Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2046/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Związku Zawodowego Pracowników Służby Publicznej na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...] marca 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego (zwany dalej "Prezesem SN"), po rozpatrzeniu wniosku Związku Zawodowego Pracowników [...] (zwany dalej "Skarżącym") o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] marca 2021r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2021r. nr [...], w której odmówiono udostępnienia informacji publicznej. W podstawie prawnej powołano m.in. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256, ze zm., zwana dalej "k.p.a.") w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020r., poz. 2176, zwana dalej "u.d.i.p.").

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Skarżący pismem z 29 stycznia 2021r. wystąpił do Prezesa SN o udostępnienie informacji publicznej o sygnaturach wszystkich postępowań zakończonych w latach 2019-2021 oraz postępowań w toku, według stanu na dzień złożenia wniosku w sprawach zawisłych przed Sądem Najwyższym, w których pozwanym jest Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" w [...] (zwane dalej "Przedsiębiorstwem"), w których powodowie dochodzą roszczeń o zapłatę odpraw lub odszkodowań, wynikających z Regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych w Przedsiębiorstwie. Skarżący wniósł także o przesłanie na adres mailowy treści orzeczeń kończących te postępowania.

Skarżącego wezwano pismem z 2 lutego 2021r. do wykazania, w terminie 7 dni, że uzyskanie żądanej informacji ma szczególne znaczenie dla interesu publicznego. Wyjaśniono też, że informacja ta ma charakter przetworzony i w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego.

Skarżący pismem z 5 lutego 2021r. wskazał, że z uwagi na podmiot, który wystąpił z wnioskiem, pozyskanie wnioskowanej informacji ma szczególne znaczenie dla interesu publicznego. Związek zawodowy w ramach zadań ustawowych, przygotowuje petycję do Sejmu RP w sprawie potrzeby ustawowego doprecyzowania charakteru prawnego porozumień zbiorowych (autonomicznych źródeł prawa pracy), z intencją wskazania, na przykładzie sporów sądowych i zapadłych w nich orzeczeń, że brak spełnienia postulatu określoności prawa prowadzi do rozbieżnego podejścia do tego rodzaju porozumień w praktyce, często z pokrzywdzeniem strony pracowniczej, pozostającej w zaufaniu do pracodawcy.

Skarżący pismem z 11 lutego 2021r., w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zwrócił uwagę, że sytuacja prawna związku zawodowego, jako wnioskodawcy ww. wniosku o udzielenie informacji publicznej, w tym przetworzonej, winna podlegać głębszej ocenie.

Prezes SN, po przeprowadzeniu postępowania ww. decyzją z [...] marca 2021r. odmówił udostępnienia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie.

Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] marca 2021r. nie zgodził się z uzasadnieniem ww. decyzji i wskazał, że organ nie poczynił kroków, mających na celu ustalenie liczby spraw, w których pozwanym było lub jest Przedsiębiorstwo. Nie wiedząc zatem, czy tych spraw jest kilka, kilkanaście czy kilkadziesiąt, nie można przesądzić czy sporządzenie żądanej informacji publicznej jest zadaniem czasochłonnym. Skarżący nie zgodził się także, że udostępnienie ww. informacji publicznej prowadziłoby do zakłócenia bieżącego funkcjonowania Sądu Najwyższego, skoro zatrudnieni są pracownicy, w których zakresach obowiązków jest załatwianie takich spraw, jak ta dotycząca wniosku z [...] stycznia 2021r. Zdziwienie Skarżącego wywołała argumentacja Prezesa SN zawarta w uzasadnieniu ww. decyzji, że wykonywanie przez pracownika własnych obowiązków służbowych zakłóci normalne funkcjonowanie Sądu Najwyższego, co miałoby uzasadniać odmowę dostępu do informacji publicznej. Zdaniem Skarżącego, nie może stanowić przyczyny odmowy udzielenia informacji publicznej okoliczność, że brak jest pewności, czy udzielona informacja publiczna i planowana na jej podstawie petycja, której podstawę do złożenia stanowi art. 63 Konstytucji RP, odniesie zamierzony skutek. Takie stanowisko pozbawia sensu większości działań, nie tylko organizacji takich jak Skarżący, ale także obywateli, a nawet organów władzy publicznej. Przyjmując za słuszne takie stwierdzenie, należałoby przyjąć np., że inicjatywa ustawodawcza jest pozbawiona sensu, bo w momencie wnoszenia projektu ustawy nie wiadomo, czy proces ustawodawczy odniesie zamierzony skutek - dojdzie do uchwalenia ustawy. Odmowa Prezesa SN nie może spotkać się więc z akceptacją Skarżącego, którego zadaniem jest reprezentacja oraz obrona praw, interesów zawodowych i socjalnych pracowników. Skarżący nie rozumie motywacji Prezesa SN do podejmowania działań nakierowanych na zniechęcenie Skarżącego do aktywności w ramach ustawowych uprawnień, tym bardziej, że Prezes SN powinien kierować się tymi samymi wartościami, co związki zawodowe. Zdaniem Skarżącego Prezes SN bezzasadnie przytoczył w uzasadnieniu decyzji wyrok WSA w Warszawie z 16 września 2004r. sygn. akt II SA/Wa 1139/04, podnosząc, że udostępnienie informacji publicznej przetworzonej byłoby uzasadnione interesem publicznym o tyle, o ile mogłoby realnie przełożyć się na przykład na poprawę funkcjonowania Sądu Najwyższego, bądź też sądownictwa w ogólności. Prezes SN pominął, że ww. orzeczenie zapadło w sprawie, w której wnioskodawcą była osoba fizyczna, która ma znacznie mniejszy wpływ na funkcjonowanie organów państwowych niż Skarżący, który wystąpił z wnioskiem w sprawie.

