Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 588/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 66, art. 160 ust. 1, art. 190 ust. 2 pkt 1 i pkt 4, ust. 3, art. 207
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 133 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Jolanta Górska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Rektora [...] z dnia 15 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia 19 stycznia 2016 r. nr[...]; 2) zasądza od Rektora [...] na rzecz skarżącej J. F. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 stycznia 2016 r., nr [...] Dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] (dalej: Dziekan WPiA [...]), działając na podstawie art. 60 ust. 6 w zw. z art. 190 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 45 ust. 1 i 3 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] (załącznik do uchwały nr 20/15 Senatu [...] z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...]) postanowił o skreśleniu z listy studentów J. F., studentki piątego roku, na kierunku Prawo, Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skreślenie z listy studentów następuje z powodu stwierdzenia braku postępów w nauce oraz niepodpisania przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne.

J. F. pismem z dnia 17 lutego 2016 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Dziekana WPiA [...], nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, zarzucając mu jej:

- naruszenie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 15, art. 39 (1), art. 54, art. 61 § 1 i 4, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3;

- naruszenie art.190 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy - Praw o szkolnictwie wyższym;

- naruszenie § 45 ust.1 i 3 uchwały Senatu [...] nr 20/1512;

- wydanie decyzji w celu ukarania strony postępowania za działania samego organu wydającego decyzję i pracowników podległych temu organowi;

- wydanie decyzji w warunkach świadomego i celowego przekroczenia poświadczenia przez organ okoliczności mających znacznie prawne, które nie miały w ogóle miejsca, a także przeinaczenie okoliczności mających znaczenie prawne.

Decyzją z dnia 15 marca 2016 r., nr [...] Rektor Uniwersytetu [...] ([...]), na podstawie art. 60 ust. 6, art. 66, art. 70 ust. 2, art. 207 ust. 1 ww. ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 45 ww. Regulaminu Studiów [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego pismem z dnia 17 lutego 2016 r. oraz po zasięgnięciu opinii Prodziekana WPiA [...], utrzymał w mocy przedmiotową decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał przyczyny skreślenia z listy studentów wskazane przez organ I instancji. Dalej podniósł, że zgodnie z art. 189 wskazanej ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, student jest zobowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów, w tym w szczególności do uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, a co za tym idzie zobowiązany jest do podjęcia studiów wraz z rozpoczęciem zajęć w kolejnym roku akademickim.

Odwołująca się przyznała, że nie podjęła studiów, nie poczyniła postępów w nauce oraz nie podpisała przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, czyli spełniła przesłanki skreślenia wskazane w art. 190 ust. 2 pkt 1 i 4 ww. ustawy. Strona była bezskutecznie wielokrotnie wzywana przez Dziekanat WPiA (notatka służbowa z dnia 18 czerwca 2015 r., pismo nr [...] z dnia 24 sierpnia 2015 r., pisma nr [...], [...] z dnia 21 września 2015 r.) do podjęcia studiów. Niedopełnienie powyższych obowiązków spowodowało, że została wszczęta procedura skreśleń obowiązująca na Uniwersytecie [...]. W konsekwencji organ uczelni wskazał, że nie wyraża zgody na anulowanie skreślenia i utrzymuje w mocy zapadłą decyzję.

W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. F. zarzuciła:

- pogwałcenie przepisów prawa materialnego poprzez bezpodstawne, niewłaściwe zastosowanie art. 190 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i § 45 ust. 1 i 3 uchwały Senatu Uniwersytetu [...] nr 20/15 z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] poprzez niewłaściwe przyjęcie, że w warunkach rozpatrywanej przez organ sprawy zaistniały wskazane w wyżej wymienionych przepisach przyczyny uprawniające do wydania decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów;

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 k.p.a. poprzez zebranie, rozpatrzenie oraz dokonanie oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym ze wskazanych przepisów, w szczególności poprzez nierozpatrzenie wniosków dowodowych, nie ustalenie nawet, z którego semestru i roku akademickiego skarżąca została skreślona, co ma istotne znaczenie, np. w przypadku zamiaru skorzystania z prawa do wznowienia studiów;

- naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez obarczenie skarżącej odpowiedzialnością za niedopełnienie obowiązków przez Dziekana WPiA [...], polegające w szczególności na zaniechaniu udzielenia informacji o skutkach skomplikowanej sytuacji prawnej skarżącej zaistniałej w wyniku długotrwałego postępowania wznowieniowego, poprzez kierowanie do skarżącej pism o niejednoznacznej formie prawnej;

- naruszenie art. 10 i art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej, mimo wniosku zawartego w odwołaniu, udziału w postępowaniu i pozbawienie prawa wypowiedzenia się co do przeprowadzonego przez Rektora [...] dowodu w sprawie (z decyzji z dnia 15 marca 2016 r. wynika, że Prorektor ds. Studenckich [...] wystąpił do Dziekana WPiA [...] o sporządzenie opinii w sprawie odwołania skarżącej, w treści decyzji i w uzasadnieniu brak wskazania zakresu merytorycznego opinii);

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia decyzji do jednego niejasnego zdania bez wskazania co w realiach rozpatrywanej sprawy oznacza "brak postępów w nauce oraz niepodpisanie przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne";

W uzasadnieniu skargi skarżąca przede wszystkim zakwestionowała spełnienie się przesłanek uprawniających do skreślenia jej z listy studentów. Podniosła również, że skutek skreślenia z listy studentów nastąpił już w dacie 3 grudnia 2015 r., kiedy to dokonano zmiany statusu strony w indeksie elektronicznym ze wznowienia na skreślenie. W efekcie podjętych przez stronę działań mających na celu ustalenie przyczyn naruszenia danych w powyższym dokumencie administracyjnym, a także okoliczności tego naruszenia i osób za nie odpowiedzialnych, nastąpiło skreślenie strony z listy studentów w dacie 19 stycznia 2016 r. Zmiana statusu z "wznowienie" na "skreślenie" (a nie "zagrożenie skreśleniem"), to zmiana zapisu istotnej informacji, która w konsekwencji doprowadziła do uniemożliwienia stronie podjęcia uczestnictwa w zajęciach dydaktycznych. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.

Rektor Uniwersytetu [...] ([...]) w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo wskazano, że organ wyrażając zgodę na wznowienie studiów przez J. F. na kierunku prawo na roku 5 w semestrze 9 w roku akademickim 2015/2016, jednocześnie nałożył obowiązek wyrównania różnic programowych spowodowanych zmianą planu i programu studiów. Po otrzymaniu decyzji o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów skarżąca, nie podjęła zajęć (studiów) od nowego roku akademickiego w związku z czym nie miała możliwości poczynienia postępów w nauce. Nie podpisała także wymaganej art. 160a ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym umowy z uniwersytetem.

Na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. Sąd przeprowadził dowód z dołączonych akt spraw o sygn. akt III SAB/Gd 33/15, sygn. akt III SO/Gd 52/16 i sygn. akt III SO/Gd 53/16 tut. Sądu. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącej, które zgłaszała w toku niniejszego postępowania, gdyż sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego. Zgodnie z dyspozycją przywołanego przepisu możliwe jest przeprowadzenie przez sąd dowodu z urzędu lub na wniosek stron, ale tylko z dokumentów i przy spełnieniu przesłanek określonych w jego dyspozycji. Trzeba podkreślić, że przeprowadzenie dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej również jako - "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonej decyzji dotyczącej skreślenia z listy studentów dokonana w oparciu o w/w kryteria prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Rektora Uniwersytetu [...] ([...]) z dnia 15 marca 2016r., która utrzymała w mocy decyzję Dziekana WPiA [...] z dnia 19 stycznia 2016r. o skreśleniu J. F. (dalej w uzasadnieniu jako "skarżąca"), studentki piątego roku, kierunku Prawo, Wydziału Prawa i Administracji [...] z listy studentów.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków studenta, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego. Do takich aktów należy niewątpliwe rozstrzygnięcie, którego przedmiotem jest skreślenie z listy studentów.

Materialno-prawną podstawą rozstrzygnięć organów uczelni były przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r., poz. 2183 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", oraz przepisy - podjętej przez Senat Uniwersytetu [...] w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 161 ust. 1 tej ustawy - uchwały Senatu [...] nr 20/2015 z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...].

Zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 1 i pkt 4 ustawy w brzmieniu właściwym dla sprawy, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, m.in. w przypadku: stwierdzenia braku postępów w nauce (punkt 1), a także niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne (punkt 4).

Od decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługuje odwołanie do rektora. Decyzja rektora jest ostateczna (art.190 ust. 3 ustawy).

Stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 66 ustawy, działalnością uczelni kieruje rektor, który reprezentuje ją również na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Rektor uczelni publicznej podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni lub kanclerza. Na podstawie art. 70 tej ustawy kompetencje kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni określa statut. Od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej służy odwołanie do rektora. Rektor uchyla decyzję kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej sprzeczną z ustawą, statutem, uchwałą senatu lub najwyższego organu kolegialnego uczelni niepublicznej, uchwałą rady tej jednostki organizacyjnej, regulaminami lub innymi przepisami wewnętrznymi uczelni lub naruszającą ważny interes uczelni.

Zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Regulamin studiów uchwala senat uczelni (art. 161 ust. 1 ustawy).

Poza sporem było, że z dniem 1 października 2015 r. weszła w życie Uchwała Senatu [...] nr [...] z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] (w skrócie dalej jako - "Regulamin [...]").

Stosownie do § 45 ust. 1 regulaminu [...], skreślenie z listy studentów następuje w przypadkach i na zasadach określonych w art. 190 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Zgodnie z § 45 ust. 2 regulaminu o niepodjęciu studiów świadczą:

1) brak pisemnego potwierdzenia złożenia ślubowania;

2) nieodebranie indeksu i legitymacji;

3) nieprzystąpienie do zaliczeń i egzaminów w pierwszym okresie rozliczeniowym.

Jeżeli stan określony w pkt 1-3 utrzymuje się do końca pierwszego semestru studiów, dziekan uznaje, że osoba wpisana na listę studentów nie podjęła studiów.

Natomiast zgonie z § 45 ust. 3 Regulaminu studiów [...], niewypełnienie wszystkich obowiązków przewidzianych programem studiów, w tym planem studiów, w danym okresie rozliczeniowym może być podstawą do stwierdzenia braku postępu w nauce. Dziekan stwierdza brak postępów w nauce w szczególności w przypadkach:

1) niezłożenia indeksu w terminie określonym przez dziekana;

2) niezaliczenia przedmiotu w powtarzanym przez studenta okresie rozliczeniowym;

3) negatywnej oceny pracy dyplomowej;

4) o których mowa w § 32 ust. 5.

Dziekan stwierdza brak postępów w nauce z własnej inicjatywy lub na wniosek prowadzącego zajęcia bądź opiekuna roku (kierunku, specjalności).

W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że skarżąca została skreślona z listy studentów z powodu - stwierdzenia braku postępów w nauce oraz niepodpisania przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi dydaktyczne.

Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, przywołując w uzasadnieniu treść przepisu art. 189 ww. ustawy, zgodnie z którym student jest zobowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów, w tym w szczególności do uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, a co za tym idzie zobowiązany jest do podjęcia studiów wraz z rozpoczęciem zajęć w kolejnym roku akademickim oraz wskazując, że odwołująca się przyznała, że nie podjęła studiów, nie poczyniła postępów w nauce oraz nie podpisała przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne. Podniesiono również, że skarżąca była bezskutecznie wielokrotnie wzywana przez Dziekanat WPiA (powołując się przy tym na notatkę służbową i pisma) - do podjęcia studiów.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy podnieść, że Sąd orzekający podziela utrwalony w orzecznictwie i doktrynie pogląd, że odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (o którym mowa w art. 207 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym) polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. SK 19/99 OTK nr 7, poz. 258).

W ocenie Sądu orzekającego, decyzje organów obu instancji tego wymogu nie spełniają. Z przyczyn wskazanych poniżej.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji ograniczył się do wskazania - tylko - przyczyn skreślenia skarżącej z listy studentów, a mianowicie na brak postępu w nauce oraz niepodpisanie umowy, nie uzasadniając w jakikolwiek sposób swojego rozstrzygnięcia.

Natomiast organ odwoławczy po pierwsze - w sposób nieuprawniony (dowolny) przyjął, że skarżącą odwołując się przyznała, że: "nie podjęła studiów, postępów w nauce nie poczyniła oraz nie podpisała przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne".

