Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 530/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: par. 12 ust. 1-4
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta L. z [...] marca 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz M. C. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., zwanej dalej: "Prawo budowlane") oraz na podstawie art. 104 k.p.a., Prezydent Miasta L. zatwierdził projekt budowlany i udzielił na rzecz J. W. (zwanego dalej: "inwestorem") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego wraz z zewnętrznymi oraz wewnętrznymi instalacjami oraz rozbiórkę istniejącego budynku na działkach nr [...] przy ul. [...] i nr [...] w pobl. ul. [...] w L..

Zdaniem organu, przedłożony projekt budowlany zgodny jest z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i przynależące do właściwych izb samorządu zawodowego na dzień opracowania projektu. Projektanci złożyli oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Inwestor przedłożył oświadczenie o prawie do dysponowania działkami na cele budowlane.

Projektowany budynek spełnia również obowiązujące warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie. Usytuowanie budynku jest zgodne z § 12 ust. 4 pkt 1 warunków technicznych, w myśl którego w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60, 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Szerokość działki budowlanej, na której sytuowany jest projektowany budynek mieszkalny wynosi 14,06 m.

Odnosząc się do uwag i zastrzeżeń M. C. (właściciela sąsiedniej działki nr [...]) organ wyjaśnił, że wniosek o pozwolenie na budowę dotyczy dwóch działek nr [...] i [...], powstałych w wyniku podziału działki nr [...], dla której decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...], zostały udzielone warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wraz z rozbiórką budynku mieszkalnego i dwóch budynków gospodarczych. Powierzchnia działek wynosi 697 m2.

Powierzchnia projektowanego budynku wynosi natomiast 163,35 m2, co stanowi 23,43% powierzchni terenu inwestycyjnego i jest zgodne z pkt 3b w/w decyzji, w którym ustalono wielkość powierzchni zabudowy łącznie do 23,5%. Ponadto organ podał, iż decyzja o warunkach zabudowy pozostaje nadal aktualna, albowiem teren obejmujący dwie działki, na których planowana jest przedmiotowa inwestycja, powstałe po podziale jest tożsamy z terenem sprzed podziału, dla którego ustalono warunki zabudowy.

Zgodnie z opisem i analizą nasłonecznienia zamieszczoną w projekcie budowlanym nie zachodzi zacienianie budynku znajdującego się na działce nr [...]. Projektowany budynek spełnia także wymogi § 60 ust. 2 warunków technicznych, regulującego nasłonecznienie pokoi mieszkalnych w mieszkaniu wielopokojowym. Budynek jednorodzinny traktowany jest jako mieszkanie wielopokojowe, co oznacza, że dopuszczalne jest zapewnienie nasłonecznienia tylko w jednym pokoju.

W kwestii szerokości elewacji frontowej organ wskazał, że szerokość tą należy interpretować jako odległość w linii prostej łączącą dwa najdalej oddalone od siebie punkty w elewacji budynku widoczne od strony frontu działki. Szerokość elewacji frontowej projektowanego budynku wynosi zaś 9,00 m i nie narusza w tym zakresie ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. Co więcej, w ocenie organu, przedłożony projekt budowlany nie narusza ustaleń decyzji o warunkach zabudowy co do wysokości budynku (najwyżej położona powierzchnia stropu planowanego budynku łącznie z grubością izolacji ma wysokość 8,57 m, a dopuszczalna wysokość 8,60 m - mierzoną od średniego poziomu terenu przy głównym wejściu do budynku).

W ocenie organu złożony projekt budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego spełnia również definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego (art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego). Z projektu wynika, iż budynek będzie podzielony na dwa lokale mieszkalne na dwóch różnych kondygnacjach. Zgromadzony materiał nie prowadzi do wniosku, że budynek podzielony będzie na więcej lokali. Końcowo organ wskazał, iż wniosek o pozwolenie na budowę dotyczy dwóch działek nr [...] i [...], które powstały w wyniku podziału działki nr [...], tworzących jedną działkę budowlaną. Inwestor posiada prawo do dysponowania na cele budowlane obiema działkami.

