Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 690/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 267 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1, art. 271 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: par. 15 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2502
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
article: art. 7a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 13 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi A Spółki z o. o. w Z. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód podziemnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. na rzecz A Spółki z o. o. w Z. kwotę 953 (dziewięćset pięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.B.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł., działając na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 i 2180), powołanej dalej jako: "u.p.w.", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r., poz. 1257 ze zm.), powołanej dalej jako: "k.p.a.", określił A Sp. z o. o. za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. opłatę stałą w wysokości 15 208 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na terenie spółki.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 27 maja 2019 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Ł. na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 1 u.p.w. ustaliło, w formie informacji rocznej, A Sp. z o. o. za okres od 1 stycznia 2019 r. – 31 grudnia 2019 r. opłatę stałą w wysokości 15 208 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na terenie spółki. Jednocześnie w informacji tej wskazano, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w czterech kwartalnych ratach płatnych w następujących terminach: 1. za I kwartał - w terminie 14 dni od daty doręczenia informacji rocznej (art. 47 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 800) w związku z art. 300 ust. 1 ustawy Prawo wodne w wysokości 3 802 zł; 2. za II kwartał - w terminie do 31 lipca 2019 r. - w wysokości 3 802 zł; 3. za III kwartał - w terminie do 31 października 2019 r. - w wysokości 3 802 zł; 4. za IV kwartał - w terminie do 31 stycznia 2020 r. - w wysokości 3 802 zł.

W dniu 18 czerwca 2019 r. A Sp. z o. o. złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty stałej za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na terenie spółki, w powołanej informacji rocznej. Wnosząca reklamację podniosła, że interpretacja przepisów przez organ sugeruje, że maksymalna godzinowa wielkość poboru wód podziemnych w rozliczeniu rocznym stanowi maksymalną dopuszczalną wielkość poboru dla danego ujęcia spółki. Zdaniem reklamującej, taka interpretacja w rażącym stopniu jest niezgodna z zapisami posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, które wyraźnie określa możliwość poboru wód podziemnych w ilości Qśr. roczne = 2800 m3/a. Zgodnie z interpretacją zapisów Prawa Wodnego przez Dyrektora Zarządu Zlewni wielkość maksymalna poboru wód podziemnych w danym roku wynosić winna: Qśr. roczne = Qmax(h) x ilość godzin w roku (300 m3/h x 24h x 365 dnia w roku) - 2628000 m3/rok, co w ocenie spółki jest niezgodne z zapisami posiadanego pozwolenia wodnoprawnego i sugeruje możliwość wydobycia wody w ilości o 2625200 m3 więcej niż spółka może pobrać z ujęcia (Qśr. roczne = 2800 m3/rok). Wydobycie wód w takiej ilości stanowiłoby przekroczenie dopuszczalnego poboru i skutkowałoby naliczeniem opłaty podwyższonej - zgodnie z art. 280 pkt 2 u.p.w. - w wymiarze 10-krotności wielkości jednostkowej stawki opłaty zmiennej za usługi wodne za pobór wód podziemnych (art. 282 ust. 1 u.p.w.).

Reklamująca argumentowała, że woda ze studni przeznaczona jest do wykorzystania wyłącznie do celów obrony przeciwpożarowej ( w tym do uzupełniania wody w zbiorniku przeciwpożarowym). Obecnie woda pobierana jest tylko w sytuacjach normalnego zabezpieczania instalacji przeciwpożarowej, tj. uzupełniania wody w zbiorniku przeciwpożarowym i konserwacji instalacji tryskaczowych. Roczne pobranie wody ze studni w latach 2014-2018 wynosiło od 77 m3/rok do 871 m3/rok, czyli spółka nigdy nie osiągnęła dopuszczalnego średniorocznego poboru wody. Dalej spółka zauważyła, że ustalona w informacji opłata stała wynosi 15 208,00 zł na rok (300 m3/h : 60 sek. = 0,08333333 m3/s x 500 zł x 365 dni). A przy przyjęciu maksymalnego średniorocznego poboru zawartego w pozwoleniu wodnoprawnym, współczynnik będący podstawą wyliczenia opłaty powinien wynosić 0,000088787 (2800 m3/rok : 365 dni : 24h : 60 min. : 60 sek.) po pomnożeniu przez 500 i 365 dni opłata stała powinna wynieść 16,20 zł. Tak więc różnica wynosi 15 191,80 zł.

Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. nie uznał powyższej reklamacji i wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] r.

W uzasadnieniu podniósł, że wskazywana przez reklamującego, określona w pozwoleniu wodnoprawnym średnioroczna dopuszczalna ilość poboru wód podziemnych nie może być brana pod uwagę w procesie ustalania wysokości opłaty stałej. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że w celu ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych należy wziąć pod uwagę maksymalną ilość wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego (art. 271 ust. 2 u.p.w.). W związku z powyższym, niezależnie od faktycznej ilości wody podziemnej pobieranej w ciągu roku przez A Sp. z o.o., wysokość opłaty stałej została ustalona prawidłowo.

Przytaczając treść art. 273 ust. 6 u.p.w. organ wskazał, iż A

Sp. z o.o. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 22 sierpnia 2006 r., znak: [...], udzielonego przez Wojewodę [...] na pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na terenie spółki w ilości 300 m3/h, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 u.p.w., obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne.

W ocenie organu w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Ł. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2019 r. - 31 grudnia 2019 r., która wynosi 15 208 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na terenie spółki, albowiem reklamacja A Sp. z o.o. nie została uznana przez PGWWP Zarząd Zlewni w Ł..

Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 u.p.w. oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502).

Dalej organ wskazał, iż zgodnie z art. 271 ust. 2 u.p.w. wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Z § 15 pkt 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowa stawka opłaty za pobór wody podziemnej w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane - wynosi 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.

Opłata za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na terenie spółki A została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 300 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,08333333 m3/s.

Na powyższą decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A Sp. z o. o., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając naruszenie:

1/ przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 271 ust. 2 u.p.w., polegające na błędnym przyjęciu jako podstawy wyliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych maksymalnej ilości wody, która może być pobrana z ujęcia zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, na podstawie zawartej w pozwoleniu maksymalnej godzinowej wielkości poboru wód podziemnych w rozliczeniu rocznym, nie uwzględniając dopuszczalnej ilości możliwej do pobrania wody w okresie rozliczeniowym (rocznym);

2/ przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7a § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niekorzystnej dla strony, w sytuacji kiedy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej, a przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku.

Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż interpretacja w rażącym stopniu jest niezgodna z zapisami posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, które wyraźnie określa możliwości poboru wód podziemnych w ilości Q (r) = 2800m3/a.

Zgodnie z interpretacją zapisów Prawa wodnego przez Dyrektora Zlewni wielkość maksymalna poboru wód podziemnych w danym roku wynosić winna: Qmax (r) = Qmax (h) x ilość godzin w roku, co oznacza, że Qmax (r) = 300 m3/h x 24 h x 365 dni w roku, czyli Qmax (r) = 2628000m3/rok), co w ocenie pełnomocnika jest niezgodne z zapisami posiadanego pozwolenia wodnoprawnego i sugeruje możliwość wydobycia w ilości 2625200 m3 większej niż Spółka może pobrać z ujęcia zgodnie z posiadanym pozwoleniem wodno-prawnym (Qśra = 2800m3/rok).

Wydobycie wód w takiej wielkości stanowiłoby przekroczenie dopuszczalnego poboru o ponad 93857,1% i skutkowałoby naliczeniem opłaty podwyższonej - zgodnie z art. 280 pkt 2 u.p.w. - w wymiarze 10-krotności wielkości jednostkowej stawki opłaty zmiennej za usługi wodne za pobór wód podziemnych (art. 282 ust. 1 u.p.w.). Sytuacja taka nigdy nie miała miejsca odnośnie opisywanego ujęcia.

Pełnomocnik skarżącej zauważył, że ustalona na tej podstawie w decyzji opłata stała wyniosła 15 208,00zł na rok (300 m3/h: 60 min: 60 sek.= 0,083333333m3/s x 500zł x 365 dni). Przy przyjęciu maksymalnego rocznego poboru zawartego w pozwoleniu wodnoprawnym, współczynnik będący podstawą wyliczenia opłaty wynosi 0,000088787 (2800m3/rok : 365 dni: 24 h: 60 min.: 60 sek.). Po przemnożeniu przez 500 zł i 365 dni opłata stała powinna wynieść 16,20zł Tak więc różnica wynosi 15.191,80zł i taką kwotę skarżąca przyjmuje jako wartość przedmiotu zaskarżenia.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej, Zarząd Zlewni w Ł. PGWWP dokonuje interpretacji zapisów ustawy Prawo wodne w sposób nieobiektywny - korzystny wyłącznie dla interesu własnego podmiotu, którego przychody stanowią m.in. opłaty stałe za usługi wodne (art. 255 u.p.w.). Stoi to jednakże w sprzeczności z zapisami owej ustawy, gdyż jak wykazano sugeruje możliwość poboru większą od posiadanej, za co jednocześnie grożą istotne kary finansowe. Dodatkowo oznacza to konieczność dokonywania opłat za przydział wydobywczy, który nie jest możliwy do wykorzystania.

Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że interpretacja Zarządu Zlewni w Ł. dodatkowo uwzględnia nowe uwarunkowania zapisów pozwoleń wodnoprawnych w zakresie maksymalnych poborów wód podziemnych, które to jednakże dotyczą tych decyzji, które wydawane będą od czasu obowiązywania wersji ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r., t.j. od 1 stycznia 2018 r. i są błędnie przyrównywane oraz stosowane do wydanych wcześniej decyzji. Pozwolenia wodnoprawne wydawane przed wejściem w życie obowiązującej wersji ustawy Prawo wodne przygotowywane były na podstawie operatów wodnoprawnych, w których zawierano (art. 131 ust. 4 pkt 1 wcześniejszej wersji ustawy) "określenie w m3 wielkości maksymalnego godzinowego, średniego dobowego oraz maksymalnego rocznego poboru wody (...)". Przydział maksymalny godzinowy wynika z potrzeb wynikających z m.in. konieczności zaspokojenia zapotrzebowania na cele przeciwpożarowe.

Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że w pozwoleniach wodnoprawnych ilość maksymalna roczna jest faktyczną wielkością dopuszczalną wydobycia, a godzinowa - czasową dopuszczalną. Ponadto w ocenie spółki, skoro ustawodawca w art. 271 ust. 1 u.p.w. jednoznacznie przewidział, że Wody Polskie ustalają oraz przekazują wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, to logiczną podstawą ustalenia takiej opłaty powinien być maksymalny pobór roczny, a nie inne limity zawarte w odpowiedniej decyzji. Pełnomocnik skarżącej uważa, że obliczanie opłaty stałej z przyjęciem maksymalnego godzinowego poboru prowadzi do prawnego absurdu, a mianowicie, że dopuszcza się i z góry zakłada możliwość przekroczenia wartości dopuszczalnej rocznej i planuje się jej przekroczenie, co jest według przepisu art. 476 ust. 1 u.p.w. czynem karalnym.

Pełnomocnik stwierdził, że Zarząd Zlewni w Ł. nie może określać wielkości maksymalnych poborów wód podziemnych wybierając z obowiązujących pozwoleń wodnoprawnych danych korzystnych stricte dla siebie - w sposób rażący ignorując wynikające z takiego postępowania negatywne konsekwencje. Podmiot zmuszony do uiszczenia opłaty wyliczonej zgodnie z interpretacją Dyrektora Zarządu Zlewni w Ł. za przydział wydobywczy większy niż przewiduje pozwolenie wodnoprawne uznać winien, że może dokonać poboru w tejże wielkości. W przeciwnym razie rodzi się pytanie - za co zapłacił, skoro pobór w wymiarze sugerowanym przez Zarząd Zlewni w Ł. nie jest możliwy bez naruszania przepisów (ograniczenia rocznego poboru określone w posiadanym obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym). Ponadto pobór w takiej wielkości prowadziłby do przekroczenia zasobów dyspozycyjnych, a co za tym idzie degradacji środowiska.

Pełnomocnik zauważył, że jeżeli Zarząd Zlewni w Ł. nie jest w stanie wskazać w obowiązujących przepisach sposobu wyliczania opłaty stałej za pobór wód podziemnych i dokonuje własnych interpretacji, to winien postępować zgodnie z zapisami zmian wprowadzonych z dniem 1 czerwca 2017 r. w Kodeksie postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem treści art. 7a § 1 tej ustawy. W ocenie pełnomocnika, w przedmiotowej sprawie wyliczenia rocznej opłaty stałej za pobór wód podziemnych winny być dokonane wyłącznie z przeliczenia przyznanej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej rocznej możliwości wydobywczej (m3/rok) na jednostkę przywołaną w ustawie Prawo wodne - tj. m3 na sekundę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane uprzednio w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jako zasadna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 267 pkt 1 u.p.w. jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 u.p.w.). Stosownie do art. 270 ust. 1 u.p.w., opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. W myśl art. 271 ust. 1 pkt 1 u.p.w., wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.

Zasady ustalania wysokości opłaty stałej określa art. 271 ust. 2 u.p.w. przewidując, że opłata ta stanowi iloczyn następujących czynników:

1. jednostkowej stawki opłaty przewidzianej w rozporządzeniu,

2. czasu wrażonego w dniach,

3. maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego,

4. stosunku ww. ilości odpowiednio: do dostępnych zasobów wód podziemnych lub SNQ w przypadku wód powierzchniowych (wskaźnik uwzględniany na poziomie ustawowym).

Zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r.

w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502), jednostkowa stawka opłaty stałej za pobór wód wynosi 500 zł na dobę za 1 m3/s.

W pozwoleniu wodnoprawnym, tj. decyzji Wojewody [...] z dnia 22 sierpnia 2006 r. znak: [...] określono dopuszczalne wskaźniki ilościowe na pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na terenie spółki poprzez studnię nr S-1 o głębokości 96,0 m i wydajności eksploatacyjnej 140,0 m3/h oraz studnię nr S-2 o głębokości 91,0 m i wydajności eksploatacyjnej 160,0 m3/h w ilości Qmaxh.= 300,0 m3/h (maksymalny pobór godzinowy), Qśr.d=1200m3/dobę (maksymalny pobór dzienny), Qśr.roczne=2800m3/h (maksymalny pobór roczny).

W przedmiotowej sprawie organ określił wysokość spornej opłaty z użyciem godzinowego wskaźnika maksymalnej ilości poboru wody, z pominięciem rocznych wartości maksymalnych.

Wskazać jednak należy, że ustawodawca nie wskazał przy tym wprost w art. 271 ust. 2 u.p.w., który z ww. wskaźników zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym winien zostać użyty w celu wyliczenia spornej opłaty. W związku z tym, na gruncie powołanego przepisu rodzą się wątpliwości interpretacyjne prowadzące do różnych metod ustalenia wysokości opłaty stałej.

Uwzględniając dotychczas prezentowane stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (por. m.in. wyroki WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 197/19, z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 646/18; z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 716/18; z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 651/18 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) stwierdzić należy, że zastosowanie wskaźnika maksymalnego godzinowego, jak to uczynił organ administracji w zaskarżonej decyzji, nie jest prawidłowe, gdyż tego rodzaju pobór wody nie ma i nie może mieć charakteru stałego. W pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna roczna ilość poboru wód podziemnych jest faktyczną dopuszczalną wielkością wydobycia, a maksymalna godzinowa ilość poboru jest wielkością czasowo dopuszczalną wynikającą z potrzeb incydentalnych. Skorzystanie w takich przypadkach ze zwiększonego poboru wody, nie może natomiast w żadnym wypadku prowadzić do przekroczenia maksymalnych limitów poboru w rozliczeniu rocznym. Ponadto przekroczenie poboru rocznego podlega karze określonej w art. 476 ust. 1 p.w. Innymi słowy dopuszczalny pobór godzinowy ogranicza się do stosunkowo krótkiego okresu, a więc nie ma i nie może mieć charakteru stałego.

Przyjęcie zaś maksymalnego wskaźnika godzinowego doprowadziłoby do ustalenia, że strona skarżąca dokonuje w skali roku poboru wody w ilości 2628000 m3/rok (300 m3/h x 24 h x 365 dni), co nie wątpliwie przekracza maksymalny dopuszczalny pobór wody w ciągu roku określony w pozwoleniu wodnoprawnym na poziomie 2800m3/rok.

Należy zatem stwierdzić, że w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna roczna ilość poboru wód podziemnych jest faktyczną dopuszczalną wielkością wydobycia, a maksymalna godzinowa czasowo dopuszczalną wynikającą z potrzeb incydentalnych, przykładowo z konieczności zaspokojenia zapotrzebowania na cele przeciwpożarowe, bądź konieczności zapewnienia ciągłości dostaw wody w innej strefie zasilania, której przyporządkowane ujęcie wody uległo awarii. Skorzystanie w takich przypadkach ze zwiększonego poboru wody, nie może jednak prowadzić do przekroczenia maksymalnych limitów poboru w rozliczeniu rocznym.

Jak słusznie wywiódł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 24 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 197/19 (LEX nr 2655848 ) w sytuacji, w której zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty, jest maksymalna ilość poboru wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, w tym maksymalny pobór godzinowy i roczny, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 2 u.p.w., zgodnie z którą dla ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik poboru rocznego. Ten właśnie wskaźnik odzwierciedla bowiem rzeczywistą, dopuszczalną, a zatem legalną ilość pobieranych w skali roku wód podziemnych, którego może dokonać strona skarżąca. Zastosowanie przez organ w zaskarżonej decyzji maksymalnego wskaźnika godzinowego doprowadziło do wymierzenia opłaty w wysokości nie odzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a także dopuszczalnego i legalnego poboru wód podziemnych. Niewątpliwie pobranie przez spółkę wód w rozmiarze wskazanym przez organ w kontrolowanej decyzji doprowadziłoby do skarżącą do obowiązku uiszczenia kar finansowych.

W konsekwencji powyższego w sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 271 ust. 2 p.w., poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości poboru wód.

Na koniec należy wskazać, iż zgodnie z art. 7a ust. 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości, co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Zasada ta (in dubio pro libertate) ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów. Do zasady tej nie zastosował się organ wydając decyzję będącą przedmiotem kontroli Sądu. Ustalając wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych organ przyjął wykładnię skrajnie niekorzystną dla strony skarżącej, czym także naruszył regułę o której mowa w tym przepisie.

W konsekwencji powyższego w sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 271 ust. 2 u.p.w., poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości poboru wód.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. – orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

O zwrocie poniesionych przez skarżącą kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 265).

Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu wyroku. /A.P.