Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 274/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 54 § 1 pkt 7, § 2, art. 210 § 4 i 6
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 3 ust. 2, art. 6q ust. 1.
journal: Dz.U. 2018 poz 1454
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wysokości nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lipiec 2013r. 1) Uchyla zaskarżoną decyzję, 2) Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej 6670 (sześć tysięcy sześćset siedemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z "[...]" 2018 r. nr "[...]" określającą wysokość nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lipiec 2013 r. w kwocie 62.606,30 zł.

Strony są zgodne co do tego, że Spółdzielnia Mieszkaniowa (dalej: skarżąca, strona, Spółdzielnia) na poczet zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lipiec 2013 r. dokonała następujących wpłat:

- 19 sierpnia 2013 r. - 25.363,72 zł "za wywóz odpadów komunalnych w m-cu 07.2013";

- 7 września 2015 r. - 141.891,18 zł – "TYT GOSPODAR ODPADAMI KUMUNALNYMI ZA LOK MIESZKALNE ZA OKRES 1.07.2013 31.01.2015";

- 27 listopada 2017 r. - 62.606,30 zł – "rozl.opl.za gos.odpad.komunal. za 1.07.2013" zgodnie z decyzją ostateczną Prezydenta z 10 października 2017 r. nr "[...]" (karty nr 216 - 225, tom 2 akt organu) określającą wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomości zamieszkałe za miesiąc lipiec 2013 r. na kwotę 125.181,17 zł.

Powyższej dokumentacji brak w aktach sprawy. Jak natomiast wynika z treści ww. decyzji Prezydenta z "[...]" 2018 r. (str. 2, k. 326, t. 2) wpłaty te zostały rozliczone następująco:

- część wpłaty z 19 sierpnia 2013 r. została rozliczona na należność główną zobowiązania w kwocie 7.241,72 zł, zgodnie ze wskazaniem podatnika;

- część wpłaty z 7 września 2015 r. została rozliczona na należność główną w kwocie 117.939,45 zł i odsetki w kwocie 13.254 zł, i w całości, z uwzględnieniem okresów nienaliczania odsetek, wygasiła zobowiązanie;

- wpłata z 27 listopada 2017 r. w kwocie 62.606,30 zł została potraktowana jako nadpłata.

Jak podał Prezydent na str. 2 ww. decyzji z "[...]" 2018 r., pismem z 28 lutego 2014 r. podatnik wskazał, że z wpłaty dokonanej 19 sierpnia 2013 r. w kwocie 25.363,72 zł kwotę 18.122,00 zł należy zaliczyć jako wpłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomości niezamieszkałe (lokale użytkowe). Z kwoty 18.122,00 zł kwota 7.424,00 zł została zwrócona w związku z korektą deklaracji za nieruchomości niezamieszkałe (lokal przy ulicy O. "[...]"). Organ uznał, że kwota wskazana przez podatnika oraz przyjęta do rozliczenia jako należność za lipiec 2013 r. za lokale zamieszkałe wynosi 7.241,72 zł. Również tej dokumentacji brak w aktach sprawy przekazanych tut. Sądowi.

Sąd Apelacyjny w "[...]" Wydział Cywilny wyrokiem z 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt "[...]" oddalił apelację Gminy od wyroku wstępnego Sądu Okręgowego w "[...]" z 10 października 2016 r. w sprawie o zapłatę. Sąd Apelacyjny uznał w uzasadnieniu, że jest co do zasady słuszne roszczenie Spółdzielni zwrotu roszczenia nienależnego w postaci zobowiązania jej lokatorów do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami (k. 255 - 266, t. 2).

Decyzją z 19 stycznia 2018 r. Prezydent określił Spółdzielni wysokość nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lipiec 2013 r. w kwocie 62.606,30 zł (k. 227 - 228, t. 2). Odwołanie od tej decyzji Prezydent uwzględnił w całości decyzją z 20 lutego 2018 r. w trybie art. 226 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, i określił wysokość nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lipiec 2013 r. w kwocie 62.606,30 zł (k. 275 - 276, t. 2).

