Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 747/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 86
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jednolity.
article: art. 18
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 4 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi S spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania S sp. z o.o. płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r.

Od powyższej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, S sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.

Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. S sp. z o.o. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności rolno środowiskowej na rok 2011. Wniosek obejmował pakiety szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji (s. 2 i 3).

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości – 77.358, 77 zł.

Od tej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR, który to organ – decyzją [...] sierpnia 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzje organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownego postępowania Kierownik BP ARiMR, wobec zmiany siedziby spółki, w dniu 20 maja 2013 r. przekazał wniosek do rozpoznania innemu organowi – Kierownikowi Biura Powiatowego ARMiR.

2. Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARMiR decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] odmówił skarżącej spółce przyznania wnioskowanej płatności za rok 2011. Jako przyczynę odmowy przyznania wnioskowanej płatności organ wskazał naruszenie przez skarżącą spółkę przepisów art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r., dalej Rozporządzenie nr 1698/2005), art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2988 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (DZ.U. L 312 z 23 grudnia 1995 r., dalej rozporządzenie nr 2988) oraz niespełnienie przez stronę warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.) – dalej – rozporządzenie w sprawie Programu rolnośrodowiskowego, w związku ze stworzeniem przez producenta rolnego sztucznych warunków do uzyskania płatności, polegających na sztucznym podziale gospodarstwa rolnego.

Organ wskazał, że jego obowiązkiem jest zbadanie czy strona spełnia określone w tych przepisach warunki do przyznania płatności, ponieważ dopiero łączne spełnienie wszystkich warunków daje legitymację do występowania w charakterze rolnika uprawnionego do przyznania płatności. Organ przytoczył definicje zawarte w art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2012 r., poz. 86): producenta rolnego (pkt 3) oraz gospodarstwa rolnego (pkt 1), zaznaczając, że nadanie numeru ewidencyjnego stanowi potwierdzenie, że jego właściciel zgłosił się do organu jako producent rolny i posiadacz gospodarstwa rolnego. Zaznaczył też, że uzyskanie wpisu do ewidencji producentów nie jest równoznaczne z uzyskaniem jakichkolwiek uprawnień do płatności, gdyż to czy podmiot jest uprawniony do uzyskania płatności rozstrzygane jest na gruncie danych przepisów dotyczących przyznania poszczególnych płatności. Rolnik nie dlatego jest producentem rolnym, że został wpisany do rejestru (zgodnie z zapisem ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) lecz dlatego, że spełnia warunki określone w szczegółowych przepisach prawa materialnego.

W ocenie organu I instancji istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), przy czym chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa.

Organ stwierdził, że wobec braku oddzielnych definicji "posiadania gospodarstwa rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, dla określenia pojęcia "posiadanie" sięgnąć należy do regulacji Kodeksu cywilnego. Powołując się na art. 336 k.c., organ wskazał, że posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na określonym władztwie nad rzeczą i występuje w dwóch postaciach: posiadania samoistnego i posiadania zależnego. Jako stan faktyczny, posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą oraz elementu psychicznego, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Czynnik faktycznego władztwa polega na fizycznym opanowaniu rzeczy i władztwo to musi być stanem trwałym, zatem związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony. Element psychiczny posiadania - określany jako czynnik woli - manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza. Brak któregokolwiek z wymienionych elementów posiadania przesądza o braku posiadania.

Organ powołał się na również na art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14), definiujące gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku i na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Powołując się na omówione przepisy organ wskazał, że jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, powinna być uznana za jedno gospodarstwo rolne.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że jednym z programów pomocy dla rolnictwa z funduszy europejskich, o które corocznie wnioskuje skarżąca jest program rolnośrodowiskowy. Organizację rozdziału tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173.). Warunki przyznania płatności na lata 2007- 2013 dla korzystających z tej formy pomocy określa powołane wyżej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. Wynika z niego, że płatność do każdego hektara jest uzależniona de facto od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem, a w odniesieniu do areału powyżej 300 hektarów płatność ONW w ogóle nie przysługuje.

