Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 292/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 33 ust. 1, art. 71, art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 112
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy określił na rzecz inwestorów P. S. i P. A. środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia "Instalacja siłowni wiatrowej w miejscowości A, działki nr "[...]", gmina A". W decyzji organ określił warunki, jakie zobligowani są spełnić inwestorzy w celu zrealizowania zaplanowanej instalacji jednej siłowni wiatrowej o maksymalnej mocy do 2,5 MW, o wysokości 109m, długości śmigła maksymalnie do 50m i o trzech śmigłach o maksymalnej mocy akustycznej do 106,5 dB. W decyzji organ określił warunki wykorzystania terenu działek Nr "[...]" i "[...]" położonych obrębie "[...]" w Gminie A - w fazie realizacji i eksploatacji urządzenia, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, obowiązki dotyczące zapobiegania, ograniczenia oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zawarł także stanowisko w sprawie konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. W obszernym uzasadnieniu decyzji organ ocenił zebrane w sprawie dowody oraz zajął stanowisko w kwestii wniosków dowodowych zgłoszonych przez działające na prawach strony Stowarzyszenie A, a także omówił tok postępowania z udziałem społeczeństwa oraz stopień uwzględnienia uwag

i wniosków zgłoszonych w toku tego postępowania. Decyzja (poza podaniem jej do publicznej wiadomości w drodze obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, tablicy ogłoszeń w "[...]" oraz na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej) doręczona została określonym podmiotom, w tym - w dniu 23 grudnia 2010r. - Stowarzyszeniu A.

W dniu 5 stycznia 2011r. ww. Stowarzyszenie reprezentowane przez Prezesa Zarządu i Członka Zarządu - złożyło odwołanie od decyzji. Skarżący zarzucili decyzji naruszenie przepisów art.: 10, 77 § 1, 75 § 1, 78 § 1 i 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego w postaci art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 91 ust. 2 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r.

o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez niezastosowanie tego przepisu.

Naruszenie wymienionych przepisów prawa nastąpiło w ocenie Stowarzyszenia poprzez uniemożliwienie stronom i podmiotom na prawach stron czynnego udziału

w postępowaniu. Brak możliwości czynnego uczestniczenia w sprawie polegał między innymi na tym, że protokół z przeprowadzonej rozprawy administracyjnej sporządzony został ręcznie wobec czego był nieczytelny. W tej sytuacji Stowarzyszenie nie mogło odnieść się do wszystkich zapisanych w tym protokole okoliczności. Organ w toku prowadzonego postępowania nie zapewnił też udziału społeczeństwa stosownie do wymogów prawa, a między innymi nie zaprosił na rozprawę około 30 osób zainteresowanych rozstrzygnięciem, nie przeprowadził procesu edukacyjnego lokalnej społeczności, wcześniej zaś nie rozpoznał potrzeb środowiska w tym względzie. Wady postępowania tkwią - w ocenie Stowarzyszenia także w tym, że w toku tego postępowania nie zostały uwzględnione wnioski dowodowe zgłoszone przez to Stowarzyszenie.

Naruszenie przepisów prawa nastąpiło także przez to, że rozstrzygnięcie podjęte przez organ jest niezgodne ze stanowiskiem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wyrażonym w postanowieniu z dnia 24 września 2010r. Ponadto rozstrzygnięcie organu nie zawiera wielu istotnych w ocenie odwołującego ustaleń, takich na przykład, jak określenie minimalnej odległości pomiędzy miejscem lokalizacji inwestycji, a zabudową mieszkalną. Stowarzyszenie uważa też, że organ powinien nałożyć na inwestorów obowiązek wyłączenia turbiny w przypadku stwierdzenia przekroczenia norm hałasu, podobnie, jak to uczynił w odniesieniu do chronionych gatunków ptaków i nietoperzy. Brak takiego obowiązku powoduje bowiem, że w decyzji bardziej chronione są interesy ptaków niż ludzi. Mało precyzyjne jest też w ocenie strony ustalenie mówiące o tym, że planowane przedsięwzięcie nie może powodować ograniczeń w zagospodarowaniu i użytkowaniu terenów sąsiednich, a jego realizacja musi być ograniczona do granic nieruchomości, do której inwestor posiada tytuł prawny. Stowarzyszenie zarzuciło decyzji także to, że zawarte w niej ustalenia odbiegają treścią od ustaleń RDOŚ, choć jak wynika to z treści obowiązujących przepisów prawa, ustalenia RDOŚ są wiążące dla organu. Strona w odwołaniu czyni zarzuty także pod adresem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz dokonanych przez niego ustaleń, uznając je przede wszystkim za zbyt ogólnikowe.