Treść odwołania zasadniczo takiego stanowiska skarżącej nie potwierdza (można też dodać, że skarżąca zaprzecza temu stanowczo we wniesionej skardze). W kwestii chociażby nie podpisania umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, skarżąca w odwołaniu na str. 6-7 podnosi " 1) strona nie została poinformowana o obowiązku podpisania umowy o odpłatnościach za studia lub usługi edukacyjne, a tym bardziej nie przedłożono jej takiej umowy do podpisania ...; 2) strona w piśmie z dnia 6 stycznia 2016 roku (a więc gdy tylko dowiedziała się o konieczności podpisania umowy) wyraziła gotowość dopełnienia wskazanego obowiązku;".

Po drugie - w świetle przywołanej powyżej regulacji, czym innym jest nie podjęcie nauki (o czym świadczą zdarzenia, o którym mowa w § 45 ust. 2 Regulaminu [...]), czym innym zaś brak postępu w nauce (do którego odnosi się § 45 ust. 3 Regulaminu [...]).

W tym też kontekście, niezrozumiałe jest powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na korespondencję, która ma potwierdzić nie podjęcie przez skarżącą nauki, skoro podstawą skreślenia skarżącej było, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia organu I instancji, oprócz nie podpisania umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, brak postępu w nauce (nie zaś nie podjęcie nauki). Organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, a więc tym samym - co należy podkreślić - zaaprobował podstawy skreślenia skarżącej z listy studentów. Jest zatem oczywiste, że powinien w uzasadnieniu decyzji wykazać dlaczego przyjął, że brak jest postępów w nauce, tj. jakie konkretne okoliczności za takim uznaniem przemawiają (czego jednak nie uczynił).

Stosownie do unormowania § 45 ust. 3 Regulaminu [...] - niewypełnienie wszystkich obowiązków przewidzianych programem studiów, w tym planem studiów, w danym okresie rozliczeniowym może być podstawą do stwierdzenia braku postępu w nauce. W przepisie § 45 ust. 3 pkt 1) - 4) Regulaminu [...] wymieniono szczegółowe przypadki, w których Dziekan stwierdza brak postępów w nauce. Katalog tych przypadków jest niewątpliwie otwarty. Nie może to jednak zwalniać organów uczelni z obowiązku wskazania na czym polega w konkretnie rozpoznawanym przypadku brak postępu w nauce oraz uzasadnienia, że taki brak ma rzeczywiście miejsce.

Ponadto, jak już wskazano przepis art. 190 ust. 2 pkt 4 ustawy, stanowi, że skreślenie studenta z listy studentów następuje w przypadku niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne. Trzeba podkreślić, że ustawodawca w przywołanym przepisie ustawy użył sformułowania "przedłożonej". Z uzasadnień organów nie wynika, aby taka umowa została przedłożona skarżącej oraz aby skarżąca odmówiła jej podpisania. Uzasadnienia zapadłych rozstrzygnięć ograniczają się do przywołana przedmiotowej przesłanki, a uzasadnienie organu odwoławczego do powołania się do przyznania tej okoliczności przez skarżącą w odwołaniu (co jak wskazano powyżej w rozważaniach, nie znajduje odzwierciedlenia w treści złożonego odwołania).

Nie sposób też zauważyć, że w odpowiedzi na skargę Rektor [...] podejmuje się próby bardziej szczegółowego uzasadnienia decyzji i wykazania prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia. Taki zaś sposób procedowania jest niedopuszczalny i narusza prawo strony do obrony. Jakakolwiek próba uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia ani go uzupełniać. Rozważania i ocena powinny zostać zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2006 r., V SA/Wa 2905/05, LEX nr 209713).

Pogląd ten, Sąd orzekający, w pełni podziela.

Tym samym w świetle dokonanych rozważań zapadłe rozstrzygnięcia nie spełniają wymogów przepisu art. 107 § 3 k.p.a. i naruszają przepisy postępowania, w tym art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Taki sposób procedowania nie pozwala stronie na pełną obronę praw i tym samym przekłada się na realizację jej uprawnień procesowych.