Prezes SN w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2021r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskazał, że bezspornie wnioskowana przez Skarżącego informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret trzeci u.d.i.p. wynika, że informacją publiczną jest treść i postać dokumentów urzędowych, w tym treść orzeczeń Sądu Najwyższego. Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. prawo do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przepis ten ma w założeniu przeciwdziałać wnioskom zmierzającym do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych i ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organów skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji lecz na udzielaniu informacji publicznych (pro. wyrok NSA z 7 grudnia 2012r. sygn. akt I OSK 1737/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Prezes SN, powołując się na doktrynę i judykaturę wyjaśnił, że informację przetworzoną definiuje się jako informację jakościowo nową, nieistniejącą dotychczas w żądanej treści i postaci, choć jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Przetworzenie oznacza zebranie lub zsumowanie pojedynczych informacji prostych, w rożny sposób ze sobą powiązanych i mogących występować w rożnej formie, które jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzania czynności analitycznych, których efektem finalnym jest dokument, pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. Pojęcie to obejmuje zarówno przekształcenie intelektualne, jak i przybranie nowej formy, w tym zwłaszcza stworzenia pewnej bazy danych. Informacją przetworzoną jest więc pewna suma informacji prostych, jeżeli, z uwagi na treść żądania, jej udostępnienie wymaga dokonania analiz, obliczeń, wyciągów, zestawień statystycznych, czy dokonywania innych czynności połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych. Różnica między informacją prostą, a przetworzoną polega na tym, że informacją prostą jest informacja zawarta w istniejącym dokumencie lub dokumentach, a informacja przetworzona, musi zostać dopiero wytworzona na podstawie istniejących dokumentów. Żądana przez Skarżącego informacja ma charakter przetworzony i nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu społecznego. Sąd Najwyższy nie posiada gotowego zestawienia o charakterystyce wskazanej we wniosku z 29 stycznia 2021r. Nie jest też możliwe w sposób automatyczny wygenerowanie takiej bazy danych z systemów wykorzystywanych do obsługi administracyjnej Sądu Najwyższego, bo nie posiadają one funkcjonalności umożliwiających generowanie zestawień spraw toczących się z udziałem konkretnego podmiotu w określonym charakterze procesowym. Sposób sformułowania wniosku sprawia, że chodzi o sprawy przedstawione ze wszelkiego rodzaju rozpoznawanymi przez Sąd Najwyższy środkami zaskarżenia, a także pytaniami prawnymi. Do wyselekcjonowania żądanych informacji konieczne byłoby dokonywanie przeglądu wielu tysięcy wpisów we wszystkich prowadzonych przez Sąd Najwyższy repertoriach spraw zawisłych przed Izbą Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz wcześniej - Izbą Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych na przestrzeni co najmniej czterech lat. Rocznie do ww. Izby wpływa bowiem ok. 3500 spraw, zaś we wniosku z 29 stycznia 2021r. domagano się zestawienia spraw zakończonych, a zatem takich, w których wydano orzeczenie kończące. W tym kontekście newralgicznego znaczenia nabiera fakt, że repertoria spraw zawisłych przed Sądem Najwyższym prowadzone są z podziałem na lata wpływu danej sprawy do Sądu Najwyższego. Nie można zatem wykluczyć, że sprawy wskazane we wniosku zakończone w zakreślonym tam okresie zostały zarejestrowane w repertoriach z lat wcześniejszych. To samo dotyczy spraw w toku. Przy ocenie przetworzonego charakteru żądanej informacji niebagatelne znaczenie ma także fakt, że w repertoriach Sądu Najwyższego przedmiot spraw, do których odnosi się wniosek, określany jest jako "sprawa o zapłatę". W repertoriach nie odnotowuje się ani rodzaju świadczenia dochodzonego w danej sprawie, ani źródła jego powstania. Wniosek odnosi się jedynie do takich spraw o zapłatę, w których pracownik domaga się zasądzenia odprawy lub odszkodowania wynikającego z bardzo konkretnego źródła zakładowego prawa pracy - Regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych w Przedsiębiorstwie. W efekcie, spełnienie żądania Skarżącego wymagałoby każdorazowego sięgnięcia do akt sprawy i analizy pozwu oraz wyroku kończącego postępowanie w pierwszej instancji, celem wyselekcjonowania spraw z udziałem Przedsiębiorstwa w charakterze pozwanego, w których podstawą roszczenia jest wskazany przez Skarżącego regulamin. Jakkolwiek liczba spraw, w których wymagana byłaby analiza akt jest trudna do oszacowania, wydaje się, że opracowanie żądanej informacji wymagałoby pełnego zaangażowania co najmniej jednego spośród trzech pracowników Referatu dostępu do informacji publicznej, na ok. tydzień, po 8 godzin dziennie.

Prezes SN wobec tego wskazał, że przeprowadzenie analizy mającej na celu ustalenie liczby spraw, w których pozwanym było lub jest Przedsiębiorstwo nie ma znaczenia dla uznania żądanych informacji za mające charakter przetworzony, ponieważ samo wyodrębnienie i ustalenie liczby żądanych spraw i kształtu żądanego opracowania jest zadaniem czasochłonnym, bo wymagałoby m.in. każdorazowego sięgnięcia do akt sprawy i analizy pozwu oraz wyroku kończącego postępowanie w pierwszej instancji, celem wyselekcjonowania tych spraw, a to stanowiłoby przetworzenie intelektualne.

Prezes SN podniósł ponadto, że Skarżący nie przedstawił przekonującej argumentacji, przemawiającej za uznaniem, że uzyskanie informacji przetworzonej byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że w zakresie prawa dostępu do informacji publicznej, interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów. Udzielenie Przedsiębiorstwu przez Prezesa SN informacji przetworzonej byłoby uzasadnione interesem publicznym o tyle, o ile mogłoby realnie przełożyć się, na przykład na poprawę funkcjonowania Sądu Najwyższego, bądź też sądownictwa w ogólności. W sytuacji, gdy z żądaniem udzielenia informacji publicznej przetworzonej występuje podmiot, który nie zapewnia, że zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania organów państwa, należy przyjąć, że u Skarżącego nie występuje interes publiczny, uzasadniający udzielenie żądanej informacji (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 września 2004r. sygn. akt II SA/Wa 1139/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie została więc spełniona przesłanka interesu społecznego. Zarówno od osób fizycznych, jak i związków zawodowych, na równych warunkach wymaga się wypełnienia przesłanek, które zawarto w u.d.i.p. - w tym przypadku szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego, która warunkuje udostępnienie wszystkim - na równych prawach - informacji mającej charakter przetworzony.

