Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 223/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art.15 ust.1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 30 września 2011 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. D. w roku 2011 prowadziła działalność gastronomiczną pod nazwą "A" w obiekcie kontenerowym usytuowanym w L. przy ul. [...], na gruncie będącym w użytkowaniu wieczystym firmy B spółka z o.o.

W okresie od dnia 31 maja 2011 r. do dnia 29 lipca .2011 r. inkasenci zobowiązani do poboru opłaty targowej na terenie miasta L., zgłaszali się do J. D. w celu poboru opłaty targowej za prowadzenie w tym czasie sprzedaży.

Pismem z dnia 29 lipca 2011 r. Burmistrz Miasta poinformował J. D. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty targowej za dni sprzedaży w powyżej wskazanym okresie. Następnie organ wezwał stronę do osobistego stawiennictwa celem złożenia niezbędnych wyjaśnień, a także przedłożenia określonych dokumentów. Z przesłuchania strony sporządzono protokół, w którym skarżąca wskazała między innymi, co jest przedmiotem dokonywanej przez nią sprzedaży.

W dniu 30 września 2011 r. Burmistrz Miasta wydał decyzję określającą J. D. wysokość zobowiązania z tytułu opłaty targowej za sprzedaż dokonywaną w okresie od 31 maja 2011 r. do 29 lipca 2011 r. w kwocie 2.295,- zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że J. D. we wskazanym okresie prowadziła działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży na targowisku w L. Wysokość zobowiązania organ ustalił na podstawie obowiązującej uchwały Rady Miejskiej z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie ustalenia wysokości opłaty targowej, zasad ustalania, poboru i terminów jej płatności.

J. D. odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości. Odwołująca się podniosła, że organ bezpodstawnie zakwalifikował prowadzaną przez nią działalność jako dokonywanie sprzedaży wskazując, że świadczy ona usługi gastronomiczne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 grudnia 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), (dalej jako u.p.o.l.), opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, przy czym opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub ich częściach. Z kolei targowiskami są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż (ust. 2)

Zdaniem organu odwoławczego, z powyższego wynika, że opłacie targowej podlegać będzie sprzedaż w każdym miejscu, nie tylko wyznaczonym do tego celu, o ile miejsce to nie stanowi budynku lub jego części, zgodnie z definicją określoną w art. 1a ust. 1pkt.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Zestawienie treści art. 15 ust. 2a z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oznacza, że sprzedaż dokonywana we wszelkiego rodzaju tymczasowych obiektach budowlanych, nie posiadających fundamentów, czy przegród budowlanych, co do zasady będzie podlegała opłacie targowej.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Spółka, z którą skarżąca zawarła umowę najmu dotyczącą korzystania z powierzchni pod prowadzoną działalność, ujęła w deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości obiekt, w którym skarżąca prowadzi działalność. Tym samym, to Spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Fakt, że od przedmiotów opodatkowania położonych na targowisku pobierany jest podatek od nieruchomości, nie oznacza, że od osób tam handlujących nie można pobrać opłaty targowej. Możliwość taka istnieje w przypadku, gdy podmiot dokonujący sprzedaży nie jest tożsamy z podatnikiem podatku od nieruchomości. Tak jest w niniejszej sprawie. To, że wynajmujący dolicza do czynszu koszt ponoszonego przez siebie podatku od nieruchomości za obiekt nie ma znaczenia przy określeniu zobowiązania w opłacie targowej osobie dokonującej sprzedaży, w miejscu które jest opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Tym samym stwierdzić należy, że jeśli osoby prowadzące sprzedaż w obiektach budowlanych (w tym również tymczasowych), stanowiących budynki bądź budowle, nie są podatnikami podatku od nieruchomości od tych przedmiotów opodatkowania, będą podlegały opłacie targowej od dokonywanej sprzedaży. Nie ma więc zastosowania zwolnienie z art. 16 u.p.o.l., skoro z akt sprawy wynika, że odwołująca się nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Nadto odwołująca się nie przedłożyła do akt sprawy żadnego dokumentu na poparcie swojego twierdzenia, że jest właścicielem przedmiotowego obiektu.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie określa, co należy rozumieć przez sformułowanie "dokonywanie sprzedaży", dlatego też konieczne jest odwołanie się do przepisu art. 535 k.c., zgodnie z którym przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Zdaniem organu odwołująca się przenosiła na osoby, które zamawiały posiłek własność tych rzeczy, wydając je po zapłacie określonej cery. Zdaniem organu odwoławczego, każdy kto dokonuje sprzedaży na targowisku podlega opłacie targowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło ponadto, że gdyby nawet uznać, że działalność gastronomiczna nie podlega opłacie targowej, to bezsporne jest zaliczenie do działalności handlowej sprzedaży gotowych wyrobów, jakimi są niewątpliwie chociażby napoje. Tym samym zasadnym jest przyjęcie, że odwołująca się prowadzi także sprzedaż w świetle ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w doktrynie podkreśla się, iż przepis art. 15 ust. 1 ww. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi o nałożeniu opłaty targowej wyłącznie w wypadkach "dokonywania sprzedaży", a zatem opłaty tej nie można pobierać od każdej działalności gospodarczej prowadzonej na targowisku. Jedynie zawieranie umów w rozumieniu art. 535 k.c. i czynności zmierzające do jej zawarcia nakładają na podmioty wykonujące te czynności obowiązek uiszczenia opłaty. Tym samym nie podlegają opłacie targowej podmioty, które na targowisku nie dokonują sprzedaży, ale świadczą usługi.

Zdaniem skarżącej, prowadzonej przez nią działalności gastronomicznej nie sposób zakwalifikować do działalności handlowej. W PKD działalność skarżącej jest zarejestrowana pod numerami 56.10.A Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne, 56.30.Z Przygotowywanie i podawanie napojów oraz 56.21.Z Przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych (catering). Działalność ta nie jest więc działalnością polegającą na sprzedaży towarów, która jest przewidziana pod zupełnie innymi numerami PKD. Prowadzenie działalności gastronomicznej składa się przy tym z szeregu czynności usługowych związanych z przygotowywaniem posiłków i obsługą konsumentów.

W ocenie skarżącej, by uzyskać produkt finalny musi być wykonana usługa (przygotowanie posiłku, poddanie go obróbce termicznej, czy serwowanie napoju w pojemnikach jednorazowych podawanych do posiłku).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Skarga J. D. jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Spór w niniejszej sprawie wynika z błędnej interpretacji pojęć użytych w art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.).

W ocenie Sądu, dokonana przez organy podatkowe w powyższym zakresie interpretacja jest błędna. Sąd stanął na stanowisku, że z uwagi, iż przepis art. 15 ust. 1 u.p.o.l. mówi wyraźnie o "dokonywaniu sprzedaży", przyjąć należy, że opłaty targowej nie można pobierać od każdej działalności gospodarczej prowadzonej na targowisku. Jedynie zawieranie umów sprzedaży w rozumieniu art. 535 k.c. i czynności zmierzające do jej zawarcia, nakładają na podmioty wykonujące te czynności, obowiązek uiszczenia opłaty.

Ustawodawca nie określił, co należy rozumieć przez zwrot "dokonywanie sprzedaży", dlatego też należy wyjaśnić ten termin zgodnie z zasadami wykładni językowej i systemowej. W myśl art. 535 k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. A zatem, "dokonujący sprzedaży" to nie tylko te osoby i jednostki, które sprzedały towar, ale również ci, których zamiarem była sprzedaż (niezrealizowana) na targowisku.

Tym samym, w ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko, że nie podlegają opłacie targowej podmioty, które na targowisku nie dokonują sprzedaży, lecz świadczą wyłącznie usługi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 182/04, LEX nr 260909).

Na podstawie ust. 1 art. 15 u.p.o.l. opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które dokonują sprzedaży na targowiskach. W świetle powyższego, Sąd stwierdził, że skarżąca świadcząca usługi gastronomiczne, nie dokonuje sprzedaży w rozumieniu powołanych przepisów, a zatem nie podlega opłacie targowej.

W ocenie Sądu zasadny jest zatem argument skarżącej, że serwowanie posiłku i napoju bez wątpienia uznać należy za świadczenie usługi gastronomicznej.

Powyższe uwagi zostaną przyjęte przez organy podatkowe przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia 30 września 2011 r.

Zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Ponadto wyrok zawierza rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd – zgodnie z art. 200 p.p.s.a. – zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.