Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 169/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153 ,  art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156  par. 1,  art. 105  par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi Parafii [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium/organ") decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy [...] ozn. hip. [...] - w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezydium Rady Narodowej w [...] decyzją z [...] kwietnia 1972 r., nr [...], odmówiło [...] Gminie [...] przyznania jej prawa własności czasowej do części gruntu nieruchomości [...], położonej przy ówczesnej ul. [...] – jeszcze dawniej [...], Nr hip. [...], o powierzchni [...] m².

Następnie Wojewoda [...] - po rozpoznaniu wniosku Parafii [...] w [...] z [...] września 1994 r. o przywrócenie własności przejętych na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości - decyzją z [...] lipca 2002 r., nr. [...], działając na podstawie art. 24 ust.1 pkt. 3 oraz ust. 3 i 5 ustawy z 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP, ustanowił na rzecz Parafii [...] w [...] prawo nieodpłatnego użytkowania wieczystego na okres 99 lat niezabudowanego gruntu położonego w [...] przy [...], o powierzchni łącznej [...] m², składającego się z działek ewidencyjnych z obrębu [...], oznaczonych numerami: [...] o pow. [...] m², [...] o pow [...] m² i [...] o pow. [...] m².

Wnioskiem z [...] grudnia 2008 r. Parafia [...] w [...] (dalej jako "Parafia") wystąpiła do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1972 r., nr [...], odmawiającej jej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] - hip. Nr [...] przy ul. [...] (dawniej [...]). Podniosła, że przedmiotowy grunt znajduje się obecnie w granicach dwóch działek ewidencyjnych z obrębu [...]: nr [...] -część i nr [...] -część, stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa i położonych przy [...].

Minister Infrastruktury przekazał powyższy wniosek do rozpoznania Kolegium - postanowieniem z [...] maja 2009 r. w części dotyczącej gruntu stanowiącego własność [...], tj. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], oraz postanowieniem z [...] maja 2009 r. w części dotyczącej gruntu stanowiącego własność Województwa [...], tj. części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Następnie Kolegium postanowieniem z [...] października 2010 r. zawiesiło przedmiotowe postępowanie - w związku z postępowaniem toczącym się przed Międzykościelną Komisją Regulacyjną.

Postępowanie przed Międzykościelną Komisją Regulacyjną zakończyło się nieuzgodnieniem orzeczenia - o czym Parafia została poinformowana zawiadomieniem z [...] lutego 2011 r., które zawierało pouczenie, że zgodnie z art. 38g ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, a jeżeli nie było wszczęte - wystąpić do Sądu o zasądzenie roszczenia. W przypadku braku wystąpienia do Sądu w tym okresie, roszczenie wygasa.

W związku z powyższym pismem z [...] października 2015 r. (data prezentaty) Parafia wystąpiła do Kolegium o podjęcie zawieszonego postępowania.

Kolegium decyzją z [...] listopada 2016 r., nr [...] orzekło:

1) podjąć zawieszone postępowanie;

2) na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1972 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] ozn. hip. [...] - w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...].

W uzasadnieniu ww. decyzji Kolegium podniosło, że na mocy art. 38g ust. 2 cyt. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2005 r. Nr 231, poz. 1965 ze zm.) roszczenia Parafii wygasły, a tym samym Parafia utraciła prawo do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy [...], ozn. hip. [...]. Postępowanie w niniejszej sprawie stało się zatem bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu stosownie do art. 105 § 1 k.p.a.

Parafia złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy - zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania.

Po rozpoznaniu tego wniosku, decyzją z [...] października 2017 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję z [...] listopada 2016 r., nr [...] o podjęciu i umorzeniu podjętego postępowania. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wyjaśnił, że postanowieniem z [...] października 2010 r. zawieszono postępowanie z wniosku Parafii o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1972 r. odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] - hip. Nr [...] przy ówczesnej ul. [...] (dawniej [...], obecnie [...]), a następnie zaskarżoną decyzją orzeczono o umorzeniu tego postępowania. Na zakończenie organ stwierdził, że z zestawienia dat otrzymania zawiadomienia przez Parafię o nieuzgodnieniu orzeczenia w postępowaniu przed [...] - dnia [...] lutego 2011 r. - a datą złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1972 r. - bezspornie wynika, że termin wskazany w art. 38g ust. 2 ww. ustawy został przekroczony o 4 lata i 7 miesięcy.