W wyniku rozpatrzenia odwołania Kolegium decyzją z 27 kwietnia 2018 r. uchyliło w całości decyzję z 20 lutego 2018 r. oraz umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji, i jednocześnie, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni od decyzji z 19 stycznia 2018 r., którą określono wysokość nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lipiec 2013 r. w kwocie 62.606,30 zł, uchyliło w całości decyzję z 19 stycznia 2018 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (k. 294 - 297, t. 2).

Następnie decyzją z 30 lipca 2018 r. (k. 299 - 301, t. 2) Prezydent określił wysokość nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lipiec 2013 r. w kwocie 62.606,30 zł. Ww. decyzja została przez SKO uchylona w całości decyzją z 20 września 2018 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż w zaskarżonej decyzji błędnie wskazano jako podstawę prawną art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej (k. 319 - 320, t. 2).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją Prezydent wydał opisaną na wstępie decyzję z "[...]" 2018 r., wskazując w podstawie prawnej art. 207 § 1 i 2 oraz art. 74a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej O.p.) w związku z art. 6q ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454, dalej u.c.p.g.).

W uzasadnieniu przedstawił sposób rozliczenia wpłat dokonanych przez stronę, tytułem opłat za lipiec 2013 r., a także szczegółowo okresy wyłączeń w naliczaniu odsetek za zwłokę w okresach:

- od 19 marca do 28 maja 2014 r. na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 O.p. z tego powodu, że termin wydania decyzji SKO na skutek odwołania strony upłynął 19 marca 2014 r., a decyzja Kolegium z 23 maja 2014 r. (k. 150 - 154, t. 1) została doręczona 28 maja 2014 r.;

- od 13 grudnia 2014 r. do 14 sierpnia 2015 r. na podstawie art. 54 § 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 54 § 3 O.p.; wskazano, że okres ten obejmuje czas pomiędzy wniesieniem odwołania skarżącej a przekazaniem akt do SKO, a następnie okres rozpatrywania sprawy przez Kolegium do doręczenia decyzji SKO z 9 czerwca 2015 r. (k. 246 - 247, t. 1), co nastąpiło 11 czerwca 2015 r.; okres ten obejmuje czas od zwrotu akt organowi pierwszej instancji do doręczenia stronie 14 sierpnia 2015 r. (k. 268, t. 1) kolejnej decyzji Prezydenta z "[...]" 2015 r. (k. 269 - 275, t. 1);

- od 29 sierpnia do 7 września 2015 r., który obejmuje okres przekazania odwołania do SKO (8 września 2015 r. - k. 294, t. 1). 7 września 2015 r. nastąpiła zaś wpłata wygaszająca zobowiązanie. Organ uznał, że powyższy okres podlega wyłączeniu na mocy art. 54 § 1 pkt 2 w zw. z art. 54 § 3 O.p.

Spółdzielnia, reprezentowana przez radcę prawnego, w odwołaniu od tej decyzji podała, że zaskarża rozstrzygnięcie "w całości za wyjątkiem części, w której organ pierwszej instancji ustalił, za jakie okresy nie powinny być naliczane stronie skarżącej odsetki". Zarzuciła naruszenie:

- art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, w związku z brakiem wydania nowej decyzji zgodnie z argumentami zawartymi w odwołaniu strony z 5 lutego 2018 r.,

- art. 54 § 1 pkt 7 O.p. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, w efekcie czego organ podatkowy błędnie naliczył stronie skarżącej odsetki za zwłokę,

- art. 53 § 1 w zw. z art. 120 O.p. i art. 6 m u.c.p.g. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, w efekcie czego strona skarżąca nie wie w stosunku do jakich nieruchomości objętych deklaracjami składanymi oddzielnie do każdej nieruchomości, organ naliczył odsetki za zwłokę oraz w jakiej wysokości,

- art. 53 § 1 O.p. w zw. z art. 6j i 6m ustawy u.c.p.g., art. 32 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie w związku z pominięciem przez organ podatkowy, że wskutek błędnych wzorów deklaracji podatkowych i wykładni prawa zastosowanej przez organ podatkowy, strona skarżąca nie miała technicznej możliwości złożenia deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sposób opisany przez organ (zadeklarowanie jednej stawki opłaty dla jednej nieruchomości) oraz tego, że za pośrednictwem strony skarżącej wszystkie opłaty za gospodarowanie odpadami za lipiec 2013 r. zostały de facto uiszczone przez mieszkańców Spółdzielni.

