Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 803/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 32
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżącej M. C. kwotę 300,00 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] stycznia 2016 r.

nr [...], wydaną na postawie art. 6, art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) oraz § 24 ust. 1 w zw. z § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), dalej: "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali", odmówił zakwalifikowania i umieszczenia M. C. na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] Dzielnicy [...].

W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wydał nakaz całkowitego opróżnienia budynku położonego w W. przy ul. [...], z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny.

Pismem z dnia [...] września 2011 r., działając na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów", właściciel ww. budynku – [...] Sp. z o.o. wypowiedział M. C. stosunek najmu lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku.

W związku z ww. wypowiedzeniem zainteresowana wystąpiła z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu zamiennego z tytułu decyzji organu nadzoru budowlanego.

Organ wskazał, że z informacji uzyskanych w toku przeprowadzonego postępowania wynika, że wnioskodawczyni od października 2013 r. nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Dodatkowo zainteresowana nie zamieszkuje na terenie Dzielnicy [...], ani na terenie [...], z zatem zapewniła sobie warunki mieszkaniowe we własnym zakresie. W oświadczeniu z dnia [...] listopada 2015 r. poinformowała, iż zamieszkuje w W. (gmina [...]) przy ul. [...]. Budynek jest dwukondygnacyjny, o powierzchni zabudowy 114 m2. Właścicielami nieruchomości są J. i H. S.

O podjęciu przedmiotowej uchwały M.C. została poinformowana pismem Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. doręczonym w dniu [...] lutego 2016 r.

Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. M. C. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w zakresie ww. uchwały z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...].

W uzasadnieniu podniosła w szczególności, że w kwestii jej zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1942/14. Wyrokiem tym Sąd rozstrzygnął kwestię legalności poprzedniej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] uznając, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Sąd stwierdził, że skoro budynek przy ul. [...] był wyłączony z użytkowania (od dnia [...] października 2010 r.), a właściciel wypowiedział stosunek najmu lokalu (w dniu [...] września 2011 r.), to należy uznać, że skarżąca (od dnia [...] listopada 2011 r.) nie powinna przebywać w tym budynku. Zatem twierdzenie organu na obecnym etapie, że skarżąca nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...] od października 2013 r. nie może przemawiać za nieuwzględnieniem jej wniosku o najem lokalu zamiennego.

M. C. podniosła również, że swoją trudną sytuację oraz przyczyny braku możliwości przebywania w ww. mieszkaniu (brak wody, prądu i ogrzewania, otrzymane od właściciela budynku wypowiedzenie umowy najmu lokalu, opuszczenie budynku przez pozostałych mieszkańców, którzy otrzymali mieszkania zamienne) opisywała wielokrotnie w wielu pismach kierowanych do Urzędu. Wskazała także, że Dzielnica [...] wydała zgodę na rozbiórkę budynku, która odbyła się w maju 2014 r., natomiast w dniu [...] grudnia 2015 r. wydana została decyzja nr [...] udzielająca pozwolenia na budowę deweloperowi - firmie [...] Sp. z o.o. [...] Sp.k. dla inwestycji zlokalizowanej przy ul. [...].

Skarżąca podniosła, że nieuzasadnione jest stanowisko organu, iż zaspokoiła swoje potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie. Nie ma ona bowiem stałego miejsca zamieszkania i przebywa okazjonalnie u rodziny i znajomych. Od przeszło dwóch lat "żyje na walizkach", pomieszkując tydzień lub dwa tygodnie w różnych miejscach w aglomeracji [...].

W ocenie skarżącej, organ wykorzystał zaistniałą sytuację własności budynku (reprywatyzacja) i w sposób uznaniowy podjął zaskarżoną uchwałę z dnia [...] stycznia 2016 r. nie dokonując analizy sytuacji życiowej skarżącej, do czego został zobowiązany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 19 czerwca 2015 r.

