Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 914/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 167
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 5 pkt 39, art. 22 ust. 4, ust. 7, art. 29
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 66 ust. 2, art. 161
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Dnia 17 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 914/19

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 300)- dalej: o.p., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] ., nr [...]wydaną w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 26 maja 2015 r.

Decyzja organu I instancji zapadła na podstawie art. 5 pkt 39, art. 22 ust. 4, ust. 7, art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U. UE L z 2013 r. nr 269); art. 66 ust. 2 , art. 161 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WE L z 1993 r. nr 253,Dz.U.UE Polskie wydanie specjalne -2004)- dalej: WKC; art. 251 ust. 2 lit. b , art. 796da ust. 4, art. 796e rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG)nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WE L z 1993 r. nr 253, DZ. Urz. UE Polskie wydanie specjalne- 2004)- dalej: RWKC.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 26 maja 2015 r. W. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w [...], reprezentowany przez Agencję Celną [...] dokonał zgłoszenia wywozu poza obszar celny Wspólnoty towaru - odzieży damskiej. Łączna wartość zadeklarowanego towaru, zgodnie z przedstawioną fakturą nr 38/1/2015 wynosiła 53.105 zł , natomiast jako odbiorcę towaru wskazano: Z. V., [...],[...], Białoruś. Jako urząd wywozu zadeklarowano urząd oznaczony kodem PL361010 (OC I w Łodzi). Natomiast jako urząd wyprowadzenia wskazano urząd oznaczony kodem PL302060 (OC w [...]).

Powyższe zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane w elektronicznym systemie kontroli wywozu ECS pod numerem [...], a zgłoszony towar zwolniono do wnioskowanej procedury wywozu.

Następnie w dniu 4 czerwca 2015 r. w systemie ECS pojawił się, przesłany przez węgierski urząd celny o kodzie HU106200 ([...]), komunikat IE518 zawierający wyniki kontroli towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym, skutkujący zmianą urzędu wyprowadzenia towarów z PL361010 na HU106200. Na podstawie powyższego komunikatu w systemie wygenerowany został komunikat IE599 potwierdzający wywóz towaru poza obszar Wspólnoty.

W dniu 13 grudnia 2017 r. Delegatura [...] Urzędu Celno – Skarbowego I w [...] pozyskała informację przekazaną przez węgierską administrację celną o wynikach przeprowadzonej przez stronę węgierską, na wniosek bułgarskiej administracji celnej, kontroli prawidłowości zamknięcia procedur tranzytu pomiędzy urzędami celnymi o kodach HU106200 i BG005804 z uwagi na stwierdzoną przez stronę bułgarską nieuprawnioną zewnętrzną ingerencję w systemy informatyczne bułgarskiej administracji celnej. Z przesłanych przez węgierską administrację celną informacji wynika, iż część z analizowanych procedur tranzytowych obejmowała towary, w których historiach występowały różne procedury wywozowe, w tym również przedmiotowe zgłoszenie celne. Dalej z przesłanych informacji wynika, że po zamknięciu procedur wywozowych objęte nimi towary były przeładowywane na tureckie środki transportu, a podmiot dysponujący prawem do rozporządzania tymi towarami – ukraińska firma [...]. wnioskował o objęcie tych towarów procedurą tranzytu do Turcji. Z uwagi na dane przekazane przez bułgarską administrację celną co do braku rzeczywistego opuszczenia przez towary objęte zakwestionowanymi zgłoszeniami, w tym [...] z dnia 26 maja 2015 r., obszaru Wspólnoty, węgierska administracja celna wycofała wprowadzone potwierdzenie wyprowadzenia i nie potwierdziła końcowego wywozu towarów z obszaru Wspólnoty. Wśród przekazanych informacji znajdowało się również pismo Administracji Celnej Białorusi stwierdzające, iż przeprowadzona przez ten organ weryfikacja odbiorców towaru wskazanych w zakwestionowanych zgłoszeniach celnych wykazała, że N. A., M. L., S. N., P. N., Z. V., S. W., S.W., S. W. N. nie są zarejestrowani w Państwowym Rejestrze Osób i Przedsiębiorców na terenie Białorusi. Jedynymi zarejestrowanymi odbiorcami wskazanymi we wniosku są S. W. W. zamieszkały [...] ul. [...] oraz I. W. zamieszkały w [...] przy ul. [...]. Strona białoruska wskazała również, że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 18 sierpnia 2017 r. nie stwierdzono zgłoszonych przez w/w obywateli Białorusi deklaracji przywozowych towarów, wskazanych w zgłoszeniach eksportowych od polskich nadawców.

Mając powyższe na uwadze Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. powiadomił eksportera towarów – W. K. , że w oparciu o informację przekazaną przez węgierską administrację celną, co do stwierdzonych nieprawidłowości związanych z potwierdzeniem wyprowadzenia towaru poza obszar Unii Europejskiej objętych zgłoszeniem celnym [...] z dnia 26 maja 2015 r., podejmuje czynności zmierzające do wydania decyzji o unieważnieniu wskazanego zgłoszenia celnego. Jednocześnie organ celny wyznaczył stronie 30 dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy oraz przedstawienia własnego stanowiska, wskazując przy tym na możliwość przedłożenia alternatywnych dowodów potwierdzających zakończenie procedury wywozu.