Organ powołał się dalej na art. 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 173) wskazując, że ma on na celu wyeliminowanie "sztucznych" podziałów gospodarstw celem ominięcia modulacji m.in. w przypadku płatności rolnośrodowiskowych. W obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, zarejestrowanym w ewidencji producentów, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi.

Dalej Kierownik BP wskazał na art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011), zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Z dokumentów wynika, że wymienione w decyzji spółki są powiązane osobowo przez P.M., R.M. oraz D.M.. Przemawia za tym zarówno struktura organizacyjna spółek, w których osoby te mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek albo bezpośrednio, będąc jej wspólnikami bądź pełniąc inne funkcje umożliwiające im prowadzenie spraw spółek, np. prokurenta lub prezesa zarządu, względnie pośrednio, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są wymienione osoby.

Ponadto rejestrowane na przestrzeni lat 2005-2011 (także w następnych latach) spółki podawały jako swe siedziby ten sam adres: ul. [...] lub ul. [...] (będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.), względnie [...] (przy czym do korespondencji wskazywano adres ul. [...]). Kierownik BP podkreślił również nieograniczoną decyzyjność P.M. jako bezpośredniego lub pośredniego wspólnika, prokurenta, bądź członka zarządu. Powyższe ustalenia doprowadziły organ do stwierdzenia braku przesłanek do uznania skarżącej jako spółki samodzielnie prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania.

W tabelach zawartych na stronach od 13 do 17 oraz 24-27 decyzji zostały przedstawione powiązania osobowe spółek, w tabeli na stronach 19-21 właściciele kont poszczególnych spółek, w tabeli na stronach 22 -24 adresy spółek – jako dowody świadczące w ocenie organu o tym, że spółki zostały formalnie zarejestrowane i wnioskują o płatności tylko po to by zmaksymalizować wysokość otrzymanych płatności oraz aby uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana (zarówno z powodu przekroczenia powierzchni, jak i z powodu braku możliwości zwiększenia powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym).

Organ wskazał, że w 2008 r. 39 takich "sztucznie" stworzonych spółek zadeklarowało do płatności 2865,72 ha, w 2009 r. 60 spółek zadeklarowało do dopłat już 3988,25 ha. W roku 2012 90 podmiotów powiązanych kapitałowo, osobowo wnioskowało o płatności na łączną powierzchnię 3789,40 ha. W 2013 r. spółek powiązanych kapitałowo z P.M. było już 103 przy czym w 2011 r. P.M. występował jako wspólnik bądź członek (prezes) zarządu w 77 spółkach z czego 31 ubiegało się o płatność rolnośrodowiskową. Według wyliczenia organu w przypadku złożenia jednego wniosku różnica za rok 2011 w dopłatach wynosiłaby: dla pakietu 2 – 20.209,00 zł, a dla pakietu 3 – 1.691.410, 00 zł.

W podsumowaniu organ stwierdził, że grunty rolne zgłaszane przez skarżącą oraz inne wskazane podmioty, są de facto zarządzane przez tę samą osobę – P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez niego oraz spółki, w których jest wspólnikiem, nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Organ uznał, że to P.M. prowadził działalność rolniczą, która była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To on uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z tą działalnością, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. O trwałym charakterze posiadania nie świadczy również swobodne przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy ww. podmiotami.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że przy tak stworzonej strukturze własnościowej podmiotów, nie jest możliwa ich odrębność gospodarcza. Zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, tj. prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, wskazaniu tego samego rachunku bankowego (należącego do P.M.) do przelewu środków uzyskanych z ARiMR, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia przepisów prawa. P.M. brał udział w załatwianiu wszystkich spraw prowadzonych dla skarżącej (jak i wszystkich innych spółek), związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstw rolnych. P.M. sygnował wniosek inicjujący sprawę o płatność, pomimo faktu, że nie występował jako osoba do tego upoważniona. W zakresie finansów sprawuje stały nadzór.

W ocenie organu aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia. W następstwie poczynionych ustaleń organ uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. Organ podkreślił, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1).

3. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz o przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem spółki. W odwołaniu zarzuciła brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustaleniach stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji 65/2011 i art. 32 rozporządzenia Rady WE 73/2009.

Zawarty w odwołaniu wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przesłuchanie wnioskowanych świadków, został uwzględniony, lecz świadkowie nie stawiali się na przesłuchania. Ostatecznie w sprawie przesłuchano w charakterze świadków P.M. i M.P.. M.D. i M.P. złożyli do akt sprawy pisemne oświadczenia, natomiast pismem z dnia [...] maja 2015 r. P.M. (działając jako pełnomocnik spółki ) cofnął wniosek o przesłuchanie w charakterze świadków pozostałe zawnioskowane osoby.

4. Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do wniosków składanych w 2011 r. zostały określone w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173); rozporządzeniu PRŚ, rozporządzeniu Komisji WE nr 65/2011; rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009; rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz. Urz. z dnia 15.12,2009 r., L 329/1); rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające, rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008,321,14); rozporządzeniu Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

Wskazał, że celem płatności do gruntów rolnych finansowanych przez Unię Europejską (m. in. płatności PRŚ) jest wspieranie rolników, tj osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Dla uzyskania tej płatności nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kc, ale należy je również rolniczo użytkować. Istotne jest także, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z rozporządzenia PRŚ. Musi zatem wykazać, że faktycznie posiadał w dniu [...] maja danego roku grunty rolne i utrzymywać je zgodnie z normami. Faktyczne władztwo na daną rzeczą oznacza również, że istnieje swoboda, co do podejmowania decyzji np.: co, gdzie i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, kiedy zbierać plony oraz kiedy gdzie i komu je sprzedawać. Samoistność posiadania oznacza, że posiadacz zachowuje się wobec rzeczy tak jak właściciel.

Organ odwoławczy stwierdził, w oparciu o wskazane przepisy oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżąca nie była posiadaczem - w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia PRŚ – gruntów rolnych zgłoszonych do płatności PRŚ, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P.M. i były przez niego zarządzane. Wskazał, że w sprawie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, a przedmiotowy podział ma na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie nienależnych uprawnień do płatności PRŚ. Podział ten nastąpił jeszcze przed rokiem 2011.

Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami dokonanymi w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji. Dyrektor OR nadmienił, że wprawdzie niniejsza sprawa dotyczy płatności PRŚ, jednakże w kontekście sztucznych warunków stworzonych w celu uzyskania płatności na rok 2011 koniecznym jest wskazanie, że multiplikowanie spółek pozwoliłoby na uzyskanie płatności również w ramach innych działań wspierających rolników, o które w 2011 r. wnioskowała skarżąca, a które realizowane są przez ARiMR, tj. płatności ONW oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Wskazał, że skarżąca jest podmiotem zgłaszającym działki rolne będące częścią gospodarstwa zarządzanego przez P.M. i nie może zostać uznana za samodzielnego producenta rolnego. Organ podniósł, że w sprawie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, a podział ma na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie nienależnych uprawnień do płatności PRŚ. Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji. Występując we własnym imieniu P.M. nie otrzymałby płatności PRŚ w takiej łącznej wysokości w jakiej mogłyby otrzymać pomoc finansową spółki gospodarujące na gruntach rolnych wydzielonych z jednego gospodarstwa będącego w posiadaniu P.M..

Dyrektor Oddziału ARMiR podzielił stanowisko organu I instancji OR zaznaczył, że analiza składu personalnego wymienionych w decyzji spółek pozwala na stwierdzenie, że spółka S, jak i pozostałe podmioty są w przeważającym stopniu zależne od P.M. bowiem pełniącymi funkcje zarządcze w tych spółkach zawsze są te same osoby tj. P.M., D.M., R.M., M.M. oraz M.P., także M.P. i M.D.. Natomiast w przypadku występowania innych osób, które pełnią w spółkach funkcje zarządcze przejawiają się zawsze osoby w różnej formie powiązane z P.M., np. K.R.. Związek P.M. i jego wpływ na działalność pozostałych podmiotów, w tym S sp. z o. o. pozwala obronić tezę, że powstanie skarżącej (oraz pozostałych podmiotów), to wynik celowego działania nastawionego wyłącznie na ominięcie konsekwencji wynikających z regulacji § 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia PRŚ. W świetle powyższych stwierdzeń organ wywiódł, że zasadniczy cel stworzenia ww. spółek, w tym skarżącej oraz ich działalności jest sprzeczny z celem przepisów regulujących wspieranie rolników.

