Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1238/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 9, 11, 25, art. 68 par. 1 i art. 77 par. 1, art. 138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "ARiMR"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu ś. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania K. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 15 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S., wpłynął wniosek ww. Producenta o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2013. We wniosku do przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) zadeklarowano trzy działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. W dniu 30 lipca 2013 r. Producent złożył formularz "Wycofania części wniosku", w którym z gruntów zadeklarowanych do płatności, wycofał działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni gruntów rolnych [...] ha (na wskazanej działce położona była działka rolna C z wniosku, co oznacza, że poprzez złożenie ww. dokumentu została ona wycofana z wniosku o płatność).

W dniu 8 sierpnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień dotyczące deklaracji działek [...] i [...] wchodzących w skład działki B. Podczas weryfikacji wniosku stwierdzono, że ww. działki ewidencyjne zostały zadeklarowane przez innych producentów, tym samym działki te weszły w konflikt tzw. kontroli krzyżowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Strona złożyła korektę wniosku, w której podtrzymała deklarację działki B co do zgłoszonej powierzchni i jej położenia oraz wskazała na okoliczność trwającej procedury przetargowej dot. działek [...]. Dodatkowo, podczas przesłuchania, z którego sporządzono protokół, pełnomocnik Strony wyjaśnił, że działki o nr [...] są przedmiotem dzierżawy i do dnia przesłuchania nie były na nich prowadzone zabiegi agrotechniczne. Dzierżawa gruntów rozpoczęła się w dniu 26 czerwca 2013 r. lecz do czasu przesłuchania pełnomocnika Strony (22 sierpnia 2013 r.) nie została podpisana umowa dzierżawy z Agencją Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w K. (zwanej dalej: OT ANR).

W dniu 4 października 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynęła umowa dzierżawy nieruchomości rolnej, niezabudowanej z dnia 12 września 2013 r., odnośnie której przetarg został przeprowadzony w dniu 26 lipca 2013 r. i dotyczył działek [...]. W § 4 umowy wskazano na okoliczność wydania przedmiotu dzierżawy dzierżawcy – S. K. na podstawie protokołu zdawczo - odbiorczego, który wraz z umową został złożony do akt postępowania. Z § 9 umowy wynika natomiast, że dzierżawca może, za zgodą Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w S. Filii w K., wyrażoną na piśmie, poddzierżawiać część przedmiotu dzierżawy osobom trzecim.

W dniu 14 marca 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S., wpłynęło pismo OT ANR z informacją o wynikach lustracji ww. działek przeprowadzonej w dniu

10 maja 2013 r., w trakcie której nie stwierdzono ich użytkowania, a 3 kwietnia 2014 r. oświadczenie eksperta ornitologa, który wskazał, że podczas kontroli gruntów przeprowadzonej w dniu 5 lipca 2013 r. nie stwierdził śladów użytkowania niezgodnych z wymogami dla wariantu 5.1 realizowanego przez Producenta w ramach Programu rolnośrodowiskowego (w terenie nie stwierdzono koszenia gruntów przed terminem wynikającym z przepisów, czy prowadzenia zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych).

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania Producentowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, w której umorzył postępowanie w sprawie przyznania wsparcia do działki C, odmówił płatności do gruntów działek [...] oraz przyznał wsparcie w kwocie [...] zł z tytułu JPO. Z uzasadnienia decyzji wynika, że odnośnie ww. działek ewidencyjnych organ stwierdził, że Wnioskodawca nie był ich posiadaczem w dniu 31 maja 2013 r., albowiem nie miał możliwości decydowania o sposobie ich użytkowania bądź czynienia tego na własną rzecz, a ponadto nie przedstawił dowodów potwierdzających fakt ich użytkowania.

Z uwagi na złożone odwołanie, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadził postępowanie odwoławcze, w wyniku którego, decyzją nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i sprawę skierował do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał na niewystarczająco zgromadzony materiał dowodowy dla poparcia wniosków o braku posiadania działek [...] i konieczność jego uzupełnienia.