Strona wniosła o zmianę decyzji Prezydenta, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz dopuszczenie dowodu z akt sprawy nr "[...]" znajdującej się w posiadaniu Prezydenta, na okoliczność uzasadnienia zarzutów powołanych na wstępie, z uwagi na fakt, iż organ pominął fakty znane mu z urzędu, wynikające z przywołanego powyżej postępowania. Podkreśliła, że nigdy nie odmówiła organowi przekazania dokumentów które posiadała, jak też zawsze udzielała odpowiedzi.

Utrzymując rozstrzygnięcie Prezydenta w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ww. decyzji z "[...]" powołało się na art. 53 i art. 54 O.p. i uznało, że organ pierwszej instancji dokonał rzetelnej analizy czynności podejmowanych w postępowaniu względem strony. Wymienił podejmowane czynności i uprawdopodobnił, iż we wskazanym okresie zajmowały odpowiednią ilość czasu i uzasadnione były z uwagi na charakter sprawy. Ustalony przez organ stan faktyczny pozwolił na uznanie, że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się w zakreślonym okresie strona a opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.

Kolegium stwierdziło, że naliczenie odsetek za zwłokę dokonano w sposób prawidłowy. Podejmowanie działań przez organ podatkowy czy to z własnej inicjatywy czy też w związku z wystąpieniem strony, jeśli jest ono zgodne z przepisami postępowania podatkowego, nie może być traktowane jako niezałatwienie sprawy z przyczyn leżących po stronie organu. Również korzystanie przez stronę z uprawnień procesowych, w sposób niewskazujący na ich nadużywanie nie może być poczytywane jako przyczynienie się do opóźnienia w załatwieniu sprawy.

Czas oczekiwania na rezultat podjętej przez organ czynności procesowej (np. wystosowania do strony wezwania o dostarczenie dokumentów, skierowania wezwań do świadków) nie stanowi opóźnienia z przyczyn zależnych od organu. Przeciwnie, skoro korzystanie przez stronę postępowania z przysługujących jej praw procesowych nie może być traktowane jako przyczynienie się strony do opóźnienia w wydaniu decyzji, to tak samo wypełnianie przez organ obowiązków procesowych, nierzadko skorelowanych z uprawnieniami strony, nie może być traktowane jako opóźnienie w wydaniu decyzji z przyczyn zależnych od organu.

Wykonanie ciążących na organie podatkowym obowiązków z uwagi na złożony charakter sprawy, konieczność wyjaśnienia wielu faktów, przeprowadzenia szeregu dowodów, w tym przede wszystkim dowodów innych niż dowody z dokumentów, może zatem być przyczyną przedłużenia postępowania ponad okres wskazany w art. 54 § 1 pkt 7 O.p.

Kolegium podzieliło stanowisko prezentowane w orzecznictwie, w wyrokach NSA z 13 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 2001/08, z 13 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 907/08, z 24 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 961/11. Podało, że jeżeli czynności podjęte przez organ zajmowały odpowiednią ilość czasu i uzasadnione były z uwagi na zawiłość sprawy i jej etap oraz z uwagi na konieczność respektowania uprawnień stron postępowania, to uznać należy, że przedłużenie postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu. Sporządzone przez organ pierwszej instancji chronologiczne zestawienie czynności podejmowanych w postępowaniach znajduje potwierdzenie w materiałach postępowania za ten okres. Wynika z nich, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika brała czynny udział w prowadzonym postępowaniu określającym, składała wnioski dowodowe i zapoznawała się z zebranym materiałem. W tym zakresie organ analizował wypowiedzi strony pod kątem przydatności dla prowadzonego postępowania, próbował ustalić aktualne adresy mieszkańców lokali, co do których nie złożono deklaracji, co najmniej dwukrotnie wysłał 640 ankiet i wezwania do udzielenia informacji w sprawie, konieczna była też ich analiza. Powyższe okoliczności były, w ocenie Kolegium, niezależne od organu, przy czym Spółdzielnia odmawiała wykonania obowiązku określonego w ustawie, w tym do udzielenia informacji o liczbie mieszkańców i sposobie gromadzenia odpadów.

