Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1573/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 7 art. 8 art. 9 art. 12
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 par. 3 art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16  art. 124 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Dnia 05 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009r,. po stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] po przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym uchylił swoja decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r o przyznaniu płatności ONW na rok 2009. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż do Biura Powiatowego [...] w dniu 9 stycznia 2009 r wpłynęło pismo z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego informujące, iż E. B. w okresie, którego dotyczy płatność nie użytkował własnych gruntów rolnych. W konsekwencji organ uznał, iż należy z tego powodu wznowić postępowanie, a ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną odmówić przyznania płatności.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r, o nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zarzucono organowi I instancji, że wznowienie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną uzasadnione jest w sytuacji, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które mają istotne znaczenie dla sprawy, natomiast istniały one w dacie wydawania decyzji i nie były znane organowi. W niniejszym postępowaniu jednak tak nie było, bowiem okoliczności te znane były organowi w dacie wydawania decyzji ostatecznej. Wobec powyższego organ II instancji nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Na skutek w/w rozstrzygnięcia Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] lutego 2011r decyzję o nr [...], umarzającą postępowanie wznowieniowe, bowiem nie zaistniała przyczyna wznowienia postępowania. Następnie decyzją Dyrektora ARiMR z dnia [...] marca 2012 r o nr [...] stwierdzono nieważność decyzji kierownika ARiMR z dnia [...] stycznia 2010 przyznającej płatność na rok 2009. Podstawą stwierdzenia nieważności było wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, bowiem płatności przyznano do gruntów E. B., pomimo, iż nie był on ich posiadaczem. W dacie składania wniosku o płatność wydzierżawił on sporne grunty i tym samym zaprzestał prowadzenia na nich działalności rolniczej. E. B. od decyzji tej złożył odwołanie, a gdy została ona decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 r. o nr [...] utrzymana w mocy zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W dniu [...] listopada 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją o nr [...] odmówił przyznania E. B. płatności ONW strefa nizinna I z sankcjami w okresie 3 lat kalendarzowych. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z przepisem § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013" warunkiem przyznania płatności ONW jest posiadanie gruntów rolnych oraz utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej. Organ wyjaśnił, iż E. B. nie użytkował zgłoszonych we wniosku na 2009r. gruntów rolnych, bowiem z informacji uzyskanej z KRUS w [...] wynika, iż aby E. B. mógł uzyskać prawo do renty rolniczej w pełnej wysokości zobowiązany był do przeniesienia posiadanych gruntów w celu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Zaistniała więc sytuacja, gdy producent rolny przekazując w dzierżawę sporne działki na rzecz dzierżawcy nie był ich posiadaczem w rozumieniu § 2 pkt 2 cytowanego rozporządzenia.

W odwołaniu od tej decyzji E. B. zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania tj. art. 16, 61, 7, 8, 9 i 12 kpa. W uzasadnieniu podniósł, iż decyzja organu II instancji narusza zasadę jednolitości i tożsamości postępowania w jednej sprawie. Organy wprowadzały wnioskodawcę w błąd i nie reagowały na jego zgłoszenia odnośnie przepisania gospodarstwa, naruszyły też zaufanie rolnika do organów Państwa.

Decyzją z dnia [...] maja 2013, o nr [...] roku Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż zgodnie z treścią §5 ust.3 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r – we wniosku o przyznanie płatności rolnik wskazuje wszystkie działki ewidencyjne, na których znajdują się grunty rolne będące w jego posiadaniu. W ocenie organu warunkiem przyznania płatności ONW jest posiadanie gruntów rolnych oraz prowadzenie działalności na zgłoszonych do płatności działkach rolnych zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Zaś sam fakt bycia właścicielem nie jest przesłanką do otrzymania płatności. Fakt, iż E. B. przekazywał dopłaty faktycznemu dzierżawcy nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie. Organ podkreślił jeszcze, iż jeżeli producent rolny zdecydował się być uczestnikiem wybranego programu pomocowego, jego prawa i obowiązki normują obowiązujące przepisy prawa krajowego i wspólnotowego.

Skarżący skorzystał z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podniósł zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu, z tym, że dodatkowo złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadka W. T. na okoliczność zawarcia umowy dzierżawy oraz zwrócenie się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przesłanie informacji dotyczących stanu sprawy o sygn. V SA/Wa 1981/12 dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 roku o przyznaniu skarżącemu dopłat.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Przedmiotem oceny sądu jest decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania E. B. płatności ONW – nizinna strefa I i nakładająca sankcje w kwocie 2.121,15 zł w okresie 3 lat kalendarzowych.

Wydanie tej decyzji poprzedzone zostało nadzwyczajnym postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., o nr [...] przyznającej pierwotnie E. B. powyższe płatności. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013r., o sygn. V SA/Wa 1981/12 r. stwierdzono nieważność w/w decyzji, a Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 26 sierpnia 2014 (sygn. II GSK 1004/13) oddalił skargę kasacyjną E. B. Tym samym prawomocnie rozstrzygnięto, iż decyzja o przyznaniu płatności wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tegoż wyroku wskazano, iż wystąpiła oczywistość naruszenia prawa, a konkretnie przepisu o przyznaniu skarżącemu płatności. Sąd uznał, iż rażącym naruszeniem prawa jest przyznanie płatności osobie, która w dacie składania wniosku o przyznanie płatności nie była ich faktycznym użytkownikiem. Podkreślić należy, iż tut. Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w w/w sprawie. Po jego wydaniu postępowanie podjęto .

Na skutek przeprowadzenia nadzwyczajnego trybu weryfikowania orzeczeń organów administracyjnych uznano, iż decyzja z [...] stycznia 2010 r. o przyznaniu płatności obarczona była wadą kwalifikowaną od dnia jej wydania, czyli ze skutkiem ex tunc. Uwzględniając takie konsekwencje postępowania nadzwyczajnego, organy zobligowane były do ponownego wydania decyzji rozstrzygającej w sprawie przyznania płatności, na podstawie złożonego wniosku.

Przystępując teraz do bezpośredniej oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż brak jest jakichkolwiek podstaw, aby uznać, że zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2013 roku oraz poprzedzająca decyzja organu I instancji nie są zgodne z prawem.

Zgodnie z §2 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, płatność ONW udziela się producentowi rolnemu :

- który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art.14 ust.2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1990 r w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej, nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. We l 160 z 26.06.1999 ze zm) oraz

- jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej hektar. W konsekwencji uznać należy, iż uprawnionym do płatności jest rolnik, który posiada działki rolne w rozumieniu w/w przepisu i utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej. Oba te warunki muszą być spełnione, aby spełnić przesłanki przyznania tych płatności. Przeniesienie posiadania gruntów na mocy zawartej umowy dzierżawy w celu uzyskania prawa do renty uniemożliwia gospodarowanie tymi gruntami i faktyczne ich użytkowanie, w konsekwencji pozbawia wnioskodawcę płatności. Wnioskodawca zobowiązany jest bowiem do przedstawienia we wniosku obszarowym aktualnego stanu posiadania działek rolnych, zgodnie z §5 ust. 3 rozporządzenia. Zadaniem zaś organów w toku postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy E. B. był użytkownikiem spornych działek w dniu 31 maja 2009 roku. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż E. B. wniosek o przyznanie płatności złożył w dniu 27 kwietnia 2009 r. Tymczasem z dokumentacji przekazanej przez KRUS w [...] wynika, iż wnioskodawca wydzierżawił grunty objęte wnioskiem w dniu 14 października 2002 W. T. Dokonał przeniesienia gospodarstwa, ponieważ było to warunkiem uzyskania renty rolniczej. Sam wnioskodawca w piśmie z dnia 17 lutego 2010 r oświadczył, iż istotnie działki wydzierżawił, umowa nadal jest wykonywana i realizowana, z tym że środki z tytułu dopłat E. B. przekazywał dzierżawcy. Także w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej potwierdził fakt zawarcia umowy dzierżawy, ale podkreślił, iż wielokrotnie zgłaszał się do organów Agencji w celu przepisania użytkowania gospodarstwa na dzierżawcę, jednak był przez pracowników Agencji wprowadzany w błąd. Powyższe dowodzi, że osobą uprawnioną do płatności był dzierżawca, czyli W. T., bowiem to on użytkował będące w jego posiadaniu grunty rolne.

Rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organom podstawę do odmowy przyznania skarżącemu płatności w ramach .

Sąd nie stwierdził również naruszeń art. 7, 8, 9 i 12 Kpa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącego zarzuty, należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postepowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Uwzględniając treść art.106 §3 p.p.s.a sąd nie mógł uwzględnić wniosku dowodowego E. B. o przesłuchanie świadka W. T. Przed sądem administracyjnym bowiem możliwe jest jedyne uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie innych środków dowodowych jest niedopuszczalne. W kontekście drugiego wniosku, uwzględniając zasadność oczekiwania na prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 przyznającej dopłaty, postępowanie zawieszono w celu uzyskania prawomocnego rozstrzygnięcia, a jego wynik uwzględniono przy rozpoznaniu skargi.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd skargę oddalił.