Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt SA/Bd 2899/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy: article: art. 279 par. 1 pkt 1 w związku z art. 143 par. 1 Ordynacji podatkowej
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
journal: Dz.U. 1999 nr 74 poz 830
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do taryfy celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Joanna Szklarska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji celnej towaru oddala skargę


UZASADNIENIE

SA/Bd 2899/03

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. nr [...] z dnia [...] uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...[ w części dotyczącej klasyfikacji towarowej oraz elementów nie mających wpływu na rozstrzygnięcie o przeznaczeniu celnym i wysokości kwoty wynikającej z długu celnego.

Organ ustalił, że importer – G. K. – w dniu [...] złożył w Urzędzie Celnym w T. (Oddziale Celnym w B.) zgłoszenie celne do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu pojazdu samochodowego marki Mercedes Benz, rok produkcji 1998, o nr nadwozia [...], deklarując w polu 33 dokumentu SAD kod PCN 8704 21 99 9 obejmujący pojazdy samochodowe do transportu towarowego. Do zgłoszenia celnego strona dołączyła dokumenty m.in. Fahrzeeugbrief nr [...] wraz z tłumaczeniem. W wyniku kontroli zgłoszenia celnego pod kątem prawidłowości klasyfikacji taryfowej uznano, że zachodzą okoliczności podważające prawidłowość zgłoszenia pojazdu jako pojazdu do przewozu towarów. Zwrócono uwagę na oszklone poszycia boczne oraz tył pojazdu, a także na kotwice do siedzeń umieszczone w podłodze samochodu. Ponadto z zapisów w karcie pojazdu (Fahrzeeugbrief) wynikało, że pojazd został wyprodukowany jako samochód osobowy, z liczbą miejsc do siedzenia - 8. W odpowiedzi na zapytanie dotyczące pojazdu przedstawiciel firmy Mercedes w Polsce – firma D.C.A. Polska Sp. z o.o. stwierdził, że wskazany pojazd był fabrycznie przystosowany do rejestracji jako samochód osobowy, przy czym po zamontowaniu trwałej przegrody może być on przekwalifikowany do pojazdu ciężarowego kategorii N1. W oparciu o te ustalenia, odwołując się do zawartych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. "Wyjaśnienia do taryfy celnej" Dyrektor uznał, że zgłoszony pojazd należy kwalifikować według kodu PCN 8703 32 90 9 tj. jako samochód osobowo – towarowy. Zwrócił przy tym uwagę, że podstawą takiej klasyfikacji są przepisy prawa celnego, których nie mogą zastępować przepisy stosowane dla potrzeb innych dziedzin np. rejestracji pojazdów, zawarte w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - prawo o ruchu drogowym. Ustosunkowując się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego organ II instancji nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w tym polegających na braku niezbędnych działań w celu wyjaśnienia sprawy. Stwierdził, że wobec istnienia dokumentu urzędowego – karty pojazdu nr BR420267 oraz nie będącej dokumentem urzędowym, informacji przedstawiciela firmy Mercedes dotyczącego konkretnego pojazdu, zbędny i niedopuszczalny był dowód w postaci opinii biegłego, zwłaszcza na okoliczność wskazaną przez stronę tj. na okoliczność klasyfikacji celnej towaru. Dokonywanie takiej klasyfikacji jest bowiem stosowaniem prawa materialnego, a więc czynnością zastrzeżoną dla organów celnych. Wskazując na kopię stosownego upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego Dyrektor uznał także za niezasadny zarzut podpisania decyzji przez osobę nieupoważnioną.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła powyższej decyzji rażące naruszenie art. 279 § 1 pkt 1 Kodeksu Celnego poprzez podpisanie decyzji I instancji przez osobę nieupoważnioną oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 194 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej – przez pominięcie przedłożonych przez skarżącego dokumentów urzędowych.

W uzasadnieniu skarżący zwrócił uwagę, iż w przeciwieństwie do innych przepisów, które pozwalają organom administracji na wydawanie innym osobom upoważnień do wydawania decyzji w ich mieniu, Kodeks Celny nie zawiera takich regulacji. Naczelnik Urzędu Celnego nie może więc upoważniać pracowników urzędu celnego do wydawania decyzji. Skarżący wskazał też, że z przedłożonej przez niego dokumentu urzędowego - karty pojazdu nr [...] wynika, iż przedmiotowy pojazd dopuszczono do ruchu jako samochód ciężarowy. O pojeździe ciężarowym mowa jest także w innym dokumencie urzędowym - zaświadczeniu o wymeldowaniu pojazdu. W ten sposób klasyfikują pojazd również pozostałe dokumenty zagraniczne przedstawione przez stronę, a także opinia techniczna polskiego rzeczoznawcy. Fakt, iż pojazd jest samochodem ciężarowym da się też stwierdzić na podstawie zdjęć, na których jest uwidoczniona duża pusta powierzchnia wewnątrz samochodu przeznaczona do przewozu towarów. Organy celne nie przeprowadziły dowodów przeciwko przedłożonym zagranicznym dokumentom, w tym dokumentom urzędowym. Strona uznała za niezrozumiały podnoszony przez organy celne argument, że przedmiotowy pojazd przez 5 lat, od roku 1998 był zarejestrowany jako osobowy i jako taki występował aż do dnia 12 lutego 2003 r. kiedy to zmieniono jego przeznaczenie na ciężarowy. Według skarżącego krótki upływ czasu pomiędzy dokonaniem zmiany przeznaczenia pojazdu a przekroczeniem granicy nie może mieć wpływu na formułowaną ocenę prawną.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie.