Mając powyższe na uwadze SKO stwierdziło, że organ podejmował czynności bez nieuzasadnionej zwłoki we wskazanych okresach. Nie można zatem przyjąć, że strona może domagać się odstąpienia od naliczania odsetek za zwłokę, skoro organ prowadził postępowanie w sposób prawidłowy, podejmując czynności w rozsądnych terminach, jednak na skutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie doszło do wydania decyzji w terminie. W celu realizacji zasady szybkości postępowania organ nie mógł bowiem odstąpić od obowiązku wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy w stopniu niezbędnym dla rozstrzygnięcia i zebrania dowodów.

Kolegium odnotowało, że wbrew zarzutom odwołania organ pierwszej instancji nie wydał decyzji w trybie art. 226 O.p., prawidłowo zastosował wszystkie przepisy podniesione w zarzutach, w szczególności art. 54 § 1 O.p. Organ szczegółowo uzasadnił i wskazał każdy okres naliczania i wyłączenia naliczania odsetek, zarówno w zakresie elementów stanu faktycznego, jak i podstawy naliczenia odsetek. Uznał za niezasadne argumenty strony, jakoby zamiast ponownego wysłania ankiet organ powinien był zastosować środki dyscyplinujące, o których mowa w art. 262 O.p. Decyzja o zastosowaniu sankcji administracyjnych pozostaje w sferze uznania organu. Organ uznał, że w świetle okoliczności sprawy, nieproporcjonalności sankcji do możliwego efektu, próby karania obywateli karami porządkowymi w tej sytuacji nie tylko nie wniosą nic dobrego dla sprawy, ale i podważą zaufanie obywateli do organu, wręcz narażając organ na zarzut szykanowania obywatela. Ponadto zakres podmiotowy powyższego przepisu obejmuje stronę, pełnomocnika strony, świadka lub biegłego. W stosunku do osób trzecich ma zastosowanie tylko w przypadku odmowy okazania przedmiotu oględzin (art. 262 § 3 pkt 1 O.p.).

W ocenie Kolegium twierdzenia zawarte w odwołaniu, iż postępowanie dowodowe było prowadzone w sposób chaotyczny oraz niezorganizowany jest jedynie wyrazem niczym nie popartej, subiektywnej opinii strony. Skarżąca natomiast pominęła, że problem z naliczaniem opłaty za odpady dla Spółdzielni, a następnie ustalenia wysokości nadpłaty powstał w wyniku niezłożenia przez nią deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz nieprawidłowego stanowiska, że do składania deklaracji zobowiązani są mieszkańcy poszczególnych lokali. Ponadto organ odwoławczy odnotował, że od lutego 2015 r. wzory formularzy nie zmieniły się i Spółdzielnia nie ma problemu ze składaniem deklaracji z jednorodnym sposobem gromadzenia odpadów w obrębie jednej nieruchomości i nie kwestionuje obecnego sposobu składania przez nią deklaracji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie opisanej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta, jak też zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Spółdzielnia powtórzyła zarzuty odwołania, i dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 210 § 6 w związku z art. 210 § 4 O.p. poprzez wadliwe, lakoniczne uzasadnienie decyzji.

W treści skargi podniesiono, że SKO nie odniósł się do twierdzeń i zarzutów odwołania oraz powtórzył bezkrytycznie stanowisko Prezydenta. W pierwszej kolejności odniesiono powyższe do oceny Kolegium, że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona oraz że wystąpiły one z przyczyn niezależnych od organu. W tym zakresie Prezydent powinien już po wszczęciu postępowania przed wydaniem pierwszej z czterech uchylonych decyzji, ustalić adresy mieszkańców lokali, co do których nie złożono deklaracje, oraz wysłać powoływane w decyzji SKO ankiety (co uczyniono później dwukrotnie w ilości 640 szt.).

Podkreślono za odwołaniem, że Spółdzielnia nigdy nie odmówiła organowi udzielenia informacji, które posiadała, wobec czego nie przyczyniła się do wydłużenia postępowania. SKO nie odniosło się natomiast do powołanej argumentacji odwołania, przez co naruszyło art. 210 § 6 w związku z art. 210 § 4 O.p.

