Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1783/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2 i pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek, , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi S S na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r., znak: [...], Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (dalej także "MKDNiS"), działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 710, dalej jako "u.o.z.o.z.") oraz art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej "k.p.a.), po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek S S – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we [...] z [...] listopada 2018 r., nr [...].

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez MKDNiS.

Kierownik Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we [...] decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...], nakazał S S – posiadającej tytuł prawny do zabytku jakim jest dom mieszczański przy pl. [...] w [...], wpisany do rejestru zabytków decyzją z [...] maja 1960 r., pod nr [...]– przeprowadzenie prac zabezpieczających i robót budowlanych, których wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem ww. zabytku, polegających na:

- zabezpieczeniu obiektu przed przenikaniem wód opadowych oraz czynników atmosferycznych poprzez wykonanie szczelnego zadaszenia obiektu,

- zabezpieczeniu otworów okiennych przed przenikaniem wód opadowych,

- wykonaniu skutecznego systemu odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych,

- uzupełnieniu ubytków gzymsu koronującego oraz gzymsu wieńczącego lukarnę w elewacji frontowej,

- usunięciu samosiewów porastających obiekt.

Zgodnie z ww. decyzją, wymienione prace należało wykonać w terminie do 30 czerwca 2019 r.

S S (zwana dalej również "skarżącą") wnioskiem datowanym na 6 sierpnia 2020 r. (wpływ do organu - 28 września 2020 r.) zwróciła się do Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, w części, w której nakazano jej przeprowadzenie prac zabezpieczających i robót budowlanych polegających na uzupełnieniu ubytków gzymsu koronującego oraz gzymsu wieńczącego lukarnę w elewacji frontowej w terminie do dnia 30 czerwca 2019 r.:

1. z powodu wydania tej części decyzji z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. sprowadzającym się do:

- rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 i 81 k.p.a., polegającego na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym, tj. z protokołem z kontroli, w którym wskazano na konieczność zabezpieczenia wystroju elewacji frontowej przed dalszym uszkodzeniem,

- naruszenia art. 49 ust. 1 u.o.z.o.z. w związku z art. 3 pkt 1 tej ustawy, gdyż obowiązek nałożony decyzją w przedmiocie uzupełnienia gzymsów nie dotyczy materii zabytkowej, która podlegałaby ochronie w rozumieniu ww. przepisów,

2. z powodu trwalej niewykonalności decyzji w dniu jej wydania - art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Rozpoznając wniosek MKDNiS wskazał, że zarówno w judykaturze jak i w doktrynie prawa procesowego administracyjnego przyjęto, iż wady nieważności decyzji administracyjnej wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. mają charakter materialnoprawny i tkwią w samej decyzji. Nie są to wady o charakterze proceduralnym, gdyż takie wady są usuwane w trybie wznowienia postępowania. Ponadto do rażącego naruszenia prawa nie dochodzi, gdy w subiektywnym przekonaniu strony miało miejsce działanie organu administracji niezgodne z prawem (contra legem) i uznawane przez stronę za poważne lub szczególnie dotkliwe.

Organ nie dopatrzył się wad kwalifikowanych w badanej decyzji.

Odnosząc się do zawartego we wniosku skarżącej zarzutu rażącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 i 81 k.p.a., MKDNiS wyjaśnił, że protokół kontroli zawiera ustalenia poczynione przez organ w jej trakcie i jest dowodem, który polega ocenie organów administracji tak jak każdy inny dowód. Może być on podstawą ustaleń faktycznych zarówno wówczas, gdy nie zostały zgłoszone zastrzeżenia jak i wówczas gdy zastrzeżenia zostały zgłoszone. Zastrzeżenia, w zależności od ich treści, mogą być sygnałem dla organu administracji do uzupełnienia materiału dowodowego jednakże same w sobie nie dyskwalifikują przydatności dowodowej protokołu kontroli. Protokół określony w art. 39 ust. 1 u.o.z.o.z. stanowi opis stanu faktycznego ustalonego w trakcie kontroli wskazanej w art. 38 ustawy, w tym stwierdzone nieprawidłowości, z uwzględnieniem przyczyn powstania, zakresu i skutków tych nieprawidłowości oraz osób za nie odpowiedzialnych (art. 39 ust. 2 u.o.z.o.z.). Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.o.z.o.z., jeżeli z protokołu kontroli wynika, że zabytek jest w nieodpowiednim stanie zachowania, wojewódzki konserwator zabytków może wydać kontrolowanemu zalecenia pokontrolne usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie. Jeżeli jednak charakter stwierdzonych nieprawidłowości uzasadnia wydanie decyzji, organ może odstąpić od wydania zaleceń pokontrolnych i wydać decyzję, o której mowa w art. 43, art. 44 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 1, art. 49 ust. 1 lub art. 50 ust. 1 u.o.z.o.z. (art. 40 ust. 2 tej ustawy). Wybór trybu postępowania zależy od organu administracji, który działa w ramach swobody przyznanej w powyższych przepisach. Postępowanie kontrolne może więc prowadzić do wydania zaleceń pokontrolnych i uruchomienia dalszej procedury postępowania określonej w art. 40 ust. 2a - 3 u.o.z.o.z.

