Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 24/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1 , art. 132 ust. 3 pkt 1, art. 132a, art. 135 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art. 135e ust. 10, art. 135j ust. 2 pkt 4, art. 135n ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Teza: 1.	Katalog rozstrzygnięć zawarty w art. 135n ust. 4 i 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) ma charakter wyczerpujący, dlatego też organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania orzeczenia o sentencji innej niż tam wymienione, czy też do dowolnego jej „uszczegóławiania” lub „doprecyzowywania”.

2.	Przewinienie dyscyplinarne niewykonania polecenia przełożonego w oznaczonym okresie, (a więc popełnione w czynności sprawczej zaniechania), które zostało zakwalifikowane jako jedno przewinienie z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, implikuje konsekwencją prawną, w zakresie ustalenia początkowego terminu biegu przedawnienia karalności tego przewinienia, opisanego w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. Początek biegu terminu przedawnienia rozpoczyna się wraz z ostatnią chwilą, w której obwiniony był zobowiązany oraz mógł i powinien był wykonać polecenie przełożonego.

3.	Naruszenie dyscypliny służbowej, jako podstawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta, winno zostać każdorazowo powiązane z zawinieniem w niewykonaniu obowiązków, wynikających z przepisów prawa bądź rozkazów lub poleceń wydanych przez przełożonych (art. 132a ustawy o Policji).

TEZY

1.	Katalog rozstrzygnięć zawarty w art. 135n ust. 4 i 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) ma charakter wyczerpujący, dlatego też organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania orzeczenia o sentencji innej niż tam wymienione, czy też do dowolnego jej „uszczegóławiania” lub „doprecyzowywania”.

2.	Przewinienie dyscyplinarne niewykonania polecenia przełożonego w oznaczonym okresie, (a więc popełnione w czynności sprawczej zaniechania), które zostało zakwalifikowane jako jedno przewinienie z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, implikuje konsekwencją prawną, w zakresie ustalenia początkowego terminu biegu przedawnienia karalności tego przewinienia, opisanego w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. Początek biegu terminu przedawnienia rozpoczyna się wraz z ostatnią chwilą, w której obwiniony był zobowiązany oraz mógł i powinien był wykonać polecenie przełożonego.

3.	Naruszenie dyscypliny służbowej, jako podstawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta, winno zostać każdorazowo powiązane z zawinieniem w niewykonaniu obowiązków, wynikających z przepisów prawa bądź rozkazów lub poleceń wydanych przez przełożonych (art. 132a ustawy o Policji).


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi R. F. na punkt 2 decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 2 oraz uchyla poprzedzającą jej wydanie decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. P. z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w zakresie w jakim została utrzymana w mocy przez organ II instancji, 2. umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej, 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na rzecz skarżącego R. F. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających wobec uchybień stwierdzonych w realizacji obowiązków służbowych, Komendant Powiatowy Policji w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko aspirantowi sztabowemu R. F. – detektywowi Zespołu do Walki z Przestępczością Gospodarczą Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B.

Po uprzednim uchyleniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. (tj. na mocy orzeczenia nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.), orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w B. nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., na mocy postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] lipca 2017 r., R. F. obwiniono o to, że:

I. Pełniąc służbę na stanowisku detektywa Zespołu ds. Poszukiwań i Identyfikacji Osób Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. w dniu [...] stycznia 2017 r., w godzinach 2.00-6.00, w ramach dyżuru domowego wezwany przez dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w B. do wykonania czynności na miejscu zdarzenia drogowego na drodze krajowej nr [...], w rejonie miejscowości P. gmina B., w bliżej nieokreślonym czasie - nie wcześniej jednak niż w dniu [...] stycznia 2017 r. o godzinie 03:23 i nie później niż o godzinie 05:00, nie wykonał polecenia dyżurnego i opuścił miejsce zdarzenia bez jego zgody i wiedzy, tj. o czyn z artykułu 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm. – zwanej dalej: "ustawą o Policji") w zw. z § 15 pkt 1 i 2 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

II. Pełniąc służbę na stanowisku detektywa Zespołu ds. Poszukiwań i Identyfikacji Osób Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. naruszył dyscyplinę służbową poprzez:

A) niewykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. - Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B., zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej A. J.:

a) z dnia [...] czerwca 2016 r., w zakresie przeprowadzenia rozmowy z rodziną i znajomymi osoby poszukiwanej odnośnie ustalenia jego numeru telefonu - w okresie od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

b) z dnia [...] stycznia 2017 r, w zakresie uzyskania numerów telefonu członków najbliższej rodziny, dokonania ich analizy, wszczęcia niejawnego nadzoru nad poszukiwanym i wystąpienia do strony brytyjskiej za pośrednictwem Wydziału Wywiadu Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w B. o dokonanie stosownych ustaleń w Wielkiej Brytanii – w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

B) niewykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. - Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B., zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej D. W.:

a) z dnia [...] grudnia 2016 r., w zakresie sporządzenia wystąpień do wskazanych instytucji: Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Urzędu Skarbowego, Starostwa Powiatowego, Urzędu Miejskiego oraz sprawdzenia portali społecznościowych pod kątem aktywności na nich poszukiwanego - w okresie od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

b) z dnia [...] stycznia 2017 r., w zakresie sprowadzenia portali społecznościowych - w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

C) niewykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. - Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B., zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej G. R.:

a) z dnia [...] czerwca 2016 r., w zakresie sprawdzenia kontaktów towarzyskich i przestępczych poszukiwanego - w okresie od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

b) z dnia [...] stycznia 2017 r. w zakresie wszczęcia niejawnego nadzoru nad poszukiwanym, dokonania stosownych sprawdzeń w systemach E-Mandaty, E-RSoW i SEWIK, wystąpienia do Policji belgijskiej o ustalenie adresów i legitymowań poszukiwanego oraz nawiązania współpracy z funkcjonariuszami policji belgijskiej za pośrednictwem podinsp. T. W. - w terminie od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

D) niewykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B., zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej M. K.:

a) z dnia [...] października 2016 r., w zakresie wystąpienia do Policji holenderskiej o ustalenie adresów poszukiwanego na terenie Holandii, sprawdzenia Facebooka pod kątem aktywności na nim poszukiwanego, sprawdzenia czy wskazane holenderskie numery telefoniczne logowały się na terytorium Polski - w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

b) z dnia [...] listopada 2016 r., w zakresie włączenia nawigatora na wskazany numer telefonu komórkowego w okresie zbliżających się świąt Bożego Narodzenia - w okresie od [...] grudnia 2016 r. do [...] stycznia 2017 r.,

E) niewykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. - Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B., zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej R. G.:

a) z dnia [...] października 2016 r., w zakresie wystąpienia o informacje o poszukiwanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Narodowego Funduszu Zdrowia, Urzędu Skarbowego, sprawdzenia kontaktów przestępczych poszukiwanego wskazanych w systemie KSIP, przeprowadzenia rozmów z najbliższym i dla poszukiwanego, ustalenia ich numerów telefonów, uzyskania bilingów i przeprowadzenia ich analizy celem ustalenia numeru telefonu poszukiwanego - w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

b) z dnia [...] października 2016 r., w zakresie sprawdzenia kontaktów poszukiwanego wskazanych w aplikacji OSADZONY i przeprowadzenia rozmów z osobami, z którymi poszukiwany był legitymowany, a co zostało zarejestrowane w systemie KSIP - w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

c) z dnia [...] stycznia 2017 r. w zakresie przeprowadzenia rozmów z osobami wskazanymi w aplikacji OSADZONY w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

F) niewykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. - Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B., zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej G. K.:

a) z dnia 20 października 2016 r., w zakresie sprawdzenia portali społecznościowych pod kątem uzyskania informacji na temat miejsca pobytu poszukiwanego i kontaktów towarzyskich i przestępczych poszukiwanego, sprawdzenia kontaktów poszukiwanego z aplikacji OSADZONY i przeprowadzenia z tymi osobami osobiście lub w ramach pomocy prawnej rozmów, zbilingowania ustalonych numerów telefonów i dokonania analizy łych bilingów, wystąpienia o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania oraz wszczęcia niejawnego nadzoru nad poszukiwanym - w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

G) niewykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. - Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B., zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej E. K.:

a) z dnia 11 października 2016 r., w zakresie dokonania analizy portalu społecznościowego Facebook celem ustalenia aktywności poszukiwanej na tym portalu, wysłania zapytania do Grupy Allegro celem ustalenia aktywności kobiety na portalu - w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

H) niewykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. - Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B., zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej K. K.:

a) z dnia [...] stycznia 2017 r., w zakresie sprawdzenia danych firmy, z którą poszukiwany może utrzymywać kontakt oraz nawiązania próby kontaktu z tymi firmami w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. do [...] stycznia 2017 r.,

to jest o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji.

Po dokonaniu analizy i oceny materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym, prowadzonym przeciwko R. F., Komendant Powiatowy Policji w B. wydał w dniu [...] września 2017 r. orzeczenie nr [...], na mocy którego orzekł w punkcie 1 o uznaniu obwinionego winnym popełnienia czynów opisanych w punkcie I i II postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia 20 lipca 2017 r., nr [...], tj. w następującym zakresie:

I. Pełniąc służbę na stanowisku detektywa Zespołu ds. Poszukiwań i Identyfikacji Osób Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. w dniu [...] stycznia 2017 r. w godzinach 2.00 - 6.00 w ramach dyżuru domowego, wezwany przez dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w B. do wykonania czynności na miejscu zdarzenia drogowego na drodze krajowej nr [...] w rejonie miejscowości P. gmina B., w bliżej nieokreślonym czasie, nie wcześniej jednak niż w dniu [...] stycznia 2017 r. o godzinie 03:22 i nie później niż o godzinie 05:00, nie wykonał polecenia dyżurnego i opuścił miejsce zdarzenia bez jego zgody i wiedzy; to jest o czyn z artykułu 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt. 1 i 2 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

II. Pełniąc służbę na stanowisku detektywa Zespołu ds. Poszukiwań i Identyfikacji Osób Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. naruszył dyscyplinę służbową poprzez:

A) nie wykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej A. J.:

• z dnia [...] czerwca 2016 r. zakresie przeprowadzenia rozmowy z rodziną i znajomymi osoby poszukiwanej odnośnie ustalenia jego numeru telefonu w okresie od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

• z dnia [...] stycznia 2017 r., w zakresie uzyskania numerów telefonu członków najbliższej rodziny, dokonania ich analizy, wszczęcia niejawnego nadzoru nad poszukiwanym i wystąpienia do strony brytyjskiej za pośrednictwem Wydziału Wywiadu Kryminalnego o dokonanie stosownych ustaleń w Wielkiej Brytanii, w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

B) nie wykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej D. W.:

• z dnia [...] grudnia 2016 r. w zakresie sporządzenia wystąpień do wskazanych instytucji: Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Urzędu Skarbowego, Starostwa Powiatowego, Urzędu Miejskiego oraz sprawdzenia portali społecznościowych pod kątem aktywności na nich poszukiwanego w okresie od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

• z dnia [...] stycznia 2017 r. w zakresie sprawdzenia portali społecznościowych w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.

C) nie wykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B., zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej G. R.:

• z dnia [...] stycznia 2017 r. w zakresie wszczęcia niejawnego nadzoru nad poszukiwanym, dokonania stosownych sprawdzeń w systemie SEWIK, wystąpienia do strony belgijskiej o ustalenie adresów i legitymowań poszukiwanego oraz nawiązania współpracy z funkcjonariuszami policji belgijskiej za pośrednictwem podinsp. T. W. w naznaczonym terminie do dnia l lutego 2017 r.

D) nie wykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej M. K.:

• z dnia [...] października 2016 r. w zakresie wystąpienia do Policji holenderskiej o ustalenie adresów poszukiwanego na terenie Holandii, sprawdzenia, czy wskazane holenderskie numery telefoniczne logowały się na terytorium Polski w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.

• z dnia [...] listopada 2016 r. w zakresie włączenia nawigatora na wskazany numer telefonu komórkowego w okresie zbliżających się świąt Bożego Narodzenia w okresie od [...] grudnia 2016 r. do [...] stycznia 2017 r.

