Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1333/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 37 ust. 1 pkt 2, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: § 5
journal: Dz.U. 1978 nr 21 poz 94
law: Rozporządzenie Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr/ Protokolant ref. staż Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi H. B. i B. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...] 2. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. B. i B. B. solidarnie kwotę 10zł /słownie: dziesięć/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. Stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

SA/Rz 1333/03

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku Nr [...] Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku Rozdzielni Gazu w P. w sprawie kolizji zrealizowanych szklarni z gazociągiem śr 600, oraz w wyniku postępowania wyjaśniającego, nakazał H. i B. B. dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanych obiektów szklarniowych konstrukcji szkieletowej wypełnionej szkłem, pokryciu wykonanym z folii osadzonych na fundamencie : 3 szt. x 9,00 x 30,00 m, 1 szt. x 6,00 m x 30,00 m, 1 szt.x 10,00 x 3,00 m i 1 szt.x 9,00 x 20,00 m oraz kotłowni o wymiarach 4,65 x 3,70m i 7,65 x 6,50 m zlokalizowanych na działkach nr ewid. Gr. 108,7 i 108,8 położonych w miejscowości O. gmina Ż.

Jako podstawę prawną podał art. 104 k.p.a. , art. 37 ust. 1 pkt.2 ustawy z 24 października 1974 Prawo budowlane / Dz.U. Nr 38, poz. 229 z póz.zm./ w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane / tekst jednolity Dz. U. Nr 106,poz. 1126 z póz. zm./

Organ I instancji ustalił co następuje :

- W roku 1979 inwestorzy H. i B. B. wybudowali na działkach 108/7 i 108/8 w O. obiekty szklarniowe oraz kotłownię z pustaków żużlobetonowych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

- Zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami techniczno – budowlanymi / Rozporządzenie Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe – Dz. U. Nr 21, poz. 94 / minimalna odległość zrealizowanych obiektów od istniejącego od 1963 roku gazociągu winna wynosić 30,00 m.

- Wybudowane obiekty znalazły się w kolizji z przebiegającym przez działki inwestorów gazociągiem wysokoprężnym śr. 600, ponieważ budynek kotłowni o wymiarach 4,65 x 3,70m i 7,65x6,50 m znajduje się w odległości 4,0 m od przedmiotowego gazociągu, szklarnie położone bezpośrednio na gazociągu o wymiarach 9 x 20 m i 3,0 x 10,0m oraz 3 szt. szklarni o wymiarach 9,0 x 30,0 m i 1 szt. 6,0 x 30,0 m.

- W momencie budowy szklarni sporny gazociąg już istniał.

- Na wykonane : szklarnię i kotłownię inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę.

Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołali się H. i B. B., wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, lub uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając:

- naruszenie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 22.10.1974, w zw. z art. 103 Prawa Budowlanego z 7 lipca 1994, polegający na przyjęciu, że w tym konkretnym stanie faktycznym są spełnione przesłanki z cytowanych przepisów, gdyż do obiektów, których budowa została rozpoczęta przed 1 stycznia 1995 roku nie stosuje się przepisów Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994;

- art. 7 i art. 77 k.p.a przez brak ustalenia, kiedy powstały obiekty będące przedmiotem rozbiórki,

- naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 /Dz. U. 1995 nr 139,poz. 686/ roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, przez przyjęcie w zaskarżonej decyzji warunków z rozporządzenia Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe / Dz.U. 1978 nr 21 poz. 94/ przez przyjęcie zaniżonej odległości 30 m. od gazociągu do obiektów, gdy odległość ta jest zróżnicowana w zależności od rodzajów budynków i możliwe są odstępstwa od tych odległości, o których decyduje uprawniony organ będący gestorem sieci.

Rozpoznając w dniu [...] sierpnia 2003 roku sprawę z odwołania Państwa H.B. B., decyzją Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt.1 k.p.a. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję z uwagi na to, że samowolnie zrealizowane obiekty szklarniowe usytuowane są następujących odległościach od gazociągu wysokoprężnego :

- 3 szklarnie o wymiarach 9m x 30 m - odl. 19,20 m

- szklarnia o wymiarach 6 m x 30 m - odl. 19,20 m

- szklarnia o wymiarach 3 m x 10 – bezpośrednio na gazociągu

- szklarnia o wymiarach 9 m x 20 m - bezpośrednio na gazociągu

- budynek kotłowni o wymiarach 4,65 x 3,70 i 7,65 x 6,50 w odległości 4 m od gazociągu.