MKDNiS podkreślił, że nie stanowi naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów odmienna ocena dowodów, niż dokonana przez strony postępowania, dlatego że organ podejmuje decyzję arbitralnie, mając na uwadze dobro zabytku nad ochroną którego sprawuje nadzór konserwatorski.

W świetle powyższego organ stwierdził, że nie można uznać, iż badana decyzja, w części w której nakazuje skarżącej przeprowadzenie prac zabezpieczających i robót budowlanych polegających na uzupełnieniu ubytków gzymsu koronującego oraz gzymsu wieńczącego lukarnę w elewacji frontowej, została wydania z rażącym naruszeniem prawa polegającym na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym, tj. z protokołem z kontroli, w którym wskazano na konieczność zabezpieczenia wystroju elewacji frontowej przed dalszym uszkodzeniem. MKDNiS zauważył przy tym, że skarżąca nie kwestionowała przedmiotowego nakazu w drodze odwołania.

Odnosząc się do zarzutu niewykonalności decyzji organ wyjaśnił, że kwestia ta była przedmiotem analizy organu wojewódzkiego, który postanowieniem z [...] września 2020r., nr [...], oddalił zarzut S S w sprawie egzekucji administracyjnej, dotyczący m.in. niewykonalności obowiązku, wskazując, że w jego ocenie i na podstawie ogólnie posiadanej wiedzy na temat remontów i konserwacji zabytkowych obiektów, uzupełnienie ubytków gzymsów jest możliwe z użyciem zapraw sztukatorskich i są to rozwiązania powtarzalne oraz powszechnie stosowane. Ewentualna konieczność przeprowadzenia innych prac konserwatorskich lub robót budowlanych wynikająca ze złego stanu cegieł stanowiących podbudowę pod gzyms jest również działaniem powtarzalnym w przypadku remontów i konserwacji, stosuje się powszechnie przemurowania poluzowanych fragmentów, szpikowanie, iniekcje, osuszanie itp. Potwierdza to również stwierdzenie zawarte w zaleceniach zawartych w Opinii technicznej sporządzonej przez mgr inż. K Z z września 2020 r., który wskazuje, że "Ewentualne prace remontowe powinny polegać na przemurowaniu zmurszałych elementów, dokonaniu rozbiórek w niezbędnym zakresie i późniejszych odtworzeniach. (...)". MKDNiS zaznaczył, że na tym etapie, nie podlega ocenie wskazana metoda zabezpieczenia, które winna być poddana analizie na podstawie przedłożonego przez skarżącą programu prac konserwatorskich/projektu budowlanego wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia.

Powyższe stanowisko potwierdzono w postanowieniu MKDNiS z [...] kwietnia 2021 r., znak: [...], w którym organ ten utrzymał w mocy ww. postanowienie, podnosząc m.in., że dom mieszczański przy pl. [...] w [...] podlega całościowej ochronie konserwatorskiej, a każda z jego części składowych (np. gzymsy, sztukateria), podlegają takiej samej ochronie prawnej co cały zabytek nieruchomy. Nie jest dopuszczalnym stwierdzenie, że poszczególne elementy zabytku wpisanego do rejestru zabytków podlegają ochronie prawnej w sposób zróżnicowany. W przypadku całościowego wpisu do rejestru zabytków obiekt oceniany jest w sposób kompleksowy. Nie ma zatem znaczenia wiek jego poszczególnych elementów składowych.

Organ nie stwierdził też wystąpienia innych wad wymienionych art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji organu wojewódzkiego z [...] listopada 2018 r., nr [...].

Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, S S, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżonej decyzji zarzuca:

1. naruszenie art. 156 k.p.a. poprzez niestwierdzenie przez organ nieważności decyzji Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we [...] z [...] listopada 2018 r., nr [...], z powodu wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. sprowadzającego się do:

- rażącego naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., 81 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym,

- naruszenia art. 49 ust 1 u.o.z.o.z. w związku z art. 3 pkt 1 tejże ustawy, gdyż obowiązek nałożony decyzją w przedmiocie uzupełnienia gzymsów nie dotyczy materii zabytkowej, która podlegałaby ochronie w rozumieniu ww. przepisów,

2. naruszenie art. 156 k.p.a. poprzez niestwierdzenie przez organ nieważności ww. decyzji organu wojewódzkiego z [...] listopada 2018 r. z powodu trwałej niewykonalności tejże decyzji w dniu jej wydania - art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi przypomniano, że w dniu 21 sierpnia 2018 r. dokonano kontroli nieruchomości zabytkowej - domu mieszczańskiego w [...], w której uczestniczyła właścicielka obiektu - S S. Postanowieniem nr [...] z [...] września 2018 r. dopuszczono jako jedyny dowód w sprawie - protokół z ww. kontroli. Na tej podstawie organ konserwatorski nałożył na skarżącą obowiązek uzupełnienia gzymsów, podczas gdy obowiązek ten nie wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego w sprawie. W przywołanym protokole z kontroli organ ustalił, że należy m.in. zabezpieczyć wystrój elewacji frontowej przed dalszym uszkodzeniem. Z treści protokołu wynika zatem jednoznacznie, iż gzymsy (rozumiane jako wystój elewacji frontowej) należałoby zabezpieczyć, a nie uzupełnić.

Przedmiotowy protokół został sporządzony przy udziale właściciela oraz przedstawiciela PINB, nikt z obecnych nie złożył zastrzeżeń do protokołu, co oznacza, że wszyscy zaakceptowali jego treść. Treść protokołu zaakceptowała także skarżąca, nie widząc przeciwwskazań w zakresie obowiązku zabezpieczenia gzymsu, co zresztą wykonała niezwłocznie. Tymczasem w zaskarżonej decyzji nie było już mowy o obowiązku zabezpieczenia gzymsów, tylko ich uzupełnieniu. Pomiędzy zebranym w sprawie materiałem dowodowym a rozstrzygnięciem zaistniała istotna sprzeczność. Gdyby w protokole z oględzin znalazło się określenie uzupełnienie gzymsów to skarżąca złożyłaby zastrzeżenia do protokołu lub też wypowiedziała się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ nie dał takiej możliwości skarżącej. Nałożony na skarżącą obowiązek uzupełnienia gzymsów, jest niezgodny z protokołem i jego treścią, którymi zgodnie z obowiązującym prawem organ konserwatorski jest związany i nie może następnie dowolnie modyfikować dokonanych w nim ustaleń, wydając decyzję, która nie koresponduje z wynikami przeprowadzonej kontroli.

Niezależnie od powyższego skarżąca podnosi, że określając rodzaj i zakres prac niezbędnych do wykonania przez skarżącą, organ ochrony zabytków zobligowany jest trzymać się ściśle litery prawa, określonej w art. 49 ust. 1 u.o.z.o.z., co oznacza, że treść nakazanych działań nie może wykraczać poza granice wyznaczone w tym przepisie. Ww. przepis nie może stanowić podstawy do nałożenia obowiązku uzupełnienia gzymsów, które nie mają charakteru zabytkowego, nie podlegają więc ochronie. Gzymsy w całości zostały odtworzone latach 80-tych, nie posiadają wartości historycznej w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.o.z.o.z. i z uwagi na powyższe, zgodnie z istniejąca dokumentacją konserwatorską winny zostać usunięte i odtworzone wedle istniejącej ikonografii.

W ocenie skarżącej, decyzja jest także trwale niewykonalna wobec nałożenia na stronę nakazów wymienionych w art. 49 ust. 1 u.o.z.o.z. określających nieprecyzyjnie, niezgodnie z prawem oraz techniką budowlaną – zakres pac budowlanych. Skarżąca została zobowiązana do uzupełnieniu ubytków gzymsu koronującego oraz gzymsu wieńczącego lukarnę w elewacji frontowej. Tak sformułowany przez organ konserwatorski zespół prac remontowych, od strony przedmiotowej został określony niezwykle ogólnie i nieprecyzyjnie, dodatkowo bez uwzględnienia wiedzy ogólnobudowlanej i etapów wykonywanych prac oraz dokumentacji konserwatorskiej, zgodnie z którą z uwagi na bardzo zły stan techniczny elewacji, tynków oraz jej elementów dekoracyjnych - należy je usunąć i odtworzyć. Nie wiadomo co organ miał na myśli nakazując stronie uzupełnienia gzymsów. Decyzja w sposób niewystarczający określiła obowiązki adresata zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ponadto jest sprzeczna ze sztuką budowlaną i dokumentacją konserwatorską a także zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Konserwator nie wskazuje jaką technikę budowlaną należy przy tym zastosować, właściciel nie zna żadnej skutecznej, która na tym etapie prac byłaby uzasadniona. Skarżąca podnosi, że nie może wykonać uzupełnienia gzymsów bez narażenia życia i zdrowia innych osób. Dodatkowo wykonanie obowiązku jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, w tym prawa budowlanego. Skarżąca załączyła do sprawy opinię techniczną sporządzoną w dniu 9 września 2020 r. przez mgr inż. K Z, w której wskazano, że: stan techniczny gzymsów jest bardzo zły nie pozwalający na dokonywanie uzupełnień stanu istniejącego, co powodowałoby dodatkowe obciążenie niestatecznych elementów.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.

Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Sąd oddalił skargę, gdyż uznał, że kwestionowana przez skarżącą decyzja Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z [...] lipca 2021 r. jest zgodna z prawem. Sąd w pełni podziela bowiem ustalenia i wnioski płynące z wykładni przepisów prawnych przyjętej przez centralny organ ochrony zabytków.

Przedmiotem postępowania sądowego była ocena prawidłowości ww. decyzji MKDNiS odmawiającej stwierdzenia nieważności nakazu konserwatorskiego z [...] listopada 2018 r., nr [...], wydanego z upoważnienia wojewódzkiego organu ochrony zabytków, którym nakazano S S przeprowadzenie prac zabezpieczających i robót budowlanych przy zabytku stanowiącym dom mieszczański przy pl. [...] w [...], a których wykonanie uznano za niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem obiektu. Jeden z orzeczonych nakazów obejmował "uzupełnienie ubytków gzymsu koronującego oraz gzymsu wieńczącego lukarnę w elewacji frontowej".

Należy wobec tego w pierwszej kolejności podkreślić, że skoro przedmiotem kontroli jest decyzja podjęta w ramach postępowania nieważnościowego, to prowadzone w trybie nadzoru postępowanie organów administracji nie mogło mieć na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, jakie ma miejsce w przypadku postępowania odwoławczego, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem decyzji objętej tym postępowaniem. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie jest kolejnym, trzecim etapem postępowania zwykłego. Jest to postępowanie nadzwyczajne, w którym stosuje się szczególne kryteria oceny kwalifikowanej decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy więc eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku administracyjnego postępowania, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Działanie organu w tym postępowaniu wymaga więc zupełnie innego podejścia niż w postępowaniu zwykłym. Nastawione powinno być wyłącznie na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2020r., sygn. akt I OSK 1405/19, LEX nr 3085896).

W przypadku przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) należy brać pod uwagę zasadę, że tylko wyjątkowe naruszenie prawa będzie mogło być uznane za rażące. W związku z tym niezbędne jest wykazanie, że zostały spełnione trzy przesłanki: (1) oczywistość naruszenia prawa, to znaczy stwierdzenie, że przepis który został naruszony jest jasny i nie wymaga bardziej wyrafinowanej wykładni, (2) jednoznacznie imperatywny charakter przepisu, który został naruszony, tj. taki który wyznacza jednoznaczny obowiązek określonego zachowania się, a nie np. kompetencję fakultatywną bądź uprawnienie (upoważnienie) oraz (3) racje ekonomiczne lub gospodarcze, które uniemożliwiają zaakceptowanie w praworządnym państwie skutków społecznych lub ekonomicznych powodowanych przez kwestionowaną decyzję. Dodatkowo, wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale muszą być jasno wskazane (patrz np. wyrok NSA z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1439/16, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA").

W rozpoznawanej sprawie skarżąca po pierwsze wskazuje, że decyzja z [...] listopada 2018 r., nr [...] rażąco narusza prawo, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 81 k.p.a., do czego w jej ocenie doszło na skutek obrazy reguły swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym.

Poza przedstawionymi już wcześniej rozważaniami konieczne jest zatem przypomnienie, że przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji mają co do zasady charakter materialnoprawny. Nie są one związane z postępowaniem, w którym wydano decyzję, ale wynikają z samej decyzji (wyrok NSA z 16 grudnia 1998r., sygn. akt I SA 339/98, LEX nr 44548; wyrok NSA z 16 października 1998 r., sygn. akt II SA 1241/98 "Jurysta" 1998, nr 12, s. 27; wyrok NSA z 16 października 1998 r., sygn. akt II SA 1079/98, LEX nr 41821; wyrok NSA z 8 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1646/97, LEX nr 48679; wyrok NSA z 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 4078/18, LEX nr 3036910). Nie oznacza to, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn procesowych. Jednakże stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stosunku do przepisów prawa procesowego jest czymś wyjątkowym (zob. wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1806/06, LEX nr 322283). Można mówić o rażącym naruszeniu przepisów proceduralnych wówczas, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc oczywisty, zostały zastosowane nieprawidłowo albo w ogóle nie byłyby zastosowane (zob. wyroki NSA: z 25 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1711/19, LEX nr 3065080; z 13 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1212/06, LEX nr 377245; tak też: P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2022).

Ponadto, jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z 13 lutego 2013 r. (sygn. akt II SA/Gd 694/12, LEX nr 1285281) za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Podobny pogląd wyraził NSA w wyroku z 6 marca 2019 r. (II OSK 1018/17, LEX nr 2644837) stwierdzając, że zasadniczo w odniesieniu do postępowania administracyjnego "rażące naruszenie prawa" ma miejsce wtedy, gdy organy w ogóle pominęły prowadzenie postępowania wyjaśniającego, albo też prowadziły je w sposób niepozwalający na ustalenie podstawowych kwestii stanu faktycznego w danej sprawie.

Podzielając powyższe stanowisko należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, iż przedmiotowy budynek – dom mieszczański przy [...] w [...]– został ujęty w wojewódzkim rejestrze zabytków nieruchomych pod nr [...], na mocy decyzji z [...] maja 1960 r.

Z ustaleń kontroli przeprowadzonej przez organ konserwatorski przy udziale skarżącej w dniu 21 sierpnia 2018 r. wynikało natomiast, że stan ww. budynku jest nieodpowiedni i konieczne jest przeprowadzenie robót zabezpieczających zabytek. W protokole kontroli wskazano m.in., że niezbędne jest zabezpieczenie wystroju elewacji frontowej przed dalszym uszkodzeniem.

Jak słusznie wyjaśnił MKDNiS, zgodnie z art. 39 ust. 2 u.o.z.o.z., protokół kontroli zawiera opis stanu faktycznego stwierdzonego w toku kontroli, w tym ustalonych nieprawidłowości, z uwzględnieniem przyczyn powstania, zakresu i skutków tych nieprawidłowości oraz osób za nie odpowiedzialnych. W myśl ust. 3 art. 39 ww. ustawy, protokół podpisują kontrolujący i kontrolowana osoba fizyczna albo kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub upoważniona przez niego osoba, którzy mogą wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi.

Skarżąca przyznaje, że takie zastrzeżenia nie zostały przez nią zgłoszone.

Stosownie do treści art. 40 ust. 1 u.o.z.o.z., w oparciu o ustalenia dokonane w toku wspomnianej kontroli organ ochrony zabytków może wydać zalecenia pokontrolne usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w określonym terminie, o ile ich charakter nie uzasadnia wydania decyzji, o której mowa w art. 49 ust. 1.

Powyższe oznacza, że ustalenia kontroli prowadzonej w trybie art. 39 u.o.z.o.z. stanowią obligatoryjny dowód w sprawie, w której ma być wydana decyzja określona w art. 49 ust. 1 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 u.o.z.o.z., wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie, w terminie określonym w tej decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku.

Skoro w świetle ustaleń kontroli dokonanej w dniu 21 sierpnia 2018 r. organ konserwatorski stwierdził, że zabytkowy budynek wymagał przeprowadzania robót budowalnych mających na celu jego zabezpieczenie przez dalszą degradacją, to był uprawniony do wydania decyzji określonej w art. 49 ust. 1 u.o.z.o.z. W toku przeprowadzonego postępowania skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, np. opinii sporządzonej przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, które podważałyby ustalenia stanu faktycznego dokonane przez wojewódzki organ ochrony zabytków.

Skarżąca uważa jednak, że gdyby w protokole stwierdzono konieczność uzupełnienia ubytków gzymsu koronującego oraz gzymsu wieńczącego lukarnę w elewacji frontowej, jak uczynił to organ wojewódzki w decyzji z [...] listopada 2018r., to takie zastrzeżenia zostałyby przez nią wniesione. Tymczasem powyższy nakaz orzeczony w ww. decyzji nie znajduje odzwierciedlenia w treści protokołu kontroli.

Zdaniem Sądu, powyższy zarzut jest chybiony, gdyż charakter nałożonego przez organ wojewódzki obowiązku zawiera się w powinności "zabezpieczenia wystroju elewacji frontowej przed dalszym uszkodzeniem", którą ustalono w wyniku kontroli w dniu 21 sierpnia 2018 r.

Celem nakazów wydanych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków było niewątpliwie doprowadzenie do wykonania takich robót budowlanych, które mogłyby zapobiec zniszczeniu lub istotnemu uszkodzeniu budynku (art. 49 ust. 1 u.o.z.o.z.). Stwierdzając, że zabezpieczenia wymaga także elewacja frontowa, organ zobowiązany był rozważyć, jakie prace należy podjąć, aby zapobiec pogarszaniu się jej stanu technicznego.