Mając na względzie powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej uchwały oraz zakwalifikowanie i umieszczenie jej na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Skarżąca podkreśliła, że już w 2011 r. zostały spełnione warunki określone w art. 11 ust. 2 pkt 4 oraz art. 32 ustawy o ochronie praw lokatorów co oznacza, że po stronie gminy istnieje obowiązek zapewnienia jej lokalu zamiennego. Z dniem [...] września 2011 r. firma [...] Sp. z o.o wypowiedziała skarżącej stosunek najmu lokalu ze skutkiem na dzień [...] października 2011 r., zaś w dniu [...] października 2010 r. została wydana decyzja PINB nakazująca wyłączenie z użytkowania i całkowite opróżnienie budynku mieszkalnego przy ul. [...].

Zarząd Dzielnicy [...] nie stwierdził podstaw do uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o czym poinformował skarżącą pismem z dnia [...] marca 2016 r.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2016 r. M. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], wnosząc o stwierdzenie nieważności ww. uchwały, orzeczenie, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

1) art. 7 i art. 70 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pełnego rozpatrzenia materiału dowodowego, nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz niewyjaśnienie z jakich przyczyn odmówiono wiarygodności przedstawionym przez skarżącą wyjaśnieniom,

2) art. 9 k.p.a. poprzez brak pouczenia przez organ o przysługujących skarżącej środkach odwoławczych, trybie i terminie ich wniesienia, a także poprzez brak udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w toku postępowania,

3) art. 11 k.p.a. poprzez pozyskiwanie od skarżącej zeznań o konkretnej treści bez wyjaśnienia zasadności przesłanek, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy,

4) art. 11 ust. 2 pkt 4 oraz art. 32 ustawy o ochronie praw lokatorów, poprzez niewzięcie pod uwagę ww. przepisów przy rozpatrywaniu wniosku o najem lokalu mieszkalnego oraz przy wydawaniu zaskarżonej uchwały,

5) § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali poprzez błędną interpretację zebranego materiału dowodowego,

c) art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej podpisanej w dniu 7 grudnia 2000 r. w Nicei, przez niewykonywanie "dobrej administracji" oraz uchybienie art. 4, art. 9, art. 10 i art. 19 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji.

W motywach skargi skarżąca przedstawiła obszerną argumentację na poparcie powyższych zarzutów podnosząc w szczególności, że zaskarżona uchwała jest drugą uchwałą podjętą w sprawie rozpatrzenia jej wniosku o zawarcie umowy [...] marca 2014 r. nr [...]. Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu. Podstawę prawną uchwały stanowił § 6 ust. 1 pkt 1 oraz § 22 ust. 2 pkt. 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy u. [...], a nadto jest współwłaścicielem działki, na której prowadzona jest budowa domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1942/14 stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa i nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że rozpatrując ponownie niniejszą sprawę organ zobligowany będzie poddać wnikliwej analizie sytuację skarżącej.

Zaskarżona obecnie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] została wydana w oparciu o § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, iż skarżąca nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] od października 2013 r., a nadto, że nie zamieszkuje na terenie Dzielnicy [...] ani na terenie [...]. Na tej podstawie organ uznał, że skarżąca zaspokoiła potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie.

Skarżąca podniosła, że wydając zaskarżoną uchwałę organ nie zastosował się do ww. wyroku Sądu z dnia 19 czerwca 2015 r. Nie przeprowadził wnikliwej analizy sytuacji skarżącej, nie uwzględnił jej wyjaśnień dotyczących okoliczności opuszczenia budynku przy ul. [...]. Organ nie zrealizował również obowiązku zapewnienia mieszkania zastępczego, co wynika z art. 32 ustawy o ochronie praw lokatorów. Zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt. 4 ww. ustawy nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny, jeżeli lokator używa lokalu, który wymaga opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku. Taka właśnie sytuacja zaistniała w przypadku skarżącej, bowiem z dniem [...] września 2011 r. firma [...] Sp. z o.o wypowiedziała jej stosunek najmu lokalu ze skutkiem na dzień [...] października 2011 r., zaś w dniu [...] października 2010 r. została wydana decyzja PINB nakazująca wyłączenie z użytkowania i całkowite opróżnienie budynku mieszkalnego przy ul. [...].

