Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1318/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-09-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 2 pkt 7 w zw. z art. 245 par. 3, art. 246 par. 1 pkt 2 i art. 165
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą kasacyjną skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych.

W jego uzasadnieniu wyjaśnił, że prowadził działalność gospodarczą od września 2011 r. pod firmą A J. P. Głównym jej przedmiotem była sprzedaż hurtowa [...] i produktów pochodnych. Od lutego 2014 r. jego sytuacja uległa pogorszeniu, albowiem Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego [...]. Wydanym w tym zakresie decyzjom nadał rygor natychmiastowej wykonalności, a majątek wnioskodawcy zabezpieczył na łączną kwotę 3.652.271,00 zł. Konsekwencją powyższego było zajęcie firmowych kont bankowych, co uniemożliwiło dalsze prowadzenie działalności. 3 czerwca 2015 r. skarżący złożył zatem w SR K. Wydział [...] Gospodarczy wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. Sprawa toczyła się pod sygn. [...]. Postępowanie zostało zakończone oddaleniem wniosku z uwagi na brak wystarczających środków na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Ponieważ dotychczas uiszczał wpisy sądowe od składanych skarg, obecnie nie ma środków finansowych. Utracił też możliwość zaciągania dalszych pożyczek u rodziny i znajomych.

Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie z żoną i dwiema małoletnimi córkami. Jedynym źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę żony w kwocie 3.620,00 zł netto. Wszyscy zamieszkują w domu o pow. [...] m2, będącym własnością jego córek. Wydatki związane z jego utrzymaniem oszacowano w następujący sposób: 777,00 zł (podatek od nieruchomości – opłata roczna), 40,00 zł (wywóz śmieci), 4.000,00 zł (opłata roczna za opał), 200,00 zł (energia elektryczna), 65,00 zł (telefon i internet), 70,00 zł (woda). Dodatkowo na wyżywienie wydatkują średnio 1.700,00 zł, a na środki czystości i higieny osobistej 500,00 zł miesięcznie, zakup paliwa ok. 500,00 zł, a na leczenie 150,00 zł. Ponieważ strata prowadzonej przez skarżącego działalności za pierwszy kwartał 2015 r. wynosiła 65.451,54 zł, zawiesił jej prowadzenie 31 maja 2015 r. Od 22 września 2015 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Ze względu na trudną sytuację materialną korzysta z pomocy rodziny.

W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano: wyciągi z rachunków bankowych skarżącego i jego żony, zeznania podatkowe za 2015 r., zaświadczenie o zameldowaniu, faktury za telefon w sieci B, potwierdzenie opłat za energię elektryczną, internet, podatek od nieruchomości, wodę i przedszkole młodszej córki. Dodatkowo przedłożono: zaświadczenie o zarobkach żony, wydruk z CEIDG, postanowienie SR K. z dnia [...]r. w sprawie oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku z uwagi na brak wystarczających środków na zaspokojenie kosztów postępowania. Jednocześnie nadesłano: wypis z kartoteki budynków dla działki nr [...] oraz wydruk z księgi wieczystej nr [...]. Dodatkowo w piśmie przewodnim z dnia 5 września 2016 r. pełnomocnik procesowy wnioskodawcy wyjaśnił, że skarżący nie może przedłożyć oświadczeń rodziców w przedmiocie udzielanej przez nich pomocy z obawy o stan ich zdrowia.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 w/w ustawy) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W tym miejscu należy zauważyć, iż wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie - do których niewątpliwie wydane wcześniej w dniu 14 grudnia 2015 r. postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy należy zaliczyć – mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08 Lex nr 471131 oraz z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II OZ 1161/09, Lex nr 601096). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Tymczasem te w rozpoznawanej sprawie nie zostały w dostateczny sposób wykazane. Należy bowiem zauważyć, że wynagrodzenie żony skarżącego w porównaniu do składanego wcześniej wniosku nie uległo pogorszeniu lecz poprawie, albowiem wynosi ono nie 2.700,00 zł, a 3.620,00 zł. Wprawdzie wydatki związane z koniecznym utrzymaniem oszacowano w tej samej wysokości, niemniej jednak kwota ta w porównaniu do poprzednio składanego wniosku nie uległa zmianie. Co istotne do akt sprawy nadesłano jedynie dwa – spośród trzech rachunków bankowych posiadanych przez żonę wnioskodawcy, natomiast wyciąg z rachunku bankowego o nr [...], na który 12 lipca 2016 r. żona skarżącego przeksięgowała kwotę 1.000,00 zł, nie został przedłożony, choć ma on istotne znaczenie w sprawie. Uniemożliwia bowiem dokonanie kompleksowej analizy sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto w sprzeczności z nadesłanymi do akt sprawy dokumentami pozostaje także oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu PPF, a dotyczące braku posiadanych oszczędności, albowiem saldo dostępne na koncie bankowym jego żony po opłaceniu ponoszonych wydatków na dzień 2 lipca 2016 r. wynosiło 4.988,38 zł, z kolei 3 sierpnia 2016 r. kształtowało się na poziomie 1.751,69 zł, a 3 września 2016 r. wynosiło 2.724,91 zł. Na uwagę zasługuje również fakt, że choć skarżący zawiesił prowadzoną działalność to jego żona w zeznaniu podatkowym za 2015 r. wykazała poza dochodami ze stosunku pracy przychód z prowadzonej na własne nazwisko działalności, który wynosił 206.338,28 zł. Dokumentów wskazujących czy działalność ta nadal jest kontynuowana nie nadesłano, podobnie jak oświadczeń członków rodziny o udzielaniu pomocy finansowej. Dotyczy to również zaciągniętych pożyczek, co oznacza, że fakt posiadania zadłużenia, na które powoływano się w treści wniosku, nie został w ogóle udowodniony, ani nawet w żaden sposób uprawdopodobniony. Nie bez znaczenia jest również fakt darowania córkom 23 marca 2015 r. nie tylko nieruchomości o pow. [...]ha (vide: księga wieczysta nr [...]), lecz także nieruchomości o pow. [...]ha, na podstawie umowy darowizny z dnia 13 kwietnia 2015 r. (vide: księga wieczysta nr [...]), albowiem z treści w/w ksiąg wieczystych wynika, że poprzednimi właścicielami obu nieruchomości byli skarżący i jego żona. Po podziale majątku wspólnego w 2013 r., który przypadł U. P., podpisali oni umowę o ustanowienie prawa do bezpłatnego i dożywotniego użytkowania całej nieruchomości przez J. P., jednakże 20 marca 2015 r. złożył on oświadczenie o zrzeczeniu się użytkowania nieruchomości o pow. [...] ha, którą następnie darowano córkom. Natomiast odnośnie nieruchomości o pow. [...] ha, o czym informowano skarżącego w wydanym wcześniej w dniu 14 grudnia 2015 r. postanowieniu w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, brak było jakichkolwiek danych, choć umowa użytkowania również jej dotyczyła. W tej sytuacji nie można przyjąć, że skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ich ponieść. A ponieważ uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie jest przeszkodą wykluczającą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05 nie publik.). Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 165 ustawy p.p.s.a., postanowiono orzec jak w sentencji.