Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 145/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015. r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego kontroli sanitarnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. (dalej: DPWIS) z dnia [...] nr [...], działającego na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który po rozpatrzeniu odwołania T. J. (dalej skarżący), przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą [...] w O., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. (dalej: PPIS) z dnia [...] nr [...]. Organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącego w sprawie podjęcia działań z zakresu nadzoru sanitarnego w budynku [...] przy ul. [...] w O. (dalej: OCBF), w tym z zakresu nadzoru nad stanem higieniczno-sanitarnym oraz warunkami zdrowotnymi środowiska pracy w tym budynku.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w związku z medialnymi przekazami informacyjnymi w sprawie zagrzybienia budynku OCBF, w dniu 18 września 2012 r. upoważnieni przedstawiciele PPIS dokonali oceny stanu sanitarnego dwóch lokali w tym budynku. Lokale te objęte są bieżącym nadzorem sanitarnym (gabinet stomatologiczny i restauracja). Podczas oględzin nie stwierdzono nieprawidłowości (adnotacja służbowa z dnia 18 września 2012 r.).

Kolejną informację o podejrzeniu nieprawidłowego stanu sanitarnego w/w budynku PPIS powziął w dniu 5 października 2012 r. od skarżącego, który w dniu zgłoszenia prowadził działalność gospodarczą w pomieszczeniach budynku OCBF w tym kontroli warunków zdrowotnych środowiska pracy w pomieszczeniach, w których prowadzona jest działalność firmy [...]. W piśmie strona poinformowała, że "(...) w wyniku prowadzonych badań mykologicznych w budynku [...] mieszczącego się w O. przy ulicy [...], okazało się że w budynku powstały bardzo niebezpieczne grzyby. (...)". Nadto "(...) Wykonano badania krwi pracowników za pomocą testu PCR. U jednej z osób stwierdzono w badanej krwi grzyby z rodzaju [...] i [...] (...).". Do pisma załączono kserokopie wyników badań diagnostyki PCR pracowników ww. firmy (badania wykonano w [...] przy ul. [...] we W.).

PPIS mając na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, wszczął postępowanie administracyjne. Jednocześnie wezwał skarżącego do przedłożenia danych adresowych osób wskazanych przez stronę jako zakażonych, przedstawienia dowodu potwierdzającego stwierdzenie we krwi u jednej z osób grzybów z rodzaju [...] i [...] oraz do stawienia się pracowników ww. firmy w PSSE w O. z aktualną opinią lekarską o stanie ich zdrowia. W odpowiedzi na powyższe pismo, w dniu 17 października 2012 r., do PPIS wpłynęło pismo skarżącego z dnia 12 października 2012 r. Strona poinformowała organ, że pracownicy biura zgłoszą się do PSSE z dokumentacją medyczną po ustaleniu przez lekarza przyczyn pogarszającego się stanu ich zdrowia. W piśmie podano adresy osób, u których występują objawy zakażenia grzybami oraz kserokopię aktu notarialnego wskazującego, iż właścicielem lokalu użytkowego nr [...] położonego w O. przy ulicy [...] jest skarżący.

W związku z wnioskiem skarżącego, PPIS w O., na podstawie art. 79 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.), pismem z dnia 9 października 2012 r. zawiadomił stronę o zamiarze wszczęcia kontroli sanitarnej w firmie [...] w zakresie sprawdzenia pomieszczeń pod względem sanitarno-higienicznym oraz oceny realizacji ogólnych wymogów w zakresie higieny pracy. Ponadto, pismem z dnia 10 października 2012 r., zawiadomił również skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli w budynku przy ul. [...].

Kontrolę firmy [...] przeprowadzono w dniu 19 października 2012 r. Skontrolowano 3 pomieszczenia biurowe znajdując się na [...] piętrze budynku OCB [...] oraz części wspólne, z których korzystają pracownicy ww. firmy, tj. korytarz i toalety na [...] piętrze budynku (protokół kontroli Nr [...]). Nie stwierdzono nieprawidłowości.

W dniu 19 października 2012 r. przedstawiciele PPIS przeprowadzili również kontrolę: stanu sanitarnego korytarzy i toalet ogólnodostępnych na I, II, III, IV piętrze, korytarza przy wejściu bocznym od strony parkingu zewnętrznego, garażu, części gospodarczej przy garażu w budynku OCB [...]. Kontrolę przeprowadzono w obecności prezesa Zarządu Wspólnoty A. Podczas kontroli stwierdzono: w części gospodarczej przy garażu zacieki i białe wykwity; w korytarzu przy wejściu bocznym od strony parkingu zewnętrznego wykwit koło podłogi; w garażu kałuże na podłodze, na ścianach widoczne iniekcje. W części gospodarczej część tynku była odbita w celu osuszenia ściany (protokół kontroli Nr [...]).

W dniu 29 października 2012 r. prezes Wspólnoty A przekazał PPIS ekspertyzę mykologiczną dot. przedmiotowego budynku, opracowaną przez firmę [...] w L. w październiku 2012 r. Celem ekspertyzy było określenie stanu technicznego budynku w aspekcie korozji biologicznej. Tematyka opracowania obejmuje zagadnienia dotyczące stanu technicznego zawilgoconych elementów budowli, z uwzględnieniem zagadnień mykologicznych. Według ekspertyzy użytkownicy lokalu, w których mieści się firma [...] nie zgodzili się na badania mykologiczne w zajmowanych przez firmę pomieszczeniach.

W dniu [...] PPIS wydał decyzję nr [...], w której nie stwierdził zagrożenia zdrowia i życia ludzi w związku ze stanem higieniczno - sanitarnym budynku użyteczności publicznej przy ul. [...] w O.

W dniu 27 grudnia 2012 r. wpłynęło odwołanie. Strona zarzuciła naruszenie przez organ I instancji wskazanych w odwołaniu przepisów prawa.

W związku z koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego DPWIS przedłużył termin rozpatrzenia odwołania do dnia 22 lutego 2013 r.

