Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 600/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar, sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.S. z [...] marca 2020 r. 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].03.2020 r.) jest przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę D. (dalej także: organ administracji) postępowania w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Jak wynika z akt sprawy 4 stycznia 2019 r. do Wojewody D. wpłynął wniosek M. S. (dalej: Strona, Skarżący), obywatela Ukrainy, o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski w celu podjęcia pracy w A sp. z o.o. we W. (załącznik nr 1 do wniosku). Do wniosku Strona dołączyła ponadto: 4 fotografie, kserokopię paszportu, KRS pracodawcy, zaświadczenie zgłoszenia do ubezpieczenia, umowę o prace, oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, umowę wynajmu lokalu mieszkalnego, potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej, potwierdzenie nadania nr PESEL, klauzulę dotyczącą przetwarzania danych.

W dniu [...] maja 2019 r. Strona zmodyfikowała wniosek poprzez zmianę pracodawcy na B sp. cywilna M. M., M. N., Sz. N., składając nowy załącznik nr 1, CEDIG wspólników spółki, uwierzytelnioną kopię umowy spółki cywilnej, uwierzytelnioną kopię umowy o prace. W dniu 26 czerwca 2019 r. wpłynęła do organu administracji kopia informacji starosty wraz z informacją, że oryginał informacji starosty jest w aktach sprawy dotyczącej wydania zezwolenia na pracę.

Pismem z 30 lipca 2019 r. (wpływ do organu administracji w dniu 31.07.2019 r.) pełnomocnik Strony złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wnosząc o niezwłoczne rozpoznanie wniosku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z 13 marca 2020 r., która wpłynęła od Wojewody D. 18 marca 2020 r., pełnomocnik Skarżącego, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego:

- art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a), z uwagi na przewlekłość postępowania administracyjnego, przejawiającą się w niefaktywnym jego prowadzeniu i wykonaniu czynności w dużych odstępach czasu;

- art. 9 w zw. z art. 36 § 1 i § 2 K.p.a. z uwagi na niepoinformowanie Skarżącego o przyczynach zwłoki, wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia.

Tak formułując zarzuty pełnomocnik Strony wniósł:

- o przeprowadzenie rozprawy;

- zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie ;

- stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i przewlekłość ta miał miejsce z rażącym naruszeniem prawa ;

- przyznanie od organu na rzecz Skarżącego, z powołaniem na art. 149 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sumy pieniężnej w wysokości 15.000 zł

- zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że od momentu złożenie wniosku przez Stronę upłynęło ponad 400 dni, tj. okres dłuższy niż Skarżący może pracować w ramach oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, okoliczność ta świadczy o przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zauważa, że sprawa nie należy do skomplikowanych i podkreśla, że złożenie wniosku wprawdzie legalizuje pobyt, ale nie pozwala na podjęcie legalnej pracy.

Przewlekłości prowadzanego przez organ administracji postępowania – od momentu złożenia wniosku minął rok - spowodowała zepchniecie Skarżącego na margines życia społecznego, a utrzymując się z oszczędności, bez rychłego widoku załatwienia sprawy, funkcjonuje na granicy egzystencji. Z tymi okolicznościami Skarżący wiąże wniosek o przyznanie od organu administracji sumy pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Kwota ta będzie rekompensatą i zadośćuczynieniem za utracone zarobki, które Skarżące uzyskałby gdyby terminowo rozpoznano jego wniosek.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi i zapewnił, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału, ale jest skutkiem ogromnej ilości spraw oraz trudności kadrowych. W tych okolicznościach brak, zadaniem organu, podstaw do stwierdzenia przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa. Wojewoda zauważył też, że przyznanie sumy pieniężnej jest jedną z możliwości, należy mieć jednaj na uwadze obiektywne uwarunkowania związane z działalnością organu. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, aktywność sądu jest uwarunkowana wskazaną argumentacją.

W aktach administracyjny znajdują się również dokumenty dotyczące postępowania prowadzonego przez organ administracji po wniesieniu skargi do tut. Sądu. W szczególności:

- pismo z 20 maja 2020 r. - wystąpienie, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. : Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm.) do: Komendy Wojewódzkiej Policji we W., Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura w P. Oddział Zamiejscowy we W. oraz do Komendy N. Oddziału Straży Granicznej w K.O. o udzielenie informacji, czy wjazd i pobyt Strony stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego;

- pismo z 20 maja 2020 r. – informacja dla Strony o ustaleniu przewidywanego terminu załatwienia sprawy na dzień przypadający 90. dnia po odwołalnie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii liczonego od odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni, taki termin organ wiąże z konieczności uzyskania informacji na podstawie art. 109 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach;

- pismo z 21 maja 2020 r. - przekazanie ponaglenia Strony z 30 lipca 2019 r. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Wyjaśnić też trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Niniejsza sprawa, ze względu na jej przedmiot (przewlekłość) została rozpoznana przez Sąd w tym trybie. Wyjaśnić należy, że wniosek pełnomocnika Skarżącego o przeprowadzenia rozprawy, w obecnym stanie prawnym, nie wiąże Sądu w sprawach wskazanych w art. 119 pkt 1, 3, 4, 5 p.p.s.a. Wniosek strony jest istotny w sprawach wskazanych w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

W rozpatrywanej sprawie Skarżący przed wniesieniem skargi z 13 marca 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu 18.03.2020 r.) wniósł ponaglenie – pismo z 30 lipca 2019 r. Skarga Strony na przewlekłość postępowania Wojewody D. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jest więc, stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 §1 K.p.a., dopuszczalna i nie zachodzą przesłanki jej odrzucenia.

Przechodząc do oceny merytorycznej zarzutów skargi Sąd uznał, że zasługują one na uwzględnienie.

Zakres znaczeniowy terminu przewlekłość postępowania, określony w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, uzasadnia odwołanie się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz regulacji procesowych dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem administracji toczyło się na podstawie przepisów K.p.a., stąd też w kontekście przewlekłości ocenie podlegać musi zarówno zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a., jak i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc należy, że zgodnie z art. 12 K.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).

W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16, i sygn. III SAB/Wr 5/17; publ. w CBOSA).

Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów obowiązkiem organu jest sprawne, co nie zawsze oznacza szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania dowodowego kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16; publ. w CBOSA).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału

w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 K.p.a. I tak, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że mamy w niej do czynienia z przewlekłością postępowania.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że 4 stycznia 2019 r. wpłynął do organu administracji wniosek Strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z załącznikiem nr 1 i sprawa nie została zakończona do dnia wniesienia skargi do Sądu, tj. do 13 marca 2020 r. Wniosek Strony w zakresie spełnienia wymogów formalnych nie został oceniany do dnia wniesienia skargi, mimo wniesionego przez Stronę 30 lipca 2019 r. ponaglenia (wpływ do organu administracji w dniu 31.07.2019 r.). Pierwsze czynności w sprawie zostały podjęte, jak wynika ze znajdujących się w aktach dokumentach, dopiero 20 maja 2020 r. Oznacza to, że przez 14 miesięcy od dnia złożenia wniosku organ administracji nie podejmował żadnych czynności w sprawie, a Strona nie miała informacji, czy w sprawie toczy się postępowanie i kiedy się zakończy. Nie zmieniało tej sytuacji także wniesienie 30 lipca 2019 r. ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Ponaglenie to jak wynika z akt sprawy zostało przekazane do Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopiero po wniesieniu skargi do tut. Sądu (pismo z dnia 21.05.2020 r.). Przez ponad rok od złożenia wniosku organ administracji nie podejmował żadnych czynności w sprawie, w szczególności nie zbadał czy wniosek spełnia wymogi formalne, ani nie wystąpił o informacje o Stronie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Należy podkreślić, że czynności te winny być podejmowane niezwłocznie po wniesieniu przez Stronę wniosku o pobyt czasowy. Celem tych czynności jest bowiem uzyskanie informacji o cudzoziemcu przebywającym w Polsce.

Organ administracji, nie podejmując żadnych czynności w sprawie przez 14 miesięcy miesięcy od dnia złożenia wniosku (4.01.2019 r.) do dnia wniesienia skargi do Sądu naruszył przepisy art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. Sprawa nie należy do szczególnie skomplikowanych zatem postępowanie winno być zakończone, uwzględniając konieczność pozyskania informacji o Stronie stosownie do przepisów art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w terminie trzech miesięcy. Prowadząc to postępowanie przez okres od dnia 4 stycznia 2019 r. do dnia wniesienia skargi (13.03.2020 r.) organ administracji naruszył też przepisy art. 36 K.p.a., bowiem przez okres 14 miesięcy nie informowała o przewidywanym terminie zakończenia postępowania ani o przyczynach zwłoki. Naruszony też został przepis art. 37 § 4 K.p.a. ponaglenia Strony z dnia 30 lipca 2019 r. (wpływ do organu administracji 31.07.2019 r.) nie przekazał bowiem do Urzędu do Spraw Cudzoziemców do dnia wniesienia skargi do Sądu. Nastąpiło to dopiero pismem z 21 maja 2020 r. tj. po upływie ponad 9 miesięcy do wniesienia ponaglenia. Z powołanego przepisu wynika, że winno to nastąpić w terminie 7 dni od wpływu ponaglenia do organu administracji. Uwzględniając powyżej opisane uchybienia, Sąd stwierdził, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

W ocenie Sądu tak rozumiane rażące naruszenie prawa wystąpiło w niniejszej sprawie. Wojewoda D. po wpływie wniosku Strony nie podejmował żadnych czynności w sprawie przez 14 miesięcy, tj. do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania. W tym okresie, mimo wniesienia przez Stronę ponaglenia 30 lipca 2019 r. organ administracji nie podjął nawet czynności w zakresie sprawdzenia czy wniosek jest prawidłowy pod względem formalnym, czy zostały wraz z wnioskiem złożone wszystkie niezbędne do rozpoznania sprawy dokumenty. Wojewoda nie wystąpił, też w trybie art. 109 ust. 1 ustawa o cudzoziemcach udzielenie informacji o Stronie. Przez okres 14 miesięcy nie informowano też Strony o przyczynach zwłoki i nie wskazano nowego terminu załatwienia sprawy. Do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania, tj. przez ponad 7 miesięcy Wojewoda nie przekazał ponaglenia Strony z 30 lipca 2019 r. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, podczas gdy ustawowy termin to 7 dni. Jednocześnie należy przypomnieć, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, na które powołuje się organ administracji w odpowiedzi na skargę, nie stanowi okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Wskazane okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że organ administracji w sposób rażący naruszył przepisy, art. 8 § 1 art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 oraz art. 37 § 4 K.p.a. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez Wojewodę D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z ww. przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło się w pkt II sentencji wyroku.

Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał organ administracji do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, mając na uwadze trudności w prowadzeniu postępowania w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i epidemii z powodu COVID -19 ( pkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Uprawnienie sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Charakter tego środka – skutkującego nie tylko obciążeniem finansowym dla organu, ale i przysporzeniem finansowym na rzecz strony - jest bliższy zadośćuczynieniu, gdyż związany jest nie z wielkością rzeczywistych szkód poniesionych przez nią w związku z bezczynnością organu lub przewlekłością postępowania, ale rozmiarem naruszenia jej praw przez bezprawne zachowanie organu. Naruszenie przez organ praw strony będzie uzasadniało zastosowanie tego środka (zasądzenie sumy pieniężnej), w szczególności w przypadkach, gdy bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu przez organ jej sprawy wiąże się z powstaniem dla niej znacznych dolegliwości. Takie niewątpliwie zaś towarzyszą sytuacji przedłużającego się braku rozstrzygnięcia co do prawa pobytu na terytorium Polski.

Skarżący, uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej wskazał, że przyznana kwota będzie stanowić rekompensatę za utracone zarobki, które uzyskałby, gdyby terminowo rozpoznano wniosek, wskazuje też na konieczność utrzymywania się z oszczędności. W ocenie Sądu okoliczności sprawy wskazują, że rekompensata taka jest Stronie należna. Tak długi okres rozpoznawanie wniosku Strony o zezwolenia na pobyt czasowy, całkowity brak reakcji organu administracji na składane przez Stronę dokumenty, brak informacji o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu, wreszcie lekceważenie praw Strony przez nieprzekazanie ponaglenia do Urzędu do Spraw Cudzoziemców niewątpliwie były dla Strony przyczyną stresu i przekonania, że mimo podejmowania wszelkich wymaganych przez prawo działań nie jest możliwe uzyskanie stanowiska organu administracji w wymaganej prawem formie w rozsądnym czasie. W tym też kontekście należy, zdaniem Sądu, oceniać rażący charakter przewlekłości postępowania jako przesłankę przyznania sumy pieniężnej (1.000 zł), na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Ww. kwotę Sąd uznał za adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia doznanej krzywdy. Jednocześnie należy zaznaczyć, że przyznana kwota nie stanowi odszkodowania, czy to za utracony zarobek, czy konieczność utrzymywania się z oszczędności, ale jest formą zadośćuczynienia za naruszenie praw Strony w prowadzonym przez organ administracji postępowaniu. Odszkodowania Strona może dochodzić na ogólnych zasadach przed sądem powszechnym. Rozstrzygniecie w zakresie przyznania sumy pieniężnej znalazło wyraz w pkt IV sentencji wyroku.

Końcowo należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 15zzs ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374) okres objęty badaniem Sądu nie obejmuje bowiem okresu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19.

O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku). Na zasądzoną od Wojewody D. na rzecz Skarżącego kwotę 597 zł składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.