W zakresie art. 54 § 1 pkt 7 O.p. strona powołała się na tezę uchwały NSA z 26 października 2015 r. sygn. akt I FPS 2/15.

Podniesiono, że obliczając wysokość odsetek za zwłokę organ nie wyjaśnił wobec jakich nieruchomości zostały one naliczone, a wobec jakich nie, z uwzględnieniem złożonych korekt deklaracji. Strona podała, że zarządza kilkudziesięcioma zamieszkałymi nieruchomościami wielolokalowymi, w odniesieniu do których istnieje obowiązek składania odrębnych deklaracji. Spółdzielnia nie może składać jednej deklaracji dla wszystkich nieruchomości, a organ nie może stosować zbiorczego łącznego obciążenia odsetkowego.

Strona wskazała na nieusprawiedliwioną, czteroletnią przewlekłość postępowania.

Autor skargi opisał cywilny spór sądowy o zwrot nadpłaconych bezpośrednio przez członków Spółdzielni kwot z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami, jako efekt propozycji Prezydenta kompensaty wierzytelności, do której organ nie chciał jednak w istocie doprowadzić. Na tym tle podkreślono, że Prezydent odpowiada za przewlekłość postępowania w omawianej sprawie. Tym bardziej, że skarżąca dążyła do porozumienia z Gminą, czego wyrazem było m.in. niezłożenie odwołania od ww. decyzji tego organu z 10 października 2017 r. nr "[...]" (karta nr 216 - 225, tom 2 akt organu).

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2 u.c.p.g., w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego (art. 6q ust. 1 u.c.p.g.).

Wobec stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wyjaśnienia znaczenia pojęcia "nadpłata" należy szukać we wskazanej ustawie. Ustawa ta w art. 72 ust. 1 pkt 1 stanowi, że za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Jako kwotę nadpłaconą podatku przyjmuje się kwotę nadwyżki dokonanej przez podatnika wpłaty nad wynikającą z ustawy (decyzji) kwoty podatku. Z kolei podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. W takim stanie rzeczy przyjąć należy, że po stronie skarżącej powstała nadpłata w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Decyzją Prezydenta z "[...]" 2018 r. określono wysokość nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lipiec 2013 r. w kwocie 62.606,30 zł. Chronologia wpłat została przedstawiona w części wstępnej uzasadnienia wyroku.

Zgodnie z decyzją ostateczną Prezydenta z 10 października 2017 r. nr "[...]" (karta nr 216 - 225, tom 2 akt organu) wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomości zamieszkałe za miesiąc lipiec 2013 r. określono na kwotę 125.181,17 zł. Jak natomiast wynika z treści ww. decyzji Prezydenta z "[...]" 2018 r. (str. 2, k. 326, t. 2) wpłaty te zostały rozliczone następująco: część wpłaty z 19 sierpnia 2013 r. została rozliczona na należność główną zobowiązania w kwocie 7.241,72 zł, zgodnie ze wskazaniem podatnika; część wpłaty z 7 września 2015 r. została rozliczona na należność główną w kwocie 117.939,45 zł i odsetki w kwocie 13.254 zł.

Wpłata z 27 listopada 2017 r. w kwocie 62.606,30 zł została potraktowana jako nadpłata.