2. Skarżący, reprezentowany przez r. pr. K. P., w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] maja 2021r. wniósł o uchylenie obu ww. decyzji Prezesa SN z [...] marca 2021r. i [...] marca 2021r. i o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - przez przyjęcie, że ww. wniosek Skarżącego o udzielenie informacji publicznej ma charakter wniosku o udzielenie informacji przetworzonych, gdy Prezes SN dysponuje systemami teleinformatycznymi, obsługującymi bazy danych umożliwiającymi wyodrębnienie konkretnych zbiorów danych, w tym danych objętych wnioskiem, zaś z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, że wykorzystywane przez Prezesa SN systemy teleinformatyczne, obsługujące bazy danych, nie umożliwiają wyselekcjonowanie informacji objętych wnioskiem Skarżącego, a w konsekwencji wniosek nie musi zostać uzasadniony przez wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego;

- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. - przez przyjęcie, że wskazana we wniosku Skarżącego przesłanka istnienia interesu publicznego w uzyskaniu informacji nie została spełniona, gdy Skarżący wskazał konkretne czynności, które podejmie po uzyskaniu informacji publicznej we wnioskowanym zakresie (m.in. przygotowanie i złożenie petycji do Sejmu RP w sprawie potrzeby ustawowego doprecyzowania charakteru prawnego porozumień zbiorowych, czy przyłączenie się do postępowań sądowych, mających za przedmiot interpretację porozumień zbiorowych), zaś czynności te nakierowane są wprost na ochronę interesu publicznego;

- art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - przez jego niezastosowanie, gdy spełniono przesłanki uzasadniające udostępnienie informacji publicznej;

- art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji odmownej, gdy w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do jej wydania.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i powołując się na wyrok NSA z 27 maja 2020r. sygn. akt I OSK 1703/19, podniósł, że informacja objęta wnioskiem nie ma charakteru informacji przetworzonej. Prezes SN dysponuje bowiem systemami teleinformatycznymi, obsługującymi bazy danych, zawierające informacje dotyczące wszystkich spraw toczących się i zakończonych przed Sądem Najwyższym oraz nie wykazał, że nie jest możliwe wygenerowanie zestawienia obejmującego informacje objęte wnioskiem. Nie wykazano też, że pozyskanie informacji objętej ww. wnioskiem Skarżącego wiązałoby się z zaangażowaniem określonej liczby pracowników, przez określony czas i skutkowałoby dezorganizacją pracy Sądu Najwyższego, czy też określonymi nakładami finansowymi. Skarżący, uznając, że wnioskowana informacja nie jest informacją przetworzoną, wskazał też, że Prezes SN nie uzasadnił żądania wykazania szczególnego interesu społecznego, który w ocenie Skarżącego wynika ze statusu prawnego Skarżącego, jak i celu pozyskania informacji.

3. Prezes SN w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł ponadto, że nie naruszono art. 14 ust. 1 u.d.i.p., który nie miał zastosowania w sprawie, bo nie zaszła konieczność udostępniania informacji publicznej, o którą wniósł Skarżący. Nie naruszono też art. 16 ust. 1 u.d.i.p., gdyż decyzja odmowna była całkowicie uprawniona.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, więc nie zasługuje na uwzględnienie.

2. Sądy administracyjne, w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. Sąd w ramach swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, albo naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala skargę, na mocy art. 151 P.p.s.a.

