Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 679/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Dnia 13 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 roku sprawy ze skargi U. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi R. G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącej z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi R. G. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

W dniu 20 lipca 2006 roku U. B. wystąpiła z wnioskiem o wmeldowanie męża – J. B. z miejsca pobytu stałego w Ł. przy ul A. Wnioskodawczyni wskazała, iż od sierpnia 2005 roku mąż nie przebywa w lokalu, zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste, pracuje za granicą a podczas urlopów spędzanych w Polsce przybywa w swoich rodziców.

Po rozpoznaniu wniosku i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993), orzekł o wymeldowaniu J. B. z miejsca pobytu stałego.

Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik J. B. wniósł odwołanie i decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że J. B. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, jednak jego nieobecność spowodowana jest wykonywaniem pracy poza granicami kraju. Podniósł, iż rozpoznając ponownie sprawę organ powinien zbadać czy istnieją obiektywne możliwości powrotu strony do miejsca stałego zameldowania. Organ meldunkowy winien również ustalić, czy zatrudnienie J. B. za granicą ma charakter stały, czy jest to umowa terminowa i nie gwarantuje przedłużenia na kolejny okres oraz czy istnieją okoliczności wskazujące na zamiar trwałego związania się strony z miejscem czasowego pobytu poza granicami kraju. Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż istotnym dla oceny zamiaru strony jest także wyjaśnienie powstałych rozbieżności w materiale dowodowym dotyczących kwestii miejsca, w którym J. B. zamieszkuje podczas pobytów w kraju i ustalenia, czy w lokalu, w którym jest zameldowany znajdują się jego rzeczy osobiste, gdyż z protokołu kontroli meldunkowej z dnia 13 września 2006 roku jednoznacznie to nie wynika. Odwołując się do treści art. 80 k.p.a. organ odwoławczy nakazał organowi I instancji uzupełnić materiał dowodowy kierując się zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, ocenić każdy dowód w sprawie i wskazać dowody w oparciu o które organ dokonał ustaleń faktycznych, a którym odmówił mocy dowodowej, zapewniając stronie czynny udział w każdym stadium postępowania i możliwość wypowiedzenia co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu J. B. z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. A. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego ustalono, że J. B. przebywa w Irlandii, gdzie wyjechał w celach zarobkowych. Podczas ostatniego pobytu w kraju, w listopadzie 2006 roku, nie zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. A. w Ł., nie dysponuje kluczami do drzwi wejściowych lokalu, a wnioskodawczyni – U. B. odmówiła wydania kluczy pełnomocnikowi męża oraz jego ojcu – R. B. Na podstawie zeznań przesłuchanych w charakterze świadków sąsiadów ustalono ponadto, że na przełomie roku 2005 – 2006 J. B. wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania, zabierając należące do niego rzeczy osobiste, a okoliczność tą potwierdziły przeprowadzone w dniu 5 grudnia 2006 roku oględziny lokalu, podczas których nie stwierdzono aby w lokalu znajdowały się jakiekolwiek rzeczy osobiste należące do J. B. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne organ I instancji stanął na stanowisku, że po opuszczeniu miejsca stałego pobytu J. B. nie dopełnił obowiązku meldunkowego wynikającego z przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i nie zgłosił faktu, że wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż trzy miesiące, do czego był zobowiązany stosownie do treści przepisów powołanej ustawy.

Od powyższej decyzji pełnomocnik J. B. złożył odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 10 i art. 79 i art. 80 k.p.a poprzez nie zawiadomienie pełnomocnika i strony o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków oraz naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, iż wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji nie wypełnił wytycznych i zaleceń zawartych w decyzji Wojewody [...] z dnia [...], naruszając ponownie te same zasady postępowania administracyjnego. Wskazał, iż zarówno strona, jak i pełnomocnik nie zostali zawiadomieni o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków, a orzekający w niniejszej sprawie organ I instancji wykazał się niekonsekwencją, gdyż pismem z dnia 11 grudnia 2006 roku odmówił przeprowadzenia na wniosek pełnomocnika dowodu w postaci przesłuchania w charakterze świadka R. B., a w dniu 20 grudnia 2006 roku nie powiadamiając pełnomocnika strony o terminie przesłuchania świadka, przesłuchał R. B. Zdaniem pełnomocnika, badając przesłankę dobrowolnego opuszczenia przez J. B. miejsca stałego zameldowania organ oparł się tylko i wyłącznie na oświadczeniach wnioskodawczyni, jej matki i dwóch sąsiadek, pomijając zupełnie fakt, że zgodnie z oświadczeniem samej wnioskodawczyni, w kwietniu 2006 roku zmieniła zamki w drzwiach wejściowych i pomimo żądań odmówiła wydania nowych kluczy zarówno pełnomocnikowi, jak i ojcu jej męża – R. B. Wobec powyższego faktu nie można, w ocenie pełnomocnika mówić o dobrowolności opuszczenia miejsca stałego zameldowania, bowiem podczas pobytów w kraju strona nie mogła wejść do lokalu, a o definitywnym wyprowadzeniu się J. B. nie może świadczyć fakt braku rzeczy osobistych, gdyż jak wynika z zeznań ojca, wnioskodawczyni prawdopodobnie pozbyła się rzeczy należących do J. B. Pełnomocnik podkreślił, iż podjęcie pracy za granicą nie może przesądzać o definitywnym zamiarze opuszczenia miejsca zameldowania tym bardziej, że organ nie ustalił, czy praca za granicą ma charakter stały czy okresowy.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż orzekający w niniejszej sprawie organ I instancji nie wykonał w całości zaleceń Wojewody [...] zawartych w decyzji z dnia [...] i ponownie naruszył zasady postępowania administracyjnego określone w art. 79, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a zatem zasadne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Ł.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...], nr [....] Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu J. B. z miejsca pobytu stałego mieszczącego się w Ł. przy ul. A. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż J. B. opuścił miejsce stałego zameldowania zabierając wszystkie swoje osobiste rzeczy, a okoliczność tą potwierdzili przesłuchani w charakterze świadków sąsiedzi – E. Cz., K. C. i A. K. Odmówiono natomiast wiary zeznaniom świadków – R. B. i M. M., którzy zeznali, że w miejscu stałego zameldowania J. B. pozostawił cześć swoich rzeczy osobistych, a jego nie przebywanie w lokalu spowodowane jest wykonywaniem pracy za granicą. Wbrew twierdzeniom J. B., że jego praca ma charakter dorywczy organ podkreślił, że długotrwały okres czasu, jaki upłynął od daty opuszczenia miejsca zameldowania świadczy zdaniem organu o tym, że opuszczenie miejsca pobytu stałego ma charakter stały. Podzielając stanowisko w kwestii utrudnionego dostępu J. B. i jego pełnomocnika do lokalu spowodowanego zmianą przez wnioskodawczynię zamków w drzwiach wejściowych organ podkreślił, iż J. B. nie skorzystał ze wszystkich przysługujących środków prawnych celem umożliwienia korzystania z lokalu.

Od powyższej decyzji pełnomocnik J. B. wniósł odwołanie, w którym podtrzymując zarzut naruszenia art. 80 k.p.a i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, iż wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji po raz trzeci oparł się wyłącznie na twierdzeniach wnioskodawczyni, które są niespójne, zawierają nieścisłości i pozostają w sprzeczności z obiektywnymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Mając natomiast na uwadze okoliczność wymiany przez wnioskodawczynię zamków w drzwiach i odmowę wydania nowych kluczy trudno jest zdaniem pełnomocnika mówić o dobrowolnym opuszczeniu przez J. B. miejsca stałego zameldowania.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wymeldowania J. B. z miejsca pobytu stałego w Ł. przy ul. A. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że J. B. dobrowolnie i definitywnie opuścił miejsce pobytu stałego i przeniósł swoje centrum życiowe w inne miejsce. W ocenie organu odwoławczego bezspornym w niniejszej sprawie jest, że obecnie J. B. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. A. w Ł., gdyż w związku z wykonywaną pracą przebywa poza granicami kraju. Zatem wyjaśnienia i oceny organu wymagało jedynie, czy J. B. opuścił miejsce stałego zameldowania definitywnie, czy też wyprowadził się jedynie czasowo z powodu podjęcia zatrudnienia. Wbrew stanowisku organu I instancji, który uznał, że długotrwały okres czasu, jaki upłynął od daty opuszczenia miejsca pobytu stałego świadczy o tym, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego ma charakter trwały, organ odwoławczy wskazał, że pobyt za granicą J. B. nie utracił charakteru pobytu czasowego. Strona wyjechała za granicę w celach zarobkowych, zaś z doświadczenia życiowego wynika, że obecnie wiele osób podejmuje zatrudnienie poza granicami kraju, co nie jest jednak równoznaczne z trwałym skoncentrowaniem tam swoich interesów życiowych. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie wystąpiły więc okoliczności wskazujące na zamiar trwałego związania z strony z miejscem pobytu czasowego za granicą, a świadczy o tym fakt, że podejmowana praca ma charakter dorywczy, strona nie posiada za granicą miejsca stałego zamieszkania i przyjeżdża do kraju kilka razy w roku. O dobrowolnym i definitywnym opuszczeniu miejsca stałego zameldowania nie może natomiast świadczyć to, że przyjeżdżając do kraju J. B. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego, gdyż na skutek bezprawnych działań podjętych przez żonę ma uniemożliwiony dostęp do lokalu, a fakt, że J. B. pomimo pobytu za granicą bierze czynny udział w prowadzonym postępowaniu dodatkowo świadczy zdaniem organu o tym, że wykazuje on nadal wolę zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego.

Na powyższą decyzję U. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę. W jej uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż od grudnia 2005 roku jej mąż – J. B. mieszka u swoich rodziców. Podczas kilku przeprowadzek, której świadkami byli sąsiedzi jej mąż zabrał wszystkie swoje osobiste rzeczy, co zdaniem skarżącej świadczy o jednoznacznym, definitywnym i dobrowolnym opuszczeniu lokalu. Wskazała, iż w czasie jej nieobecności w domu i nieobecności w kraju J. B. do mieszkania przychodzili jego rodzice, co spowodowało, że wymieniła zamki. Przeprowadzone natomiast w dniu 5 grudnia 2006 roku oględziny wykazały, że w miejscu zameldowania nie ma żadnych rzeczy osobistych J. B., ponieważ wszystkie rzeczy jakie posiadał zarówno w mieszkaniu, jak i w komórce zabrał w czasie wyprowadzki.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Natomiast w myśl zaś art. 145 § 1 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Badając legalność zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania J. B. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. A. w Ł. Sąd stwierdził naruszenie przez organ administracji przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 z późn. zm.). Zgodnie zaś z treścią art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stały, zgodnie z art. 6 ust. 1 jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych.

Z wymienionego przepisu wynika więc, iż warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji, czy osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny.

O opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy można, zdaniem Sądu, mówić wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby. Zamiar ten ma bowiem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 18 grudnia 2001 roku, sygn. akt II SA/Ka 613/00 – niepublik., z dnia 28 listopada 2001 roku, sygn. akt SA/Rz 685/00 - niepublik. i z dnia 6 lutego 2002 roku, sygn. akt SA/Sz 1278/00 - niepublik.

W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego nie dawał podstawy do wydania przez organ orzeczenia w przedmiocie odmowy wymeldowania J. B. z miejsca pobytu stałego.

Analiza dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego uzasadnia stwierdzenie, iż od sierpnia 2005 roku J. B. nie przebywa w miejscu pobytu stałego mieszczącego się w lok. nr [...] przy ul. A. w Ł., gdyż w związku z wykonywaną pracą przebywa poza granicami kraju, a podczas urlopów spędzanych w Polsce mieszka w swoich rodziców. W wyniku przeprowadzonych w toku postępowania oględzin lokalu nie stwierdzono, żeby w lokalu znajdowały się jakiekolwiek rzeczy osobiste należące do J. B., a okoliczność ta dodatkowo potwierdzona została zeznaniami przesłuchanych w charakterze świadków sąsiadów, którzy stwierdzili, że na przełomie roku 2005 – 2006 J. B. wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania, zabierając wszystkie należące do niego rzeczy osobiste. Ponadto z załączonych do akt sprawy dokumentów w postaci pozwu J. B. o rozwód oraz zeznań przesłuchanego przed sądem powszechnym w charakterze świadka, ojca – R. B. i brata – M. B. wynika jednoznacznie, że opuszczenie lokalu przez J. B. nastąpiło w sierpniu 2005 roku w wyniku narastających konfliktów pomiędzy małżonkami. Po opuszczeniu lokalu przy ul. A. w Ł. oraz podczas urlopów spędzanych w Polsce J. B. mieszkał u swoich rodziców, a okoliczność tą dodatkowo potwierdziło znajdujące się w aktach sprawy pismo J. B. z dnia 24 marca 2006 roku skierowane do wspólnoty mieszkaniowej, w którym jednoznacznie oświadczył, że w miejscu pobytu stałego przebywa sporadycznie, a wszelka korespondencja winna być kierowana na adres zamieszkania rodziców. Co prawda w toku postępowania administracyjnego ojciec uczestnika zmienił treść swoich zeznań i oświadczył, że J. B. nie wyprowadził się z miejsca pobytu stałego oraz zaprzeczył by syn mieszkał u niego w domu, jednak wobec tego, iż twierdzenia te pozostają w sprzeczności z przytoczonymi wyżej oświadczeniami i pismami zarówno R. B. jak i J. B., należy uznać je za niewiarygodne. Nie można bowiem wyprowadzić się z określonego lokalu na potrzeby postępowania przed sądem powszechnym i nadal w nim mieszkać dla potrzeb postępowania administracyjnego. Bezspornym jest, iż między J. B. i U. B. istnieje silny konflikt, który doprowadził do opuszczenia miejsca wspólnego zamieszkania przez uczestnika oraz do wszczęcia sprawy rozwodowej.

Skoro zatem, jak wynika z załączonej do akt sprawy dokumentacji skarżący opuścił lokal nr [...] przy ul. A. w Ł. ponad dwa lata temu, to stanowisko Wojewody [...], iż opuszczenie to nie miało charakteru trwałego jest nietrafne. Należy mieć na uwadze, iż ostateczna decyzja w sprawie o wymeldowanie J. B. z miejsca pobytu stałego podjęta została przez organ dopiero w dniu 25 lipca 2007 roku, a więc po roku od wszczęcia postępowania. Wydając rozstrzygnięcie w tej dacie organ winien mieć na uwadze niekwestionowany przez uczestnika i jego pełnomocnika fakt, iż po wizycie J. B. w lokalu przy ul. A. w lipcu 2006r., U. B. dokonała wymiany zamków do drzwi wejściowych mieszkania i do chwili obecnej uczestnik, wobec braku nowych kluczy, nie posiada dostępu do przedmiotowego lokalu. Z akt sprawy nie wynika również, by podjął jakiekolwiek środki prawne, które umożliwiłyby mu powrót do lokalu nr [...] przy ul. A. w Ł. Jak wynika natomiast ze złożonego do Sądu pisma pełnomocnika J. B. z dnia 14 grudnia 2007r., obecnie uczestnik pracuje i mieszka w P. Za nieprawidłowe należy również uznać wywody organu, odnoszące się do braku dobrowolności przy opuszczeniu miejsca pobytu stałego przez J. B. Podnieść bowiem należy, że przejawem woli opuszczenia miejsca pobytu stałego, na co wielokrotnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, jest niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania. Takim środkiem prawnym jest skorzystanie we właściwym czasie z możliwości wytoczenia powództwa posesoryjnego do sądu powszechnego. Jeśli więc strona od momentu opuszczenia lokalu nie występowała do sądu powszechnego z powództwem o ochronę posiadania, to stosownie do art. 344 § 2 k.c. jej roszczenie wynikające z posiadania wygasło po upływie roku od opuszczenia lokalu (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00 - nie publikowany; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2001 r. sygn. akt SA/Rz 685/00 - nie publikowany; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r. SA/Wr 789/98-ONSA 1989, Nr 2, poz. 72).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, J. B. od momentu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w sierpniu 2005 roku, aż do dnia wydania zaskarżonej decyzji, czyli do dnia 25 lipca 2007 roku nie podjął żadnych kroków prawnych, których celem byłaby ochrona utraconego posiadania. Zwłaszcza, że pełnomocnik uczestnika wielokrotnie w pismach wskazywał na fakt wymiany przez U. B. zamków w drzwiach wejściowych do lokalu przy ul. A. i brak możliwości dostępu przez J. B. do spornego mieszkania. W szczególności uczestnik nie zwracał się w tej sprawie do organów ścigania (policji, prokuratury), ani też nie wytoczył powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania. W ocenie Sądu, o przymusowym opuszczeniu spornego lokalu nie może świadczyć podnoszona przez J. B. okoliczność, że wyprowadził się z mieszkania z uwagi na ciągłe konflikty z żoną i dobro małoletniego dziecka. Bez znaczenia dla oceny przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu pozostaje również fakt, że była żona wymieniła w drzwiach zamki, co uniemożliwiło J. B. dostęp do mieszkania, skoro od momentu opuszczenia lokalu aż do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie był zainteresowany ponownym zamieszkaniem w tym lokalu.

Zatem, zdaniem Sądu, w świetle ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych stanowisko organu administracji, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez J. B. nie było trwałe i dobrowolne jest nieuzasadnione. Wskazać bowiem należy, że osoba, która bez uprzedniego wymeldowania przebywa od co najmniej roku poza granicami Polski, odwiedza lokal okazjonalnie i nie czyni żadnych starań o zapewnienie sobie w tym lokalu dalszego pobytu w związku wymianą zamków przez współwłaściciela lokalu jest osobą, która dobrowolnie i trwale opuściła lokal. Zachodzą więc względem niej podstawy do wymeldowania w oparciu o treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Okoliczność, iż nie potwierdzono w toku postępowania, aby J. B. zorganizował swoje centrum życiowe poza granicami kraju, nie oznacza jeszcze, że jego sprawy osobiste nadal koncentrują się w lokalu nr [...] przy ul. A. w Ł., skoro do tego lokalu od dłuższego czasu nie ma dostępu i nie podejmuje działań aby taki dostęp uzyskać.

Warto zaznaczyć, iż przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jak sama nazwa aktu wskazuje, mają charakter wyłącznie ewidencyjny i fakt zameldowania określonej osoby pod wskazanym adresem czy też wymeldowanie tej osoby z miejsca pobytu stałego pozostaje bez wpływu na prawa majątkowe związane z danym lokalem. Zatem ewentualna decyzja o wymeldowaniu konkretnej osoby z lokalu, którego jest właścicielem, nie powoduje, iż osoba ta pozbawiona zostaje tytułu prawnego do tego lokalu. Wymeldowanie potwierdza bowiem jedynie stan faktyczny polegający na nieprzebywaniu określonej osoby pod wskazanym adresem.

Na podstawie analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd doszedł więc do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego – tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę, organ winien ocenić cały zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy, mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

a.ł.