Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1086/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 8
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi H. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... czerwca 2007 r. nr ... w przedmiocie: wydalenia z terytorium RP 1. Uchyla zaskarżoną decyzję 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2007r., o nr [...] Wojewoda [...] postanowił wydalić H. H. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i zobowiązał go do dobrowolnego opuszczenia Polski w terminie do dnia [...] marca 2007r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż od dnia [...] grudnia 2006r. cudzoziemiec przebywał na terytorium Polski bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE. Nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki, której pobyt na terytorium RP byłby zalegalizowany.

Wojewoda [...] nie stwierdził również, iż w stosunku do H. H. zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany w oparciu o przepis art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

W odwołaniu od powyższej decyzji H. H. zarzucił naruszenie art. 7, art. 10, art. 77 i 81 Kodeksu postępowania administracyjnego, a dodatkowo podniósł, że decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007r. o nr [...] udzielono jego małżonce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z przebywającą w Polsce żoną i dziećmi jest emocjonalnie związany i okoliczności te uzasadniają, w ocenie wnioskodawcy, udzielenie mu w oparciu o art. 53 ust. 5 pkt. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. o nr [...] wydaną na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 oraz art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007r. w części dotyczącej terminu opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wyznaczył nowy termin nie dłuższy niż 14 dni od dnia doręczenia decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że H. H. wraz z żoną G. M. przebywa w Polsce od 1996r., a postępowanie w sprawie udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zostało zakończone w administracyjnym toku instancji w dniu [...] grudnia 2006r. tj. w dniu wydania przez Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] odmawiającej udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia. Zatem legalny pobyt H. H. upłynął z dniem [...] grudnia 2006r. to jest po upływie terminu ważności wydanej mu wizy pobytowej.

Tym samym w ocenie organu odwoławczego wnioskodawca decydując się na dalszy pobyt w Polsce dał wyraz lekceważenia i świadomego naruszania powszechnie uznawanego w stosunkach międzynarodowych prawa, ustanowionego dla ochrony granic państwowych oraz zapewnienia kontroli pobytu cudzoziemców. Powołując m.in. art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach Prezes Urzędu stwierdził zasadność wydania decyzji o wydaleniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący H. H. wniósł o uchylenie decyzji I jak i II instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Podniósł, iż obecnie toczy się przed Prezesem Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Osób Represjonowanych postępowanie w przedmiocie udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie w oparciu o art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach oraz ponownie podkreślił fakt zamieszkiwania wraz z małżonką, której udzielono zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP. Zaskarżona decyzja w ocenie skarżącego została wydana z pominięciem okoliczności uzasadniających jego pobyt na terytorium RP, zwłaszcza z pominięciem faktu, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia na zamieszkanie nie zostało dotychczas ukończone.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców stwierdził, że przedstawione przez cudzoziemca w skardze argumenty, iż w Polsce przebywa jego żona oraz, że skarżący ubiega się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zwalniały go z obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem terminu legalnego pobytu, a złożenie odwołania od decyzji Wojewody [...] orzekającej o odmowie udzielenia stronie przedmiotowego zezwolenia nie legalizuje cudzoziemcowi pobytu.

Do protokołu rozprawy w dniu 3 czerwca 2008r. skarżący H. H. wyjaśnił, że pozostał w Polsce pomimo wydania wobec niego decyzji o wydaleniu z uwagi na sprawowanie opieki nad jego żoną, która cierpi na [...] i dwukrotnie z tego powodu korzystała z opieki szpitala.

Prezes Urzędu wykonując postanowienie Sądu zapadłe na rozprawie pismem z dnia [...] czerwca 2008r. wyjaśnił, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] orzekającą o odmowie udzielenia H. H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a ostateczną w administracyjnym toku decyzją odmówiono żonie skarżącego udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia lub stwierdzenie jego nieważności.

Jakkolwiek okoliczności uzasadniające, iż w sprawie niniejszej ma zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 1 i 7a ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. zostały w toku postępowania administracyjnego wyjaśnione wyczerpująco to, w ocenie Sądu, trafny jest zarzut naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów dotyczących postępowania dowodowego tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a poprzez niewyjaśnianie okoliczności prawnych związanych z pobytem żony skarżącego G. M. w Polsce, której pobyt na terytorium RP jest integralnie związany z pobytem H. H.. Jak wynika z akt sprawy zarówno w odwołaniu od decyzji Wojewody .... z dnia ... marca 2007r. jak i w skardze do Sądu Administracyjnego skarżący podnosił m.in. fakt udzielenia jego żonie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski (str. ... skargi, str. ... odwołania), zaś powyższa kwestia w zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu w zasadzie w ogóle nie była rozważona.

Tym samym rozpoznając sprawę Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nie przypisał właściwego znaczenia, a w konsekwencji nie uwzględnił przy ocenie całokształtu materiału dowodowego sytuacji osobistej i rodzinnej skarżącego.

Art. 7 k.p.a., nakazuje organom, aby w toku postępowania miały na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Tymczasem w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania kwestia słusznego interesu H. H. połączonego z niewyjaśnioną prawną podstawą pobytu w Polsce żony skarżącego nie podlegała analizie organu odwoławczego.

Brak wspomnianych rozważań, które dotyczyłyby zindywidualizowanej oceny "słusznego interesu" skarżącego nie tylko narusza wspomnianą wyżej zasadę postępowania wynikającą z art. 7 k.p.a., lecz także godzi w ustanowioną w Konstytucji RP zasadę ochrony rodziny i rodzicielstwa - wartościom podlegającym ochronie prawnej tak w prawie polskim, jak i międzynarodowym [wyrok WSA w Warszawie z 2006.04.26 o sygn. akt V SA/Wa 2/06, LEX nr 220909].

Zgodnie z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności podpisanej w dniu 4 listopada 1950 r. w Rzymie (Dz. U. 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 ze zm.), której Polska jest stroną od 1993r. każdy ma prawo do poszanowania swojego życia rodzinnego. Ustęp 2 powołanego przepisu stanowi, iż nie jest dopuszczalna ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób.

Prawo do poszanowania życia rodzinnego nie ma wprawdzie charakteru absolutnego ale ingerencję władzy publicznej w korzystanie z tego prawa powinny usprawiedliwiać okoliczności wskazane w art. 8 ust. 2 Konwencji, a zatem by ingerencja władzy publicznej była konieczna i miała na celu ochronę wartości tam wskazanych. Ograniczenia prawa do życia rodzinnego muszą być proporcjonalne w zestawieniu z zasadą prawa państwa do regulowania kwestii pobytu cudzoziemców na jego terytorium i w przypadkach prawnie uzasadnionych do orzekania o ich wydaleniu.

Zasada proporcjonalności wymaga rozważenia sytuacji osobistej i rodzinnej cudzoziemca, w tym między innymi, długotrwałości pobytu w Polsce, ewentualnych przeszkód do zamieszkania z rodziną w kraju pochodzenia cudzoziemca oraz skutków wynikających dla jego rodziny z przeniesienia życia rodzinnego do innego kraju /por. wyrok NSA z 30.XI.2005r. II OSK 1148(05)/.

W toku postępowania administracyjnego, skarżący podnosił, że zarówno ze swoją żoną oraz z dziećmi przebywającymi na terytorium RP jest emocjonalnie związany.

Biorąc pod uwagę treść art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach oraz uwzględniając powyższy zarzut naruszenia postępowania dowodowego, zdaniem Sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy odnieść się do podnoszonych okoliczności i ocenić zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście powołanego art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności po wyjaśnieniu legalności pobytu G. M. tj. żony skarżącego na terytorium Polski.

Zwrócić bowiem należy uwagę na to, że więzi rodzinne o jakich jest mowa we wspomnianym artykule podlegają ochronie, tamując w określonych sytuacjach faktycznych, możliwość wydalenia cudzoziemca.

W jednym ze swoich orzeczeń Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu wyjaśnił, iż Konwencja o ochronie praw człowieka nie gwarantuje żadnemu cudzoziemcowi prawa do wjazdu i zamieszkiwania w określonym kraju. Wydalenie jednostki z kraju, w którym mieszkają członkowie jej najbliższej rodziny, może jednak prowadzić do naruszenia prawa do poszanowania życia rodzinnego, zagwarantowanego w art. 8 ust. 1 Konwencji. [ETPC, skarga 13178/03].

Oceniając powyższe, w niniejszej sprawie zdaniem Sądu, nie jest wykluczone, że decyzja organów administracji publicznej o wydaleniu skarżącego może okazać się niedopuszczalna, zważywszy na ochronę wynikającą z art. 8 Konwencji. W tym też kontekście należy uznać, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona i zarzut wskazany w skardze, a odnoszący się do naruszenia postępowania dowodowego m.in. poprzez niewyjaśnianie legalności pobytu w Polsce małżonki H. H. jest uzasadniony.

Wyjaśnienia tej kwestii nie może zastąpić informacja zawarta w piśmie Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ...06.2008r., że G. M. (żonie skarżącego) odmówiono udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na terenie RP, ponieważ nie wynika z niej, czy decyzję tę wydano przed czy już po rozstrzygnięciu w sprawie skarżącego w przedmiocie wydalenia. Jest to istotna kwestia ponieważ, jak już wspomniano, organ administracyjny ani w zaskarżonej decyzji, ani nawet w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do twierdzeń skarżącego, że żona przebywa na terytorium RP legalnie. Jeśli jednak kwestia ta wygląda inaczej organ powinien dokładnie powołać tę okoliczność w decyzji, którą będzie wydawał po wyroku Sądu odnosząc ją do sytuacji skarżącego.

Organ administracji publicznej orzekając ponownie w sprawie winien wyjaśnić wyżej wskazane okoliczności, jednakże organ wydając decyzję winien wziąć pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dacie wydania rozstrzygnięcia [wyrok NSA z 25.04.2008r., II OSK 273/07].

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1