W dniu 5 lutego 2013 r. DPWIS wystosował pismo do strony w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poinformował stronę o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - w terminie 7 dni od dnia otrzymania ww. pisma. Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny, DPWIS decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję PPIS w O. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na brak w zapisach z kontroli pomieszczeń firmy [...] informacji dotyczących miejsc pracy zatrudnionych w firmie kierowców oraz brak rozpatrzenia przez PPIS W O. możliwości przekazania przedmiotowej sprawy do organu Nadzoru Budowlanego lub też, zgodnie z art. 66 k.p.a., zawiadomienia strony, iż w sprawach dotyczących stanu technicznego budynku powinna wnieść odrębne podanie do właściwego organu.

W dniu 18 marca 2013 r. do PPIS wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o przekazanie kopii rozstrzygnięć dotyczących stanu higieniczno-sanitarnego budynku biurowo-usługowego przy ul. [...] w O., w związku ze skargą dotyczącą nieodpowiedniego stanu technicznego budynku OCBF, która wpłynęła do PINB w dniu 4 marca 2013 r. W odpowiedzi PPIS udostępnił PINB kopie decyzji własnych oraz DPWIS, wydanych w przedmiotowej sprawie.

Rozpatrując ponownie sprawę upoważnieni przedstawicieli PPIS przeprowadzili czynności wyjaśniające w przedmiocie zatrudnienia pracowników na stanowisku kierowców w firmie [...]. Z dokonanych ustaleń wynika, że przy siedzibie biura firmy przy ul. [...] nie ma bazy dla kierowców (miejsc parkingowych, pomieszczeń socjalnych, pomieszczeń sanitarno - higienicznych). Naprawy samochodów prowadzone są w serwisie samochodowym (adnotacja służbowa z dnia 17 kwietnia 2013 r.).

W dniu 18 kwietnia 2013 r. przedstawiciele PPIS przeprowadzili kontrolę sanitarną pomieszczeń wspólnych w budynku Wspólnoty A. W porównaniu do stanu faktycznego ustalonego podczas wcześniejszej kontroli, stwierdzono: usunięcie wykwitu na korytarzu na parterze; położenie nowego tynku w części gospodarczej przy garażu (widoczne nieliczne zacieki), korytarz pomalowano; w toalecie na IV piętrze na jednym kasetonie wyschnięte zacieki (nie stanowiące zagrożenia sanitarnego); w pomieszczeniu gospodarczym, w którym stwierdzono zawilgocenie ścian i występowanie białych wykwitów zainstalowano wentylator o działaniu ciągłym (protokół kontroli nr [...]).

PPIS decyzją z dnia [...] nr [...], umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek strony z dnia 5 października 2012 r.

W dniu 11 czerwca 2013 r. do DPWIS wpłynęło odwołanie strony od w/w decyzji. Strona zarzuciła naruszenie wskazanych w odwołaniu przepisów prawa, w tym art. 105 § 1 k.p.a.

Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę DPWIS, w zakresie zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 84 § 1, art. 105 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. wskazał, że PPIS podejmował działania zgodnie z art. 6 k.p.a. stanowiącym, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w sprawie wskazują, że prawdopodobną przyczyną pojawiania się zawilgoceń i wykwitów w niektórych pomieszczeniach budynku są jego nieprawidłowości techniczne, wskazane w przedłożonych PPIS opracowaniach sporządzonych przez specjalistów w zakresie oceny stanu technicznego budynku, opracowanych również w aspekcie korozji biologicznej, z uwzględnieniem aspektów mykologicznych. Rzeczoznawca mykologiczny Polskiego Stowarzyszenia Mykologów Budownictwa, dr hab. inż. K. M., w autorskim opracowaniu "Ekspertyza mykologiczna w pomieszczeniach [...]" (sporządzona w sierpniu 2012 r.) stwierdził m.in., że "(...) Przyczyną nadmiernego poziomu cząsteczek grzybów w murach i w powietrzu OCBF jest brak, niewłaściwe wykonanie izolacji pionowej i poziomej, lub izolacja ta jest uszkodzona (...)". Również w opracowaniach:

- "Opinia skuteczności działania instalacji wentylacji mechanicznej" – sporządzona przez inż. M. M. we wrześniu 2012 r.,

- "Ocena prawidłowości działania instalacji klimatyzacyjnej i wentylacyjnej" - sporządzona przez dr inż. W. M. i dr inż. J. M. w październiku 2012 r.,

- "Opinia techniczna dotycząca stanu zabezpieczenia przeciwwilgociowego obiektu" - sporządzona przez mgr inż. W. K. we wrześniu 2012 r.

Autorzy dowodzą, że stan techniczny przedmiotowego budynku nie jest w pełni zadowalający. W opracowaniach przedstawiono zalecenia, których realizacja warunkuje usunięcie przyczyn zawilgocenia. Stanowisko takie zostało przedstawione m.in. w opracowaniu dr hab. inż. K. M. "Ekspertyza mykologiczna w pomieszczeniach [...]", rozdział Wnioski i zalecenia - "(...) W budynku konieczne jest naprawienie izolacji przeciwwilgociowej. Bez usunięcia przyczyn zawilgocenia, zastosowanie środków grzybobójczych będzie działaniem skutecznym na 1-2 miesiące, po tym czasie grzyby pojawią się ponownie w równie dużym nasileniu. (...) po odtworzeniu systemu wentylacyjnego, izolacji przeciwwilgociowych oraz skutecznym osuszeniu ścian piwnicy, wymienione w opracowaniu struktury propagacyjne grzybów nie będą się namnażać i zamrą po 6-8 miesiącach. (...)". W opracowaniu "Opinia techniczna dotycząca stanu zabezpieczenia przeciwwilgociowego obiektu" (rozdział 4. wnioski), sporządzonym przez mgr inż. W. K., czytamy: " (...) Nieskuteczna instalacja odwodnieniowa zjazd do garażu, jest główną przyczyną podtapiania piwnic, i związanej z tym występującej korozji fizykochemicznej i biologicznej. Rezygnacja z przewidzianej instalacji kanalizacyjnej w garażu, uniemożliwia sprawne odprowadzenie wody. (...)".