E) nie wykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej Roberta G.:

• z dnia 11 października 2016 r. w zakresie wystąpienia o informacje o poszukiwanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Narodowego Funduszu Zdrowia, Urzędu Skarbowego, w okresie od dnia [...] października 2016r. do dnia [...] stycznia 2017 r.

• z dnia [...] października 2016 r. w zakresie przeprowadzenia rozmów z osobami, z którymi poszukiwany był legitymowany, a co zostało zarejestrowane w KSIP okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.

• z dnia [...] stycznia 2017 r. w zakresie przeprowadzenia rozmów z osobami wskazanymi w aplikacji OSADZONY w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.

F) nie wykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej G. K.:

• z dnia [...] października 2016 r. w zakresie sprawdzenia portali społecznościowych pod kątem uzyskania informacji na temat miejsca pobytu poszukiwanego i kontaktów towarzyskich i przestępczych poszukiwanego, zbilingowania ustalonych numerów telefonów i dokonania analizy tych bilingów, wystąpienia o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania oraz wszczęcia niejawnego nadzoru nad poszukiwanym w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.

G) nie wykonanie polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej K. K.:

• z dnia [...] stycznia 2017 r. w zakresie sprawdzenia danych firmy, z którą poszukiwany może utrzymywać kontakt oraz nawiązania próby kontaktu z tymi firmami w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. do [...] stycznia 2017 r.

to jest o czyn z artykułu 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji.

Ponadto w punkcie 2. przedmiotowego orzeczenia, Komendant Powiatowy Policji w B. uniewinnił obwinionego w pozostałym zakresie, tj. w zakresie:

• nie wykonania polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej M. K. z dnia [...] października 2016 r. w zakresie sprawdzenia Facebooka pod katem aktywności na nim poszukiwanego w okresie od dnia [...] października 2016 r. do [...] stycznia 2017 r.;

• nie wykonania polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej G. R. z dnia [...] czerwca 2016 r. w zakresie sprawdzenia kontaktów towarzyskich i przestępczych poszukiwanego w okresie od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r. i z dnia [...] stycznia 2017 r. w zakresie dokonania stosownych sprawdzeń w systemach E - mandaty i F, - RsoW;

• nie wykonania polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej R. G. z dnia [...] października 2016 r. w zakresie sprawdzenia kontaktów przestępczych poszukiwanego wskazanych w systemie KSIP, przeprowadzenia rozmów z najbliższymi dla poszukiwanego, ustalenia ich numerów telefonów, uzyskania bilingów i przeprowadzenia ich analizy celem ustalenia numeru telefonu poszukiwanego w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r. oraz z dnia [...] października 2016 r. w zakresie sprawdzenia kontaktów poszukiwanego wskazanych w aplikacji OSADZONY w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.;

• nie wykonania polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej G. K. z dnia [...] października 2016 r. w zakresie sprawdzenia kontaktów poszukiwanego z aplikacji OSADZONY i przeprowadzenia z tymi osobami osobiście lub w ramach pomocy prawnej rozmów w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.;

• nie wykonania polecenia przełożonego podkom. M. C. Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B. zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej E. K. z dnia [...] października 2016 r. w zakresie dokonania analizy portalu Facebook celem ustalenia aktywności poszukiwanej na tym portalu, wysiania zapytania do Allegro celem ustalenia aktywności kobiety na portalu w okresie od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r.,

i wymierzył karę dyscyplinarną nagany określoną w art. 134 pkt 1 ustawy o Policji, wskazując jednocześnie, że zgodnie z art. 135q ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji, kara ulega zatarciu po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Odwołanie od ww. orzeczenia złożyła obrońca obwinionego, zaskarżając je w pkt. 1, tj. w zakresie uznania obwinionego R. F. za winnego popełnienia czynów opisanych w pkt. I i II postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] lipca 2017 r. i wymierzenia kary nagany, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie zaś o jego uchylenie, częściowe umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie części czynów opisanych w pkt 1 ppkt. II, a w pozostałym zakresie uniewinnienie obwinionego.

P. Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej zarzutu nr II pkt A w zakresie niewykonania polecenia przełożonego podkom. M. C. - naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w B., zawartego w karcie nadzoru teczki poszukiwania osoby nr [...] dotyczącej A. J. z dnia [...] czerwca 2016 r., w zakresie przeprowadzenia rozmowy z rodziną i znajomymi osoby poszukiwanej odnośnie ustalenia jego numeru telefonu - w okresie od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] stycznia 2017 r. i w tym zakresie uniewinnił obwinionego (punkt 1 orzeczenia) oraz utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenia w pozostałym zakresie, w tym także w zakresie wymierzonej kary dyscyplinarnej nagany - biorąc pod uwagę okresy do roku wstecz od daty wydania niniejszego orzeczenia w przypadków czynów zarzucanych obwinionemu w zarzucie nr II, za które uznano zawinienie obwinionego (punkt 2 orzeczenia).

W uzasadnieniu ww. orzeczenia organ odwoławczy powołał się na brzmienie art. 132 ust. 1 i 2 oraz art. 132a ustawy o Policji oraz wskazał, że wina obwinionego nie budzi wątpliwości w zakresie, w jakim wskazano to w sentencji zaskarżonego orzeczenia w pkt 1 ppkt I, poza częścią dotyczącą zarzutu nr II pkt A, bowiem analiza akt postępowania wykazała, że czynności w ww. sprawie poszukiwawczej zostały wykonane przez innych funkcjonariuszy w dniach m.in.: [...] września oraz [...] listopada i [...] grudnia 2016 r. Kwestia ta, zdaniem organu odwoławczego znalazła odzwierciedlenie także w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Z tego powodu konieczne było uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i uniewinnienie obwinionego od tej części zarzutu nr II. W pozostałym zaś zakresie, organ II instancji uznał winę obwinionego oraz możliwość przypisania mu odpowiedzialności dyscyplinarnej, mając przy tym na uwadze, że przy ocenie zawinienia i zakresu odpowiedzialności może być brany pod uwagę okres w jakim jeszcze nie doszło do przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej, a więc do roku wstecz od daty wydania orzeczenia w sprawie przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego. O winie obwinionego przemawia zaś fakt, że analogiczne do poleconych mu czynności wykonywał on już uprzednio, zatem miał w tym zakresie doświadczenie zawodowe i wiedział jak należy je wykonać.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od powyższego orzeczenia wniosła obrońca obwinionego R. F., zaskarżając je w części tj. w punkcie 2 oraz zarzucając mu rażące naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na jego treść, tj.:

1. art. 135n ust. 3 ustawy o Policji wobec wydania przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego – Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. orzeczenia nieznanego ustawie, w zakresie w jakim co do zarzutu nr II i wymierzonej kary dyscyplinarnej nagany zaskarżone orzeczenia utrzymał w mocy, dokonując przy tym "doprecyzowania", iż chodzi o okresy do roku wstecz od daty wydania orzeczenia;

2. art. 135 ust. 1 pkt. 2 ustawy o Policji wobec jego niezastosowania i odstąpienia od częściowego umorzenia postępowania dyscyplinarnego w zakresie czynów opisanych w zarzucie nr II pomimo, iż doszło do przedawnienia karalności części zarzuconych przewinień dyscyplinarnych, co w myśl art. 135 ust. 4 ustawy o Policji następuje po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego;

3. art. 135 ust. 1 pkt. 2 ustawy o Policji wobec nieprawidłowego określenia daty popełnienia przez obwinionego przewinień dyscyplinarnych określonych w zarzucie nr II, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż nie doszło do przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej;

4. art. 132 ust. 3 pkt. 1 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt. 1 i 2 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji wobec dowolnego uznania – w ślad za organem I instancji, że R. F. naruszył dyscyplinę służbową poprzez zaniechanie wykonania czynności służbowej w ten sposób, że w dniu [...] stycznia 2017 r. na miejscu zdarzenia drogowego nie wykonał czynności procesowych zleconych przez dyżurnego w sytuacji, gdy jedyną czynnością procesową były oględziny miejsca zdarzenia, które zgodnie z podziałem zadań dokonanym przez . N. i R. F. wykonał P. N., zaś obwiniony powrócił do jednostki by przygotować telegram o zdarzeniu;

5. art. 132 ust. 3 pkt. 1 ustawy o Policji wobec dowolnego uznania – w ślad za organem I instancji, że R. F. naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie poleceń przełożonego M. C. zawartych w karatach nadzoru teczek poszukiwania osób pomimo, że nieprawidłowości w organizacji pracy funkcjonariuszy Zespołu ds. Poszukiwań przez przełożonych, w tym dotyczące sposobu tworzenia grafików służby tychże funkcjonariuszy, ilości zlecanych im dyżurów, obsługi bieżących zdarzeń i czynności, przekładały się na stopień obciążenia obwinionego obowiązkami służbowymi i w efekcie opływały negatywnie na realną możliwość wykonywania zadań wynikających z karty opisu stanowiska pracy.

6. art. 135n ust. 4 pkt. 3 ustawy o Policji wobec nieprawidłowego uznania, iż:

• obwiniony był zobligowany do wykonania czynności oględzin na miejscu zdarzeni pomimo, że dyżurny L. K. nie sprecyzował konkretnie, który funkcjonariusz ma wykonać oględziny miejsca zdarzenia, a czynność ta została faktycznie wykonana przez P. N.;

• ustalenia R. F. z P. N., iż ten wykona czynność oględzin w żadnym wypadku nie zwalniało go z obowiązku wykonania polecenia, bez względu na wewnętrzne ustalenia pomiędzy policjantami skierowanymi do obsługi zdarzenia, co pozostaje w sprzeczności zasadami logiki i zdrowego rozsądku bowiem obliguje funkcjonariuszy – niezależnie od okoliczności – do realizacji zadań przewidzianych dla jednej osoby przez dwie;

• nie poinformował dyżurnego o złym samopoczuciu, ani tym bardziej o tym, że w związku z tym autostopem wraca do jednostki, pomimo, iż obwiniony konsekwentnie wskazywał na treść rozmowy z dyżurnym w dniu [...] stycznia 2017 r. w czasie, której przekazał mu, że śle się czuje, będzie wracał do jednostki, a oględziny zrobi P.;

• R. F. wrócił samowolnie do KPP w B. w celu sporządzenia telegramu o zdarzeniu pomimo wskazywanych przez obwinionego faktu zawiadomienia dyżurnego o powrocie do jednostki i braku jego reakcji w tym zakresie, co w okolicznościach sprawy obwiniony był uprawniony odczytać jako przyzwolenie dyżurnego;

• samowolne opuszczenie miejsca wykonywania czynności służbowych nie było usprawiedliwione okolicznościami w sytuacji, gdy przedłużające się oczekiwanie na technika (ponad godzinę) i panującą tamtej nocy temperaturę znacznie powyżej -20 stopni, należy jednak uznać za usprawiedliwione okoliczności, zwłaszcza, że polecenie dyżurnego zostało wykonane – oględziny miejsca zdarzenia wykonał P. N. (tak jak funkcjonariusze ustalili między sobą w ramach podziału zadań);

• brak należytego i pełnego uzasadnienia prawnego zaskarżonego orzeczenia nie stanowi mankamentu, który winien skutkować całkowitym wyeliminowaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, iż zakres uchybień, ich charakter i waga przemawia za koniecznością przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia.

Wskazując na powyższe zarzuty, obrońca R. F. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zakresie punktu 2 oraz orzeczenia go poprzedzającego i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz wyjaśniając, że brzmienie rozstrzygnięcia z punktu 2 zaskarżonego orzeczenia zostało doprecyzowane w taki sposób, aby było ono czytelniejsze dla odwołującego się. Oczywiste, według organu odwoławczego jest, że utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia dotyczy wszystkich poleceń w prowadzonych sprawach poszukiwawczych niewykonanych po dniu [...] listopada 2016 r. i do dnia [...] stycznia 2017 r. W tym zakresie organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do brzmienia art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji, nie miał on możliwości umorzenia postępowania dyscyplinarnego jedynie w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, jednakże nie wszystkie wywiedzione w niej zarzuty okazały się trafne.

Dokonując kontroli w zakresie zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], Sąd w pierwszej kolejności miał na względzie istnienie ewentualnych wad powodujących jego nieważność. W następnej kolejności badał przestrzeganie przepisów proceduralnych przez organy orzekające w sprawie, a w przypadku ich stwierdzenia wpływ tych naruszeń na wynik sprawy. Dopiero w przypadku stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie nie zawiera uchybień w wyżej opisanym zakresie, Sąd dokonuje kontroli przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego.

Dokonana w niniejszej sprawie sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia uzasadniała jego uchylenie w zaskarżonym zakresie (tj. co do punktu 2 orzeczenia) oraz uchylenie poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] września 2017 r. nr [...], w zakresie w jakim zostało ono utrzymane w mocy przez organ II instancji, z przyczyn proceduralnych mających istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu Sąd nie dokonywał kontroli jego merytorycznej treści.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów reguluje Rozdział 10 ustawy o Policji, zawierający także regulacje dotyczące ich odpowiedzialności karnej. Postępowanie dyscyplinarne policjantów jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania karnego, z tego względu, że odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy służb mundurowych, w kontekście podmiotowym, przedmiotowym oraz proceduralnym, jest składnikiem stosunku służbowego łączącego funkcjonariusza z daną jednostką służby. Dokonywana w ramach postępowania dyscyplinarnego, ocena konkretnego zachowania dotyka innych aspektów i innego rodzaju winy, niż w przypadku czynów zabronionych przez prawo karne, a ponadto nie jest dokonywana przez sądy i często dotyczy czynów nie stanowiących przestępstwa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt IV Sa/Po 1103/17, Lex nr 2448737). Z tego też względu, regulacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów, zamieszczone w ww. rozdziale 10 powołanej ustawy, nie są autonomiczne. Stanowią one bowiem komplementarny z innymi aktami prawnymi system reguł, określających prawa i obowiązki stron postępowania dyscyplinarnego (por. ww. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 lutego 2018 r.).

Aby określone działanie lub zaniechanie służbowe policjanta mogło podlegać pod postępowanie dyscyplinarne, musi być ono postrzegane w kategorii przewinienia dyscyplinarnego, polegającego, wedle art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest z kolei m.in. niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń policjantom (z wyłączeniem takich rozkazów i poleceń, których wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa - vide: art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji). Do tej właśnie kategorii należą czyny przypisane skarżącemu.

W tym miejscu zauważyć należy, że zawarta w Rozdziale 10 ustawy o Policji procesowa regulacja postępowania dyscyplinarnego, ma charakter kompleksowy w zakresie wszczęcia, przebiegu i sposobu zakończenia tego postępowania. Jedynie w niewielkim zakresie, tj. przewidzianym ramami art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego (dalej: "k.p.k.") dotyczących: wezwań, terminów, doręczeń i świadków (z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych). Dla jasności należy także podkreślić, że regulacja ta nie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą o charakterze administracyjnym tj. indywidualną i rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej (por. jednolite w tym zakresie stanowisko zaprezentowane m.in. w wyroku NSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt. I OSK 472/06, LEX nr 290653, czy w wyroku NSA w Warszawie z dnia 12 września 2014 r., sygn. I OSK 2266/13, LEX nr 1664444). Co istotne, zawarta w Rozdziale 10 ustawy o Policji regulacja, zawiera szereg przepisów normujących zasady postępowania dyscyplinarnego, których odpowiedniki można odnaleźć w k.p.k. (w tym. min. zasada prawdy materialnej, zasada domniemania niewinności, czy powiązana z nią zasada in dubio pro reo), a także instytucje materialnoprawne znane z Kodeksu karnego, (mającego na mocy art. 141a ustawy o Policji odpowiednie zastosowanie do funkcjonariuszy policji jedynie w zakresie obejmującym art. 115 § 18 k.k., art. 318 k.k. i art. 344 k.k.). Jedną z takich instytucji jest przedawnienie karalności przewinienia dyscyplinarnego, unormowane w art. 135 ust. 4 zd. 1 ustawy o Policji.

Wedle ww. przepisu, kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Jakkolwiek przepis ten jest przepisem prawa materialnego, skutkującym w aspekcie materialnoprawnym uchyleniem karalności przewinienia dyscyplinarnego, to jednak stanowi ono również tzw. ujemną przesłankę procesową, skutkującą – w przypadku jej wystąpienia - zakazem wszczynania postępowania lub nakazem umorzenia postępowania dyscyplinarnego już wcześniej wszczętego (vide: art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji). Owa ujemna przesłanka procesowa ma charakter bezwzględny i podlega ocenie nie tylko na etapie postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przed organem I instancji, ale również na etapie postępowania odwoławczego, w trakcie którego dochodzi do ponownego rozpoznania i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. Akt I OSK 1096/14, Legalis nr 1989809, czy też wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II SA/Go 481/08, Legalis nr 259016).

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, dostrzec należy, że organ odwoławczy orzekając, miał - jak się wydaje - na względzie wspomnianą instytucję przedawnienia, o czym świadczy zarówno niefortunny zapis w treści pkt 2 sentencji orzeczenia: "biorąc pod uwagę okresy do roku wstecz od daty wydania niniejszego orzeczenia w przypadków czynów zarzucanych obwinionemu w zarzucie nr II, za które uznano zawinienie obwinionego", jak i podejmujący próbę wyjaśnienia jego celowości, fragment uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. Jednakże pomimo powzięcia przez organ II instancji przekonania o zaistnieniu tejże ujemnej przesłanki procesowej, względem niektórych z zarzuconych obwinionemu przewinień dyscyplinarnych, nie skorzystał on z rozwiązań prawnych zawartych w art. 135n ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o Policji, doprowadzając tym samym do wydania orzeczenia wadliwego, nieznanego regulacji o postępowaniu dyscyplinarnym policjantów. W tym względzie zgodzić się należy z pierwszym z wywiedzionych w skardze zarzutów.

