Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 11/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. K. i S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017r, znak[...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: GINB ) po rozpatrzeniu odwołania M. i S. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) z dnia [...] października 2017 r., znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

[...] WINB decyzją z dnia [...] października 2017 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. umarzającej postępowanie w sprawie zalewania posesji M. i S. K. przy ul. [...] (działka [...]) przez wody opadowe z działki nr [...] przy ul.[...], należącej do E i L. Z.

Z ww. decyzją organu wojewódzkiego nie zgodzili się M. i S. K. i wnieśli w ustawowym terminie odwołanie do GINB.

Po dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy i rozpatrzeniu odwołania, organ odwoławczy omówił nadzwyczajny charakter postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wyjaśniając, że postępowanie to stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 Kpa. W postępowaniu nieważnościowym organ nie orzeka co do istoty sprawy, a jedynie bada kwestionowany akt administracyjny pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa.

Z akt sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją wynika, że w dniu [...] stycznia 2014 r. do PINB w Powiecie [...] wpłynął wniosek S. K. o zbadanie położenia rynien na budynku mieszkalnym położonym na sąsiedniej działce nr, wskazujący, że wody opadowe z tej posesji powodują zalewanie należącej do wnioskodawcy działki nr [...].

Dnia [,,,] marca 2014 r. organ powiatowy przeprowadził w obecności właścicieli obu działek kontrolę na działce nr [...] stanowiącej własność E. i L. Z. Podczas ww. kontroli nie potwierdzono faktu zalewania wodami opadowymi z działki nr [...] działki M i S. K. (nr [...]), przede wszystkim z uwagi na wybudowany pomiędzy kontrolowanymi nieruchomościami cokół betonowy o wysokości 8-10 cm ponad gruntem.

Podczas kolejnej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2016 r. ustalono, że E. i L. Z. odprowadzają wody opadowe rurami spustowymi od strony działki M. i S. K. na własną posesję, a także zamontowali baniak na wodę opadową. Ponadto między budynkiem mieszkalnym E. i L. Z., a ogrodzeniem od strony działki M. i S. K. znajduje się pas zieleni ułatwiający wchłanianie wód opadowych.

Podczas kontroli w dniu [...] stycznia 2016 r. E. Z. oświadczyła także, że jej zdaniem na posesję M. i S. K. spływają wody opadowe z wyremontowanej ul. [...]. Za posesjami należącymi do stron przedmiotowego postępowania znajduje się część tej ulicy, która nie ma kanalizacji deszczowej. W [...] r. zakończono przebudowę nawierzchni ww. drogi wraz z przebudową kanalizacji deszczowej oraz przebudową wodociągu. Na działce M. i S. K. znajduje się brama wjazdowa oraz cokół będący na równej wysokości z ul. [...], która jest utwardzona kostką betonową

Ponadto z mapy zasadniczej obejmującej teren wokół posesji nr [...]i [...] wynika, że część ul. [...] biegnącej równolegle do ul. [...] jest nachylona w stronę posesji M. i S. K., o czym świadczą m.in. poziomy posadowienia studzienek kanalizacyjnych w ulicy [...].

W protokole kontroli w dniu [...] stycznia 2016 r zostało jednoznaczne stwierdzone, że "wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego pp. Z. nie mogą być powodem zalewania i podmakania budynku mieszkalnego pp. K". Protokół kontroli został podpisany przez M. i S. K. bez zgłaszanych zastrzeżeń

W związku z powyższymi ustaleniami wydana została objęta żądaniem stwierdzenia nieważności decyzja PINB w Powiecie [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. umarzająca postępowanie w sprawie zalewania posesji przy ul. [...] [...] w [...] przez wody opadowe z działki nr [...] należącej do E. i L. Z.

M. i S K. we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2016r. podnoszą, że ich zdaniem "postępowanie zostało umorzone przedwcześnie i z naruszeniem prawa, ponieważ: właściciel samowolnie zmienił kierunek odpływu wody znajdującej się na jego gruncie; samowolnie podwyższył grunt po obydwu stronach domu i stworzył skosy - z jednej strony utwardzone, z drugiej z naniesionej ziemi; samowolnie przesunął budynek o 1,5m w kierunku (ich) posesji".

W ocenie organów nadzorczych kontrolowana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art.156 § 1 Kpa.

