Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3575/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 10a, art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b, art. 26 ust. 1g
journal: Dz.U. 2014 poz 851
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
article: art. 2a, art. 14b par. 3, art. 14c par. 1, art. 120, art. 121
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Łukasz Kłosiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi S. reprezentowany przez D. z siedzibą w N. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2016 r. nr IPPB5/4510-558/16-2/AJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

S., reprezentowana przez D. GmbH z siedzibą w Niemczech, (dalej "Skarżąca" lub "Fundusz") złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zwolnienia podmiotowego dla Funduszu działającego przez Spółkę oraz opodatkowania u źródła wypłat na rzecz Funduszu.

Opisując zdarzenie przyszłe wskazała, że jest otwartym funduszem inwestycyjnym, inwestującym w nieruchomości komercyjne, utworzonym na podstawie niemieckiego prawa inwestycyjnego. Fundusz jest alternatywnym funduszem inwestycyjnym (AIF) w rozumieniu dyrektywy nr 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej: "ZAFI"). Na podstawie niemieckich przepisów inwestycyjnych (Kapitalanlagegesetzbuch z 16.05.2013 z późn. zm., dalej: "KAGB", stanowiący obecnie podstawowy akt prawodawstwa niemieckiego regulujący zasady wspólnego inwestowania) fundusz jest reprezentowany i zarządzany przez spółkę zarządzającą, tj. D. Gmbh (dalej: "KAG" lub "Spółka"), która jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa niemieckiego (mit beschrankter Haftung) z siedzibą w Republice Federalnej Niemiec, we Frankfurcie nad Menem.

Zaznaczyła, że z uwarunkowań wynikających z prawa niemieckiego wynika, że osiąganie dochodów przez Fundusz odbywa się za pośrednictwem Spółki zarządzającej, tj. dochody te, pomimo że formalnie osiągane są w imieniu Spółki jako cywilnoprawnego właściciela środków służących uzyskaniu tych dochodów, to są one uzyskiwane na rachunek Funduszu. Fundusz - poprzez działającą w imieniu własnym lecz na rachunek Funduszu Spółkę - prowadzi działalność inwestycyjną w oparciu o środki finansowe inwestorów zbierane poprzez emisję swoich jednostek uczestnictwa. Fundusz poprzez reprezentującą go Spółkę, lokuje kapitał głównie na rynku nieruchomości komercyjnych (budynki biurowe, hotele, centra handlowe etc.) zarówno bezpośrednio - poprzez nabywanie nieruchomości, jak i pośrednio - poprzez nabywanie udziałów w spółkach inwestujących na tym rynku. Obecnie, działalność Funduszu w Polsce realizowana jest przez Spółkę zarządzającą, która dokonuje m.in. bezpośrednich inwestycji w nieruchomości (tzw. inwestycje bezpośrednie) oraz pośrednich inwestycji poprzez nabycie udziałów w spółkach kapitałowych (tzw. inwestycje pośrednie). Ponadto, Fundusz prowadzi, m.in. na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, działalność gospodarczą polegającą na wynajmie powierzchni komercyjnych w posiadanych nieruchomościach. Fundusz poprzez Spółkę zarządzającą nie wyklucza dalszych pośrednich, jak i bezpośrednich inwestycji w Polsce. Fundusz jest zarządzany przez Spółkę i sam nie posiada osobowości prawnej, a we wszystkich czynnościach prawnych, co do zasady, działa poprzez Spółkę. W rzeczywistości Spółkę i Fundusz charakteryzuje wyodrębnienie organizacyjne i finansowe. Oba podmioty funkcjonują w konstrukcji, w której Fundusz stanowi wyodrębnioną masę majątkową, którą na rachunek Funduszu zarządza Spółka. Spółka nabywa i zarządza aktywami we własnym imieniu lecz na rachunek Funduszu. Spółka figuruje w księgach wieczystych jako właściciel z uwagi na specyficzną konstrukcję prawną zarządzanego przez nią Funduszu. Zgodnie z przepisami szczegółowymi (obecnie "Szczegółowych Warunków Uczestnictwa" z dnia 1 stycznia 2016 r.) regulującymi stosunki prawne pomiędzy inwestorami oraz Spółką dla reprezentowanego przez Spółkę Funduszu. Spółka zarządzająca otrzymuje wynagrodzenie za czynności zarządzania majątkiem Funduszu. Dochód z tego tytułu podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Państwie siedziby Spółki, tj. w Niemczech. Jednocześnie podkreśliła, że Spółka nie ujawnia w swoich sprawozdaniach finansowych aktywów Funduszu, jak również przychodów uzyskanych i kosztów poniesionych w związku z inwestycjami dokonanymi na rzecz Funduszu. Wynika to z faktu, ze Spółka, pomimo iż z prawnego punktu widzenia pozostaje cywilnoprawnym właścicielem nabywanych na rzecz Funduszu nieruchomości i udziałów w spółkach nieruchomościowych, nie jest ich "ekonomicznym właścicielem" tzn. nie jest uprawniona do czerpania pożytków generowanych przez te aktywa, te bowiem przysługują Funduszowi. Niemieckie regulacje prawne w bardzo restrykcyjny sposób określają prawa i obowiązki spółek zarządzających majątkiem funduszy inwestycyjnych:

1) Spółka nie jest niezawisła w swoich decyzjach, a dla szeregu czynności podejmowanych w imieniu funduszu, np. dla dysponowania majątkiem funduszy, dysponowania udziałami w spółkach nieruchomościowych, dokonywania obciążeń i cesji praw na majątku funduszu konieczna jest zgoda depozytariusza (§ 84 KAGB),

2) ponadto niemieckie przepisy o inwestycjach przewidują możliwość zmiany spółki zarządzającej danym funduszem (§ 104 (1) KAGB). W takim przypadku majątek nabyty na rzecz funduszu nadal pozostaje w posiadaniu funduszu. KAGB posługuje się terminem majątku funduszu w odniesieniu do posiadanych przez niego aktywów, a nie majątku spółki zarządzającej,

3) z przepisów wynika ponadto, że wszelki majątek nabyty przez spółkę zarządzającą na podstawie uprawnienia funduszu lub w wyniku transakcji, która dotyczy funduszu, przynależy do tego funduszu, a nie do spółki zarządzającej (§ 92 (1) zdanie 2 KAGB),

4) ponadto, fundusz nie ponosi odpowiedzialności majątkowej za działania spółki zarządzającej (§ 93 (2), (3), (5), (6) KAGB).

Prawo własności spółki zarządzającej w odniesieniu do aktywów nabytych na rzecz funduszu jest zatem daleko ograniczone przez ustawodawstwo niemieckie regulujące zasady działania funduszy inwestycyjnych i ma charakter posiadania powierniczego, tj. w imieniu własnym, lecz na rachunek osób trzecich.

Oba podmioty uznawane są za niemieckich rezydentów podatkowych podlegających opodatkowaniu od całości swoich dochodów (nieograniczony obowiązek podatkowy), bez względu na miejsce ich osiągania - co jest potwierdzone posiadanymi certyfikatami rezydencji podatkowej.

Wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznej lub niepublicznej oferty nabycia jego jednostek uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, w tym prawa własności nieruchomości lub udziały w spółkach posiadających nieruchomości. Prawo niemieckie dopuszcza, aby Fundusz został wspólnikiem spółek nieruchomościowych tj. spółek inwestujących w nieruchomości, których majątek składa się w przeważającej części z nieruchomości (niezależnie od formy prawnej takich spółek). Przy czym warunkiem nabywania i posiadania tytułów uczestnictwa w spółkach nieruchomościowych jest wymóg, aby forma prawna spółki nieruchomościowej wykluczała możliwość ponoszenia przez fundusz (spółkę zarządzającą w zakresie w jakim reprezentuje fundusz) odpowiedzialności wykraczającej ponad wartość wniesionego wkładu. W konsekwencji, prawo niemieckie dopuszcza jedynie, aby fundusz został komandytariuszem w spółce komandytowej czy akcjonariuszem w spółce komandytowo-akcyjnej. Ze względu na zakres odpowiedzialności wykraczający ponad wartość wniesionego wkładu, niemiecki fundusz inwestycyjny nie mógłby zostać partnerem w spółce jawnej czy komplementariuszem w spółce komandytowej.

Fundusz, reprezentowany przez Spółkę, prowadzi działalność na podstawie zezwolenia udzielonego przez właściwe organy nadzoru nad rynkiem finansowym (tj. przez BaFin - z niem. Bundesanstalt fur Finanzdienstleistungsaufsicht) państwa, w którym ma swoją siedzibę (Niemcy), a także podlega tam (tj. w Niemczech) bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym.

Depozytariuszem, u którego przechowywane są aktywa nabywane na rzecz Funduszu, jest bank z siedzibą w Niemczech (DekaBank Deutsche Girozentrale). Depozytariusz jest także odpowiedzialny za stałe monitorowanie tych aktywów, które nie mogą być powierzone do przechowywania (m. in. nieruchomości składających się na portfel aktywów Funduszu). Spółka, która zarządza Funduszem, prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym Spółka ma siedzibę (Niemcy).

Podsumowując, działający poprzez Spółkę Fundusz charakteryzuje się następującymi cechami:

- podlega w państwie siedziby (w Niemczech) opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,

- wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych (zebranych w drodze publicznego oraz niepublicznego proponowania nabycia jego tytułów uczestnictwa) w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, w tym nieruchomości,

- prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa (organów nadzoru nad rynkiem finansowym), w którym ma siedzibę, tj. działa na podstawie zezwolenia wydanego przez BaFin organu nadzoru nad rynkiem finansowym (z niem. Bundesanstalt fur Finanzdienstleistungsaufsicht),

- działalność Funduszu podlega nadzorowi właściwych władz (BaFin) państwa, w którym Fundusz ma siedzibę (Niemcy),

- posiada depozytariusza przechowującego aktywa,

- jest zarządzany przez D. Gmbh tj. pomiot prowadzący swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych niemieckich organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym Fundusz ma siedzibę (tj. na podstawie zezwolenia niemieckiej BaFin).

W związku z powyższym Skarżąca zapytała:

1) czy Funduszowi działającemu przez Spółkę, w zakresie dochodów uzyskiwanych na terytorium Polski, przysługuje zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych zarówno w przypadku dochodów pochodzących z inwestycji bezpośrednich w nieruchomości położone w Polsce, jak i dokonywanych za pośrednictwem spółek osobowych, a także ze zbycia posiadanych inwestycji (tj. zbycia aktywów, udziałów w spółkach kapitałowych, jak i udziałów w spółkach osobowych) ?

2) czy wypłaty dokonywane na rzecz Funduszu, działającego przez Spółkę, nie będą podlegały obowiązkowi opodatkowania "u źródła" na podstawie art. 26 ust. 1g w zw. art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851 z późn. zm., dalej także: "u.p.d.o.p.")?

Stanowisko Skarżącej opierało się na założeniu, że w zakresie dochodów uzyskiwanych, na terytorium Polski, przysługuje jej zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych zarówno w przypadku inwestycji bezpośrednich, jak i dokonywanych za pośrednictwem spółek osobowych, a także ze zbycia inwestycji (tj. zbycia aktywów, udziałów w: spółkach kapitałowych, jak i udziałów w spółkach osobowych).

Wskazała także, że zgodnie z regulacjami wprowadzonymi ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. (Dz. U. Nr. 226, poz. 1478) oraz zmodyfikowanymi ustawą z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 234 poz. 1389), zwolnienie podmiotowe określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., które weszło w życie 1 stycznia 2011 r., doprecyzowane wyżej wymienioną ustawą z dnia 16 września 2011 r., obejmuje swym zakresem także instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Według Skarżącej w sytuacji, gdy instytucja wspólnego inwestowania, jaką stanowi Fundusz działający przez Spółkę, podlega w Niemczech opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, wyłącznym przedmiotem jej działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, prowadzi działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa w Niemczech (BaFiN), jej działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych niemieckich organów nadzoru nad rynkiem finansowym (BaFiN), posiada depozytariusza przechowującego jej aktywa, jest zarządzana przez Spółkę, prowadzącą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Niemczech (BaFiN), wszystkie warunki zastosowania zwolnienia określonego w art. 6 ust 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy uznać za spełnione i - tym samym - Fundusz, działający przez Spółkę, powinien korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od dochodów osiąganych na terytorium Polski.

Fundusz, odnosząc się do warunku wskazanego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p., zwrócił uwagę, że ustawodawca sformułował kryteria porównywalności zagranicznych funduszy inwestycyjnych do polskich funduszy inwestycyjnych wyłącznie w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Zatem każda zagraniczna instytucja wspólnego inwestowania, która spełnia warunki określone w ww. przepisie jest porównywalna do polskich funduszy inwestycyjnych i korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowych, niezależnie od ewentualnych, nieokreślonych w przywołanym przepisie, odmienności funduszy zagranicznego od funduszy polskich. Według Skarżącej okoliczność, że polskie fundusze inwestycyjne posiadają inne cechy lub są objęte innym ograniczeniami niż wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. pozostaje bez znaczenia przy ocenie spełnienia przez Fundusz kryteriów porównywalności względem funduszy krajowych.

Skarżąca zauważyła, że możliwość zastosowania zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. dla niemieckiego funduszu inwestycyjnego, prowadzącego w Polsce działalność na analogicznych zasadach jak w przedmiotowej sprawie, została potwierdzona przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w wydanej dnia 16 października 2015 r. interpretacji indywidualnej nr IPPB5/423-1203/11/15-8/S/AJ), w której potwierdził prawidłowość stanowiska podatnika, zgodnie z którym w przypadku, gdy fundusz spełnia łącznie wszystkie warunki wyszczególnione w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz w art. 6 ust. 3 u.p.d.o.p. będzie zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie dochodów osiąganych z działalności na terenie Polski zarówno z inwestycji podejmowanych bezpośrednio, dochodów z udziału w spółkach kapitałowych, jak i z inwestycji podejmowanych jako wspólnik spółek osobowych, a także dochodów osiąganych z tytułu zbycia inwestycji (tj. zbycia aktywów, udziałów w spółkach kapitałowych oraz udziału w spółkach osobowych).

Fundusz podniósł w tym miejscu, że zgodnie z przepisami państwa swojej siedziby (tj. przepisami niemieckimi) prowadzi i musi prowadzić działalność inwestycyjną w formie przewidzianej regulacjami KAGB, które to regulacje skutkują wymogiem reprezentowania Funduszu w obrocie cywilnoprawnym przez Spółkę. Wynikająca z regulacji prawa niemieckiego forma prowadzenia działalności inwestycyjnej nie może stanowić przeszkody dla przyznania instytucji wspólnego inwestowania - jaką stanowi Fundusz działający przez Spółkę - prawa do posiadania przymiotu podatnika i prawa do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.

Mając powyższe na uwadze Skarżąca doszła do przekonania, że w sytuacji jaka miała miejsce w stanie faktycznym Fundusz działający przez Spółkę zarządzającą, spełnia łącznie wszystkie warunki wyszczególnione w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz w art. 6 ust. 3 u.p.d.o.p., to powinien on być zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie dochodów osiąganych z działalności na terenie Polski. W jej ocenie jedyną przesłanką uprawniającą do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego jest spełnienie warunków wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Tym samym za nieuzasadnione uznała odwoływanie się przy ocenie ww. warunków do jakichkolwiek innych przepisów czy regulacji, w tym w szczególności do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (dalej: "UCITS"). Zdaniem Funduszu przepisy u.p.d.o.p. nie uzależniają możliwości skorzystania ze zwolnienia od podlegania reżimowi UCITS. Co więcej, polskie fundusze inwestycyjne korzystają ze zwolnienia podatkowego bez względu na to, czy podlegają reżimowi UCITS czy też nie. Tym samym uznała, że okoliczność, iż Fundusz działający przez Spółkę podlega reżimowi dyrektywy ZAFI pozostaje bez wpływu na ocenę spełnienia warunków zwolnienia z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.

Zdaniem Skarżącej ewentualne wymaganie spełnienia przesłanki "identyczności" zamiast przesłanki "podobieństwa" funduszy zagranicznych względem funduszy polskich powodowałoby uniemożliwienie skorzystania w praktyce ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. przez instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innych krajach UE/EOG.

Skarżąca stojąc na stanowisku, że oceniając spełnienie warunków wskazanych w art. 6 ust 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy zweryfikować nie tylko spełnienie warunków przez sam Fundusz, ale także spełnienie warunków przez Spółkę, w zakresie w jakim Fundusz ten reprezentuje, podzieliła pogląd NSA zawarty w wyroku z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. II FSK 2361/13, w którym stwierdzono, że podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych będzie spółka zarządzająca niemieckim funduszem inwestycyjnym w zakresie w jakim reprezentuje ten fundusz i w tym kontekście należy oceniać spełnienie warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.

Skarżąca w celu sprecyzowania postawionego pytania zaznaczyła, że jego celem jest potwierdzenie, czy w świetle konkretnych, zaprezentowanych w stanie faktycznym zasad funkcjonowania Funduszu oraz organizacyjno-prawnych powiązań Funduszu i Spółki, znajduje zastosowanie zwolnienie przewidziane w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.

Fundusz odnośnie pytania nr 2 stanął na stanowisku, że zwolnienie z opodatkowania określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. obejmuje również przychody/dochody podlegające obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku "u źródła", w związku z czym wypłaty te dokonywane na rzecz Funduszu, działającego poprzez Spółkę zarządzającą, nie powinny podlegać w Polsce opodatkowaniu podatkiem u źródła.

Mając na uwadze stanowisko przedstawione powyżej, podkreślił, że skoro - jak wskazano w stanie faktycznym - warunki do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy uznać za spełnione, to pod warunkiem prawidłowego udokumentowania rezydencji podatkowej oraz złożenia oświadczenia potwierdzającego, że jest on rzeczywistym właścicielem wypłacanych należności, wypłaty na jego rzecz z tytułów określonych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem "u źródła" w Polsce.

Minister Finansów w interpretacji indywidualnej wydanej 26 sierpnia 2016 r., z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu stanął na stanowisku, że rozstrzygnięcie kwestii opodatkowania (a raczej zwolnienia z opodatkowania) u źródła wypłat na rzecz Funduszu działającego przez Spółkę zależy od stwierdzenia, czy wypełniona zostanie przesłanka określona w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. Zdaniem organu brak wypełnienia choćby jednego z warunków zwolnienia implikuje brak możliwości skorzystania z niego, a w konsekwencji konieczność opodatkowania "u źródła" wypłat powiększających aktywa tworzące Fundusz na podstawie art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 10a ww. ustawy.

Minister, mając na uwadze przesłanki warunkujące zastosowanie zwolnienia z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. określające wyłączny przedmiot działalności - zbiorowe lokowanie środków pieniężnych oraz przedmiot lokat - papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe (zbieżny z określonym w art. 3 ust. 1 u.f.i.), za wątpliwe uznał przystąpienie do polskiej spółki komandytowej za lokowanie środków pieniężnych. W jego przekonaniu udział w spółce osobowej implikuje de facto uzyskiwanie dochodów z działalności gospodarczej, a wspólnik uzyskujący dochody ze spółki komandytowej podlega opodatkowaniu nie z praw majątkowych, lecz z działalności gospodarczej, przychody i koszty generowane przez spółkę powiększają przychody i koszty podatkowe wspólnika proporcjonalnie do jego udziału w zysku (por. art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p.). W związku z tym uznał, iż wykładnia literalna art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. wskazuje, że przedmiot inwestycji Funduszu wykracza poza zakres wymieniony w tym przepisie. W jego przekonaniu aktywa funduszu inwestycyjnego nie mogą bowiem być lokowane w spółki osobowe nieemitujące papierów wartościowych. Dochody z udziału w takich spółkach stanowią bowiem dochody z działalności gospodarczej, rozliczane zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., nie zaś z praw majątkowych.

Według Ministra fundusze inwestycyjne mogą prowadzić działalność lokacyjną i wyłącznie z tego tytułu powinny podlegać zwolnieniu z opodatkowania. Natomiast uczestnictwo w spółce osobowej polskiego prawa handlowego i w konsekwencji prowadzenie za jej pośrednictwem działalności gospodarczej (art. 5 u.p.d.o.p.). wyklucza uznanie spełnienia warunku co do prowadzenia działalności wyłącznie "lokacyjnej", o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p.

W jego przekonaniu przeciwny pogląd prowadziłby do uprzywilejowanego traktowania funduszy zagranicznych (w tym przypadku niemieckich) - czerpiących jednocześnie dochody z działalności gospodarczej prowadzonej poprzez zakłady w Polsce ukonstytuowane posiadaniem udziałów w polskich spółkach osobowych – w stosunku do polskich funduszy inwestycyjnych działających w oparciu o przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych.

Ponadto organ za konieczne przy interpretacji norm krajowych w kontekście zasady przepływu kapitału uznał dokonanie porównania między funduszami. W jego ocenie należy ustalić warunki tworzenia i działania funduszy, w szczególności jaki jest przedmiot ich działalności, obowiązki, jakie stosowane są wobec nich środki kontroli. Za istotne uznał zbadanie, czy charakter funduszy zagranicznych jest porównywalny z charakterem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce, oraz czy prowadzą one działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych.

Minister podniósł, iż dla właściwego odczytania sensu i intencji normy wynikającej z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., konieczne jest każdorazowe (tj. na gruncie konkretnego indywidualnego stanu faktycznego) odwołanie się do wykładni celowościowej przepisu. Przestanki zwolnienia należy zaś oceniać poprzez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych), do których to odwoływali się autorzy nowelizacji wprowadzając analizowane zwolnienie.

Minister za nieprawidłowe uznając stanowisko Funduszu co do postawionych pytań wskazał, iż ani art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p., ani art. 6 ust. 1 pkt 10a ww. ustawy nie znajdą zastosowania w niniejszej sprawie. W jego przekonaniu przedmiotowe wypłaty będą podlegały opodatkowaniu u źródła na podstawie art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p.

W odpowiedzi na wystosowane przez Skarżącą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany powyższej interpretacji indywidualnej.

W skardze złożonej na powyższą interpretację Fundusz, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił:

1) dopuszczenie się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego tj.:

a) art 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię a w rezultacie nieuprawnione wymaganie identyczności, a nie jedynie porównywalności, zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania w stosunku do polskich funduszy inwestycyjnych jako warunku dla zastosowania zwolnienia;

b) art 6 ust.1 pkt 10a lit b u.p.d.o.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię a w rezultacie uznanie, że przesłanką do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w ww. przepisie, jest nie rodzaj działalności wykonywanej przez instytucję wspólnego inwestowania (tj. lokowanie i inwestowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe), lecz klasyfikacja, na gruncie u.p.d.o.p., dochodu uzyskiwanego z takiej inwestycji;

c) art 6 ust.1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię a w rezultacie uznanie, że nabycie ogółu praw i obowiązków tytułem uczestnictwa w spółce osobowej inwestującej w nieruchomości, nie jest formą lokowania środków pieniężnych w inne prawa majątkowe, o których mowa ww. przepisie;

d) art 6 ust. 1 pkt 10a lit b u.p.d.o.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w rezultacie uznanie, że zapobieżenie rzekomemu nieuzasadnionemu uprzywilejowaniu fundusz zagranicznego w stosunku do funduszu polskiego uzasadnia odmowę przyznania zwolnienia w podatku dochodowym;

e) art 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. w zw. z art. 21 ust. 1 oraz 22 ust. 1 u.p.d.o.p. polegające na błędnej wykładni i niewłaściwej ocenie, co do zastosowania poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że wypłaty na rzecz Funduszu z tytułów określonych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. będą podlegały opodatkowaniu podatkiem "u źródła" w Polsce,

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 14c § 1 w zw. z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.; dalej O.p.") poprzez przyjęcie własnych założeń dotyczących zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Spółkę w pisemnym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z dnia 25 maja 2016 r. i dokonanie wykładni przepisów podatkowych dla tak dostosowanego zdarzenia przyszłego (stanu faktycznego),

b) art. 14a § 1 oraz art. 14e § 1 O.p. poprzez wydanie Interpretacji z naruszeniem zasady dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego, które to naruszenie polegało na niedokonaniu analizy wskazanego przez Spółkę orzecznictwa sadów administracyjnych w toku postępowania zmierzającego do wydania i samokontroli wydanej Interpretacji,

c) art. 14h w związku z art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez: sformułowanie dodatkowego, niewynikającego wprost z przepisów warunku zwolnienia, pominięcie powszechnie akceptowanego w orzecznictwie poglądu o kwalifikacji tytułu uczestnictwa w spółce osobowej jako prawa majątkowego,

d) art. 2a w związku z art. 120 oraz art. 121 O.p., poprzez złamanie zasady in dubio pro tributario polegające na zastosowaniu nieuprawnionej wykładni art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. na niekorzyść podatnika i obarczenie podatnika skutkami niejasnego i nieprecyzyjnego (w ocenie organu) sformułowania przepisów przez ustawodawcę.

Uzasadniając zarzuty Skarżąca za niezrozumiałe uznała dopatrywanie się przez Ministra źródła przesłanki określonej w art. 6 ust 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. w ustawie o funduszach inwestycyjnych. Jej zdaniem wykładnia uzależniająca przyznanie zwolnienia od spełnienia wymogów ustanowionych dla polskich funduszy inwestycyjnych, a więc wymagająca działania w sposób charakterystyczny dla polskiego funduszu, w praktyce prowadzi do pozbawienia podobnych funduszy zagranicznych, nie mających jednak identycznego charakteru, zakresu inwestycji i cech jak fundusze polskie, prawa do skorzystania z preferencji podatkowej (mimo że intencją ustawodawcy było właśnie usunięcie ww. dyskryminacji).

W jej przekonaniu organ wadliwie zastosował wykładnię pozajęzykową, ponieważ w projekcie wprowadzenia zwolnienia akcentowano, że celem jego wprowadzenia jest przeciwdziałanie arbitralnej dyskryminacji zagranicznych funduszy inwestycyjnych w stosunku do funduszy polskich oraz wynikającemu z tej dyskryminacji ukrytemu ograniczeniu w swobodnym przepływie kapitału i płatności. Z powyższego wynika, iż wykładnia celowościowa nie uzasadnia oczekiwania identycznego (a jedynie podobnego) zakresu inwestycji funduszu.

Według Funduszu odstąpienie od wykładni językowej byłoby dopuszczalne w przypadku, gdyby ten rodzaj wykładni czynił przepis martwym (pustym) lub prowadził do absurdalnych rezultatów, lub też gdyby wykładnia językowa nie pozwalała na precyzyjne określenie strony podmiotowej lub/i przedmiotowej zwolnienia. Jej zdaniem ani art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., ani żaden inny obowiązujący przepis nie uzależnia stosowania tego zwolnienia od wypełnienia przez zagraniczny fundusz wymogów w przepisie nie wymienionych, a sformułowanych w stosunku do polskich funduszy inwestycyjnych.

Skarżąca, odmowę przyznania zwolnienia podatkowego funduszowi zagranicznemu wyłącznie z uwagi na pewne odmienności w zakresie przedmiotu inwestycji, oceniła jako działanie utrudniające lokatę kapitału w Polsce przez zagraniczne fundusze, stanowiące formę dyskryminacji podmiotów zagranicznych i skutkujące naruszeniem zasady swobody przepływu kapitału.

Ponadto nie zgodziła się z twierdzeniem, że możliwość inwestowania środków pieniężnych w udziały spółek osobowych transparentnych podatkowo świadczy o braku podobieństwa zagranicznych funduszy inwestycyjnych do polskich funduszy inwestycyjnych.

Skarżąca zauważyła, iż wbrew twierdzeniom organu art. 6 ust 1 pkt 10a lit b u.p.d.o.p. nie uzależnia zakresu przedmiotowego zwolnienia od osiągania określonego typu dochodów. Tym samym zauważyła, że odmowa przyznania jej zwolnienia na gruncie art. 6 ust 1 pkt 10a u.p.d.o.p., uzasadniona tym, że dochód Funduszu stanowi dochód z działalności gospodarczej, a nie dochód z praw majątkowych, nie tylko nie znajduje uzasadnienia prawnego, ale skutkuje dointerpretowaniem przesłanki niemożliwej do spełnienia na gruncie obowiązujących przepisów.

Skarżąca stanęła na stanowisku, że nabycie ogółu praw i obowiązków w transparentnej podatkowo spółce osobowej jest formą lokowania środków pieniężnych w inne prawa majątkowe, i jako taka niewątpliwie wypełnia przesłanki ww. zwolnienia. Jej zdaniem poziom aktywności i zaangażowania w spółkę osobową pozostaje, bez znaczenia dla zastosowania zwolnienia.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 O.p. zaznaczyła, że wbrew twierdzeniom Ministra, nigdy nie wskazywała na zamiar czy możliwość prowadzenia działalności gospodarczej za pośrednictwem spółek osobowych, a jedynie na prawną możliwość posiadania ogółu praw i obowiązków w spółkach osobowych, powołanych w celu inwestowania w nieruchomości, pod warunkiem ograniczenia odpowiedzialności do wysokości wniesionego wkładu.

Końcowo Fundusz stanął na stanowisku, że treść art. 6 ust 10a u.p.d.o.p. nie pozostawia wątpliwości, iż przesłanką zwolnienia jest ograniczenie dopuszczalnej aktywności funduszy, nie zaś osiąganie przez nie dochodu z określonego źródła.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej interpretacji i powtórzył przedstawioną w niej argumentację. Zarzuty skargi ocenił jako niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Kontroli Sądu poddana została interpretacja indywidualna w przedmiocie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych, przewidzianego w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p., do dochodów uzyskiwanych przez Fundusz, reprezentowany przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością prawa niemieckiego, jako instytucji wspólnego inwestowania.

W brzmieniu obowiązującym od 4 grudnia 2011 r. przepis art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. stanowi, że zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie następujące warunki:

a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,

b) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe,

c) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, albo prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, w przypadku gdy:

– prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego oraz

– zgodnie z dokumentami założycielskimi ich tytuły uczestnictwa nie są oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro,

d) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę,

e) posiadają depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji,

f) zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.

Skarżąca uważała, że spełnia wszystkie ustanowione powyższym przepisem warunki zwolnienia instytucji wspólnego finansowania z podatku dochodowego od osób prawnych.

Zdaniem Ministra Finansów, Skarżąca nie spełnia jednak warunku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p., jako że zamierza inwestować nabywając udziały w polskich spółkach inwestujących na tym rynku (np. komandytowych).

Przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. został dodany ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 226, poz. 1478), a przytoczone wyżej brzmienie nadane mu zostało ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 234, poz. 1389).

Bezspornym jest, iż unormowanie to ma swoje źródło w podjętym przez Rząd Polski wobec Komisji Europejskiej zobowiązaniu w sprawie usunięcia naruszenia nr 2006/4093. Omawiany przepis wprowadzony został do polskiego porządku prawnego z tego względu¸ że na gruncie obowiązującego wówczas art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. zwolnieniem od podatku dochodowego objęte były wyłącznie fundusze inwestycyjne działające na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawa ta reguluje natomiast działalność jedynie funduszy inwestycyjnych krajowych takich jak: fundusze inwestycyjne otwarte, specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte i fundusze inwestycyjne zamknięte oraz działalność zagranicznych funduszy inwestycyjnych otwartych i zagranicznych spółek inwestycyjnych z siedzibą w państwie członkowskim, prowadzących działalność zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe.

Ratio legis wprowadzenia zwolnienia określonego w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p jest bezsporne i wyjaśnione zostało w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z dnia 25 listopada 2010 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że formułując warunki zwolnienia określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. ustawodawca oparł się na cechach charakteryzujących fundusze działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych, takich jak:

– przedmiot działalności, który jest ograniczony do lokowania środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe (art. 3 ust. 1 u.f.i.),

– możliwość utworzenia funduszu inwestycyjnego wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (art. 14 ust. 1 u.f.i.),

– obowiązek prowadzenia rejestru aktywów funduszu przez depozytariusza (art. 9 u.f.i.),

– podleganie nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym; Dz. U. Nr 183, poz. 1537 ze zm.),

– posiadanie przez wszystkie fundusze inwestycyjne osobowości prawnej, pomimo że stanowią one jedynie masę majątkową utworzoną z wpłat uczestników i nabytych za te wpłaty aktywów.

Rację ma Minister Finansów, że Fundusz nie spełnia warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. Przepis ten określa wyłączny przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania, która może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego, a mianowicie zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Z wniosku o wydanie interpretacji wynika, że Skarżąca ma zamiar inwestować między innymi w ten sposób, że będzie nabywała udziały w spółkach inwestujących na tym rynku, a więc m.in. w spółkach komandytowych, należących do tzw. spółek osobowych.

Zasadnie Minister Finansów wywiódł, że inwestowanie w spółki osobowe będzie wykraczało poza zakres inwestowania wskazany w powyższym przepisie. Z punktu widzenia opodatkowania wspólników spółek osobowych, Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej, a zatem poprzez spółkę osobową, której stanie się wspólnikiem, będzie prowadziła działalność gospodarczą.

W treści wniosku o wydanie interpretacji Skarżąca jednoznacznie wskazała, że zamierza inwestować nabywając udziały w spółkach inwestujących na tym rynku, a więc prowadzących działalność gospodarczą.

Nie ulega wątpliwości, że w art. 6 ust. 10a lit. b) u.p.d.o.p. ustawodawca jako źródło przychodów jednostki wspólnego inwestowania objętej zwolnieniem wskazał lokowanie środków pieniężnych w określonych prawach. Tymczasem Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, nie ma przy tym znaczenia, czy udziały w spółkach osobowych można uznać za prawa majątkowe. Jak już bowiem Sąd wskazał, z tytułu posiadania tych udziałów Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Trudno uznać przystąpienie do polskiej spółki osobowej za lokowanie środków pieniężnych. Zasadne jest również odwołanie się do znaczenia słowa lokować w języku polskim. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN (sjp.pwn.pl) "lokować" oznacza "umieszczać pieniądze w akcjach jakiegoś przedsiębiorstwa, depozytach bankowych, nieruchomościach itp". Z punktu widzenia ekonomicznego lokata ukierunkowana jest na wzrost wartości aktywów w czasie lub uzyskanie odsetek, dywidend w związku z zainwestowaniem środków. Natomiast przystąpienie do spółek osobowych ukierunkowane jest na czerpanie korzyści z działalności gospodarczej prowadzonej przez taką spółkę.

Polski ustawodawca nakazuje traktować dochody z udziału w spółce osobowej (niebędącej podatnikiem podatku dochodowego) tak jak dochody z działalności gospodarczej - w przypadku osób fizycznych na podstawie art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w przypadku osób prawnych na podstawie art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p.

Skoro zatem, zgodnie z właściwym prawem niemieckim, wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu nie jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, gdyż Skarżąca może także uzyskiwać dochody z działalności gospodarczej, to należy uznać, że warunek określony w art. 6 ust. 1 pkt 1 10a lit. b u.p.d.o.p. nie będzie spełniony. Zdaniem Sądu, ocena organu jest zasadna, oparta wprost na treści przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 10a lit. b u.p.d.o.p. oraz jego wykładni językowej. Wskazując działalność inwestycyjną polegającą na "lokowaniu środków finansowych", ustawodawca tym samym wykluczył prowadzenie działalności gospodarczej jako przedmiotu działalności instytucji wspólnego inwestowania.

Skarżąca nie spełnia zatem warunku zwolnienia, który określony został w art. 6 ust. 10a lit. b) u.p.d.o.p.

Jednocześnie wskazać należy, że stanowisko prezentowane przez organ w skarżonej interpretacji znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które zapadały w zbliżonych stanach faktycznych do przedstawionego we wniosku przez Fundusz w zakresie spełnienia warunku zwolnienia podmiotowego zawartego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. (tak m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2523/16, z dnia 25 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3144/14, z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1195/14, z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 853/14). W przedmiocie spełnienia warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1777/15 wskazując: "Przesłanka określona w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. stanowi, że wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, a więc ustawodawca jako źródło przychodów wskazał lokowanie środków pieniężnych w określonych prawach. Tymczasem, jak słusznie podkreślił sąd pierwszej instancji Skarżąca będzie również uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia, czy udziały w spółkach osobowych (jawnych i komandytowych) można uznać za prawa majątkowe. Istotne jest bowiem to, że z tytułu posiadania tych udziałów Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Nie można przyznać racji stronie Skarżącej, że prawnie indyferentna pozostaje okoliczność, iż Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Przyjęcie takiego założenia w skrajnym przypadku mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której nabycie udziałów byłoby tylko pretekstem do zastosowania komentowanej normy prawnej, a w praktyce głównym, dominującym źródłem przychodów byłaby działalność gospodarcza. Skoro ustawodawca w omawianej przesłance odwołał się do działalności polegającej na lokowaniu środków finansowych, tym samym wykluczył prowadzenie działalności gospodarczej jako przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania. Jakkolwiek w przepisie nie ma wprost odwołania się do określonego źródła przychodów (z kapitałów pieniężnych), to jego opis w sposób wyraźny prowadzi do takiego wniosku. Nie ma więc mowy o wprowadzeniu przez sąd, a wcześniej organ interpretacyjny dodatkowej (pozaustawowej) przesłanki zwolnienia."

Reasumując, ponieważ zakres działalności Skarżącej wynikający z przepisów prawa niemieckiego wykracza poza zakres działalności określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p., należało uznać, że ten warunek zwolnienia nie będzie spełniony.

Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcie w zakresie pytania nr 1, Minister zasadnie uznał również za nieprawidłowe stanowisko Funduszu w zakresie pytania nr 2, zgodnie z którym wypłaty dokonywane na rzecz Funduszu, działającego poprzez Spółkę, nie będą podlegały obowiązkowi opodatkowania "u źródła" na podstawie art. 26 ust. 1g w związku z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.

Odnosząc się do zarzutów skargi, w opinii Sądu, z uwagi na powyższy wywód co do wykładni art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. i jego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, zarzuty błędnej wykładni prawa materialnego zawarte w skardze nie mogą być uznane za zasadne. Analiza porównywalności ram prawnych działalności Skarżącej i polskich funduszy inwestycyjnych w kontekście kryteriów wprowadzonych przywołanym przepisem prowadzi do wniosku że przedmiot ich działalności należy uznać za nieporównywalny. Polskie fundusze inwestycyjne nie mogą inwestować w spółki osobowe nieemitujące papierów wartościowych.

Uznanie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do niewątpliwie niezamierzonego przez ustawodawcę uprzywilejowanego traktowania funduszy niemieckich w stosunku do polskich funduszy (zamiarem ustawodawcy było zrównanie traktowania pod względem podatkowym polskich i zagranicznych funduszy, a nie uprzywilejowanie tych ostatnich). Nadto podkreślić należy inny poziom ryzyka i płynności aktywów w przypadku inwestycji w spółki osobowe, co w przypadku instytucji zbiorowego inwestowania przedkłada się wprost na bezpieczeństwo inwestorów.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że warunek zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. nie będzie spełniony w przypadku opisanym w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym. Fundusz będzie uzyskiwał dochody kwalifikowane zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych jako dochody z działalności gospodarczej, co wykracza poza wyłączny zakres działalności określony w analizowanym przepisie.

W ocenie Sądu chybiony jest także zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 10a lit b u.p.d.o.p. skutkujący naruszeniem zasady swobody przepływu kapitału (a więc zasady wyrażonej w art. 63 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej -Dz.U.2004.90.864/2 – przyp. Sądu). Wskazać bowiem należy, że w odróżnieniu od podatków pośrednich, podatki dochodowe zostały zharmonizowane w ramach Unii Europejskiej jedynie w ograniczonym zakresie. Oczywistym jest, iż pomimo że opodatkowanie bezpośrednie należy do kompetencji państw członkowskich, to muszą one wykonywać je z poszanowaniem prawa wspólnotowego i powstrzymywać się od wszelkiej dyskryminacji opartej na przynależności państwowej. Odmienne traktowanie nie stanowi samo w sobie dyskryminacji. Dyskryminacja może polegać tylko na stosowaniu różnych zasad do porównywalnych sytuacji lub też na stosowaniu tej samej zasady do różnych sytuacji. Interpretacja norm krajowych w kontekście zasady swobody przepływu kapitału winna dotyczyć warunków tworzenia i działania funduszy, z uwzględnieniem w szczególności przedmiotu ich działania, ich obowiązków oraz stosowanych wobec nich środków kontroli. Fundusze zagraniczne nie mają zatem być identyczne z funduszami polskimi, ale ich charakter musi być porównywalny z polskimi, prowadzona przez nie działalność winna odbywać się w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych.

Tymczasem, jak wynika z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji przedmiot działalności Skarżącej, w ramach którego zamierza ona osiągać przychody z działalności gospodarczej, nie pozwala uznać jej charakteru za porównywalny z polskimi funduszami inwestycyjnymi. Okoliczność, że Skarżąca nie może skorzystać ze zwolnienia nie wynika z faktu, iż jest podmiotem prawa niemieckiego, działającym w określonej przez to prawo formie prawnej, odmiennej niż ta, w jakiej działała fundusz inwestycyjny powołany na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawodawca mógł jednak jako warunek zastosowania zwolnienia podatkowego wprowadzić określony przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania.

Skarżąca zarzuca także w skardze, że Minister wydając interpretację naruszył art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 O.p., ponieważ nie będąc do tego uprawniony zmienił zdarzenie przyszłe w wyżej wymienionym zakresie i dokonał interpretacji tego zmienionego zdarzenia przyszłego, podczas gdy powinien dokonać oceny stanowiska Wnioskodawcy w kontekście przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego (stanu faktycznego).

W ocenie Sądu i ten zarzut uznać należy za niezasadny, gdyż Minister nie dokonał modyfikacji zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji, a jedynie określił odmienne od oczekiwanych przez Fundusz konsekwencje prawnopodatkowe opisanego stanu faktycznego.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że dochody z udziału w spółkach osobowych stanowią dochody z działalności gospodarczej zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., nie zaś z praw majątkowych i stanowisko takie prezentuje w interpretacji Minister. Tymczasem, zdaniem Skarżącej, uzyskanie statusu wspólnika spółki osobowej oznacza inwestowanie w prawo majątkowe. Rozbieżność powyższych stanowisko nie może być jednak uznana za przyjęcie własnych założeń co do stanu faktycznego przez Ministra, gdyż jest ona wynikiem odmiennej oceny prawnopodatkowej niespornego stanu faktycznego.

Niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 2a w zw. z art. 120 i 121 O.p. poprzez złamanie zasady in dubio pro tributario polegające na zastosowaniu nieuprawnionej wykładni art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. na niekorzyść podatnika i obarczenie podatnika skutkami niejasnego i nieprecyzyjnego sformułowania przepisów przez ustawodawcę.

W ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia wyrażonych w przywołanych przepisach zasad zaufania, praworządności i rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, skoro zgodnie z przedstawioną w interpretacji wykładnią Minister doszedł do jednoznacznego rozstrzygnięcia, które dodatkowo znajduje odzwierciedlenie w przywoływanym już orzecznictwie sądów administracyjnych. Sam fakt, że wynik dokonanej wykładni prawa nie satysfakcjonuje podatnika nie oznacza działania niezgodnego z przywołanymi zasadami postępowania podatkowego.

Reasumując, w ocenie Sądu, przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, Minister w sposób wyczerpujący uzasadnił zarówno ocenę stanowiska Skarżącej, jak również, w oparciu o przepisy obowiązującego prawa, zaprezentował własne stanowisko.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. 2017 r., poz. 1369), oddalił skargę w całości.