W dniu 26 stycznia 2015 r. pełnomocnik Wnioskodawcy, jako jego ustawowy przedstawiciel, czyniąc zadość wezwaniu do usunięcia braków formalnych, wyraził zgodę na wnioskowanie syna o przyznanie płatności i podjęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego.

W dniu 17 lutego 2015 r., Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, przedłożyła organowi umowę dzierżawy działki [...] z dnia [...] r. i protokół zdawczo - odbiorczy, dokumentację przyrodniczą ornitologiczną, wnioski o przesłuchanie świadka oraz oświadczenie osoby przeprowadzającej koszenie w 2013 r. na działkach z wniosku.

W dniu 17 marca 2015 r. w siedzibie organu przeprowadzono przesłuchanie z udziałem świadków, z których A.M., który był drugim rolnikiem wnioskującym o przyznanie płatności do działek [...] zeznał, że użytkował działki w miesiącu maju 2013 (do 10 czerwca) i wykonał na ich obszarze koszenie trawy i zbiór ściętej biomasy. Drugi świadek – S.K. zeznał zaś, że pierwszych prac porządkowych na spornych działkach dokonał wiosną 2013 roku, by po podpisaniu umowy z Agencją Nieruchomości Rolnych (tj. od dnia 13 września) rozpocząć prace agrotechniczne - koszenie trawy, wałowanie i zbiór siana. Odnośnie działek [...] świadek wyjaśnił, że do ich uprawy wykorzystano sprzęt rolniczy świadka i jego małżonki, powyższe miało potwierdzić okoliczność wykonania prac zleconych przez Wnioskodawcę – K.K. Koszty uprawy gruntów poniosła Strona postępowania, bez udokumentowanej formy zapłaty, nieposiadająca nieruchomości, budynków i maszyn rolniczych. Świadek poinformował również, że pomimo zapisów umów dzierżawy z ANR o wymaganej zgodzie Agencji na poddzierżawienie gruntów tą umową objętych, informacji takiej do Agencji nie przedłożył, albowiem działek z tej umowy wyłącznie użyczył synowi.

S.K., jako ustawowy przedstawiciel Wnioskodawcy, został również przesłuchany w charakterze strony i wyjaśnił, że syn osobiście wykonywał prace polowe na działkach z wniosku, nie posiada dokumentów potwierdzających ich posiadanie, nie posiadał wnioskowanych działek w dniu 31 maja 2013 r. i utrzymywał grunty zgodnie z normami w okresie kwiecień - wrzesień 2013 roku, nie prowadzi odrębnego gospodarstwa, lecz rodzinne z ojcem, matką bratem i siostrą oraz dokonuje zwrotu kosztów nieruchomości na rzecz swego ojca (pełnomocnika w niniejszej sprawie), z tytułu czynszu dzierżawnego i podatku rolnego, opłacanych przez ojca. Za dokument potwierdzający zwrot kosztów na rzecz ojca przez Stronę postępowania miał świadczyć dowód przelewu z rachunku bankowego, nie przedłożony do oceny organu w tej sprawie.

W dniu 29 maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. wydał decyzję nr [...] w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której:

- umorzył postępowanie dla działki C, wycofanej w formularzu wniosku z dnia 30 lipca 2013 roku,

- odmówił przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) i nałożył sankcję w kwocie [...] zł z powodu rozmiaru nieprawidłowości ustalonych dla JPO.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że za przyczynę rozstrzygnięcia o odmowie wypłaty wsparcia i nałożeniu sankcji organ przyjął ustalony stan faktyczny, co do braku posiadania wnioskowanych gruntów przez Stronę postępowania. W rzeczywistości przymiot posiadania winien zostać przypisany pełnomocnikowi Wnioskodawcy, zarządzającemu gruntami na podstawie zawartych ze Skarbem Państwa umów dzierżawy i ponoszącemu koszty ich utrzymania.