Organ I instancji przedstawił sposób rozliczenia wpłat dokonanych przez stronę, tytułem opłat za lipiec 2013 r., a także szczegółowo okresy włączeń w naliczaniu odsetek za zwłokę w okresach: od 19 marca do 28 maja 2014 r. na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 O.p. z tego powodu, że termin wydania decyzji SKO na skutek odwołania strony upłynął 19 marca 2014 r., a decyzja Kolegium z 23 maja 2014 r. (k. 150 - 154, t. 1) została doręczona 28 maja 2014 r.; od 13 grudnia 2014 r. do 14 sierpnia 2015 r. na podstawie art. 54 § 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 54 § 3 O.p.; wskazano, że okres ten obejmuje czas pomiędzy wniesieniem odwołania skarżącej a przekazaniem akt do SKO, a następnie okres rozpatrywania sprawy przez Kolegium do doręczenia decyzji SKO z 9 czerwca 2015 r. (k. 246 - 247, t. 1), co nastąpiło 11 czerwca 2015 r.; okres ten obejmuje czas od zwrotu akt organowi pierwszej instancji do doręczenia stronie 14 sierpnia 2015 r. (k. 268, t. 1) kolejnej decyzji Prezydenta z "[...]" 2015 r. (k. 269 - 275, t. 1); od 29 sierpnia do 7 września 2015 r., który obejmuje okres przekazania odwołania do SKO (8 września 2015 r. - k. 294, t. 1). Dnia 7 września 2015 r. nastąpiła zaś wpłata wygaszająca zobowiązanie. Organ uznał, że powyższy okres podlega wyłączeniu na mocy art. 54 § 1 pkt 2 w zw. z art. 54 § 3 O.p.

Spór dotyczy zatem naliczenia odsetek za okresy: od 17 sierpnia 2013r. do 18 marca 2014r.( kwota 6.914,81 zł); od 29 maja 2014r. do 12 grudnia 2014r. ( kwota 5977,57zł) ; od 15 sierpnia 2015r. do 28 maja 2015r. ( kwota 361,90 zł).

Utrzymując rozstrzygnięcie Prezydenta w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ww. decyzji z "[...]" powołało się na art. 53 i art. 54 O.p. i uznało, że organ pierwszej instancji dokonał rzetelnej analizy czynności podejmowanych w postępowaniu względem strony. Wymienił podejmowane czynności i uprawdopodobnił, iż we wskazanym okresie zajmowały odpowiednią ilość czasu i uzasadnione były z uwagi na charakter sprawy. Ustalony przez organ stan faktyczny pozwolił na uznanie, że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się w zakreślonym okresie strona a opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Wykonanie ciążących na organie podatkowym obowiązków z uwagi na złożony charakter sprawy, konieczność wyjaśnienia wielu faktów, przeprowadzenia szeregu dowodów, w tym przede wszystkim dowodów innych niż dowody z dokumentów, może zatem być przyczyną przedłużenia postępowania ponad okres wskazany w art. 54 § 1 pkt 7 O.p.

Należy stwierdzić, że ciężar dowodu wykazania przesłanek określonych w art. 54 § 2 O.p. ciąży na organie podatkowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia z dnia 29 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 971/18 stwierdził, że "Nienaliczanie odsetek w przypadku prowadzenia postępowania przez okres przekraczający 3 miesiące jest regułą określoną w art. 54 § 1 pkt 7 o.p., zaś możliwość naliczenia odsetek za ten okres, przewidziana w § 2 jest wyjątkiem od tej reguły, dlatego organ, w przypadku zamiaru obciążenia strony odsetkami za okres dłuższy niż 3 miesiące, zobowiązany jest wykazać, że do prowadzenia postępowania ponad wskazany w tym przepisie okres doszło z przyczyn niezależnych od organu. Również ów imperatywny charakter odstąpienia od naliczania odsetek wskazuje, że organ, który uważa, że są one należne za cały okres trwania postępowania winien swe stanowisko uzasadnić, a uzasadnienie to nie może być ogólnikowe np. wskazywać na skomplikowany charakter sprawy, lecz konkretne i weryfikowalne, dające odpowiedź na pytanie, jakie czynności wynikające z owego skomplikowanego charakteru winny były być podjęte dla jej końcowego załatwienia, co przełożyło się na długotrwałość postępowania i kto - strona lub jej przedstawiciel czy organ - przyczynił się do tego, że czynności w postępowaniu nie charakteryzowały się niezbędną koncentracją".

Kolegium podało, że jeżeli czynności podjęte przez organ zajmowały odpowiednią ilość czasu i uzasadnione były z uwagi na zawiłość sprawy i jej etap oraz z uwagi na konieczność respektowania uprawnień stron postępowania, to uznać należy, że przedłużenie postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu.