W tym miejscu wypada nadmienić, że w architekturze pojęcie "gzyms" oznacza poziomy, zwykle profilowany pas wysunięty przed lico muru, który pełni funkcje zarówno praktyczną (ochrona elewacji przed ściekającą wodą opadową), jak i dekoracyjną (zob. Encyklopedia PWN). Gzymsy obiektów budowlanych stanowią zatem listwy wystające przed lico muru, pełniące przede wszystkim funkcję ochronną, a dopiero na drugim miejscu – ozdobną. W tym ostatnim przypadku gzyms składa się niekiedy z kilku profilowanych listw, a nad nim i pod nim umieszcza się dodatkowe ozdoby. Ze względu na miejsce usytuowania i pełnione funkcje dzielimy gzymsy na główne (inaczej gzyms koronujący lub wieńczący), które wieńczą ścianę budowli; cokołowe – umieszczane nad cokołem budowli; międzypiętrowe - dzielące płaszczyznę ściany oraz nadokienne, naddrzwiowe i podokienne (por. Słownik sztuki starożytnej Grecji i Rzymu, red. A. Twardecki, wyd. Prószyński Media sp. z o.o. 2000-2011).

Jako oczywisty jawi się więc wniosek, że uszkodzenie gzymsów głównych – koronującego i wieńczącego, może powodować ich zasadniczą dysfunkcjonalność, która będzie następnie prowadzić do zniszczenia elewacji obiektu budowlanego. Potrzeba "zabezpieczenia wystroju elewacji frontowej przed dalszym uszkodzeniem", której konieczność stwierdzono w protokole kontroli, może zatem oznaczać nieodzowność nałożenia obowiązku w postaci "uzupełnienia ubytków gzymsu koronującego oraz gzymsu wieńczącego lukarnę w elewacji frontowej", o czym orzeczono w decyzji z [...] listopada 2018 r. Zarówno gzyms koronujący, jak i gzyms wieńczący lukarnę, to gzymsy zewnętrzne, których podstawową funkcją jest bowiem wskazana wyżej ochrona elewacji przed ściekającą wodą opadową.

Mając to na uwadze, Sąd nie podzielił twierdzeń skarżącej dotyczących istnienia rażącej rozbieżności pomiędzy treścią protokołu kontroli a orzeczonym nakazem wykonania robót budowlanych. Nałożenie bowiem obowiązku uzupełnienia ubytków gzymsów zewnętrznych bez wątpienia miało na celu zabezpieczenie elewacji frontowej domu mieszczańskiego przy [...] w [...] przed dalszym pogłębianiem się zniszczeń jego substancji zabytkowej.

Poza tym już sam fakt, że powyższa kwestia jest sporna i może być odmiennie interpretowana wyklucza możliwość przyjęcia, iż doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W judykaturze panuje zgodne przekonanie, że zastosowania sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2014r., sygn. akt I SA/Wa 1571/13, CBOSA). Ponownie przyjdzie podkreślić, że wojewódzki organ konserwatorski uzyskał w sprawie konieczny materiał dowodowy w postaci ustaleń kontroli stanu technicznego zabytku. Ustalenia w przedmiotowym zakresie zostały uznane przez organ za wystarczające, a żaden inny dowód nie został wówczas w sprawie przedłożony. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności organ orzeka natomiast na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności, organ orzekający w tym zakresie nie przeprowadza dodatkowego postępowania dowodowego tylko bada, czy posiadany przez organ decyzyjny materiał dowodowy uprawniał go do wydania skarżonej decyzji (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2224/15, CBOSA). W postępowaniu dowodowym sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym.

Skarżąca powołuje się tymczasem na opinię dotyczącą stanu technicznego gzymsów zabytkowego budynku z września 2020 r. sporządzoną przez mgr inż. K. Z. Jednakże przedmiotowe opracowanie oparte zostało na ustaleniach wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 9 września 2020 r., w więc po upływie prawie dwóch lat od wydania decyzji (nakazu konserwatorskiego) z [...] listopada 2018 r. i po ponad dwóch latach od kontroli zrealizowanej przez pracowników organu wojewódzkiego w dniu 21 sierpnia 2018 r. Wskazana opinia nie może mieć zatem istotnego znaczenia przy badaniu prawidłowości rozstrzygnięcia zapadłego w dniu [...] listopada 2018 r. z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., albowiem odnosi się ona do aktualnego stanu faktycznego (technicznego zabytku), a nie ustaleń i okoliczności stanowiących podstawę do wydania ww. decyzji ostatecznej.

Sąd nie podzielił przy tym zarzutów skargi, wskazujących na nieprecyzyjne określenie w badanej decyzji ostatecznej zakresu nakazanych prac budowlanych. Skarżąca wiąże ten zarzut z aktualnie złym stanem technicznym elewacji, tynków oraz jej elementów dekoracyjnych, które w ocenie skarżącej powodują konieczność dookreślenia obowiązków adresata decyzji z uwzględnieniem zasad sztuki budowlanej i dokumentacji konserwatorskiej.

Zdaniem Sądu, powyższa argumentacja koncentruje się w gruncie rzeczy na technicznych aspektach wykonania przedmiotowego nakazu. Prawidłowo dostrzegł to organ centralny wyjaśniając, że metoda i kwestie techniczne wykonania tego obowiązku nie są przedmiotem oceny dokonywanej na gruncie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, lecz mogą podlegać badaniu wyłącznie przy analizie projektu programu robót konserwatorskich/pozwolenia na budowę, który skarżąca powinna przedłożyć przed przystąpieniem do realizacji wydanego nakazu.

W przekonaniu Sądu, orzeczony w tym zakresie obowiązek jest jasny i zrozumiały, natomiast ewentualne trudności techniczne przy realizacji nałożonych obowiązków należy oceniać z punktu widzenia wykonalności decyzji ostatecznej, czego tutejszy Sąd dokonał w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

W skardze podniesiono ponadto zarzut rażącego naruszenia art. 49 ust 1 u.o.z.o.z. w związku z art. 3 pkt 1 tej ustawy, albowiem w ocenie skarżącej nałożony decyzją z 30 listopada 2018 r. obowiązek uzupełnienia gzymsów domu mieszczańskiego przy [...] w [...], nie dotyczy materii zabytkowej, która podlegałaby ochronie w rozumieniu ww. przepisów.

Zarzut ten – podobnie jak argumentacja dotycząca naruszenia przepisów postępowania – również zdaje się nie uwzględniać zaprezentowanych wyżej poglądów doktryny i orzecznictwa. Skarżąca podważa bowiem w gruncie rzeczy ustalenia i ocenę materiału dowodowego dokonane przez wojewódzki organ ochrony zabytków, które odnosiły się do konieczności zabezpieczenia zabytkowego obiektu przed zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie otwiera jednak możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Ma to znaczenie prawne zarówno dla oceny dopuszczalności prowadzenia nowych dowodów w sprawie, jak i powtórnej oceny dowodów zgromadzonych przez organ, który wydał orzeczenie kontrolowane w trybie nadzwyczajnym.

Trafnie zauważa w tym względzie MKDNiS, że decyzją z [...] maja 1960 r. budynek domu mieszczańskiego przy [...] w [...] został w całości wpisany do rejestru zabytków. Obiekt ten podlega zatem całościowej ochronie konserwatorskiej. W tej sytuacji podnoszona przez skarżącą okoliczność, że gzymsy ww. budynku nie są nośnikiem jakichkolwiek wartości zabytkowych, gdyż zostały odtworzone w czasach współczesnych, nie może dowodzić wadliwości rozstrzygnięcia organu stopnia wojewódzkiego. Jest tak również dlatego, że orzeczony przez organ wojewódzki nakaz "uzupełnienia gzymsów" przedmiotowego budynku nie miał na celu ochrony akurat tego elementu obiektu, ale zmierzał do zabezpieczenia przed postępującym niszczeniem substancji zabytkowej domu mieszczańskiego w postaci jego elewacji frontowej, co szeroko wyjaśniono w poprzedzającej części niniejszego uzasadnienia.

W skardze zarzucono wreszcie, że MKDNiS dopuścił się naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez niestwierdzenie przez organ nieważności ww. decyzji Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we [...], w sytuacji gdy decyzja ta jest i była niewykonalna już w dniu jej wydania.

W nauce i orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że o niewykonalności decyzji przesądzają takie okoliczności uniemożliwiające jej wykonanie, które pojawiły się przed wydaniem decyzji oraz są nieusuwalne przez cały czas. Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 zachodzi więc w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia niewykonalności decyzji w momencie jej wydania oraz trwałego charakteru tej niewykonalności (zob. np. tezę drugą wyroku NSA z dnia 8 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 970/97, LEX nr 47901). Jak podkreślił WSA w Gdańsku w wyroku z 4 września 2018 r. (sygn. akt II SA/Gd 27/2018, LEX nr 2547371) "niewykonalność decyzji jako przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, przy czym niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania, zaś przeszkody powodujące niewykonalność trwają cały czas aż do czasu stwierdzenia jej nieważności.