W tym zakresie Stowarzyszenie odwołało się też do treści art. 91 ust. 2 pkt 1 cytowanej na wstępie ustawy z dnia 3 października 2008r., z którego to przepisu wynika, że postanowienie o uzgodnieniu warunków realizacji inwestycji powinno zawierać informację o przeprowadzonym postępowaniu z udziałem społeczeństwa oraz informacje o tym, w jaki sposób wzięto pod uwagę i w jakim zakresie uwzględniono wnioski zgłoszone przez społeczeństwo. Ponieważ uzgodnienie RDOŚ nie zawiera takiej informacji - jest w ocenie strony - wadliwe i przez to nie powinno być brane pod uwagę. Niezgodny z wymogami prawa jest też - w ocenie strony - załączony do akt raport oddziaływania inwestycji na środowisko, ponieważ nie określa on w sposób wystarczający ochrony interesów osób trzecich przed oddziaływaniem inwestycji.

Na zarzuty podniesione w odwołaniu odpowiedział zarówno organ, jak też inwestorzy, stwierdzając jednoznacznie, że zarówno postępowanie dowodowe, jak też rozstrzygnięcie decyzji jest prawidłowe i odpowiada obowiązującym wymogom prawa.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. Kolegium uznało, iż spełnione zostały warunki niezbędne dla udziału społeczeństwa

w postępowaniu, w ramach którego przeprowadzona została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zaś informacja o toku postępowania zawierała wszystkie niezbędne elementy, wymienione w art. 33 ust. 1 ustawy. W tym zakresie zarzut odwołania dotyczący braku możliwości udziału osób zainteresowanych

w postępowaniu jest niezasadny. Wynikające z przepisu prawa wymogi spełniały też kolejne - podawane do publicznej wiadomości informacje, w tym informacja

o opracowaniu uzupełnienia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko - nr 1

w zakresie awifauny, nietoperzy, roślinności z marca 2010r. i nr 2 w zakresie awifauny - z lipca 2010r. Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołania co do wadliwości ręcznie sporządzonego protokołu z tejże rozprawy oraz jego wartości dowodowej, ponieważ wbrew stanowisku wyrażonemu przez odwołujących się, przepisy kpa nie narzucają sposobu w jaki sporządzony ma być protokół z czynności postępowania, określają tylko rodzaj czynności, które takiego protokołu wymagają. W ocenie organu podniesione

w odwołaniu zarzuty skarżącego Stowarzyszenia co do sposobu utrwalenia rozprawy na piśmie, nie znajdują potwierdzenia, tym bardziej, że w dniu 3 grudnia 2010r. Stowarzyszeniu temu doręczone zostało zawiadomienie wynikające z trybu przewidzianego w art. 10 § 1 kpa, dotyczące możliwości wnoszenia uwag co do kończącego się postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Z toku zaś postępowania prowadzonego po doręczeniu stronie przedmiotowego zawiadomienia nie wynika, aby zgłaszała ona zarzuty merytoryczne pod adresem protokołu z przeprowadzonej rozprawy administracyjnej. Nie można też podzielić zarzutu odwołania co do braku wyczerpującego postępowania dowodowego wymaganego dla decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Jak wynika z akt sprawy decyzja poprzedzona została wymaganym prawem uzgodnieniem zawartym

w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 24 września 2010r. oraz opinią Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zawartą w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2009r.

Organ zaznaczył, że jak wynika z akt sprawy na każdym etapie postępowania zapewniono udział zarówno stronom postępowania, jak też społeczeństwu poprzez informowanie w sposób zwyczajowo przyjęty, a także na stronach BIP- u prowadzonego dla Gminy A, o poszczególnych etapach postępowania. Wbrew zarzutom odwołania stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji, w sposób wyczerpujący ustosunkował się do zgłoszonych przez Stowarzyszenie wniosków dowodowych oraz wskazał na powody ich nieuwzględnienia. Kolegium nie znalazło również podstaw do kwestionowania stanowiska organu I instancji i uznało, że okoliczności wskazane we wnioskach dowodowych Stowarzyszenia zostały w sposób dostateczny ocenione na podstawie zebranego przez organ materiału dowodowego, w tym raportu oddziaływania na środowisko. Z zebranej zaś dokumentacji wynika także, że w postępowaniu dotyczącym warunków instalacji jednej siłowni wiatrowej na działach nr "[...]" i "[...]" w "[...]" nie zachodziła powoływana przez Stowarzyszenie zależność pomiędzy stanowiskiem wyrażonym przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, a walorami krajobrazowymi wsi A. Natomiast potrzeba analizy krajobrazowego usytuowania elektrowni wiatrowych dotyczy kompleksu elektrowni wiatrowych, a nie pojedynczej budowli.