Ustalenia PINB w Powiecie [...] pozwoliły na wykluczenie wystąpienia zjawiska niedopuszczalnej zmiany naturalnego spływu wód. Organ powiatowy zbadał bowiem kwestie odpływu wód opadowych z działki E. i L. Z. oraz z ul. Polnej i ustalił, że nie jest możliwe, aby to wody z działki E. i L. Z. zalewały posesję M. i S. K.

Powyższe wynika z obecności zbiornika na wodę i pasa zieleni między budynkiem mieszkalnym na działce E i L Z. oraz z nachylenia ul. P. i położenia znajdujących się na niej studzienek kanalizacyjnych. Wnioski PINB w Powiecie [...] są zbieżne z okolicznościami wynikającymi z protokołów kontroli przeprowadzonych w dniach [...] marca 2014 r. i [...] stycznia 2016 r., dokumentacji zdjęciowej oraz mapy zasadniczej obejmującej posesje stron postępowania.

Kontrole zostały przeprowadzone w obecności stron postępowania, a protokoły z tych kontroli zostały przez strony podpisane bez zastrzeżeń.

Organ wyjaśnił, iż kwestia "przesunięcia" budynków w stosunku do granicy działek nr [...]i nr[...] jest przedmiotem odrębnego postępowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Maria i Stanisław Kośny. Skarżący zakwestionowali ustalenia zawarte w protokołach kontroli podnosząc, że nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi faktycznemu, a protokoły kontroli podpisali nie czytając ich.

W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § ust 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu.

Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie sąd kontroluje decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017r, znak: [...] wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym w trybie stwierdzenia nieważności.

Prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy jakie ma miejsce w przypadku postępowania odwoławczego, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem.

Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji.

W rozpatrywanej sprawie, organ nadzorczy prawidłowo ustalił, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Kontrolowaną decyzją organ umorzył postępowanie w sprawie zalewania posesji skarżących (działka [...]) przez wody opadowe z działki nr [...] należącej do E. i L Z.

Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Postępowanie może być bezprzedmiotowe między innymi z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych, uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt: II OSK 2042/06).

Taka właśnie sytuacja nastąpiła w badanej sprawie.

W sytuacji niestwierdzenia nieprawidłowości , żaden przepis prawa materialnego nie dawał organowi kompetencji do wydania decyzji merytorycznej, w związku z czym musiał on wydać decyzję formalną na podstawie art. 105 § 1 Kpa.

Należy wskazać, że kontrole w dniach [...] marca 2014 r. i [..] stycznia 2016 r. zostały przeprowadzone w obecności stron postępowania, a protokoły z tych kontroli zostały przez strony podpisane bez zastrzeżeń. Z protokołów kontroli wynika, że " wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego pp. Z. nie mogą być powodem zalewania i podmakania budynku mieszkalnego pp. K.".

Skarżący zgodzili się z ustaleniami organu opisanymi w protokołach kontroli. Natomiast obecnie zarzucają, że ustalenia te nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi faktycznemu, a protokoły kontroli podpisali nie czytając ich.

Należy podkreślić, iż w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ nadzorczy kontroluje decyzję w świetle przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. biorąc pod uwagę ustalony już stan faktyczny wynikający z zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W postępowaniu tym organ nadzorczy nie ustala na nowo stanu faktycznego sprawy, lecz bada kontrolowaną decyzję pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. na podstawie ustalonego już stanu faktycznego sprawy.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że zarówno sposób zgromadzenia przez organ powiatowy materiału dowodowego, jak i jego ocena oraz dokonanie subsumpcji ustalonego w ten sposób stanu faktycznego pod normę prawną, skutkujące uznaniem postępowania za bezprzedmiotowe, nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa.

Oceniając wydane rozstrzygnięcie w kontekście wystąpienia wad powodujących jego nieważność, nie można - zdaniem Sądu - zarzucić organowi powiatowemu rażącego naruszenia prawa w odniesieniu do ustaleń wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego.

Zważając na powyższe kwestie, w ocenie Sądu stanowisko wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zasługuje na uwzględnienie.

GINB zbadał też z urzędu, czy kontrolowana decyzja nie jest obarczona pozostałymi wadami, o których mowa w art. 156 §1 k.p.a. i prawidłowo stwierdził, że w omawianej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek wynikających z art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania. Ponadto decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.