Producent złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając ponowne rozpoznanie wniosku w całości, a nie w części odnośnie której organ odwoławczy uchylił poprzednią decyzję w sprawie i wynikające z tego błędne wnioski organu, co do braku posiadania działek objętych płatnością w pierwszej decyzji.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że płatności do gruntów rolnych zasadnie nie zostały przyznane K.K. ze względu na stwierdzenie organu pierwszej instancji, że Strona nie była posiadaczem gruntów działek ewidencyjnych [...].

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji, nie uchybił żadnemu z przepisów K.p.a., co mogłoby mieć skutek w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji. Strona reprezentowana przez ustawowego przedstawiciela miała zagwarantowany czynny udział w każdym etapie postępowania i możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zebrane materiały nie pozwalają na stwierdzenie zatem, że posiadaczem wnioskowanych gruntów była Strona, co w efekcie oznacza, iż brak jest podstaw - w świetle art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - do objęcia wnioskowanych działek Jednolitą Płatnością Obszarową.

Następnie, organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy. Powołując treść przepisu art. 7 ust 1 pkt 2 i 2a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazał, że K.K. nie uprawdopodobnił przed organami Agencji, że to on był posiadaczem działek z wniosku na dzień 31 maja 2013 r. oraz czynił działania w celu ich utrzymania w dobrej kulturze rolnej przez cały rok kalendarzowy.

Złożone dowody, jak podkreślił organ, wskazują na fakt dzierżawy ww. działek przez pełnomocnika Strony i jego wcześniejsze działania zmierzające do uzyskania takiej możliwości. Okoliczności oględzin gruntów, ustalenia położenia punktów granicznych, stanu upraw czy pobierania próbek gleby do badań (nieudokumentowane jakimkolwiek materiałem dowodowym), czy wreszcie zeznania przed organami w S. i Ś., zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, nie stanowią dowodów przesądzających o tym, iż Producent był posiadaczem gruntów uprawnionym do płatności.

Ze wskazanych dowodów wynika nadto, że to pełnomocnik Wnioskodawcy przejął sporne grunty w określonej dacie od OT ANR i nie wykazał, aby poczynił dalsze działania w celu ich późniejszego poddzierżawienia kolejnej osobie - na przykład Stronie, która w 2013 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności twierdząc, że była ich posiadaczem w dacie 31 maja 2013 roku. Na wskazany termin - 31 maja, Strona nie okazała dokumentu poświadczającego jej prawo do użytkowania gruntów w jakiejkolwiek formie, jak również nie potwierdziła dowodami przeprowadzenia jakichkolwiek czynności wymienionych w odwołaniu związanych z wykonaniem zabiegów agrotechnicznych czy czynności poprzedzających uprawę działek, a nie ich użytkowanie rolnicze, tj. badaniem gleby, ustalaniem punktów granicznych działek czy poniesionymi kosztami utrzymania nieruchomości. Wezwana do osobistego stawiennictwa na przesłuchanie nie uczyniła zadość wezwaniu, a jej ustawowy przedstawiciel złożył wyjaśnienia w charakterze świadka i strony postępowania. Z ich treści organ wyprowadził uzasadnione i logiczne wnioski co do tego, że Wnioskodawca nie był w 2013 r. posiadaczem wnioskowanych działek, a jedynie wnioskodawcą ubiegającym się o przyznanie płatności do ich powierzchni.

Zdaniem organu odwoławczego, złożone przez W.W. oświadczenie potwierdza współpracę i istnienie parku maszynowego gospodarstwa przy S.K., gospodarującym na gruntach bez udziału małoletniego K.K., występującego w niniejszej sprawie w charakterze Wnioskodawcy. Ponadto, z przesłuchania S. K. wynikało, że Strona nie posiada dokumentów potwierdzających posiadanie gruntów i nie prowadzi odrębnego gospodarstwa. Ponosi tylko dzierżawy, podatku rolnego, co zostało udokumentowane. Bierna podstawa Strony zakresie świadczy o braku należytej staranności przy udowodnieniu okoliczności posiadania gruntów z wniosku i czyni, zdaniem organu, niepodważoną dowodami podstawę do tego, by przymiotu posiadania Wnioskodawcy odmówić.