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że organy PIS nie posiadają jednak kompetencji w zakresie nadzoru nad stanem technicznym obiektów. Nadzór nad realizacją przepisów w dziedzinie budownictwa, określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz w aktach wykonawczych do ustawy, sprawuje właściwy miejscowo PINB. Zgodnie §315i§318 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.) budynek powinien być zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby opady atmosferyczne, woda w gruncie i na jego powierzchni, woda użytkowa w budynku oraz para wodna w powietrzu w tym budynku nie powodowały zagrożenia zdrowia i higieny użytkownika, a rozwiązania konstrukcyjno - materiałowe (...) powinny uniemożliwiać przenikanie wody opadowej do wnętrza budynku.

Biorąc pod uwagę obowiązujący stan prawny, ustalony stan faktyczny oraz wnioski i zalecenia przedstawione w w/w opracowaniach DPWIS stwierdził, że PPIS rozpatrując ponownie sprawę zasadnie uznał, iż organem kompetentnym do rozpatrzenia sprawy w aspekcie stanu technicznego budynku OCBF, w tym również w aspekcie korozji biologicznej budynku, jest PINB, który biorąc pod uwagę pismo z dnia 18 marca 2013 r., nadesłane PPIS, podjął działania wyjaśniające w sprawie stanu technicznego budynku, w związku ze skargą, która wpłynęła do organu nadzoru budowlanego. Dlatego też PPIS, pismem z dnia 15 maja 2013 r., przekazał sprawę stanu technicznego budynku OCBF do rozpatrzenia przez właściwy miejscowo i rzeczowo organ nadzoru budowlanego.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że PPIS, prowadząc postępowanie administracyjne z wniosku strony, podjął czynności kontrolne zgodnie z posiadanymi kompetencjami. Upoważnieni przedstawiciele PPIS dokonali kontroli sanitarnej części pomieszczeń w budynku OCBF, w których prowadzona jest działalność pod nazwą [...], tj. pokoju nr [...] ([...] piętro budynku), pod kątem oceny realizacji ogólnych wymogów w zakresie higieny pracy ww. zakładu pracy, a także kontroli części wspólnych budynku, z których mogą korzystać pracownicy tej firmy - korytarz i toalety ogólnodostępne na [...] piętrze. W skontrolowanych pomieszczeniach nie stwierdzono nieprawidłowości sanitarnych. Oceny stanu sanitarnego ww. pomieszczeń dokonano za pomocą metody organoleptycznej, bazując na zmysłach wzroku, węchu, słuchu i dotyku. Oceniono, że stan sanitarny pomieszczeń i urządzeń pracy jest właściwy. Nie stwierdzono narażenia pracowników na hałas, drgania mechaniczne czy też uciążliwe zapachy. W pomieszczeniach pok. nr [...] oraz w toaletach ogólnodostępnych i korytarzu na [...] piętrze ściany i sufity były suche, nie były w złym stanie sanitarno- technicznym. Ustalony stan faktyczny nie wykazał zagrożenia sanitarnego, którego stwierdzenie mogłoby być podstawą dla organu PIS do wydania decyzji merytorycznej, nakazującej usunięcie nieprawidłowości.

Nadto organ odwoławczy stwierdził, że niezaprzeczalnym jest fakt występowania grzybów w powietrzu atmosferycznym i wewnątrz pomieszczeń. Niektóre z rodzajów grzybów występują fizjologicznie u człowieka (np. Candida albicans). Z ekspertyzy mykologicznej sporządzonej przez dr hab. inż. K. M. wynika, że w próbkach powietrza pobranych w pokojach [...] i [...] zanotowano wartości jtk grzybów od 1195 do 1398 jtk/m3. W powietrzu na zewnątrz budynku, w dniu badania, było przeciętnie 421 jtk grzybów/m3. Obowiązujące w Polsce przepisy prawa nie umożliwiają jednak odniesienia powyższych wartości do określonych wartości dopuszczalnych, których przekroczenie stanowiłoby zagrożenie życia i zdrowia osób narażonych - przebywających w pomieszczeniach obiektów użyteczności publicznej, czy też w pomieszczeniach biurowych. Również rzeczoznawca mykologiczny w w/w opracowaniu (rozdział: Wyniki badania) wskazuje na brak unormowań prawnych w zakresie pomiarów grzybów w powietrzu. W ekspertyzie czytamy: "(...) Według PN-EN13098:2002 (Powietrze na stanowiskach pracy - Wytyczne dotyczące pomiaru zawieszonych w powietrzu mikroorganizmów i endotoksyn) za zanieczyszczone uznaje się powietrze zawierające do 3000 jednostek grzybów w 1 m3, a za silnie zanieczyszczone - powyżej 5000 jtk. W żadnym z pomieszczeń nie stwierdzono liczebności jtk grzybów powyżej zacytowanej normy. Warto jednak podkreślić, że w najnowszej normie dotyczącej pomiarów obecności grzybów w powietrzu - PN-EN 13098:2007 nie zamieszczono dopuszczalnych wartości jtk grzybów mogących mieć wpływ na zdrowie pracowników. Zaniechano wyraźnego wskazania stopnia zagrożenia dla zdrowia, ponieważ poziom tego zagrożenia jest zależny nie tylko od liczby jtk grzybów w powietrzu, ale również od ich składu gatunkowego, indywidualnego poziomu odporności oraz warunków panujących w budynku: wilgotności, temperatury i stanu wentylacji. (...)".

Podobne badania przeprowadzone zostały również przez firmę [...] (ekspertyza sporządzona w październiku 2012 r.), na zlecenie Wspólnoty A, którą zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. nr 85, poz. 388 ze zm.) tworzy ogół właścicieli lokali w budynku OCBF, w tym odwołująca się.

