Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2335/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: § 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 312
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do  gier

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2832/13 w sprawie ze skargi F. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmian do akt weryfikacyjnych, pomocniczych, punktu gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2832/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę F. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmian akt weryfikacyjnych.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w dniu 30 stycznia 2013 r. F. sp. z o.o. złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego w C. zgłoszenie, do którego załączyła dokument pod nazwą "Informacja uzupełniająca do Opinii technicznej [...]" oraz "Uzupełnienie nr [...] dla automatu APEX MULTI MAGIC nr fabryczny [...]" - w zakresie art. 18 ust. 3 oraz art. 23 ust. 1a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: u.g.h.), celem dołączenia do akt weryfikacyjnych punktu gier na automatach o niskich wygranych o nazwie P. , ul. M. [...], P.

W dniu [...] lutego 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. przeprowadził w punkcie gier urzędowe sprawdzenie. W protokole z urzędowego sprawdzenia stwierdzono, że przedłożone dokumenty nie zostały wydane po przebadaniu automatu APEX MULTI MAGIC nr fabryczny [...], eksploatowanego w ww. punkcie gier, lecz do automatów o tej samej nazwie, ale innych numerach fabrycznych, tj. [...]. Ponadto nie potwierdzono, by sporny automat spełniał wymogi z § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r. poz. 312; dalej: rozporządzenie z dnia 9 marca 2012 r.).

Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. odmówił zatwierdzenia zmian dotyczących dołączenia do akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier Informacji uzupełniającej do Opinii technicznej nr [...] wraz z Uzupełnieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. z uwagi na fakt, iż przedłożone dokumenty nie odnosiły się do automatu APEX MULTI MAGIC o numerze fabrycznym [...].

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego w C. zastosował prawidłową interpretację art. 187 § 1 oraz art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej: O.p.), art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779; dalej także: ustawa zmieniająca) oraz § 15 rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r. Wyjaśnił, że teoretyczna wypłacalność automatu ustawiona programowo na poziomie 94% nie zwalnia spółki z obowiązku przedłożenia właściwego potwierdzenia spełnienia przez ten automat warunku określonego w art. 18 ust. 3 u.g.h. dla każdej gry.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła F. Sp. z o.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wskazał, że od dnia 19 października 2009 r. działalność gospodarcza w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach o niskich wygranych uregulowana została przepisami u.g.h., jednakże kwestię dalszej eksploatacji automatów i urządzeń do gier reguluje ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779; dalej także: ustawa zmieniająca). Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej podmioty prowadzące działalność w zakresie gier na automatach są obowiązane dostosować automaty eksploatowane w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy do wymogu określonego w art. 18 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wymogiem, o którym stanowi art. 18 ust. 1 u.g.h. jest warunek, że w grach na automatach zaprogramowana wartość wygranych nie może być niższa niż 75% kwoty wpłaconych składek. Tryb realizacji tego obowiązku określa § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012, poz.312).

Sąd wskazał, że skoro rejestracja automatu do gier (w tym o niskich wygranych) wymaga opinii jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów (do wydania opinii niezbędne jest przeprowadzenie badania technicznego, zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r.), a nadto sprawdzenia czy automat spełnia warunki ustawowe wymaga badania sprawdzającego wyłącznie przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów (art. 23b i art. 23f u.g.h), to także uzasadnione jest uregulowanie rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r., ujęte w § 15 i 16. W przepisie § 15 ust. 1 tego aktu mówi się, że dostosowanie eksploatowanych automatów do wymogu, o którym mowa w art. 18 ust. 3 u.g.h. wymaga potwierdzenia przez jednostkę badającą, które wyraża się w uzupełnieniu do opinii (ust. 2). Elementy konieczne opinii wymienia § 1 ust. 3 rozporządzenia, a § 2 tego aktu wymaga uprzedniego przeprowadzenia badania technicznego automatu lub urządzenia do gier. Z kolei § 16 wymienia dodatkowe elementy, które powinna zawierać opinia i uzupełnienie opinii dotyczące automatów do gier o niskich wygranych.

Przywołane regulacje, jak wskazał WSA, są skutkiem rozwiązań zawartych w art. 18 ust. 3 u.g.h. i art. 9 ustawy zmieniającej i nie kolidują z uregulowaniem art. 11 ustawy zmieniającej, który odnosi się do ważności poświadczeń rejestracji, wobec czego w ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że dokonane przez skarżącą zgłoszenie w celu zatwierdzenia zmian danych zawartych w aktach weryfikacyjnych punktu gier, w części dotyczącej dołączenia do opinii jednostki badającej nr [...], w której został ujęty automat, dokumentu pn. Informacja uzupełniająca do Opinii technicznej nr [...], nie spełniało wymogów obowiązującego w tym zakresie prawa. Dokument ten nie został wydany po przebadaniu automatu APEX MULTI MAGIC o nr fabrycznym [...], eksploatowanego w ww. punkcie gier, lecz do automatu o tej samej nazwie, ale innym numerze fabrycznym, tj. [...]. Nie mogło zatem zostać uznane przez organ za właściwe uzupełnienie opinii w rozumieniu § 15 rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r., dlatego też odmówiono na tej podstawie dokonania zmiany akt weryfikacyjnych pomocniczych punktu gier na automatach o niskich wygranych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 191 O.p. oraz § 15 rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegającej na odmowie przyznania mocy dowodowej dokumentom załączonym do wniosku i nieuznaniu przedłożonych dokumentów, które zdaniem skarżącej miały wykazać zgodność tego automatu z wymogiem art. 18 ust. 3 u.g.h. bez żadnego dostosowania, Sąd wskazał, że teoretyczna wypłacalność automatu ustawiona programowo na poziomie 94% nie zwalnia spółki z obowiązku przedłożenia właściwego potwierdzenia spełnienia przez automat warunku określonego w art. 18 ust. 3 u.g.h. dla każdej gry.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła F. Sp. z o.o.

Wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:

- § 15 rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r. w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 18 ust. 3 u.g.h. przez błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym dokonaniu egzegezy art. 18 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, tj. z zastosowaniem definicji zawartych w powołanych powyżej rozporządzeniach z pominięciem wykładni językowej, która prowadzi do wniosku, że programowana wartość wygranych w automacie nie może być niższa niż 75%, podczas gdy w grach na spornym automacie od początku istnienia (nawet przed 14 lipca 2011 r.) zaprogramowana wartość wygranych wynosiła co najmniej 75% kwot wpłaconych stawek, co przesądza o braku konieczności jego dostosowania do wymogu art. 18 ust. 3 u.g.h., potwierdzenia przez jednostkę badającą w uzupełnieniu do opinii w formie przewidzianej w § 15 rozporządzenia z dnia 9 marca 2012 r., podczas gdy przepis ten reguluje jedynie sposób udokumentowania dostosowania automatów do wymogów art. 18 ust. 3 u.g.h., czyli dotyczy tylko takich zarejestrowanych automatów, które w okresie przed 14 stycznia 2012 r. nie były zgodne z wymogiem art. 18 ust. 3 u.g.h., natomiast obowiązujące przepisy prawa nie regulowały w sposób szczególny sposobu dowodzenia, że dany zarejestrowany automat nie wymagał dostosowania do wymogu art. 18 ust. 3 u.g.h. Wobec tego do dowodzenia takiej okoliczności zastosowanie znalazła ogólna reguła dowodowa z art. 180 § 1 O.p., mająca w postępowaniu w sprawie urzędowego sprawdzenia odpowiednie zastosowanie w związku z art. 65 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, który to obowiązek automat spełniał już przed wejściem w życie u.g.h.

Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w C., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., a w każdym przypadku o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie została uwzględniona.

Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi wyłącznie naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą jego wykładnię. Nie zakwestionowała natomiast prawidłowości zastosowania przepisów wymienionych w skardze kasacyjnej. Jej zdaniem, wynikający z § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. "zmieniającej" ustawę o grach hazardowych i art. 18 ust. 3 ustawy o grach hazardowych obowiązek potwierdzenia, w formie opinii uzupełniającej, dostosowania eksploatowanych automatów do wymogu określonego w art. 18 ust. 3 u.g.h. dotyczy jedynie automatów, które tego wymagania nie spełniały w dniu wejścia w życie wymienionych przepisów. Podmiot prowadzący działalność w zakresie urządzania gier hazardowych przy użyciu automatu do gier, w którym, w dniu 26 maja 2011 r. zaprogramowana wartość wygranych w automacie nie mogła być niższa niż 75% kwoty wpłaconych stawek, nie ma zatem obowiązku przedstawienia opinii uzupełniającej jednostki badającej, dotyczącej tego automatu, ponieważ automat nie wymaga dostosowania. Może wobec tego wykazać spełnianie tego wymagania przez eksploatowany automat do gier za pomocą innych dowodów, tak jak w rozpatrywanej sprawie - za pomocą opinii uzupełniającej dotyczącej innego automatu tego samego typu czy o takich samych parametrach technicznych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka interpretacja omawianych przepisów jest błędna i prowadzi do pozbawienia możliwości sprawowania efektywnej kontroli przestrzegania przez podmioty wykorzystujące w swej działalności gospodarczej automaty do gier hazardowych wymagań wprowadzonych art. 18 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.

Określony w § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia obowiązek potwierdzenia dostosowania eksploatowanych automatów do wymagań wynikających z art. 18 ust. 3 ustawy o grach hazardowych ma oczywiście na celu zapewnienie, aby wszystkie eksploatowane automaty do gier spełniały te wymagania. Ten cel pozwala osiągnąć objęcie obowiązkiem potwierdzenia w odpowiedni sposób spełnienia tych wymagań wszystkich eksploatowanych automatów, niezależnie od tego, czy automaty faktycznie te wymagania spełniały w chwili wprowadzenia zmian w przepisach prawnych. Przepis § 15 ust. 2 stanowi, że potwierdzenie jednostki badającej ma formę uzupełnienia do opinii tej jednostki, dotyczącej automatu, stanowiącej warunek rejestracji automatu. Z treści § 1 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6 wspomnianego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. wynika niewątpliwie, że opinia jednostki badającej z badania technicznego automatu jest opinią indywidualną, dotyczącą konkretnego automatu. Opinia uzupełniająca ma taki sam indywidualny charakter jak opinia "podstawowa", co potwierdza m.in. § 16 rozporządzenie. Na tej podstawie należy przyjąć, że nie spełnia wymagania opinii uzupełniającej opinia dotycząca innego automatu, nawet jeżeli te automaty nie różnią się od siebie z punktu widzenia wymagań określonych w art. 18 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.

Mając to wszytko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.