W przypadku stwierdzenia zaistnienia na etapie postępowania odwoławczego, wyżej opisanej ujemnej przesłanki procesowej, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o Policji, wyższy przełożony dyscyplinarny uchyla zaskarżone orzeczenie w całości albo w części i w tym zakresie umarza postępowanie dyscyplinarne w I instancji. Nie ma zatem racji organ odwoławczy, kiedy wskazuje, że nie miał on możliwości umorzenia postępowania dyscyplinarnego w części, bowiem nie zezwala mu na to brzmienie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji. W ocenie Sądu, za przyjęciem takiego sposobu rozumowania nie przemawia, ani wykładnia literalna ww. przepisu, ani celowościowa, ani także funkcjonalna. W sytuacji bowiem kiedy przedawnieniem karalności objęte są niektóre tylko z zarzuconych osobie obwinionej przewinień dyscyplinarnych, zasadne, celowe i logiczne jest uchylenie w tej części zaskarżonego orzeczenia organu I instancji wraz z jednoczesnym umorzeniem postępowania dyscyplinarnego prowadzonego w umarzanej części oraz rozpatrzenie sprawy w pozostałym zakresie, zakończone wydaniem jednego z przewidzianych prawem rozstrzygnięć wymienionych w art. 135n ust. 4 i 5 ustawy o Policji. Zawarty tam katalog ma charakter wyczerpujący, dlatego też organ odwoławczy nie jest uprawniony ani do wydania orzeczenia o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie, ani też do dowolnego jej "uszczegóławiania" lub "doprecyzowywania". Podkreślić przy tym należy, że wyjaśnienie przyczyn dla których w sprawie zapadło takie, a nie inne rozstrzygnięcie, powinno nastąpić w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, zaś jego sentencja powinna jedynie odzwierciedlać wnioski końcowe, przeprowadzonego w uzasadnieniu wywodu prawnego. Na względzie przy tym zawsze mieć należy, że orzeczenie stwierdzające winę policjanta w popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, musi nadawać się do wykonania.

Nie sposób się także zgodzić z twierdzeniem organu odwoławczego, jakoby zamieszczenie wyżej cytowanego zapisu dodawało orzeczeniu waloru czytelności. W ocenie Sądu, rozstrzyga ono bowiem o zakresie winy obwinionego w sposób niedookreślony (nie precyzuje, których konkretnie przewinień dotyczy kara), a także niejednoznaczny i niezrozumiały, ze względu na fakt, że organ z jednej strony dokonał skrócenia okresu odpowiedzialności obwinionego za przewinienia, których popełnienia został on uznany winnym, z uwagi na postępujące z każdym kolejnym dniem przedawnienie, obejmujące stopniowo okres, w którym obwiniony był już obowiązany do wykonania określonych poleceń swojego przełożonego, z drugiej jednak w treści uzasadnienia przyjął, że termin przedawnienia karalności upłynie dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r., a więc z upływem roku liczonego od ostatniego dnia każdego z okresów popełnienia tych przewinień. Obie te koncepcje wzajemnie się wykluczają, bowiem nie można względem jednego i tego samego czynu zastosować dwóch różnych sposobów obliczania biegu przedawnienia jego karalności.

W tym względzie zauważyć należy, że zgodnie z postawionymi skarżącemu zarzutami z punktu II postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], miał on opisanych tam przewinień, (których popełnienia został uznany winnym), dopuścić się w okresach: od [...] października 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. (zarzuty z punktów: D.a i E.a), od 21 października 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. (zarzut z punktu F), od [...] października 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. (zarzut z punktu E.b), od [...] grudnia 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. (zarzuty z punktów: B.a i D.b), od [...] stycznia 2017 r. do [...] stycznia 2017 r. (zarzut z punktu E.c) oraz od [...] stycznia 2017 r. do [...] stycznia 2017 r. (zarzuty z punktów: A.b, B.b, C.b i H). Redakcja tak postawionych zarzutów sugeruje, że każde z opisanych w poszczególnych ww. punktach przewinień dyscyplinarnych, popełnionych z zaniechania, zakwalifikowano jako jedno przewinienie polegające, w kontekście czasu jego popełnienia, na pewnej rozciągłości czasowej określonego stanu, wywołanego jednym aktem woli i postępowania sprawcy tego przewinienia. Powyższe implikuje z kolei konsekwencją prawną, w zakresie ustalenia początkowego terminu biegu przedawnienia karalności zarzuconych skarżącemu przewinień, który zdeterminowany jest przez ostatni, dyscyplinarnie istotny, moment zachowania skarżącego. Zauważyć bowiem należy, że zarówno wywołanie tego rozciągniętego w czasie stanu, jak i jego utrzymywanie, stanowi czynność sprawczą przewinienia dyscyplinarnego. Stąd też początek biegu terminu przedawnienia karalności rozpoczyna się wraz z ostatnią chwilą, w której skarżący był zobowiązany oraz mógł i powinien był wykonać polecenie swojego przełożonego – a więc w dniu [...] stycznia 2017 r. (analogiczna koncepcja została wypracowana na gruncie prawa karnego materialnego względem tzw. przestępstw trwałych - por. na zasadzie analogii postanowienie SN z dnia 22 listopada 2017 r., sygn.. akt V KK 329/17, Legalis nr 1715539). Dodać przy tym należy, że podobnie początek biegu okresu przedawnienia oznaczył WSA w Łodzi w wyroku z dnia 29 maja 2009 r. (sygn. akt III SA/Łd 167/09, Lex nr 558685), którym rozpoznał skargę w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na wykonywaniu zajęcia zarobkowego przez policjanta poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego, uznając że roczny termin przedawnienia biegnie od dnia zakończenia świadczenia wykonywania tego zajęcia, a nie od dnia jego rozpoczęcia.

Tymczasem organ odwoławczy nie dokonał żadnych rozważań dotyczących charakteru prawnego zarzuconych obwinionemu przewinień dyscyplinarnych z punktu widzenia czasu ich popełnienia, które to ustalenia mają niebagatelne znaczenie w kontekście oceny zaistnienia w sprawie ujemnej przesłanki procesowej przedawnienia ich karalności. Podkreślić należy, że w kontekście możliwości pociągnięcia skarżącego do odpowiedzialności dyscyplinarnej, jest to kwestia o wręcz podstawowej naturze. Co więcej, organ odwoławczy niejako automatycznie skrócił czas trwania przedmiotowych przewinień, niezasadnie uznając, że: " (...) z każdym upływającym dniem okres odpowiedzialności się zmniejsza (...)" – vide str. 19 zaskarżonego orzeczenia. Przyjęta przez organ II instancji koncepcja zakładająca rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia już od dnia wyznaczającego początek okresu popełnienia zarzuconych obwinionemu przewinień oraz sukcesywne skracanie się okresu odpowiedzialności obwinionego w miarę "nachodzenia" nań przedawnienia, nie znajduje żadnego uzasadnienia z punktu widzenia charakteru prawnego postawionych obwinionemu zarzutów, a co więcej charakterowi temu przeczy. Przyjęcie analogicznej koncepcji byłoby możliwe jedynie wówczas, gdyby obwinionemu zarzucono popełnienie oznaczonej ilości przewinień dyscyplinarnych, z których każde byłoby popełnione jednorazowo oraz każdego dnia składającego się na wyżej wymienione okresy. W związku z tym, że wyczerpująca materialnoprawna regulacja odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, nie pozwala na zastosowanie w takiej sytuacji znanej prawu karnemu instytucji czynu ciągłego, zawartej w art. 12 k.k. (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1605/12, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: www.cbois.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"), każde z tych przewinień stanowiłoby czyn samodzielny, dla którego termin przedawnienia liczony byłby z osobna (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt 1044/09, CBOSA). W związku z tym zakres czasowy odpowiedzialności obwinionego, postrzegany przez pryzmat łącznego okresu, na który składałyby się kolejne, samodzielne i jednorazowe przewinienia, faktycznie uległby stosownemu skróceniu.

Taka sytuacja nie nastąpiła jednak na gruncie niniejszej sprawy, zatem dla każdego z zarzuconych obwinionemu przewinień, popełnionych w czasie wyznaczonym treścią zarzutów, należało przyjąć jedną początkową datę biegu terminu przewinienia, którą winien być ostatni dzień, w którym skarżący miał obowiązek, a przy tym mógł wykonać, nałożone na niego polecenia służbowe, a więc dzień ustania stanu wyczerpującego znamiona przewinienia dyscyplinarnego. W niniejszej sprawie dniem tym, w odniesieniu do wszystkich przewinień, jest [...] stycznia 2017 r.

Jakkolwiek powyższe rozważania mają charakter stricte materialnoprawny, to jednak, jak wskazano w początkowej części niniejszego uzasadnia, ich wynik ma bezpośredni skutek procesowy. Bez tych ustaleń, nie można bowiem ocenić czy w sprawie zaistniała tzw. ujemna przesłanka procesowa, uniemożliwiająca pociągnięcie obwinionego do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

W kontekście czasu popełnienia przez obwinionego zarzuconych mu przewinień dyscyplinarnych, na uwagę zasługuje także okoliczność dokonania przez organ I instancji bezpodstawnej modyfikacji opisu przewinienia z punktu II.C.b postanowienia z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], która nie została dostrzeżona przez organ II instancji. Modyfikacja ta polegała na wyeliminowaniu z opisu przewinienia daty jego popełnienia oraz zastąpieniu jej terminem wykonania polecenia przypadającym na [...] lutego 2017 r. (co istotne jest to dzień, w którym obwiniony nie wykonywał już obowiązków służbowych jako detektyw Zespołu ds. Poszukiwań i Identyfikacji Osób).

Modyfikacja ta po pierwsze doprowadziła do uznania obwinionego winnym popełnienia przedmiotowego czynu (co oczywiste w takim zakresie przedmiotowym, w jakim stwierdzono zawinienie obwinionego) w bliżej nieokreślonej dacie, a po drugie skutkowała naruszeniem przez organy obu instancji art. 135e ust. 10 ustawy o Policji. Wedle tego przepisu: jeżeli zebrany materiał dowodowy to uzasadnia, przełożony dyscyplinarny wydaje postanowienie o zmianie lub uzupełnieniu zarzutów. Jeżeli zatem w trakcie postepowania dyscyplinarnego (niezależnie od tego czy jest to postępowania przed organem II instancji, czy postępowanie odwoławcze), z jakichkolwiek przyczyn okaże się konieczne dokonanie zmiany opisu przewinienia dyscyplinarnego, należy w tym celu podjąć stosowne czynności procesowe przewidziane w art. 135e ust. 10 ustawy o Policji. W żadnym wypadku natomiast organy nie są uprawnione do dokonywania samodzielnej modyfikacji opisu przewinienia dyscyplinarnego w treści wydawanego orzeczenia - co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Takie działanie stanowi bowiem naruszenie wspomnianego przepisu procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem w istocie skutkuje naruszeniem prawa obwinionego do obrony (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 741/17, Lex nr 2435449) oraz naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania dyscyplinarnego.

Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie podkreśla się, że opis zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego oraz jego kwalifikacja prawna są istotne w kontekście postawienia obwinionemu konkretnego zarzutu, względem którego czyni się następnie ustalenia faktyczne, z którymi z kolei ściśle związane jest zapadłe rozstrzygnięcie. Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem quasi - karnym, w którym nie dokonuje się oceny, czy policjant popełnił jakiekolwiek przewinienie dyscyplinarne, ale to przewinienie, które zostało mu uprzednio zarzucone i skonkretyzowane (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1103/17, Lex nr 2448737), względem którego obwiniony podejmuje czynności obrończe.

Przypisanie policjantowi sprawstwa przewinienia dyscyplinarnego powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, która wraz z zasadą oficjalności obowiązuje w postępowaniu dyscyplinarnym. Na rzeczniku dyscyplinarnym oraz przełożonym dyscyplinarnym spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Są to czynności gwarantujące przeprowadzenie rzetelnego i wyczerpującego postępowania dyscyplinarnego, prowadzące do ustalenia niewątpliwego stanu faktycznego sprawy oraz dokonania prawidłowej jego oceny, skutkującej uznaniem obwinionego winnym lub niewinnym zarzuconych mu przewinień. Przede wszystkim natomiast, orzeczenie zapadłe w wyniku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, musi znajdować uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.

Ze względu na fakt, że zarzucone obwinionemu, w punkcie II postanowienia z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], przewinienia dyscyplinarne, obejmują czynności sprawcze zaniechania wykonania poleceń służbowych i jedynie w takiej formie mogły zostać popełnione, konieczne było w niniejszej sprawie ustalenie w jakich terminach obwiniony był zobowiązany do wykonania każdego z poleceń przełożonego, a także czy ponosi winę za ich niewykonanie, a jeżeli tak, to z którą chwilą owo zawinienie nastąpiło. Ze względu na brzmienie art. 132a ustawy o Policji, naruszenie dyscypliny służbowej, jako podstawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta winno zatem zostać powiązane każdorazowo z zawinionym nie wykonaniem obowiązków, wynikających z przepisów prawa bądź rozkazów lub poleceń wydanych przez przełożonych. Nadto należy przypisać zakres popełnienia przewinienia dyscyplinarnego dla wszystkich znamion przypisanego naruszenia dyscypliny służbowej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 27/17, Lex nr 2315971).

Podkreślić przy tym należy, że karze dyscyplinarnej podlega jedynie zawinione naruszenie obowiązku określonego działania, popełnione w czasie, w którym sprawca, zgodnie z obowiązkiem, powinien był działać w określonym kierunku lub w określonym sposób. Z tych też względów kwestią niebywale istotną było dokonanie ustaleń, czy skarżący, dopuszczając się zarzuconych mu przewinień, miał obiektywne możliwości przewidywania skutków swojego zachowania. W tym zakresie ustalenia stanu faktycznego powinny odnosić się do stosownych regulacji stosunku służby, wynikających z nich uprawnień, obowiązków, a także trybu oraz wytycznych co do szybkości postepowania, w przypadku otrzymania określonych rozkazów oraz poleceń od przełożonych. Zachowanie obwinionego powinno było zatem zostać ocenione w kontekście terminów realizacji analogicznych obowiązków nakładanych na każdego policjanta, posiadającego analogiczne obciążenie obowiązkami. Takich rozważań w przedmiotowej sprawie zabrakło. Nie jest bowiem wystarczające ograniczenie się w tym zakresie do stwierdzenia, że skarżący znał tryb postępowania w sprawach objętych poleceniami służbowymi oraz wiedział jak należy je wykonać, bowiem analogiczne czynności wykonywał uprzednio w innych sprawach. Brak jest w tym zakresie ustaleń dotyczących tego, w którym momencie niewykonanie określonego polecenia stało się już zawinione, a w którym polecenie to było jeszcze przewidziane przez obwinionego do realizacji i miał on zamiar je wykonać. Nie sposób przy tym przyjąć, aby obwinionemu można było przypisać, niejako automatycznie, zawinione niewykonanie każdego z poleceń służbowych, już kolejnego dnia po jego otrzymaniu. Wniosek ten jest wynikiem nie swobodnej, ale wysoce dowolnej oceny stanu faktycznego sprawy. W tym względzie przyznać należy słuszność argumentacji skarżącego zawartej w uzasadnieniu skargi.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola sądowa zaskarżonego orzeczenia wykazała ponadto, że sposób zredagowania wszystkich zarzutów, i to zarówno w postanowieniu z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], jak i w obu wydanych przez organy dyscyplinarne orzeczeniach, nie uwzględnia znamion strony podmiotowej zarzuconych przewinień, a mianowicie stopnia zawinienia skarżącego. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawiera ustalenia odnoszące się do przedmiotowej kwestii, to jednak zauważyć należy, że przypisanie odpowiedzialności dyscyplinarnej następuje na podstawie rozstrzygnięcia zawartego w orzeczeniu, a nie na podstawie jego uzasadnienia.

Powyższe, w ocenie Sądu, skutkuje wadliwością w konstrukcji postawionych skarżącemu zarzutów. Skoro bowiem art. 135j ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji wskazuje, że wydawane w postępowaniu dyscyplinarnym orzeczenie powinno zawierać m.in. opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną, to opis przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza w orzeczeniu stwierdzającym winę, powinien zawierać komplet znamion, które zostały wypełnione ustalonym zachowaniem obwinionego, w tym m.in. dokładne określenie czasu (czego zabrakło w kontekście uprzednio opisanej niezasadnej modyfikacji opisu zarzutu z punktu II.C.b), miejsca i sposobu popełnienia przewinienia oraz stopnia zawinienia obwinionego, uznanego przecież winnym popełnienia zarzuconych mu przewinień. W konsekwencji Sąd doszedł do wniosku, że zachowania obwinionego, wynikające z opisów wszystkich czynów objętych przedmiotową kontrolą sądową, z uwagi na niekompletność znamion przypisanych mu przewinień dyscyplinarnych, nie wyczerpują wszystkich znamion tych przewinień, co świadczy o istotnym naruszeniu przez organy obu instancji nie tylko ww. przepisu procesowego, ale także podstawowego prawa obwinionego – a mianowicie prawa do obrony.

W ocenie Sądu orzekającego, organy dyscyplinarne prowadzące przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne, naruszyły wymienione powyżej przepisy proceduralne w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania, co skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonym zakresie, a więc jego punktu 2, a także uchyleniem orzeczenia go poprzedzającego w takim zakresie, w jakim zostało ono utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, o czym orzeczono w punkcie 1 niniejszego wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2017 r. poz. 1369, ze zm).

Ze względu zaś na fakt, że w chwili orzekania wszystkie zarzucone skarżącemu przewinienia dyscyplinarne przedawniły się w dniu [...] stycznia 2018 r., która to okoliczność stanowi podstawę umorzenia postępowania dyscyplinarnego wedle art. 135 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o Policji, postępowanie prowadzone w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej należało umorzyć na zasadzie art. 145 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 2 niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na koszty te składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.