Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1310/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 199 poz 1673
law: Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędzia del. NSA Leszek Leszczyński Protokolant Agnieszka Maszewska-Bącal po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 34/09 w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 34/09 oddalił skargę S. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.

W uzasadnieniu Sąd wskazał że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kole decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] nie stwierdził choroby zawodowej u S. J. w postaci przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionych w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r., nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że jakkolwiek S. J. pracował w narażeniu na wysiłek głosowy przez okres 33 lat i 7 miesięcy, to stwierdzone u niego schorzenia nie odpowiadają schorzeniom wymienionym w pozycji 15 załącznika do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych.

W wyniku rozpoznania odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że rozpoznana u S. J. choroba w postaci przewlekłego nieżytu krtani z cechami przerostu błony śluzowej w okolicy przedgłośniowej i spoidła tylnego i objawami dysfonii hyperfunkcjonalnej nie figurują w wykazie chorób zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił organom administracyjnym naruszenie przepisów art. 7 i 77 §1 Kpa, wadliwość rozpoznań medycznych wydanych w sprawach i brak konsultacji niezależnego eksperta - specjalisty medycyny pracy. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 285/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1435/08, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał m. in., że nie badając zasadności podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów, uwzględnił skargę kasacyjną mając na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07, w którym to stwierdził, że: art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Przepisy powołane w części I tracą moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z przeważającym poglądem rozpoznając skargę kasacyjną w sprawie, w której ma zastosowanie regulacja objęta wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a orzeczenie Sądu pierwszej instancji zostało oparte na treści przepisów niezgodnej według orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z Konstytucją, to zachodzi konieczność uwzględnienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie Sąd wskazał, że po ogłoszeniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, trzeba uwzględnić fakt, że przepis traci domniemanie konstytucyjności, co stwarza nową jakościowo sytuację prawną. Przeważającym jest stanowisko orzecznictwa sądowego, że sądy powinny w okresie "odroczenia" odmawiać stosowania prawa, co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją. Stanowisko takie wynika z reguły zawartej w art. 190 ust. 1 Konstytucji i z reguły płynącej z art. 190 ust. 3 zd. 1, że orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia a nadto z tezy, iż okoliczność, że przepis, choć niekonstytucyjny nadal obowiązuje (art. 190 ust. 3) nie oznacza, że jest bezwzględny obowiązek jego stosowania. To podejście do zagadnienia stosowania orzeczenia TK w okresie odroczenia pozwala sądom w praktyce na możliwość rozważenia wartości konstytucyjnych i zastosowania orzeczenia TK z chwilą jego ogłoszenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając ponowie skargę S. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2004 r., wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 34/09, uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd zaznaczył, że na mocy art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tego względu w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności winien był rozważyć, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07, zgodność zaskarżonej decyzji należy badać w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W tym względzie Sąd wskazał, że w toku orzekania sąd administracyjny jest związany Konstytucją i ustawami, uprawniony jest zatem do oceny aktów wykonawczych i może odmówić ich stosowania, jeżeli uzna, że są niezgodne z aktami wyższego rzędu lub nie znajdują w nich umocowania. Powyższe nie oznacza jednak bezwzględnego obowiązku pominięcia niekonstytucyjnego aktu wykonawczego, jeżeli mimo niespełnienia określonych wymagań konstytucyjnych, nie wyraża on norm sprzecznych z zasadami demokratycznego państwa prawa. W szczególności Sąd bada, czy odmowa zastosowania aktu wykonawczego nie spowoduje powstania luki prawnej bądź nie wpłynie na prawa lub obowiązki obywateli. Z tych względów, jakkolwiek niekonstytucyjność upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy oraz wydanego na ich podstawie rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP nie budzi już wątpliwości w świetle powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to jednak nie skłoniło to Sądu do pominięcia tego rozporządzenia. Sąd doszedł bowiem do przekonania, że pomimo niezgodności z Konstytucją, rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych może być podstawą orzekania w niniejszej sprawie. Ocena taka znajduje poparcie w zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku Trybunału ocenie konstytucyjności rozporządzenia. W ocenie Trybunału, rozporządzenie w sprawie wykazu chorób zawodowych zawiera regulacje procesowe, które nie modyfikują przepisów kpa i obwiązującej na jego gruncie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), lecz jedynie uszczegóławia i stanowi funkcjonalne uzupełnienie regulacji ustawowej pod kątem specyfiki spraw administracyjnych danego rodzaju. Odraczając termin utraty mocy niekonstytucyjnych przepisów Trybunał wskazał, że zakwestionowane przepisy są niezbędnym elementem porządku prawnego i służą realizacji istotnych uprawnień pracowniczych. Sąd I instancji badając okoliczności sprawy i biorąc pod uwagę przyczyny odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz fakt, iż Trybunał był związany granicami pytania prawnego uznał, iż przepisy niekonstytucyjnego rozporządzenia znajdują zastosowanie o ile przepisy omawianego rozporządzenia nie uniemożliwiają wydawania decyzji realizujących uprawnienia pracownicze ani nie stoją w sprzeczności z porządkiem prawnym. Odmowa zastosowania przez organy ww. aktu wykonawczego spowodowałaby powstanie luki prawnej i zamknęłaby drogę do rozstrzygania w sprawach chorób zawodowych.