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca nie ponosi kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników ani żadnych kosztów związanych z wypłatą wynagrodzeń czy płatności na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem organu jest to zadziwiające albowiem wskazuje na fakt społecznego świadczenia pracy przez prezesa zarządu czy dyrektora zarządzającego w spółce. Mając na uwadze wysokość pensji jakie zazwyczaj pobierają osoby pracujące na tak wysoko postawionych w hierarchii przedsiębiorstw stanowiskach, nie pobieranie wynagrodzenia przez zarządzających S sp. z o.o. świadczy o tym, że spółka zarządzana była wyłącznie na papierze. Ponadto organ podkreślił, że S sp. z o. o. jako podmiot utrzymujący się z produkcji rolniczej generował ze sprzedaży wyłącznie straty (w 2011 r. 1175,16 zł), a jego działalność opierała się przede wszystkim na zlecaniu podmiotom zewnętrznym wykonywania usług.

W 2011 r. zysk z działalności operacyjnej wyniósł 141 536, 56 zł. Zasadne jest zatem stwierdzenie, że dotacje z ARiMR były prawie w całości składową zysku osiąganego przez S sp. z o.o. (z chwilą zaprzestania wypłacania dotacji przez ARiMR tj. od roku 2012 spółka ponosi wyłącznie straty, również w zakresie działalności operacyjnej).

W związku z powyższym, zdaniem organu, uprawnione było stwierdzenie, że funkcjonowanie S sp. z o.o. uzależnione jest od dotacji realizowanych przez ARiMR, a w momencie "odcięcia" tychże dotacji nastąpił brak finansowego zysku, co świadczy o prawdziwych intencjach towarzyszących utworzeniu i funkcjonowaniu spółki. Organ wskazał nadto, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym sprawozdań finansowych, pozwala stwierdzić, że działalność S sp. z o.o. opiera się przede wszystkim na zlecaniu podmiotom zewnętrznym wykonywania usług.

Organ odwoławczy podniósł, że podział dużego gospodarstwa na mniejsze działki, przekazane w posiadanie różnym producentom rolnym, przekłada się wprost na znaczący wzrost pomocy PRŚ i przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Fakt wyodrębniania i zawiązywania przez P.M. poszczególnych spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - w tym spółki S - i dzielenie łącznie posiadanego przez niego areału na mniejsze gospodarstwa jest w sposób daleko idący działaniem pozostającym w sprzeczności z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących w niekorzystnych warunkach. W ocenie organu odwoławczego w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie to P.M. finansował działania S oraz nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług. Organ stwierdził, że sporne grunty rolne były zarządzane przez P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez P.M. oraz spółki, w których jest wspólnikiem pełniącym rolę zarządczą, nie stanowią odrębnych, samodzielnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie.

W ocenie organu odwoławczego dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności, w niniejszej sprawie uwzględniona została całość okoliczności sprawy, a aplikowanie o pomoc finansową przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Organ nadmienił, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. W pewnych sytuacjach - tak jak ma to miejsce w przypadku S sp. z o. o. - za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek i zgłaszanie przez nowe podmioty gruntów pozostających we władaniu P.M. do płatności PRŚ.

Odnosząc się do zarzutów strony organ wskazał, że P.M. nie przedstawił okoliczności, które miałby wpływ na odmienną ocenę materiału dowodowego stanowiącego podstawę wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

5. W skardze na powyższą decyzję, spółka zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w 30-dniowym terminie i wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga nie zawierała uzasadnienia podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie, wskazując że nie może ustosunkować się do podniesionego w niej zarzutu z uwagi na jego lakoniczność (brak sformułowania zarzutu).