Sąd wyjaśnia ponadto, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, z uwagi na treść art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., gdyż Prezes SN w odpowiedzi na skargę z [...] maja 2021r., a pełnomocnik Skarżącego w piśmie z [...] września 2021r. wnieśli o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

3. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa SN z [...] marca 2021r., którą utrzymano w mocy decyzja Prezesa SN z [...] marca 2021r., odmawiającą udostępnienia Skarżącemu informacji publicznej, z uwagi na brak wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, w sytuacji, gdy Prezes SN uznał, że żądana informacja miała charakter informacji przetworzonej.

Istotne w związku z tym było sięgnięcie przez Sąd na wstępie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., który Skarżący uznaje za naruszony. Przepis ten stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W związku z tym należy wskazać, że pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje podstawę do odkodowania swoistego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia, stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która:

- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30 września 2015r. sygn. akt I OSK 1746/14 - dostępny na www.nsa.gov.pl);

- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych;

- jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2013r. sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968; 17 października 2006r. sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2012r. sygn. akt I OSK 2149/12; 5 kwietnia 2013r. sygn. akt I OSK 89/13; 3 października 2014 r. sygn. akt I OSK 747/14 - dostępne na www.nsa.gov.pl);

- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – "przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, że ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (por. wyroki NSA z: 5 września 2013r. o sygn. akt I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13 - dostępne na www.nsa.gov.pl);

"proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9 października 2010r. sygn. akt I OSK 1737/12 - dostępny na www.nsa.gov.pl);

- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2016r. sygn. akt I OSK 2658/14; 5 stycznia 2016r. sygn. akt I OSK 33/15 - dostępne na www.nsa.gov.pl);

- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – "informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji.

Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. np. wyroki NSA z: 5 marca 2015r. sygn. akt I OSK 863/14; 4 sierpnia 2015r. sygn. akt I OSK 1645/14; z 9 sierpnia 2011r. sygn. akt I OSK 977/11 - dostępne na www.nsa.gov.pl);

- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów – "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. np. wyroki NSA z: 2 października 2014r. sygn. akt I OSK 140/14; 21 września 2012r. sygn. akt I OSK 1477/12, LEX nr 1264566; 9 sierpnia 2011r. sygn. akt I OSK 792/11, LEX nr 1094536; 8 czerwca 2011r. sygn. akt I OSK 426/11, LEX nr 1135982; 17 października 2006r. sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369).

W orzecznictwie trafnie wskazano ponadto, że na tle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie można zaniechać indywidualnej klasyfikacji informacji publicznej w każdej konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2016r. sygn. akt I OSK 19/15).

Również w piśmiennictwie informację przetworzoną definiuje się jako informację jakościowo nową, nieistniejącą dotychczas w żądanej treści i postaci, choć jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (H. K. M., Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013, s. 182; M. B., M. J., K. W., Biuletyn informacji publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 85). W piśmiennictwie wskazuje się też, że pojęcie przetworzenie oznacza zebranie lub zsumowanie pojedynczych informacji prostych, w różny sposób ze sobą powiązanych i mogących występować w różnej formie, równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzania czynności analitycznych, których efektem finalnym jest dokument, pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny (H. M. , op.cit, s. 182, H. I., Dostęp do informacji publicznej - wdrażanie ustawy, Warszawa 2001, s. 31).

Prezes SN w zaskarżonej decyzji, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, wykazał, że w celu udostępnienia żądanej przez Skarżącego informacji musiałby podjąć szereg czynności technicznych, aby zebrać i zsumować pojedyncze informacje oraz wygenerować jakościowo nową informację, która nie istnieje w żądanym zakresie i postaci. Wnioskowane informacje dotyczą ponadto lat 2019-2021 i jakkolwiek Skarżący wskazuje, że pozwy złożone przez pracowników dotyczą Przedsiębiorstwa, tym niemniej przygotowanie wnioskowanej informacji wiązałoby się z podjęciem wielu czynności, w tym analitycznych i wymagających intelektualnego wysiłku dotyczącego istniejących materiałów źródłowych, które skupiałyby podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu specjalnie dla wnioskodawcy.

