Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 551/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Sędzia NSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia NSA Jan Zając ( spr.), Protokolant Krzysztof Kołtan, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Tadeusza C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 1135/04 w sprawie ze skargi Tadeusza C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 4 października 2004 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 1997r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Tadeusza C. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kwotę 1.200 /słownie: tysiąc dwieście/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I FSK 551/05

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 lutego 2005 r., I SA/Łd 1135/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Tadeusza C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 4 października 2004 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 1997 r.

Sąd ustalił, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia 17 kwietnia 2002 r., (...), w której określono w podatku od towarów i usług za sierpień 1997 r. zobowiązanie podatkowe, zaległość podatkową i odsetki za zwłokę od tej zaległości.

Sąd zważył, że nie można bowiem organom podatkowym zarzucić, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, naruszenia obowiązujących przepisów prawa materialnego lub procesowego.

Stwierdził, że bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu pojazdami i innymi urządzeniami mechanicznymi oraz, że w dniu 2 kwietnia 1996 r. dokonał zakupu wózka widłowego na podstawie faktury nr (...)/1.

Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż to organ podatkowy zobowiązany był do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, zmierzającego do ustalenia co stało się z przedmiotowym wózkiem. Podatnik nie może czuć się zwolnionym od współdziałania z organem podatkowym w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeśli nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.

Stwierdził, że trudno zatem Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł., jak i Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Ł. zarzucić, iż naruszyli przepisy postępowania podatkowego - art. 122, 187 par. 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w sytuacji, gdy podatnik uporczywie uchylał się od współpracy z organem podatkowym i nie reagował na jego wezwania co do przedstawienia dowodów, na które się powoływał. Na stronie spoczywa również ciężar wykazania, że niekwestionowane przez nią błędy w ewidencjach nie miały wyniku na poprawność sporządzonej deklaracji VAT-7 i na zaniżenie podatku należnego.

Sąd wskazał, że ewidencja, jak każda forma ksiąg podatkowych, odzwierciedlać musi rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych, które są istotne z podatkowego punktu widzenia. Powinna zawierać dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego oraz kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny. Organy podatkowe miały prawo zakwestionować rzetelność prowadzonych ewidencji dla celów podatku od towarów i usług, skoro podatnik nie wykazał w nich "sprzedaży" przedmiotowego wózka ani nie przedstawił innych dowodów pozwalających na określenie podstawy opodatkowania. W ocenie Sądu, to niewątpliwie dawało podstawę do określenia wielkości obrotu w drodze oszacowania.

Sąd stwierdził, że wybór metody szacunku należy do organów podatkowych. Kontrola wykonywana przez Sąd w tym zakresie może zatem dotyczyć tylko oczywistych błędów lub dokonania wyboru takiej metody, która w danej sprawie nie ma w ogóle zastosowania. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe zastosowały się do zasady określonej w art. 23 par. 5 Ordynacji podatkowej - określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania. Wartość obrotu ze sprzedaży ww. wózka Urząd Skarbowy oszacował w oparciu o cenę jego zakupu i średnią marżę wynikającą z rachunków zakupu i sprzedaży.

Skargą kasacyjną zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./:

1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 145 par. 1 pkt 1c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w sytuacji, gdy stwierdzono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy polegające na:

- przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie założenia o sprzedaży przez stronę wózka widłowego,

- brak pełnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organy podatkowe.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego zgodnie z zestawieniem według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżonym orzeczeniem Sąd oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., którą określono zaległość podatkową powstałą w podatku od towarów i usług za sierpień 1997 r. w kwocie 12.679 zł. W ocenie strony, zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie organ podatkowy dopuścił się naruszenia art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej. Powyższy przepis nakłada na organy podatkowe obowiązek zapoznania strony z całością materiału dowodowego dając równocześnie stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie przedstawionych dowodów i materiałów. Owych czynności organ podatkowy II instancji nie dokonał, przez co pozbawił stronę czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje teza, iż niedopełnienie powyższego obowiązku narusza przepisy proceduralne w stopniu istotnym dla wyniku sprawy.

Autor skargi kasacyjnej wskazał, że mimo, iż powyższy zarzut był podnoszony przez pełnomocnika strony na rozprawie /patrz: protokół rozprawy/, nie został on jednak uwzględniony. W ocenie skarżącego, podniesienie powyższego zarzutu winno skutkować uchyleniem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Nadto organ podatkowy całkowicie dowolnie, a przez to błędnie, przyjął założenie o sprzedaży przez skarżącego w sierpniu 1999 r. wózka widłowego. Nie podjął on żadnych czynności, które miałyby na celu ustalenie prawdziwego stanu rzeczy, pozbawiając się w ten sposób możliwości wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Stwierdził, że podniesione w kasacji zarzuty są faktycznie nieuprawnione i prawnie nieuzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 par. 2 ustawy, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego lub procesowego.

W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie.

Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać konkretne przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /zob. Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, uwagi do art. 174/.

Jedynym konkretnym przepisem procesowym, którego naruszenie zarzucono Sądowi I Instancji jest przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, odwołującej się do protokołu rozprawy, iż zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej był podnoszony przez pełnomocnika strony na rozprawie, protokół rozprawy nie zawiera żadnej informacji o powyższym żądaniu pełnomocnika strony skarżącej.

Także akta sprawy nie zawierają żadnej informacji o żądaniu przez tegoż pełnomocnika sprostowania protokołu rozprawy.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny nie może uznać tego twierdzenia za udowodnione.

Także twierdzenie o strony skarżącej o automatycznym wpływie naruszenia tego przepisu na wynik sprawy nie znajduje dostatecznego uzasadnienia a kwestia ta została wnikliwie wyłożona przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04. W myśl tej uchwały naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw.

Skarga kasacyjna - oprócz ogólnych rozważań na temat funkcji wymienionego przepisu - nie zawiera żadnego konkretnego uzasadnienia, odnoszącego się do wpływu naruszenia przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej na wynik sprawy. Skarżący nie wskazał jaki konkretny wpływ na wynik sprawy mogło mieć to naruszenie.

Z tego względu powyższy zarzut nie może zostać uwzględniony.

Pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały w żaden sposób skonkretyzowane przez wskazanie naruszonych przepisów.

Jak to wyżej wykazano obowiązkiem strony skarżącej jest wskazanie konkretnych przepisów, których naruszenie zarzuca się zaskarżonemu wyrokowi. Skoro takich przepisów nie wskazano w petitum skargi kasacyjnej, to Naczelny Sąd Administracyjny - będąc związany granicami skargi - nie może się domyślać, które przepisy postępowania autor skargi kasacyjnej miał na myśli.

Dlatego także i te zarzuty nie mogły został uwzględnione.

Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.