Przechodząc zatem na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd wskazał, że pojęcie choroby zawodowej definiuje art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.), zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wykaz chorób zawodowych zawarty został w załączniku do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

- ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez organy państwowej inspekcji sanitarnej musi wykazać ścisły związek przyczynowy rozpoznanej choroby zawodowej z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy ( § 2 ust. 4 i § 2 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych ),

- choroba zawodowa jest rozpoznana przez zakład służby zdrowia upoważniony do ich rozpoznawania ( § 5 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych ),

- rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej musi być objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia.

Niespełnienie którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek skutkuje wydaniem decyzji negatywnej w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, ponieważ wobec skarżącego warunki te nie zostały spełnione. Przeprowadzone badania pozwoliły stwierdzić, że rozpoznana u skarżącego choroba w postaci przewlekłego nieżytu krtani z cechami przerostu błony śluzowej w okolicy przedgłośniowej i spoidła tylnego i objawami dysfonii hyperfunkcjonalne nie spełnia warunków do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżący skorzystał z pełnego trybu badań lekarskich, które wykazały, że stwierdzone zmiany nie wykazują klinicznych cech choroby zawodowej, opisanej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do omawianego rozporządzenia. Zachorowanie na chorobę, nawet w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, która nie została ujęta w obowiązującym wykazie nie daje podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby. W przypadku skarżącego potwierdzone zostało narażenie zawodowe. Organy obu instancji wzięły pod uwagę charakter oraz długość okresu zatrudnienia skarżącego uznając, że w takich warunkach pracy możliwe było wystąpienie choroby zawodowej. Skoro jednak nie stwierdzono objawów schorzenia wymienionego w załączniku do omawianego rozporządzenia, nie ma podstaw do wydania odmiennych od wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięć. Przy orzekaniu w tego typu sprawach organ Inspekcji Sanitarnej jest związany rozpoznaniem chorobowym umieszczonym w orzeczeniu jednostki upoważnionej i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.

Jak wskazał Sąd, orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, jest jedynie opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa i powinno być wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. Organy zaś podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw jej stwierdzenia, są związane orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, nie posiadając prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Powyższe nie oznacza jednak zwolnienia organu z obowiązku dokonania oceny tej opinii jako jednego z dowodów w sprawie. Organ przed wydaniem decyzji dokonać musi w oparciu o art. 80 kpa oceny wiarygodności opinii i nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, które niedostatecznie lub w sposób nieprzekonujący uzasadnia zajęte stanowisko.

Sąd I instancji, w ślad za organem odwoławczym, podzielił opinię Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w Koninie i Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. dr med. Jerzego Nofera - Przychodnia Chorób Zawodowych, Samodzielna Pracownia Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej w Łodzi, nie znajdując podstaw do ich zakwestionowania. Wskazał, że opinie lekarskie jednostek orzeczniczych zawierają jednoznaczne i logiczne uzasadnienie oraz zostały wydane po poprzedzeniu specjalistycznych badań m.in. przeprowadzono badania laryngologiczne, foniatryczne, laryngovideostroboskopowe.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skargi, że organy administracyjne nie wzięły pod uwagę innych orzeczeń medycznych przedstawionych przez skarżącego. Jest bowiem bezspornym, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach w § 5 ust. 2 i 3 określa, jakie placówki medyczne są jednostkami I i II stopnia. W niniejszej sprawie jednostką pierwszego stopnia było Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w Koninie i Instytut Medycyny Pracy im. Prof. dr med. Jerzego Nofera - Przychodnia Chorób Zawodowych, Samodzielna Pracownia Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej w Łodzi. Orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. dr med. Jerzego Nofera ma przymiot ostatecznego i brak jest podstaw prawnych aby organy administracyjne występowały o konsultację innego specjalisty medycyny pracy.