W świetle tego, nie ulega wątpliwości, że informacje żądane przez Skarżącego (sygnatury wszystkich postępowań zakończonych w latach 2019-2021 oraz postępowań w toku, według stanu na dzień złożenia wniosku w sprawach zawisłych przed Sądem Najwyższym, w których pozwanym jest Przedsiębiorstwo i w których powodowie dochodzą roszczeń o zapłatę odpraw lub odszkodowań wynikających z Regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych, a także treści orzeczeń kończących te postępowania) miały charakter informacji przetworzonej, o której mowa w przywołanym wyżej orzecznictwie Sądów administracyjnych.

Z uwagi zatem na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiot zobowiązany – Prezes SN - mógł żądać wykazania przez Skarżącego przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji wskazanych przez Skarżącego we wniosku z 29 stycznia 2021r.

Sąd wskazuje ponadto, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że nie jest rzeczą Sądu administracyjnego weryfikacja prawdziwości twierdzenia zobowiązanego w zakresie posiadanych informacji (por. wyroki NSA z: 4 sierpnia 2015r., sygn. akt I OSK 1638/14, 15 lipca 2021r. sygn. akt III OSK 3249/21 - dostępne na www.nsa.gov.pl). Brak jest w tym przedmiocie właściwych instrumentów prawnych. Jeżeli zatem podmiot, do którego się zwrócono o udzielenie informacji publicznej, podaje, że nie posiada żądanej informacji w formie i w zakresie podanym we wniosku, to nie można od niego wymagać i zobowiązywać go do uwzględnienia żądania ich udostępnienia. W razie natomiast złożenia nieprawdziwego oświadczenia w tym zakresie istnieją środki, w tym karne, czy inne pozwalające na weryfikację tego stanowiska. Skoro zatem Prezes SN wskazuje w zaskarżonej decyzji, że nie znajduje się w posiadaniu gotowego zestawienia o charakterystyce wskazanej we wniosku Skarżącego z 29 stycznia 2021r., nie można w skardze i to w sposób nieuzasadniony kwestionować tego twierdzenia. Przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. stanowi bowiem wprost, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Tym samym zarzuty z tego zakresu nie mogły być uznane przez Sąd za zasadne.

Sąd wskazuje również, że nie ma podstaw do kwestionowania prawdziwości twierdzeń zawartych w zaskarżonej decyzji, że "nie jest możliwe wygenerowanie takiej bazy danych w sposób automatyczny z systemów wykorzystywanych do obsługi administracyjnej Sądu Najwyższego. Systemy te nie posiadają bowiem funkcjonalności umożliwiającej generowanie zestawień spraw toczących się z udziałem konkretnego podmiotu w określonym charakterze procesowym." Skarżący do skargi nie załączył dowodów potwierdzających takie możliwości. Tym samym zarzuty z tego zakresu należy ocenić jako bezpodstawne.

Za wiarygodne Sąd uznaje ponadto twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że sposób sformułowania wniosku przez Skarżącego wskazuje, że przed udzieleniem wnioskowanej informacji należałoby dokonać przeglądu spraw, które rozpoznał Sąd wszelkimi środkami zaskarżenia, biorąc pod uwagę także pytania prawne. Rozpatrzenie wniosku Skarżącego wiązałoby się zatem z dokonaniem przeglądu wielu tysięcy wpisów w repertoriach spraw zawisłych przed Izbą Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego (wcześniej przed Izbą Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych), na przestrzeni co najmniej czterech lat, w sytuacji, gdy do tej Izby wpływa rocznie około 3.500 spraw. Skarżący domaga się bowiem przedstawienia zestawienia spraw, które zakończyły się wydaniem orzeczenia (wyroku, postanowienia, uchwały), a sprawy są rozpoznawane przez składy orzekające w różnym czasie, nie koniecznie w roku, w którym wpłynęły do danej Izby. To samo dotyczy spraw w toku, które mogły być zarejestrowane w repertoriach z różnych lat.