Kolegium stwierdziło ponadto, że raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko w sposób wystarczający ocenił obecność siłowni wiatrowej w krajobrazie, czyniąc z niej wyróżniający bez wątpienia element krajobrazu. W tej sytuacji opinia biegłego, o którą wnioskowało Stowarzyszenie potwierdzałaby zapewne tylko to, co wiadomo już z opracowanego raportu. Podobny zakres miałaby też w ocenie Kolegium wnioskowana opinia dotycząca ochrony interesów osób trzecich, które to zagadnienie zostało opracowane w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko - na etapie budowy (p-kty 5.5. i 5.6. raportu) oraz odpowiednio na etapie eksploatacji i likwidacji. Według organu odwoławczego w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji, ocena rzeczoznawcy majątkowego - wnioskowana przez Stowarzyszenie - co do wpływu inwestycji na wartość nieruchomości sąsiednich, nie stanowi dowodu niezbędnego. W zakresie prowadzonego przez organ postępowania nie mieści się także ocena sposobu i możliwości zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, zaś wpływ inwestycji na otoczenie

w sposób wyczerpujący określa załączony raport. Jak wynika z jego treści (str. 48)

w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie występują jakiekolwiek zabudowania, natomiast dominują grunty rolne. Projektowane urządzenie nie będzie miało wpływu na szatę roślinną, jak również na zwierzęta przemieszczające się po ziemi. Nieliczne zabudowania położone są w znacznej odległości od terenu inwestycji wynoszącej ponad 0,5 km. Dlatego też według organu istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma zarzut wskazany w odwołaniu i dotyczący "zawężenia" zakresu ochrony interesów osób trzecich. Wywody dotyczące sposobu zagospodarowania gruntu, na którym posadowiona będzie budowla, są nieistotne o tyle, że grunt ten - jak wynika

z zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowi własność inwestorów, a zatem obawy odwołującego się Stowarzyszenia są w tym zakresie bezzasadne.

W ocenie organu II instancji potwierdzenia w niniejszej sprawie nie znajdują też zarzuty podniesione pod adresem sporządzonego w toku postępowania raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Wbrew bowiem stanowisku Stowarzyszenia dokument ten odpowiada wymogom prawa i może być uznany za wiarygodny dowód

w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań lokalizacji inwestycji. Stosownie zaś do wymogów wynikających z treści art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, raport zawiera między innymi: szczegółowy opis urządzenia oraz jego umiejscowienie, opis środowiska przyrodniczego w otoczeniu planowanej inwestycji z uwzględnieniem fauny, flory oraz znajdujących się w projektowanym rejonie prawnych form ochrony przyrody. Raport szczegółowo omawia wpływ zamierzenia inwestycyjnego na wymienione elementy przyrody, a także na otoczenie ludzi w fazie budowy inwestycji, jej eksploatacji oraz likwidacji.

Wątpliwości zaś dotyczące opisywanego raportu w zakresie ochrony awifauny

i nietoperzy oraz roślinności sprecyzowane zostały w piśmie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 11 stycznia 2010r. oraz w piśmie z dnia 15 czerwca 2010r. i usunięte poprzez sporządzenie uzupełnienia i wyjaśnienia z marca 2010r. oraz z lipca 2010r. Pierwszy z opracowanych dodatkowo raportów zawiera uzupełnienia i wyjaśnienia w zakresie awifauny, nietoperzy i roślinności, drugi zaś - uzupełnienie w zakresie awifauny.

