Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 506/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 95  ust. 3  pkt 2 oraz  art. 97  ust. 5
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: par. 14  ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 884
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm  zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2007 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przydziału i opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] dnia 2007 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W. S. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. Komendanta Szkoły Policji w K. nr [...], działając w oparciu o przepis art. 95 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.), art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.) oraz § 2 pkt 1, § 4 ust. 1, § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884), którą przydzielono W. S. emerytowi policyjnemu z dniem 1 marca 2007 r. lokal mieszkalny nr [...] w budynku nr [...] położonym w K. przy ul. K. i jednocześnie zobowiązując do opróżnienia z dniem 28 lutego 2007 r. dotychczas zajmowanego służbowego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] położonym w K. przy ul. J. wraz ze wszystkimi zamieszkującymi w nim osobami.

Organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaszły okoliczności do wydania przez Komendanta Szkoły Policji w K. decyzji administracyjnej w trybie art. 95 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, stosownie do którego decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także gdy policjant zwolniony ze służby lub pozostali po policjancie członkowie rodziny zajmują lokal mieszkalny położony w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, a osobom tym przydzielono lokal mieszkalny w tej samej lub pobliskiej miejscowości o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia. Przy czym wskazano, że zgodnie z art. 95 ust. 4 tej ustawy decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu.

Jak ustalił organ, W. S. nabył prawo do służbowego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] położonym w K. przy ul. J. na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w K. z dnia [...] lutego 1980 r. nr [...]. Następnie w dniu 20 lutego 1980 r. pomiędzy skarżącym, a Komendantem Wojewódzkim Milicji Obywatelskiej w K., będącym zarządcą i administratorem powyższego budynku została zawarta umowa o najem lokalu mieszkalnego. W dniu wydania decyzji o przydziale służbowego lokalu mieszkalnego, skarżący posiadał prawo do 3 norm zaludnienia (1 norma powierzchni mieszkalnej od 7 m2 do 10 m2) i w tej sytuacji przydzielony mu wówczas lokal o łącznej powierzchni użytkowej 37,91 m2, składał się z 2 pokoi mieszkalnych o powierzchni mieszkalnej 26,73 m2 oraz z kuchni, przedpokoju i łazienki, jak również był wyposażony w instalację wodociągową, kanalizacyjną, gazową, centralnego ogrzewania i elektryczną.

Na mocy decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...], z dniem 1 stycznia 2003 r. wygaszony został trwały zarząd Komendy Wojewódzkiej Policji w K. w stosunku do działki nr [...] wraz z posadowionym na niej budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ul. J. i z tym dniem prawo trwałego zarządu na czas nieoznaczony otrzymała Szkoła Policji w K., która z dniem 1 kwietnia 2003 r. przejęła protokolarnie wspomnianą nieruchomość i od tego dnia stała się administratorem lokalu zajmowanego przez skarżącego.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...], na podstawie art. 3 ust. 2a ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ustalił, że teren nieruchomości zabudowanych w tym działka nr [...] wraz z posadowionym na niej budynkiem nr [...] przy ul. J. został określony jako teren zamknięty.

Następnie z dniem 1 stycznia 2003 r. zostało wygaszone prawo trwałego zarządu przez Komendę Wojewódzką Policji w K. do spornego budynku, o czym Śląski Komendant Wojewódzki Policji pismem z dnia 9 stycznia 2003 r. poinformował W. S. i jednocześnie wskazał, że fakt ten skutkuje wypowiedzeniem umowy najmu zawartej 20 lutego 1980 r. na podstawie art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).

Następnie Szkoła Policji w K. zawarła ze skarżącym w dniu 27 marca 2003 r. umowę najmu przedmiotowego lokalu.

W wyniku zatwierdzenia przez Komendanta Głównego Policji Programu Operacyjnego nr 2 Szkoły Policji w K., przedmiotowy budynek został przeznaczony na cele służbowe jako akademik dla policjantów słuchaczy Szkoły.

Organ uzasadniając rozstrzygnięcie wyjaśnił, że skarżący po zwolnieniu ze służby w dniu 31 lipca 1991 r., posiadał uprawnienia do emerytury, a tym samym miał prawo do lokalu mieszkalnego nabytego na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w K. z dnia [...] lutego 1980 r. nr [...] Stosownie bowiem do treści art. 95 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.

W związku z tym, Prezydent Miasta K. oddał do dyspozycji Szkoły Policji w K. lokale mieszkalne z zasobu mieszkaniowego miasta K., co wynika z pisma z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], przydzielono skarżącemu lokal mieszkalny [...] w budynku nr [...] położonym przy ul. K. w K. Spełnia on wymagania w zakresie przysługujących skarżącemu 3 norm zaludnienia, posiadając powierzchnię mieszkalną wynoszącą 28,05 m2 i łączną powierzchnię użytkową 42,89 m2.

W ocenie organu, Komendant Szkoły Policji był organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie przydzielenia jak i opróżnienia lokalu, bowiem jest dysponentem zarówno opróżnianego jak i przydzielanego lokalu.