W odpowiedzi na otrzymane zawiadomienie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazał iż kwestia niewywiezienia towaru poza obszar UE odnosi się do nieprawidłowo zrealizowanej procedury tranzytu zewnętrznego realizowanego na obszarze Węgier i Bułgarii, a która to procedura nie ma jakiegokolwiek związku z podejmowaniem przez stronę, na terenie RP, czynności związanych z procedurą wywozu. Dalej wskazał, iż objęcie towaru procedurą tranzytu na terenie Węgier jednoznacznie wskazuje na fakt jego wcześniejszego wyprowadzenia poza obszar UE. Na zasadność swojego stanowiska przedłożył szereg dokumentów, w tym między innymi fakturę nr [...], kasowy dowód zapłaty za towar objęty fakturą, oraz powołał komunikat z systemu ECS IE599 potwierdzający zakończenie procedury wywozu.

W toku prowadzonego postępowania organ celny wystąpił do strony węgierskiej o udzielenie dodatkowych informacji, niezbędnych do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na powyższe węgierska administracja celna poinformowała, że eksport towarów unijnych objętych procedurą wywozu został potwierdzony przez bułgarski organ celny w okresie pomiędzy lutym i sierpniem 2015 r. poprzez zamknięcie procedur tranzytu, które zostały rozpoczęte po zakończeniu procedur eksportowych. Procedura wywozu towarów ( w tym objętych przedmiotowym zgłoszeniem) została przeprowadzona na terenie Węgier, gdzie towary nie przekroczyły granicy UE, ale zostały objęte nowymi procedurami (w ramach procedur tranzytu). Z informacji wynika także, że procedura wywozu towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem została zakończona poprzez przyjęcie zgłoszenia tranzytowego nr [...]. Ponadto wskazano, że przed dniem 3 lutego 2017 r. strona węgierska nie została poinformowana o fakcie prawdopodobnego nieopuszczenia przez przedmiotowe towary obszaru UE oraz, że wprowadzone do systemu ECS potwierdzenie wyprowadzenia towaru objętego zgłoszeniem może zostać wycofane poprzez anulowanie procedur celnych wywozu, dokonane przez funkcjonariuszy celnych dokonujących tych procedur, w tym przypadku polskich funkcjonariuszy celnych.

Odnosząc się do tych wyjaśnień skarżący zarzucił brak ustaleń, co do statusu celnego towaru (wspólnotowy czy też nie wspólnotowy) objętego procedurą tranzytu oraz wniósł o przeprowadzenie wewnętrznego postępowania, co do prawidłowości wydania potwierdzenia wywozu towaru poza obszar UE przez polski urząd graniczny.

W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] decyzją z dnia [...] unieważnił zgłoszenie celne [...] z dnia 26 maja 2015 r.

Kwestionując wydane rozstrzygnięcie skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie:

- art. 187, art. 191, art. 192 o.p. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, brak możliwości weryfikacji i odniesienia się do zebranego materiału dowodowego;

- art. 66 ust. 2 , art. 161 WKC;

- art. 251 ust. 2 lit.. b, art. 796da ust. 4 oraz art. 796e RWKC.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na treść przepisów regulujących procedurę wywozu w tym art. 161 ust. 1 WKC, z którego wynika, że procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Wspólnoty. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia formalności przewidzianych dla niego, z uwzględnieniem środków polityki handlowej i o ile znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych. Przy czym zgodnie z art. 162 WKC zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu. Dalej organ wskazał, iż szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii regulują przepisy art. 796a - art. 796e RWKC. Aktualnie wzajemna komunikacja pomiędzy organami celnymi Wspólnoty oparta jest na teleinformatycznym Systemie Kontroli Eksportu (ECS), który to system umożliwia wymianę informacji odnośnie zgłoszenia wywozowego, w tym elektroniczne potwierdzenie wyprowadzenia towaru poza obszar celny UE poprzez wprowadzenie stosownego komunikatu oznaczonego kodem IE599, wysyłanego przez urząd celny wywozu do urzędu celnego zgłaszającego, a treść tego komunikatu zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymania towaru na granicy. Organ odwoławczy wskazał także na treść art. 796da ust. 4 RWKC zawierającego alternatywne dowody potwierdzające fakt wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty. Dalej odwołując się do treści art. 251 ust. 2 lit. b RWKC organ wskazał, iż zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, jeżeli towary zostały zgłoszone do wywozu lub do procedury uszlachetniania biernego , pod warunkiem, że urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 972a ust. 1 , lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż bezsporne pozostaje, że przedmiotowym zgłoszeniem celnym z dnia 26 maja 2015 r. W. K. dokonał zgłoszenia wywozu poza obszar celny Wspólnoty towaru w postaci odzieży damskiej. Łączna wartość zadeklarowanego towaru, zgodnie z przedstawioną fakturą nr 38/1/2015 wynosiła 53.105 zł, natomiast jako odbiorcę towaru wskazano: Z. V., [...],[...], Białoruś. Jako urząd wywozu zadeklarowano urząd oznaczony kodem PL361010 (OC I w [...]), natomiast jako urząd wyprowadzenia wskazano urząd oznaczonym kodem PL302060 (OC w [...]). W dniu 4 czerwca 2015 r. w systemie ECS pojawił się komunikat IE 518 węgierskiego urzędu celnego (HU106200) zawierający wyniki kontroli towarów objętych przedmiotową deklaracją wywozu. Na podstawie powyższego komunikatu w systemie ECS wygenerowany został komunikat IE 599 potwierdzający wywóz towaru poza obszar celny Wspólnoty. Dalej organ odwoławczy odwołał się do informacji przekazanych w lutym 2017 r. polskim organom celnym przez organy administracji celnych Węgier i Bułgarii, z których wynikało między innymi, iż towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym, pomimo jego dalszego objęcia na terenie Węgier procedurą tranzytu, faktycznie nie opuścił obszaru celnego UE, co skutkowało wycofaniem przez stronę węgierską potwierdzenia końcowego wywozu z obszaru Wspólnoty. Organ wskazał także na informacje białoruskiej administracji celnej, z których wynikało między innymi, że wskazany w przedmiotowym zgłoszeniu celnym odbiorca towaru nie został zarejestrowany w Państwowym rejestrze osób prawnych i przedsiębiorców na terenie Białorusi, a nadto, że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 18 sierpnia 2017 r., w centralnym archiwum danych informacji celnych brak jest deklaracji przywozowych zgłaszanych przez obywateli Białorusi , wskazanych w zgłoszeniach eksportowych od polskich nadawców, w tym w przedmiotowym zgłoszeniu z 26 maja 2015 r.