Podkreślono ponadto, że raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko zawiera opis przewidywanych dla otoczenia skutków w razie niepodjęcia przedsięwzięcia oraz opis wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego,

a także uzasadnienie dla wyboru tego ostatniego. Uzasadnienie wyboru wariantu najkorzystniejszego zawiera także ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 z tym ustaleniem, że integralność tego obszaru nie zostanie zachwiana. Analiza raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej w A nie wskazuje na to, że dokument ten opracowany został w sposób niezgodny z prawem, przez co nie może być dowodem w opisywanym postępowaniu. Zarzutu takiego nie można też postawić uzgodnieniu dokonanemu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia 24 września 2010r. Analiza treści postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z upoważnienia którego działał Regionalny Konserwator Przyrody (pierwszy zastępca RDOŚ) nie potwierdza, aby postanowienie to naruszało wskazany przez odwołujące się Stowarzyszenie art. 91 ust. 2 pkt 1 ustawy - tym bardziej, że dotyczy on postępowania w sprawie ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że wbrew podniesionemu zarzutowi, postanowienie RDOŚ wraz z uzasadnieniem zawiera wszystkie niezbędne elementy wynikając z treści art. 77 ust. 4 ustawy, odnosząc się także do zebranych

w postępowaniu uwag, w tym do uwag w zakresie błędów formalnych i wewnętrznej sprzeczności raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko błędów merytorycznych tego raportu oraz niewiarygodnych analiz i badań. W tym zakresie RDOŚ wskazał na wyjaśnienia wynikające z uzupełnienia raportu. W oparciu o przeprowadzony

i uzupełniony raport oddziaływania inwestycji na środowisko, a także na bazie obowiązujących standardów ochrony przyrody, w tym ochrony obszarów Natura 2000 - RDOŚ ustalił, że planowana inwestycja, zlokalizowana na terenie użytkowanym rolniczo, w znacznej odległości od zabudowań nie pozostaje w kolizji z obszarami szczególnie chronionymi takimi jak strefy ujęć wodnych, obszary wymagające szczególnych form ochrony z uwagi na występowanie gatunków roślin i zwierząt albo ich siedlisk, obszary Natura 2000, a także obszary wybrzeży, gór i lasów. Analizowany teren nie stanowi też obszarów o znacznej gęstości zaludnienia, obszarów uzdrowiskowych, czy też obszarów mających znaczenie archeologiczne. Z uwagi na brak szczególnych form ochrony przyrody oraz dużą odległość planowanej inwestycji od zabudowań i siedzib ludzkich RDOŚ w wydanym postanowieniu nie podzielił oceny strony odwołującej, co do wad załączonej dokumentacji i ewentualnego wpływu tych wad na treść poczynionych uzgodnień.

Skargę na ww. decyzję wywiodło Stowarzyszenie A wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu i doprowadzenie poprzez to do naruszenia prawa, które polega na tym, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej w A przez inwestorów P. S. i P. A. przez Wójta Gminy, utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, brała udział osoba - pracownik Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (I Wydział Spraw Terenowych) J. M.. Pracownik RDOŚ powinien podlegać wyłączeniu z mocy prawa, ponieważ pozostaje on z jedną ze stron - wnioskodawcą niniejszego postępowania (inwestorem) w stosunku prawnym polegającym na tym, iż J. M. (pracownik RDOŚ) sporządził na rzecz inwestora raport oddziaływania na środowisko, który jest następnie w powyższym postępowaniu opiniowany przez RDOŚ i stanowi materiał dowodowy do wydania zaskarżonej decyzji,

b) art. 77 § 1 k.p.a. przez nie zebranie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego

w sposób wyczerpujący, na co wskazuje utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji - decyzji pkt. 2 "Warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji" (myślnik 9,16,17). Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, które mają istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie odniósł się do wszystkich podnoszonych przez stronę zarzutów w odwołaniu. Z rozstrzygnięcia zaś nie wynika dlaczego organ przyznał większą ochronę - w zakresie hałasu i uciążliwości akustycznych, ptakom i nietoperzom niż ludziom.

c) naruszenie art. 107 1 k.p.a., które ma polegać na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, bowiem osnowa decyzji została sformułowana w sposób budzący wątpliwości; w szczególności nie wynika z rozstrzygnięcia, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę (inwestora) nałożone, na co wskazuje rozstrzygnięcie decyzji pkt 2 "Warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji" (myślnik 3,9),

d) art. 80 ust 1 pkt 3 oraz 79 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez to, iż organ nie zapewnił możliwości udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu, nie zaprosił na rozprawę ok. 30 osób, które złożyły list sprzeciwu wobec planowanej inwestycji,