Organ stwierdził, że bez znaczenia w sprawie jest, czy teren, na którym posadowiony jest sporny budynek, znajdował się w dniu zwolnienia skarżącego ze służby poza terenem zamkniętym, bowiem liczy się w tej sprawie jedynie data wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, zaś skarżącemu nie przysługiwał status strony w trakcie postępowania o ustanowienie terenu zamkniętego.

Wyjaśniono, że utrata prawa do dysponowania lokalami mieszkalnymi w spornym budynku mieszkalnym w związku z przeniesieniem trwałego zarządu na rzecz Szkoły Policji w K., nie spowodowała utraty dyspozycyjności Policji nad tymi lokalami mieszkalnymi, bowiem mamy tutaj do czynienia z wygaszeniem prawa trwałego zarządu jednej jednostki organizacyjnej Policji i ustanowieniem trwałego zarządu na rzecz innej jednostki organizacyjnej Policji. Ponadto brak dokonywania na bieżąco wpisów w księgach wieczystych i ich uzupełnienie dopiero w roku 2004 r. nie zmienia faktu, że od roku 1990 znajduje się ona w trwałym zarządzie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K.

W dalszej części podano, że wprawdzie ustawa o Policji i jej przepisy wykonawcze nie zawierają pojęcia "dyspozycyjność" lokali, to jednak oznacza to, stosownie do przyjętego orzecznictwa sądowego (wyrok Sadu Okręgowego w Krakowie z dnia 20 grudnia 1999r. sygn. akt II SA 1127/99), "uprawnienia dysponenta do wydawania przydziałów tego mieszkania jako lokalu służbowego, czyli każdorazowego wskazywania jego najemcy". Wskazanie następuje na drodze administracyjnoprawnej, a wskazana osoba zajmuje przydzielony lokal na podstawie umowy najmu zawartej z właścicielem. Prezydent Miasta K. zezwolił Policji na przydział wskazanych w piśmie z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] lokali na rzecz policjantów z zastrzeżeniem, że obowiązujące przepisy nie zezwalają organom samorządu terytorialnego na przekazywanie lokali mieszkalnych do dyspozycji innych podmiotów. Organ zwrócił uwagę, że zasadnicza część lokali mieszkalnych pozostających w gestii Policji, jest własnością jednostek samorządu terytorialnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu podał, że został zwolniony ze służby w Policji przed ustanowieniem "terenu zamkniętego" i ma nabyte prawa do zajmowanego przez siebie lokalu, przyznanego mu na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 1980 r. nr [...]. Ponadto podał, że nie składał wniosku o przydział lokalu, a zajmowany przez niego lokal nie ma charakteru lokalu służbowego, gdyż Komenda Wojewódzka Policji w K. utraciła dyspozycyjność bądź też trwały zarząd nad nim. Jednocześnie stwierdził, że z wypisu księgi wieczystej wynika, że przedmiotowy budynek nie był w trwałym zarządzie KW MO, KWP lub też Szkoły Policji w K. Podaje, że w piśmie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], wyrażono zgodę na przydział lokali zamiennych, które w rzeczywistości nie spełniały ustawowych wymogów, co do lokali zastępczych zawartych w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Zwrócił uwagę, że zamknięty teren Szkoły Policji przedziela ulica J., która nie figuruje w ewidencji gruntów, jako teren zamknięty. Budynek ten wzniesiono tzw. systemem gospodarczym przez przyszłych lokatorów i istnieje uzasadnione podejrzenie, że został on wzniesiony jako samowola budowlana, a przejęcie terenu w zarząd trwały nastąpiło dopiero w dniu 15 stycznia 2003 r., a nie 1 stycznia 2003 r.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów odmiennych, aniżeli podnosi to skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do treści art. 95 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.), decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także, gdy policjant zwolniony ze służby lub pozostali po policjancie członkowie rodziny zajmują lokal mieszkalny położony w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, a osobom tym przydzielono lokal mieszkalny w tej samej lub pobliskiej miejscowości, o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...], uznał działkę, na której jest posadowiony budynek mieszkalny nr [...] przy ul. J. w K. za teren zamknięty.

Skarżący W. S., policjant zwolniony ze służby w dniu 31 lipca 1991 r., posiada prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w tym budynku na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w K. z dnia [...] lutego 1980 r. nr [...] o przydziale służbowego mieszkania.

Skoro skarżący jest policjantem zwolnionym ze służby i zajmuje lokal mieszkalny położony w budynku posadowionym na terenie obiektu zamkniętego, to zachodzi podstawa do obligatoryjnego wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego na podstawie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Podkreślić jednakże należy, że wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji jest możliwie jednak dopiero po przydzieleniu uprawnionemu, innego lokalu mieszkalnego w tej samej miejscowości lub pobliskiej, o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia.

Organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. J. o na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji jest, zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884), Komendant Szkoły Policji w K. Jak wynika bowiem z decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...], wygaszony został zarząd trwały Komendy Wojewódzkiej Policji w K. do tego budynku i z dniem 1 stycznia 2003 r. i prawo do trwałego zarządu na czas nieoznaczony do powyższego budynku otrzymała Szkoła Policji w K.

