Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 736/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 7a, art. 39 ust. 3 i 4, art. 48, art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2015r. Nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] 2015 r., znak [...]w części dotyczącej zrealizowanych w roku 2014 r. robót budowlanych polegających na wykonaniu nowego trzonu kominowego z systemowych pustaków ceramicznych przy ścianie szczytowej, instalacji kotła C.O. podłączonego do tego komina, adaptacji pomieszczenia na kotłownię, wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania oraz wykonaniu instalacji ciepłej wody użytkowej, II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. przyznaje adwokatowi D. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

W trakcie przeprowadzonej w dniu 25 czerwca 2010 r. kontroli budynku położonego na działce nr [...] przy ul. L. w G., gm. K. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. ustalili, iż E. i K. L., współwłaściciele prawej części budynku (lokal nr 1) około 12 lat temu ocieplili prawą część budynku styropianem o grubości 10 cm.

Poza tym od kwietnia 2010 r. prowadzili przy wyżej wymienionej części budynku roboty budowlane polegające na:

wymianie pokrycia dachowego z dachówki cementowej na blachodachówkę;

wykonaniu poprzecznej ściany oddzielenia przeciwpożarowego, z bloczków gazobetonowych grubości 25 cm, pomiędzy lokalem nr 1 i 2 od poziomu istniejącej ściany na parterze do wysokości 30 cm powyżej połaci dachu;

przemurowaniu na nowo komina z cegły klinkierowej zlokalizowanego w ścianie wspólnej pomiędzy lokalami, w części znajdującej się ponad połacią dachu;

wykonaniu opierzeń nowo wymurowanej ściany oddzielenia przeciwpożarowego oraz komina po obu stronach (od strony lokalu nr 1 i 2).

Organ ustalił także, iż budynek pochodzi z końca XIX w. i wchodzi w skład dawnego zespołu folwarcznego i ujęty jest w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a E. i K. L. nie uzyskali wymaganego pozwolenia na budowę ani nie zgłosili zamiaru wykonania określonych wyżej robót budowlanych.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej: Inspektor Powiatowy) postanowieniem z 30 lipca 2010 r. nakazał E. i K. L. przedłożenie ekspertyzy technicznej robót budowlanych wykonanych w przedmiotowym budynku. W dniu 8 października 2010 r. zobowiązani przedłożyli 4 egzemplarze ekspertyzy.

Z uwagi na powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. wydał decyzję z dnia [...] 2010 r., [...], którą odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w części prawej (lokal nr 1) budynku mieszkalnego dwulokalowego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. L. w G., gm. K. do stanu zgodnego z prawem.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "Inspektor Wojewódzki") decyzją z dnia [...] 2011 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu powiatowego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Inspektor Powiatowy, decyzją z dnia 28 czerwca 2011 r., odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w części prawej (lokal nr 1) budynku mieszkalnego dwulokalowego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. L. w G., gm. K. do stanu zgodnego z prawem.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2011 r., [...] , uchylił powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 maja 2012 r. o sygn. akt II SA/Po 122/12 oddalił skargę E. i K. L. na wyżej opisaną decyzję Inspektora Wojewódzkiego z 8 grudnia 2011 r.

Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż prace wykonane przez E. i K. L. stanowiły: (1) przebudowę, polegającą na wykonaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego, do której realizacji wymagane jest w świetle art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane pozwolenie na budowę, oraz (2) remont i (3) docieplenie od zewnątrz, do których realizacji wymagane jest wedle art. 29 ust. 2 pkt 1 oraz art. 29 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. pkt 2 powołanej ustawy zgłoszenie zamiaru wykonania określonych robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Wykonanych prac nie można było zarazem uznać za budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 cytowanej ustawy. Trafnie zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. przyjął, iż zastosowanie w niniejszej sprawie znalazł tryb naprawczy z art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu wyjaśnienia w sprawie wymaga czy nie znajdzie zastosowania art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego i w konsekwencji czy przeprowadzone roboty budowlane na przedmiotowym budynku nie wymagają uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Organ I instancji powinien zatem ustalić czy gminna ewidencja zabytków w K. został założona i czy przedmiotowy budynek jest do niej wpisany. Podobnie, otrzymanie tej opinii okaże się niezbędne także w przypadku, gdy gminna ewidencja zabytków nie jest jeszcze założona, ale obiekt ten ujęto w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Dodatkowo Sąd wskazał na konieczność usunięcia sprzeczności zachodzących w zgromadzonym materialne dowodowym. Wedle bowiem opinii kominiarskiej nr 59/2010 z dnia 4 października 2010 r. przewody kominowe zostały uznane za drożne. Tymczasem w opinii kominiarskiej nr 81/2010 z dnia 20 kwietnia 2011 r. wskazano, iż przyczyną zadymienia może być brak wentylacji nawiewnej i wywiewnej, tym bardziej, że do jednego przewodu kominowego podłączono dwa piece węglowe. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien zatem podjąć próbę ustalenia, kiedy nastąpiło podłączenie do wspólnego komina pieców i kuchenek w obu mieszkaniach oraz jaki jest powód braku wentylacji. Ponadto według Sądu należy również usunąć nieścisłości zachodzące pomiędzy przedłożonymi opiniami technicznymi.

Wyrok powyższy stał się prawomocny wobec niezaskarżenia go skargą kasacyjną przez którąkolwiek ze stron.

Ponownie rozpatrując sprawę Inspektor Powiatowy wskazał, iż w dniu 5 września 2012 r. K. L. złożył wyjaśnienia, zgodnie z którymi podłączenie kuchennego pieca węglowego oraz pieca kaflowego w części prawej (lokal nr 1) budynku mieszkalnego dwulokalowego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. L. w G., gm. K. nie uległo żadnej zmianie w wyniku przeprowadzenia robót budowlanych przy budynku - sposób podłączenia tych urządzeń jest niezmienny od co najmniej 25 lat. W wyjaśnieniach tych podał nadto, iż w przypadku wydania stosownej decyzji PINB - wykona odrębny komin z systemowych pustaków ceramicznych przy ścianie szczytowej (pomieszczenie nr 4 - zgodnie z inwentaryzacją wykonaną przez pana A. M. w dniu 27.11.2007 r.) i podłączy do tego komina kocioł C.O. służący ogrzewaniu prawej części budynku dzięki czemu podłączenie urządzeń grzewczych wymienionych w pkt 1 do wspólnych przewodów kominowych będzie można zlikwidować.

Ponadto organ I instancji wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 5 lutego 2013 r. ustalił, iż E. i K. L. wykonali z lokalu nr 1 nowy trzon kominowy, z systemowych pustaków ceramicznych przy ścianie szczytowej, do którego podłączony został piec C.O. służący do ogrzewania mieszkania nr 1, jednocześnie usunięto dwa piece kaflowe w pokoju i kuchni w tym mieszkaniu oraz zaślepiono otwory w przewodach kominowych, do których urządzenia te były podłączone, w wyniku czego obecnie żadne urządzenie grzewcze w lokalu nr 1 nie jest podłączone do trzonu kominowego zlokalizowanego w ścianie pomiędzy lokalami. Ponadto stwierdzono, iż pomieszczenie kuchni w lokalu nr 2 nie posiada wentylacji wywiewnej.

Powiatowy Konserwator Zabytków w P. na podstawie porozumienia z dnia 24 marca 2009 r. zawartego pomiędzy Wojewodą Wielkopolskim oraz Starostą P. w sprawie powierzenia Powiatowi P. spraw z zakresu właściwości Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, postanowieniem z dnia [...] 2013 r., znak v uzgodnił projekt decyzji Inspektora Powiatowego, w której odstąpiono od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w części prawej (lokal nr 1) budynku mieszkalnego dwulokalowego zlokalizowanego na dz. Nr [...] położonej przy ul. L. w G., gm, K. do stanu zgodnego z prawem.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...]2013 r., znak: [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie Powiatowego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] 2013 r., znak [...] w sprawie uzgodnienia projektu decyzji PINB w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w części prawej (lokal nr 1) budynku mieszkalnego na dz. nr [...], przy ul. L. w G. do stanu zgodnego z prawem i umorzył postępowanie organu I instancji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawo budowlane wydał w dniu [...] 2013 r., decyzję znak: [...] , którą odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w części prawej (lokal nr 1) budynku mieszkalnego dwulokalowego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. L. w G., gm. K. do stanu zgodnego z prawem.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2013 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Inspektor Powiatowy prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające ustalił, iż E. i K. L. wykonali nowy trzon kominowy z systemowych pustaków ceramicznych przy ścianie szczytowej, do którego podłączony został kocioł C.O. służący do ogrzewania mieszkania nr 1 oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej (powyższe roboty wykonano na podstawie opinii kominiarskiej nr 104/2012 sporządzonej przez mistrza kominiarskiego J. A. z dnia 6 września 2012 r.). Powyższy kocioł opalany paliwem stałym (miałem) został zainstalowany w pomieszczeniu użytkowanym dotychczas jako gospodarcze (pow. 2,6 m2). Adaptacja powyższego pomieszczenia na kotłownię obejmowała wykonanie ścianki z betonu komórkowego oddzielającej kotłownię od schodów prowadzących na poddasze, obudowę schodów płytami gipsowo-kartonowymi ognioochronnymi, obłożenie ścian i podłogi pomieszczenia płytami ceramicznymi oraz wykonanie wentylacji grawitacyjnej nawiewnej i wywiewnej. Ponadto w lokalu nr 1 wykonano instalację centralnego ogrzewania wodnego z rur miedzianych oraz rur typu PEX z montażem grzejników stalowych we wszystkich pomieszczeniach oraz ogrzewaniem podłogowym w pomieszczeniu kuchni i korytarza. Jednocześnie usunięto dwa piece kaflowe w pokoju i kuchni oraz zaślepiono otwory w przewodach kominowych, do których urządzenia te były podłączone, w wyniku czego obecnie żadne urządzenie grzewcze w lokalu nr 1 nie jest podłączone do trzonu kominowego zlokalizowanego w ścianie pomiędzy lokalami. Powyższe roboty wykonano bez uzyskania pozwolenia na budowę oraz bez dokonywania zgłoszenia do Starosty Powiatowego. W dniu 26 lutego 2014 r. do organu powiatowego wpłynęło oświadczenie mgr inż. K. G., iż w budynku mieszkalnym w G., przy ul. L. instalacja centralnego ogrzewania i cieplej wody użytkowej została wykonana zgodnie z przepisami, sztuką budowlaną i Polskimi Normami.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. wydał w dniu [...] 2014 r. kolejną decyzję znak: [...] , którą odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w części prawej (lokal nr 1) budynku mieszkalnego dwulokalowego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. L. w G., gm. K. do stanu zgodnego z prawem.

Inspektor Wojewódzki decyzją z dnia [...] 2014 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r. Urząd Miejski w K. Wydział Promocji Gminy, Kultury i Sportu poinformował organ I instancji, iż urząd jest na etapie opracowywania gminnej ewidencji zabytków.

Decyzją z [...] 2015 r., nr [...]wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 7 Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w części prawej (lokal nr 1) budynku mieszkalnego dwulokalowego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. L. w G., gm. K. do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż przedmiotem postępowania są wszystkie roboty budowlane wykonane w części prawej (lokal nr 1) budynku mieszkalnego dwulokalowego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. L. w G., gm. K.. Roboty te obejmowały:

ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem gr. 5 cm;

wymianę pokrycia dachowego z dachówki cementowej na blachodachówkę;

wykonanie poprzecznej ściany oddzielenia przeciwpożarowego, z bloczków gazobetonowych grubości 25 cm, pomiędzy lokalem nr 1 i 2 od poziomu istniejącej ściany na parterze do wysokości 30 cm powyżej połaci dachu;

przemurowanie na nowo komina z cegły klinkierowej zlokalizowanego w ścianie wspólnej pomiędzy lokalami, w części znajdującej się ponad połacią dachu;

wykonanie opierzeń nowo wymurowanej ściany oddzielenia przeciwpożarowego oraz komina po obu stronach (od strony lokalu nr 1 i 2);

wykonanie nowego trzonu kominowego z systemowych pustaków ceramicznych przy ścianie szczytowej,

instalację kotła C.O. podłączonego do komina o którym mowa w pkt 6, służącego do ogrzewania mieszkania nr 1 oraz przygotowywania ciepłej wody użytkowej; powyższy kocioł opalany paliwem stałym (miałem) został zainstalowany w pomieszczeniu użytkowanym dotychczas jako gospodarcze (oznaczonym nr 4 na rzucie parteru - karta 108 akt sprawy); adaptacja powyższego pomieszczenia na kotłownię obejmowała wykonanie ścianki z betonu komórkowego oddzielającej kotłownie od schodów prowadzących na poddasze, obudowę schodów płytami gipsowo-kartonowymi ognioochronnymi, obłożenie ścian i podłogi pomieszczenie płytami ceramicznymi oraz wykonanie wentylacji grawitacyjnej nawiewnej i wywiewnej;

wykonanie instalacji centralnego ogrzewania wodnego z rur miedzianych oraz rur typu PEX z montażem grzejników stalowych we wszystkich pomieszczeniach oraz ogrzewaniem podłogowym w pomieszczeniu kuchni i korytarza.

wykonanie instalacji ciepłej wody użytkowej ogrzewanej z wyżej opisanego kotła z zasobnikiem wody - ciepła woda użytkowa doprowadzona została do kuchni na parterze rurami typu PEX.

usuniecie dwóch pieców w pokoju i kuchni w tym mieszkaniu oraz zaślepienie otwory w przewodach kominowych, do których urządzenia te były podłączone, w wyniku czego obecnie żadne urządzenie grzewcze w lokalu nr I nie jest podłączone do trzonu kominowego zlokalizowanego w ścianie pomiędzy lokalami.

W ocenie organu roboty budowane wymienione w pkt 2, 4 i 5 wypełniają definicje remontu, zawartą w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Wykonanie tych robót wymagało zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych organowi administracji architektoniczno – budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Z kolei roboty budowane wymienione w pkt 2, 6-10 wypełniają definicje przebudowy, zawartą w art, 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Przebudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wymaga pozwolenia na budowę. W związku z powyższym zdaniem organu zastosowanie w sprawie znajdą przepisy art. 50 i 51 Praw budowlanego.

Dalej organ wskazał na przedłożone w toku postępowania ekspertyzy i opinie techniczne potwierdzające, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami technicznymi, sztuką budowlaną i Polskimi Normami oraz na czynności podejmowane w celu uzgodnienia projektu decyzji z wojewódzkim konserwatorem i stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyrażonym w postanowieniu z dnia 25 października 2013 r., według którego art. 39 ust. 3 nie znajduje zastosowania wobec decyzji, która nie jest pozwolenia na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. C. podnosząc, iż nadal podtrzymuje swoje zarzuty zwarte w odwołaniach z 28 listopada 2010 r., 11 lipca 2011 r., 30 maja 2013 r. i 17 czerwca 2014 oraz w zażaleniu z 24 kwietnia 2013 r. Organ I instancji nie odniósł się do nich w swoich decyzjach, w tym w aktualnie zaskarżonej decyzji z 13 stycznia 2015 r.

Decyzją z [...] 2015 r., nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie organu wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu poprzecznej ściany oddzielenia przeciwpożarowego, przemurowaniu na nowo komina z cegły klinkierowej zlokalizowanego w ścianie wspólnej pomiędzy lokalami, wymianie pokrycia dachowego nad lokalem nr 1, ociepleniu ścian zewnętrznych styropianem grubości 5 cm, wykonaniu nowego trzonu kominowego z systemowych pustaków ceramicznych, wykonaniu instalacji C.O. i C.W.U. wraz z montażem kotła na paliwo stałe w budynku mieszkalnym dwulokalowym zlokalizowanym na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. L. w G., gm. K., stanowiło przebudowę i wymagało uzyskania decyzji pozwolenia na budowę (przebudowę). Inwestorzy, tj. E. i K. L., takiej decyzji nie uzyskał.

W tej sytuacji zastosowanie znajdzie przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowiący, iż przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały zakończone w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji nie stwierdził żadnych uchybień w robotach (m.in. na podstawie: ekspertyzy dr. inż. J. R. i mgr inż. R. R. z dnia 29 września 2010 r., kontroli pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia 5 lutego 2013 r. oraz z dnia 20 marca 2015 r., jak również oświadczenia mgr inż. K. G. z lutego 2014 r.). Zatem ponowne przeprowadzenie postępowania w tym zakresie jest bezzasadne. A. C. nie przedstawiła nowych dowodów w sprawie, które przeczyłyby ustaleniom organu I instancji, iż wykonane roboty nie uchybiają żadnym przepisom.

Ponadto Inspektor Wojewódzki zauważył, że przedmiotowy obiekt co prawda jest ujęty w wykazie zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków, niemniej jednak na dzień dzisiejszy nie jest wpisany do rejestru zabytków, ani nie jest zlokalizowany na obszarze objętym wpisem do rejestru zabytków w wojewódzkiej jak i w gminnej ewidencji zabytków.

Skoro wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowania, to nie ma podstaw do nakładania obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). W tej sytuacji zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych organ nadzoru budowlanego winien orzec o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Uzupełniająco organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia zadymiania nieruchomości sąsiedniej nie leży w kompetencji organów nadzoru budowlanego. Kontrola zadymiania nieruchomości sąsiedniej jako sprawy związanej z uciążliwym korzystaniem z działki sąsiedniej (immisje) oraz ewentualnych roszczeń z tego powodu należy dochodzić na drodze postępowania cywilnego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła A. C. podnosząc, iż jest współwłaścicielką nieruchomości, na której K. L., w trakcie postępowania, wybudował bez jej zgody komin.

Odpowiadając na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Obecny na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, iż roboty budowlane nie były uzgodnione z konserwatorem zabytków, a tymczasem konserwator w toku postępowania zajął stanowisko, że dokonane prace nie odpowiadają przepisom ustawy o ochronie zabytków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie jedynie w części.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań przypomnieć należy, iż w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wydał prawomocny wyrok z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Po 122/12. Zgodnie zaś z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej: P.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 P.p.s.a. przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Artykuł ten wprowadza zasadę, zgodnie z którą moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 613/08, dost. LEX 551652). Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 P.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 1328/10, dost. w CBOSA).

W tym miejscu zauważyć należy, iż spośród robót budowlanych objętych postępowaniem prace polegające na

1. ociepleniu ścian zewnętrznych styropianem gr. 5 cm;

2. wymianie pokrycia dachowego z dachówki cementowej na blachodachówkę;

3. wykonaniu poprzecznej ściany oddzielenia przeciwpożarowego, z bloczków gazobetonowych grubości 25 cm, pomiędzy lokalem nr 1 i 2 od poziomu istniejącej ściany na parterze do wysokości 30 cm powyżej połaci dachu;

4. przemurowaniu na nowo komina z cegły klinkierowej zlokalizowanego w ścianie wspólnej pomiędzy lokalami, w części znajdującej się ponad połacią dachu;

5. wykonaniu opierzeń nowo wymurowanej ściany oddzielenia przeciwpożarowego oraz komina po obu stronach (od strony lokalu nr 1 i 2);

zrealizowane zostały przed wydaniem wyroku tut. Sądu z dnia 18 maja 2012 r., sygn. II SA/Po 122/12, zaś prace polegające na:

6. wykonaniu nowego trzonu kominowego z systemowych pustaków ceramicznych przy ścianie szczytowej,

7. instalacji kotła C.O. podłączonego do komina o którym mowa w pkt 6, służącego do ogrzewania mieszkania nr 1 oraz przygotowywania ciepłej wody użytkowej; powyższy kocioł opalany paliwem stałym (miałem) został zainstalowany w pomieszczeniu użytkowanym dotychczas jako gospodarcze (oznaczonym nr 4 na rzucie parteru - karta 108 akt sprawy); adaptacja powyższego pomieszczenia na kotłownię obejmowała wykonanie ścianki z betonu komórkowego oddzielającej kotłownie od schodów prowadzących na poddasze, obudowę schodów płytami gipsowo-kartonowymi ognioochronnymi, obłożenie ścian i podłogi pomieszczenie płytami ceramicznymi oraz wykonanie wentylacji grawitacyjnej nawiewnej i wywiewnej;

8. wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania wodnego z rur miedzianych oraz rur typu PEX z montażem grzejników stalowych we wszystkich pomieszczeniach oraz ogrzewaniem podłogowym w pomieszczeniu kuchni i korytarza.

9. wykonaniu instalacji ciepłej wody użytkowej ogrzewanej z wyżej opisanego kotła z zasobnikiem wody - ciepła woda użytkowa doprowadzona została do kuchni na parterze rurami typu PEX.

10. usunięciu dwóch pieców w pokoju i kuchni w tym mieszkaniu oraz zaślepienie otwory w przewodach kominowych, do których urządzenia te były podłączone, w wyniku czego obecnie żadne urządzenie grzewcze w lokalu nr I nie jest podłączone do trzonu kominowego zlokalizowanego w ścianie pomiędzy lokalami,

zrealizowane zostały przez inwestorów po dacie wydania tegoż orzeczenia.

Powyższe oznacza, że odnośnie robot budowlanych wskazanych w punktach od 1. do 5. (dla przejrzystości wywodu również w dalszej części niniejszego uzasadnienia Sąd odwoływał się będzie do przyjętej powyżej numeracji poszczególnych robót budowlanych) co do zasady wiążące będą wytyczne i poglądy prawne zawarte w prawomocnym orzeczeniu sądowym.

Odnośnie robót tych Sąd wskazał w prawomocnym wyroku z dnia 18 maja 2012 r., że prace wykonane przez E. i K. L. stanowiły przebudowę, polegającą na wykonaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego, do której realizacji wymagane jest w świetle art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zm., dalej Prawo budowlane) pozwolenie na budowę, oraz remont i docieplenie od zewnątrz, do których realizacji wymagane jest wedle art. 29 ust. 2 pkt 1 oraz art. 29 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. pkt 2 powołanej ustawy zgłoszenie zamiaru wykonania określonych robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlane. Sąd stwierdził nadto, że trafnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. przyjął, iż zastosowanie w niniejszej sprawie znalazł tryb naprawczy z art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy oraz zaaprobował pogląd organów nadzoru budowlanego, że zgodność z prawem oznacza w tym wypadku przede wszystkim spełnienie wymogów zawartych w normach prawa budowlanego.

Nadto Sąd w wyroku z dnia 18 maja 2012 r. wskazał, iż postępowanie w sprawie wymaga uzupełnienia bowiem jeżeli gminna ewidencja zabytków w K.u została założona i zarazem budynek, w którym znajduje się lokal skarżących, został do niej wpisany, to zgodnie z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego konieczne będzie uzyskanie uzgodnienia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Podobnie, otrzymanie tej opinii okaże się niezbędne także w przypadku, gdy gminna ewidencja zabytków nie jest jeszcze założona, ale obiekt ten ujęto w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Podstawą do wydania uzgodnienia będzie w takiej sytuacji art. 8 ust. 3 wymienionej wcześniej ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zw. z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego. Jeśli natomiast gminna ewidencja zabytków jest już założona, a przedmiotowy obiekt nie został do niej wpisany, to wykluczone będzie również zastosowanie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego.

Ponadto Sąd zwrócił uwagę na konieczność usunięcia nieścisłości zachodzących pomiędzy przedłożonymi opiniami technicznym, bowiem wedle opinii kominiarskiej z dnia 4 października 2010 r. przewody kominowe zostały uznane za drożne, tymczasem w opinii kominiarskiej z dnia 20 kwietnia 2011 r. wskazano, iż przyczyną zadymienia może być brak wentylacji nawiewnej i wywiewnej, tym bardziej, że do jednego przewodu kominowego podłączono dwa piece węglowe.

Powyższe wytyczne Sądu dotyczące uzyskania uzgodnienia konserwatora zabytków zostały zrealizowane przez organ I instancji, który po ustaleniu, że przedmiotowy obiekt znajduje się w wykazie, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie innych ustaw (k. 174 akt administracyjnych organu I instancji), pismem z dnia 18 marca 2013 r. (k. 206 w/w akt administracyjnych) zwrócił się do Starosty P. - Powiatowego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w części prawej (lokal nr 1) budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...], przy ul. L. w G., do stanu zgodnego z prawem.

Wniosek doręczony został Staroście P. w dniu 21 marca 2013 r. (k. 207 akt administracyjnych).

Postanowieniem z dnia [...] 2013 r., nr [...] , znak [...] Starosta P. uzgodnił projekt przekazanej mu decyzji.

Postanowienie to zostało następnie uchylone w całości, a postępowanie administracyjne organu pierwszej instancji umorzone postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] 2013 r., znak [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister wskazał, iż z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego wynika, że właściwy organ uzgadnia z wojewódzkim konserwatorem zabytków "pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego". W omawianej sprawie Powiatowy Konserwator Zabytków w P. uzgodnił projekt decyzji, która nie jest ani pozwoleniem na budowę ani pozwoleniem, na rozbiórkę obiektu budowlanego. Wobec powyższego zdaniem Ministra organ pierwszej instancji nie miał kompetencji do zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych przez pełnomocnika skarżącej zauważyć w tym miejscu trzeba, iż wprawdzie pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego), to jednocześnie art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku, o którym mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia, a niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych.

W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza, iż postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 25 października 2013 r., aczkolwiek wadliwe (bowiem wydane w wyniku wadliwej wykładni art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego pomijającej okoliczność, iż zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 12 tej samej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o pozwoleniu na budowę - należy przez to rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, a orzeczenia wydawane w postępowaniu legalizacyjnym niejako zastępują w sytuacjach prawem przewidzianych decyzje udzielające uprzedniego pozwolenia na budowę oraz stojące w oczywistej sprzeczności z wiążącym poglądem prawnym wyrażonym w prawomocnym wyroku z dnia 18 maja 2012 r., sygn. II SA/Po 122/12 przesądzającym o konieczności dokonania uzgodnień w niniejszej sprawie), to jednak ma takie znaczenie dla sprawy, iż skutkuje sytuacją, w której pomimo odpowiedniego wniosku organu nadzoru budowlanego o uzgodnienie projektu decyzji do takowego pozytywnego uzgodnienia faktycznie nie doszło. Brak jest bowiem orzeczenia merytorycznie orzekającego w przedmiocie uzgodnienia, a postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 25 października 2013 r. umarzające postępowanie organu I instancji zakończyło postępowanie uzgodnieniowe jedynie formalnie.

W takiej konfiguracji procesowej zaistniała zatem sytuacja odpowiadająca okolicznościom wskazanym w hipotezie normy zawartej w art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego, to jest równorzędna z sytuacją gdy organ ochrony zabytków w terminie prawem przewidzianym nie zajmuje stanowiska w przedmiocie wniosku organu nadzoru budowlanego o uzgodnienie projektu decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne. Takie zachowanie konserwatora zabytków zgodnie z przywołanym wyżej przepisem art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego skutkuje koniecznością uznania, iż nie zgłosił on zastrzeżeń do przedstawionych rozwiązań, tym bardziej, że organom nadzoru budowlanego nie służył jakikolwiek środek prawny, z którego mogłyby one skorzystać dla eliminacji niezgodnego z prawem rozstrzygnięcia organu właściwego do spraw ochrony zabytków w przedmiocie umorzenia postępowania uzgodnieniowego z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego.

Nie ma przy tym jakiegokolwiek znaczenia prawnego okoliczność, iż w innym wcześniejszym, a przywoływanym przez pełnomocnika skarżącej, piśmie z dnia 18 lutego 2011 r. (k. 52 akt administracyjnych) konserwator zabytków wyraził pogląd, że nie do przyjęcia jest zastosowanie blachy dachówkopodobnej na połowie dachu obiektu, bowiem budynek należy traktować jako całość, a stosowanie materiałów ahistorycznych negatywnie wpływa na jego odbiór estetyczny. Zauważyć bowiem należy, iż to nie powyższe pismo, lecz reakcja organów ochrony zabytków na formalny wniosek Inspektora Powiatowego z dnia 18 marca 2013 r. o uzgodnienie projektu decyzji ma charakter wymaganego przez prawo zajęcia stanowiska przez właściwy organ.

Odnosząc się do pozostałych wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 18 maja 2012 r., a dotyczących usunięcia nieścisłości zachodzących pomiędzy przedłożonymi opiniami technicznym dotyczącymi przewodów kominowych we wspólnej ścianie, ich drożności i przyczyn zadymienia lokalu stanowiącego własność skarżącej zauważyć zaś należy, iż utraciły one moc w następstwie zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku.

Jak wynika bowiem z akt sprawy, a która to okoliczność przez skarżącą nie jest kwestionowana w wyniku prac przeprowadzonych już po wydaniu wyroku z dnia 18 maja 2012 r. z lokalu E. i K. L. usunięto piece w pokoju i w kuchni oraz zaślepiono otwory w przewodach kominowych, do których urządzenia te były podłączone, w wyniku czego obecnie żadne urządzenie grzewcze w lokalu inwestorów nie jest podłączone do trzonu kominowego zlokalizowanego w ścianie pomiędzy lokalami.

W aktualnym stanie faktycznym sprawy brak jest zatem przy ocenie prawidłowości wykonania robót budowlanych wskazanych powyżej w punktach 1 do 5, a zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i zgłoszenia, przesłanek do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy opiniami technicznymi wydawanymi w czasie, gdy urządzenia grzewcze inwestorów były jeszcze podłączone do pionów kominowych w ścianie wspólnej z lokalem skarżącej. Brak jest bowiem obecnie jakiegokolwiek wpływu robót w lokalu inwestorów na zadymienie, wentylację i szeroko rozumiane korzystanie z lokalu stanowiącego własność skarżącej.

Odnośnie wskazanych wyżej robót budowlanych wykonanych przed wyrokiem Sądu z dnia z dnia 18 maja 2012 r. zauważyć dalej należy, iż zgodnie z wyżej wskazanym orzeczeniem stanowiły one remont i przebudowę, które wymagały zgłoszenia, co uzasadniało zastosowanie do tych robót trybu legalizacyjnego określonego w art. 51 ust. 7 ustawy prawo budowlane.

Zrealizowane prace ocenione zostały przez wyspecjalizowane nadzoru budowlanego jako wykonane w sposób zgodny z przepisami szczególnymi i zasadami sztuki budowlanej. Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu decyzji organu II instancji nie stwierdzono żadnych uchybień w wyżej wskazanych robotach, opierając się między innymi na dowodach w postaci protokołów kontroli PINB z dnia 5 lutego 2013 r. oraz z dnia 20 marca 2015 r., oświadczenia mgr inż. K. G. z lutego 2014 r. oraz ekspertyzy dr. inż. J. R. i mgr inż. R. R. z dnia 29 września 2010 r.

Oceny powyższej strona skarżąca skutecznie nie podważyła, przy czym co szczególnie znamienne, nie podniosła w tym zakresie jakichkolwiek zarzutów. Wadliwości w przedstawionej przez organy nadzoru budowlanego ocenie prac zrealizowanych przed 18 maja 2012 r., a opisanych w pkt 1 do 5 uzasadnienia decyzji organu I instancji (oraz niniejszego uzasadnienia wyroku) nie dopatrzył się także działając z urzędu orzekający obecnie w sprawie Sąd.

Skoro zaś wykonane przed majem 2012 r. roboty budowlane nie uchybiały żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowania, to organy nie miały podstaw do nakładania obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane a contrario).

Powyższe uzasadniało oddalenie skargi w tym zakresie.

Odnosząc się do robot budowlanych wykonanych po wyroku Sądu z dnia z dnia 18 maja 2012 r., zaważyć zaś należy, iż z przyczyn obiektywnych jakiegokolwiek znaczenia dla oceny prawnej charakteru tych robót budowlanych nie maja poglądy Sądu w tymże prawomocnym orzeczeniu wyrażone.

Dalej zauważyć należy, iż organy nadzoru budowlanego w swoich orzeczeniach przyjęły, iż roboty te (opisane w pkt 6-10 uzasadnienia decyzji organu I instancji) stanowiły przebudowę w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i co za tym idzie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę.

Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie Inspektor Wojewódzki wskazał jedynie, że zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Powyższe w ocenie organu II instancji pozwalało na ustalenie, iż wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu nowego trzonu kominowego z systemowych pustaków ceramicznych, instalacji C.O. i C.W.U. wraz z montażem kotła na paliwo stałe w budynku mieszkalnym dwu lokalowym zlokalizowanym na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. L. w G., gm. K., stanowiło przebudowę i wymagało uzyskania decyzji pozwolenia na budowę (przebudowę).

Analogicznie organ I instancji odnośnie robot opisanych w pkt 6. do 10. ograniczył się do wskazania, że roboty budowlane wymienione w tych punktach wypełniają definicje przebudowy, zgodnie z którą przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak kubatura powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, iż o ile nie budzi jakichkolwiek wątpliwości prawidłowość stanowiska organów odnośnie robot wskazanych w pkt 1 do 5, co wynika chociażby z wskazanej juz powyżej zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, o tyle za wadliwe uznać należy zakwalifikowanie jako przebudowy robot zrealizowanych po dacie wydania prawomocnego wyroku z dnia 18 maja 2012 r., sygn. II SA/Po 122/12.

Dokonując oceny charakteru tych robot budowlanych z punktu widzenia prawa budowlanego zauważyć bowiem należy, iż nowy trzon kominowy, z systemowych pustaków ceramicznych do którego podłączony został piec C.O., zrealizowany przez inwestorów po dacie wydania wyroku z dnia 18 maja 2012 r., a ujawniony podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 5 lutego 2013 r. wykonany został wprawdzie przy ścianie szczytowej budynku, lecz jednocześnie – co wynika chociażby ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej – po zewnętrznej stronie tejże ściany w formie przylegającego do niej prostopadłościanu.

Powyższe oznacza, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu tegoż trzonu, odmiennie niż roboty zrealizowane przed wydaniem wyroku z dnia 18 maja 2012 r., zostały zrealizowane nie obrębie stanowiącego odrębny przedmiot własności lokalu inwestorów, lecz na nieruchomości wspólnej i skutkowały zmniejszeniem powierzchni nieruchomości wspólnej na rzecz nieruchomości lokalowej inwestorów o wielkość odpowiadającą rzutowi poziomemu nowowybudowanego komina.

Na powyższą okoliczność pominiętą przez orzekające w sprawie organy administracji trafnie zwróciła uwagę w swojej skardze skarżąca, wskazując, że jest współwłaścicielką nieruchomości, a sąsiad bez jej zgody wybudował komin w trakcie postępowania legalizacyjnego.

Taki sposób zrealizowania przedmiotowego nowego trzonu kominowego (to jest na zewnątrz budynku, a nie w jego wnętrzu np. przy ścianie szczytowej) spowodował niewątpliwie powiększenie gabarytów (wymiarów) budynku i co za tym idzie zmianę powierzchni zabudowy i kubatury budynku o powierzchnię zabudowy i objętość zrealizowanego na zewnątrz komina.

Powyższe przesądza o tym, iż prace zrealizowane przez po wydaniu wyroku z dnia 18 maja 2012 r., a opisane w pkt 6. do 10. nie stanowiły przebudowy, lecz rozbudowę przedmiotowego budynku.

Zgodnie bowiem z przytaczaną także przez organy administracji definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Jak wykazano zaś powyżej w następstwie tych działań inwestorów doszło nie tylko do zmiany parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego polegających na zastąpieniu ogrzewania poszczególnych pomieszczeń indywidualnymi piecami instalacją centralnego ogrzewania oraz ciepłej wody użytkowej, lecz także do zmiany kubatury i powierzchni zabudowy przedmiotowego budynku. Prace te nie mogą być zatem uznane za jedynie przebudowę, co skutkuje koniecznością uznania ich za rozbudowę budynku.

Bez prawnego znaczenia pozostaje, iż zarówno zwiększenie powierzchni zabudowy jak i kubatury budynku miało stosunkowo niewielki rozmiar. Definicja legalna przebudowy obiektu budowlanego przyjęta przez ustawodawcę w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego nie zawiera bowiem jakiegokolwiek elementu pozwalającego na dokonanie miarkowania wpływu robót budowlanych na zmianę charakterystycznych parametrów, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji obiektu, co oznacza, iż jakakolwiek zmiana tych parametrów uniemożliwia uznanie prac, których była następstwem za przebudowę. W szczególności w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego brak wskazania, by możliwość uznania danych robót za przebudowę eliminowała jedynie istotna zmiana charakterystycznych parametrów, jak kubatura powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, w sytuacji gdy w tym samym akcie prawnym racjonalny ustawodawca posługuje się pojęciem "istotności" zmian lub odstępstw na przykład w przypadku odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Powyższe oznacza, iż odnośnie prac zrealizowanych po wydaniu prawomocnego wyroku z dnia 18 maja 2012 r., a polegających na dokonaniu powyższej rozbudowy organy winny przeprowadzić postępowanie legalizacyjne nie w oparciu o art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, lecz w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego.

Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego zawierającym definicję legalną pojęcia budowy obejmuje ono wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Powyższe oznacza, iż dla rozbudowy danego obiektu budowlanego obowiązują wymogi takie same jak dla jego budowy, co dla domu jednorodzinnego oznaczało w czasie realizacji przedmiotowej inwestycji konieczność uzyskania pozwolenia na budowę.

Z tego też powodu sąd uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie w jakim dotyczyły zrealizowanych po wyroku z dnia 12 maja 2012 r. robót budowlanych polegających na wykonaniu nowego trzonu kominowego z systemowych pustaków ceramicznych przy ścianie szczytowej, instalacji kotła C.O. podłączonego do tego komina, adaptacji pomieszczenia na kotłownię, wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania oraz wykonaniu instalacji ciepłej wody użytkowej.

Zakres uchylenia obejmujący całość prac związanych z wykonaniem nowego trzonu kominowego przy ścianie szczytowej, instalacją kotła C.O. podłączonego do tego komina, adaptacji pomieszczenia na kotłownię, wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania oraz wykonaniu instalacji ciepłej wody użytkowej wynikał z ich wzajemnego funkcjonalnego powiązania.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż w sentencji niniejszego wyroku błędnie wskazano, iż kasacyjne rozstrzygnięcie Sądu dotyczy robót budowlanych zrealizowanych w roku 2014 r. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w tym w szczególności z protokołu kontroli robót budowlanych z dnia 5 lutego 2013 r. (k. 191 akt administracyjnych organu I instancji), roboty te – przedmiotowo prawidłowo określone w sentencji niniejszego orzeczenia – były już zrealizowane w dacie sporządzenia tegoż protokołu, a jednocześnie pismem z dnia 5 września 2012 r. (k. 169 akt organu I instancji) K. L. zgłaszał zamiar wykonania odrębnego komina przy ścianie szczytowej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu nadzoru budowlanego będzie przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego odnośnie robot budowlanych polegających na wykonaniu nowego trzonu kominowego z systemowych pustaków ceramicznych przy ścianie szczytowej, instalacji kotła C.O. podłączonego do tego komina, adaptacji pomieszczenia na kotłownię, wykonaniu instalacji centralnego ogrzewania oraz wykonaniu instalacji ciepłej wody użytkowej, a zrealizowanych przez inwestorów pomiędzy majem 2012 r., a dniem 5 lutego 2013 r. w oparciu o regulację zawartą w art. 48 Prawa budowlanego.

O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 ustawy P.p.s.a. w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) w zw. z § 19 pkt 1 i § 18 ust. 1pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).