczonym zakresie odpowiadającym potrzebom Kopalni przy realizacji celu publicznego. Decyzje w tym zakresie strony będą podejmowały w zależności od wzajemnych ustaleń.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. i W. T. podnieśli, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 97 ust. 1 ugn, podczas gdy podziału nieruchomości z urzędu dokonać można na podstawie art. 97 ust. 3 ugn. Przepis art. 97 ust. 1 obejmuje podział nieruchomości na wniosek, przy czym wnioskodawcą może być jedynie właściciel lub użytkownik wieczysty oraz wyjątkowo strona, która ma interes prawny nie zaś faktyczny w dokonaniu podziału nieruchomości. W niniejszej sprawie, stroną taką nie może być Kopalnia, która ma co prawda interes faktyczny ale nie legitymuje się interesem prawnym. Wniosek taki mógł jedynie złożyć Starosta K. prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe. Organ I instancji nie wyjaśnił ponadto w sposób wyczerpujący wszystkich zgłoszonych przez stronę okoliczności. Strona zgłaszała, że nie jest uzasadnione przyjęcie przez organ, że nieruchomość (...) ma powierzchnię (...) ha, podczas gdy z księgi wieczystej oraz z ewidencji gruntów i budynków wynika, że właściwa powierzchnia to (...) ha. Właściciele nieruchomości nie byli zawiadamiani i nie uczestniczyli w czynnościach (w tym geodezyjnych), których efektem było przyjęcie nowych granic nieruchomości i zmniejszenie powierzchni działki. Organ I instancji informacji tych nie zweryfikował, przyjmując ustaloną przez siebie powierzchnię nieruchomości. Powstała sprzeczność, bowiem w postępowaniu opiniującym wstępny projekt podziału nieruchomości wykazano powierzchnię (...) ha, zaś w zaskarżonej decyzji zatwierdzającej ten podział powierzchnię (...) ha. Ponadto skoro postępowanie wywłaszczeniowe zostało umorzone, to również postępowanie podziałowe winno zostać umorzone. Odwołujący zarzucili także organowi naruszenie art. 10 kpa, ponieważ przed wydaniem decyzji w dniu (...) r. nie zostali poinformowani o zakończeniu postępowania i o możliwości ustosunkowania się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) SKO na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 97 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ugn utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołując treść przepisów art. 97 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 6 ugn wskazało (zgodnie z wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 1 lutego 2002 r., II SA/Po 1886/00), że Kopalnia, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa ma interes prawny w żądaniu podziału nieruchomości. Wniosek o wydanie decyzji podziałowej uzasadniony został stwierdzeniem, że Kopalnia zamierza nabyć określoną część działki przez którą będzie przebiegała trasa węglowa. Ponadto Kolegium wskazało, że aby skutecznie wystąpić o uruchomienie procedury wywłaszczeniowej najpierw podmiot musi legitymować się decyzją o podziale nieruchomości, jeżeli tylko w stosunku do części nieruchomości będzie realizował cel publiczny, wynika to wprost z art. 116 ust. 2 pkt 3 ugn. W rozpatrywanej sprawie wprawdzie cała nieruchomość o nr (...) przeznaczona jest pod realizację celu publicznego związanego z wydobywaniem węgla brunatnego, jednak na chwilę obecną Kopalnia zamierza realizować jedynie tzw. korytarz odstawy, a do tego niezbędna jest tyko część przedmiotowej nieruchomości. Nie są przeszkodą dla postępowania podziałowego podnoszone przez odwołujących okoliczności, że toczą się rokowania, nawet jeżeli dotyczą wykupu całej nieruchomości. Dopiero w postępowaniu wywłaszczeniowym, a nie podziałowym, Kopalnia będzie musiała wykazać, że cele publiczne nie mogą być realizowane w inny sposób niż przez pozbawienie prawa do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy (art. 112 ust. 2 ugn). Nie czyni bezprzedmiotowym postępowania podziałowego fakt, że Kopalnia ze względu na długotrwałe postępowanie związane z pozyskaniem gruntów ( w tym części działki nr (...)) zastępczo uruchomiła przewóz węgla samochodami, w miejsce przewidzianego w planie ruchu zakładu i w miejscowym planie transportu kolejowego. Ponadto odnosząc się do zarzutu nie uczestniczenia przez odwołujących w czynnościach geodezyjnych, Kolegium wyjaśniło, że zasady przyjęcia granic nieruchomości podlegającej podziałowi określa § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości. Przy czynności przyjęcia granic nieruchomości w odróżnieniu od postępowania rozgraniczeniowego nie kreuje się "nowych" granic zewnętrznych nieruchomości ani nie rozstrzyga się sporów granicznych. Co do zasady o czynnościach przyjęcia granic, poprzedzających opracowanie projektu podziału nieruchomości zawiadamia się właściciela lub użytkowania wieczystego nieruchomości podlegającej podziałowi oraz właścicieli nieruchomości sąsiadujących tylko wówczas, gdy brak jest księgi wieczystej nieruchomości, a granice nieruchomości podlegającej podziałowi przyjmuje się na podstawie danych wskazanych w ewidencji gruntów. W innych przypadkach protokół z przyjęcia granic nieruchomości podlegającej podziałowi geodeta może sporządzić bez udziału właścicieli nieruchomości (§ 7 ust. 1 i 3 ugn). W rozpatrywanej sprawie nieruchomość o nr (...) posiada księgę wieczystą, a dane w niej zawarte są zgodne z danymi wskazanymi w ewidencji gruntów. Nie było więc obowiązku zawiadomienia właścicieli nieruchomości o czynnościach przyjęcia granic, jednakże jak wynika z protokołu granicznego odwołujący brali udział w tej czynności, o czym świadczą ich podpisy złożone dwukrotnie na protokole. Nie znajduje zatem potwierdzenia zarzut jakoby odwołujący nie uczestniczyli w czynnościach, w tym geodezyjnych., których efektem było przyjęcie nowych granic nieruchomości i zmniejszenie powierzchni ich działki. Podkreślił należy, że w toku czynności przyjęcia granic nie przyjęto nowych granic nieruchomości i nie z tego powodu doszło do zmniejszenia powierzchni nieruchomości,. Różnica pomiędzy wykazaną w księdze wieczystej i ewidencji gruntów powierzchnią (...) ha a sumą powierzchni działek wydzielonych w wyniku podziału wynoszącą 0,4887 ha jest wynikiem dokładności zapisów i dokładności pomiarów. W chwili założenia ewidencji i księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości powierzchnię podawano z dokładnością do 1 ara, a obecnie przy sporządzeniu mapy z podziałem nieruchomości obliczeń powierzchni dokonano z dokładnością do 1m². Ponadto nie znajduje potwierdzenia zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 10 kpa, ponieważ w dniu (...) r. doręczono odwołującym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w jednej kopercie zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i zawiadomienie o zakończeniu postępowania i wyznaczeniu terminu trybie art. 10 § 1 kpa.