Ważna w sprawie jest również okoliczność podnoszona przez Prezesa SN w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że informacje o udostępnienie, których wnosi Skarżący nie są rejestrowane w repertoriach jako "roszczenia o zapłatę odpraw lub odszkodowań", tylko w sposób ogólny, jako "sprawy o zapłatę". Udzielenie zatem informacji na ww. wniosek Skarżącego byłoby więc nie tylko czasochłonne, ale powodowałoby potrzebę analizy – przetworzenia intelektualnego – oprócz wydanych w tych sprawach orzeczeń, także akt wszelkich spraw Przedsiębiorstwa, których przedmiotem jest "zapłata" w kontekście tego, czego żądał wnoszący pozew: odprawy, czy odszkodowania, jak również w kontekście konkretnego źródła prawa pracy - Regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych, a następnie utworzenia nowego zbioru danych, które należałoby przedstawić Skarżącemu.

Sąd w związku z tym - a przede wszystkim z uwagi na liczbę spraw, okres objęty wnioskiem i szczegółowość żądanych danych - nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska Prezesa SN wyrażonego w zaskarżonej decyzji o potrzebie zaangażowania co najmniej jednego pracownika spośród trzech z Referatu dostępu do informacji publicznej, na około tydzień, przez 8 godzin dziennie do opracowania żądanej przez Skarżącego informacji publicznej. W tym kontekście stanowisko organu o potrzebie wykazania przez Skarżącego szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego także nie budzi zastrzeżeń.

Uzyskanie informacji przetworzonej możliwe jest tylko w zakresie, w jakim jest to szczególnie uzasadnione ze względu na interes publiczny. Powinność wykazania interesu publicznego, jako podstawy żądania udzielenia informacji przetworzonej spoczywa, co do zasady, na wnioskodawcy, zgodnie z regułą koniecznego współdziałania organu i podmiotu ubiegającego się o załatwienie danej sprawy w określony sposób. Niewskazanie interesu publicznego, lub też powołanie się na mało wiarygodne przesłanki, które taki interes miałyby rzekomo uzasadniać, powoduje konieczność zajęcia w tym zakresie stanowiska przez organ oraz zbadanie czy rzeczywiście w sprawie występuje interes publiczny, uzasadniający udzielenie zainteresowanemu podmiotowi przetworzonej informacji publicznej, czy też nie.

Sąd, nie podzielił zarzutów skargi, że Prezes SN nie przeprowadził w sprawie badania pod kątem spełnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, czym naruszył art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że przedstawiono jasne stanowisko organu w tym zakresie, choć nie zostało ona zaakceptowane przez Skarżącego. Skarżącego wezwano do przedłożenia swoich racji w zakresie przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. Prezes SN ustosunkował się do argumentów wskazanych przez Skarżącego. Skarżący w piśmie z [...] lutego 2021r. powołał się bowiem na przygotowywanie petycji do Sejmu RP w sprawie potrzeby ustawowego doprecyzowania charakteru prawnego porozumień zbiorowych (autonomicznych źródeł prawa pracy), z intencją wskazania, na przykładzie sporów sądowych i zapadłych w nich orzeczeń, że brak spełnienia postulatu określoności prawa prowadzi do rozbieżnego podejścia do tego rodzaju porozumień w praktyce, często z pokrzywdzeniem strony pracowniczej, pozostającej w zaufaniu do pracodawcy. Tym samym prawidłowe było odwołanie się przez Prezesa SN do niedookreśloności pojęcia interesu publicznego, który w swojej istocie odnosi się jednak do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie do spraw związanych z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Sąd podziela też stanowisko Prezesa SN, że skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego, a nie jedynie hipotetycznego, wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu.