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku S. J., reprezentowany przez adwokata, podniósł następujące zarzuty:

I. naruszenia prawa materialnego tj.:

1) błędną wykładnię art. 92 ust 1 Konstytucji RP poprzez oparcie wyroku na podstawie przepisu art. 237 § 1 pkt 2 i 3 kodeksu pracy oraz wydanego na ich podstawie rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych..., których niezgodność ze wskazanym przepisem Konstytucji została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 roku, sygn. akt P 23/07, co wykluczało ich stosowanie do rozstrzygnięcia sprawy jako podstawy materialno - prawnej gdyż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje od daty ogłoszenia,

2) błędną wykładnię art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w związku z art. 237 § 1 pkt 2 kodeksu pracy, gdyż z przepisów tych nie wynika, aby za chorobę zawodową można uznać chorobę określoną wyłącznie w wykazie chorób z załącznika, bo wadliwe pojęcie wykazu zdefiniowano w uchylonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego P 23/07 § 2 ust 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych...

3) błędną wykładnię § 2 ust. 4, § 2 ust. 5 pkt 3, § 5 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych..., ponieważ Sąd popada w sprzeczność przyjmując konieczność istnienia związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą, a sposobem wykonywania pracy w toku badań przez upoważniony zakład służby zdrowia, a jednocześnie - mimo uchylenia tych przepisów z datą ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – podaje, że podstawą odmowy jest brak wskazania schorzenia stwierdzonego u S. J. w wykazie z pozycji załącznika do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów.

II. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez:

naruszenie art. 190 p.p.s.a., gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny był związany wykładnią prawa Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonaną w tej sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy przez stosowanie z obrazą art. 190 § 1 i art. 190 § 3 Konstytucji RP, przepisów uchylonych przez Trybunał Konstytucyjny i stosowanie ich w okresie tzw. odroczenia.

2) obrazę art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 77 kpa poprzez pominięcie w treści uzasadnienia wyroku odmowy dopuszczenia jako dowodu całości dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego świadczącej o występowaniu choroby zawodowej, a jedynie powołanie w uzasadnieniu przepisu § 5 ust 2 i 3 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych... , który został już uchylony, a nadto nie stanowił samodzielnej podstawy rozstrzygania.

3) obrazę art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 80 kpa i art. 151 p.p.s.a., gdyż Sąd uznał, że mino uchylenia przepisu rozporządzenia obowiązują one do czasu wydania nowych, a Wojewódzki Sąd Administracyjny i organy miały prawo dokonać oceny materiału zgodnie z zasadą swobodnej oceny, gdy tymczasem w drodze tzw. "odroczenia" przepis niekonstytucyjny nie podlega stosowaniu, a wypacza treść wyroku.

4) Na podstawie art. 106 § 3 i 4 w związku 193 p.p.s.a. pełnomocnik skarżącego podniósł nową okoliczność stanowiącą fakt powszechnie znany, że kwestionowane przepisy opisane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. P 23/07 utraciły moc 20.06.2009 r. co Naczelny Sąd Administracyjny powinien rozstrzygnąć na korzyść S. J., gdyż w takim zakresie wyrok WSA stał się nieaktualny.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie w razie nieuwzględnienia zarzutów z art. 174 pkt 2 na podstawie 188 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonych decyzji.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów pełnomocnik skarżącego wskazał, że pomijając wyrażoną w zarzutach skargi kasacyjnej okoliczność, iż rozporządzenie, na którego podstawie wydany został wyrok jest niekonstytucyjne, zwrócić uwagę należy na okoliczność, że takie rozstrzygnięcie rażąco narusza to prawo, gdyż:

katalog chorób zawodowych wymienionych pod pozycją 15 nie jest katalogiem zamkniętym, wyliczenie chorób ma jedynie charakter przykładowy, nie da się bowiem wyliczyć wszystkich schorzeń mogących powstać w wyniku długotrwałego nadmiernego wysiłku głosowego.

schorzenie na który cierpi skarżący, a wykazane kartą leczenia szpitalnego z dnia [...].11.2003 i badaniem stroboskopowym krtani z [...].02.2004, oraz wskazane w karcie informacyjnej z dnia [...].05.2004, znajduje się w wykazie chorób zawodowych, więc również z tego względu odmowa stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej jest niedopuszczalna.

Zdaniem skarżącego, oczywisty jest wpływ naruszenia art. 190 p.p.s.a. na treść wyroku, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny wyłącznie chciał wykazać swą odmienność procesową i mimo spójnej i jednoznacznej linii orzecznictwa celowo nie zastosował się do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istotne jest tutaj odroczenie stosowania uchylonego przepisu i nieodwracalność skutków co do stosowania uchylonego przez TK przepisu. W piśmiennictwie prawniczym oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego spotyka się coraz częściej stanowisko aprobujące zastosowanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, pomimo zawarcia w nim klauzuli odraczającej. Ponieważ zaś niekonstytucyjność rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych..., została orzeczona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 roku, sygn. akt P 23/07, to twierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w przedmiotowej sprawie, że "(...) odmowa zastosowania przez organy ww. aktu wykonawczego spowodowałaby powstanie luki prawnej i zamknęłaby drogę do rozstrzygania w sprawach chorób zawodowych" nie jest w żadnym stopniu uzasadnione.

Dodatkowo, jak wskazał pełnomocnik skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając wcześniejszą jego skargę kasacyjną i przekazując sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dokonał określonej wykładni prawa, która z mocy art. 190 § 3 p.p.s.a. wiąże Sąd I instancji, który tylko w wyjątkowych okolicznościach może się do niej nie zastosować. Niezastosowanie wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowej sprawie i całkowite jej pominięcie miało zdaniem skarżącego kluczowy wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną bierze pod rozwagę stan prawny istniejący w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Kwestia kompetencji sądu w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę mocy obowiązującej przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją pozostaje kwestią sporną i orzecznictwo w tym zakresie nie jest jednolite. Co do zasady orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia , jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego(art. 190 ust. 3 Konstytucji) i taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zakwestionowane przepisy jeszcze obowiązywały mimo utraty domniemania konstytucyjności. Dokonana przez Sąd I instancji wykładnia, choć sporna w doktrynie i orzecznictwie, jest zgodna z treścią powołanego przepisu .Nieuwzględnianie zastosowanego przez Trybunał Konstytucyjny odroczenia utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów prowadzi do pozbawienia tej kompetencji Trybunału znaczenia prawnego. W tej sytuacji zarzut naruszenia poprzez błędną wykładnię art. 92 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 237 § 1 pkt 1 i 2 kodeksu pracy i rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. nie jest uzasadniony mimo iż obecnie przepisy te już utraciły moc.

Nie jest uzasadniony także zarzut odnoszący się do odmowy rozpatrzenia przez Sąd całości dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego z uwagi na to, że występowanie ewentualnie u skarżącego innych jeszcze chorób niż te do których odnosi się zaskarżona decyzja nie było rozważane przez organy i może stać się przedmiotem nowego postępowania. W takiej sytuacji badanie dokumentacji przez Sąd wykraczałoby poza granice sprawy.

Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art.190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wyroku uchylającym wcześniejszy wyrok WSA wyrażono pogląd iż zdaje się przeważać stanowisko iż sądy powinny w okresie odroczenia odmawiać stosowania prawa co do którego TK stwierdził niezgodność z Konstytucją .Wskazano, że sądy w praktyce – z uwagi na art.190 ust. 1 Konstytucji mogą w praktyce rozważać wartości konstytucyjne i to, czy nie należałoby zastosować orzeczenia TK z chwilą jego ogłoszenia. Wykładnia dokonana w tym wyroku wiązała zatem w kwestii konieczności rozważenia w kontekście wartości konstytucyjnych czy – mimo odroczenia – nie oprzeć się na konstrukcji obalenia konstytucyjności powołanych przepisów . Sąd I instancji rozważania w tej materii przeprowadził.

Podnoszone przez skarżącego rozpoznanie w późniejszym okresie nowych chorób może stanowić podstawę do ponownego rozpoznania sprawy pod tym kątem a badając sprawę od nowa , z uwzględnieniem tych innych chorób i nowego stanu prawnego - organ administracji będzie orzekał już na podstawie nowych przepisów. Także w razie ewentualnego wyboru drogi dochodzenia roszczeń przed sądem pracy i ubezpieczeń Sąd ten orzekać już będzie na podstawie nowych regulacji prawnych.

Ponadto w sytuacji gdy postępowanie w sprawie nie było zakończone do czasu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, skarżący nie mógł występować o jego wznowienie po wyroku TK stwierdzającym niekonstytucyjność powołanych przepisów ale odraczającym utratę ich mocy obowiązującej , możliwość taka istnieje jednak nadal – bo pojawiły się nowe okoliczności zarówno faktyczne jak i prawne - na zasadach ogólnych w trybie art.148 i art. 149 a termin do złożenia wniosku powinien być liczony od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art.184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.