Badania wykonane przez tę firmę wykazały następujące poziomy zanieczyszczenia grzybami pleśniowymi powietrza w pomieszczeniach budynku OCBF oraz w powietrzu atmosferycznym: korytarz IV piętro - 500 jtk/m3; lokal nr [...] - 925 jtk/m3; lokal nr [...] - 500 jtk/m3; sala konferencyjna na II piętrze - 250 jtk/m3; lokal nr [...] - 75 jtk/m3; lokal [...] - 150 jtk/m3; parter [...] - 475 jtk/m3; lokal [...] - 675 jtk/m3; [...] - 50 jtk/m3; garaż - 850 jtk/m3; próba porównawcza na zewnątrz budynku - 1525 jtk/m3. Z przedłożonej przez Wspólnotę A ekspertyzy, wynika, że "(...) ogólny stan techniczny obiektu z punktu widzenia mykologii budowlanej jest zadowalający, warunki panujące wewnątrz pomieszczeń użytkowych uznaje się za nieszkodliwe dla zdrowia użytkowników, z uwagi na: - mniejszą zawartość zarodników grzybów pleśniowych wewnątrz budynku niż na zewnątrz. (...)".

Mając na względzie powyższe ustalenia zdefiniowanie, iż oddychanie w biurze czy też w innych pomieszczeniach budynku OCBF powietrzem zanieczyszczonym grzybami, w ilości i składzie jak w przedstawionych badaniach, stanowi lub nie zagrożenie zdrowotne jest zatem trudne i musiałoby być oparte jedynie na wiedzy i doświadczeniu PPIS, bez możliwości odniesienia do parametrów jakościowych i ilościowych, które w świetle prawa byłyby uznawane jako dopuszczalne dla występowania grzybów w pomieszczeniach budynku użyteczności publicznej, czy też w pomieszczeniach biurowych, w aspekcie zagrożenia życia i zdrowia ludzi.

Z kolei, odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 84 § 1 DPWIS stwierdził, że zgodnie z posiadanymi kompetencjami wytypowane laboratoria PIS wykonują w ramach nadzoru sanitarnego badania stężeń substancji chemicznych szkodliwych dla zdrowia w powietrzu pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, określonych w załączniku nr 1 do obowiązującego zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (M.P. nr 19, poz. 231). W powyższym zarządzeniu nie wymieniono czynników biologicznych, w tym grzybów/pleśni, jako czynników szkodliwych dla zdrowia ludzi, a obowiązujące przepisy prawa nie określają dopuszczalnej liczby grzybów/pleśni (w tym grzybów chorobotwórczych i mykotoksyn) w pomieszczeniach budynku użyteczności publicznej, jak i w pomieszczeniach, w których wykonywane są prace inne niż ujęte w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. Prawdą jest, że zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, jednak w świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego w zakresie oceny stopnia zagrzybienia pomieszczeń, w tym pomieszczeń obiektu użyteczności publicznej i pomieszczeń biurowych, organy PIS nie mają w przedmiotowej sprawie podstaw do zlecania przeprowadzenia badań/ekspertyz mykologicznych innym podmiotom, tym bardziej, iż materiał dowodowy sprawy zawiera dwie ekspertyzy mykologiczne obrazujące poziom liczebności grzybów i ich rodzaj w pomieszczeniach budynku OCBF.

Odpowiadając natomiast na zarzut niedopełnienia przez PPIS obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a. organ odwoławczy podał, że w okresie od dnia 18 września 2012 r. do dnia 17 maja 2013 r. organ I instancji dokonał ogółem dwóch wizji lokalnych i czterech kontroli sanitarnych w celu oceny stanu sanitarnego niektórych pomieszczeń budynku przy ul. [...]. Ponadto, w związku z przedstawionymi przez strony wynikami badań w dniach 3 i 5 października 2012 r. PPIS odbył konsultację ze specjalistami w przedmiocie zastosowania metody PCR w diagnozowaniu grzybicy. Z przedstawionego stanowiska prof. K. S., wojewódzkiego konsultanta w zakresie chorób zakaźnych, oraz U. N. - adiunkta na Uniwersytecie [...] we W., wynika, że w przypadku dodatniego testu PCR w kierunku zakażenia grzybami z rodzaju Candida, interpretacja wyników dodatnich powinna być porównywana z obrazem klinicznym. Zalecane jest również uzupełnienie badań laboratoryjnych o wyniki posiewu. Z tzw. ostrożności postępowania administracyjnego, mając na uwadze przedłożone kserokopie badań pracowników [...], PPIS wszczął postępowanie przeciwepidemiczne i wezwał wskazane osoby do przedłożenia zaświadczeń lekarskich o stanie ich zdrowia. Do chwili obecnej pracownicy w/w firmy nie przedstawili stosownych zaświadczeń, nie zgłosili się również na wywiady epidemiologiczne.

W tym stanie rzeczy, zdaniem DPWIS, zaistniały przesłanki dające podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania administracyjnego i dlatego PPIS, w myśl obowiązujących przepisów prawa, tj. zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a., wydał decyzję z dnia [...] umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek odwołującego się. W tym miejscu należy wskazać, iż przedmiotem postępowania administracyjnego jest konkretna sprawa indywidualnego podmiotu, w której na podstawie przepisów prawnych powszechnie obowiązujących, organy administracyjne są władne podjąć decyzję administracyjną albo orzekając o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu, albo stwierdzając niedopuszczalność takiego orzekania. Brak prawnych możliwości podjęcia przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia regulującego w sposób władczy i jednostkowy konkretną sytuację prawną obywatela czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Zatem słusznie wskazał PPIS, że postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych, gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, lub z przyczyn faktycznych, gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych, uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencje organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej.

Niezasadny w opinii organu odwoławczego jest również zarzut naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zakwestionowana decyzja została wydana po wnikliwym rozpatrzeniu przez PPIS całości zebranego materiału dowodowego. W rozstrzygnięciu decyzji przywołane zostały wymagane podstawy prawne, zawiera ona także uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia.

W zakresie zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 1 pkt 2, art. 2, art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5, art. 5 pkt 1 i 4, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej DPWIS uznał, że zarzut naruszenia przez organ I instancji wskazanych powyżej przepisów ustawy nie znajduje potwierdzenia w działaniach podjętych przez PPIS. Organ I instancji rozpatrując sprawę podjął czynności z zakresu zdrowia publicznego, w tym poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny pracy w zakładach pracy. Przeprowadził kontrolę zakładu pracy – [...] oraz kontrole w zakresie stanu sanitarnego części wspólnych w tym budynku, definiowanym jako budynek użyteczności publicznej. Przedmiotem kontroli było sprawdzenie przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, określone przepisami prawa, dla utrzymania należytego stanu nieruchomości, zakładów pracy oraz warunków zdrowotnych środowiska pracy. Przeprowadzone kontrole nie dały podstaw do wydania decyzji merytorycznej w zakresie stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń. Prawdą jest, jak twierdzi strona, że w przypadku naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nakazuje w drodze decyzji usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Podkreślono, że zagrożenie zdrowia i życia, które może powodować stwierdzone uchybienie sanitarne, nie powinno być zdefiniowane w sposób dowolny lecz w odniesieniu do stosownych przepisów wykonawczych, stanowiących podstawę wydania określonej decyzji.

W trakcie prowadzonego postępowania PPIS nie był zobowiązany przepisami prawa do wydania decyzji również w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ponieważ grzybica nie jest ujęta w wykazie chorób zakaźnych, określonym w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2008 r., nr 234, poz. 1570 ze zm.). Jednak dążąc do dokładnego wyjaśnienia sprawy i ustalenia stanu faktycznego PPIS wszczął postępowanie przeciwepidemiczne, celem ustalenia stanu zdrowia osób wskazanych jako zarażone grzybicą. Jak ustalono, osoby wskazane jako zakażone nie przedstawiły jednak PPIS stosownych zaświadczeń lekarskich.

W związku z zarzutami w zakresie realizacji obowiązków wynikających z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, DPWIS ponownie wyjaśnił, że w dniu [...] r., decyzją nr [...], PPIS nie zgłosił sprzeciwu w dopuszczeniu do użytkowania budynku biurowo-usługowego, z wyłączeniem gabinetów stomatologicznych, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Podczas kontroli poprzedzającej wydanie w/w decyzji nie stwierdzono uchybień sanitarnych w kontrolowanym zakresie, nie było więc podstaw do dokonania wpisu do dziennika budowy - w myśl art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W kwestii natomiast naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie listy organizmów patogennych oraz ich klasyfikacji, a także środków niezbędnych dla poszczególnych stopni hermetyczności (Dz. U. z 2002 r., nr 212, poz. 1798), DPWIS podkreślił, że przywołany akt prawny jest aktem wykonawczym do ustawy z 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych, a przedstawiona klasyfikacja i stopnie hermetyczności są określone dla czynności wykonywanych w warunkach laboratoryjnych, szklarniach i fitotronach, w pomieszczeniach dla zwierząt oraz dla innych czynności dokonywanych w ramach zamkniętego użycia organizmów genetycznie zmodyfikowanych. W ocenie DPWIS powyższy przepis nie ma zastosowania w sprawie.

Również Dyrektywa 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie czynników biologicznych w miejscu pracy (Dz. Urz. WE 1 262 z 17.10.2000, s. 21) nie znajduje zastosowania w sprawie. Przepis ten dotyczy ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na czynniki biologiczne w miejscu pracy, określa obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony pracowników przed narażeniem na czynniki biologiczne, zawiera klasyfikację czynników biologicznych, które stanowią zagrożenie w miejscu pracy oraz opisuje środki bezpieczeństwa i strefy bezpieczeństwa w miejscach pracy, gdzie występuje narażenie na czynniki szczególnie niebezpieczne. W załączniku I do Dyrektywy określono wykaz rodzaju działalności, w których może wystąpić lub występuje narażenie zawodowe na czynniki biologiczne w miejscu pracy. Niniejszy wykaz jest katalogiem zamkniętym i obejmuje prace w zakładach produkcji żywności, w rolnictwie, prace, w trakcie których dochodzi do kontaktu ze zwierzętami i/lub produktami pochodzenia zwierzęcego, w służbie zdrowia, w tym w zakładach odizolowanych oraz zakładach typu post-mortem, w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych, z wyłączeniem mikrobiologicznych laboratoriów diagnostycznych, prace w zakładach usuwania odpadów oraz przy urządzeniach oczyszczania ścieków. Z ustaleń kontroli nie wynika, aby taki rodzaj prac był wykonywany w firmie [...]. Dlatego też, zdaniem DPWIS, i ten przepis nie ma zastosowania w przypadku oceny warunków pracy innej niż ujęte w omawianym wykazie.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że przywołane w odwołaniu rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996 r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy (Dz. U. nr 121, poz. 571) jest nieobowiązującym aktem prawa. Zostało uchylone z dniem 1 maja 2004 r. przez art. 1 pkt 55 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r., nr 213, poz. 2081).

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył skarżący, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów art. 84 § 1 k.p.a, art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przed wydaniem decyzji administracyjnej, w szczególności niepobranie próbek do badania laboratoryjnego oraz niezwrócenie się przez organ o wydanie opinii przez biegłego lub instytut naukowy (naukowo - badawczy), pomimo tego, że w niniejszej sprawie wymagane są wiadomości specjalne dla ustalenia stanu higieniczno - sanitarnego w biurowcu przy ul. [...]. W sprawie zostały sporządzone dwie opinie prywatne stwierdzające różne stężenia grzybów i pleśni w powietrzu budynku, a strona skarżąca wskazywała, że opinię na zlecenie organu może wydać Instytut Technologii Fermentacji i Mikrobiologii Politechniki Łódzkiej, Zakład Mikrobiologii Technicznej w Łodzi,

- mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, podczas gdy brak było przesłanek do wydania i utrzymania w mocy decyzji umarzającej postępowanie administracyjne,

- mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisu art. 6 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ, że brak było podstaw prawnych do wydania decyzji merytorycznej,

- mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, tj. art. 1 pkt 2, art. 2, art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5, art. 5 pkt 1, 4, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 poprzez nie podjęcie działań polegających na zapobieganiu i wykrywaniu zagrożeń dla zdrowia ludzi przebywających w budynku przy ul. [...], pomimo dysponowania przez organ odwoławczy opiniami dr hab. K. M. oraz B sp. z o.o., w których stwierdzono, że w budynku występują groźne dla zdrowia ludzi grzyby i pleśnie oraz, że stan techniczny budynku może powodować namnażanie się grzybów i pleśni (ten fakt potwierdza również organ inspekcji sanitarnej),

- mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie listy organizmów patogennych oraz ich klasyfikacji, a także środków niezbędnych dla poszczególnych stopni hermetyczności (Dz. U. 2002 nr. 212, poz. 1798) poprzez nieprzeprowadzenie kontroli przez organy nadzoru sanitarnego pod kątem przepisów rozporządzenia, w tym nieuwzględnienie, że stwierdzone w budynku przy ul. [...] grzyby z gatunku Aspergillus falvus oraz Aspergillus niger zostały w załączniku do powyższego rozporządzenia zaklasyfikowane do kategorii III - tj. jako mikroorganizmy mogące wywołać poważne choroby ludzi i stanowić poważne zagrożenie dla człowieka, a Candida albicans oraz Fusarium oxysporum do kategorii II, tj. do mikroorganizmów mogących wywoływać choroby człowieka i stanowić zagrożenie dla człowieka; nie wzięcie przez organ nadzoru sanitarnego pod uwagę, że Aspergilus flavus wydziela niebezpieczne dla zdrowia aflatoksyny, które zostały uznane za czynniki rakotwórcze; naruszenie Dyrektywy 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 18 września 2000 r. poprzez nieprzeprowadzenie kontroli przez organ nadzoru sanitarnego pod kątem powyższej dyrektywy, w szczególności nie wzięcie pod uwagę, że stwierdzone w budynku grzyby Candida albicans oraz Trichophyton zostały zaliczone w powyższej dyrektywie do grupy 2, tj. jako czynnik biologiczny, który może wywołać chorobę u ludzi i może być niebezpieczny dla pracowników.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż stoi ono na straży podmiotowych praw strony, zapewniając stronie w procesie stosowania prawa pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw. Zasadność tych zarzutów należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko bowiem w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c") - sąd uwzględnia skargę.

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Podstawę prawną zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263, ze zm.) dalej ustawa w związku z art. 105 § 1 k.p.a.

Podstawą prawną umorzenia postępowania przez organ I instancji był art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym reprezentowany jest jednolity pogląd, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy brak jest któregoś elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W sytuacji takiej brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy lub brak jest podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego.

W przedmiotowej sprawie postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru sanitarnego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Aby organy mogły zasadnie wydać rozstrzygnięcie umarzające prowadzone dotychczas postępowanie administracyjne to obowiązane są kierować się zasadami procedury administracyjnej, w tym zwłaszcza wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozszerzenie tej zasady zakłada art. 77 § 1 k.p.a. nakładający na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jako warunku koniecznego do przekonującego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie administracyjnej przedmiotem postępowania organów orzekających jest podjęcie działań z zakresu nadzoru sanitarnego w budynku OBCF.

Ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w sprawie wskazują, że prawdopodobną przyczyną pojawiania się zawilgoceń i wykwitów w niektórych pomieszczeniach budynku są jego nieprawidłowości techniczne, wskazane w przedłożonych PPIS opracowaniach sporządzonych przez specjalistów w zakresie oceny stanu technicznego budynku, opracowanych również w aspekcie korozji biologicznej, z uwzględnieniem aspektów mykologicznych. Rzeczoznawca mykologiczny Polskiego Stowarzyszenia Mykologów Budownictwa, dr hab.inż. K. M., w autorskim opracowaniu "Ekspertyza mykologiczna w pomieszczeniach [...]" (sporządzona w sierpniu 2012 r.) stwierdził m.in., że "(...) Przyczyną nadmiernego poziomu cząsteczek grzybów w murach i w powietrzu OCBF jest brak, niewłaściwe wykonanie izolacji pionowej i poziomej, lub izolacja ta jest uszkodzona (...)". Również w opracowaniach:

- "Opinia skuteczności działania instalacji wentylacji mechanicznej" – sporządzona przez inż. M. M. we wrześniu 2012 r.,

- "Ocena prawidłowości działania instalacji klimatyzacyjnej i wentylacyjnej" - sporządzona przez dr inż. W. M. i dr inż. J. M. w październiku 2012 r.,

- "Opinia techniczna dotycząca stanu zabezpieczenia przeciwwilgociowego obiektu" - sporządzona przez mgr inż. Wojciecha Komorowskiego we wrześniu 2012 r.

Autorzy powyższych opracowań stwierdzają, że stan techniczny przedmiotowego budynku nie jest w pełni zadowalający. W opracowaniach przedstawiono zalecenia, których realizacja warunkuje usunięcie przyczyn zawilgocenia. Stanowisko takie zostało przedstawione m.in. w opracowaniu dr hab. inż. K. M. "Ekspertyza mykologiczna w pomieszczeniach [...]", rozdział Wnioski i zalecenia - "(...) W budynku konieczne jest naprawienie izolacji przeciwwilgociowej. Bez usunięcia przyczyn zawilgocenia, zastosowanie środków grzybobójczych będzie działaniem skutecznym na 1-2 miesiące, po tym czasie grzyby pojawią się ponownie w równie dużym nasileniu. (...) po odtworzeniu systemu wentylacyjnego, izolacji przeciwwilgociowych oraz skutecznym osuszeniu ścian piwnicy, wymienione w opracowaniu struktury propagacyjne grzybów nie będą się namnażać i zamrą po 6-8 miesiącach. (...)". W opracowaniu "Opinia techniczna dotycząca stanu zabezpieczenia przeciwwilgociowego obiektu" (rozdział 4. wnioski), sporządzonym przez mgr inż. W. K., czytamy: " (...) Nieskuteczna instalacja odwodnieniowa zjazd do garażu, jest główną przyczyną podtapiania piwnic, i związanej z tym występującej korozji fizykochemicznej i biologicznej. Rezygnacja z przewidzianej instalacji kanalizacyjnej w garażu, uniemożliwia sprawne odprowadzenie wody. (...)".