Wypowiadając się w kwestii zarzutu naruszenia art. 279 § 1 pkt 1 Kodeksu Celnego organ wskazał na przepis art. 143 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się zaś do zarzutu pominięcia zagranicznych dokumentów urzędowych stwierdził, że właśnie głównie na ich treści oparte było skarżone rozstrzygnięcie. Zwrócił uwagę, że z karty pojazdu wynika, że auto było wyprodukowane jako osobowe i dopiero po upływie 5 lat dokonano przerejestrowania, określając je jednocześnie jako samochód osobowy. Podkreślił, że pojazd nie był przebudowywany na samochód ciężarowy fabrycznie, co wynika także z pisma przedstawiciela producenta. Tymczasem zawarta w Taryfie celnej klasyfikacja odwołuje się do przeznaczenie towaru według zamysłu producenta, a nie według sposobu korzystania z towaru przez nabywcę. Dyrektor podtrzymał swoje stanowisko co do odrębności kwalifikowania pojazdu dla potrzeb innych dziedzin prawa i braku jej wpływu na klasyfikację dokonywaną przez organy celne, czego konsekwencją jest fakt, że z okoliczności zarejestrowania pojazdu jako pojazdu ciężarowego nie można wyprowadzać wniosków, które by determinowały taryfikację celną. W tym kontekście wskazał, że opinia rzeczoznawcy została sporządzona w oparciu o przepisy prawa o ruchu drogowym. Powtórzył także swoje ustalenia oparte na dokonanej rewizji celnej oraz dokumentacji fotograficznej (przeszklone nadwozie, kotwice do siedzeń) wskazujące, iż mamy do czynienia z samochodem zasadniczo przeznaczonym do przewozu osób.

W piśmie procesowym z dnia 19 lutego 2004 r. skarżący zwrócił uwagę, że powoływany przez Dyrektora Izby Celnej przepis art. 143 Ordynacji podatkowej uzyskał brzmienie przytaczane w odpowiedzi na skargę dopiero w dniu 1 września 2003 r., natomiast niewłaściwie podpisana decyzja I instancji została wydana w dniu [...]. Zarzucił też dowolność w ustaleniu przez organ celny, iż samochód nie miał przebudowanej tylnej części pojazdu. Uznał za istotne, iż określenie rodzaju pojazdu jako ciężarowego funkcjonowało w chwili jego zakupu, co wynika z karty pojazdu oraz umowy sprzedaży. Podkreślił, iż na możliwość zakwalifikowania pojazdu jako ciężarowego wskazuje również pismo firmy D. C., a także wyjaśnienia do Taryfy celnej, powoływane przez organy celne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie można uwzględnić, gdyż skarżona decyzja nie narusza prawa.

W szczególności nie jest zasadny zarzut rażącego naruszenia prawa w wyniku podpisania decyzji I instancji przez osobę niemająca stosownego upoważnienia. Wprawdzie słusznie skarżący zwraca uwagę, że w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej przytacza przepis art. 143 Ordynacji podatkowej w brzmieniu, który nie obowiązywał w dniu podpisania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T., niemniej prawo Naczelnika do wydawania takich upoważnień da się wywieść z brzmienia tegoż przepisu obowiązującego zarówno w dniu podpisania skarżonej decyzji, jak i w dniu 11 października 2002 r. tj. w dniu podpisania przez Naczelnika Urzędu Celnego w T. upoważnienia dla J. D., który podpisał decyzję I instancji. W tym czasie paragraf 1 artykułu 143 Ordynacji podatkowej, który na mocy art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny miał odpowiednie zastosowanie w sprawach celnych, stwierdzał, że "Organ podatkowy może upoważnić pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń." Skoro przepis ten był stosowany "odpowiednio", a nie "wprost", to należy przyjąć, że w postępowaniu celnym wskazane uprawnienie organu podatkowego przysługiwało odpowiednio organowi celnemu. Organem takim, zgodnie z art. 279 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego w brzmieniu nadanym przez art. 14 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41, poz. 365), był także Naczelnik Urzędu Celnego. Wniosku tego nie podważa ówczesne brzmienie § 2 art. 143 który Ordynacji podatkowej wprost wskazującego, że naczelnik urzędu skarbowego i dyrektor izby skarbowej są osobami które mogą wydawać upoważnienia do wydawania decyzji. To precyzyjne wskazanie było niezbędne dlatego, że podmioty te zostały uznane za organy podatkowe dopiero począwszy od dnia 1 września 2003 r., w wyniku zmiany Ordynacji podatkowej dokonanej przez art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137 poz. 1302), do tego czasu nie mógł więc mieć do nich zastosowania § 1 rozważnego artykułu. Takie wskazanie nie było jednak konieczne w stosunku do organów celnych, których prawo wydawania upoważnień wynikało z zasady "odpowiedniości" stosowania art. 143 § 1 Ordynacji.