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r. podniesiono zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. polegający na tym, że uprzednio wydaną decyzję przez Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z dnia [...] lutego 2012 r. strona zaskarżyła jedynie w części dotyczącej pominięcia przez organ zmiany wniosku co spowodowało to, że decyzja w niezaskarżonej części stała się ostateczna. Tymczasem organ II instancji uchylił całą zaskarżoną decyzję wykraczając poza zakres zaskarżenia określony w odwołaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.

7. Przed odniesieniem się do merytorycznych kwestii związanych z odmową przyznania płatności za rok 2011 r. konieczne jest rozważenie zarzutu powołanego w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r. (złożonym bezpośrednio przed rozprawą – data wpływu do sądu – 8 marca 2016 r.). Pomijając stałą już praktykę skarżącej składania pism procesowych bezpośrednio przed rozprawą mimo wcześniejszego zawiadomienia ( w tym przypadku 26 stycznia 2016 r.) należy wskazać, że zarzut wystąpienia w zaskarżonej decyzji wady kwalifikowanej z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i oparty na tym wniosek o stwierdzenie nieważności w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie zasługują na uwzględnienie.

Istotnie w odwołaniu (k. 20 akt administracyjnych) od decyzji z dnia [...] lutego 2012 roku (k. 19 akt administracyjnych) skarżąca wniosła o "uchylenie skarżonej decyzji w części dotyczącej pominięcia w postępowaniu zmiany do wniosku dotyczącej obrębu [...] i zobowiązań rolnośrodowiskowych od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "AM". Z uzasadnienia odwołania wynika, że skarżąca zarzuciła organowi I instancji pominięcie zmiany wniosku (tzw. transferu) w zakresie działek nr [...] oraz [...] i domagała się przyznania płatności do tych działek. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. (k. 22 akt administracyjnych) została uchylona w całości decyzja organu I instancji. Z treści uzasadnienia wynika, że przyczyną uchylenia było właśnie pominięcie zmiany wniosku dokonanej w dniu [...] lipca 2011. Decyzja ta stała się ostateczna wobec jej niezaskarżenia.

Zdaniem niniejszego składu orzekającego pogląd prawny, który formułuje skarżąca, odwołujący się do stanowiska wyrażonego w wyroku tutejszego Sądu z dnia 13 stycznia 2016 r. w sprawie II SA/Go 924/15 nie jest trafny. Przymiot i skutki ostateczności należy bowiem wiązać z decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], którą pierwsza wydana w sprawie decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] została uchylona w całości. Niezależnie zatem od wątpliwości dotyczących zakresu zaskarżenia, również w kontekście zasady wyrażonej w art. 139 k.p.a., w obrocie pozostała ostateczna decyzja organu II instancji z dnia [...] sierpnia 2012 r. nie zaś w jakimkolwiek zakresie decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2012 r. To właśnie skutkami wynikającymi z ostateczności tej decyzji związany był organ w dalszym postępowaniu. Organ prowadzący w dalszym toku postępowanie musiał zatem uwzględnić to, że pierwotna decyzja wydana w sprawie została ostatecznie i w całości wyeliminowana z obrotu.

Kolejną kwestią jest charakter i prawne konsekwencje wniesienia odwołania. Środek ten nie jest jak wiadomo mocno sformalizowany i kodeks określa jedynie minimalne jego wymogi (por. Z. Kmieciak, Odwołania w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 71 i n.). Wobec braku konieczności sformułowania żądania w przypadku tego środka zaskarżenia doktryna i judykatura nie wymaga od skarżącego wskazania zakresu i wniosków odwołania. Zgodnie z ogólnie przyjętym poglądem samo niezadowolenie strony z decyzji organu I instancji powinno być traktowane jako żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy (por. K. Glibowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2014, s. 544 i n.).