Od powyższej decyzji, odwołanie wniósł M. C.. Wnosząc o jej uchylenie oraz oddalenie wniosku o obecnym kształcie, rozstrzygnięciu temu zarzucił:

1) naruszenie art. 34 Prawa budowlanego, gdyż projekt jest niezgodny z wydaną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ponieważ prawie o 50% przekroczony został współczynnik zabudowy wyznaczony dla działki nr [...] o powierzchni 360 m2,

2) naruszenie art. 35 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że spełnione zostały wszystkie wymagania do stwierdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy oraz przepisami techniczno-budowlanymi, w tym rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

3) naruszenie § 12, § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez złożenie analizy architekta, która nie odpowiada wymogom prawa i faktycznie nastąpi uniemożliwienie naturalnego oświetlenia istniejących pomieszczeń mieszkalnych.

W obszernym uzasadnieniu odwołujący wskazał, iż decyzja Prezydenta Miasta L. jest wadliwa i rażąco narusza Prawo budowlane, gdyż ściana projektowanego budynku jest za długa i w efekcie tej decyzji powstanie w granicy z jego działką nr [...] tuż przy istniejącym budynku 7-metrowej długości ślepa ściana o wysokości 8,60 m, która zablokuje naświetlenie pomieszczeń mieszkalnych od tej strony na całości budynku. Nadto, jego zdaniem, wykonana analiza w zakresie zacieniania pomieszczeń jest nieprawidłowa i błędna.

Następnie podniósł, że konieczne jest, aby ściana nowopowstałego bezpośrednio przy granicy działki budynku przylegała w całości (całą powierzchnią) do ściany budynku już istniejącego na sąsiedniej działce lub zaplanowanego w projekcie budowlanym zatwierdzonym w pozwoleniu na budowę. Uzasadniając powyższe przywołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując również, iż takie rozwiązanie narusza jego uzasadnione interesy oraz jest sprzeczne z istniejącą zabudową. Skarżący podniósł, że przedłożony projekt narusza istniejący ład architektoniczno-urbanistyczny. Organy administracji winny wziąć pod uwagę przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którymi wszelkie decyzje dotyczące zabudowy powinny spełniać wymogi ładu przestrzennego określonego jako ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe i kompozycyjno-estetyczne. Zabudowa ulicy [...] w L. jest zabudową bliźniaczą budynkami o niewielkich gabarytach lub zabudową wolnostojącą. Projektowany budynek wygląda w istocie jak blok i tak najprawdopodobniej jest projektowany. Odnosząc się do przepisu § 12 ust. 4 pkt 1 warunków technicznych odwołujący podał, iż jego treść powinna być interpretowana zgodnie z ogólnymi zasadami zachowania ładu przestrzennego i ochrony interesów osób trzecich. Co więcej jego interpretacja nie może być sprzeczna z zasadami zawartymi w Prawie budowlanym, w szczególności zasadą poszanowania interesów osób trzecich. Oznacza to, że w/w przepis należy interpretować w ten sposób, że uzależnia sytuowania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy działki, od tego czy projektowana ściana będzie w całości przylegać do ściany bez takich otworów budynku już istniejącego usytuowanego bezpośrednio przy tej granicy.

Następnie nadmienił, iż niedopuszczalnym jest sytuowanie nowoprojektowanego budynku w odległości 1 m od działki nr [...] jedynie w oparciu o legitymowanie się przez inwestora oświadczeniem o zezwoleniu na dysponowanie w/w działką - stanowi to bowiem naruszenie zapisów § 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 5 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przedmiotowy budynek powinien zostać zatem oddalony na minimalną odległość 4 m ścianą, w której znajdują się otwory okienne, od granicy z działką nr [...]. Nie jest bowiem wykluczone, że w przyszłości na działce nr [...] również zostanie wzniesiony budynek mieszkalny. W takim przypadku naruszone zostaną wszelkie przepisy w zakresie obowiązku zachowania odległości od granic działki i budynków istniejących.

Decyzją z [...] maje 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 35 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 Prawa budowlanego i wskazał, że dokonana przez niego analiza akt sprawy w kontekście ww. regulacji wykazała zgodność zaprojektowanej inwestycji zarówno z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy jak i przepisami technicznymi.

Jak wskazał, powierzchnia teren inwestycyjnego (działki nr [...] i [...]) wynosi 697,00 m2. Projektowana powierzchnia zabudowy to 163,35 m2, czyli 23,43% powierzchni terenu inwestycji (maks. 23,50%). Powierzchnia biologicznie czynna wyniesie natomiast 351,55 m2, tj. 50,43% powierzchni terenu inwestycyjnego (min. 40,00%). Szerokość projektowanej elewacji frontowej wyniesie 9,00 m (maks. 12,50 m). Wysokość przedmiotowego budynku równa będzie 8,57 m (maks. 8,60 m), zaś licząc z dachem wysokość ta sięgnie 9,17 m (maks. 9,50 m). Nadto podkreślił, że teren inwestycji obejmuje dwie działki geodezyjne o numerach [...] i [...], a tytuł prawny do dysponowania tymi działkami na cele budowlane przez inwestora nie budzi żadnych wątpliwości. Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują wymogu, zgodnie z którym inwestor może złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jedynie w stosunku do nieruchomości, której jest właścicielem.

Projekt zagospodarowania terenu zgodny jest również z przepisami, w tym przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2019 r., poz. 1065 ze zm. - dalej jako: "rozporządzenie").

Wbrew podnoszonym zarzutom lokalizacja projektowanego budynku mieszkalnego nie narusza zapisów § 12 w/w rozporządzenia. Stosownie do § 12 ust. 4 pkt 1 w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Teren, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja, bez wątpienia znajduje się w obszarze zabudowy jednorodzinnej, zaś szerokość działki wynosi 14.06 m. Nie sposób zgodzić się również z opinią odwołującego, jakoby projektowany budynek powinien zostać zlokalizowany w odległości 4 m od granicy z działką nr [...] (§ 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych). Jak wskazano powyżej teren inwestycji obejmuje również przedmiotową działkę. Zakres pojęciowy terminu "działka ewidencyjna" różni się od zakresu terminu "działka budowlana". Działka budowlana może obejmować kilka działek ewidencyjnych w całości lub w części, albo jedną taką działkę w całości lub w części.

Wojewoda wskazał również, że zgodnie z przeprowadzoną analizą nasłonecznienia nie zachodzi zacienianie budynku usytuowanego na działce nr [...]. Budynek mieszkalny jednorodzinny traktowany jest jako mieszkanie wielopokojowe, co oznacza, że dopuszczalne jest zapewnienie nasłonecznienia tylko w jednym pokoju.

Analizując dalej przedłożoną dokumentację budowlaną Wojewoda stwierdził kompletność projektu budowlanego, posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego. Projekt został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 w/w ustawy, które to zaświadczenia zostały załączone do złożonego projektu budowlanego. Projektanci złożyli również oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

Końcowo Wojewoda wyjaśnia, iż z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie wynika, aby ściana bez okien i drzwi budynku budowanego bezpośrednio przy granicy działki musiała stykać się całą powierzchnią ze ścianą budynku istniejącego na sąsiedniej działce i nie mogła wykraczać poza nią. O możliwości sytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w niniejszej sprawie w granicy działki przesądza zacytowany powyżej § 12 ust. 4 pkt 1 w/w rozporządzenia. Zgodnie zaś z § 12 ust. 3 warunków technicznych dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. A zatem z przepisu tego nie wynika nakaz sytuowania budynku przy granicy w taki sposób, aby jego ściana bez okien i drzwi musiała bezwzględnie przylegać do budynku istniejącego na działce sąsiedniej na całej powierzchni ściany. Należy wskazać, iż w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2017 r. przepisy rozporządzenia przewidywały obowiązek przylegania nowoprojektowanego budynku lokalizowanego bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego. Obecnie obowiązujące przepisy takiego wymogu już nie przewidują. Nadto obowiązek nawiązania do skali i charakteru zabudowy istniejącej nie oznacza bezwzględnego wymogu, aby segment budynku w zabudowie bliźniaczej stanowił lustrzane odbicie budynku istniejącego na nieruchomości sąsiedniej. Dlatego też, w ocenie Wojewody, projektowany budynek nie zaburza harmonii sąsiedniej zabudowy, a także nie narusza istniejącego ładu przestrzennego.

M. C., zastępowany przez adwokata, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ze skargą na decyzję Wojewody, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego i brak uzasadnienia co do odmowy uznania argumentów podnoszonych przez skarżącego,

2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę podczas gdy projekt ten jest niezgody z warunkami technicznymi jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a sama decyzja narusza ład przestrzenny i uzasadnione interesy osób trzecich;

3. art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez dopuszczenie realizacji projektu budowlanego naruszającego ład przestrzenny,

4. § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że dyspozycja tego przepisu jest wyczerpana poprzez stykanie się ścian budynku na dowolnej powierzchni, a nowoprojektowany budynek może ,,wykraczać" obrysem poza granice budynku sąsiedniego,

5. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez nieposzanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich i zatwierdzenie projektu budowlanego, który narusza w sposób bezsprzeczny interesy skarżącego.

W obszernym uzasadnieniu skargi strona podniosła m. in, że planowany obiekt rażąco narusza istniejącą na całej ulicy symetrię zabudowy bliźniaczej polegającą na tym, że wszystkie budynki łączą się albo wykuszami z wejściami do domów albo garażami, wszystkie budynki na ulicy mają wejścia do domów "na wprost" z ulicy [...] - projekt zaś przewiduje usytuowanie budynku "bokiem" w stosunku do ulicy i budynku sąsiedniego.

Ponadto projekt budynku zakłada, że w części budynek będzie przylegał do budynku skarżącego (ścianą na długości 9 m) - w pozostałym zaś zakresie - 7 m - będzie usytuowany bezpośrednio w granicy działki - tworząc tzw. "ślepą ścianę". W tym zakresie argumentacja organu jest wadliwa. Sformułowanie "przylegającej do istniejącej ściany" należy rozumieć w ten sposób, że ściany obu budynków usytuowanych przy granicy będą stykać się całą powierzchnią. Na powyższe wskazuje zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych jak i analiza procesu nowelizacji § 12 rozporządzenia obrazująca, że prawodawca wcale nie zamierzał znieść obowiązku przylegania całej ściany nowego budynku do istniejącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Tytułem wstępu należy wskazać, że w związku z wnioskiem organu i wobec braku sprzeciwu strony skarżącej, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.").

Poza brakiem udziału stron w tym trybie, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do zaskarżonych aktów lub czynności (art. 135 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

Mianowicie, w działaniu organów Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i w zastosowaniu do jego oceny przepisów prawa materialnego. Podstawę uchylenia wydanych w toku postępowania decyzji stanowiła natomiast błędna ich wykładnia.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta L., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwulokalowego wraz z instalacjami zewnętrznymi i wewnętrznymi.

Nie ulega wątpliwości, że spór w niniejszej sprawie dotyczy usytuowania w granicy działki przedmiotowego budynku mieszkalnego, przylegającego w części do istniejącego budynku mieszkalnego skarżącego, a zatem sprowadza się do wykładni § 12 rozporządzenia, który to przepis określa zasady sytuowania budynków.

Naczelna zasadą wynikająca z ust, 1 tego przepisu jest sytuowanie budynku w odległości 4 m z otworami okiennymi lud drzwiowymi, lub 3 m bez tych otworów od granicy działki.

W ust. 2 i ust. 3 przewidziano jednak odstępstwo od tej zasady, tj. zasady szczególne umożliwiające lokowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy. Brzmienie tych ostatnich zapisów ust. 2 i ust. 3 uległo zmianie rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r., z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2018 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że do przedmiotowej sprawy zastosowanie znajdują przepisy w nowym brzmieniu.

Zgodnie z przepisem § 12 ust. 3 rozporządzenia, w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie, "Dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu".

W przedmiotowej sprawie inwestor, a za nim rozstrzygające w sprawie organy uznają, że literalna wykładnia tego przepisu oznacza, że chodzi o jakikolwiek stopień przylegania ściany projektowanego budynku do budynku istniejącego na działce sąsiedniej. W tym aspekcie eksponowano uprzednią treść § 12 ust. 3 rozporządzenia (w wersji obowiązującej do 31 grudnia 2017 r.), w którym wymagano by budynek sytuowany bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego. W ich ocenie aktualna treść przepisu takiego wymogu już nie przewiduje.

W ocenie Sądu, poglądu tego nie sposób podzielić. W tym zakresie przywołać należy stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 2095/18, które Sąd rozstrzygający sprawę w całości podziela i uznaje za własne. W orzeczeniu tym NSA wskazał, że językowo wyrażenie "przylegania" oznacza "dotykanie do czegoś bezpośrednio, opinanie czegoś ściśle". O ile w stosunku do wysokości budynku, prawodawca wprost określił, że ta ma być zgodna bądź to z ustaleniami miejscowego planu, bądź z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zatem inna niż wysokość sąsiadującego budynku zlokalizowanego w granicy z działką inwestycyjną, o tyle w stosunku do długości planowanego budynku, prawodawca posłużył się określeniem "przylegania ściany do ściany budynku istniejącej na sąsiedniej działce". Określenie to należy rozumieć, nie jako przyleganie w jakimkolwiek stopniu, jak to zaprezentowały rozstrzygające w sprawie organy, ale w takim, w którym cała ściana planowanego budynku przylegać będzie do ściany budynku na działce sąsiedniej.

Podsumowując, w obowiązującym stanie prawnym sytuowanie budynku na granicy działek dopuszczalne jest tylko wtedy, jeżeli będzie on przylegał całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Jak podniósł NSA w przywołanym wyroku, wskazany sposób wykładni znajduje wsparcie w judykaturze, gdy uwzględnić funkcjonowanie w przepisach rozporządzenia w okresie od 27 maja 2004 r. do 7 lipca 2008 r. synonimicznego zwrotu odnośnie przylegania do istniejącej ściany, co we wskazanym okresie regulowano w przepisie § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. W tym zakresie w wyroku NSA z 17 czerwca 2011 r., II OSK 456/10 stwierdzono, że użyte w cyt. przepisie sformułowanie "przylegającej do istniejącej ściany" należy rozumieć w ten sposób, że ściany obu budynków usytuowanych przy granicy będą stykać się całą powierzchnią. Wymóg ten nie jest zatem spełniony w sytuacji, gdy nowy budynek przylega tylko do niewielkiego fragmentu ściany budynku istniejącego. Pogląd wyrażony w powyższym orzeczeniu, gdy idzie o dokonanie wykładni aktualnej treści § 12 ust. 3 rozporządzenia należy powtórzyć.

Konkludując, skoro planowany przez inwestora budynek mieszkalny został zaprojektowany w granicy z działką sąsiednią w taki sposób, że nie przylega całą swoją ścianą do ściany istniejącego na tej działce sąsiedniej budynku, to nie został spełniony wymóg przewidziany w § 12 ust. 3 rozporządzenia.

Tym samym oczywistym jest, że organ zatwierdzając projekt budowlany i udzielając przedmiotowego pozwolenia na budowę dopuścił się naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (pkt I wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), zasądzając na rzecz skarżącego kwotę [...]zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi w wysokości [...] zł, wynagrodzenia pełnomocnika - [...] zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - [...] zł.

Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organów orzekających będzie - stosownie do art. 153 p.p.s.a. - uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku co do wykładni zastosowanych przepisów. W szczególności organ korzystając z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego wezwie inwestora do poprawienia przedmiotowego projektu budowlanego w analizowanym zakresie, określając stosowny termin, a następnie zależnie od działań inwestora podejmie dalsze czynności w sprawie.