W judykaturze wielokrotnie wskazywano, że interes publiczny w zakresie prawa dostępu do informacji publicznej istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów (por. np. wyroki WSA w Warszawie z: 22 lutego 2006r. sygn. akt II SA/Wa 1721/05, Prokuratura i prawo 2006/5/ 53; 7 grudnia 2015r. sygn. akt II SA/Wa 680/15 - dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym kontekście, na gruncie art. 80 k.p.a., zdaniem Sądu, nie sposób podważyć oceny Prezesa SN, że planowanie wniesienia petycji przez Skarżącego w zakresie potrzeby ustawowego doprecyzowania charakteru prawnego porozumień zbiorowych (autonomicznych źródeł prawa pracy), jak również możliwość wykorzystania przy jej sporządzeniu wnioskowanych danych o charakterze przetworzonym, jakkolwiek wypełnia przesłankę interesu społecznego, tym niemniej nie może być uznane za szczególnie istotny interes w uzyskaniu informacji publicznych. Sąd w związku z tym za prawidłowe uznaje stanowisko Prezesa SN sformułowane w zaskarżonej decyzji, że Skarżący nie przedstawił przekonującej argumentacji, przemawiającej za uznaniem, że uzyskanie przez niego informacji przetworzonych zawartych w ww. wniosku z 29 stycznia 2021r. było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Rację miał również Prezes SN, że za trafną nie można uznać podnoszonej przez Skarżącego analogii do procesu tworzenia prawa, jak i argumentacji Skarżącego zmierzającej do wykazania, że osoba fizyczna z oczywistych względów ma znacznie mniejszy wpływ na funkcjonowanie organów państwowych niż związek zawodowy, gdyż nie odnosiła się ona do realiów rozpoznawanej sprawy.

Tym samym Sąd stoi na stanowisku, że możliwe było wydanie decyzji odmownej w rozpoznawanej sprawie. Skarżący nie wykazał bowiem w toku postępowania ani, że żądane we wniosku z [...] stycznia 2021r. informacje przetworzone mogą realnie przełożyć się na poprawę funkcjonowania Sądu Najwyższego, bądź też sądownictwa w ogólności, o czym mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ani na usprawnienie funkcjonowania państwa w sposób szczególnie istotny, uzasadniający zaangażowanie pracowników Sądu Najwyższego w zakresie wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (przez podjęcie dodatkowych czasochłonnych czynności oraz zaangażowania środków osobowych, które mogłyby wywierać negatywny wpływ na tok realizacji ustawowych zadań).

Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącego, wydane w sprawie decyzje obu instancji nie zawierały na tyle istotnych uchybień, że możliwe było ich uchylenie przez Sąd. Decyzje te, jakkolwiek mogłyby zostać w sposób bardziej przekonywujący uzasadnione, nie zawierały w sobie argumentacji, która wskazywałaby na utrudnienie statutowych działań organów Skarżącego. Z motywów decyzji wydanych w obu instancjach wynika, że Prezes SN kierował się przepisami u.d.i.p. i orzecznictwem sądów administracyjnych, choć wyciągnął z nich wnioski odmienne od oczekiwanych przez Skarżącego, co jednak nie naruszało wskazanych w skardze przepisów prawa.

Zdaniem Sądu powyższe rozważania wskazują, że za oczywiście bezzasadne należało uznać zarzuty skargi o naruszeniu: - art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - przez jego niezastosowanie, gdy – zdaniem Skarżącego - spełniono przesłanki uzasadniające udostępnienie informacji publicznej oraz - art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - przez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji odmownej, gdy – zdaniem Skarżącego - w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do jej wydania. Skoro bowiem Prezes SN wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób dostateczny i prawidłowy, że w stanie faktycznym sprawy w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. istniały przesłanki do wydania decyzji odmownej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., to niemożliwe było zastosowanie art. 14 ust. 1 u.d.i.p.

4. Sąd, w konsekwencji przyjął, że brak było przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. do uwzględnienia skargi. Sąd, mając powyższe wywody na uwadze, uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu.