Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 357/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 160 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wyznaczenie zaliczenia komisyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Prorektor ds. Dydaktyki i Wychowania Katolickiego Uniwersytetu działając na podstawie § 31 ust.1 pkt 10 Statutu uczelni i § 32 Regulaminu studiów, utrzymał w mocy decyzję Prodziekana Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji z dnia [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody M. G. na wyznaczenie zaliczenia komisyjnego z prawa prywatnego międzynarodowego.

W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że § 16 ust. 1 Regulaminu, na który powołał się w odwołaniu M. G., a także pozostałe postanowienia wskazanego przepisu, dotyczą wyłącznie egzaminu, a nie zaliczenia. W związku z powyższym nie ma prawnych możliwości wyznaczenia komisyjnego zaliczenia, bowiem Regulamin studiów nie przewiduje takiej instytucji.

Organ odwoławczy stwierdził również, że trudno odnieść się do merytorycznego zarzutu braku bezstronności, gdyż jak wynika z informacji uzyskanej z Dziekanatu Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji, M. G. nie stawił się w ogóle na zaliczenie w wyznaczonym dniu.

Skargę sądową na powyższą decyzję złożył M. G., wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że z całokształtu działu IV Regulaminu studiów wynika, iż regulacje odnoszące się do egzaminów mają odpowiednie zastosowanie do uzyskiwanych zaliczeń.

Ponadto decyzja o wyznaczeniu terminu ustnego egzaminu komisyjnego jest decyzją uznaniową, ale z domniemaniem pozytywnego jej rozstrzygnięcia, chyba że takiemu rozstrzygnięciu sprzeciwia się nie budzący wątpliwości interes ogólny. Organ ma zatem obowiązek ocenić "słuszny interes strony" i wydać decyzję, która byłaby dla niej najkorzystniejsza. Dla oceny słusznego interesu strony jest zdaniem skarżącego fakt, że odmowna decyzja może skutkować skreśleniem z listy studentów oraz uniemożliwić kontynuowanie nauki na jakiejkolwiek polskiej uczelni.

Uzasadniając zarzut braku bezstronności skarżący stwierdził, że egzaminator, o którym mowa brał udział w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu dyscyplinarnym.

Negatywna opinia o osobie skarżącego z czasów prowadzonego postępowania, a przede wszystkim okoliczność przerwania przez skarżącego nauki, a następnie jej wznowienia czynią zasadnym zarzut braku bezstronności.

W piśmie z dnia [...] 2006 r. skarżący złożył alternatywny wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (art. .156 § 1 pkt 2 k.p.a.a).

W jego ocenie, w świetle przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym – organami jednoosobowymi uczelni są rektor i dziekan. Do kompetencji rektora należy m.in. podejmowanie decyzji w indywidualnych sprawach studenckich. Mowa o tym również w § 31 ust. 1 pkt 10 Statutu KUL. Wyłączna kompetencja do wydania przedmiotowej decyzji przysługiwała rektorowi, nie zaś jego zastępcy – prorektorowi, którego zakres kompetencji określa rektor na podstawie § 35 ust. 4 Statutu. Decyzja mogła być wydana przez prorektora jedynie w przypadku udzielenia stosownego upoważnienia, ewentualnie przy zastosowaniu instytucji delegowania właściwości. Prorektor, który wydał zaskarżoną decyzję nie wykazał, aby w tym zakresie przysługiwała mu stosowna kompetencja.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) – organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów.

Regulamin studiów Uniwersytetu, obowiązujący w czasie wydawania decyzji przez organy obu instancji (k. 123 akt sądowych) przewiduje uprawnienie dziekana do weryfikacji podstawy odmowy udzielenia zaliczenia zajęć (§ 16 ust. 6). Milczy natomiast w kwestii dopuszczalności komisyjnego zaliczenia, w razie złożenia zastrzeżeń co do bezstronności egzaminatora.

W ocenie składu orzekającego, brak stosownej regulacji nie oznacza, że domaganie się komisyjnego zaliczenia jest niedopuszczalne. Skoro student ma uprawnienie do żądania przeprowadzenia egzaminu komisyjnego (§16 ust. 1 Regulaminu) to nie ma racjonalnych ani prawnych przesłanek do pozbawienia go takiego uprawnienia w przypadku zaliczenia. Zarówno w przypadku niezdania egzaminu, jak też zaliczenia grozi taka sama sankcja, jaką jest skreślenie z listy studentów.

Enigmatyczny zapis § 16 ust. 6 Regulaminu, iż "Dziekan może na wniosek zainteresowanego studenta zweryfikować podstawy odmowy udzielenia zaliczenia zajęć" – bez sięgnięcia przez analogię do unormowania zawartego w § 16 ust. 1 Regulaminu, może okazać się niewystarczający, jako że nie wskazuje żadnych kryteriów i procedur weryfikacji. Ponadto analizowany przepis odnosi się do odmowy zaliczenia, a nie np. zaniżenia (w ocenie studenta) oceny zaliczenia.

Tym samym trafnie zakłada skarżący, że skoro dziekan może zweryfikować wynik, to może to uczynić również poprzez przeprowadzenie komisyjnego zaliczenia, zaś odmowa weryfikacji, jeśli wniosek jest uprawdopodobniony, powinna być szczegółowo uzasadniona i w zasadzie powinna następować w drodze wyjątku.

Niemniej jednak skarga nie może być uwzględniona. Skarżący nie zwalczał ustaleń zaskarżonej decyzji, że w wyznaczonym terminie w ogóle nie stawił się na zaliczenie z prawa prywatnego międzynarodowego. Skarżący nie sformułował w tym zakresie żadnego zarzutu.

Regulamin, Statut Uniwersytetu ani ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym nie przewidują rozwiązań zbliżonych do występującej w wielu procedurach sądowych instytucji "iudex suspectus", na mocy której uczestnik postępowania może żądać wyłączenia ze składu orzekającego sędziego, wobec którego ma uzasadnione podejrzenia co do jego obiektywizmu. Procedury te nie zawierają warunku, aby uczestnik postępowania czekał, aż się zastrzeżenia potwierdzą w toku procesu czy w jego wyniku, traci zaś taką możliwość, jeżeli mając takie podejrzenie przystąpi mimo to do rozprawy, chyba, że przyczyny wyłączenia powstały później. Postępowanie w tej sytuacji nie toczy się, dopóki właściwy skład sądu nie rozpozna wniosku o wyłączenie sędziego, któremu zarzucono stronniczość (zob. np. art. 19 – 22 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.).

Zupełnie odmienne rozwiązanie przyjęto § 16 ust. 1 w Regulaminu , w myśl którego wniosek o zarządzenie ustnego egzaminu komisyjnego zgłasza się w terminie 3 dni od daty egzaminu.

Taka regulacja oznacza, że przedmiotowy wniosek można skutecznie złożyć dopiero po przeprowadzeniu egzaminu i otrzymaniu oceny, która nie satysfakcjonowała studenta.

Ocena uzyskana na egzaminie komisyjnym unieważnia ocenę wystawioną przez egzaminatora, któremu student zarzucił brak bezstronności (§ 16 ust. 4 Regulaminu).

Nie jest więc możliwe złożenie wniosku przed egzaminem. Jeżeli zaś student, z góry przekonany o braku obiektywizmu egzaminatora, w ogóle zrezygnuje z podejścia do egzaminu traci taką możliwość, a więc zamyka sobie drogę do ewentualnej weryfikacji.

Nic innego nie wynika ze szczególnej regulacji dotyczącej zaliczeń, bowiem zapis § 16 ust. 6 Regulaminu wskazuje, że dziekan może zweryfikować podstawy odmowy udzielenia zaliczenia zajęć – co również zakłada, ze najpierw musi być odmowa zaliczenia, a potem weryfikacja.

Niestawienie się przez skarżącego na zaliczenie, uniemożliwiało uruchomienie procedury ponownego komisyjnego zaliczenia.

Nie są trafne zarzuty, zawarte w piśmie z dnia [...] 2006 r. Stosownie do § 31 ust. 1 Statutu Uniwersytetu (k.44 – 69 akt sprawy) – rektor decyduje w sprawach, które nie zostały przyznane Statutem innym organom. Co do zasady zatem, decyzje w indywidualnych sprawach studenckich, w tym również decyzje podejmowane na skutek odwołań wniesionych od decyzji wydanych w pierwszej instancji, należą do kompetencji rektora.

Prorektor jest zastępcą rektora, zaś zakres jego kompetencji określa rektor (§ 35 ust. 1 i 4 Statutu). W myśl § 1 ust. 2 pkt a/ Zarządzenia Rektora z dnia 14 stycznia 2005 r. w sprawie określenia kompetencji Prorektorów (k. 120 akt sprawy) – Prorektor ds. Dydaktyki i Wychowania, m.in. kieruje procesem kształcenia i wychowania studentów.

Ponadto w dniu [...] 2005 r. Rektor upoważnił J. F., do podpisywania wszelkich decyzji w indywidualnych sprawach studenckich (k. 121 akt sprawy).

W tych okolicznościach uznać trzeba, ze Prorektor Uniwersytetu J. F. był kompetentny do wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2006 r.

Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.