Organ II instancji uzasadnił swoje stanowisko w następujący sposób.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Górnictwa z 18.08.1978 / Dz. U. 1978 Nr 21 poz. 94 minimalna odległość w/w obiektów od gazociągu wybudowanego w 1963 roku winna wynosić 30 m. Obowiązująca ówcześnie Polska Norma PN-71/8976-31 nie dopuszczała sytuowania w odległości mniejszej niż 30 ,00 m od gazociągu budynków wolnostojących , niemieszkalnych typu stodoły, szopy, garaże.

Doprowadzenie przedmiotowych obiektów do stanu zgodnego z przepisami wymaga ich przebudowy wraz z nowym usytuowaniem.

Analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że nie jest możliwe doprowadzenie w/w obiektów do stanu zgodnego z prawem. Wprawdzie nakaz rozbiórki przewidziany art. 37 ust. Prawa budowlanego z 74 r. powinien być traktowany jako “instrument ostateczny" , ale w sprawie wykluczona jest możliwość legalizacji obiektów, ponieważ usytuowanie obiektów w odległości mniejszej niż 30 m od gazociągu powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia i niedopuszczalnie pogarsza warunki użytkowe dla otoczenia. Jest to przeszkoda wymieniona w art. 37 ust. 1 pkt 2 w.wym. ustawy uniemożliwiająca legalizację samowoli budowlanej , a skazująca takie obiekty na przymusową rozbiórkę. Organ podkreślił też, że argumenty wymienione w odwołania są bezpodstawne, a obecnie obowiązujące Rozporządzenie Min.Gospodarki z 30.07.2001 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe / Dz. U. 2001 Nr 79 poz. 1055 określa szerokość stref kontrolowanych dla poszczególnych gazociągów, lecz zgodnie z par. 89 tego rozporządzenia przepisów tych się nie stosuje do gazociągów wybudowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.

Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli skargę H. i B. B., wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie obu decyzji i umorzenie postępowania. W skardze podnieśli następujące zarzuty :

- naruszenie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 roku w zw. z art. 103 Prawa Budowlanego z 7 lipca 1994 polegające na przyjęciu, że zachodzą przesłanki z w/w przepisów do nakazania rozbiórki w stosunku do obiektów, których budowa została rozpoczęta przed 1 stycznia 1995 r. co do których nie mają zastosowania przepisy Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 roku.

- naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 par. 1 k.p.a. przez organy obu instancji, które nie ustaliły, kiedy powstały obiekty będące przedmiotem rozbiórki – czy przed, czy po wybudowaniu gazociągu,

- naruszenie przep. Rozporządzenia Min.Przemysłu i Handlu z 14 listopada 1995 / Dz. U. 1995 nr 139 poz. 686 w zw. z par.89 Rozp. Min.Gospodarki z 30 lipca 2001 / Dz. U. 2001 nr 79 poz. 1055/ przez przyjęcie w obu decyzjach zaniżonej odległości 30 m od gazociągu obiektów, gdy odległość ta jest zróżnicowana w zależności rodzajów budynków i możliwe są odstępstwa od tych odległości, o których decyduje uprawniony organ będący gestorem sieci, a co w tej sprawie nie zostało w ogóle wyjaśnione przez organy obu instancji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru wniósł o oddalenie skargi, odwołując się do uzasadnienia swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego.

Sprawy, w których sprawy zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1271 / ).

Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz U z 2002 Nr 153 poz. 1269).

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] [...] sierpnia 2003 roku, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2003 roku.

Materialnoprawną przesłanką niniejszego rozstrzygnięcia jest treść art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 Prawa budowlanego / Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. / w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. / Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm. /.

Niekwestionowany jest stan faktyczny sprawy, który sprowadza się do stwierdzenia , że skarżący H. i B. B., na działkach nr ewid. 108/7 i 108 / 8 położonych w O., gmina Ż. ,wybudowali w 1979 roku bez wymaganego pozwolenia obiekty budowlane w takich odległościach od gazociągu wysokiego ciśnienia, które powodują, lub mogły by spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.

Te obiekty, to :

a) trzy szklarnie o wymiarach 9,00 x 30,00 m

b) jedna szklarnia o wymiarach 6,00 x 30,00 m.

c) jedna szklarnia o wymiarach 3,00 x 10 m

d) jedna szklarnia o wymiarach 9,00 x 20,00 m.

e) kotłownia o wymiarach 4,65 x 3,70 m. i 7,65 x 6,50 m

Zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane / Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm. / w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 Prawo budowlane / Dz. U. Nr 38. poz. 229 ze zm. /.