W aspekcie dokonanych już rozważań trzeba również wskazać, że Sąd orzekający rozpatrywał w tym samym dniu także skargę J. F. na decyzję w przedmiocie wznowienia studiów w sprawie sygn. akt III SA/Gd 125/16 i wyrokiem z dnia 12 lipca 2018 r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającą.

Zarówno organ uczelni, jak i skarżąca byli zgodni, że obie sprawy pozostają ze sobą w związku (stanowisko to należy podzielić).

Decyzja o skreśleniu z listy studentów odnosi się do konkretnego roku studiów, semestru i roku akademickiego, z którego student jest skreślany. Ma więc wpływ na określenie praw i obowiązków studenta w sytuacji zamiaru skorzystania przez niego do prawa wznowienia studiów (tak jak czyniła to kilkakrotnie skarżąca). Niewątpliwe wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji o wznowieniu studiów, która określa m.in. rok studiów, na który wznowienie jest dokonane, przekłada się na treść decyzji o skreśleniu, która wskazuje z jakiego roku skreślenie jest dokonywane (obie decyzje tym samym oddziałują na siebie). Przedmiotowe decyzję mają także wpływ na kształtowanie sytuacji prawnej (statusu) skarżącej jako studentki oraz określają wzajemne relacje na płaszczyźnie studentka - uczelnia. Tym samym wyeliminowanie ww. wyrokiem tut. Sądu z obrotu prawnego decyzji o wznowieniu skarżącej studiów na 5 roku wpływa bezpośrednio na treść kontrolowanej decyzji o skreśleniu z listy studentów, i dodatkowo przemawia za jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Ma więc obowiązek ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Mówiąc innymi słowy sąd administracyjny bada, czy ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu przed organami administracyjnymi, odpowiadają prawu (zob. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06).

W przedmiotowej sprawie Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na stanie faktycznym, wynikającym z przedstawionych przez organ akt sprawy. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt.

Trzeba bowiem wskazać, że w niniejszej sprawie nie zostało zakwestionowane, iż przekazane przez organ akta administracyjne są niekompletne (skarżąca podnosiła powyższą okoliczność w toku całego postępowania sądowo-administracyjnego i domagała się ich uzupełnienia). W piśmie procesowym z dnia 24 października 2016 r. stanowiącym odpowiedź na zobowiązanie Sądu do przedłożenia brakujących dokumentów w sprawie ewentualnie wyjaśnienie przyczyn ich braku (wymienionych przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia 27 września 2016 r.) pełnomocnik organu przyznał, że prowadzenie metryki spraw w sposób oczekiwany przez skarżącą stanowiłoby przykład nieproporcjonalnego nakładu środków i powołał się na wyłączenie obowiązku prowadzenia metryki w przedmiotowej sprawie. Jednak wskazane przez niego rozporządzenie z dnia 9 marca 2012 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie rodzaju spraw, w których obowiązek prowadzenia metryki spraw jest wyłączony (Dz.U. z 2012 r., poz. 269), w załączniku nr 1 w poz. 94 nie obejmuje niniejszej sprawy (skreślenie z listy studentów).

W konsekwencji też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 czerwca 2017 r. wydanym w sprawie sygn. akt III SO/GD 53/16 nałożył na Rektora [...] grzywnę. Postanowieniem z dnia 1 września 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem wydanym w sprawie I OZ 1272/17 oddalił zażalenie na ww. postanowienie.

Dla niniejszej sprawy ważne jest, że organ nie powoływał się na argumentację inną, niż wynikającą z przesłanych dokumentów. Sąd orzekający w zaistniałej sytuacji musiał procedować na podstawie przedłożonych akt administracyjnych, mimo podjęcia czynności zmierzających do ich uzupełnienia.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 tej ustawy.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z dokonanych rozważań.

Ponownie rozpatrując sprawę organy winny mieć na uwadze powyższe rozważania oraz ocenę prawną, zwłaszcza dotyczące spełnienia przy wydawaniu decyzji wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. w kontekście zagwarantowania stronie pełnego prawa do obrony i uprawnień procesowych, a także uwzględnić związek pomiędzy rozstrzygnięciem dotyczącym skreślenia z listy studentów i wznowieniem toku studiów, którego nieważność została stwierdzona ww. wyrokiem tut. Sądu. Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.