Normę i zasady przydzielania byłym policjantom mieszkania określa się natomiast według dyspozycji art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.), stosownie do którego funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Przydział lokalu, zgodnie z treścią art. 97 ust. 5 ustawy, następuje w formie decyzji administracyjnej. Natomiast według § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884), decyzje w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych, wydaje komendant właściwy ze względu na obecne miejsce zamieszkania emeryta. Pod warunkiem, że jest on dysponentem lokalu.

W ocenie Sądu, brak jest podstaw prawnych do wywiedzenia z powołanego przepisu § 14 ust. 3, że właściwym miejscowo do wydania decyzji o przydziale lokalu skarżącemu jest Komendant Szkoły Policji w K.

Wobec tego, że zarówno ustawa o Policji, jak i powołane wyżej rozporządzenie nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania", należy odwołać się do treści art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dodać należy, że chodzi tu o miejscowość oznaczalną w sensie administracyjnym. Zatem, skoro miejscem zamieszkania skarżącego są K., a nie "teren zamknięty" Szkoły Policji w K., to organem właściwym do wydania decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego dla skarżącego będzie Komendant Miejski Policji w K., a nie Komendant Szkoły Policji w K.

Podkreślić również należy, że zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy o Policji, organami administracji rządowej na obszarze województwa w sprawach, o których mowa w art. 5 ust. 1, tj. (ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego), są (poza wojewodą):

- komendant wojewódzki Policji działający w imieniu własnym w sprawach wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych i czynności z zakresu ścigania wykroczeń, wydawania indywidualnych aktów administracyjnych, jeżeli ustawy tak stanowią,

- komendant powiatowy/ miejski Policji,

- komendant komisariatu Policji.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że ustawa policyjna w art. 32 ust. 1 upoważnia komendantów szkół policyjnych jedynie do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania. Powołane zaś rozporządzenie w §14 ust 1 uprawnia Komendanta Szkoły Policji w K., będącego dysponentem lokalu, wyłącznie do wydawania decyzji w sprawach przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych wobec podległych policjantów.

W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjęty jest pogląd, że właściwość organów administracji publicznej do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej mogą określać wyłącznie przepisy ustaw oraz aktów prawnych wydanych na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie, zgodnie zaś z przepisami art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy te są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, a organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości.

Reasumując w rozpoznawanej sprawie Komendant Szkoły Policji w K. przydzielając skarżącemu lokal mieszkalny nr [...] przy ul. K. [...] w K. naruszył przepisy o właściwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa, a o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym nr [...] przy ul. J. w K. rozstrzygnął z naruszeniem art. 95 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, ponieważ nie zaistniały wszystkie warunki zawarte w tym przepisie. W szczególności opróżnienie lokalu dotychczas zajmowanego przez skarżącego na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji mogło nastąpić, dopiero po zaistnieniu przesłanek w tym przepisie określonych, a więc w sytuacji, gdy skarżący nabędzie prawo do następnego lokalu.

Podobnie rozwiązana jest sytuacja, gdy policjantowi przeniesionemu do służby w innej miejscowości przydzielono następny lokal. W takiej sytuacji uprawniony organ na podstawie art. 95 ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji już po przydzieleniu lokalu wydaje decyzję o opróżnieniu lokalu dotychczas przydzielonego.

Komendant Główny Policji utrzymując w mocy, jako organ odwoławczy, decyzję I instancji wydaną z naruszeniem właściwości dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Jednocześnie należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły podstawy do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy, tj. stwierdzenia, że wydane decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ nie zachodziły przyczyny określone w art. 158 § 2 w związku z art. 156 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, a więc kontrolowane decyzje nie wywołały skutków prawnych o charakterze nieodwracalnym.

Generalnie rzecz ujmując, nieodwracalność skutków prawnych dotyczy trzech sytuacji:

a) przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło,

b) podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa (np. pozbawiono osobę uprawnień, których nie można przywrócić czy to z uwagi na utratę pewnych kwalifikacji przez tę osobę, czy też ze względu na zmianę stanu prawnego),

c) nastąpiła zmiana stanu prawnego, np. wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa.

Przy ocenie kwestii "odwracalności" skutków prawnych decyzji nie powinny być brane pod uwagę późniejsze zdarzenia, które mogą stwarzać przeszkody w przywróceniu uprawnień lub nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu. Nie są to bowiem bezpośrednie skutki wykonania samej decyzji (wyr. NSA z dnia 28 września 2001 r., I SA 326/01, niepubl.) por. przykładowo Komentarz do art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005, LEX).

Jeżeli skutki prawne decyzji mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego, oznacza to, że nie mają one charakteru nieodwracalnego (art. 16 § 2 kpa) (wyrok SN z dnia 6 kwietnia 1995 r., III ARN 8/95, OSNAPiUS 1995, nr 18, poz. 223).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).