e) art. 78 k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę dopuszczenia wniosków dowodowych Stowarzyszenia, podczas gdy dopuszczenie tych wniosków zmierzało do udowodnienia okoliczności mających znaczenie dla sprawy, które nie zostały stwierdzone innymi dowodami,

f) art. 10 k.p.a oraz art. 68 § 1 k.p.a., art. 71 k.p.a. przez uniemożliwienie stronom (podmiotom na prawach strony) czynnego udział w postępowaniu. Wskazano przy tym, że Stowarzyszenie bądź inne osoby obecne na rozprawie chcąc odnieść się do treści protokołu rozprawy, nie mogą tego uczynić, ponieważ odczytanie

w późniejszym czasie całej treści protokołu jest niemożliwe, gdyż protokół został sporządzony w sposób nieczytelny, z licznymi skreśleniami (niezgodnie z zasadami wynikającymi z powyższych przepisów k.p.a.),

g) art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 68 § 1. k.p.a., art. 71 k.p.a. polegające na tym, iż organ przeprowadził rozprawę - dopuszczając tym samym, jako dowód w sprawie protokół z tej rozprawy, który został sporządzony niezgodnie z przepisami prawa,

h) art. 77 ust, 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez dokonanie rozstrzygnięcia niezgodnego, z uzgodnieniem dokonanym w postanowieniu z dnia 24 września 2010r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w zakresie dopuszczalnych upraw na terenach okołoinwestycyjnych,

i) art. 91. ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji... na środowisko polegające na wydaniu postanowienia niezgodnie

z zasadami wynikającymi z tego przepisu, przez nieuwzględnienie informacji

o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz

o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

j) art. 66 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji... poprzez dokonanie rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie sporządzonego niezgodnie z powyższym przepisem raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co narusza także przepis art. 75 § 1 k.p.a, ponieważ organ dopuszcza dowód, który został sporządzony niezgodnie z prawem. W ocenie strony skarżącej

w raporcie nie wyjaśniono czy oraz w jaki sposób przedmiotowa inwestycja chroni interesy osób trzecich i ich dobra materialne. W tym kontekście należy zdaniem skarżącego Stowarzyszenia przeprowadzić dowody: z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność zbadania ewentualnej zmiany wartości nieruchomości sąsiednich w stosunku do nieruchomości inwestycyjnych oraz z dokumentów, które wykazałyby możliwość zabudowy nieruchomości sąsiednich przed realizacją inwestycji i po takiej realizacji.

k) art. 83 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji... poprzez nie wprowadzenie w analizie porealizacyjnej badań odnośnie poziomu hałasu i nie ustalenie minimalnego dopuszczalnego poziomu hałasu,

l) art. 36 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez niezastosowanie tego przepisu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, głównie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

W piśmie z dnia 23 maja 2011r. inwestorzy ponownie nie zgodzili się z zarzutami skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji

w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy

(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł

do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie siłowni wiatrowej na działce nr "[...]" i "[...]"

w miejscowości A.

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008r., Nr 199, poz. 1227). Zgodnie z art. 71 ustawy, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze lub mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (w tym drugim wypadku, jeśli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania został stwierdzony) jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na tę realizację.

W ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia ustala się i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa wyżej, dostępność do złóż kopalin oraz możliwości i sposoby zapobiegania

i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 ustawy). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Mimo tego rodzaju funkcji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, poprzedzająca jej wydanie ocena oddziaływania na środowisko musi mieć charakter kompleksowy, pozwalający organowi na zdobycie pełnej wiedzy odnośnie skutków środowiskowych przedmiotowego przedsięwzięcia, właśnie z uwagi na związanie nią innego organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie strony skarżącej od decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]’ ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej uznało, że istniały ustawowe przesłanki do jej wydania, dając temu wyraz

w obszernym, szczegółowym uzasadnieniu swej decyzji i Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanowisko to podziela. Zdaniem Sądu, w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dochowano wszelkich wymogów procedury, uzyskano wymagane opinie, raport i uzgodnienia, zaś sama decyzja zawiera wszystkie konieczne elementy.