W konsekwencji uzasadnione są zarzuty skargi, które zostały przytoczone w odwołaniu. Uzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 210 § 6 w związku z art. 210 § 4 O.p. poprzez wadliwe, lakoniczne uzasadnienie decyzji. SKO w ogóle nie dokonało oceny przyczyny długotrwałego prowadzenia postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnym. Należy przypomnieć, że decyzja ostateczna Prezydenta określająca wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomości zamieszkałe za miesiąc lipiec 2013 r. na kwotę 125.181,17 zł, została wydana dopiero 10 października 2017 r.. Za przedłużenie postępowania strona skarżąca obwiniła organ I instancji. Według niej takie działanie organu zostało uznane za niedozwolone przez WSA w Olsztynie w wyrokach z 16 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 231/16 i z 12 października 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 553/16. A zatem Sąd nie zaaprobował ustalonego stanu faktycznego i subsumpcji przepisów prawa materialnego. Organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii. Kolegium w ogóle nie odniosło się do kwestii relacji postępowania administracyjnego do postępowania, które toczyło się przed sądem powszechnym. Wreszcie Kolegium nie odniosło się do oceny postępowania organu I instancji, które zostało dokonane wyrokach z 16 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 231/16 i z 12 października 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 553/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 do 31 lipca 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W konsekwencji powyższych ustaleń i rozważań prawnych Sąd nie może odeprzeć zarzutu w przedmiocie naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Art. 54 O.p. dotyczy wyłączenia naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. W myśl art. 54 § 2 przepisu § 1 pkt 3 i 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Stosownie do treści art. 54 § 3 przepisy § 1 pkt 2, 3 i 7 stosuje się również w razie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji. W tym przypadku terminy należy liczyć sumując na poszczególnych etapach okresy trwania postępowania.

Powołana przez stronę skarżącą uchwała NSA z 26 października 2015 r. sygn. akt I FPS 2/15 utraciła swoją aktualność, gdyż jej teza została włączona do przepisu O.p.. Nie ma również racji strona skarżąca, że w kwestii odsetek organ winien odnosić się do deklaracji spółdzielni. Jak już zostało wyjaśnione wcześniej zobowiązanie skarżącej nie zostało określone w deklaracjach, a w decyzji ostatecznej Prezydenta z 10 października 2017 r.. W tej decyzji wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomości zamieszkałe za miesiąc lipiec 2013 r. określono na kwotę 125.181,17 zł. Natomiast Sąd uznał argument strony skarżącej w przedmiocie niewykazania, że opóźnienie w załatwieniu sprawy powstało z przyczyn niezależnych od organu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić stanowisko Sądu w zakresie rozważań dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. W szczególności mieć na względzie to, że przewidziane nienaliczanie odsetek w przypadku prowadzenia postępowania przez okres przekraczający 3 miesiące jest regułą określoną w art. 54 § 1 pkt 7 o.p., zaś możliwość naliczenia odsetek za ten okres, przewidziana w § 2 jest wyjątkiem od tej reguły. W przypadku zamiaru obciążenia strony odsetkami za okres dłuższy niż 3 miesiące, organ zobowiązany jest wykazać, że do prowadzenia postępowania ponad wskazany w tym przepisie okres doszło z przyczyn niezależnych od organu. Imperatywny charakter odstąpienia od naliczania odsetek wskazuje, że organ, który uważa, że są one należne za cały okres trwania postępowania winien swe stanowisko przekonywująco uzasadnić. Uzasadnienie to winno wskazywać konkretne i weryfikowalne okoliczności, które musiały być podjęte dla końcowego załatwienia sprawy. Organ winien wykazać, czy te czynności charakteryzowały się niezbędną koncentracją. Wreszcie jakie czynności wynikające z owego skomplikowanego charakteru winny były być podjęte dla jej końcowego załatwienia, co przełożyło się na długotrwałość postępowania. I czy strona lub jej przedstawiciel względnie organ - przyczynił się do tego, że czynności te nie mogły być zakończone w ustawowym terminie. Organ uwzględni ocenę Sądu, co do przebiegu postępowania, która została zawarta w szczególności w wyroku z 16 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 231/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 do 31 lipca 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a . Na zsądzoną kwotę 6670 zł składają się: wpis od skargi w kwocie 1253 zł, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 5400 zł, które ustalono zgodnie z § 2 pkt 6 RMS z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ) i opłata od pełnomocnictwa 17 zł.