Końcowo skarżąca podniosła, że zaskarżona uchwała została wydana z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów oraz uchwały w sprawie wynajmowania lokali, co skutkowało pozbawieniem skarżącej miejsca zamieszkania i możliwości zaspokojenia jednej z podstawowych potrzeb człowieka, która gwarantuje poczucie bezpieczeństwa, stabilizacji i spokoju.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wskazał, iż odmowa zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu była prawidłowa. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy powołując szeroką argumentację na poparcie swego stanowiska.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżąca podtrzymała zarzuty i wnioski skargi powołując dodatkowe argumenty mające przemawiać za jej uwzględnieniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Zgodnie natomiast z art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r, poz. 1515 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Z powyższego wynika, że warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, przy czym o bezskuteczności wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi stronie skarżącej.

W przedmiotowej sprawie, w następstwie podjęcia przez Zarząd Dzielnicy [...] uchwały z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], skarżąca w dniu [...] lutego 2016 r. wystąpiła do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na ww. wezwanie organ pismem z dnia [...] marca 2016 r. podtrzymał stanowisko zawarte w ww. uchwale nie znajdując podstaw do uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto skarżąca wniosła skargę z zachowaniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Spełnione zostały zatem formalne wymogi wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ww. uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.

Przechodząc do oceny merytorycznej przedmiotowej sprawy wskazać należy w pierwszej kolejności, że zaskarżona uchwała została wydana w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1942/14. Sąd ten, badając legalność uprzednio wydanej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa i jednocześnie orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2101/11, publ. j.w.).

W wyniku wydania wyroku o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do stadium postępowania przed organem administracyjnym. Oznacza to obowiązek powtórnego rozpoznania tej sprawy przez organ i wydania aktu administracyjnego z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku. Podkreślenia wymaga fakt, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).

Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta go wiąże. Jak podkreśla się w orzecznictwie, działania naruszające zasadę związania oceną prawną muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97; wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).

Zaznaczyć należy, że ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że ocena legalności zaskarżonej uchwały oraz trafności podniesionych w skardze zarzutów odbywać będzie się poprzez pryzmat oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyroku sądu oraz pod kątem oceny realizacji wskazań co do dalszego postępowania zawartych w jego uzasadnieniu.

Przypomnieć należy, że motywując rozstrzygnięcie z dnia 19 czerwca 2015 r. Sąd powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1521/12 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzający nieważność § 4 pkt 1 we fragmencie "za zgodą właściciela" oraz § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zakwestionowane uregulowania istotnie naruszają prawo i przekraczają normy kompetencyjne wynikające z art. 21 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, co uzasadniało stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 128/13 (publ. j.w.) oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w pełni podzielając stanowisko i ocenę prawną Sądu I instancji oraz potwierdzając zasadność wywodu, iż uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] w zakwestionowanej części w sposób istotny narusza prawo.

Sąd stwierdził, iż powyższe rozstrzygnięcia mają istotne znaczenie dla niniejszej sprawy. Odmowne załatwienie wniosku skarżącej, poprzez wydanie uchwały z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], wynika bowiem wprost z zastosowania przez organ kryteriów przyjętych w zakwestionowanym przez Sąd przepisie § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu. Uznać zatem należy, że zaskarżona uchwała, co do istoty rozstrzygnięcia, została oparta na przepisie prawa miejscowego w sposób istotny naruszającym prawo, który został wyeliminowany z obrotu prawnego ww. wyrokami sądów administracyjnych. Powyższa okoliczność przesądza o tym, że zaskarżona uchwała - jako oparta na nieważnym przepisie § 6 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały - automatycznie dotknięta jest nieważnością.

Sąd zauważył również, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazał na okoliczność, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Powołując § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, Sąd stwierdził, iż organ nie przeprowadził w powyższym zakresie żadnego postępowania, a stanowisko swoje wyraził jedynie w oparciu o uzyskane od właściciela budynku przy ul. [...], firmę [...] Sp. z o.o., pismo z dnia [...] lipca 2013 r., z którego wynika, że według posiadanej przez Spółkę wiedzy skarżąca nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Ponadto na dzień [...] lipca 2013 r., budynek był wyłączony z użytkowania, we wrześniu 2011 r. właściciel budynku wypowiedział skarżącej stosunek najmu lokalu mieszkalnego ze skutkiem na dzień [...] października 2011 r., zaś pismo datowane jest na dzień [...] lipca 2013 r. Zgodzić się zatem należy ze skarżącą, że w tym okresie nie powinna już przebywać w budynku przy ul. [...].

Sąd stwierdził, iż w świetle powyższego nie sposób zaakceptować stanowiska organu z uwagi na tak wybiórczą ocenę i niewystarczającą argumentację podjętej uchwały. Dokonana przez organ w niniejszej sprawie analiza wniosku skarżącej i złożonych w postępowaniu dokumentów nie została przeprowadzona wnikliwie, według wytycznych zawartych w § 22 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, a przez to zaskarżona uchwała narusza ust. 2 wskazanego paragrafu i jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawa.

Konkludując Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa. Formułując natomiast wytyczne co do dalszego postępowania Sąd wskazał, iż organ będzie zobligowany poddać wnikliwej analizie sytuację skarżącej.

Oceniając zaskarżoną uchwałę z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w oparciu o tak zakreślone ramy prawne, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie zastosował się do ww. wskazań Sądu co do dalszego postępowania, czym dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, przy rozpatrywaniu wniosków o najem lokali z mieszkaniowego zasobu należy poddać wnikliwej analizie zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela, przy czym odmowa złożenia dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, jak również informacje uzyskane w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku (pkt 5).

Zaznaczenia wymaga, że wynikający z § 22 ust. 2 ww. uchwały nakaz poddania wnikliwej analizie wskazanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której zobowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego por red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobligowany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć rzeczywisty jej obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Jest to również istotne z tego powodu, że informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w § 22 ust. 2 uchwały, mogą, ale nie muszą, stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Z uwagi na uznaniowy charakter uchwały w przedmiocie kwalifikacji wniosku i możliwość jej sądowej kontroli, uzasadnienie uchwały powinno pozwalać sądowi na poznanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia oraz ocenę, czy organ uwzględnił i rozważył wszystkie okoliczności faktyczne danej sprawy.

Podkreślenia przy tym wymaga, że braki rzetelnego uzasadnienia w treści zaskarżonej uchwały, nie mogą być konwalidowane na etapie odpowiedzi na skargę, a taką właśnie - choć nieskuteczną - próbę podjął organ. Odpowiedź na skargę jest odrębnym pismem procesowym, nie podlega zaskarżeniu i kontroli Sądu. Nie jest też środkiem wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2005 r. sygn. akt I SA/Gd 257/03, publ. Legalis; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1991, sygn. akt III SA 1838/91, publ. ONSA 1992, Nr 2, poz. 45). Rzetelne uzasadnienie uchwały w sprawie kwalifikacji wniosku o najem lokalu ma doniosłe znaczenie dla oceny tego aktu, przy czym niedopełnienie przez organ przedmiotowego wymogu powoduje, że uchwała wymyka się spod jakiejkolwiek kontroli Sądu.

W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały z dnia [...] stycznia 2016 r. organ powtórzył niemal w całości argumentację przedstawioną w uchwale z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], która w ww. wyroku z dnia 19 czerwca 2015 r. została oceniona przez Sąd jako wybiórcza i niewystarczająca z punktu widzenia obowiązku wynikającego z § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Dodatkowo organ stwierdził, iż "zainteresowana nie zamieszkuje na terenie Dzielnicy [...], ani na terenie [...], tym samym uznano, że zapewniła sobie warunki mieszkaniowe we własnym zakresie. W oświadczeniu z dnia [...] listopada 2015 r. poinformowała, iż zamieszkuje w W. (gmina [...]) przy ul. [...]. Budynek jest dwukondygnacyjny, o powierzchni zabudowy 114 m2. Właścicielami nieruchomości są J. i H.S.".

Powyższa argumentacja nie pozwala na uznanie, że jest ona wynikiem wnikliwej analizy przesłanki określonej w § 22 ust. 2 pkt 2 ww. uchwały. Przede wszystkim okoliczność, że skarżąca nie zamieszkuje na terenie [...] nie oznacza w żaden sposób, iż zapewniła sobie warunki mieszkaniowe we własnym zakresie. Poza tym z uzasadnienia uchwały nie wynika, czy skarżąca zamieszkuje w W. na stałe, czy jedynie tymczasowo, przy czym w powołanym przez organ oświadczeniu z dnia [...] listopada 2015 r. skarżąca wskazała, że "obecnie" zamieszkuje w domu przy ul. [...]. Z ww. oświadczenia nie wynika natomiast, od kiedy skarżąca mieszka w ww. nieruchomości, ani też czy ma możliwość zamieszkiwania pod wskazanym adresem w dłuższym okresie. Kwestia ta nie została należycie zbadana i oceniona przez organ zwłaszcza w kontekście wyjaśnień skarżącej, iż nie ma ona stałego miejsca zamieszkania, przebywa okazjonalnie u rodziny i znajomych w różnych miejscach w aglomeracji [...].

Zaznaczenia również wymaga, że w zaskarżonej uchwale nie został powołany jakikolwiek przepis prawa materialnego, który stanowiłby podstawę rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] września 2013 r. (powołany § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali reguluje procedurę rozpatrywania wniosków, zaś 24 ust. 1 ww. uchwały jest przepisem kompetencyjnym). We wniosku tym skarżąca jednoznacznie wskazała, że domaga się zawarcia umowy najmu lokalu zamiennego z tytułu decyzji organu nadzoru budowlanego. Organ winien zatem ocenić, czy skarżąca spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu zamiennego biorąc pod uwagę treść art. 32 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że w razie wypowiedzenia umowy najmu, na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4, najemcy opłacającemu w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy czynsz regulowany, obowiązek zapewnienia temu najemcy lokalu zamiennego oraz pokrycia kosztów przeprowadzki spoczywa, do dnia 31 grudnia 2017 r., na właściwej gminie. Natomiast w myśl art. 11 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny, jeżeli lokator używa lokalu, który wymaga opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 4.

Organ winien zatem rzetelnie zbadać i ocenić, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, skarżąca używała lokalu nr [...] przy ul. [...]. Tego jednak, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, organ nie uczynił. Ponadto organ powinien dokonać wnikliwej analizy sytuacji mieszkaniowej skarżącej i jednoznacznie stwierdzić, czy w świetle obowiązujących przepisów uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali skarżąca jest uprawniona do uzyskania pomocy publicznej w zakresie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych. Organ winien zweryfikować i ocenić wszelkie dowody i oświadczenia skarżącej w powyższym zakresie, wskazując czy i z jakich powodów uznaje je za wiarygodne bądź pozbawione waloru wiarygodności. Stanowisko organu, w powyższym zakresie, powinno wynikać z uzasadnienia uchwały wydanej w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej, nie zaś z późniejszych pism procesowych, w tym z odpowiedzi na skargę, o czym była już mowa powyżej.

Konkludując Sad stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem art. 153 p.p.s.a. w związku z § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Organ bowiem, podejmując rozstrzygnięcie o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście sytuacji skarżącej. Poprzestając na ogólnikowym uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie zrealizował wytycznych Sądu co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 19 czerwca 2015.

W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała, jako naruszająca wskazane powyżej przepisy prawa, nie mogła ostać się w obrocie prawnym.

Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną ocenę prawną. W sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali, czy skarżąca spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu zamiennego z mieszkaniowego zasobu [...]. Swe stanowisko w tym względzie wyczerpująco uzasadni przedstawiając należytą w tym zakresie argumentację.

Stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku nie minął rok, nie zachodzi zatem przesłanka wyłączenia stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, o której mowa w ww. przepisie. Powyższe ustalenia nakazują stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie drugim sentencji wyroku.