Wbrew twierdzeniu strony skarżącej odwołanie z dnia [...] marca 2012 r. nie jest jednoznaczne zakresowo. Odwołuje się ono do treści zmienionego wniosku – tzw. wniosku transferowego z dnia [...] czerwca 2011 r. (k. 10 akt administracyjnych), którego zakres nie pokrywa się z tym co strona podaje w odwołaniu. Stwierdzenie, że zakres odwołania jest jednoznaczny, i że rozstrzygnięcie organu II instancji nie mogło mieć charakteru całościowego, nie ma oparcia w aktach sprawy. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji trafnie, choć lakonicznie, wskazał, że brak odniesienia się do treści tego wniosku oraz braki materiału dowodowego nie pozwalają na kwalifikację wniosku pod względem ustalenia całości obszaru rolniczo użytkowanego i jego zagospodarowania. Dlatego też nie można uznać, że w sprawie doszło jedynie do zaskarżenia części decyzji organu I instancji, bo w takim stanie sprawy – wobec braku odpowiednich ustaleń i dowodów - nie było to możliwe. Zasadnie zatem organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości.

Trafność tego rozstrzygnięcia potwierdza regulacja art. 138 § 2 k.p.a. przewidująca jedynie możliwość wydania orzeczenia kasacyjnego wyłącznie w odniesieniu do całości decyzji. Skoro w sprawie – wobec braków dowodowych - nie było możliwości wydania orzeczenia kasacyjno-reformatoryjnego (art. 138 § 1 pkt 2 ), uchyleniu – niezależnie od wniosku odwołania – podlegała cała zaskarżona decyzja.

Podkreślić należy, że w innych sprawach z udziałem skarżącej twierdzi ona, że decyzja organu drugiej instancji wydana została z rażącym naruszeniem z powodu nierozłącznego rozpoznania wniosków transferowych (np. sprawa II SA/Go 751/15), co tym bardziej potwierdza słuszność decyzji uchylającej pierwszą decyzję organu I instancji w całości między innymi po to by postępowanie objęło cały zakres wniosku.

Inną kwestią jest natomiast odniesienie się do zastosowania w sprawie zakazu reformationis in peius. Niniejszy skład podziela w tej mierze pogląd, że zakaz ten nie dotyczy decyzji kasacyjnych z art. 138 § 2 k.p.a. i nie ma również zastosowania do decyzji organu I instancji (jak i kolejnej decyzji II instancji) wydanych w postępowaniu toczącym się w następstwie decyzji kasacyjnej przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania (por. K. Glibowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2014, s. 586, 587).

8. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie – dotyczącej decyzji wydanej w następstwie tego właśnie ostatecznego uchylenia nie jest również dopuszczalne stosowanie art. 135 p.p.s.a. do kontroli innych ostatecznych decyzji wydanych w sprawie, podlegających odrębnemu zaskarżeniu.

W doktrynie i judykaturze podkreśla się, że o zastosowaniu tego przepisu decyduje kwalifikacja materialnoprawna a nie procesowa i zwraca się uwagę na jego silnie gwarancyjny charakter. Jednak przepis ten nie uprawnia skarżącego do żądania objęcia przez sąd zakresem orzekania aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, innych niż akt lub czynność zaskarżona. Ocena, czy taka "niezbędność" istnieje w konkretnej sprawie, należy do sądu. Przepis art. 135 p.p.s.a. określa jedynie zakres uprawnień orzeczniczych sądu administracyjnego, zatem nieskorzystanie przez sąd z przewidzianych w tym przepisie uprawnień nie może stanowić podstawy do zarzutu naruszenia przez sąd prawa (por. wyroki NSA z 24 listopada 2009 r., II FSK 1140/2008 i 2 lutego 2011 r., II OSK 233/2010).

Istotne dla oceny przyczyn nieskorzystania przez sąd z tej możliwości poza wskazanymi wyżej w pkt 7 uzasadnienia przyczynami jest również to, że decyzja wydana przez organ II instancji w dniu [...] sierpnia 2012 r. nie została przez stronę zaskarżona do sądu administracyjnego, co należy odczytywać jako uznanie przez stronę jej ostateczności i związanych z tym, wyżej omówionych, skutków.