W ocenie Sądu na gruncie przedmiotowej sprawy spełnione zostały niezbędne warunki dla udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadzona została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zaś informacje o toku postępowania spełniały przesłanki wymienione w art. 33 ust. 1 ustawy. Dlatego też zarzut dotyczący braku możliwości udziału osób zainteresowanych w postępowaniu jest niezasadny. Wynikające z przepisu prawa wymogi spełniały kolejne podawane do publicznej wiadomości informacje, takie jak: obwieszczenie Wójta Gminy

o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji polegającej na instalacji siłowni wiatrowej w miejscowości A oraz o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko naturalne i w związku z tym poinformowanie

o możliwości zapoznania się z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i składaniu uwag oraz wniosków (akta adm. organu I instancji, k. – 45); obwieszczenie Wójta Gminy z dnia "[...]" o przeprowadzeniu otwartej dla społeczeństwa rozprawy administracyjnej w przedmiocie realizacji rzeczonej inwestycji (akta adm. organu I instancji, k. – 210); obwieszczenie z dnia 29 października 2010r. Wójta Gminy podające do publicznej wiadomości informację o możliwości zapoznania się z uzupełnieniami i wyjaśnieniami do raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia (akta adm. organu I instancji, k. – 248); pouczenie stron o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych

w sprawie materiałów i przedłożonych żądań wraz z załączonym protokołem z rozprawy administracyjnej (akta adm. organu I instancji, k. – 283). Ponadto stosowne informacje umieszczane były na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej.

W związku z powyższym za bezzasadne trzeba uznać zarzuty podnoszone

w skardze jakoby uniemożliwiono zainteresowanym czynny udział na rozprawie przez co naruszono procedurę dotyczącą uczestniczenia społeczeństwa w rzeczonym postępowaniu. W tym miejscu warto odnieść się do wskazywanej przez stronę skarżącą potencjalnej wadliwości ręcznie sporządzonego protokołu z tejże rozprawy oraz jego wartości dowodowej. Zgodzić się trzeba z organem, że przepisy kpa nie narzucają sposobu w jaki sporządzony ma być protokół z czynności postępowania, określają tylko rodzaj czynności, które takiego protokołu wymagają. W związku z tym zarzuty skarżącego są w tym zakresie bezzasadne. Wprawdzie estetyka tego protokołu może budzić zastrzeżenia, jednakże w ocenie Sądu nie stracił on waloru czytelności. Poza tym drobne uchybienia dotyczące protokołu nie mogłyby stanowić samoistnej podstawy wzruszenia decyzji.

Ponadto jak wynika z akt sprawy rzeczona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedzona została wymaganym prawem uzgodnieniem zawartym w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 24 września 2010r. oraz opinią Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zawartą w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2009r. Warto w tym miejscu odnieść się do zarzutu skarżącego, według którego w postępowaniu w sprawie wydania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej w "[...]" brała udział osoba - pracownik Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, która powinna podlegać wyłączeniu z mocy prawa. Według skarżącego J. M. (pracownik RDOŚ) sporządził na rzecz inwestora raport oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, który następnie był opiniowany przez RDOŚ. Przede wszystkim wspomniane postanowienie uzgodnieniowe jest wydawane przez organ jakim jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a nie przez pracownika tego organu. Ponadto

w rozpoznawanej sprawie postanowienie to zostało wydane na mocy stosownego upoważnienia przez Regionalnego Konserwatora Przyrody – M. M.. Strona zaś nie wykazała jakiegokolwiek związku współautora raportu z wydaniem ww. postanowienia. Tym samym jej zarzut mówiący o konieczności wyłączenia takiego pracownika należy uznać za gołosłowny.

Nie ma również racji strona skarżąca wskazując, że organ nie wyjaśnił w jaki sposób zostały rozpatrzone i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w sprawie. Otóż wnioski dowodowe Stowarzyszenia A zostały rozpatrzone, a organ I instancji odniósł się do nich

w piśmie z dnia 25 listopada 2010r., w którym w sposób obszerny uzasadnił odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów (akta adm., k. – 282). Analiza prawna dokonana przez Sąd prowadzi do wniosku, że organ mógł dokonać oceny okoliczności - będących przedmiotem wnioskowanym dowodów – na podstawie już zgromadzonych materiałów, bez przeprowadzenia takich dodatkowych środków dowodowych. Natomiast co do wszystkich wniesionych uwag w sprawie przez różne podmioty, to szczegółowo wypowiedział się w stosunku do nich inwestor w swoim piśmie z dnia 3 lutego 2010r. (akta adm., k. – 92).