Ponadto należy zauważyć, że prawo do wydawania przez naczelnika urzędu celnego upoważnień dla podległych mu funkcjonariuszy celnych oraz pracowników urzędu do podejmowania w jego imieniu decyzji wskazuje także § 1 ust. 4 załącznika nr 2 ("Statut urzędów celnych") do zarządzenia nr 8 Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2002 r. w sprawie nadania statutu izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF Nr 6 poz. 29).

Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przy dokonywaniu przez organy celne klasyfikacji celnej zgłoszonego towaru. Dokonując kontroli decyzji w tym zakresie Sąd miał na uwadze autonomiczny charakter prawa celnego, tj. okoliczność, że przepisy te dla potrzeb procedur celnych przyjmują własne, specyficzne rozumienie pewnych pojęć, odmienne od powszechnego ich rozumienia, a także od znaczenia nadawanego dla potrzeb innych regulacji prawnych, takich jak ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W celu jednolitego rozumienia pojęć używanych przy klasyfikacji celnej towarów ustawodawca w art. 13 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny, upoważnił ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydania w formie rozporządzenia wyjaśnień do taryfy celnej. W konsekwencji tak sformułowanej delegacji do wydania aktu podustawowego wyjaśnienia te, zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U. Nr. 74 poz. 830) mają charakter definicji legalnych. Słusznie zatem organy celne odwołując się do wyjaśnień odnoszących się do kodu taryfy celnej 8704, uznały że przedmiotowy samochód nie jest samochodem do transportu towarowego. Jak bowiem wskazuje definicja zawarta w tym wyjaśnieniu, jedną z wersji samochodu do transportu towarowego zbudowanego na bazie nadwozia samochodu osobowego są takie samochody, które mają "przejętą" całą bryłę nadwozia z samochodu osobowego, z tym że wewnątrz mają fabrycznie przebudowaną część przestrzeni – dostosowaną do celów użytkowych – przewozu ładunków. Podstawowe znaczenie ma więc dostosowanie takiego pojazdu do transportu towarów przez jego wytwórcę, a nie przez inne osoby. Nie można przy tym zarzucić, że ocena organów celnych została dokonana dowolnie, z naruszeniem reguł przeprowadzenia postępowania dowodowego wskazanych w Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 122, 180 § 1 i 194 § 3. Prowadząc postępowanie dowodowe organy celne zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do dokonania czynności klasyfikacji celnej. Sama czynność klasyfikowania tj. stwierdzenia czy dany przedmiot odpowiada zawartej w prawie celnym definicji, jest czynnością stosowania prawa, zbędne było zatem powoływanie biegłego na tę okoliczność. Organy celne nie potrzebowały przeprowadzania dowodów przeciwko przedstawionym przez stronę dokumentom urzędowym niemieckim, przede wszystkim dlatego, że dokonują one kwalifikacji pojazdu pod kątem możliwości jego dopuszczenia do ruchu, natomiast, jak wyżej wskazano, o klasyfikacji celnej pojazdu decyduje forma pojazdu nadana mu przez wytwórcę, a więc przesądzające jest do jakich celów przeznaczył go producent. Informacje zawarte w dokumentach niemieckich mają jednie znaczenie pomocnicze (np. wskazanie ilości miejsc siedzących, wskazanie, iż poprzedni właściciel użytkował pojazd przez długi czas jako pojazd osobowy), decydującym dowodem w sprawie była uzyskana na podstawie numeru nadwozia pojazdu, a więc odnosząca się nie do typu, ale do konkretnego pojazdu, informacja od przedstawiciela firmy Mercedes. Możliwość przebudowy przez użytkownika bądź osoby działające na jego zlecenie, pojazdu, który fabrycznie był przystosowany do przewozu osób, a na co wskazuje m.in. pismo przedstawiciela firmy Mercedes, nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż jak wyżej wskazano, dla potrzeb klasyfikacji celnej istotna jest przebudowa fabryczna.

Ze względu odrębności prawa celnego, a zwłaszcza swoiste regulacje klasyfikacji celnej towarów nie jest zasadny także zarzut, iż organy celne pominęły jako dowód opinię techniczną rzeczoznawcy. Jak bowiem wskazano w treści tej opinii, została ona sporządzona pod kątem ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Prawo to nie zawiera legalnej definicji "samochodu do transportu towarowego" (opis kodu taryfy celnej - 8704) a jedynie zbliżone do tego pojęcie "samochodu ciężarowego" definiowane jest jako "pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków; określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą" (art. 2 pkt 42 Prawa o ruchu drogowym). Tak więc dla rozstrzygnięcia jak należy klasyfikować pojazd organy celne zasadnie odwołały się do wiążących wyjaśnień do taryfy celnej, nie uwzględniając opinii rzeczoznawcy.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) Sąd orzekł jak w wyroku.