9. Jeśli chodzi zaś o prawo materialne i jego zastosowanie uzasadniające zdaniem organów odmowę przyznania płatności należy zgodzić się z tym, że skarżąca spółka została sztucznie utworzona w celu uzyskania wyższych dopłat, co prowadziło do naruszenia art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Zgodnie ze wskazanym przepisem, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Rozporządzenie nie definiuje pojęcia "sztucznych warunków", ale pojęcie to było przedmiotem rozważań TSUE w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12. W ocenie TSUE do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek).

Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia (WE) Nr65/2011, konieczna jest ocena działania także na etapie tworzenia tych podmiotów, a więc nie tylko działań samego beneficjenta, tj. utworzonej spółki, ale i podmiotów tworzących tę spółkę w ewentualnym celu uzyskania korzyści. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności.

Za trafne uznać należy stwierdzenie organu, że składanie przez utworzone podmioty kilkudziesięciu odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które - zgłoszone łącznie - nie kwalifikowałyby się do przyznania pomocy z uwagi na przekroczenie powierzchni 300 hektarów lub uprawniałyby do zmniejszenia płatności, jest stworzeniem sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

W świetle przedstawionych okoliczności zachodziły także podstawy do stwierdzenia zamierzonej koordynacji pomiędzy powiązanymi podmiotami, na co wskazuje występowanie niemal w każdym podmiocie osoby P.M., wskazywanie przez dominującą większość spółek numeru konta bankowego P.M. jako konta, na które mają być przelewane środki uzyskane w ramach różnych płatności celowych, jak również faktyczne przelewanie środków z przyznanej pomocy na jego konto bankowe, wykonywanie przez niego lub powiązane z nim podmioty usług rolniczych na rzecz skarżącej, jak i szeregu innych spółek przez P.M. utworzonych czy też wspólny adres dla siedziby kilkudziesięciu spółek, a także jeden dla nich wszystkich wskazany adres dla korespondencji (znajdujący się w [...] położonych w [...]), będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.. Uznać zatem należy, że prawidłowo oceniony został również element subiektywny stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, celem utworzenia których było wyłącznie uzyskanie korzyści sprzecznej z celami całego systemu wsparcia.

10. Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie Rozporządzenie PE i Rady (WE) nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. U. UE.L. 2008.321.14). Rozporządzenie to ustanawia ramy tworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych oraz badania metod produkcji rolnej. Zgodnie z art. 2a) na użytek niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: "gospodarstwo rolne" lub "gospodarstwo" oznacza wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną.

Rozporządzenie to zostało wydane w celu stworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych, nie zawiera jednak innego pojęcia "gospodarstwa" jak definiowane w art. 2b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, a wręcz przeciwnie je uzupełnia o takie elementy jak względy techniczne, ekonomiczne, posiadanie oddzielnego kierownictwa. Taki sposób interpretacji jest zasadny mając na uwadze wzajemne przenikanie i uzupełnianie się wspólnotowych regulacji i definicji dotyczących wsi oraz systemów płatności.

Podkreślenia wymaga, że to od konkretnych podmiotów podejmujących inicjatywę gospodarczą zależy, w jakiej formie organizacyjnej (byle prawem dopuszczalnej) będą prowadzić dane przedsięwzięcie, a takim niewątpliwie jest produkcja rolna. Sąd rozpoznający sprawę jednocześnie zwraca uwagę, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki cywilnej czy spółki kapitałowej nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. Zdaniem Sądu za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach) wielu umów spółek cywilnych czy kapitałowych i zgłaszanie przez tak utworzone podmioty wniosków o wsparcie (płatności). Multiplikowanie spółek stanowiło działanie nastawione na uzyskanie pomocy (płatności) w wyższej niż dopuszczalna kwocie.

Fakt utworzenia i działania spółki w ramach korzystania z konstytucyjnej i ustawowej swobody prowadzenia działalności gospodarczej nie jest argumentem obalającym tezę, że utworzenie określonego podmiotu, jako jednego z wielu, miało na celu stworzenie warunków w sposób sztuczny, wyłącznie dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Nie można bowiem twierdzić, że służy osiągnięciu zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzeniu i utrzymywaniu miejsc pracy przyznawanie płatności z (w wyniku obejścia prawa) obejściem prawa dotyczącego ograniczeń związanych z areałem przez fakt tworzenia wielu spółek, przekazujących sobie w krótkich odstępach czasu grunty. Dokonana przez organ ocena dowodów w tym zakresie nie przekroczyła granic swobody, przewidzianej w art. 80 k.p.a.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy poczyniły prawidłowe i kompletne ustalenia faktyczne dotyczące sztucznego tworzenia przez P.M. warunków do uzyskania korzyści finansowej. Pozostaje to w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i zmierza do ominięcia przepisów tego prawa.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że działki, co do których skarżąca spółka wystąpiła o dopłaty, były deklarowane do dopłat przez inne spółki w których P.M. był wspólnikiem, prezesem zarządu, prokurentem lub pełnomocnikiem, deklarując jej posiadanie uprawniające do wystąpienia z wnioskiem o dopłatę. Oznacza to, że działki te już w okresie poprzedzającym złożenie przedmiotowego wniosku stanowiły element jednego organizmu - gospodarstwa rolnego. Występowanie w tych podmiotach P.M. jako wspólnika lub członka zarządu albo prokurenta czy pełnomocnika, mającego faktyczny, usytuowany prawnie wpływ na ich działalność, otrzymywanie dopłat na jego rachunek bankowy, wykonywanie prac przez zależne od niego firmy, wskazuje, że działalność ta była powadzona na jego rachunek, chociaż pod względem formalnym ryzyko obciążało tworzone przez niego oraz osoby z nim rodzinnie powiązane spółki cywilne lub spółki kapitałowe.

11. Brak jest też podstaw do uznania zarzutu podnoszonego w innych sprawach spółki dotyczącego błędnego doręczenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2014 r. Decyzja ta skierowana została do prawidłowo określonego podmiotu, czyli strony postępowania, którą była S sp. z o.o. Osoba prawna działa poprzez swoje organy, natomiast do reprezentacji skarżącej spółki powołany jest zarząd, który jak wynika z odpisu KRS spółki z o.o., był jednoosobowy, a tworzył go Prezes Zarządu – M.P.. W tych okolicznościach sprawy skierowanie decyzji administracyjnej do skarżącej spółki reprezentowanej przez Prezesa Zarządu było prawidłowe.

12. Należy też uznać, że w toku postępowania stronie zapewniono prawo czynnego w nim udziału. Skarżącej umożliwiono zgłoszenie wniosków dowodowych, zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, wniesienie uwag oraz zastrzeżeń, nadto zagwarantowano możliwość kontroli rozstrzygnięcia w administracyjnym toku instancji, z czego strona skorzystała wnosząc odwołanie od decyzji pierwszej instancji. Należy zauważyć, że na żadnym etapie postępowania strona nie kwestionowała ustaleń organu w zakresie ilości oraz składu osobowego spółek prawa handlowego oraz innych podmiotów prawa gospodarczego, które w omawianym okresie były osobowo powiązane z P.M.. W szczególności w postępowaniu administracyjnym strona nie podnosiła okoliczności dotyczących połączenia lub przejęcia innych spółek prawa handlowego, które oprócz S sp. z o.o., aplikowały o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Należy przy tym wskazać, że w postępowaniu którego przedmiotem jest przyznanie płatności w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego (...) zastosowanie mają przepisy k.p.a., ale z wyraźną ich modyfikacją. Stosownie do treści art. 21 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (DZ.U. z 2013 r. poz. 173) strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z brzmienia przytoczonego przepisu ustawy wyraźnie wynika, że ciężar udowodnienia podnoszonych przez stronę okoliczności spoczywa na stronie. Oznacza to, że strona ma obowiązek nie tylko przedstawiania istotnych okoliczności sprawy, ale również wskazywania dowodów na ich poparcie.

Konsekwencją przyjętego rozwiązania jest to, że organ administracyjny nie jest bezwzględnie zobligowany do poszukiwania dowodów, na poparcie wszystkich twierdzeń podnoszonych przez stronę.

Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.