Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 288/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 par. 1, art. 26, art. 27 par. 1 i 2, art. 2, art. 29, art. 59 par. 1 i 2, art. 72 par. 1 i 2, art. 80 par. 2 i 4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 28 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011r. sprawy ze skargi K.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...], obejmujących należności K. S. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, a także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, organ egzekucyjny, Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] zawiadomieniami nr od [...] do [...] z dnia [...] marca 2008 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia zobowiązanego u pracodawcy [...] Sp. z o.o. w S. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych skierowane zostały do zobowiązanego na adres [...] os. [...]. Dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu zostały doręczone w dniu [...] marca 2008 r.

Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. nr [...] organ egzekucyjny, powołując się na art. 35a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), wstrzymał czynności egzekucyjne dotyczące wykonania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, wskazując w uzasadnieniu, iż K. S. złożył do Sądu Okręgowego w [...] odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek.

Pismem z dnia [...] października 2009 r. zobowiązany wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wnosząc jednocześnie o:

- zaniechanie poboru części wynagrodzenia, gdyż prowadzona egzekucja jest niezgodna z przepisami, z uwagi na wstrzymanie czynności egzekucyjnych,

- zwrot zdeponowanych przez pracodawcę kwot pieniężnych,

- anulowanie tytułów wykonawczych i zwrot wszelkich wyegzekwowanych niezgodnie z prawem kwot z wynagrodzenia.

W uzasadnieniu wniosku zobowiązany wskazał, iż organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem zobligowany był dochować wszelkiej staranności w zakresie wszczęcia egzekucji i doręczyć zobowiązanemu upomnienia, tytuły wykonawcze czy też zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia, a których to zobowiązany nie otrzymał. Zatem, w przekonaniu zobowiązanego, nie został on formalnie powiadomiony o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a więc został pozbawiony prawa do złożenia środków zaskarżenia. Zobowiązany wskazał, iż zostało naruszone jego prawo do uzyskania pełnej informacji o wszczęciu i prowadzeniu egzekucji administracyjnej.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując w uzasadnieniu, iż wierzyciel nie wyraził zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego, bowiem nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto organ egzekucyjny wskazał, iż upomnienia dotyczące należności objętych postępowaniem egzekucyjnym zostały doręczone zobowiązanemu w dniach [...] marca 2004 r., [...] kwietnia 2004 r., [...] maja 2004 r., [...] czerwca 2004 r., [...] lipca 2004 r. oraz [...] października 2004 r. Natomiast doręczenie odpisów tytułów wykonawczych nastąpiło w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego w dniu [...] kwietnia 2008 r. pod adresem [...], os. [...].

Na powyższe postanowienie K. S. pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zobowiązany wskazał m.in., iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych wiedział, iż strona zamieszkuje pod adresem [...], ul. [...], gdyż pod ten adres ZUS kierował pisma jeszcze przed dokonaniem zajęcia wynagrodzenia, natomiast zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych z niezrozumiałych względów wysłał na adres [...], os. [...]. Na potwierdzenie powyższego zobowiązany do zażalenia załączył stosowne dokumenty.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, iż wyjaśnienia wymaga kwestia prawidłowości doręczenia odpisów tytułów wykonawczych.

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. zobowiązany ponowił wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazując w uzasadnieniu, iż pomimo przekazania sprawy przez organ odwoławczy do ponownego rozpatrzenia, nie otrzymał jeszcze żadnego rozstrzygnięcia odnośnie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto zobowiązany stanął na stanowisku, iż skoro egzekucja nie została wszczęta z uwagi na niedoręczenie odpisów tytułów wykonawczych, nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania, a więc zobowiązanie uległo przedawnieniu. Ponadto strona podniosła zarzut błędnego wystawienia tytułów wykonawczych w zakresie adresu zobowiązanego, a w konsekwencji przekreślenie niewłaściwego adresu i wpisanie aktualnego. Dodatkowo pismem z dnia [...] marca 2010 r. dołączył do akt postępowania dodatkowe dokumenty na okoliczność wykazania zmiany adresu zamieszkania.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...], działając jako wierzyciel nie wyraził zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec K. S.

W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wskazał, iż tytuły wykonawcze wystawione zostały w oparciu o najbardziej aktualne druki zgłoszeniowe złożone przez pracodawcę zobowiązanego, tj. druk ZUS ZUA - data wypełnienia [...] lipca 2006 r. Natomiast w dokumentach przedłożonych przez zobowiązanego wierzyciel dopatrzył się sprzeczności dotyczących wskazywanych adresów, bowiem w zawiadomieniu o skierowaniu na rehabilitację leczniczą z dnia [...] września 2004 r. wskazany jest adres [...], ul. [...], natomiast w informacji o przebytej rehabilitacji leczniczej z dnia [...] listopada 2004 r. jako adres zamieszkania wskazano [...], os. [...]. Ponadto wierzyciel wskazał, iż na formularzu zgłoszeniowym ZUS ZZA złożonym w dniu [...] lutego 2006 r. zobowiązany podał adres zameldowania os. [...] i zamieszkania ul. [...], nie wskazując adresu do korespondencji, mimo iż na druku jest taka możliwość. Wierzyciel wskazał również, iż z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż upomnienia zostały skutecznie doręczone w dniach [...] marca 2004 r., [...] kwietnia 2004 r. (odbiór osobisty), [...] maja 2004 r.(odbiór inna osoba) - wysłane na adres [...], ul. [...] (pod którym zobowiązany prowadził działalność gospodarczą) oraz w dniach [...] czerwca 2004 r., [...] lipca 2004 r., [...] października 2004 r.(odbiór osobisty) - wysłane na adres [...], os. [...].

Odnosząc się do zarzutu błędnego wypełnienia tytułów wykonawczych w zakresie adresu zobowiązanego, a następnie przekreślenia nieaktualnego i dopisania aktualnego adresu, wierzyciel wskazał, iż pierwotnie w tytułach wykonawczych wskazano adres zameldowania zobowiązanego: [...], os. [...] ustalony w oparciu o najbardziej aktualne druki zgłoszeniowe złożone przez pracodawcę zobowiązanego. W zakresie natomiast zarzutu niedoręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych wierzyciel wskazał, iż doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach [...] marca 2008 r. i [...] kwietnia 2008 r., a następnie w dniu [...] kwietnia 2008 r. zwrócona przez urząd pocztowy z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie". ZUS ponadto wskazał, iż zobowiązany wbrew twierdzeniom o braku informacji o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, wiedział o toczącej się egzekucji, bowiem został zawiadomiony o zajęciu wynagrodzenia przez pracodawcę pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. skierowanym na adres [...], os. [...], a zobowiązany potwierdził odbiór pisma w dniu [...] kwietnia 2008 r. i nie złożył zastrzeżeń co do adresu, jak i nie zwrócił się do Zakładu o doręczenie odpisów tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia. Wierzyciel nie stwierdził zatem wystąpienia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu organ egzekucyjny I instancji wskazał, iż tytuły wykonawcze wystawione zostały na adres zameldowania zobowiązanego [...], os. [...] w oparciu o posiadane przez wierzyciela najbardziej aktualne druki zgłoszeniowe złożone przez pracodawcę (druk ZUS ZUA wypełniony dnia [...] lipca 2006 r.) oraz na podstawie składanych przez zobowiązanego deklaracji rozliczeniowych i doręczonych upomnień. Organ egzekucyjny ponadto wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] wierzyciel nie wyraził zgody na umorzenie postępowania egzekucyjnego, bowiem nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto organ egzekucyjny wskazał, iż upomnienia dotyczące należności objętych postępowaniem egzekucyjnym zostały doręczone zobowiązanemu w dniach [...] marca 2004 r., [...] kwietnia 2004 r., [...] maja 2004 r., [...] czerwca 2004 r., [...] lipca 2004 r. oraz [...] października 2004 r., natomiast doręczenie odpisów tytułów wykonawczych nastąpiło w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego w dniu [...] kwietnia 2008 r. pod adresem [...], os. [...].

Na powyższe postanowienie zobowiązany pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia. W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany wskazał, iż organ egzekucyjny nie wziął pod uwagę dowodów przedstawianych przez zobowiązanego, jak i nie zastosował się do rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Ponadto strona wskazała, iż w postanowieniu z dnia [...] września 2008 r. wstrzymującym czynności egzekucyjne, organ egzekucyjny nie wskazał, iż kwoty potrącane z wynagrodzenia powinny być deponowane u pracodawcy, a wyjaśnił to dopiero w piśmie z dnia [...] października 2008 r. Zobowiązany podniósł również, iż wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie zostało odwołane do dnia dzisiejszego, pomimo że minęło 19 miesięcy. W przekonaniu zobowiązanego w przypadku zawieszenia postępowania wystarczy 6 lub 12 miesięcy żeby umorzyć postępowanie egzekucyjne. Zobowiązany zarzucił organowi egzekucyjnemu, iż ten nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego odnośnie kwestii doręczeń, pomimo iż zobowiązany w dniu [...] kwietnia 2006 r. przy okazji składania korekt deklaracji wskazał w ZUS adres do korespondencji, który powinien być wprowadzony do bazy danych dotyczącej ubezpieczonych. Zobowiązany wskazał, iż organ niezasadnie obwinia go za swoje pomyłki, jak również podniósł, iż w formularzu zgłoszeniowym ZUS ZZA z dnia [...] lutego 2006 r. nie podał adresu do korespondencji, gdyż korespondencję przesyła się pod adres zamieszkania, który został zamieszczony na w/w druku. Zobowiązany zarzucił również, iż upomnienia zostały wystawione w 2004 r., natomiast egzekucja została wszczęta dopiero po czterech latach i to nieskutecznie, skoro bowiem tytuły wykonawcze nie zostały mu doręczone, to egzekucja nie została wszczęta.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], działając m.in. na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji uznając, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny związany jest treścią art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który zawiera enumeratywnie wymienione przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania. W niniejszej sprawie zobowiązany we wniosku z dnia [...] października 2009 r. oraz w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku, powołał kilka przesłanek wymienionych przez ustawodawcę w w/w przepisie, a mianowicie niedoręczenie upomnień (art. 59 § 1 pkt 7), niedopuszczalność egzekucji polegającą na niedoręczeniu odpisów tytułów wykonawczych (art. 59 § 1 pkt 7), wygaśnięcie obowiązku poprzez przedawnienie (art. 59 § 1 pkt 2). W związku z powyższym organ egzekucyjny zobligowany był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu stwierdzenia zasadności podniesionych argumentów, na co zwrócił uwagę tutejszy organ w postanowieniu nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., uchylając wcześniej wydane postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] organ egzekucyjny ponownie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się w uzasadnieniu na stanowisko wierzyciela oraz stwierdzając lakonicznie, iż upomnienia zostały doręczone w dniach [...] marca 2004, [...] kwietnia 2004, [...] maja 2004, [...] czerwca 2004, [...] lipca 2004 oraz [...] października 2004, natomiast doręczenie odpisów tytułów wykonawczych nastąpiło w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższego organ egzekucyjny w żaden sposób nie rozwinął, ani nie powołał żadnych dowodów na poparcie tych twierdzeń. Uzasadnienie rozstrzygnięcia nie spełniało więc wymogu art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który obliguje organ administracji publicznej do zawarcia uzasadnienia faktycznego oraz prawnego w postanowieniu, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 107 § 3 w związku z art. 126 w/w ustawy uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia, a więc powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania wyrażonej w art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Równocześnie uzasadnienie powinno umożliwić organowi nadzoru sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż obowiązkiem organu administracji jest dokładne uzasadnienie przyjęcia konkretnego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia. Organ administracji nie może bowiem ograniczyć się do powołania artykułu czy paragrafu przepisu prawa, lecz powinien w uzasadnieniu zawrzeć umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazać, jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Tych elementów zaskarżone postanowienie nie zawierało. Wskazano ponadto, iż w niniejszej sprawie na potwierdzeniu odbioru upomnienia nr [...] podpisała się inna osoba niż zobowiązany, zatem organ egzekucyjny powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie tego, czy osoba ta była upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej do K. S. Powyższego organ egzekucyjny nie uczynił, zatem jego przekonanie co do prawidłowości doręczenia w/w upomnienia nie znajduje żadnego uzasadnienia.

W zakresie natomiast doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, zwrócił uwagę na to, iż organ egzekucyjny również w tym przypadku w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego, w jego przekonaniu, nastąpiło skuteczne doręczenie w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Akta sprawy również nie tłumaczą w żaden sposób, z czego wynika brak konsekwencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w adresowaniu korespondencji do zobowiązanego (pod adres prowadzenia działalności, pod adres zameldowania, pod adres zamieszkania). O ile bowiem zobowiązany ma prawo nie wiedzieć jaki adres powinien wskazać w nagłówku sporządzanych przez siebie pism (adres zameldowania czy adres zamieszkania), o tyle ZUS jako organ administracji publicznej, zobligowany jest działać na podstawie przepisów prawa, a więc na mocy art. 42 Kodeksu postępowania administracyjnego doręczać korespondencję pod adres zamieszkania strony. Podkreślono, iż wnioski i twierdzenia zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia muszą znajdować oparcie w zebranym materiale dowodowym.

Końcowo Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wskazał , iż organ egzekucyjny w ogóle nie odniósł się do podnoszonego przez stronę w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. argumentu przedawnienia dochodzonej należności. Odnośnie natomiast zarzutu strony naniesienia poprawek na tytułach wykonawczych w zakresie adresu zobowiązanego, organ egzekucyjny powołał się wyłącznie na ustalenia wierzyciela, w zakresie poprawności adresu na jaki wystawiono tytuły wykonawcze, nie dokonując we własnym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego.

Z uwagi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uchylił w całości zaskarżone postanowienie Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...] maja 2010 r. i przekazał je do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ egzekucyjny pierwszej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wydał postanowienie z dnia [...] października 2010 r. znak [...], którym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...] oraz [...] do [...].

W uzasadnieniu postanowienia, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ egzekucyjny ustosunkował się do argumentów zobowiązanego. Wskazał, iż zgodnie z poczynionymi ustaleniami przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione w oparciu o składane przez zobowiązanego deklaracje oraz upomnienia wysyłane przez ZUS w dniach [...] marca 2004 r., [...] kwietnia 2004 r., [...] maja 2004 r. na adres: ul. [...] (miejsce prowadzenia działalności gospodarczej) oraz w dniach [...] czerwca 2004 r., [...] lipca 2004 r. i [...] września 2004 r. na adres [...], os. [...]. Upomnienia zostały doręczone zobowiązanemu osobiście (potwierdzenie w aktach sprawy), poza jednym - z dnia [...] maja 2004 r., które odebrała H. D., pracownik zatrudniony przez zobowiązanego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej pod firmą Zakład [...] K. S. Z uwagi na brak w dokumentacji upoważnienia do odbioru korespondencji dla H. D. - nie było możliwości uznania na gruncie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego za skutecznie doręczone upomnienie nr [...]. W związku z powyższym postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. obejmującego zadłużenie z tytułu nieopłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne za miesiąc [...]/2004r. zostało umorzone.

W kwestii natomiast podnoszonego przez zobowiązanego przedawnienia zobowiązań, organ egzekucyjny wskazał, iż przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało wdrożone na podstawie upomnień dotyczących zaległości za okres od [...]/2002 do [...]r. Zgodnie zaś z treścią art. 24 ust.4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 01 stycznia 2003 r. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się z upływem 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Tym samym 10-letni okres przedawnienia dotyczy wszystkich wymagalnych zobowiązań powstałych do dnia 31 grudnia 2002 r., o ile nie uległy przedawnieniu i nie wygasły przed dniem 01 stycznia 2003 r., jak i zobowiązań powstałych od dnia 01 stycznia 2003 r. Organ egzekucyjny w dalszej części postanowienia wyjaśnił zobowiązanemu, iż w jego przypadku - aktualnie prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym objęte są nieopłacone w trakcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej składki; na ubezpieczenie społeczne za okres od [...]/2002 do [...]/2003 oraz za [...]/2004, ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...]/2002 do [...]/2004 oraz od [...]/2004 do [...]/2004, a także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...]/2002 do [...]/2002 oraz od [...]/2003 do [...]/2003. Zatem zgodnie z obowiązującymi i powołanymi przez organ egzekucyjny regulacjami prawnymi nie uległy one przedawnieniu na dzień 01 lipca 2004 r., co oznacza, że w stosunku do nich stosuje się 10 -letni termin przedawnienia. Organ egzekucyjny powołał ponadto uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 02 lipca 2008r. (sygn. akt II UZP 5/08), zgodnie z którą do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 01 stycznia 2003 r., o ile nie uległy przedawnieniu według przepisów obowiązujących przed ta datą stosuje się 10 -letni okres przedawnienia.

Natomiast w kwestii właściwego adresu zamieszkania zobowiązanego organ egzekucyjny wskazał, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że adres [...], ul. [...], który zobowiązany wskazał w złożonym w dniu [...] czerwca 2008 r. odwołaniu do Sądu Okręgowego w [...] - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2008 r. Został on wprowadzony do bazy komputerowej z datą [...] września 2009 r., a więc już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Jednakże przedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2008 r. wystawionych przez wierzyciela na adres zameldowania zobowiązanego - to jest [...], Os. [...] - ustalony w oparciu o druk zgłoszeniowy ZUS ZUA przekazany przez pracodawcę K. S. – [...] Sp. z o.o. (data wypełnienia [...] lipca 2006 r.)

Na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] października 2010 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec K. S. zam. [...], ul. [...] na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...] oraz [...] do [...] z dnia [...] marca 2008r. (wstrzymanego od dnia [...] września 2008 r.) oraz umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], zobowiązany pismem z dnia [...] października 2010 r. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu zażalenie, wobec odmowy umorzenia wyrażonej w punkcie 2.

W zażaleniu zobowiązany wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, uchylenie nieprawomocnego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] – [...] z dnia [...] marca 2008 r., umorzenie wskazanego wyżej postępowania egzekucyjnego i uznanie go za bezprzedmiotowe, zwrot zdeponowanych u pracodawcy kwot potrącanych z wynagrodzenia za pracę w [...] Sp. z o.o. oraz anulowanie postanowienia "o depozyt" u pracodawcy (w ocenie zobowiązanego z uwagi na nieistnienie egzekucji z powodu braku podstaw prawnych).

Zobowiązany podnosi, że skoro nie otrzymał tytułów wykonawczych i nie został poinformowany o zajęciu wynagrodzenia, co jest bezprawne, to w jego ocenie postępowanie egzekucyjne należy uchylić jako bezprzedmiotowe.

Zobowiązany zarzuca nieważność postępowania egzekucyjnego z uwagi na doręczenie odpisów tytułów wykonawczych w trybie art. 44 Kpa. Jego zdaniem organ egzekucyjny celowo pozbawił go możliwości "obrony przewidzianej egzekwowanemu dłużnikowi i możliwości zapoznania się ze sprawą". Zobowiązany podniósł ponadto, iż nie został poinformowany o wydłużeniu terminu załatwienia jego sprawy.

Złożone zażalenie zobowiązany uzupełnił pismem z dnia [...] stycznia 2011 r., w którym wskazał na przewlekłość przekazania zażalenia z dnia [...] października 2010r., które wpłynęło do Dyrektora Izby Skarbowej w dniu [...] grudnia 2010 r. Ponownie podniósł niewłaściwe kierowanie wobec niego korespondencji (doręczenie odpisów tytułów wykonawczych i odpisu zajęcia wynagrodzenia) pod adres zameldowania, a nie zamieszkania, pomimo wiedzy ZUS co do jego właściwego adresu oraz pomimo kierowania na adres [...] innych przesyłek zarówno przed wystawieniem przedmiotowych tytułów wykonawczych, jak i po tym wydarzeniu. Przedstawił również kolejne kserokopie dokumentów świadczących o niejednolitości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych co do stosowania w swoim postępowaniu adresów zobowiązanego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Sytuacje, w których postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, określają jednoznacznie przepisy art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym wymienione zostały przesłanki obligujące organ egzekucyjny do umorzenia prowadzonego postępowania. Regulacja zawarta w art. 59 przyjmuje zasadę, że postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu tylko z przyczyn taksatywnie w nim wymienionych. W przedmiotowej sprawie - jak stwierdził zarówno wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a także organ egzekucyjny - Dyrektor I Oddziału ZUS w [...] - żadna z wymienionych wyżej przesłanek ustawowych nie zaistniała.

Rozpatrując zatem wniosek zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego organ odwoławczy - Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podzielając stanowisko organu egzekucyjnego, a także mając na uwadze stanowisko wierzyciela w przedmiotowej kwestii nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentów zobowiązanego.

Pismem z dnia [...] marca 2011 r. K. S. złożył skargę na postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie wniósł o:

- zawieszenie nieprawomocnej egzekucji do czasu rozpatrzenia skargi,

- zwolnienie z kosztów w opłacie za wniesienie stosownej opłaty od skargi do WSA,

- uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] stycznia 2011 r.,

- nakazanie organowi egzekucyjnemu - Dyrektorowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] aby wycofał nieprawomocną egzekucję z dnia [...] marca 2008 r. od [...] Sp. z o.o. w S. lub dostarczył przesyłkę w nienaruszonym stanie z dnia [...] marca 2008 r. wysłaną [...] marca 2008 r. na błędny adres i już nie aktualny,

- zwrot potrąconego i nieprawnie deponowanego u pracodawcy części wynagrodzenia wobec niespełnienia "prawomocności" tytułów wykonawczych wraz z należnymi odsetkami,

- zbadanie z urzędu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny powodu naruszenia prawa, jak i błędów popełnionych przez wierzyciela, organ egzekucyjny - Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] w przeprowadzeniu egzekucji z dnia [...] marca 2008 r. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W złożonej skardze skarżący powołuje podobne argumenty, co w zażaleniu wniesionym na postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazuje ponownie, iż niewłaściwie kierowano wobec niego korespondencję (doręczenie odpisów tytułów wykonawczych i odpisu zajęcia wynagrodzenia) pod adres zameldowania, a nie zamieszkania, pomimo wiedzy ZUS co do jego właściwego adresu oraz pomimo kierowania na adres [...] innych przesyłek zarówno przed wystawieniem przedmiotowych tytułów wykonawczych, jak i po tym wydarzeniu. Zdaniem skarżącego egzekucję należy uznać zatem za niebyłą, gdyż do niej nie doszło wobec niedoręczenia zawiadomienia, jak i odpisów tytułów wykonawczych. W ocenie skarżącego egzekucja "u pracodawcy jest wirtualna na zasadzie domniemanego doręczenia", które także nie może mieć miejsca z uwagi na skierowanie jej pod niewłaściwy adres. Dodatkowo skarżący podnosi, iż organ odwoławczy "nie zauważył dowodu", tj. wywiadu zawodowego wystawionego przez pracodawcę [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., gdzie widnieje adres [...]. Ponadto skarżący wnosi o uwzględnienie nowych dowodów, świadczących o posługiwaniu się zarówno przez niego jak i ZUS adresem zamieszkania [...]. Skarżący zarzuca, iż postępowanie prowadzone było przez organ egzekucyjny - Dyrektora ZUS w sposób przewlekły (nie informowano zobowiązanego o przedłużaniu terminów do wydawania kolejnych rozstrzygnięć w sprawie oraz w długim terminie przekazywano zażalenia do organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. Ocenie Sądu podlegają m.in. wydane przez organy egzekucyjne akty władczego oddziaływania jakimi są postanowienia zapadające w egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych, jednakże dopiero po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji. Sąd administracyjny nie jest też kolejną instancją merytorycznie rozstrzygająca istotę sporu między stronami (a więc np. umarzać postępowanie egzekucyjne czy nakazywać zwrotu pobranych w postępowaniu egzekucyjnym zaległych zobowiązań z tytułu ubezpieczeń społecznych), ale z woli polskiego ustawodawcy ma on tylko i wyłącznie uprawnienia kasacyjne. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem w niniejszej sprawie tylko i wyłącznie do badania legalności zaskarżonych postanowień organów egzekucyjnych odmawiających umorzenia postępowania egzekucyjnego - czy organy te nie naruszyły przy ich wydaniu prawa powszechnie obowiązującego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd wyjaśnia jednocześnie, iż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w brzmieniu przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich istotnych naruszeń prawa powszechnie obowiązującego, a determinujących byt prawny zaskarżonych postanowień organów egzekucyjnych odmawiających umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2005 r., Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).

Wniesiona skarga nie mogła być uwzględniona.

I tak Sąd wyjaśnia, iż nie mogła stanowić przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego argumentacja strony skarżącej w przedmiocie zarzutów rzekomego niedoręczenia upomnień oraz niedopuszczalności egzekucji w związku z "przedawnieniem upomnień". W myśl uregulowań zawartych w art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - organ egzekucyjny przyjmując tytuł wykonawczy do realizacji obowiązany jest jedynie do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej - czy obowiązek objęty tytułem wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej oraz czy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku nim objętego. To wyraźne wyłączenie z dopuszczalnego zakresu badania tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jednoznacznie wskazuje, że badanie takie ma wyłącznie charakter formalny. Polega ono jedynie na sprawdzeniu, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy zostało doręczone upomnienie. Podkreślić zatem należy, że organy egzekucyjne w prowadzonym postępowaniu mogą rozstrzygać wyłącznie kwestie wynikające z samego postępowania egzekucyjnego tj. następujące po wystawieniu tytułu wykonawczego. Oznacza to, że kwestie związane z rozstrzyganiem, czy słusznie wierzyciel żąda od zobowiązanego uiszczenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu. W postępowaniu egzekucyjnym nie wolno bowiem rozstrzygać zagadnień, które skarżone mogą być w postępowaniu dotyczącym kwestionowania należności. W przedmiotowym przypadku zobowiązany skorzystał z takiej możliwości zaskarżając decyzję ZUS z dnia [...] maja 2008r. znak [...] stwierdzającą wysokość zadłużenia oraz wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...].

Organ egzekucyjny - Dyrektor I Oddziału ZUS, dokonując zatem wstępnej weryfikacji przesłanych do realizacji przez wierzyciela tytułów wykonawczych - prawidłowo – zdaniem Sądu ustalił, iż tytuły spełniają przesłanki dopuszczalności, w tym także w zakresie doręczenia upomnień. Jak wynika z akt sprawy wierzyciel przed wystawieniem tytułów wykonawczych skierował do zobowiązanego zgodnie z wymogami art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, pisemne upomnienia, zawierające wezwania do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Upomnienia wzywające do zapłaty należności zostały skutecznie doręczone osobiście zobowiązanemu (dowody doręczeń w aktach sprawy), poza upomnieniem nr [...], które odebrała H. D., pracownik zatrudniony przez zobowiązanego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej pod firmą Zakład [...] K. S. Z uwagi na brak w dokumentacji upoważnienia do odbioru korespondencji dla H. D. nie było jednak podstaw uznania tego jednego upomnienia na gruncie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego za skutecznie doręczone.

W związku z powyższym postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] marca 2008r. obejmującego zadłużenie z tytułu nieopłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne za miesiąc [...]/2004r. zostało umorzone. W stosunku zaś do pozostałych zaległości wskazanych w upomnieniach podkreślić należy, iż pomimo skutecznie doręczonych upomnień zobowiązany K. S. nadal nie uiścił należności z tytułu nieopłaconych składek.

Sąd podkreśla, iż w pełni podziela stanowisko wierzyciela i organów egzekucyjnych w kwestii bezzasadności zarzutu zobowiązanego co do "przedawnionych upomnień". Jak wynika bowiem z akt sprawy postępowanie egzekucyjne zostało wdrożone na podstawie upomnień dotyczących zaległości za okres od [...]/2002 do [...]/2004. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 01 stycznia 2003 r. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przedawniają się z upływem 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Tym samym 10-letni okres przedawnienia dotyczy wszystkich wymagalnych zobowiązań powstałych do dnia 31 grudnia 2002 r. o ile nie uległy przedawnieniu i nie wygasły przed dniem 01 stycznia 2003 r. jak i zobowiązań powstałych do dnia 01 stycznia 2003 r.

W stosunku do składek na ubezpieczenie zdrowotne zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 06.02.1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. z 1997r. Nr 28, poz. 153), ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.(Dz. U. z 2004r. Nr 210, poz. 2135 ze zm.).

Zgodnie z art. 28 ust.2 i 3 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązującej w okresie od 01 stycznia 1999 r. do 31 marca 2003 r., należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegały przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Bieg terminu przedawnienia przerywało odroczenie terminu płatności, rozłożenia na raty spłaty należności i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o tej czynności został zawiadomiony dłużnik. Należności z tytułu składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich wymagalności upłynęło 10 lat.

Zgodnie z art. 33 ust. 2 i 3 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej w okresie od 01 kwietnia 2003 r. do 30 czerwca 2004 r., należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne przedawniały się na w/w zasadach.

Należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od 01 lipca 2004r. do 30 września 2004 r. na mocy art.33 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (w brzmieniu obowiązującym od 01 lipca 2004 r.) ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli według art. 24 ust. 4-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zasad tych nie stosuje się jednak do oceny przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, które wygasły przed dniem 01 lipca 2004 r. Dotyczy to należności za okres od stycznia 1999r. do maja 1999r., których bieg 5- letniego terminu przedawnienia nie został przerwany.

Zgodnie z art. 93 ust.2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od 01 października 2004 r. ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z treścią art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne.

W przypadku zobowiązanego aktualnym prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym objęte są nieopłacone w trakcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej składki na ubezpieczenia społeczne za okres od [...]/2002 do [...]/2003 oraz za [...]/2004, ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...]/2002 do [...]/2004 oraz od [...]/2004 do [...]/2004, a także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...]/2002 do [...]/2002 oraz od [...]/2003 do [...]/2003.

Zgodnie z wyżej powołanymi uregulowaniami prawnymi w/w należności były wymagalne na dzień 01 stycznia 2003 r., co oznacza, że w stosunku do nich stosuje się 10-letni okres przedawnienia. Mając na uwadze powyższe organy egzekucyjne nie naruszyły prawa powszechnie obowiązującego stwierdzając, że ani objęte tytułami wykonawczymi należności z tytułu nieopłaconych składek, ani upomnienia do nich wysłane nie uległy przedawnieniu.

W związku z tym, iż zobowiązany nie uiścił dobrowolnie należności z tytułu nieopłaconych składek, pomimo odebrania upomnień obejmujących te zaległości oraz zawierających zagrożenie, że w przypadku nieuregulowania należności zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej - wierzyciel miał prawny obowiązek podejmowania kolejnych czynności zmierzające do wymuszenia wykonania istniejących zaległości obciążających K. S. Dlatego w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wystawił on w dniu [...] marca 2008 r. tytuły wykonawcze obejmujące przedmiotowe zaległości, po czym skierował je celem realizacji do organu egzekucyjnego.

Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] na podstawie art. 26 i 72 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczął egzekucję administracyjną, w wyniku której dokonał zajęcia wynagrodzenia zobowiązanego u pracodawcy – [...] Sp. z o.o. Czynności związanej z zajęciem wynagrodzenia dokonano w oparciu o wskazany art. 72 § 1 powyższej ustawy, zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. W myśl § 2 wskazanego artykułu zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany stosunku pracy lub zlecenia, nawiązania nowego stosunku pracy lub zlecenia z tym samym pracodawcą, a także w przypadku przejęcia pracodawcy przez innego pracodawcę.

Przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę K. S. zostały doręczone za potwierdzeniem odbioru dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak również skierowane na adres zobowiązanego pozyskany z systemu informatycznego ZUS wynikający z druku zgłoszeniowego - ZUS ZUA z dnia [...] lipca 2006r. złożonego przez pracodawcę zobowiązanego. Dłużnik zajętej wierzytelności - pracodawca potwierdził odbiór zajęcia w dniu [...] marca 2008r., natomiast w stosunku do zobowiązanego przyjęto, iż doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach [...].03.2008r. i [...].04.2008r., a następnie w dniu [...].04.2008r. zwrócona przez urząd pocztowy z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie".

Sąd przychyla się jednocześnie do stanowiska organ odwoławczego, iż niewłaściwy jest pogląd Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwestii uznania, iż odpisy tytułów wykonawczych oraz odpis zajęcia wierzytelności został właściwie doręczony zobowiązanemu. Brak bowiem w niniejszym przypadku przesłanek pozwalających na zastosowania instytucji doręczenia zastępczego unormowanej w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skutek prawny upływu terminu przechowywania pisma ustanowiony w art. 44 § 4 k.p.a. powstanie wyłącznie wtedy, gdy pismo skierowano do odbiorcy pod poprawny adres zamieszkania.

W rozpatrywanej sprawie - jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów - organ egzekucyjny dysponował wiedzą o aktualnym adresie zamieszkania zobowiązanego ([...], ul. [...]), również wielokrotnie kierował pod ten adres korespondencję do zobowiązanego, przed i po dacie wystawienia tytułów wykonawczych. Zobowiązany posługiwał się co prawda w wielu sytuacjach nieaktualnym już adresem zameldowania, niemniej jednak to organ administracji publicznej obowiązany jest przestrzegać z urzędu obowiązujących przepisów prawa i - jeśli dysponuje adresem zamieszkania (który nie jest tożsamy z adresem zameldowania) powinien tam właśnie kierować korespondencję. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w tytułach wykonawczych wskazywał adres zameldowania zobowiązanego ([...]) twierdząc, że musiał się kierować najbardziej aktualnym zgłoszeniem pracodawcy w druku ZUS ZUA, choć jednocześnie dysponował wiedzą o innym adresie zamieszkania zobowiązanego. Konieczności zastosowania się wyłącznie do informacji składanych w wymaganych przez ZUS drukach przeczy jednakże sam ZUS wskazując, iż w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że adres [...], ul. [...], który zobowiązany wskazał w złożonym w dniu [...] czerwca 2008r. odwołaniu do Sądu Okręgowego w [...] - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych od decyzji Zakładu z dnia [...] maja 2008r. został wprowadzony do bazy komputerowej z datą [...] września 2009r. Powyższe zaś świadczy o tym, iż podstawą do wpisania do bazy komputerowej ZUS nie musiał być jedynie adres wskazany we właściwym druku zgłoszeniowym, skoro tu wpisano jednak adres zawarty w korespondencji skierowanej do Sądu. Można zatem było takiej korekty dokonać wcześniej w oparciu o posiadane przez ZUS informacje.

Z uwagi na powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu miał podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie instytucja doręczenia zastępczego nie została właściwie zastosowana. Sąd podkreśla jednakże, iż dla skutecznego wszczęcia egzekucji, które w tym przypadku nastąpiło w świetle art. 26 § 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu - nie ma znaczenia wcześniejsze doręczenie skarżącemu tytułu wykonawczego. W świetle bowiem art. 72 § 2 i art. 80 § 2 cyt. ustawy zajęcie jest bowiem skuteczne z chwilą zawiadomienia pracodawcy dłużnika o tym fakcie. Jednakże, jak wynika również z tych przepisów (§ 4) organ egzekucyjny jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1 winien zawiadomić zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony oraz odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Także w nauce prawa (por. np. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, A. Skoczylas, Warszawa 2011, s. 188) podziela się powyższy pogląd stwierdzając: "Wykładnia art. 32 oraz przywołanych powyżej szczegółowych regulacji prowadzi do wniosku, że brak doręczenia zobowiązanemu tego tytułu nie prowadzi do nieważności czynności egzekucyjnych. Jednakże w każdej takiej sytuacji należy niezwłocznie doręczyć zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego". Zatem brak doręczenia tytułów wykonawczych zobowiązanemu nie stanowi wady podważającej legalność postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny powinien jednakże dopełnić swoich obowiązków i doręczyć odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu pod adres zamieszkania zobowiązanego, co z kolei spowoduje, iż zobowiązanemu od momentu doręczenia tej korespondencji rozpoczną biec terminy do składania przysługujących środków zaskarżenia (zarzuty, skarga na czynność egzekucyjną).

Sąd wskazuje, że wśród taksatywnie wyliczonych w art. 59 § 1 i 2 ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego – polski ustawodawca nie wymienił przesłanki doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. To zaś oznacza, że kwestia ta jest bez znaczenia dla rozstrzygania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 20 grudnia 2006 r. sygn. I FSK 427/06).

Dlatego Sąd podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, że fakt niewłaściwego doręczenia odpisów tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu pozostaje bez wpływu na kwestię umorzenia prowadzonego wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego. Niewłaściwe skierowanie i wskutek tego nieskuteczne doręczenie tytułów wykonawczych spowoduje jedynie brak podstaw do naliczenia opłat za czynności egzekucyjne. Bowiem jak wynika z art. 64 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny pobiera opłaty za czynności egzekucyjne, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Organ egzekucyjny w trakcie samego prowadzonego wobec K. S. postępowania egzekucyjnego stosował czynności właściwe i zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami procesowymi, bowiem przepis art. 59 c w § 1 pkt 7 ustawy przewiduje umorzenie postępowania egzekucyjnego jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo, iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Obowiązkiem płatnika - podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jest terminowe obliczanie, potrącanie z dochodów ubezpieczonych, rozliczanie oraz uregulowanie należnych składek według zasad wynikających z przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205 poz. 1585). W przypadku uchylania się przez płatnika od ciążących na nim obowiązków, winien on być świadomym wynikających z tego tytułu konsekwencji prawnych, że będzie prowadzona wobec niego przymusowa egzekucja przez właściwe organy państwowe.

Odnosząc się natomiast do zarzutu opieszałości w działaniu organu egzekucyjnego - Sąd wyjaśniania , iż takie zarzuty mogą być podstawą przede wszystkim skargi kierowanej do organu nadzoru w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w myśl którego zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

Z tych zatem powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.