Na powyższą decyzje organu Parafia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Prawomocnym wyrokiem z 15 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2249/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z [...] października 2018 r. oraz pkt 2 decyzji tego organu z [...] listopada 2016 r., nr [...]. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że postępowanie regulacyjne przed [...] nie dotyczyło działki nr [...], która już wcześniej decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2002 r. została zwrócona Parafii, tj. ustanowiono do niej na rzecz Parafii prawo użytkowania wieczystego. W konsekwencji powyższego, nie było w ogóle podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania, a Kolegium powinno rozpoznać merytorycznie wniosek. Sąd wskazał również, że fakt oczywistego i ewidentnego przekroczenia terminu na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania nie ma w tym przypadku znaczenia – skoro i tak nie było podstawy do jego zawieszenia. W ocenie Sądu, [...] nie była bowiem władna do rozpoznania przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1972 r. odmawiającej Parafii [...] w [...] ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] hip. Nr [...] przy ul. [...] (dawniej [...]) - gdyż nie jest to roszczenie wymienione w art. 38 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2017, poz. 1153).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kolegium decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy [...] ozn. hip. [...] - w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu [...] października 1948 r. Kolegium Kościelne [...] w [...] złożyło wniosek do Zarządu Miejskiego [...] o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] /[...], nr hip. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w [...] nr [...] - własność [...] Gminy [...]. Kolegium wskazało następnie, że decyzja dekretowa z 1972 r. nie orzekała co do całości powyższego żądania i jej przedmiotem nie była cała dawna nieruchomość o numerze hipotecznym [...], mająca powierzchnię [...] m2, a jedynie jej część o powierzchni [...] m2, oznaczona na załączonym do decyzji planie sytuacyjnym i objęta decyzją o lokalizacji szczegółowej z [...] września 1962 r., nr [...] dotyczącą rozbudowy [...] Teatru [...] w [...], do której nie można zaliczyć, zdaniem Kolegium, obecnej działki nr [...] (dawnej działki nr [...]) o powierzchni [...] m2. Organ wyjaśnił, że te dwa ostatnie dokumenty wpłynęły do akt sprawy już po zakończeniu postępowania sądowego i nie były przedmiotem oceny sądu. Ponadto, organ podniósł że zgodnie z decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2002 r., nr [...] na rzecz Parafii zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego gruntu przy [...] w [...] o powierzchni łącznej [...] m2 składającego się z działek ewidencyjnych z obr. [...] oznaczonych numerami [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 oraz [...] o pow. [...] m2, i że działki te odpowiadają działkom podziałowym odpowiednio nr [...] wydzielonym z działki nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność Gminy [...]. Organ podniósł, że zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] nieruchomość obejmująca działkę nr [...] z obrębu [...] pozostaje w użytkowaniu wieczystym Parafii i stanowi własność [...]. Oznacza to, zdaniem organu, że działka nr [...] o pow. [...] m2, odpowiada działce nr [...] zaznaczonej na ww. mapie. Kolegium wyjaśniło, że w wyniku zmiany okoliczności faktycznych sprawy i ustalenia, że decyzja z 1972 r. w ogóle nie obejmowała działki nr [...] nie jest możliwe zastosowanie się do wskazania sądu co do "merytorycznego" rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1972 r. w tym zakresie, a zatem postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej z 1972 r. w odniesieniu do działki nr [...] z obrębu [...] jest w sposób oczywisty bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu w trybie art. 105 § 1 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium z [...] listopada 2020 r., nr [...] złożyła Parafia, reprezentowana przez adwokata, podnosząc następujące zarzuty:

1) naruszenia art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez nie poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, a także poprzez nie zapewnienie stronie prawa czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów;

2) naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu wiążących Kolegium: oceny prawnej i wskazań co dalszego toku postępowania przedstawionych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym w niniejszej sprawie w dniu 15 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2249/17 w zakresie konieczności merytorycznego rozpoznania wniosku wszczynającego sprawę;

3) naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że może stanowić on podstawę prawną umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Parafia wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2) o połączenie niniejszej sprawy oraz sprawy z drugiej skargi Parafii złożonej od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...] w celu ich łącznego rozpoznania lub rozstrzygnięcia, gdyż mogłyby być objęte jedną skargą i pozostają ze sobą w związku;

3) rozpoznanie sprawy na rozprawie;

4) zasądzenie na rzecz Parafii kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie stawianych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje:

skarga okazała się niezasadna.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że Sąd orzekający jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu ww. wyroku WSA. Przez wykładnię prawa rozumie się z kolei powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Natomiast obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku WSA może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach – w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy.

