Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 736/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
659
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z dnia 11 kwietnia 2008 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta miasta W. z dnia 31 marca 1950 r. nr [...]- w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2008 r. J. C., K. C., S. C., T. C. i M. C. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Prezydenta miasta W. z dnia [...] marca 1950 r. Nr [...] odmawiającej dotychczasowej właścicielce przyznania prawa własności czasowej gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o pow. 5781,86 m2, ozn. rej. hip [...] Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydenta miasta W. z dnia [...] marca 1950 r. Nr [...], w części stanowiącej własność [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie organ wskazał, że w odniesieniu do części orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r., która dotyczy gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, zajętego obecnie pod ulicę – dz. ew. nr [...], obręb [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, organem właściwym do stwierdzenia nieważności orzeczenia jest Wojewoda [...].

Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy wystąpili właściciele wykupionych lokali.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. SKO w [...] zawiesiło toczące się postępowanie odwoławcze do czasu ustalenia następców prawnych uczestniczki postępowania H. K.

Wnioskiem z dnia 25 lipca 2013 r. J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. reprezentowani przez adw. R. P. wystąpili do organu o podjęcie zwieszonego postępowania.

Kolegium nie uwzględniło powyższego wniosku i postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] odmówiło podjęcia zawieszonego postępowania. W dniu 24 grudnia 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek ww. osób o ponowne rozpoznanie sprawy.

Pismem z dnia 6 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżących adw. R. P. wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa, poprzez załatwienie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz wydanie decyzji merytorycznej w przedmiocie spornej nieruchomości.

W dniu 3 kwietnia 2014 r. adw. P., działając w mieniu wskazanych powyżej osób, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Kolegium w rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 grudnia 2013 r.

Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznało wniosek J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C., o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem SKO z dnia [...] grudnia 2013 r., utrzymując je w mocy.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 172/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe ze skargi J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w związku z cofnięciem skargi.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podjęło zawieszone postanowienie administracyjne.

Pismem z dnia 18 listopada 2011 r. J. C., J. C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. reprezentowani przez adwokata R. P. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postępowania w sprawie nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...], stanowiącej działkę nr [...]o pow. 5781,86 m2.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w prowadzonym postępowaniu organ naruszył nie tylko ustawowe terminy załatwienia sprawy, ale również ogólne zasady postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. sygn. akt [...] Kolegium rozpoznało już wniosek skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Kolegium z dnia [...] grudnia 2013r.

Na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. pełnomocnik skarżących wskazał, że jego skarga dotyczy przewlekłości organu w nierozpoznaniu wniosku z dnia 11 kwietnia 2008r. o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Prezydenta miasta W. z dnia [...] marca 1950 r. Nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej również poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów oraz przewlekłe prowadzenie przez nie postępowania.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podkreślić należy, ze zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 12 § 1 Kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 Kpa.

W myśl artykuł 149 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W przedmiotowej sprawie skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego przez SKO w [...]. Trzeba wskazać, że pojęcie "przewlekłość postępowania" nie zostało zdefiniowane ustawowo. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie to obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (teza czwarta wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2014 r., II GSK 1804/12). Do przewlekłości postępowania dojdzie zatem w przypadku prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, wyrok NSA z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 2704/13). Przewlekłość postępowania może również polegać na tym, że organ prowadzący postępowanie nie dąży do koncentracji czynności dowodowych, ale przeprowadza je sukcesywnie pomimo tego, że mogłyby one zostać przeprowadzone równolegle.

W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Analiza akt sprawy wprawdzie wskazuje, że organ podejmował czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże nie można przyjąć, że działał on w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz na bieżąco prowadził sprawę.

Podkreślić należy, że od dnia złożenia wniosku w kwietniu 2008 r. upłynęło prawie 7 lat. Organ wprawdzie w dniu [...] grudnia 2010 r. Nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydenta miasta W. z dnia [...] marca 1950 r. Nr [...], w części stanowiącej własność [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Jednak do dnia dzisiejszego nie rozpoznał złożonych przez właścicieli lokali wniosków o ponowne rozpoznanie spawy, przez co w dalszym ciągu brak jest w sprawie decyzji ostatecznej.

Ponadto zdaniem Sądu organ nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 Kpa i w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, nie powiadamiał o tym fakcie strony.

Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie przewlekłość (aczkolwiek naganna), nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 Kpa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. W przedmiotowej zaś sprawie, biorąc pod uwagę charakter prowadzonego postępowania, jego stopień skomplikowania oraz fakt, że od dnia [...] czerwca 2012 r. do dnia [...] listopada 2014 r. postępowanie administracyjne było zwieszone, nie można uznać, że przewlekłość miała charakter rażący. Sąd zauważa też, że realia prowadzenia dużej liczby analogicznych postępowań przez organ, czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek, nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.