Odnośnie wymaganych odległości budynków od gazociągu, minimalne odległości sieci gazowych od obiektów terenowych, zapewniające bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz warunki, jakie powinny być zachowane w stosunku do obiektów terenowych o k r e ś l a j ą stosownie do par. 5 Rozporządzenia Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe / Dz. U. Nr 21 poz. 94 z 1978 r. / n o r m y b r a n ż o w e BN-80-8976-31 określające podstawowe odległości poziome gazociągów wysokiego ciśnienia do obiektów terenowych oraz BN-71-8976-31, określające odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi / norma ustanowiona przez Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 18 marca 1971 roku / M.P. Nr 30/1971 , poz. 193/.

Postępowanie wyjaśniające nie wykazało jednoznacznie odległości pomiędzy budynkami wzniesionymi przez skarżących a gazociągiem. Niedbale sporządzony szkic stanowiący załącznik nr 1 do protokołu oględzin z dnia 08 grudnia 1998 wykazuje odległość trzech szklarni o wymiarach 9,00 m x 30,00 m, oraz jednej szklarni o wymiarach 6,00 m x 30,00 m od gazociągu wynoszącą 19,20 m. Co do pozostałych obiektów szkic jest niejasny, dotyczy to zarówno budynku kotłowni , jak też szklarni o wymiarach 10,00 m x 3,00 m. Z uzasadnień decyzji organów I i II instancji wynika, że szklarnia ta znajduje się bezpośrednio na gazociągu, co jest niezgodne ze wspomnianym szkicem.

Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 – Prawo budowlane / Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm. / obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń , gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje, bądź niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Jak wynika z cytowanego przepisu ustawy jedną z niezbędnych przesłanek jest wykazanie, iż obiekt wybudowany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia.

Zarówno przytoczone przepisy o normach branżowych przewidują możliwość zastosowania tzw. zmniejszonych odległości bezpiecznych, jak też przepisy powołanego wyżej Rozporządzenia Ministra Górnictwa z 18 sierpnia 1978 roku przewidują odstępstwa od warunków technicznych ustalonych tym rozporządzeniem./, co wskazuje na możliwość zalegalizowania przynajmniej niektórych obiektów będących przedmiotem niniejszego postępowania, stosownie do art. 40 prawa budowlanego z 1974 roku..

W tej sytuacji , skoro organy orzekające w rozpatrywanej sprawie nie przeprowadziły postępowania w kierunku możliwości wyeliminowania przesłanki obligującej do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektów budowlanych usytuowanych w odległości dopuszczalnej od gazociągu wysokiego ciśnienia poprzez zastosowanie możliwości zmniejszenia odległości bezpiecznej , zdaniem Sądu doszło do naruszenia przepisów postępowania wobec nie wyjaśnienia powyższej okoliczności. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w kierunku ustalenia dokładnej odległości obiektów budowlanych od gazociągu wysokoprężnego oraz poczynić ustalenia odnośnie możliwości zastosowania zmniejszonych "odległości bezpiecznych" po uprzednim ustaleniu czy gazociąg posiada stosowne zabezpieczenia, ewentualnie czy istnieje możliwość zastosowania takich zabezpieczeń.

Nadto sentencja decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki winna precyzyjnie określać obiekty mające być przedmiotem rozbiórki , wraz z dokładnym ustaleniem odległości tych obiektów w stosunku do gazociągu wysokoprężnego, co będzie miało znaczenie w późniejszym stadium wykonania decyzji.

W./w uchybienia pozwalają na stwierdzenie, że organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, a to art. 7, 77 i art. 80 k.p.a. zgodnie z którymi obowiązkiem organu jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i jako dowód dopuścić wszystkie okoliczności, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony , od ustalonego prawidłowo stanu faktycznego uzależniona jest kwalifikacja prawna decyzji, która powoduje różne skutki prawne.

Skoro decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, których naruszenie w konsekwencji ma wpływ na wynik sprawy, należało je uchylić stosownie do art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U, z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 /

O kosztach orzeczono po myśli art. 200 w/w ustawy w zw. z art. 97 §2 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju Sądów administracyjnych. / Dz.U. z 2002 roku Nr 153 poz.1271 /.

Stosownie do art. 152 w/w ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.