Dokumentem, który przesądził o wydaniu pozytywnego dla wnioskodawców rozstrzygnięcia, a wcześniej – o uzgodnieniu warunków realizacji inwestycji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, był raport dotyczący oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzony przez osoby posiadające niezbędną w tym zakresie wiedzę. Z raportu tego wynika, że projektowana inwestycja nie będzie stwarzać znacznych zagrożeń dla środowiska, w tym dla zdrowia i warunków życia ludzi pod warunkiem prawidłowej eksploatacji oraz zastosowania zalecanych w raporcie rozwiązań technicznych i określonych postanowieniem uzgadniającym warunki realizacji przedsięwzięcia. Raport zawiera szczegółowy opis urządzenia oraz jego umiejscowienie, opis środowiska przyrodniczego w otoczeniu planowanej inwestycji

z uwzględnieniem fauny, flory oraz znajdujących się w projektowanym rejonie prawnych form ochrony przyrody. Raport szczegółowo omawia wpływ zamierzenia inwestycyjnego na wymienione elementy przyrody, a także na otoczenie ludzi w fazie budowy inwestycji, jej eksploatacji oraz likwidacji. Wątpliwości zaś dotyczące opisywanego raportu w zakresie ochrony awifauny i nietoperzy oraz roślinności sprecyzowane zostały w piśmie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 11 stycznia 2010r. oraz w piśmie z dnia 15 czerwca 2010r. i usunięte poprzez sporządzenie uzupełnienia i wyjaśnienia raportu z marca 2010r. oraz z lipca 2010r. Pierwszy z opracowanych dodatkowo raportów zawiera uzupełnienia i wyjaśnienia w zakresie awifauny, nietoperzy i roślinności, drugi zaś - uzupełnienie w zakresie awifauny. Według tych dokumentów planowana inwestycja, zlokalizowana na terenie użytkowanym rolniczo, w znacznej odległości od zabudowań, nie pozostaje w kolizji z obszarami szczególnie chronionymi obszarami takimi jak strefy ujęć wodnych, czy też z terenami wymagającymi szczególnych form ochrony z uwagi na występowanie gatunków roślin i zwierząt albo ich siedlisk, obszary Natura 2000, a także obszary wybrzeży, gór i lasów. Analizowany teren nie stanowi też obszarów o znacznej gęstości zaludnienia, obszarów uzdrowiskowych, czy też obszarów mających znaczenie archeologiczne. Nieliczne zabudowania położone są w znacznej odległości od terenu inwestycji wynoszącej ponad 0,5 km.

Prognozowana lokalizacja turbiny wiatrowej ma nie powodować przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu w środowisku. Art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150) stanowi, że ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez: utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie, zmniejszenie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Sposób ustalania wartości wskaźnika hałasu określa natomiast Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2010r. w sprawie sposobu ustalania wskaźnika wartości hałasu (Dz. U. 2010r., Nr 215, poz. 1414).

W przedmiotowej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych zawarto przy tym dodatkowe obostrzenie, że w przypadku nie dotrzymania standardów jakości środowiska w zakresie hałasu i uciążliwości akustycznych poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny, zobowiązany on jest do ograniczenia uciążliwości poprzez zastosowanie odpowiednich środków technicznych do poziomów prawnie wymaganych. Ponadto dopuszczono montaż wyłącznie takich typów elektrowni wiatrowych, cechujących się podobnymi parametrami technicznymi nie pogarszającymi założonych symulacji emisji hałasu w środowisku jak w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Zastrzeżono również, że po uruchomieniu projektowanej turbiny należy wykonać pomiary poziomów hałasu w miejscu planowanej inwestycji i pobliskiej zabudowy zagrodowej oraz mieszkaniowej najbliższych budynków. W związku z tym niezrozumiały jest zarzut skargi wskazujący na art. 83 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji... poprzez nie wprowadzenie w analizie porealizacyjnej konieczności badań odnośnie poziomu hałasu.

Odnośnie zaś wpływu planowanej inwestycji na tereny sąsiednie, to w decyzji

o uwarunkowaniach środowiskowych podniesiono, że planowane przedsięwzięcie nie może powodować ograniczeń w zagospodarowaniu i użytkowaniu terenów sąsiednich, a jego realizacja musi być ograniczona do granic nieruchomości, do której inwestor posiada tytuł prawny. Strona skarżąca domagała się w tym zakresie konkretnego wyjaśnienia w raporcie w jaki sposób przedmiotowa inwestycja chroni interesy osób trzecich i ich dobra materialne. Dlatego też wnioskowała o dopuszczenie dowodu

z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, który oszacowałby wartość sąsiednich

(w stosunku do obszarów, na których ma być posadowiona inwestycja) terenów, według stanu przed realizacją przedsięwzięcia i po jej realizacji. W ocenie Sądu organy słusznie przyjęły, że przeprowadzenie ww. dowodu nie jest celowe i nie ma oparcia w przepisach prawa.

Skarżący musi mieć na uwadze, że decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia ma charakter decyzji ramowej, w której określa się niejako "warunki brzegowe" planowanego przedsięwzięcia i poza zakresem takiego postępowania jest badanie wartości działek sąsiadujących z planowaną inwestycją, co jest akurat kwestią z zakresu prawa cywilnego, która mogłaby być potencjalnie podnoszona na dalszym etapie przed sądem powszechnym w zakresie ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej. Strona skarżąca musi mieć na uwadze, że decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie decyzji

o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Nie stanowi ona jednak aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw osób trzecich (w tym skarżących) i bezpośrednio nie powoduje wyrządzenia znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. Wydanie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach nie wpływa zatem na sposób i zakres wykonywania prawa własności właścicieli sąsiednich - wobec planowanego przedsięwzięcia - działek. Dlatego też skarżący bezzasadnie podnosi, że z decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach nie wynika jakich ograniczeń planowane przedsięwzięcie nie może powodować w zagospodarowaniu i użytkowaniu terenów sąsiednich. W tym kontekście trzeba się też odnieść do zarzutu skarżącego, który podniósł niezgodność zapisu postanowienia uzgadniającego RDOŚ, stwierdzającego, że w bezpośrednim sąsiedztwie turbiny wiatrowej należy unikać upraw i zasiewów stanowiących atrakcyjną bazę pokarmową dla ptaków (przede wszystkim kukurydzy)

z zapisem zawartym w decyzji, według którego w ramach gruntu, na którym będzie posadowiona budowla należy unikać upraw i zasiewów stanowiących atrakcyjną bazę pokarmową dla ptaków (głównie kukurydzy). Przede wszystkim jak zaznacza i to

w formie zarzutu strona skarżąca niniejsza decyzja środowiskowa nie przesądza

o ograniczeniach uprawnień sąsiedzkich, tym samym nie stanowi również ograniczeń co do sposobu gospodarowania sąsiednimi w stosunku do obszarów inwestycyjnych, gruntów. Zarówno w postanowieniu uzgodnieniowym, jak i w decyzji organu I instancji sformułowano więc w zakresie przewidywanych upraw na terenach w pobliżu turbiny wiatrowej pewne warunki ramowe, które będą dopiero uszczegółowione w późniejszej fazie inwestycyjnej. Dodatkowo warunki te zostały sformułowane w sposób postulatywny, a nie bezwzględnie wiążący. Dlatego też na obecnym etapie tak niewielka rozbieżność w treści postanowienia i decyzji we wskazanym zakresie jest jak najbardziej dopuszczalna i nie przesądza o żadnych uprawnieniach, zwłaszcza dotyczących terenów sąsiednich. Jeszcze raz warto tu podkreślić, że rozstrzygnięcie dotyczące środowiskowych uwarunkowań inwestycji warunkuje wyłącznie możliwość przejścia do następnego etapu procesu budowlanego potwierdzając, że przedsięwzięcie nie spowoduje negatywnych następstw w środowisku naturalnym.

Ponadto wątpliwości Sądu nie budzi sama treść decyzji, z której jednoznacznie wynika jakie uprawnienia i obowiązki zostały na inwestorów nałożone i na jakich działkach ma być posadowiona ściśle określona inwestycja. Dlatego też zarzuty w tym zakresie zawarte w skardze trzeba uznać za bezpodstawne.

Reasumując, przedmiotowa decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych przedsięwzięcia polegającego na budowie siłowni wiatrowej została wydana zgodnie

z procedurą przewidzianą stosownymi przepisami – ustawą z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. W ramach postępowania uzyskano wszystkie niezbędne opinie i uzgodnienia. Samo zaś rozstrzygnięcie zawiera wymagane przepisami prawa elementy. Zarzuty natomiast zawarte w skardze okazały się bezzasadne i przede wszystkim przedwczesne na obecnym etapie realizacji przedsięwzięcia. Te zaś, z którymi można się częściowo zgodzić, nie miały w ocenie Sądu wpływu na wynik niniejszej sprawy.

W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.