W skardze E. i W. T. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia (...) r. zarzucając podobnie ja w odwołaniu naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez uznanie przez SKO, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania podziałowego w wyniku uprawomocnienia się decyzji Wojewody W. z dnia (...)r. umarzającej postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia; naruszenie art. 6 pkt 8 w z art. 97 ust. 3 pkt 1 ugn poprzez podtrzymanie stanowiska organu I instancji polegającego na przyjęciu, że budowa korytarza odstawy węgla stanowi realizację celu publicznego, podczas gdy takie działanie nie mieści się w zamkniętym katalogu celów publicznych, zatem nie stanowi przesłanki do wydania decyzji podziałowej; naruszenie art. 7 kpa w z art. 97 ust. 3 pkt 1 ugn poprzez podtrzymanie stanowiska organu I instancji polegającego na pominięciu prywatnego interesu właścicieli działki i przyjęciu, że podział nieruchomości jest niezbędny dla realizacji celu publicznego, podczas gdy tak daleko idąca ingerencja w prawo własności nie jest konieczna dla realizacji tego celu; przyjęcie za organem I instancji braku naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez uznanie za prawdziwe, że organ doręczył skarżącym zawiadomienie o zakończeniu postępowania i możliwości ustosunkowania się do zgromadzonego materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012..270, dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zatwierdzenie podziału nieruchomości i wydzielenie z niej działki nr (...) niezbędnej dla realizacji celu publicznego wymienionego w art. 6 ust. 8 ugn.

Kwestie podziału nieruchomości regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami zamieszczone w rozdziale 1 "Podziały nieruchomości" stanowiącym część Działu II "Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości". Zamieszczony tam art. 93 ust. 1 ugn ustanawia generalna zasadę, że w przypadku funkcjonowania na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podział nieruchomości jest możliwy pod warunkiem zgodności z ustaleniami planu. Niezależnie jednak od ustaleń planu miejscowego podział nieruchomości może nastąpić tylko w celach wymienionych w art. 95 ugn. Podział nieruchomości możliwy jest w postępowaniu wszczynanym na wniosek mającego w tym interes prawny (art. 97 ust. 1) lub z urzędu (art. 97 ust. 3-5), to jest wtedy gdy jest on niezbędny dla realizacji celów publicznych (pkt 1), bądź gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Każda z tych form wymaga spełnienia – obok zasadniczego wymogu zgodności podziału z ustaleniami planu – wypełnienia przewidzianych dla nich ustawą przesłanek. Z ustawy nie wynika, by kategoryzowała ona tryb podziału a w szczególności, by dawała pierwszeństwo podziałowi na wniosek przed podziałem z urzędu. Wprawdzie o tym jak nieruchomość zostanie podzielona decyduje, co do zasady jej właściciel, to jednak jego uprawnienia w tym zakresie mogą być ograniczone w przypadkach, gdy z mocy wyraźnego przepisu ustawy podział może dokopany z urzędu lub na wniosek podmiotu nie będącego właścicielem (wyrok NSA z dnia 13 lipca 2000 r., II SA/Gd 1024/99, LEX nr 44203).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przed dniem 1 stycznia 1998 r. (to jest przed dniem wejścia w życie aktualnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami) przyjmowano jednolicie, że jedynym podmiotem uprawnionym do zgłoszenia wniosku o podział nieruchomości jest jej właściciel. Ten stan prawny uległ radykalnej zmianie. Przepis art. 97 ust. 1 ugn dopuszcza bowiem zgłoszenie wniosku o podział nieruchomości przez każdą osobę, która ma w tym "interes prawny". Stąd tez krąg podmiotów, które mogą złożyć wniosek, uległ znacznemu rozszerzeniu. Ustawodawca wprawdzie nie zdefiniował pojęcia interesu prawnego, jednakże przy wykładni tego pojęcia znajdą zastosowanie kryteria wypracowane w orzecznictwie na tle art. 28 kpa dotyczące pojęcia strony. Należy jednak podkreśli, że interes prawny nie może wynikać z uznania czy to organu, czy sadu, lecz z konkretnej normy prawnej, która w sposób bezpośredni lub pośredni określa interes prawny w zgłoszeniu wniosku podziałowego.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że nieruchomość będąca przedmiotem wniosku w całości objęta jest planem zagospodarowania przestrzennego (Uchwała nr (...) Rady Gminy W. z dnia (...) r.) i znajduje się na terenie oznaczonym symbolem PG-KDW-O, IT, R – teren i obszar górniczy, korytarz dostawy węgla i infrastruktury technicznej i teren rolniczy. Zatem podział przedmiotowej nieruchomości jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust. 1 ugn) dla inwestycji celu publicznego- eksploatacja węgla brunatnego- bowiem część działki nr (...) ma być wykorzystywana jako trasa odstawy węgla, niezbędna do realizacji tego celu.

Po drugie przepisem na podstawie, którego wydano zaskarżoną decyzję jest art. 97 ust. 1 ugn.

W sprawie spełnione zostały przesłanki warunkujące dokonanie podziału na wniosek podmiotu nie będącego właścicielem przedmiotowej działki. Wnioskująca Kopalnia, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa miała interes prawny w żądaniu podziału nieruchomości co stwierdził już w wyroku z dnia 1 lutego 2002 r. II SA/PO 1886/00 Naczelny Sąd Administracyjny oz. w Poznaniu (dostępny na stronie cbios.nsa.gov.pl).

Niewątpliwe jest, że przez część działki, którą zamierza nabyć Kopalnia będzie przebiegała trasa węglowa. Wniosek o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału uzasadniony został stwierdzeniem, że proponowany podział realizowany jest na cel publiczny związany z wydobywaniem i składowaniem kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa oraz węgla brunatnego wydobywanego metoda odkrywkową. Kopalnia aby mogła realizować cel publiczny wskazany w przedmiotom wniosku musi najpierw wystąpić o podział ww. nieruchomości, aby następnie móc złożyć wniosek o wywłaszczenie części przedmiotowej działki (art. 116 ust. 2 pkt 3 ugn). Natomiast problem nabycia przez Kopalnię tylko części działki, co może uniemożliwić skarżącym korzystanie z pozostałej części działki, będzie związany z jej wywłaszczeniem. W takiej sytuacji stosownie do przepisu art. 112 ust. 3 ugn Kopalnia będzie obowiązana do wykazania, że określone cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez wywłaszczenie. Kopalnia jest więc prawnie zainteresowana w żądaniu takiego podziału nieruchomości, które uzasadniałoby realizację celu publicznego (art. 6 pkt 8 ugn) i stanowiłoby podstawę do ewentualnego wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego do określonej części przedmiotowej działki. Zgodnie z przepisem ar. 113 ust. 3 ugn wywłaszczeniem może zostać objęta cała nieruchomość (gdy cała jest niezbędna do zrealizowania celu publicznego) albo jej część, gdy tylko część wystarczy, by zrealizować cel publiczny. Dopuszczalne jest przy tym, by po wywłaszczeniu części nieruchomości w późniejszym okresie wywłaszczyć jej kolejną część lub kolejne części. Wywłaszczenie części nieruchomości wymaga wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości (art. 116 ust. 2 pkt 3 ugn). Jeżeli niewywłaszczona część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, na żądanie właściciela lub użytkowania nabywa się tę część w drodze umowy na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego – w zależności od tego, na czyją rzecz nastąpiło wywłaszczenie. Skuteczność tego roszczenia nie jest zależna od tego, czy dotychczasowy sposób używania jest zgodny, czy niezgodny z przeznaczeniem przewidzianym w planie miejscowym, ale od tego, czy da się w dotychczasowy sposób wykorzystywać niewywłaszczoną część nieruchomości. Roszczenie to może być wykonywane dopiero po dokonaniu wywłaszczenia. Roszczenie to ma charakter cywilnoprawny, a ustawowym kryterium zrealizowania tego roszczenia jest nienadawanie się pozostałej, czyli niewywłaszczonej, części nieruchomości do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. (Komentarz do art. 113 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ewa Bończak-Kucharczyk, stan prawny 1 wrzesień 2011 r, opubl. Lex 2011.)

Tak, więc mając na uwadze powyższe wskazać należy, że podnoszony przez skarżących zarzut, że planowany podział nieruchomości pozbawi ich możliwości wykorzystywania nieruchomości w dotychczasowy sposób tj. poprzez prowadzenie gospodarstwa rolnego będzie mógł być podnoszony dopiero na etapie postępowania wywłaszczeniowego, bowiem to nie organ dokonujący podziału, ale organ dokonujący wywłaszczenia decyduje o tym, czy dokonany podział przedmiotowej nieruchomości jest optymalny dla realizacji wskazanego celu publicznego i czy celu tego nie można zrealizować poprzez dokonanie innego podziału nieruchomości. W sytuacji, gdy podział ten okaże się najbardziej optymalny niezbędny do realizacji celu publicznego, a pozostałej niewywłaszczonej nieruchomości nie da się prawidłowo wykorzystywać na dotychczasowe cele – w niniejszej sprawie na cele rolnicze – właściciel takiej nieruchomości będzie mógł wystąpić z roszczeniem cywilnoprawnym.

Ponadto za nietrafny należy uznać zarzut dotyczący przyjęcia przez organy obu instancji powierzchni działki (...) tj. (...) ha, skoro z księgi wieczystej i ewidencji gruntów wynika, że powierzchnia tej działki wynosi (...) ha.

Słusznie Kolegium wskazało, że różnica pomiędzy wskazaną w księdze wieczystej i ewidencji gruntów powierzchnią, a sumą powierzchni działek nr (...), (...),(...) jest wynikiem dokładności zapisów i pomiarów, które w niniejszej sprawie dokonano z dokładnością do 1m² (wykaz zmian gruntowych wraz z mapą zasadniczą z projektem podziału nieruchomości w skali 1:1000 załączony do decyzji I instancji z (...) r.) natomiast w chwili założenia księgi wieczystej i ewidencji pomiarów dokonano z dokładnością do 1 ara.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżących, że nie zostali przed wydaniem decyzji zawiadomieni przez organ I instancji o uprawnieniach wynikających z art. 10 kpa. Wskazać należy, że w dniu (...) r. doręczono skarżącym zawiadomienie o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2011 r. i zawiadomienie o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy i ustosunkowania się do zgromadzonego materiału dowodowego (k. 52 a i 52 b akt adm.). Również Kolegium przed wydaniem decyzji, pismem z dnia (...) r. (doręczonym w dniu (...) r. k. 15-16 akt adm.) powiadomiło skarżących w trybie art. 10 kpa o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzeniem się co zebranych dowodów, natomiast pismem z dnia (...) r. (doręczonym w dniu (...) r. k. 18-19 akt adm.) zawiadomiło skarżących o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia (...) r. ze względu na skomplikowany charakter sprawy, po czym nie powiadomiło skarżących ponownie o zakończeniu postępowania i wynikających z tego powodu uprawnieniach dla strony. Uchybienie to jednak nie miało wypływu na wynik sprawy, bowiem skarżący nie wykazali wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.

Zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu wynikające z przepisu art. 10 kpa nie jest obowiązkiem bezwzględnym i z tego względu, zarówno organ prowadzący postępowanie na drodze administracyjnej, jak i sąd administracyjny dokonując weryfikacji decyzji obowiązany jest do dokonania oceny, czy naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zarzut naruszenia art. 10 kpa może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2007 r. I OSK 1512/06, opubl. LEX nr 417767, z dnia 16 października 2007 r. I OSK 1192/06, opubl. LEX nr 427561 oraz z dnia 18 maja 2006 r. II OSK 831/05, opubl. ONSAiWSA 2000 nr 6, poz. 157). Analogiczny pogląd zaprezentowano w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. FPS 6/04(ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66), wydanej na tle odpowiadającego treści art. 10 § 1 kpa przepisu art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), stwierdzając, że naruszenie tego przepisu jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że badanie w tym zakresie jest dokonywane przez sąd w każdej indywidualnej sprawie na podstawie art. 134 ppsa. Wskazano również, że prawo strony do wypowiedzenia się "w sprawie zebranego materiału" oznacza także prawo do stwierdzenia, że materiał ten nie został zebrany w koniecznym zakresie i w sytuacji gdy zarzut naruszenia art. 200 § 1 podnosi strona, w jej interesie leży wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Jeżeli natomiast przed sądem skarżący nie przedstawi istotnych argumentów dotyczących zebranego w sprawie materiału dowodowego, to znaczy, że naruszenie art. 200 § 1 nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca podjęte zostały na podstawie przepisów prawa, prawidłowo zastosowanych i wyłożonych i z tego względu Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.

ja