Powyższe okoliczności zdaniem organu odwoławczego czyniły zasadnym unieważnienie zgłoszenia celnego z dnia 26 maja 2015 r., nr [...] na podstawie art. 66 ust. 2 WKC w zw. z art. 251 ust. 1 RWKC.

Odnosząc się natomiast do przedstawionych przez stronę skarżącą, w toku postępowania przed organem I instancji dowodów na okoliczność rzeczywistego wywozu towaru poza obszar celny UE oraz do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż pozostają one bez wpływu na wynik sprawy. Przedłożone bowiem przez stronę dokumenty poświadczają jedynie zawartą przez stronę transakcję sprzedaży przedmiotowego towaru. Fakt, iż wykazanym w tych dokumentach nabywcą jest obywatel Białorusi nie świadczy automatycznie, iż doszło do wyprowadzenia towaru poza obszar Wspólnoty, w szczególności mając na uwadze, zgromadzone w aktach wskazane wyżej dowody przeciwstawne. Natomiast, co do powoływanych przez skarżącego zgłoszenia wywozowego oraz komunikat IE599 o zakończeniu procedury wywozu towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym organ odwoławczy wskazał, iż powołany komunikat został wygenerowany przez system w związku z wprowadzonymi do systemu wynikami kontroli przeprowadzonej przez urząd celny przeznaczenia, w tym wypadku węgierski urząd celny HU106200, oznaczonej kodem IE518. Wygenerowanie w systemie komunikatu IE599 oznacza co do zasady potwierdzenie wyprowadzenia towaru poza obszar celny UE, jednakże pojawia się również w sytuacji, gdy towary w celu ich wyprowadzenia zostaną objęte procedurą tranzytu, a co jak wcześniej wykazano miało miejsce w niniejszej sprawie.

W ocenie organu odwoławczego za niezasadne uznać należało także zarzuty odwołania, co do naruszenia wskazanych przepisów procedury podatkowej, gdyż wbrew stanowisku strony skarżącej kwestionowana przez nią decyzja wydana została w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, poparty kompletnym materiałem dowodowym, wskazującym w sposób bezsporny, iż towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem nie opuścił w rzeczywistości obszaru celnego Wspólnoty. Co więcej strona miała możliwość zapoznania się i wypowiedzenia, co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również mogła przedstawić alternatywne dowody potwierdzające rzeczywiste wyprowadzenie towaru, czego nie uczyniła. Z tych też przyczyn za chybione organ uznał również zarzuty naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów WKC i RWKC. Organ odwoławczy wskazał także, że dowodu faktycznego wywozu towaru poza obszar celny Unii nie stanowi podnoszona przez skarżącego okoliczność, że zarówno procedura wywozu, jak i procedura tranzytu stanowią dwie odrębne procedury, a otwarcie kolejnej wymaga zakończenia dotychczas prowadzanej. Natomiast co do podniesionej kwestii, iż skarżący nie jest w żaden sposób powiązany z ukraińskim podmiotem, który w ramach przysługującego mu prawa rozporządzania towarem wnioskował o jego objęcie procedurą tranzytu organ odwoławczy powołał się na art. 788 ust. 1-2 RWKC regulujący pojęcie "eksportera", którym w myśl wskazanych przepisów jest osoba, na rzecz której dokonywane jest zgłoszenie i która w chwili jego przyjęcia jest właścicielem towaru lub posiada prawo nim dysponowania – jeżeli osoba ta posiada siedzibę na terenie Wspólnoty, a w przypadku gdy własność lub podobne prawo do dysponowania towarem w chwili wywozu posiada osoba mająca swoją siedzibę poza Wspólnotą, to za eksportera uważana jest strona umowy posiadająca siedzibę na terenie UE. W świetle ustaleń faktycznych niniejszej sprawy eksporterem jest W. K.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, ponowił zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz zarzucił dodatkowo naruszenie art. 210 o.p., poprzez niewskazanie podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając podtrzymał dotychczasową argumentację, co do prawidłowego przebiegu procedury wywozu towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym, potwierdzonego komunikatem IE599 oznaczającym jej zamknięcie. Ponadto ponowił stanowisko, co do braku możliwości weryfikacji przez niego nadesłanych organowi administracji przez służby celne Węgier, Bułgarii i Białorusi informacji stanowiących podstawę unieważnienia zgłoszenia celnego. Ponadto w ocenie skarżącego organy procedujące w sprawie, powołując się na objęcie przedmiotowego towaru procedurą tranzytu, nie odniosły się do istotnej w świetle treści art. 91 ust. 1 WKC kwestii statusu celnego tego towaru (wspólnotowego lub niewspólnotowego).

Pełnomocnik wskazał, że objęcie towarów na terytorium Węgier procedurą tranzytu zewnętrznego (nota T1) wskazuje na posiadanie przez towar statusu niewspólnotowego w dacie otwarcia tej procedury. Status niewspólnotowy nabyły towary wyprodukowane w firmie konfekcyjnej [...], które następnie opuściły terytorium UE w procedurze wywozu. Wniosek taki jednoznacznie wynika z zestawienia dyspozycji art. 4 pkt 18 i 19 z dyspozycją art. 102 WKC. Zgodnie z powołanymi przepisami status towarów niewspólnotowych mają towary wspólnotowe wywiezione poza obszar celny Wspólnoty. Towary wyprodukowane w firmie W. K. nie mogłyby być objęte procedurą tranzytu zgodnie z art. 91 ust. 1 WKC gdyby nie nabyły niewspólnotowego statusu. Odzież o statusie wspólnotowym nie mieści się także w katalogu wyrobów wymienionych wyżej , które mogą być objęte tranzytem zewnętrznym w myśl art. 91 ust. 1 lit b WKC. Odzież nie jest objęta refundacją, wspólną polityką rolną jak również nie była objęta procedurami uszlachetniania czynnego w systemie ceł zwrotnych. "Włączenie" zatem towarów objętych procedurę wywozu do procedury tranzytu stanowiło rażące naruszenie powołanych przepisów WKC i RWKC. Obydwie bowiem procedury wzajemnie się wykluczają, co wynika z art. 161 ust. 2 WKC, który stanowi, że każdy towar wspólnotowy przeznaczony do wywozu zostaje objęty procedurą wywozu z wyjątkiem towarów objętych procedurą uszlachetniania biernego lub procedurą tranzytu. Odwołując się do treści art. 796da RWKC pełnomocnik skarżącego podniósł, że w niniejszej sprawie, organ celny wywozu posiadał komunikat "wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia", co oznacza, że nie została spełniona przesłanka wezwania strony do przedłożenia dowodów alternatywnych. Skarżący przedłożył dowody zapłaty za sprzedany towar oraz złożył oświadczenie o dokonaniu sprzedaży towaru na rzecz odbiorcy zagranicznego, które to dokumenty mieszczą się w katalogu dowodów alternatywnych, o których mowa w art. 796da. Organ celny nie uwzględnił przedłożonych dokumentów dokonując dowolnej oceny przedłożonych dowodów, tj. nie uzasadnił dlaczego nie uznał przedłożonych dowodów zapłaty za eksportowany towar wskazując jedynie, że dowód zapłaty jest jedynie dowodem dokonania transakcji. Stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa, tj. art. 796da ust. 4 lit. b RWKC, zgodnie z którym dowodem wyprowadzenia jest między innymi dowód zapłaty przedłożony przez stronę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] w piśmie procesowym z dnia 9 grudnia 2019 r. wyjaśnił, że realizacja procedury wywozu towaru, w tym wybór urzędu celnego wyprowadzenia, przez który wywieziony zostanie towar poza obszar celny Wspólnoty leży w gestii eksportera. W rozpatrywanej sprawie okoliczność wycofania potwierdzenia wyprowadzenia towarów przez administracje celną Węgier i informacje uzyskane od administracji celnej Bułgarii uzasadniały powiadomienia eksportera na podstawie art. 22 ust. 6 oraz art. 29 UKC o podstawach, na których Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] zamierza oprzeć swoją decyzję i wyznaczenie terminu 30 dni, dając możliwość wglądu do akt i przedstawienia stanowiska przez zainteresowane osoby.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2019 r. stwierdził, że transport eksportowanego towaru dokonywał kupujący (importer) pokrywający we własnym zakresie koszty transportu. Importer przed dokonaniem zgłoszenia za pomocą systemu ECS wskazywał każdorazowo deklarowany urząd celny wyjścia. Kwestia ta pozostawała poza istotą transakcji, Z tych względów skarżący akceptował działania importera, który jednocześnie realizował transport. Agencja celna reprezentująca firmę [...] (przedstawicielstwo celne) zgodnie z wnioskiem eksportera wpisywała urząd wyjścia do zgłoszenia celnego. W świetle stanowiska agencji celnej zmiana urzędu wywozu nie wymagała dokonania zmiany wywozowego zgłoszenia celnego. Informacje o zmianie przejścia granicznego (urzędu wyprowadzenia) firma [...] uzyskała w komunikacie IE 599 potwierdzającym wywóz. Użycie słowa "kurier" lub "transport" w dokumentach celnych wynika z braku wskazania przez kontrahenta (importera) szerszej informacji co do środka transportu. Jest to zwrot standardowy zaproponowany przez agencję celną w przypadku braku innych informacji, które wpisuje się do formularza elektronicznego "transport". Przyjęta formuła jest zgodna z systemem ECS, albowiem zgłoszenie celne przyjęte zostało bez zastrzeżeń. Z powyższych przyczyn skarżący nie posiada dokumentów odnoszących się do transportu sprzedanych towarów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przy czym , co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując w tak zakreślonej kognicji sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż zarówno objęta wniesioną skargą decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 8 sierpnia 2019 r., jak i poprzedzającą ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r., odpowiadają obowiązującemu prawu.

Zgłoszenie celne w niniejszej sprawie zostało złożone w dniu 26 maja 2015 r., gdy obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Z dniem 1 maja 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny.

Wobec braku przepisów przejściowych do oceny zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie przepisów nowych stosuje się przepisy materialnoprawne obowiązujące w dacie tych zdarzeń, zaś przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Przepisy art. 161-162 WKC regulują procedurę wywozu, a przepisy art. 788-796e rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z dnia 11 października 1993 r. Nr 253, str. 1), dalej jako "RWKC", określają zasady dokumentowania oraz potwierdzenia faktycznego wyprowadzenia towaru poza teren Unii.

Stosownie do treści art. 161 ust. 1 WKC, procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeśli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych.

Zgodnie z art. 162 WKC, zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu.

Szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii uregulowano w rozdziale 3 "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych" rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93.

Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC urząd celny wyprowadzenia przesyła "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Unii. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie.

W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS). System ten jest systemem unijnym umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat IE 599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE 599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE 599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Otrzymanie przez zgłaszającego komunikatu IE 599, który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu, stanowi dowód dokonania eksportu.

W przypadku jednak, gdy w związku z ingerencją zewnętrzną ustalono, że procedura wywozu otwarta w Polsce nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej, w pełni uzasadnione jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru.

W niniejszej sprawie węgierska administracja celna uzyskała informację od bułgarskiej administracji celnej o zewnętrznej ingerencji w system informatyczny bułgarskiej administracji celnej. W oparciu o informację bułgarskiej administracji celnej, strona węgierska przeprowadziła kontrolę celną dotyczącą zamknięcia procedury tranzytu przesyłek dostarczonych z Węgier, z oddziału Punkt I Odpraw Celnych [...] (HU106200), według dokumentów tranzytowych T1, do bułgarskiego Urzędu Celnego [...] Procedury tranzytu zostały zakończone w bułgarskim Urzędzie Celnym [...] (BG005804). W wyniku kontroli ustalono, że procedury tranzytu zostały zakończone w sposób nieprawidłowy, a komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia, przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia, przeprowadzonej kontroli i zakończenia operacji zostały przesłane do urzędu celnego bez jakiegokolwiek udziału funkcjonariuszy celnych.

Wobec ingerencji zewnętrznej w system elektronicznej obsługi zgłoszeń, organ nie mógł uznać, że procedura wywozu otwarta w Polsce została prawidłowo zakończona i towar opuścił obszar Unii Europejskiej. Uzasadnione było przeprowadzenie postępowania w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru. Zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:

a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii;

b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii;

c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii;

d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Unii;

e) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe.

Organ celny stwierdził, że procedura wywozu otwarta w Polsce według dokumentu [...] nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej. Wezwał eksportera do nadesłania dokumentów potwierdzających dokonanie wywozu towaru. Skarżący przedstawił: oświadczenie eksportera z dnia 10 lutego 2018 r., fakturę sprzedaży towaru, dowód wpłaty należności za towar, a także powołał się na komunikat IE599. Nie przedłożył natomiast żadnych dokumentów świadczących o wywiezieniu towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej, albo poświadczających ich wprowadzenie do obrotu na obszarze celnym importera. Przedłożone dokumenty nie mogły być uznane za wystarczający dowód wywozu. Uzasadnione wątpliwości organu wzbudziła okoliczność, że operacja przemieszczania towarów pomiędzy dwoma obszarami celnymi nie była potwierdzana przez żaden organ celny, czy też jakimkolwiek innym dokumentem, który nosiłby cechy dokumentu urzędowego. W aktach sprawy znajdują się urzędowe dokumenty, z których wynika, że towar objęty procedurą wywozu, po zamknięciu procedury wywozu, został w bułgarskim urzędzie celnym przeładowany na turecki środek transportu, a przedstawiciel ukraińskiej firmy, który miał prawo rozporządzania towarami, zawnioskował o procedurę tranzytu towarów do Turcji. Procedura ta nie została prawidłowo zakończona, ponieważ nastąpiła zewnętrzna ingerencja w system.

Na eksporterze spoczywał obowiązek wykazania, że towar objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Brzmienie art. 796da ust. 4 RWKC ("dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich") wskazuje, że dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawienie jednego z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w tym artykule, dokument. Istotne jest jedynie to, by dokument, na który powołuje się strona, był wiarygodny, a więc by miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Ocena mocy dowodowej i wiarygodności danego dokumentu należy natomiast do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796 da ust. 4 RWKC są dostateczne (art. 796e ust. 1 lit. b RWKC).

W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 187 art. 191 i art. 192 o.p. Wbrew twierdzeniu skarżącego, dokonana przez organ celny ocena dokumentów przez niego przedłożonych nie była dowolna. Dokumenty te, jak każdy inny dowód, podlegają ocenie organów celnych i mogą być weryfikowane przez inne dowody. Trafnie stwierdził organ, że dokumenty przedstawione przez stronę nie są dowodem na wywóz zakupionych towarów poza obszar celny Unii Europejskiej. Ze złożonych przez stronę skarżącą dokumentów wynika, że towar został sprzedany przez skarżącą obywatelowi innego kraju oraz załadowany na terenie Unii Europejskiej. Przedstawione dokumenty uprawdopodobniły podjęte przez stronę skarżącą czynności, które mogły zmierzać do wyprowadzenia towaru z obszaru Wspólnoty (faktura sprzedaży). Brak jednak dowodów, które pozwoliłyby stwierdzić, że wywóz taki miał faktycznie miejsce. Nie ulega bowiem wątpliwości, że komunikat IE 599 został wygenerowany w systemie w oparciu o komunikat IE 518, który został wysłany nieprawidłowo.

Skarżąca zarzuciła organowi dowolną ocenę materiału dowodowego w oczywistej sprzeczności z treścią zebranych w sprawie dowodów.

Zarzut ten w ocenie Sądu nie jest zasadny.

W piśmie z dnia 8 maja 2017 r. Administracja Celna Węgier poinformowała, że towary objęte wyżej wymienionym zgłoszeniem nie opuściły terytorium Unii Europejskiej i w związku z tym administracja celna Węgier wycofuje potwierdzenie wyprowadzenia towarów i nie potwierdza końcowego wywozu towarów z obszaru Unii. Powyższe pismo zostało przekazane w ramach współpracy organów celnych państwa członkowskich, która odbywa się na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego (Dz. Urz. UE L z dnia 22 marca 1997 r. Nr 82, str. 1). Dokument ten ma moc dowodową dokumentu urzędowego. Ustalenia zawarte w tym dokumencie są wiążące dla polskich organów celnych.

Zgodnie z treścią art. 194 Ordynacji podatkowej dokument urzędowy to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 86 Prawa celnego, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego korzystają z domniemania autentyczności i prawdziwości, chyba że zostanie ono skutecznie obalone innymi dowodami. Prawidłowo przeprowadzone przez organy celne państwa członkowskiego kontrole procedur wywozowych są wiążące dla organów celnych drugiego państwa członkowskiego i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu.

Zgodnie z art. 796e RWKC, urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu w następujących przypadkach:

a) po otrzymaniu komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia;

b) jeżeli, w przypadkach określonych w art. 796da ust. 2, nie otrzymał w ciągu 10 dni komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia, ale jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796da ust. 4 są dostateczne.

Jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. O unieważnieniu zgłoszenia wywozowego urząd celny wywozu informuje eksportera lub zgłaszającego oraz deklarowany urząd celny wyprowadzenia.

Jak już wyżej wskazano dokumentem potwierdzającym wywóz towarów jest zgodnie z art. 796e ust. 1 lit. a RWKC jest komunikat IE 599 - "Potwierdzenie wywozu", który jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu po otrzymaniu z urzędu wyprowadzenia komunikatu IE 518 - "Wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia". W rozpoznawanej sprawie organ celny Węgier wycofał potwierdzenie wyprowadzenia towarów objętych wyżej wymienionym zgłoszeniem i nie potwierdził wywozu towarów z obszarów Unii. Konsekwencją powyższego było wezwanie eksportera – skarżącego do dostarczenia dowodów, że towary opuściły obszar celny Unii. Dowody przedstawione przez stronę nie potwierdzały wyprowadzenia towarów poza obszar celny Unii. Powyższe zaś uzasadniało unieważnienie zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 251 ust. 2 pkt b RWKC, w drodze odstępstwa od art. 66 ust. 2 WKC, zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów w przypadku innych towarów niż wymienione w art. 251 ust. 2 pkt a, w odniesieniu do których urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1, lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.

Komunikat IE 599, wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Unii, nie może mieć przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru, w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Unii nie doszło. Organy celne mają prawo ocenić, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, czy wygenerowany komunikat IE 599, w konfrontacji z innymi dowodowymi zebranymi w sprawie jest dowodem wiarygodnym, czy też należy mu odmówić mocy dowodowej i oczekiwać od zgłaszającego przedstawienia alternatywnych dowodów potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru, o których mowa w art. 796da ust. 4 RWKC. Żaden z przedstawionych przez skarżącego dowodów nie potwierdził w sposób niebudzący wątpliwości, że towar opuścił obszar celny Unii.

W sprawie, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie doszło także do naruszenia przepisu art 210 o.p. poprzez niewskazanie podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz jej niewyjaśnienie w sporządzonym uzasadnieniu. Dokonana przez Sąd analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała co prawda, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] w podstawie prawnej wydanej decyzji wskazał na art. 233 § 1 pkt 1 o.p., czyli na przepis prawa procesowego określający rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez organ odwoławczy, jednakże w treści uzasadnienia tej decyzji wskazane zostały przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę unieważnienia przedmiotowego zgłoszenia celnego, w tym między innymi art. 66 ust. 2 WKC, jak również art. 251 ust. 2 lit. b i art. 796e RWKC. Takie wskazanie podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia spełnienia wymogi wynikające z powołanego przepisu art. 210 o.p., a tym samym zarzut w tym zakresie uznać należy za niezasadny.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, bez wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia organów pozostaje argumentacja skarżącego dowodząca, że potwierdzeniem wywozu towarów, a tym samym nabycie statusu towarów niewspólnotowych, objętych spornym zgłoszeniem celnym jest fakt, objęcia ich procedurą tranzytu. Jak bowiem twierdzi strona "objęcie towarów na terytorium Węgier procedurą tranzytu zewnętrznego ( nota T1) wskazuje na posiadanie przez towar statusu niewspólnotowego w dacie otwarcia tej procedury. Status niewspólnotowy nabyły towary wyprodukowane w firmie konfekcyjnej [...], które następnie opuściły terytorium UE w procedurze wywozu. Wniosek taki jednoznacznie wynika z zestawienia dyspozycji art. 4 pkt 18 i 19 z dyspozycją art. 102 WKC. Zgodnie z powołanymi przepisami status towarów niewspólnotowych mają towary wspólnotowe wywiezione poza obszar celny Wspólnoty. Towary wyprodukowane w firmie W.K. nie mogłyby być objęte procedurą tranzytu zgodnie z art. 91 ust. 1 WKC gdyby nie nabyły niewspólnotowego statusu".

Odnosząc się do tego stanowiska jeszcze raz należy zaakcentować, że stosownie do treści art. 161 ust. 1 WKC procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeżeli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych. Samo wypełnienie procedur nie jest wystarczające dla zwolnienia towaru do wywozu.

Zgodnie bowiem z art. 162 WKC zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny wspólnotowy w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia wywozu. To właśnie materialne zdarzenie ma zasadnicze znaczenie dla dopełnienia warunków zwolnienia do wywozu i tę istotną okoliczność, niestety nieudowodnioną przez skarżącego, pomija on w swoich teoretycznych wywodach.

Należy podkreślić, że postępowanie celne w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego ma na celu ustalenie, czy towary opisane w zgłoszeniu wywozu faktycznie opuściły obszar celny Wspólnoty, czy też nie i co do zasady tylko te okoliczności są przedmiotem dowodzenia w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego. Prawidłowość i dopuszczalność stosowania ewentualnych innych procedur (tranzytu) pozostaje poza obszarem zainteresowania organów.

Konsekwentnie, w przekonaniu sądu nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zarzuty podniesione w skardze dotyczące braku ustalenia w jakiej dacie nastąpiło otwarcie procedury tranzytu i jej zakończenie, niezałączenie dokumentów źródłowych dotyczących przebiegu procedury tranzytu, niewyjaśnienie na jakiej podstawie zamknięta została procedura tranzytu a następnie otwarta po 2 latach, brak wyjaśnienia statusu celnego towarów w dacie objęcia towarów procedurą tranzytu zewnętrznego oraz niewyjaśnienie w jakiej dacie i jaki był zakres ingerencji osób trzecich w system informatyczny bułgarskiej administracji celnej. Dla unieważnienia zgłoszenia celnego w rozpoznawanej sprawie nie miało znaczenia zbadanie szczegółowych okoliczności, o których mowa w piśmie Narodowego Urzędu Podatkowego i Celnego w [...] z dnia 8 maja 2017 r. sporządzonego po otrzymaniu informacji od Administracji Celnej Republiki Bułgarii, bowiem wystarczające było stwierdzenie, że procedury eksportowe objęte przedmiotowym zgłoszeniem celnym nie zostały dopełnione, a eksporter, pomimo wezwania, nie przedstawił dostatecznych dowodów alternatywnych.

W sytuacji objętej stanem faktycznym przedmiotowej sprawy, wobec niestwierdzenia wywozu i nieudokumentowania dokonania tego wywozu przez skarżącego, tylko z tego względu organy zobligowane były do unieważnienia zgłoszenia celnego.

Reasumując, w ocenie Sądu, zgłoszenie wywozu nawet potwierdzone w formie elektronicznej odpowiednim elektronicznym komunikatem, wygenerowanym w systemie ECS, nie stanowi o zwolnieniu towaru zgodnie z wymogami art. 162 WKC, jeśli nie został spełniony materialnie podstawowy wymóg zwolnienia, czyli wywóz tego towaru poza obszar Unii Europejskiej. Decydujące znaczenie należy zatem przypisać kwestii materialnego opuszczenia przez towar granicy Unii, zgodnie z art. 162 WKC. Dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają zaś służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń. Stąd wniosek, że za równoznaczną w rozumieniu art. 796e ust. 2 RWKC z nieotrzymaniem komunikatu "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" – także komunikatu IE-599, należy uznać sytuację, w której formalny dokument został wprawdzie wygenerowany, jednak nie odzwierciedla on rzeczywistości. Bez znaczenia jest zatem fakt, czy dokument – komunikat IE-599 został udzielony stronie skarżącej w wyniku np. świadomego, przestępczego działania, niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy celnych dokonujących odpraw granicznych czy też na skutek błędu co do istotnych okoliczności faktycznych dotyczących materialnych przesłanek uznania skuteczności wywozu towaru poza obszar Unii – w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, co prawidłowo ustaliły organy celne, że towar wskazany w zgłoszeniu celnym nie opuścił obszaru celnego Unii.

Zdaniem Sądu nie ma przeszkód prawnych do unieważnienia zgłoszenia celnego, o ile nie doszło do wywozu towarów poza obszar Unii Europejskiej, objętych zgłoszeniem celnym.

W tym miejscu należy jeszcze raz wskazać na treść istotnego pisma Narodowego Urzędu Podatkowego i Celnego w [...] z dnia 8 maja 2017 r. sporządzonego po otrzymaniu informacji od Administracji Celnej Republiki Bułgarii. Treść tego pisma wskazuje, że towary objęte zgłoszeniami wymienionymi w załączniku nr 2 (m.in. przedmiotowe zgłoszenie) nie opuściły terytorium Unii Europejskiej i węgierska administracja celna wycofała potwierdzenie końcowego wywozu wymienionych towarów z obszaru Wspólnoty. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach pismo to ma moc dokumentu urzędowego w rozumieniu art.194 Ordynacji podatkowej, a więc korzysta ono z domniemania autentyczności i prawdziwości. Skarżący nie obalił skutecznie tego domniemania, poprzez przedstawienie dokumentów jednoznacznie potwierdzających wywóz z obszaru Unii spornych towarów, co oznacza, że pismo to jest dowodem na to co w nim urzędowo stwierdzono.

Stanowiąca w ocenie skarżącego alternatywny dowód wywozu towaru faktura potwierdza jedynie przeprowadzenie transakcji pomiędzy stroną, a podmiotem mającym siedzibę na Białorusi i nie stanowi dowodu potwierdzającego wywóz towaru z obszaru celnego UE. Również dowód wpłaty KP potwierdza jedynie dokonanie ewentualnej operacji finansowej między stronami. Potwierdzeniem wywozu nie jest również zgłoszenie celne wywozu. Natomiast co podniesiono wyżej, organy celne mają prawo ocenić, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, czy wygenerowany komunikat IE 599, w konfrontacji z innymi dowodami zebranymi w sprawie jest dowodem wiarygodnym, czy też należy mu odmówić mocy dowodowej i oczekiwać od zgłaszającego przedstawienia alternatywnych dowodów potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru, o których mowa w art. 796da ust. 4 RWKC.

W tej sytuacji nieuzasadniony jest również zarzut skargi, że organy celne przyznają sobie nieograniczone prawo do kwestionowania własnych dokumentów urzędowych i organ celny bezpodstawnie żądał od skarżącego dowodów świadczących o dokonaniu wywozu towaru poza obszar celny Unii Europejskiej.

Z uwagi bowiem na treść pisma bułgarskiej administracji celnej informującego o ingerencji zewnętrznej w systemy bułgarskiej administracji celnej, węgierska administracja celna miała prawo do przeprowadzenia kontroli prawidłowości zamknięcia procedur tranzytu w wyniku której ustalono, że towary objęte przedmiotowym zgłoszeniem celnym nie opuściły terytorium UE. W efekcie tej kontroli węgierska administracja celna wycofała potwierdzenia końcowego wywozu wymienionych towarów z obszaru Wspólnoty i w ramach "pomocy samorzutnej" powiadomiła o tym fakcie polską administrację celną wskazując regulacje celne tj. art. 183 WKC oraz art. 796d ustep 4 Rozporządzenia Komisji 2454/93/EWG, z naruszeniem których wiązała się ta pomoc. To z kolei wbrew zarzutom skarżącego, uzasadniało przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych potwierdzających wyprowadzenie towarów z obszaru UE. Organ celny miał zatem prawo żądania od skarżącego dowodów świadczących o wywiezieniu towarów z obszaru celnego Unii. Dodać również należy, iż z treści pisma białoruskiej administracji celnej z dnia 18 sierpnia 2017 r. wynika, że nie stwierdzono deklaracji przywozowych spornych towarów na Białoruś zaś odbiorca towaru nie jest w ogóle zarejestrowany w państwowym rejestrze osób prawnych i przedsiębiorców na terenie Białorusi. Wobec tego, że skarżący nie przedłożył dokumentów, potwierdzających fakt wywozu spornych towarów poza obszar Unii, organ celny, zgodnie z treścią art. 251 ust.2 pkt.b RWKC, prawidłowo unieważnił zgłoszenie celne. Zarzuty skargi w tym zakresie są zatem nieuzasadnione.

W ocenie Sądu organy celne nie naruszyły wskazanych w petitum skargi przepisów postępowania. Podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania sprawy co do istoty. Również ocena ustaleń dokonanych w świetle zasady swobodnej oceny dowodów odpowiada prawu.

Podnoszone przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa materialnego również nie zasługują na uwzględnienie. Organy poprzez wskazane wyżej dowody wykazały, że towary nie opuściły obszaru celnego UE i nie zostały wwiezione na Białoruś, a zatem zachodziły podstawy do unieważnienia zakwestionowanego zgłoszenia celnego.

Przedstawione wyżej stanowisko Sądu jest zbieżne ze stanowiskiem innych wojewódzkich sądów administracyjnych orzekających w sprawach, w których stan faktyczny i prawny był niemal identyczny jak w rozpoznawanej sprawie (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn.akt III SA/Lu 443/18 , WSA w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2019 r. sygn.akt I SA/Rz 214/19, WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2019 r. sygn.akt V SA/Wa 1982/18, WSA w Białymstoku z dnia 26 września 2018 r. sygn.akt I SA/Bk 395/18, WSA w Poznaniu z dnia 2 lutego 2016 r. sygn.akt III SA/Po 532/15).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

ab/