Nadto, w ocenie organu odwoławczego, K.K. nie spełnił definicji rolnika albowiem nie posiadał gospodarstwa rolnego z parkiem maszynowym, do uprawy gruntów znajdujących się w jego posiadaniu, nie czynił działań zarządczych ani nie prowadził działalności rolniczej.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, uznając je za nieuzasadnione.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, K.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę decyzji przez przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. obrazę przepisów prawa materialnego:

a. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009,

2. obrazę przepisów proceduralnych, a w szczególności:

a. art. 8 K.p.a. poprzez działania ARiMR powodujące podważenie zaufania Skarżącego do organów państwa, w szczególności: całkowite zlekceważenie zarzutów wnoszącego odwołanie, bezkrytyczne przyjęcie, że organ pierwszej instancji posiadał wiedzę wystarczającą do ustalenia, że Strona nie była w posiadaniu działek nr [...] oraz [...], a także wobec braku inicjatywy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości związanych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz czynności podejmowanych przez organ w zakresie procedury przeprowadzonej kontroli,

b. art. 9 K.p.a. poprzez niezastosowanie zasady należytego i wyczerpującego informowania wnoszącego odwołanie o okolicznościach faktycznych i prawnych, a w szczególności, że na początku 2013 r. wypłacono dotację innemu rolnikowi, który złożył wniosek dotyczący tych samych działek gruntu,

c. art. 11 K.p.a., z uwagi na brak wyjaśnienia zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie w jakim ARiMR pominęła dowody zgłoszone przez Stronę,

d. art. 25 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, i niewyłączenie od udziału w postępowaniu Kierownika Biura Powiatu Ś., gdyż organ ten z uwagi na powiązania personalne nie dawał gwarancji zapewnienia bezstronności postępowania, a miało to wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,

e. art. 68 § 1 K.p.a., poprzez sporządzenie protokołu z przesłuchania świadków i stron niniejszego postępowania w sposób wadliwy albowiem S.K. został pozbawiony możliwości swobodnego wypowiedzenia się na zadawane mu pytania,

f. art. 110 K.p.a. w zw. z art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy w części dotyczącej całości płatności rolnośrodowiskowej w sytuacji, gdy decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] r., nr [...] uprawomocniła się w części dotyczącej przyznania K.K. płatności rolnośrodowiskowej w łącznej wysokości [...] zł, a odwołanie dotyczyło zaskarżenia w części odmowy płatności rolnośrodowiskowych do działek nr [...] oraz [...] położonych w obrębie B. i odmowy przyznania K.K. płatności rolnośrodowiskowej w wysokości ponad [...] zł, a nadto decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. dotyczyła uchylenia zaskarżonej decyzji w części zaskarżonej decyzji (powyższy zarzut stanowi powtórzenie zarzutu ze skargi wniesionej w sprawie I SA/Sz 1239/15, dotyczącej odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej),

3. błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji polegające głównie na:

a. nieuzasadnionym ustaleniu, że w 2013 roku wnoszący odwołanie nie był w posiadaniu działek nr [...] oraz [...] w B. w sytuacji, gdy już w październiku 2012 r. złożył wniosek do Agencji Nieruchomości Rolnej Oddział w S. Filia K. o dzierżawę obu tych działek, dokonał ich oględzin, odnalazł punkty graniczne, na przełomie lutego i marca 2013 r., usunął kretowiska, pobrał próbki gleby celem przygotowania planu zabiegów agrotechnicznych, albowiem według wstępnych informacji w kwietniu bądź w maju 2013 r. miał według planów odbyć się przetarg, następnie kilkakrotnie dokonywał lustracji działek w celu oceny wegetacji roślin, zasięgał na bieżąco informacji w Agencji Nieruchomości Rolnych, która w maju 2013 r. dokonała lustracji wskazując, że działki na dzień 31 maja 2013 r. nie były użytkowane (pismo z dnia 13 marca 2014 r.) oraz, że lustracje w lipcu 2013 r. wykonał ornitolog U. B., który stwierdził, że podczas prac terenowych 5 lipca 2013 r., nie stwierdził koszenia przed terminem wskazanym w zasadach prowadzenia zabiegów agrotechnicznych i pielęgnacyjnych, w sytuacji gdy wyższej wskazane okoliczności prowadzą do jednoznacznego wniosku, że w 2013 r. wnoszący odwołanie był w posiadaniu obu działek i zabiegi agrotechniczne wykonał w prawidłowych terminach,

b. błędnym ustaleniu, że wnoszący odwołanie nie dokonywał zabiegów agrotechnicznych w sytuacji, gdy wykosił on obie działki numer [...] oraz [...] w B. o łącznej pow. [...] ha w połowie września 2013 r., stosując się do szczególnych terminów agrotechnicznych,

c. błędnym ustaleniu, że wnoszący odwołanie nie jest rolnikiem.

W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Podniósł, że prawidłowo rozpoznana sprawa winna dotyczyć wyłącznie działek nr [...] położonych w B. gmina K., wariant 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000. Nie zgodził się z twierdzeniem organu jakoby nie wszedł w posiadanie działek [...] oraz innych działek wymienionych w zaskarżonej decyzji, przedstawiając szeroką argumentację w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, względem której stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie zarzuty Skarżącego koncentrują się wokół dwóch problemów: procesowego oraz materialnego. W istocie jednak w postępowaniu nie zostały naruszone żadne gwarancje Strony w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania i nie doszło też do uchybień w zakresie gromadzenia i ustalenia stanu faktycznego oraz oceny dowodów, w szczególności nie zostały naruszone zasady określone w art. 8, art. 9, art. 11, art. 25 § 1, art. 68 § 1 oraz art. 110 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej: "K.p.a.".

Kwestia przyznania rolnikowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest indywidualną sprawą administracyjną rozstrzyganą w postępowaniu administracyjnym według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stosownie do dyspozycji przepisu art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o których mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Powyższe zasady stanowią znaczne ograniczenie w stosunku do reguł przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a zatem choć organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 7 K.p.a.), to jednak nie jest on zobowiązany do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy w tym zakresie (art. 77 K.p.a.). Wprowadzenie takiego uregulowania nie może pozostać bez związku z zasadą rozłożenia ciężaru dowodu. Rozwiązania przyjęte w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazują zatem, że to strona musi wykazywać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów i nie może oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Z tego też względu, jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia przez organ obowiązków z art. 9 K.p.a. Strona nie skierowała bowiem do organu żądania o poinformowanie o okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy, a zatem nie można uznać, że organ pozostawał bierny w tym zakresie udzielania Wnioskodawcy wszelkich, niezbędnych informacji faktycznych i prawnych.

Nadto, wbrew zarzutom skargi, niezasadny jest także zarzut o ponowne rozpoznanie sprawy w zakresie szerszym niż wynikający z decyzji drugoinstancyjnej albowiem - po pierwsze - decyzją nr [...] Dyrektor Oddziału ARiMR uchylił decyzję nr [...] w całości, a nie w części; po drugie - zobowiązał organ I instancji do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia posiadacza gruntów uprawnionego do otrzymania płatności.

Bez wątpienia podejrzenie, co do nieuprawnionej deklaracji przez jednego z rolników powstało wpierw wyłącznie dla działek [...] i rodziło obowiązek ustalenia ich rzeczywistego posiadacza. Jednakże w żadnym stopniu nie ograniczało to postępowania organu dla pozostałych gruntów z wniosku, zwłaszcza gdy wyjaśnienia S.K. wpłynęły na uzasadnione wątpliwości co do spełnienia przez Skarżącego warunku posiadania i dla innych zadeklarowanych działek.

Poprzednie zatem postępowanie odwoławcze zakończyło się uchyleniem decyzji w całości a nie w części pomimo, że wnioskowany, w wówczas złożonym odwołaniu, zakres żądania dotyczył jej części związanej z odmową wsparcia do działek [...]. Przepis art. 138 K.p.a. określa wyłączną kompetencję organu odwoławczego do wydania decyzji w nim określonych, nie jest zatem dopuszczalne jakiekolwiek zakończenie postępowania odwoławczego, które oznaczałoby rezygnację tego organu z przyznanych mu tym przepisem kompetencji bowiem organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 68 § 1 K.p.a., który wskazuje na wymogi formalne i materialne protokołu bowiem z protokołów przesłuchania S. K. wynika czytelny i zrozumiały charakter kwestii podlegających wyjaśnieniu, na okoliczność ustalenia których dowody zostały przeprowadzone. Nadto, protokoły te zwierają wszystkie elementy wskazane w wymienionym powyżej przepisie.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 25 K.p.a., który reguluje kwestę wyłączenia organu administracji od załatwienia sprawy. Na powyższą okoliczność Skarżący nie przywołał w skardze żadnych argumentów. Nie mniej wskazać należy, że niezadowolenie Strony ze sposobu postępowania nie jest przesłanką do wyłączenia organu. Jak wynika z akt sprawy organ uwzględnił jednak w tym zakresie żądanie Wnioskodawcy i wyłączył od rozpoznania sprawy Kierownika Biura Powiatowego w S. i dwóch pracowników tego organu, a po kolejnym wniosku o wyłączenie odmówił wyłączenia Kierownika Biura Powiatowego w Ś. uznając, że podstawą do wyłączenia nie może być podnoszony przez Stronę fakt uprzedniego zatrudnienia pracownika tego organu w S.

Zdaniem Sądu, postępowanie organu w tym zakresie było prawidłowe.

Ponadto wskazać należy, że Strona - choć nie osobiście, a przez swego pełnomocnika - uczestniczyła w postępowaniu, składała wnioski dowodowe, korzystała z przysługującego prawa do zapoznania z aktami sprawy i udzielała wyjaśnień, a zatem w ocenie Sądu, na żadnym etapie postępowania, przed wydaniem decyzji w sprawie płatności, nie doszło do naruszenia, czy też ograniczenia jej praw w toku prowadzonego postępowania.

Odnośnie zarzutu związanego z uchybieniem organu dotyczącym naruszenia art. 11 K.p.a., tj. zasady przekonywania, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wyjaśnianiu sprawy - a ponadto - naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.), wskazać należy, że organ odwoławczy wskazał na wszelkie przesłanki, którymi kierował się wydając zaskarżoną decyzję, w której wskazał na wniosek, jako podstawę wszczęcia postępowania, zaistnienie znanych Stronie dowodów z przesłuchań pełnomocnika i wpływu ustaleń zawartych w tych dokumentach na sytuację prawną Strony.

Niewątpliwie z zasady określonej w art. 11 K.p.a. nie wynika, że organ musi przekonać stronę, ale że powinien dołożyć starań, by swoje stanowisko należycie wyjaśnić i uzasadnić, co w przekonaniu Sądu, w przedmiotowej sprawie uczynił.

Z tego też względu, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo z uwzględnieniem przepisów K.p.a., znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie, a istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości.

Na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego organ zasadnie wywiódł, że K. K. nie udowodnił posiadania działek w okresie objętym wnioskiem za 2013 rok, co jest warunkiem bezwzględnym do przyznania płatności bezpośrednich na podstawie art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 i 2a ww. ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje rolnikowi na będące jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności wniosek, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego kwalifikujące się do objęcia tą płatnością, zgodnie z art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej (...) (Dz. U.L 30 z 31 stycznia 2009 r.).

Strona nie wykazała tymczasem posiadania wszystkich zawnioskowanych działek w 2013 r., w sposób należyty i wystarczający dla potwierdzenia, że tak faktycznie było.