W przypadku niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny prawnej stwierdził w uzasadnieniu wyroku z 15 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2249/17, iż Minister Infrastruktury przekazał Kolegium do rozpoznania wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] m² - która nie była objęta wnioskiem Parafii z [...] grudnia 2008 r. i co której zostało już ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Sąd ustalił także, że Parafia w dniu [...] maja 209 r. złożyła do [...] Komisji Regulacyjnej wniosek o wszczęcie postępowania regulacyjnego wnosząc o przyznanie Parafii nieruchomości zamiennej za nieruchomości położone w [...] przy. ul [...] zapisane m. in. w Hip. nr [...] – w częściach które dotychczas nie zostały jej zwrócone. Sąd podniósł przy tym, że Parafia poinformowała wtedy, że część roszczeń została już zaspokojona wydanymi decyzjami, które dokładnie wymieniła – w tym decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2002 r. ustanawiającą na rzecz Parafii prawo nieodpłatnego użytkowania wieczystego na okres 99 lat niezabudowanego gruntu położonego w [...] przy [...], o powierzchni łącznej [...] m², składającego się m.in. z działki ewidencyjnej z obrębu [...], nr [...] o pow. [...] m². [...] Komisja Regulacyjna zawiadomieniem z [...] lutego 2011 r. poinformowała Parafię [...] w [...], że postępowanie zakończyło się nieuzgodnieniem orzeczenia w następujących częściach:

- nieruchomość położona przy [...], stanowiąca własność Województwa [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], w części dotyczącej działek nr [...];

- nieruchomość położona przy [...], stanowiąca własność Skarbu Państwa we władaniu Województwa [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...].

Sąd zauważył, że wnioskiem z [...] grudnia 2008 r. (data wpływu do organu) Parafia wystąpiła do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności decyzji podnosząc, że grunt nieruchomości hip. Nr [...] znajduje się obecnie w granicach dwóch działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr [...] -część i nr [...] -część, stanowiących własność Skarbu Państwa i położonych przy [...]. Zatem, w ocenie Sądu, Minister Infrastruktury przekazał Kolegium do rozpoznania wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] m² - która nie była objęta wnioskiem Parafii z 2008 r., i co do której zostało już ustanowione prawo użytkowania wieczystego.

Sąd zauważył także, że zawiadomienie to zawierało też pouczenie, że zgodnie z art. 38g ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, a jeżeli nie było wszczęte - wystąpić do Sądu o zasądzenie roszczenia. W przypadku braku wystąpienia do Sądu w tym okresie, roszczenie wygasa.

Sąd wyjaśnił następnie, że Kolegium w ogóle nie powinno zawieszać przedmiotowego postępowania, a jeżeli już to zrobiło – to powinno je podjąć i rozpoznać merytorycznie wniosek. Natomiast fakt oczywistego i ewidentnego przekroczenia terminu na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania nie ma w tym przypadku znaczenia – skoro i tak nie było podstawy do jego zawieszenia. Poza tym, zdaniem Sądu, [...] Komisja Regulacyjna nie była uprawniona do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1972 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] hip. Nr [...] przy ul. [...] (dawniej [...], obecnie [...]) - gdyż nie jest to roszczenie wymienione w art. 38 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania.

Przedmiotem obecnej kontroli sądowej jest decyzja Kolegium z [...] listopada 2020 r., nr [...] umarzająca postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy obecnej [...], ozn. hip. [...] - w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...].

Powodem podjęcia takiej decyzji przez organ było ustalenie, na podstawie decyzji lokalizacyjnej z [...] września 1962 r., nr [...] wraz z załącznikiem graficznym oraz mapy sytuacyjnej części nieruchomości m.in. oznaczonej nr hip [...] (zarejestrowanej pod numerem [...] w dniu [...] października 1971 r.), że działka nr [...] (dawna działka nr [...]) nie została objęta zakresem rozstrzygnięcia decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1972 r., które orzekło tylko co do części gruntów nieruchomości [...] położonej przy ówczesnej ul. [...] - dawniej [...] (obecnie [...]), ozn. hip. [...], o pow. [...] m2.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu orzekającego ponownie w niniejszej sprawie, po wydaniu wyroku WSA w Warszawie z 15 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2249/17, nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego, która uzasadnia odstąpienie od wytycznych Sądu zawartych w ww. wyroku co do dalszego kierunku postępowania. Z kopii dokumentów załączonych do akt sprawy, nieznanych dotychczas ani organowi, ani Sądowi orzekającemu w 2018 r., wynika okoliczność, że organ dekretowy nie orzekł w kontrolowanej decyzji z 1972 r. co do całości nieruchomości [...] o nr. hip. [...], która obejmowała powierzchnię [...] m2, a jedynie co do jej północnego fragmentu o powierzchni [...] m2 (obecna działka nr [...] – cześć), co niewątpliwe wynika z analizy decyzji o lokalizacji szczegółowej z [...] września 1962 r., nr [...], oraz mapy sytuacyjnej z [...] października 1971 r., nr [...].

Uwzględniając powyższe, w ocenie Sadu, zmiana okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, mogąca uzasadniać odstąpienie od zasady wynikającej z art. 153 p.p.s.a., w tym przypadku zaistniała. A zatem, ocena prawna dokonana przez Sąd w prawomocnym wyroku z 15 listopada 2018 r. w części dotyczącej działki nr [...] nie jest już aktualna. Powyższe przesadza o niezasadności zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Zważyć należy także, że zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Działanie organu w tym postępowaniu wymaga więc zupełnie innego podejścia niż w postępowaniu zwykłym. Nastawione powinno być wyłącznie na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2467/15, LEX nr 2090330, czy wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1405/19, LEX nr 3085896). Zatem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją. Decyzja przewidziana w art. 158 § 1 jest bowiem decyzją wydaną w sprawie administracyjnej, ale sprawy tej nie rozstrzyga (T. Kiełkowski [w:] Komentarz, 2019c, s. 1074).

Jeżeli więc decyzja dekretowa z 1972 r. nie zawiera rozstrzygnięcia o całości żądania zawartego we wniosku z [...] października 1948 r. Kolegium Kościelne [...] w [...], co w realiach niniejszej sprawy jest bezsporne, to należy przyjąć, że zakres oceny organu nadzoru dotyczy jedynie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego wyłącznie części gruntów przedmiotowej nieruchomości [...] o pow. [...] m2, z wyłączeniem jednak działki nr [...], która nie była objęta zakresem rozstrzygnięcia przez organ dekretowy w 1972 r. Mówiąc innymi słowy skoro działka nr [...] nie stanowiła przedmiotu orzekania przez Prezydium Rady Narodowej [...] w decyzji z [...] kwietnia 1972 r., to brak jest substratu kontroli w prowadzonej aktualnie sprawie nieważnościowej dotyczącej działki nr [...].

Prawidłowo zatem uznało Kolegium, że w takiej sytuacji postępowanie nadzorcze zainicjowane przez Parafie wobec decyzji dekretowej z 1972 r. w części dotyczącej działki nr [...] (co Parafia potwierdziła ostatecznie w treści pisma z [...] września 2020 r.), należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Zgodnie zaś z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania - jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych - oznacza zaś brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego, tj. takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1242/17 – wyrok opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, brak rozstrzygnięcia przez organ dekretowy w zakresie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w części nieruchomości [...] położonej obecnie [...] (dawniej przy ul. [...] /[...]), ozn. hip. [...], dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...], stanowi przesłankę umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W takiej sytuacji nie ma bowiem materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu nadzoru, sprawa administracyjna nie istnieje (brak jest przedmiotu sprawy), a postępowanie nieważnościowe w niej uruchomione, jako bezprzedmiotowe podlegać musi umorzeniu, co słusznie uczynił organ w zaskarżonej decyzji. Za niezasadnym zatem uznać należy zarzut skargi dotyczących naruszenia przepisu art. 105 § 1 k.p.a.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przez organ art. 9 oraz 10 k.p.a., Sąd ocenił ten zarzut również jako nietrafiony. Zdaniem Sądu, pomimo braku końcowego zawiadomienia Parafii o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, strona nie doznała uszczerbku w zakresie przysługujących jej gwarancji procesowych. Zauważyć bowiem należy, że w piśmie z [...] września 2020 r. Parafia przesłała do Kolegium stanowisko w sprawie. W swoim wystąpieniu Parafia powołała się w zasadzie na te same okoliczności, na które powoływała się w toku całego postępowania nadzorczego, nie zgłaszając przy tym żadnych nowych wniosków dowodowych. Dodatkowo, organ w piśmie z [...] października 2020 r. poinformował stronę, że wystąpił do Urzędu [...] z prośbą o przesłanie decyzji lokalizacyjnej z [...] września 1962 r., nr [...] oraz mapy sytuacyjnej części nieruchomości zarejestrowanej pod numerem [...] w dniu [...] października 1971 r. A zatem wydanie zaskarżonej decyzji przez organ nie uniemożliwiło stronie podjęcie jakiejkolwiek czynności procesowej, co skutkuje tym uznaniem, że nie można w tym przypadku mówić o naruszeniu, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Stosownie do brzmienia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym – por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 1/20 (CBOSA).