Należy podzielić twierdzenie organów orzekających, że nie posiadają one kompetencji w zakresie nadzoru nad stanem technicznym obiektów. Nadzór nad realizacją przepisów w dziedzinie budownictwa, określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz w aktach wykonawczych do ustawy, sprawuje właściwy miejscowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zgodnie z § 315 i § 318 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.) budynek powinien być zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby opady atmosferyczne, woda w gruncie i na jego powierzchni, woda użytkowa w budynku oraz para wodna w powietrzu w tym budynku nie powodowały zagrożenia zdrowia i higieny użytkownika, a rozwiązania konstrukcyjno - materiałowe (...) powinny uniemożliwiać przenikanie wody opadowej do wnętrza budynku.

Z tej racji organy orzekające zasadnie uznały, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy w aspekcie stanu technicznego budynku OCBF, w tym również w aspekcie korozji biologicznej budynku, jest PINB, który biorąc pod uwagę pismo z dnia 18 marca 2013 r., nadesłane PPIS, podjął działania wyjaśniające w sprawie stanu technicznego budynku, w związku ze skargą, która wpłynęła do organu nadzoru budowlanego. Dlatego też PPIS, pismem z dnia 15 maja 2013 r., przekazał sprawę stanu technicznego budynku OCBF do rozpatrzenia przez właściwy miejscowo i rzeczowo organ nadzoru budowlanego.

Upoważnieni przedstawiciele PPIS dokonali kontroli sanitarnej części pomieszczeń w budynku OCBF, w których prowadzona jest działalność pod nazwą [...], tj. pokoju nr [...] ([...] piętro budynku), pod kątem oceny realizacji ogólnych wymogów w zakresie higieny pracy ww. zakładu pracy, a także kontroli części wspólnych budynku, z których mogą korzystać pracownicy tej firmy - korytarz i toalety ogólnodostępne na [...] piętrze. Nie stwierdzono narażenia pracowników na hałas, drgania mechaniczne czy też uciążliwe zapachy. W skontrolowanych dwóch pomieszczeniach Biura, mieszących się w pokoju [...] budynku OCBF, oraz w toaletach ogólnodostępnych i korytarzu na IV piętrze tego budynku ściany i sufity pozostawały suche, nie były w złym stanie sanitarno-technicznym. Ustalony stan faktyczny w zakresie stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń nie wykazał zagrożenia sanitarnego, którego stwierdzenie mogłoby być podstawą dla organu PIS do wydania decyzji merytorycznej, nakazującej usunięcie nieprawidłowości.

Organ odwoławczy stwierdził, że niezaprzeczalnym jest fakt występowania grzybów w powietrzu atmosferycznym i wewnątrz pomieszczeń. Niektóre z rodzajów grzybów występują fizjologicznie u człowieka (np. Candida albicans). Z ekspertyzy mykologicznej sporządzonej przez dr hab. inż. K. M. wynika, że w próbkach powietrza pobranych w pokojach [...] i [...] zanotowano wartości jtk grzybów od 1195 do 1398 jtk/m3. W powietrzu na zewnątrz budynku, w dniu badania, było przeciętnie 421 jtk grzybów/m3. Obowiązujące w Polsce przepisy prawa nie umożliwiają jednak odniesienia powyższych wartości do określonych wartości dopuszczalnych, których przekroczenie stanowiłoby zagrożenie życia i zdrowia osób narażonych - przebywających w pomieszczeniach obiektów użyteczności publicznej, czy też w pomieszczeniach biurowych. Również rzeczoznawca mykologiczny w w/w opracowaniu (rozdział: Wyniki badania) wskazuje na brak unormowań prawnych w zakresie pomiarów grzybów w powietrzu. W ekspertyzie czytamy: "(...) Według PN-EN13098:2002 (Powietrze na stanowiskach pracy - Wytyczne dotyczące pomiaru zawieszonych w powietrzu mikroorganizmów i endotoksyn) za zanieczyszczone uznaje się powietrze zawierające do 3000 jednostek grzybów w 1 m3, a za silnie zanieczyszczone - powyżej 5000 jtk. W żadnym z pomieszczeń nie stwierdzono liczebności jtk grzybów powyżej zacytowanej normy. Zaniechano wyraźnego wskazania stopnia zagrożenia dla zdrowia, ponieważ poziom tego zagrożenia jest zależny nie tylko od liczby jtk grzybów w powietrzu, ale również od ich składu gatunkowego, indywidualnego poziomu odporności oraz warunków panujących w budynku: wilgotności, temperatury i stanu wentylacji. (...)".

Podobne badania przeprowadzone zostały również przez firmę [...] (ekspertyza sporządzona w październiku 2012 r.), na zlecenie Wspólnoty A.

Badania wykonane przez tę firmę wykazały następujące poziomy zanieczyszczenia grzybami pleśniowymi powietrza w pomieszczeniach budynku OCBF oraz w powietrzu atmosferycznym: korytarz IV piętro - 500 jtk/m3; lokal nr [...] - 925 jtk/m3; lokal nr [...] - 500 jtk/m3; sala konferencyjna na II piętrze - 250 jtk/m3; lokal nr [...] - 75 jtk/m3; lokal [...] - 150 jtk/m3; parter [...] - 475 jtk/m3; lokal [...] - 675 jtk/m3; [...] - 50 jtk/m3; garaż - 850 jtk/m3; próba porównawcza na zewnątrz budynku - 1525 jtk/m3. Z przedłożonej przez Wspólnotę A ekspertyzy, wynika, że "(...) ogólny stan techniczny obiektu z punktu widzenia mykologii budowlanej jest zadowalający, warunki panujące wewnątrz pomieszczeń użytkowych uznaje się za nieszkodliwe dla zdrowia użytkowników, z uwagi na: - mniejszą zawartość zarodników grzybów pleśniowych wewnątrz budynku niż na zewnątrz. (...)".