Na podstawie materiału dowodowego sprawy organ zasadnie zatem doszedł do przekonania, że to pełnomocnik Wnioskodawcy przejął sporne grunty w określonej dacie od Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych i nie wykazał, aby poczynił dalsze działania w celu ich późniejszego poddzierżawienia kolejnej osobie - na przykład Stronie niniejszego postępowania, która w 2013 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności twierdząc, że była ich posiadaczem. Wskazać należy, że Strona nie okazała dokumentu poświadczającego jej prawo do użytkowania gruntów w jakiejkolwiek formie, jak również nie potwierdziła dowodami przeprowadzenia jakichkolwiek czynności - zabiegów agrotechnicznych czy czynności poprzedzających uprawę działek.

Podkreślić należy, że K.K., wezwany do osobistego stawiennictwa na przesłuchanie nie uczynił zadość temu wezwaniu, a jego ustawowy przedstawiciel - ojciec – S. K. złożył wyjaśnienia w charakterze świadka i strony postępowania. Z ich treści wynika, że Wnioskodawca nie był w 2013 roku posiadaczem wnioskowanych działek, a jedynie ubiegał się o przyznanie płatności do ich powierzchni.

S. K. podkreślał, iż na spornych gruntach Wnioskodawca prowadził działalność rolniczą w 2013 r., poprzez działania osobiste jak i jego własne, czy z pomocą osób trzecich. W tym aspekcie do akt sprawy złożono oświadczenie W. W. z informacją o okresie, jaki przeznaczono na koszenie działek i sprzęcie do tego wykorzystanym (własnym S.K. - dwóch ciągnikach z maszynami koszącymi).

Okoliczności z oświadczenia organ nie mógł potwierdzić w przesłuchaniu, albowiem W. W. skutecznie zawiadomiony o zamiarze przeprowadzenia przesłuchania z jego udziałem nie stawił się w określonej dacie, a sama Strona na potwierdzenie informacji z oświadczenia nie przedstawiła dowodów.

Organ odwoławczy zasadnie stwierdził zatem, że złożone przez świadka oświadczenie potwierdza współpracę i istnienie parku maszynowego gospodarstwa przy S. K., gospodarującym na gruntach bez udziału małoletniego K. K., występującego w niniejszej sprawie w charakterze Wnioskodawcy.

Ponadto, wbrew zarzutom skargi, Strona poprzez jakikolwiek dowód nie udokumentowała swego posiadania dowodami z poniesionych kosztów utrzymania i gospodarowania na nieruchomości (np. poprzez opłaty za usługi świadczone na gruntach przez osoby trzecie, czy potwierdzenie osób innych niż jej własny domownik, ustawowy przedstawiciel, okoliczności uprawy gruntów przez nią samą). Uiszczone płatności, przyjęte przez wykonawców usług (w tym przedstawiciela ustawowego), czy z tytułu innych opłat za zarządzanie nieruchomością mogłyby świadczyć o czynnym zaangażowaniu Skarżącego w uprawę wnioskowanych gruntów i jego przeświadczeniu o przysługującym prawie użytkowania gruntu w 2013 r., co też - jak utrzymuje poprzez swego przedstawiciela - czyniła na spornych gruntach z pomocą osób trzecich. Z przesłuchania S. K. w dniu 17 marca 2015 r. wprost wynika natomiast, iż Strona nie posiada dokumentów potwierdzających posiadanie gruntów i nie prowadzi odrębnego gospodarstwa. Ponosi jednakże koszty dzierżawy, podatku rolnego i innych opłat, których poniesienia jednak nie udokumentowano. Niewątpliwie, bierna podstawa Strony w tym zakresie świadczy o braku należytej staranności przy udowodnieniu okoliczności posiadania gruntów z wniosku i czyni niepodważoną dowodami podstawę do tego, by przymiotu posiadacza Skarżącemu odmówić.

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że K.K. nie spełnił również definicji rolnika albowiem nie posiadał gospodarstwa rolnego z parkiem maszynowym umożliwiającym uprawę gruntów, nie czynił działań zarządczych ani nie prowadził działalności rolniczej. Brew zarzutom skargi jest to okoliczność niezbędna do przyznania płatności bezpośrednich. Nie sposób przyjąć, że dowody zgromadzone w toku postepowania - poza informacją jego ustawowego przedstawiciela – S. K., którego wyjaśnienia z dnia 22 sierpnia 2013 r. i 17 marca 2015 r. są niespójne w kluczowych kwestiach - świadczą o spełnieniu definicji rolnika prowadzącego działalność rolniczą i warunku z § 2 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, zgodnie z którym za rolnika uznaje się osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty oraz która prowadzi działalność rolniczą. Zgodnie z powyższą regulacją gospodarstwo oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, znajdujące się na jego terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 2 lit. b). Działalność rolnicza (art. 2 lit. c) oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnie z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.

S.K., który w swych pierwszych wyjaśnieniach (złożonych w charakterze strony) udzielał odpowiedzi we własnym imieniu stwierdził, że jest dzierżawcą i nie przeprowadzał żadnych zabiegów na działkach do czasu przesłuchania. W kolejnych wyjaśnieniach z marca 2015 r. informował z kolei, że to jego ówcześnie niepełnoletni syn czynnie uczestniczył w uprawie gruntów i zwracał koszty ich utrzymania. Okoliczność ta, jak i pozostałe na poparcie udziału Wnioskodawcy w pracach polowych czy prowadzeniu gospodarstwa - nie została udokumentowana dowodami.

Również i bierna postawa Strony, poprzez brak jej osobistego udziału w przesłuchaniu, stanowi o odmowie złożenia wyjaśnień we własnej sprawie, a reprezentujący ją S.K. nie wykazał by przymiot posiadacza był Skarżącemu przynależny.

Jako słuszny ocenić zatem należy wniosek organu, że K.K. nie był posiadaczem wnioskowanych działek uprawnionym do otrzymania płatności, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, wykazanej biernej postawy Strony przy dokumentowaniu swych racji (poza wyjaśnieniami pełnomocnika i zawartą przez niego umową dzierżawy z OT ANR i protokołem zdawczo - odbiorczym części deklarowanych gruntów w aktach nie ma innych dowodów na potwierdzenie racji Skarżącego) nie uzasadnia zarzutów skargi.

W skardze podniesiono także, że uwzględniono dowodów na rzecz drugiego producenta i przyznanie mu przymiotu posiadacza działek, gdy z akt sprawy wynika fałszywy charakter złożonych przez niego wyjaśnień oraz brak tytułu uprawniającego do ich uprawy.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że najistotniejszą dla wyniku niniejszej sprawy nie jest okoliczność wyjaśnień udzielonych przez drugiego Wnioskodawcę lecz wnioski płynące z informacji pełnomocnika K.K., złożonych w tym postępowaniu. To wyjaśnienia S. K., ojca Wnioskodawcy, stanowią kluczowe dowody sprawy, z treści których organy Agencji wyprowadziły wnioski zaprezentowane w decyzji w żaden sposób nie podważone przez Stronę. W takiej sytuacji bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostały wyjaśnienia drugiego rolnika, dla którego Kierownik Biura Powiatowego Agencji prowadził odrębne postępowanie, którego wynik nie ma wpływu na rozpatrywaną sprawę.

Mając zatem na uwadze powyższe ustalenia organów, zaaprobować należy stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że Skarżący nie spełnił warunków pozwalających na przyznanie płatności JPO za rok 2013.

Z uwagi na ustalony stopień nieprawidłowości rzędu 100% w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej, organ obowiązany był całkowicie odmówić wsparcia do wnioskowanych gruntów i nałożyć sankcję w kwocie [...] zł.

Wynika to z obowiązującej organy ARiMR konieczności odmowy płatności i nałożenia sankcji w przypadku gdy różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym ([...]ha) a stwierdzonym ([...] ha) przekracza 50%. Okoliczność zadeklarowania gruntów, odnośnie których nie udowodniono posiadania do takich należy i bezpośrednio wpływa na konieczność zastosowania art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2011 (Dz. U. L 316 z 2 grudnia 2009 r. ze zm.), w którym uregulowano rozmiar zmniejszenia płatności.

Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co obligowało Sąd do oddalenia skargi, stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a.