Nie można wobec tego stwierdzić nieważności decyzji na podstawie komentowanego przepisu, jeżeli okoliczności, które spowodowały niewykonalność decyzji, wystąpiły po jej wydaniu przez organ. Pojawienie się tego rodzaju przeszkód po wydaniu decyzji może być podstawą innych działań, np. uchylenia/zmiany decyzji bądź prowadzić co najwyżej do bezprzedmiotowości decyzji w ujęciu art. 162 § 1 pkt 1 i w konsekwencji stwierdzenia jej wygaśnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 1999 r., IV SA 505/96, LEX nr 47778; tak też: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Opublikowano: LEX/el. 2022).

Niewykonalność decyzji administracyjnej musi być rezultatem niesuwalnych przeszkód technicznych lub prawnych, nie zaś innych trudności technicznych lub ekonomicznych, choćby bardzo poważnych. Decyzji nie można uznać za niewykonalną jedynie dlatego, że jej wykonanie wywoła niekorzystne skutki ekonomiczne dla strony, spowoduje trudności w wykorzystaniu urządzeń technicznych lub wymaga znacznych nakładów finansowych (tak NSA m.in. w wyrokach z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1103/17, LEX nr 2463057; z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 606/17, LEX nr 2635997; zob. też M. Bursztynowicz, M. Sługocka, Postępowanie administracyjne dla jednostek samorządu terytorialnego. Komentarz, Opublikowano: WKP 2020).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe poglądy i uznaje je za własne. Przenosząc te rozważania na grunt analizowanego przypadku wskazać trzeba, że w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących, że nałożony decyzją z [...] listopada 2018 r. obowiązek "uzupełnienia ubytków gzymsu koronującego oraz gzymsu wieńczącego lukarnę w elewacji frontowej" był niewykonalny już w dniu wydania ww. rozstrzygnięcia. Skarżąca nie wykazała wystąpienia tego rodzaju okoliczności w dniu orzekania przez organ wojewódzki. Jeszcze raz powtórzyć wypada, że przedłożona przez skarżącą opinia techniczna dotycząca gzymsów zabytkowego obiektu odnosi się wyłącznie do znacznie późniejszego stanu ich zachowania – ustalonego dopiero we wrześniu 2020 r. Ponadto Sąd zgadza się z oceną MKDNiS, że konkluzje zawarte w powyższej ocenie technicznej w żadnym razie nie wykluczają wykonania decyzji nakazowej, z tym jednak zastrzeżeniem, że będzie to wymagało znacznego zakresu robót poprzedzających w postaci: "przemurowania zmurszałych elementów, dokonaniu rozbiórek w niezbędnym zakresie i późniejszych odtworzeń."

Dokonując oceny przedmiotowego zarzutu nie sposób pominąć także stanowiska wyrażonego w wyroku WSA w Warszawie z 14 lutego 2022 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1345/21 - nieprawomocny), które choć przyjęte przez Sąd na gruncie analizy wykonalności egzekucji obowiązku wynikającego z badanej decyzji z [...] listopada 2022 r., to jednak ma ważkie znaczenie również w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy. Odnosząc się do kwestii "niewykonalności" egzekwowanego obowiązku, a więc przesłanki umorzeniowej wymienionej w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym) Sąd przypomniał, że w świetle poglądów judykatury, owa niewykonalność musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 lutego 2020r., sygn. akt VII SA/Wa 2074/19; wyrok WSA w Gliwicach z 27 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 232/20; CBOSA).

W tak ukształtowanym stanie prawnym, WSA w Warszawie w przywołanym wyżej wyroku uznał, że przedłożona przez skarżącą opinia z września 2020 r. nie zawierała jasnych i jednoznacznych sformułowań, które by wskazywały na niewykonalność obowiązku polegającego na uzupełnieniu ubytków gzymsu koronującego oraz gzymsu wieńczącego lukarnę w elewacji frontowej niniejszego zabytku. Sąd zważył, że choć w pkt 2.0 ww. wskazano na zły stan techniczny gzymsów, nie pozwalający na dokonywanie uzupełnień stanu istniejącego, to jednak w pkt 3.0 cyt. opracowania jego autor stwierdził, że ewentualne prace remontowe powinny polegać na wspomnianym wcześniej przemurowaniu zmurszałych elementów, dokonując rozbiórek w niezbędnym zakresie i wykonaniu późniejszych odtworzeń, które to roboty powinny być prowadzone z systemowych rusztowań elewacyjnych przy zachowaniu stosownych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Z przedstawionych powodów tutejszy Sąd podzielił ocenę wyrażoną w wyroku z 14 lutego 2022 r. uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi trwała niewykonalność obowiązku określonego w decyzji z [...] listopada 2018 r., a decyzja ta nie jest dotknięta wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Sąd nie dopatrzył się przy tym naruszenia przez organ przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy, ani też naruszenia innych przepisów prawa materialnego, znajdujących zastosowanie w sprawie.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.