Mając na względzie powyższe ustalenia zdefiniowanie, iż oddychanie w biurze czy też w innych pomieszczeniach budynku OCBF powietrzem zanieczyszczonym grzybami, w ilości i składzie jak w przedstawionych badaniach, stanowi lub nie zagrożenie zdrowotne jest zatem trudne i musiałoby być oparte jedynie na wiedzy i doświadczeniu PPIS, bez możliwości odniesienia do parametrów jakościowych i ilościowych, które w świetle prawa byłyby uznawane jako dopuszczalne dla występowania grzybów w pomieszczeniach budynku użyteczności publicznej, czy też w pomieszczeniach biurowych, w aspekcie zagrożenia życia i zdrowia ludzi.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 84 § 1 k.pa. należy stwierdzić, że w zarządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (M.P. nr 19, poz. 231) nie wymieniono czynników biologicznych, w tym grzybów/pleśni, jako czynników szkodliwych dla zdrowia ludzi, a obowiązujące przepisy prawa nie określają dopuszczalnej liczby grzybów/pleśni (w tym grzybów chorobotwórczych i mykotoksyn) w pomieszczeniach budynku użyteczności publicznej, jak i w pomieszczeniach, w których wykonywane są prace inne niż ujęte w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2005 r. nr 81, poz. 716). Zasadnie organy orzekające uznały, że nie mają w przedmiotowej sprawie podstaw do zlecania przeprowadzenia badań/ekspertyz mykologicznych innym podmiotom, ponieważ materiał dowodowy sprawy zawiera dwie ekspertyzy mykologiczne obrazujące poziom liczebności grzybów i ich rodzaj w pomieszczeniach budynku.

Kolejny zarzut dotyczący niedopełnienia przez organy obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a., nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w okresie od dnia 18 września 2012 r. do dnia 17 maja 2013 r. organ I instancji dokonał ogółem dwóch wizji lokalnych i czterech kontroli sanitarnych w celu oceny stanu sanitarnego niektórych pomieszczeń budynku przy ul. [...]. Ponadto, w związku z przedstawionymi przez strony wynikami badań w dniach 3 i 5 października 2012 r. PPIS odbył konsultację ze specjalistami w przedmiocie zastosowania metody PCR w diagnozowaniu grzybicy. Z przedstawionego stanowiska prof. K. S., wojewódzkiego konsultanta w zakresie chorób zakaźnych, oraz U. N. - adiunkta na Uniwersytecie [...] we W. wynika, że w przypadku dodatniego testu PCR w kierunku zakażenia grzybami z rodzaju Candida, interpretacja wyników dodatnich powinna być porównywana z obrazem klinicznym. Zalecane jest również uzupełnienie badań laboratoryjnych o wyniki posiewu. Z tzw. ostrożności postępowania administracyjnego, mając na uwadze przedłożone kserokopie badań pracowników Biura Rachunkowego, PPIS wszczął postępowanie przeciwepidemiczne i wezwał wskazane osoby do przedłożenia zaświadczeń lekarskich o stanie ich zdrowia. Pracownicy w/w firmy nie przedstawili stosownych zaświadczeń.

W trakcie prowadzonego postępowania organy orzekające nie były zobowiązane do wydania decyzji również w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ponieważ grzybica nie jest ujęta w wykazie chorób zakaźnych, określonym w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2008 r., nr 234, poz. 1570 ze zm.).

Zarzut skarżącego odnośnie naruszenia art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może być uwzględniony, ponieważ kontrola poprzedzająca wydanie decyzji z dnia [...] o dopuszczeniu do użytkowania budynku biurowo-usługowego, z wyłączeniem gabinetów stomatologicznych, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych nie wykazała uchybień sanitarnych w kontrolowanym zakresie, nie było więc podstaw do dokonania wpisu do dziennika budowy.

Powołanie się skarżącego na rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie listy organizmów patogennych oraz ich klasyfikacji, a także środków niezbędnych dla poszczególnych stopni hermetyczności (Dz. U. z 2002 r., nr 212, poz. 1798) nie ma zastosowania w sprawie, gdyż jest aktem wykonawczym do ustawy z 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych, a przedstawiona klasyfikacja i stopnie hermetyczności są określone dla czynności wykonywanych w warunkach laboratoryjnych, szklarniach i fitotronach, w pomieszczeniach dla zwierząt oraz dla innych czynności dokonywanych w ramach zamkniętego użycia organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Także Dyrektywa 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie czynników biologicznych w miejscu pracy (Dz. Urz. WE 1 262 z 17.10.2000, s. 21) nie znajduje zastosowania w sprawie, albowiem dotyczy ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na czynniki biologiczne w miejscu pracy, określa obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony pracowników przed narażeniem na czynniki biologiczne, zawiera klasyfikację czynników biologicznych, które stanowią zagrożenie w miejscu pracy oraz opisuje środki bezpieczeństwa i strefy bezpieczeństwa w miejscach pracy, gdzie występuje narażenie na czynniki szczególnie niebezpieczne. W załączniku I do Dyrektywy określono wykaz rodzaju działalności, w których może wystąpić lub występuje narażenie zawodowe na czynniki biologiczne w miejscu pracy. Niniejszy wykaz jest katalogiem zamkniętym i obejmuje prace w zakładach produkcji żywności, w rolnictwie, prace, w trakcie których dochodzi do kontaktu ze zwierzętami i/lub produktami pochodzenia zwierzęcego, w służbie zdrowia, w tym w zakładach odizolowanych oraz zakładach typu post-mortem, w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych, z wyłączeniem mikrobiologicznych laboratoriów diagnostycznych, prace w zakładach usuwania odpadów oraz przy urządzeniach oczyszczania ścieków. Z ustaleń kontroli nie wynika, aby taki rodzaj prac był wykonywany w [...]. Dlatego też, zdaniem DPWIS, i ten przepis nie ma zastosowania w przypadku oceny warunków pracy innej niż ujęte w omawianym wykazie.

Z tej racji zaistniały przesłanki dające podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania administracyjnego zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał je za chybione, ponieważ wydanie kwestionowanej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 k.p.a.) oraz w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji.