Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 955/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6  ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 144 poz 930
law: Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie NSA Eugeniusz Christ, Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. – działając na postawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 1 i art. 12 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.) – utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia T.W. wysokości podatku w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2003 r. w wysokości [...] złotych.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ II instancji w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując w tym zakresie, iż podatnik – T.W. złożył zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w roku podatkowym 2003. W dniach [...] i [...] 2008 r. u podatnika przeprowadzono kontrolę podatkową w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za okres [...] 2003 r. – [...] 2003 r. Na podstawie informacji znajdującej się w posiadaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. ustalono także, że podatnik osiągnął w 2003 r. przychody ze sprzedaży nieruchomości. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2003 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że podatnik – T. W. nabył wraz z żoną, w dniu [...] 2001 r., od firmy "A" Spółki Akcyjnej nieruchomość objętą księgą wieczystą KW Nr [...] stanowiącą działkę oznaczoną [...] położoną w S. przy ul. [...] o powierzchni [...] ha za kwotę [...] zł. – akt notarialny Rep. A nr [...] . Akt został podpisany przez W. W. działającego w imieniu Spółki "A" z siedzibą w B. zbywającej nieruchomość położoną w S. oraz nabywających małżonków M. i T. W.. Powyższy zakup został również udokumentowany fakturą VAT z dnia [...] 2001 r. Nr [...].

Na podstawie operatu szacunkowego z dnia [...] 2001 r. określającego wartość rynkową nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], ul. [...] wieś K., gmina S., sporządzonego jako pomoc sprzedającemu przy ustaleniu możliwej do zaakceptowania ceny sprzedaży stwierdzono, że część niezabudowanej działki przeznaczona jest do podziału na mniejsze działki budowlane pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne.

Ponadto stwierdzono, że w wyniku procedury podziału nieruchomości we wsi K. zakończonej Uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] 2002 r. działka nr [...] odpowiada ekwiwalentem nieruchomościom stanowiącym 17 działek oznaczonych numerami: [...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].

Po zakończeniu procedury podziału działki nr [...] podatnik rozpoczął wraz z żoną sukcesywną sprzedaż ww. działek. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że podatnik dokonał w 2003 r. sprzedaży następujących nieruchomości:

1. Umowa sprzedaży z dnia [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...] ) za kwotę [...] zł. : 2 = [...] zł.

2. Umowa sprzedaży z dnia [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S. , stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...] USD tj. [...]zł. : 2 = [...] zł.

3. Umowa sprzedaży z dnia [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...] zł. : 2 = [...] zł.

4. Umowa sprzedaży z dnia [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...]zł. : 2 = [...]zł.

5. Umowa sprzedaży z dnia [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...] zł. : 2 = [...] zł.

6. Umowa sprzedaży z dnia [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...] zł. : 2 = [...] zł.

7. Umowa sprzedaży z [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...]zł. : 2 = [...]zł.

8. Umowa sprzedaży z [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...] ) za kwotę [...]zł. : 2 = [...]zł.

9. Umowa sprzedaży z [...]2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...]zł. : 2 = [...]zł.

10. Umowa sprzedaży z [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...]m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...]zł. : 2 = [...]zł.

11. Umowa sprzedaży z [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...]zł. : 2 = [...]zł.

12. Umowa sprzedaży z [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...] USD tj. [...] zł. : 2 = [...] zł.

13. Umowa sprzedaży z [...] 2003 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...]zł. : 2 = [...]zł.

Łączna kwota uzyskanego przychodu ze sprzedaży 13 działek w 2003 r. wyniosła [...] zł. z czego udział T.W. wynosił połowę – czyli [...] zł. Łącznie powierzchnia sprzedanego w 2003 r. gruntu niezabudowanego wynosiła [...] m 2 .

Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził również, iż sprzedaż działek była kontynuowana w latach 2004-2007.

W 2004 r. dokonano sprzedaży działek na podstawie:

umowy sprzedaży z [...] 2004 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...] zł. : 2 = [...] zł.

W 2005 r. dokonano sprzedaży działek na podstawie:

umowy sprzedaży z [...] 2005 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...]zł. : 2 = [...] zł.,

umowy sprzedaży z [...] 2005 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...]) za kwotę [...]zł. : 2 = [...]zł.

Działka nr [...] postanowieniem wydanym przez Wójta gminy S. z dnia [...] 2004 r. nr. L.dz. Gd. 6011/88/04 została podzielona na działki gruntu o numerach: nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].

Do protokołu przesłuchania kontrolowanego z dnia [...] 2008 r. Pan T. W. oświadczył, iż na dzień [...] 2008 r. nie zostało sprzedanych 5 działek powstałych z tego podziału.

Łączna kwota uzyskana ze sprzedaży działek wyniosła [...] zł., z czego udział T. W. wyniósł [...] zł.

W 2007 r. dokonano sprzedaży działek na podstawie:

umowy sprzedaży z [...] 2007 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S., stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr [...] ) za kwotę [...] zł. : 2 = [...] zł.,

umowy sprzedaży z [...] 2007 r. – nieruchomość położona we wsi K. gmina S. , stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (Rep. A. Nr ) za kwotę [...] zł. : 2 = [...] zł.

Łączna kwota uzyskana ze sprzedaży działek wyniosła [...] zł., z czego udział T. W. wyniósł [...] zł.

Ponadto w dniu [...] 2007 r. została podpisana przedwstępna umowa sprzedaży działek o numerach: [...],[...],[...]za cenę [...] zł. (akt notarialny Rep. A Nr [...]).

W ramach prowadzonego postępowania podatkowego stwierdzono również, iż T. W. wraz z żoną, na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] 2004 r., nabyli prawo własności niezabudowanej nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne o numerach: [...],[...],[...],[...],[...] położonej we wsi B., w gminie S. za kwotę [...] zł. (akt notarialny Rep. A Nr [...]).

Na podstawie umowy kupna – sprzedaży z dnia [...] 2004 r. T. W. wraz z żoną nabyli prawo własności niezabudowanej nieruchomości w wsi B., w gminie S.(nr ewidencyjny [...]) za kwotę [...]zł. (akt notarialny Rep. A nr [...]).

Według wykazu informacji o czynnościach majątkowych Pana T. W., działki we wsi B. zostały zbyte w dniu [...] 2006 r. łącznie za kwotę [...] zł. (akt notarialny Rep. A nr [...]).

Na podstawie umowy kupna – sprzedaży z dnia [...] 2005 r. T. W. nabył wraz z żoną niezabudowaną nieruchomość, stanowiącą działkę o numerze [...] położoną w W. przy ul. [...], za kwotę [...] zł. (akt notarialny Rep. A nr [...] ). Jak wynika z informacji PIT-23 złożonej w Urzędzie Skarbowym w dniu [...] 2008 r. niniejsza działka została sprzedana w dniu [...] 2008 r. za kwotę [...] zł. (akt notarialny Rep. A nr [...]).

Organ podatkowy I instancji, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] określił wysokość podatku w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2003 r. na kwotę [...] zł. stwierdzając, iż działania podatnika oraz jego żony związane z zakupem i sprzedażą nieruchomości, wyczerpują znamiona pojęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, co powoduje konieczność opodatkowania przychodów strony zgodnie z art. 6 ust. 1 i art. 12 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.).

Od decyzji tej podatnik reprezentowany przez radcę prawnego M. S. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podatnika wskazał, iż zasadnicze znaczenie ma rozstrzygnięcie kwestii, czy transakcje sprzedaży 13 działek w 2003 r. stanowiły przedmiot działalności gospodarczej, a w związku z tym, czy przychód z tych transakcji winien być opodatkowany jak przychód z działalności gospodarczej zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem pełnomocnika podatnika nie prowadził on działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami i ani przepisy prawa podatkowego, ani przepisy prawa działalności gospodarczej nie dają podstaw do twierdzenia, iż taka działalność była prowadzona.

Dnia [...] 2009 r. podatnik złożył do Urzędu Skarbowego w B. pismo stanowiące uzupełnienie argumentacji przedstawionej w odwołaniu z dnia [...] 2009 r.

Rozpoznając odwołanie, Dyrektor Izby Skarbowej postanowił przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji w celu przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. W decyzji uchylającej wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. winien przeprowadzić postępowanie w zakresie ustalenia, czy czynności podejmowane przez podatnika w 2003r., a polegające na sprzedaży działek gruntu, były działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów podatkowych. Wskazano również na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty związane z postępowaniem podatkowym prowadzonym w zakresie 2001 r.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego we wskazanym wyżej zakresie Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wydał w dniu [...] 2009 r. decyzję nr [...] określającą wysokość podatku w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2003 r. w wysokości [...] zł.

Od decyzji tej podatnik, reprezentowany przez radcę prawnego M. S., wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 21 § 2 i 3, art. 121, art. 191 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt 3 i pkt 8 i art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

W uzasadnieniu pełnomocnik podatnika po raz kolejny wskazał, iż podstawowym zagadnieniem jest odpowiedź na pytanie, czy prawidłowo Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. uznał, że dokonanie przez T. W. w 2003 r. 13 transakcji sprzedaży działek stanowiło przedmiot działalności gospodarczej, a w związku z tym, czy winien on zakwalifikować uzyskane przychody z tytułu sprzedaży nieruchomości jako uzyskane z pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem pełnomocnika podatnika, strona nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. Przepisy prawa podatkowego oraz przepisy prawa działalności gospodarczej nie dają podstaw do takiego twierdzenia, co potwierdza również analiza językowa zwrotów użytych w przepisach prawa, a odnoszących się do definicji działalności gospodarczej. Ponadto pełnomocnik wskazał, iż podatnik nie nabył nieruchomości w celu odsprzedaży. Z oświadczeń składanych w Urzędzie Skarbowym wynika, iż nieruchomości kupowane były po to, aby skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co wynika również z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. utrzymanej następnie w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz faktu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargi na te decyzje.

Na potwierdzenie swojego stanowiska pełnomocnik przytoczył również orzecznictwo sądów administracyjnych w omawianym zakresie, a także poddał analizie orzeczenia cytowane w decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji wskazując, iż nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Ponadto pełnomocnik podatnika wskazał, iż organ podatkowy pierwszej instancji powinien, zgodnie z art. 23 § 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) wydać odrębne decyzje odnoszące się do deklaracji PIT – 23, gdyż wobec braku takich decyzji deklaracje te pozostają w obrocie i istnieje domniemanie, że podatek w nich wskazany jest podatkiem wyliczonym prawidłowo.

Na zakończenie wskazano, iż aktualne pozostają zarzuty podniesione w odwołaniu z dnia [...] 2009 r., znak: W. [...]oraz piśmie procesowym od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] .

Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej w K. w pierwszej kolejności odwołał się do regulacji zawartej w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), zgodnie z którą źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d) innych rzeczy,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Natomiast art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wskazuje, iż źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Przepis art. 14 ust. 1 ustawy doprecyzowuje, iż za przychód z pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód ze sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Następnie Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na definicję działalności gospodarczej wprowadzoną do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 , poz. 60 z późn. zm.) w roku 2003. I tak zgodnie z art. 3 ust. 9 ustawy Ordynacja Podatkowa poprzez działalność gospodarczą rozumie się każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów prawa działalności gospodarczej, wykonywanie wolnego zawodu, a także każda inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność – do przedsiębiorców. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej do istotnych cech działalności gospodarczej należy zaliczyć jej stały charakter, powtarzalność podejmowanych działań w celu osiągnięcia przychodów, podporządkowanie racjonalnego gospodarowania i uczestnictwo w obrocie gospodarczym.

Dyrektor Izby Skarbowej podniósł również, iż wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślano, że sprawą drugorzędną jest to, że osoba prowadząca działalność gospodarczą nie zarejestrowała się w odpowiednim organie. Jedynie spełnienie przez określony rodzaj działalności ustawowych przesłanek działalności gospodarczej, zawartych w odpowiednich przepisach prawnych decyduje o uznaniu wykonywania działalności za działalność gospodarczą.

Organ II instancji podkreślił, iż działalność gospodarcza prowadzona jest w celu osiągnięcia dochodu. Jak wynika z analizy dochodów podatnika osiągnął on w 2003 r. przychód ze sprzedaży działek w kwocie [...] zł. Nieprzekonywujące są zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej twierdzenia pełnomocnika podatnika, iż gdyby podatnik faktycznie działał w celach zarobkowych, czekałby ze sprzedażą nieruchomości do momentu, aż nieruchomości osiągną maksymalne ceny, albowiem w warunkach gospodarki rynkowej nie sposób jest określić kiedy nieruchomości takie maksymalne ceny osiągną. Dodatkowo organ II instancji powołał się również na orzeczenie WSA w Gliwicach z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt: I SA/Gl 914/08 w myśl którego nawet przynoszenie strat przez daną działalność nie pozbawia jej statusu działalności gospodarczej.

Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż działalność winna być wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Działalność jest prowadzona w sposób zorganizowany, gdy działania podejmowane są w sposób podporządkowany określonym regułom, normom i służą osiągnięciu celu, mają wpływ na racjonalność gospodarowania i uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Osiągnięcie celu winno zaś przejawiać się efektami ekonomicznymi podejmowanej działalności, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. Biorąc pod uwagę przedmiot sprzedaży, to w samym roku 2003 było to 13 nieruchomości o łącznej wartości [...] zł. , a zatem przy ich dokonywaniu niezbędna była pewna forma zorganizowania. Ponadto wskazać należy, iż w przypadku działalności gospodarczej w zakresie handlu zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony musi być już w momencie nabywania towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Organ II instancji podkreślił, iż organ podatkowy poddał analizie okres aktywności podatnika w latach 2001 – 2007 r. w celu zbadania całokształtu jego działań i określenia, czy działał on w sposób ciągły. Zdaniem organu dla oceny, czy podatnik prowadził w roku 2003 działalność gospodarczą konieczna jest ocena jego działań również w innych latach podatkowych, tym bardziej, iż organy podatkowe dysponują w tym zakresie obszernym materiałem dowodowym. Ponadto powołanie się na zawartą przez podatnika umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości miało na celu wykazanie, iż podejmował on kolejne czynności prowadzące do zbywania nieruchomości. Podsumowując organ II instancji doszedł do przekonanie, iż w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, uznać należy, iż podatnik działał w sposób zorganizowany i ciągły.

W konsekwencji powyższych rozważań uznać należy zdaniem organu II instancji, iż podatnik T. W. prowadził w roku 2003 działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami.

Organ podniósł również, iż wszczęcie postępowania scaleniowego nastąpiło wskutek uchwały Nr [...] Rady Gminy w S. z dnia [...] 1997 r., a o fakcie postępowania scaleniowego poinformowani byli zarówno zbywcy nieruchomości, jak i podatnik wraz z żoną. Ponadto w operacie szacunkowym z dnia [...] 2001 r. zostały zamieszczone zapisy stanowiące o przeznaczeniu części działki do podziału na mniejsze działki budowlane pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Należy również, zdaniem organu II Instancji, zauważyć, iż z dokumentacji scaleniowej – kwestionariusza życzeń znajdującej się w aktach sprawy, Spółka "A" (zbywca nieruchomości) poprzez swojego pełnomocnika zapoznała się w dniu [...] 2000 r. z proponowanym nowym stanem nieruchomości po scaleniu i podziale. Powyższe wskazuje na to, iż podatniczka już w momencie nabycia nieruchomości posiadała wiedzą na temat podziału nieruchomości na działki budowlane i nabyła nieruchomość w celu dalszej odsprzedaży, co potwierdzają również wypowiedzi podatnika do protokołu z kontroli przeprowadzonej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001 r., w którym stwierdza on, iż dokonał wraz z żoną zakupu przedmiotowej nieruchomości w celu dalszej odsprzedaży. Natomiast w trakcie postępowania w sprawie poniesionych wydatków i źródeł przychodów za 2001 r. prowadzonego w trybie art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazał on, iż zakup działki 35/1 spowodowany jest chęcią dalszej odsprzedaży (dnia 22.10.2001 pismo wpłynęło do organu podatkowego). Zgodnie zaś z treścią pisma z dnia [...] 2002 r. podatnik oświadczył, iż dotychczas nie ma wraz z żoną możliwości sprzedaży nieruchomości z powodu przedłużającej się procedury scaleniowej przeprowadzonej przez Urząd Gminy S.. Do protokołu w dniu [...] 2003 r. podatnik oświadczył, iż spłata pożyczki nastąpi ze środków finansowych ze sprzedaży części nieruchomości nabytej w dniu [...] 2001 r. położonej w S..

Zdaniem organu II instancji z opisanego w decyzji stanu faktycznego, a także z oświadczeń samego podatnika, wynika jednoznacznie, iż mając wiedzę na temat zakupionej nieruchomości, a dotyczącej podziału jej na mniejsze działki, jej nabycie nastąpiło z zamiarem ich odsprzedaży.

Ustosunkowując się do przedstawionych przez pełnomocnika podatnika dwóch decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a to: decyzji SKO w W. z dnia [...] r. oraz decyzji z dnia [...] r. przedłożonych na okoliczność, iż nabyta przez podatnika i jego żonę nieruchomość w S. nie została objęta postępowaniem scaleniowym, gdyż przedmiotowa nieruchomość nie została objęta scaleniem, to trudno mówić o objęciu jej postępowaniem scaleniowo – podziałowym, organ II instancji stwierdził, iż decyzje te nie mają wpływu na ocenę zamiaru nabycia przez podatnika nieruchomości w celu jej dalszej odsprzedaży, jak bowiem wykazano, podatnik wiedział o czynnościach podejmowanych przez organy samorządowe mające na celu odpowiednie przygotowanie terenu na działki budowlane. Co prawda nieruchomość nie została wpierw scalona, a następnie podzielona, ale została podzielona, co potwierdzają zarówno podatnik wraz z żoną, a także SKO w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] r.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika podatnika, co do legalności pozyskiwanych przez organ podatkowy pierwszej instancji jego oświadczeń organ II instancji stwierdził, iż z treści art. 181 ustawy - Ordynacja podatkowa nie wynika, jakoby organ prowadzący postępowanie podatkowe ograniczony był do możliwości skorzystania wyłącznie z dokumentów pozyskanych przez ten organ w postępowaniu kontrolnym (lub w toku czynności sprawdzającej) prowadzonym wcześniej wobec tej strony.

Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Nr [...], na które powołuje się pełnomocnik podatnika oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującej w mocy powyższą decyzję, a także wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 266/07 i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1912/07 oddalających skargę na powyższe decyzje, organ II instancji wskazał, iż wydane one zostały na postawie art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 21 ust. 1 pkt 32 oraz art. 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i dotyczyły określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od dochodu z odpłatnego zbycia w 2001 r. ½ części prawa użytkowania wieczystego gruntu i ½ części nieruchomości znajdujących się na tym gruncie w wysokości [...] zł.

Również bez znaczenia zdaniem organu II Instancji był wskazany przez pełnomocnika dokument wewnętrzny z dnia 1 marca 2006 r., w którym referat PDF1 informuje referat PDF2 o tym, że zakup nieruchomości w S. nie był związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Oświadczenie to poprzedza bowiem wydanie decyzji z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od dochodu z odpłatnego zbycia w 2001 r. ½ części prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz ½ części nieruchomości znajdujących się na tym gruncie w wysokości [...] zł., a wynika też z faktu, że podatnik nie zgłosił działalności gospodarczej prowadzonej w zakresie obrotu nieruchomościami.

Odnosząc się do wskazanych przez pełnomocnika podatnika wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, organ II instancji stwierdził, iż dotyczą one w pierwszej kolejności podatku od towarów i usług oraz innego roku podatkowego. Organ II instancji uznał, iż nie są one wiążące w niniejszej sprawie.

Organ II Instancji wskazał również, iż podatnik – T. W. wybrał sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.) organ podatkowy I instancji opodatkował czynności podatnika związane z obrotem nieruchomościami stawką 17 %, natomiast działalność w zakresie mechaniki pojazdowej i zarządzania parkiem maszynowym stawką 8,5 % osiąganych przychodów. W zakresie tegoż wyliczenia pełnomocnik podatnika nie składał zastrzeżeń.

W związku z powyższym organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję nr [...] w sprawie określenia T. W. wysokości podatku w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2003 r. w wysokości [...] zł.

Odnosząc się do zarzutu nie wydania odrębnych decyzji odnoszących się do deklaracji PIT-23 o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, organ II instancji wskazał, iż brak jest podstaw do podjęcia postępowania podatkowego w tym zakresie i wydania decyzji w sprawie anulowania deklaracji podatkowych złożonych przez podatnika.

Wskazał ponadto, iż w sprawach określenia zryczałtowanego podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2003 r. wszczęte były postępowania podatkowe, które zostały następnie umorzone. Podkreślił, iż jak wskazał organ podatkowy pierwszej instancji, anulowanie tych deklaracji nastąpiło po wydaniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z ustaloną procedurą, na podstawie dokumentu wewnętrznego Urzędu.

Podsumowując, organ II instancji podkreślił, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w sposób prawidłowy ocenił działalność podatnika polegającą na zakupie i sprzedaży nieruchomości oraz przyjął, że była to pozarolnicza działalność gospodarcza. Argumenty przedstawione przez podatnika nie dają podstaw do przyjęcia, że zakupił on nieruchomość w Gminie S. na własne cele mieszkaniowe. Wykazanie w toku postępowania, iż podatnik już w momencie zakupu zamierzał, po podziale gruntu na mniejsze działki, sprzedać je, przyczyniło się do wypełnienia znamion ustawowej definicji działalności gospodarczej.

W skardze z dnia [...] 2009 r. na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, stosownie do art. 50, 52-54 i 57 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zarzuciła ww. decyzji :

- naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, tj. art. 21 § 3, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 , poz. 60 z późn. zm.),

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.)

art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie,

oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Uzasadniając skargę, pełnomocnik przedstawił rozstrzygnięcia organów podatkowych oraz podejmowane przez skarżącego i jego żonę czynności związane z nabywaniem i zbywaniem nieruchomości a także prowadzonym postępowaniem karno skarbowym.

Dokonując prawnej oceny podjętych rozstrzygnięć, pełnomocnik skarżącego podniósł, iż odmienna ocena tego samego stanu faktycznego w różnych postępowaniach prowadzonych przez ten sam organ stanowi rażące naruszenie art. 121 § 1 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 , poz. 60 z późn. zm.), na okoliczność czego przytoczył wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. wyrok NSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 1999 r., sygn. akt: III SA 87/99 (LEX nr 42009), wyrok NSA o/z w Bydgoszczy z 13 sierpnia 2003 r., sygn. akt SA/Bd 1922/03 (LEX nr 103675), wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt: I FSK 527/05 (internetowa baza orzeczeń NSA) oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 stycznia 2009 r., sygn. akt: III SA/Wa 2329/08 (LEX nr 4859519).

Ponadto, zdaniem pełnomocnika skarżącej, zarzut naruszenia przepisu art. 121 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa staje się jeszcze bardziej wyrazisty, gdy weźmie się pod uwagę fakt, iż w dniu [...] 2006r. Urząd Skarbowy w B. wszczął dochodzenie w sprawie karnej skarbowej przeciwko skarżącemu o popełnienie czynu z art. 54 § 2 k.k.s., bowiem uznano, iż nie złożył w ustawowym terminie deklaracji PIT-23 o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości w dniu [...] 2003 r. i nie wpłacił w terminie podatku. Zdaniem pełnomocnika skarżącej w [...] 2006 r. organ podatkowy nie miał zatem wątpliwości, że sprzedaż działek dokonana przez Państwa W. w 2003 r. podlegała zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych. Ww. postępowanie zostało umorzone z powodu znikomej szkodliwości czynu, co utwierdziło skarżącego i jej żonę, iż sprzedaż działek w 2003 r. podlegała zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych. W ocenie pełnomocnika skarżącego, organ podatkowy po upływie dwóch lat zmienił interpretację przepisów i uznał, że zbyte przez skarżącego i jego żonę w 2003 r. działki w Gminie S. nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co uzewnętrznił postanowieniem z dnia [...] r. wszczynającym postępowanie w sprawie określenia skarżącemu wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r.

Pełnomocnik, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 433/08 podniósł, iż skarżący działał w zaufaniu do organu podatkowego, który wszczynając postępowanie karne skarbowe przekazał jemu jednoznaczną informację, w jaki sposób należało opodatkować w 2003 r. sprzedaż działek w Gminie S. . Zmieniając zatem swoje stanowisko w kwestii opodatkowania przedmiotowych działek organ rażąco naruszył zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Następnie pełnomocnik skarżącego skonkretyzował zarzut naruszenia art. 120, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie, wbrew obowiązkowi nałożonemu na organ podatkowy, który dotyczy obowiązku kompletnego zgromadzenia materiału dowodowego i rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bez pominięcia żadnego dowodu, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów, albowiem opisane przez pełnomocnika skarżącej dokumenty nie zostały włączone do akt sprawy, tj.: dokumenty związane z prowadzonym postępowaniem karnoskarbowym przeciwko skarżącemu. Ponadto pełnomocnik powołał się również na dokument sporządzony przez upoważnionego pracownika organu podatkowego z dnia [...] 2006r., w którym stwierdza on, że zakup i sprzedaż nieruchomości przez skarżącego i jego żonę w Gminie S. nie był związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, organ podatkowy zupełnie pominął fakt, iż skarżący wraz z żoną, w dniach [...] 2003 r., [...] 2003 r. i [...] 2003 r., złożyli oświadczenia do Urzędu Skarbowego w B., że przychód uzyskany ze sprzedaży działek nr [...],[...],[...] przeznaczony zostanie na realizację celu mieszkaniowego art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), w następstwie czego w roku 2005 zakupili oni nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów nr 10/01 w Warszawie. Powyższe, zdaniem pełnomocnika skarżącego, wskazywało na to, iż organ podatkowy nie zebrał całego materiału dowodowego w sprawie, a zatem jego ocena musi zostać uznana za dowolną, gdyż nie uwzględnia ona całokształtu okoliczności sprawy.

Pełnomocnik skarżącej podniósł także, iż organ podatkowy oparł się na oświadczeniu skarżącego, które zostało uzyskane przez organ podatkowy bezprawnie, co zostało stwierdzone w piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., znak [...] . Zdaniem pełnomocnika oświadczenie męża skarżącej nie może zostać wykorzystane jako dowód w sprawie, również z tego powodu, iż nie posiadał on w chwili jego składania pełnomocnictwa skarżącej do jego złożenia. Nie mógł on jednocześnie decydować samodzielnie o przedmiotowej nieruchomości, albowiem stanowiła ona przedmiot współwłasności łącznej.

Odnosząc się do zarzutu błędnego zastosowania art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pełnomocnik skarżącego podniósł, iż jego zdaniem organ podatkowy błędnie przyjął, iż skarżący w 2003 r. dokonywał sprzedaży udziałów w działkach położonych we wsi K., w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pełnomocnik skarżącej powołał się na art. 3 ust. 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), zgodnie z którym poprzez działalność gospodarczą rozumie się każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów prawa działalności gospodarczej, wykonywanie wolnego zawodu, a także każda inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet, gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność – do przedsiębiorców. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Następnie pełnomocnik skarżącego odniósł się do znaczenia słów "zarobkowy", "zorganizowany" i "ciągły", wskazując, że zgodnie z Uniwersalnym Słownikiem Języka Polskiego PWN pod redakcją prof. Stanisława Dubisza, Wydawnictwa Naukowe PWN Warszawa 2008 r., działalność skarżącego miała co prawda charakter zarobkowy, ale nie była ani zorganizowana ani ciągła. Zdaniem pełnomocnika skarżącego działania podatnika nie cechowały się racjonalnością, albowiem przy sprzedaży nieruchomości nie czekał on na najkorzystniejszy moment, a kierował się koniecznością jej sprzedaży, w celu pozyskania środków koniecznych do uregulowania zobowiązań zaciągniętych przez skarżącego.

Działania skarżącego, zdaniem jego pełnomocnika, nie były ani zorganizowane ani ciągłe. Pełnomocnik podniósł, iż organ podatkowy nie wykazał na czym ów ciągłość i zorganizowanie miały by polegać. Po raz kolejny podkreślił, iż skarżący nie korzystał w związku ze sprzedażą nieruchomości z ofert pośredników nieruchomościami, nigdy nikogo nie zachęcał do ich zakupu, nie można zatem uznać, że uczestniczył on w obrocie gospodarczym. Zdaniem pełnomocnika skarżącego nie wykazano również, że w okresie od 2001 r. do końca 2003 r. jego działania miały charakter ciągły, tzn. że były stałe, systematycznie powtarzane. W szczególności zarówno skarżącemu, jak i jego żonie nie można przypisać ciągłości działań w zakresie zakupu nieruchomości.

Na poparcie powyższych twierdzeń pełnomocnik skarżącego przywołał orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 r., sygn. III CZP 117/91 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1996 r., sygn. akt III RN 4/96).

Ponadto podniósł, iż w celu oceny, czy pomiot prowadzi działalność gospodarczą należy uwzględnić zamiar podmiotu prowadzącego działalność i to w kategoriach obiektywnych, mających na uwadze objęty tym zamiarem cel podjętych działań. Skarżący nie nabywał nieruchomości w celu ich dalszej odsprzedaży, albowiem z oświadczeń jakie składał wraz z żoną wynika, iż nieruchomości były kupowane po to, aby skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, nie bez znaczenia powinien być również fakt, iż przychód w 2003 r. ze sprzedaży trzech działek i kolejnych w 2004 r. został w 2005 r. wydatkowany na cele mieszkaniowe (nieruchomość w Warszawie). Te okoliczności, zdaniem pełnomocnika skarżącego, powinny być wzięte pod uwagę przy ocenie charakteru sprzedaży przez skarżącego w 2003 r. udziałów we współwłasności działek, czego organy podatkowe nie uczyniły.

Pełnomocnik skarżącego na zakończenie podkreślił, iż następstwem błędnego zastosowania art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) jest naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 8 przez jego niezastosowanie.

Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, iż kwestia, w jakim celu skarżąca wraz z mężem zakupili nieruchomość w Gminie S. w 2001 r. była oceniana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach 5-krotnie, tj. wyrok z 1 sierpnia 2007, sygn. akt: I SA/Gl 266-267/07, z dnia 17 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 1051/08, z dnia 23 czerwca 2009r., sygn. akt III SA/Gl 346-347. Zdaniem pełnomocnika skarżącego z wszystkich powyższych wyroków wynika, iż przedmiotowa nieruchomość w Gminie S. zakupiona została do celów prywatnych, osobistych skarżącego i jego żony.

Na zakończenie pełnomocnik skarżącego podniósł, iż organ podatkowy wszczął postanowieniami z dnia [...] i [...] r. postępowania w sprawach określenia skarżącemu i jego żonie zobowiązań podatkowych w podatku od dochodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2003 r. działek o nr [...],[...] i [...], położonych we wsi K., Gmina S., co zdaniem pełnomocnika skarżącego świadczyło o tym, iż organ podatkowy w chwili wydania postanowień uważał, iż zbycie ww. nieruchomości podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.

Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał argumentację zawartą w skardze, a ponadto wskazał, że z tytułu tych samych czynności tj. sprzedaży 13 działek organy podatkowe określiły różne wysokości zobowiązania podatkowego w stosunku do każdego z małżonków, przy czym jak zaznaczył, w odniesieniu do żony skarżącego podatek ten wyniósł 40 % osiągniętego w 2003 r. dochodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W ocenie Sądu, decyzja organu odwoławczego została wydana zgodnie z prawem, a tym samym niezasadne są w ocenie składu orzekającego zarzuty skargi.

Główny przedmiot sporu dotyczy zasadności zakwalifikowania przychodów skarżącego uzyskanych w 2003 r. z tytułu sprzedaży 13 działek jako przychodów uzyskanych z działalności gospodarczej.

Zdaniem strony skarżącej źródłem uzyskanego przychodu było zbycie gruntów ( art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a u.p.d.o.f. ), w ocenie zaś organów podatkowych pozarolnicza działalność gospodarcza ( art. 6 ust. 1 i art. 12 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm. – zwana dalej u.z.p.d.n.p.o.f.).

Ocena tego sporu wymaga przede wszystkim przytoczenia głównych elementów stanu faktycznego, gdyż stan ten przesądza o tym, czy organy podatkowe dokonały prawidłowej subsumcji normy prawnej. Okolicznością bezsporną w badanej sprawie jest fakt nabycia przez skarżącego i jego żonę w dniu [...] 2001 r. nieruchomości położonej w S. od firmy "A" S.A. Nabyta nieruchomość objęta była księgą wieczystą KW Nr [...] stanowiącą działkę oznaczoną [...] położoną w S. przy ul. [...] o powierzchni [...] ha. Na nieruchomości tej posadowiony był m.in. budynek mieszkalny jednorodzinny w budowie, całkowicie podpiwniczony wraz z zapleczem technicznym ( akt notarialny z dnia [...] 2001 r. wypis – karta Nr [...] akt podatkowych ). Nieruchomość została zakupiona za kwotę [...] zł. – Akt Notarialny Rep. A nr [...] . Powyższy zakup został również udokumentowany fakturą VAT z dnia [...] 2001r. Nr [...] .

Z operatu szacunkowego z dnia [...] 2001 r. określającego wartość rynkową nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] , ul. [...] wieś K., gmina S., sporządzonego jako pomoc sprzedającemu przy ustaleniu możliwej do zaakceptowania ceny sprzedaży wynika, że część niezabudowanej działki przeznaczona była do podziału na mniejsze działki budowlane pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne ( karta Nr 27 akt podatkowych – strona 4 Rozdział 5.1 Grunt – wspólnych akt podatkowych ).

Z akt sprawy wyniku ponadto, że w Gminie B. dokonano procedury scalenia i podziału nieruchomości we wsi K. zakończonej Uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] 2002 r. W wyniku tej procedury, działka nr [...] została podzielona i odpowiada ekwiwalentem 17 działkom oznaczonych numerami: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].

Po zakończeniu procedury podziału działki nr [...] podatnik rozpoczął wraz z żoną sukcesywną sprzedaż ww. działek. W sumie w roku podatkowym 2003 dokonano sprzedaży 13 działek za łączną sumę [...] zł. Zakup i sprzedaż nieruchomości kontynuowana była także w latach następnych tj. w 2004, w 2005 r. i w 2007 r. W latach tych dokonano sprzedaży odpowiednio: 1 działki, 2 działek i 2 działek. Bezsporną okolicznością jest również fakt, że działka o numerze 496 została w 2004 powtórnie podzielona na 7 działek, przy czym w 2007 r. sprzedano działki o numerze 496/2 i 496/3. Skarżący dokonywał także w latach 2004 – 2005 zakupu nieruchomości, które zbył w 2006 r. ( nieruchomość w B. nabyta w 2004 r. za [...] zł., a zbyta w 2006 r. za kwotę [...] zł. akty notarialne oznaczone w aktach podatkowych numerami odpowiednio 133).

Skarżący dokonał także w roku podatkowym 2004 wraz z żoną zakupu 5 nieruchomości położonych we wsi Borzęcin Mały w Gminie S. za łączną kwotę [...] zł. Skarżący wraz z żoną nabył także w dniu [...] 2005 r. zabudowaną nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] za kwotę [...] zł., która następnie została zbyta [...] 2008 r. za kwotę [...] zł.

Oceniając w/w stan faktyczny organy podatkowe przyjęły, że źródłem przychodu uzyskanego przez skarżącego w 2003 r. była działalność gospodarcza, a nie sprzedaż nieruchomości, określona w treści art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a u.p.d.o.f. Pełnomocnik strony skarżącej kwestionując tę kwalifikację, podniósł m.in. że organ podatkowy dokonał błędnego zastosowania art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. w zw. z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. i art. 3 pkt 9 Ordynacji podatkowej, a to z tej przyczyny, że tylko łączne spełnienie wszystkich ustawowych przesłanek działalności gospodarczej zawartych w przepisie art. 2 ust. 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej, a więc zarobkowy charakter, zorganizowanie i ciągłość wykonywania podejmowanych działań, decyduje o uznaniu wykonywanej działalności za działalność gospodarczą. W ocenie pełnomocnika, działalność skarżącego miała co prawda zarobkowy charakter, jednakże nie można jej przypisać cech zorganizowania i ciągłości.

Odnosząc się do tych twierdzeń, należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.) ustawa reguluje opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym niektórych przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Osoby fizyczne osiągające przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz przychodów (dochodów) opodatkowanych w formach zryczałtowanych nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł podlegającymi opodatkowaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 3 u.z.p.d.n.p.o.f.). Tym samym ustawodawca wyróżnił niektóre przedmioty działalności gospodarczej poprzez przyznanie uprawnienia podmiotom prowadzącym je możliwość zastosowania co do zasady prostszej formy opodatkowania osiąganego przychodu. W badanej sprawie skarżący złożył dobrowolnie oświadczenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. , że co do osiąganych przychodów za rok 2003 z pozarolniczej działalności gospodarczej, będzie stosował w/w ustawę, a więc wyraził prawnie skuteczną wolę o opodatkowaniu w formie ryczałtu ewidencjonowanych przychodów.

W przepisach wyżej wskazanej ustawy postanowiono, iż opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, z zastrzeżeniem art. 8 ustawy, podlegają przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 14 ustawy o podatku dochodowym, w tym również, gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki jawnej osób fizycznych oraz spółki partnerskiej, której wspólnikami są wyłącznie osoby wykonujące wolny zawód, zwanych dalej "spółką". Odesłanie do u.p.d.o.f. wskazuje, iż przepisy prawa podatkowego w tym zakresie jednoznacznie i w ten sam sposób rozumieją znaczenie pojęcia pozarolniczej działalności gospodarczej.

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 12 u.z.p.d.n.p.o.f. – pod pojęciem działalności gospodarczej należy rozumieć działalność określoną w przepisach Ordynacji podatkowej. Na gruncie tej ostatniej ustawy pojęcie działalności gospodarczej ma utrwalone znaczenie i nie może być związane, jak to sugeruje wnoszący skargę, z subiektywnym przekonaniem i zachowaniem danego podmiotu. Trafnie organy podatkowe podniosły, że uzyskiwanie dochodu w ramach źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza ma charakter obiektywny w tym znaczeniu, że wymóg zgłoszenia jej do ewidencji działalności gospodarczej, nie jest warunkiem konstytuującym tę działalność, a po drugie subiektywne przekonanie podatnika, że realizuje przychody z innego źródła przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-d u.p.d.o.f.) oznaczają, że to subiektywne przekonanie podatnika nie może unicestwiać obiektywnie istniejącego źródła przychodów. Przesłankami wskazującymi na prowadzenie działalności gospodarczej są: fachowość, podporządkowanie regułom opłacalności i zysku lub zasadzie racjonalnego gospodarowania, działanie na własny rachunek, powtarzalność działań i uczestnictwo w obrocie gospodarczym (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 r., sygn. akt III CZP 117/91, OSNCP 1992, nr 5, poz., 65; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1991 r., sygn. akt III CZP 40/91, OSNCP 1992, nr 2, poz. 7).

Nie ma więc przesądzającego znaczenia, czy podatnicy prowadząc działalność gospodarczą dysponują przedsiębiorstwem w znaczeniu przedmiotowym, jako zorganizowanym zespołem składników niematerialnych, materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Czym innym bowiem jest prowadzenie przedsiębiorstwa, a czym innym prowadzenie działalności gospodarczej. Poza tym prowadzenie działalności gospodarczej wcale nie musi wiązać się z posługiwaniem się oznaczeniem indywidualizującym, skoro można prowadzić ją także pod własnym nazwiskiem, nie zawsze też konieczne jest posiadanie licencji, koncesji, zezwoleń czy praw wynikających z umów najmu, dzierżawy, czy też prowadzenie ksiąg i dokumentów związanych z działalnością gospodarczą.

Oceniając zasadność naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do przychodów skarżącego, należy wskazać, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było sprawdzenie i dokonanie oceny, czy organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały osiągnięte przez skarżącego w 2003 r. przychody ze sprzedaży nieruchomości jako przychody ewidencjonowane uzyskane z pozarolniczej działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu w formie ryczałtu.

Jak już wcześniej wskazano, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 12 u.z.p.d.n.p.o.f. (w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.) ilekroć w ustawie jest mowa o pozarolniczej działalności gospodarczej - oznacza to działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Z kolei art. 3 pkt 9 Ordynacji podatkowej stanowił w 2003 r., że "ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej - rozumie się przez to każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów prawa działalności gospodarczej, wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność - do przedsiębiorców". Godzi się także zauważyć, że jeszcze przed 1 stycznia 2003 r. w judykaturze formułowano znaczenie pojęcia "pozarolniczej działalności gospodarczej", które nie odbiegało od jego znaczenia nadanego mu przez legislatora podatkowego w 2003 r. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 r. w sprawie III CZP 117/91 (publ. OSP 1992, z. 11-12, poz. 235), sformułowano cechy działalności gospodarczej wskazując na:

a) zawodowy (zatem nie amatorski, nie okazjonalny) charakter działalności;

b) podporządkowanie się zasadom racjonalnego gospodarowania (regułom opłacalności i zysku);

c) powtarzalność działań (standaryzacja transakcji, seryjność produkcji, stała współpraca);

d) uczestnictwo w obrocie gospodarczym.

Wyżej wymienione przez Sąd Najwyższy elementy działalności gospodarczej potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2000 r. w sprawie I SA/Lu 1518-1519/98 (niepubl.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 Prawa działalności gospodarczej obowiązującym w 2003 r. "Działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły". Pomimo pewnych odmienności terminologicznych zarówno przed 2003 r., jak i w tym roku dają się wyróżnić dla potrzeb podatkowych pewne cechy wspólne i charakterystyczne pozwalające oddzielić działalność gospodarczą od innych form aktywności osób fizycznych.

Podstawową cechą działalności gospodarczej jest jej zarobkowy charakter. Dana działalność jest zarobkowa, jeżeli jest prowadzona w celu osiągnięcia dochodu rozumianego jako nadwyżka przychodów nad nakładami - czyli kosztami - tej działalności. Samo zatem subiektywne przekonanie podatnika nie może być dla faktu prowadzenia działalności gospodarczej rozstrzygające. W szczególności nie jest istotne, czy podmiot wykonujący daną działalność traktuje ją jako komercyjną (prowadzoną w celu zarobkowym), czy też nie. O kwalifikacji danej działalności ostatecznie powinno przesądzać kryterium obiektywne, tj. ustalenie, czy dany podmiot faktycznie prowadzi działalność, która obiektywnie może przynosić dochód. Działalność gospodarcza jest bowiem faktem, kategorią o charakterze obiektywnym. Nie ma (i nie może mieć) znaczenia okoliczność, że podmiot prowadzący określoną działalność nie ocenia jej (subiektywnie) jako działalności gospodarczej, nie nazywa jej tak bądź też oświadcza, że jej nie prowadzi – taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Poza tym wymaga podkreślenia, na co już zwrócono uwagę, że wymóg zgłoszenia do ewidencji podjęcia działalności gospodarczej nie jest warunkiem niezbędnym do prowadzenia obiektywnej z natury rzeczy działalność gospodarczą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1994 r. w sprawie SA/Łd 365/93, publik. Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1997/2/42). Z uwagi zaś na obiektywność charakteru działalności gospodarczej nie ma także znaczenia, czy dany podmiot nie dopełnia zgłoszenia zarówno do ewidencji działalności gospodarczej, czy też nie zgłasza obowiązku podatkowego z tego tytułu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 1994 r., w sprawie SA/Łd 741/91, publik. LEX nr 26531). Podkreślić ponadto należy, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny, a więc potwierdzający stan faktyczny. Ponadto zarobkowy charakter danej działalności oznacza zarazem, iż jest ona prowadzona na zaspokojenie cudzych potrzeb. Można ją określić jako działalność prowadzoną "na zbyt". Działalność taka oznacza, że dany "towar" (rozumiany szeroko - zarówno jako produkt materialny, jak i usługa) jest zbywany (świadczony) na rzecz anonimowego klienta (por. t. 3.2 do art. 2 w K. Kohutek, Komentarz do art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, publ. LEX/el. 2005).

Warunek, aby działalność gospodarcza prowadzona była w sposób zorganizowany nie może być rozumiany jako instytucjonalne wyodrębnienie i jednocześnie wyposażenie takiej działalności w stosowne instrumenty o charakterze materialnym jak biuro i jego wyposażenie. Należy zatem zauważyć, że w literaturze zorganizowanie działalności utożsamia się z dokonaniem wyboru formy organizacyjno-prawnej przedsiębiorczości i prowadzenia jej w formie działalności indywidualnej jako osoba fizyczna lub w ramach spółki cywilnej, spółki handlowej, a nawet spółdzielni (por. W. Katner, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz. Orzecznictwo. Piśmiennictwo, Warszawa 2003, s. 21). Podkreślić zatem należy, że prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną nie wymaga w zasadzie żadnej organizacji w znaczeniu instytucjonalnym. Wystarczające bowiem jest, że charakter działań osoby fizycznej pozwala na wykluczenie i odróżnienie ich od pomocy koleżeńskiej (lub sąsiedzkiej), która jest wykonywana "z grzeczności" oraz wyjątkowo, nawet jeśli jest odpłatna (por. C. Kosikowski, Pojęcie przedsiębiorcy w prawie polskim, Państwo i Prawo 2001, nr 4, s. 15 i n.).

Kolejnym elementem pozwalającym odróżnić działalność gospodarczą od innych form aktywności osób fizycznych jest jej ciągłość. Przesłanka ta ma na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć jednorazowych (względnie podejmowanych sporadycznie). Nie należy jej jednak rozumieć jako konieczność wykonywania działalności bez przerwy (np. przez cały rok, cały miesiąc, a tym bardziej przez cały dzień). Istotny jest zamiar powtarzalności określonych czynności celem osiągnięcia dochodu (np. jak w niniejszej sprawie powtarzalność podziału wielu nieruchomości na działki i ich cykliczna sprzedaż). Wykonywanie działalności gospodarczej może być przez osobę fizyczną w zasadzie w dowolnym momencie rozpoczęte, jak i zakończone. Możliwość taka wynika z zasady wolności działalności gospodarczej zapisanej w art. 20 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przedsiębiorca może zatem faktycznie wykonywać działalność w okresie dowolnie przez siebie wybranym. Okres jej wykonywania może zaś poprzedzić przygotowaniem do jej prowadzenia lub podejmować takie czynności, które w danej chwili nie przynoszą jeszcze dochodu, czy nawet przychodu, ale z uwagi na zamierzony cel są niezbędne do jego uzyskania lub maksymalizacji.

Za takie czynności uznać należy – zdaniem Sądu – w aspekcie niniejszej sprawy aktywne działania małżonków M. i T. W. nakierowane na nabywanie i zbywanie nieruchomości. Przemawia za tym chociażby podział działki o powierzchni [...] m. kw. na 17 mniejszych, dokonanie wtórnego podziału działki [...], wyodrębnionej pierwotnie z działki [...] na kolejne 7 działek. W sumie z pierwszego podziału uzyskano 17 działek, a następnie dodatkowych 7, z czego większość zbyto na przestrzeni lat 2003 – 2006. Dokonywano także dodatkowego zakupu działek w 2004 r. w B. , które następnie zbyto w 2004 i w 2006 r. Wszystkie te działki zbyto z zyskiem. Takie działanie wiązało się z jednej strony ze znacznym wzrostem ich wartości, a z drugiej wymagało odpowiedniego czasu i zaangażowania ze strony współwłaścicieli nieruchomości. Godzi się także odnotować to, iż jak to trafnie zauważono w literaturze, brak jest występowania w polskim porządku prawnym podmiotu (organu), który miałby kompetencje, do badania, czy dana działalność ma charakter ciągły i ewentualnie przyznawania na tej podstawie takiej kwalifikacji przedsiębiorcy (por. J. Odachowski, Ciągłość działalności gospodarczej, Glosa 2003, nr 10, s. 30 i n.). Pozostaje zatem w tym względzie jedynie ocena zewnętrzna działań podejmowanych na przestrzeni czasu przez daną osobę lub grupę osób nakierowanych na realizację określonego celu pod kątem, czy można przypisać im charakter ciągły.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż cecha ciągłości działalności gospodarczej dla oceny skutków podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ma znaczenie drugorzędne z uwagi na definicję działalności gospodarczej obowiązujące na gruncie tego podatku w 2003 r. W rozpatrywanym roku odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej nie oznaczało, iż wiążący charakter miała jedynie definicja zawarta w Prawie działalności gospodarczej. Przepis art. 3 pkt 9 Ordynacji podatkowej prócz odesłania do Prawa działalności gospodarczej i wykonywania wolnego zawodu, wskazywał także każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność - do przedsiębiorców. Wymóg ciągłości wprowadzony został dopiero od 1 stycznia 2004 r. z mocy art. 5 pkt 6) ustawy, a był to już drugi rok, w którym skarżący wraz z żoną uzyskiwał przychody ze sprzedaży działek, w tym także wyodrębnionych z nieruchomości zakupionej w dniu 17 stycznia 2001 r.

Niewątpliwie za pozarolniczą działalność gospodarczą uznać należy zarobkową działalność handlową. Pojecie handlu obejmuje zakup i sprzedaż towarów i usług. Są to zatem wszelkie czynności o charakterze zakupu i sprzedaży świadczone na rzecz ludności, a przeznaczone do celów konsumpcji czy to indywidualnej, czy zbiorowej czy ogólnospołecznej. W tym znaczeniu pojęcie działalności gospodarczej nie może zostać sprowadzone tylko do zjawisk ekonomicznych zachodzących w toku działalności handlowej prowadzonej w celach zarobkowych i na rachunek podmiotu w nich uczestniczącego. Działalność handlowca z natury swej musi obejmować także czynności faktyczne i prawne związane z uzyskaniem czy przetworzeniem przedmiotu sprzedaży.

W ocenie Sądu takim przymiotom odpowiadała prowadzona przez skarżącego i jego żonę sprzedaż nieruchomości, a skoro tak to przychód uzyskany z tych sprzedaży należało zakwalifikować do przychodu z działalności gospodarczej, a nie przychodu ze sprzedaży nieruchomości. Na marginesie należałoby wskazać, że skarżący, w celu sprawnej realizacji transakcji notarialnie upoważnił wspólnie z żoną J. K., do ich reprezentowania w przy zawieraniu umów sprzedaży nieruchomości w charakterze pełnomocnika, który to pełnomocnik zawierał w ich imieniu umowy sprzedaży działek. Okoliczność ta – biorąc pod uwagę miejsce zamieszkania skarżącego w roku podatkowym 2003 ( B. ) – niewątpliwie przemawia za "zorganizowaniem" sprzedaży tychże działek. W sumie na 13 sprzedanych działek do wszystkich w imieniu skarżącej i jej męża stanął pełnomocnik. Wszystkie umowy sporządzone były przez jednego notariusza, sprzedaż była zyskowna, trwała przez 2003 r. i lata następne, przy czym w kolejnych latach skarżący wraz z żoną zarówno nabywał jak i zbywał nieruchomości, a zatem trudno twierdzić, że sprzedaż ta nie była prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły, czy też że nie posiadała zarobkowego charakteru.

Pełnomocnik kwestionując zasadność w/w kwalifikacji wskazał także na naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 121 i art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Konkretyzując w/w zarzuty pełnomocnik podniósł, m.in., że organy nie wykazały, aby nieruchomość w Gminie S. była nabyta w celu dalszej odsprzedaży, a ponadto, że cel nabycia w/w nieruchomości w 2001 r. został przesądzony zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, które uznały, że nieruchomość ta została nabyta w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego i jego żony. Zdaniem pełnomocnika prawomocne rozstrzygnięcia sądów wiązało organy podatkowe, a zatem organy błędnie przyjęły, że w/w nieruchomość została nabyta w celu dalszej odsprzedaży. Podobne stanowisko zaprezentował pełnomocnik odnośnie toczącego się w 2006 r. postępowania przeciwko skarżącemu, kiedy to wszczęto postępowanie w sprawie karnej skarbowej o popełnienie czynu określonego w art. 54 § 2 k.k.s., tj. nie złożenie w terminie zeznania PIT – 23 z tytułu sprzedaży działki Nr 570. Wskazał także, że organ z "urzędu" posiadał wiedzę o dokonanych w 2003 – 2005 i do połowy 2006 roku transakcjach, a zatem odmienna ocena tego samego stanu faktycznego – w świetle orzecznictwa sądowego – rażąco naruszała treść art. 121 § 1 i art. 212 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do tych zarzutów w pierwszej kolejności należałoby odnieść się do twierdzeń pełnomocnika, co do tego, że prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych przesądziły o tym, że nieruchomość w 2001 r. została nabyta w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Przede wszystkim należy jasno stwierdzić, że przedmiotem sporu dotyczącego 2001 r. była kwestia przeznaczenia przychodu osiągniętego z tytułu sprzedaży nieruchomości, przy ul. [...] w B. w kwocie [...] zł. na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a updof. Sądy obu instancji uznały, że ze zwolnienia określonego w tym przepisie korzysta tylko kwota [...] zł. gdyż została przeznaczona na zakup nieruchomości położonej w S., a nieruchomość ta spełnia przesłanki zwolnienia. Formułując ten zarzut, pełnomocnik zdaje się abstrahować od stanu faktycznego niniejszej sprawy, a zwłaszcza takich okoliczności, że od 2001 r. do 2003 r. zakupiona nieruchomość, głównie zaś działka gruntu przeobraziła się, czego efektem było wyodrębnienie z jednej działki o powierzchni [...] m. kw. ( w ramach pierwszego podziału ) 17 działek. Już w chwili zakupu, skarżący miał świadomość, że zakupiona nieruchomość składa się m.in. z części niezabudowanej o powierzchni przeznaczonej do podziału na mniejsze działki budowlane pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Z załączonego do akt operatu szacunkowego z dnia [...] 2001 r. wyraźnie wynika, że dokonano określenia wartości nieruchomości z podziałem na nieruchomość w części zabudowanej i w części niezabudowanej. Mało tego, dokonano także wyceny gruntu zabudowanego i gruntu pod obiektami. Poza sporem jest fakt, że w konsekwencji doszło do podziału gruntu niezabudowanego na mniejsze działki i dokonano w 2003 r. sprzedaży 13 z 17 wyodrębnionych działek. Poza sporem jest także okoliczność, że grunt zabudowany, w tym domem jednorodzinnym mieszkalnym w budowie pozostał w 2003 r. własnością skarżącego i jego żony. Przyjmując logikę myślenia pełnomocnika należałoby stwierdzić, że dokonanie określonej czynności z takim a nie innym zamiarem przesądza o tym, że nie jest możliwa w sensie – prawnie dopuszczalna – zmiana jakichkolwiek zamiarów, co w sposób oczywisty prowadziłoby do nieprzewidzianych skutków. Zdaniem Sądu fakt, że skarżący wraz z żoną część środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości położonej w B. przeznaczył na zakup nieruchomości w S. , która spełniała przesłanki do skorzystania z ulgi tzw. mieszkaniowej, wcale nie przesądza o tym, że z chwilą zakupu gruntu tzw. niezabudowanego w 2001 r. z wiedzą, o jego podziale, skarżący i jego żona nie mieli zamiaru dalszej jego odsprzedaży. Nie przesądza też o tym – co zdaje się sugerować pełnomocnik - że sprzedaż tychże działek/gruntu mogła być dokonana tylko w trybie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a u.p.d.o.f. Transformacja jaką przeszła nabyta przez skarżącego i jego żonę nieruchomość, a zwłaszcza wyodrębnienie niezabudowanej części i podział jej na 17 działek, świadczy w sposób nie budzący wątpliwości, że po pierwsze, z chwilą tego podziału nie ma już tożsamości przedmiotu, a po drugie, że ta część nieruchomości tak de facto nie została nabyta w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, skoro zaraz po dokonaniu jej podziału małżonkowie przystąpili do zbycia wyodrębnionych w wyniku podziału działek.

Reasumując, zdaniem Sądu prawomocne orzeczenie w sprawie wysokości prawa do ulgi określonej w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a u.p.d.o.f. w odniesieniu do konkretnej nieruchomości nie wiąże organu podatkowego w postępowaniu dotyczącym zbywania – wyodrębnionych z tej nieruchomości w latach późniejszych – działek, zwłaszcza zaś co do kwalifikacji źródła przychodu z tytułu przychodów uzyskanych ze sprzedaży tychże działek.

Nie zasługuje też na uwzględnienie w ocenie Sądu, zarzut nieuwzględnienia przez organy podatkowe, czy też związania organu postanowieniem o wszczęciu postępowania karnoskarbowego przeciwko skarżącemu, o czyn z art. 54 § 2 k.k.s. Przede wszystkim należałoby wskazać, że postępowanie karnoskarbowe dotyczyło tylko jednej sprzedanej działki nr [...] i niezłożenia oraz niezapłacenia z tego tytułu należnego zobowiązania. Analiza jednakże wszystkich dokonanych przez skarżącego i jego żonę transakcji sprzedaży działek w 2003 r. doprowadziła organ do przyjęcia stanowiska, że przychód uzyskany z ich sprzedaży został osiągnięty w ramach prowadzenia działalności gospodarczej ( w odniesieniu do skarżącego ) oraz nie zarejestrowanej działalności gospodarczej ( w odniesieniu do żony skarżącego M. W. ), a ta konstatacja wynikała z całokształtu działań skarżącego i jego żony, na przestrzeni roku 2003 i następnych. Nie może być tak – co zdaje się sugerować pełnomocnik skarżącego – że cząstkowa ocena materiału dowodowego ( w tym przypadku przesłany akt notarialny do organu ) nakładałoby na ten organ obowiązek podtrzymywania pierwotnego stanowiska, wbrew pozostałym dowodom. Przepisy Ordynacji podatkowej nakazują bowiem dokonania wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i na tej podstawie ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji subsumcję normy prawnej.

Z tego też powodu, za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia art. 122, art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej. W istocie rzeczy zarzuty te sprowadzają się do zasad gromadzenia i rozpatrywania materiału dowodowego stosowanych przez organy podatkowe. W ocenie Sądu zaś w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe w sposób dostateczny, a zarazem kompletny zebrały i rozpatrzyły dostępny im materiał dowodowy. Rozpatrzenie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziło zaś do jednoznacznych i nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych i prawnych. W rozpatrywanym przypadku odrzucenie wyjaśnień i twierdzeń strony skarżącej zostało logicznie i przekonywająco uzasadnione. Organy podatkowe wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie pominęły żadnego materiału dowodowego i nie odmówiły stronie przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu. Stanowisko zaś prezentowane przez stronę skarżącą sprowadzało się jedynie do polemiki z ustaleniami organów podatkowych. Nie można wobec tego podzielić zarzutów naruszenia przepisów art. 122, art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej. Strona skarżąca nie podważyła de facto dokonanych ustaleń faktycznych, a jedynie podejmuje polemikę z ich oceną pod kątem prawnopodatkowego stanu faktycznego, a to należy już do sfery oceny materiału dowodowego. W tym także kontekście stanowisko organów podatkowych uznać należy za prawidłowe, gdyż nie wykroczyło także poza granice swobodnej oceny dowodów przysługującej tym organom na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej.

Należy zauważyć, że w uzasadnieniach decyzji organy podatkowe przytoczyły wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonały oceny całokształtu materiału dowodowego, wskazując na jakich dowodach przyjęto, że dana okoliczność została udowodniona. Ocenę tą należy zatem uznać za zindywidualizowaną i w pełni opartą na poczynionych ustaleniach, poza oczywiście jedną kwestią, omówioną na wstępie niniejszego uzasadnienia.

Nie ma też racji pełnomocnik podnosząc, że nie cały materiał dowodowy został oceniony, eksponując w tym przedmiocie brak udostępnienia stronie skarżącej pisma z dnia 1 marca 2006 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego, w którym zawarto stwierdzenie, że sprzedaż nieruchomości w S. nie była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jak wskazał pełnomocnik, pismo to zostało dołączone do akt podatkowych w następstwie pisma organu odwoławczego z dnia 15 czerwca 2009 r. i stanowiło przedmiot oceny organu odwoławczego, który ponownie rozpoznaje w całości sprawę. Strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z tym pismem i odniesienia się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co wynika z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2009 r. wydanego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej ( karta nr [...] akt podatkowych zatytułowanych – T. W. ryczałt ), a doręczonego pełnomocnikowi, który jak wynika z protokołu z dnia [...] 2009 r. sporządzonego na tę okoliczność z prawa tego skorzystał ( karta nr [...] akt podatkowych ). To, że pismo to było przedmiotem oceny organu II instancji wynika także z pisma pełnomocnika z dnia [...] 2009 r. ( karta nr [...] kart podatkowych ) zgłaszającego uwagi do zgromadzonego materiału i wskazującego że w piśmie oznaczonym "PDF 1" skierowanym do referatu PDF 2 wynika, że zakup i sprzedaż nieruchomości w S. nie była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jak zauważył organ II instancji wewnętrzna korespondencja pomiędzy poszczególnymi komórkami organizacyjnymi Urzędu Skarbowego w B. – na etapie prowadzonego postępowania podatkowego – nie może przesądzać o prawnopodatkowej kwalifikacji uzyskanych przychodów. Jak podkreślił organ odwoławczy, pismo to poprzedzało wydanie decyzji z dnia [...] r., a ponadto, potwierdzało fakt, że podatnicy (M. i T. W.) nie zgłosili działalności prowadzonej w zakresie obrotu nieruchomościami.

Równie niezasadne jest twierdzenie strony skarżącej, że organy pominęły oświadczenia złożone w dniach [...] 2003 r., [...] 2003 r. i [...] 2003 r. o przeznaczeniu przychodu uzyskanego ze sprzedaży działek o numerach [...],[...] i [...] na realizację celu mieszkaniowego. Jak wskazał pełnomocnik cel ten został ziszczony w 2005 r., gdyż małżonkowie dokonali zakupu nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów [...] w W. . Przede wszystkim należy podkreślić, że organ I instancji wskazał zarówno na oświadczenia złożone w tej kwestii, jak i zakup nieruchomości w W. w 2005 r. ( strona 5 uzasadnienia decyzji organu I instancji – w odniesieniu do oświadczeń i strona 7 w odniesieniu do nieruchomości położonej w Warszawie Nr [...] , a także strona 5 uzasadnienia decyzji odwoławczej w odniesieniu do zakupu i sprzedaży nieruchomości [...] położonej w W.). Organy obu instancji podkreśliły, że nieruchomość zakupiona w Warszawie w [...] 2005 r. została zbyta w 2008 r. Przyjęcie przez organy, że skarżący i jego żona prowadzili w zakresie obrotu nieruchomościami działalność gospodarczą de facto przesądza o tym, że złożone oświadczenia o wykorzystywaniu przychodu ze sprzedaży nieruchomości dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych oczywiście nie może być uwzględnione, gdyż przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 – w stanie prawnym obowiązującym w 2003 r. – miał zastosowanie tylko w odniesieniu do przychodów uzyskiwanych w trybie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a – c ustawy.

Ujmując rzecz inaczej – zakwalifikowanie przychodów skarżącego uzyskanych w 2003 r. z tytułu zbycia 13 działek jako przychodów z działalności gospodarczej – pozbawia mocy prawnej oświadczenia złożonego w trybie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a – c u.p.d.o.f., gdyż oświadczenie to dotyczy tylko i wyłącznie przychodów uzyskanych ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Nie może oświadczenie złożone w trybie art. 21 ust. 1 pkt 32 wywołać skutków prawnych w postaci prawa do ulgi w odniesieniu do przychodów uzyskanych ze źródła określonego w art. 6 ust. 1 u.z.p.d.n.p.o.f. tj. przychodów ewidencjonowanych z prowadzonej działalności gospodarczej.

Pełnomocnik skarżącego wskazał także na – jak to nazwał – bezprawne wezwanie skarżącego w trybie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej, bez formalnego wszczęcia postępowania podatkowego, załączając do skargi wezwanie z dnia [...] 2008 r. do osobistego stawiennictwa i udokumentowania wskazanych w wezwaniu okoliczności. Pominął jednakże, że w odpowiedzi na w/w wezwanie strona skarżąca pismem z dnia [...] 2008 r. odmówiła zarówno przedłożenia określonych w wezwaniu dokumentów jak i stawiennictwa w siedzibie organu I instancji, uznając je nie tylko za nieuzasadnione, ale i bezprawne. Pełnomocnik dość enigmatycznie wskazuje jakie dokumenty zostały w ten sposób pozyskane przez organ i powinny być z w/w tytułu wyłączone z materiału dowodowego, jednakże można domniemać, że głównie chodzi o oświadczenie złożone przez skarżącego w prowadzonym postępowaniu w sprawie określenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2001 r., a także oświadczenie żony skarżącego złożone do protokołu kontroli. Zasadne jest zatem wskazanie, że rozpoznając ponownie sprawę ( po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] 2008 r. ) Naczelnik Urzędu Skarbowego – działając na podstawie art. 216 § 1 i 2 oraz art. 187 § 1 dopuścił jako dowód w sprawie akta postępowania podatkowego związanego z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Nr [...] określającą T.W. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego z odpłatnego zbycia w 2001 r. ½ części prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz ½ części nieruchomości znajdującej się na tym gruncie, a także pismo skarżącego z dnia [...] 2005 r. dotyczące wezwania do wykazania dochodów, z których został pokryty wydatek w postaci zakupu działek w miejscowości B.. Dodać także należy, że postanowienie o wszczęciu postępowania zostało wydane w dniu [...] 2008 r. i doręczone skarżącemu w dniu [...] 2008 r.( odpowiednio karta nr 12 i 13 akt podatkowych ). Zarzut zatem pełnomocnika o bezprawnym pozyskaniu dowodów i ich wykorzystaniu – w świetle art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej, uznać należy za nie zasługujący na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organy podatkowe właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zasadnie przyjęły, że skarżący w roku podatkowym 2003 prowadził działalność gospodarczą polegającą na handlu nieruchomościami, nie ujmując tej działalności w zawiadomieniu o prowadzeniu działalności gospodarczej z tego też tytułu przychód uzyskany z tej sprzedaży zasadnie został uznany za przychód z prowadzonej działalności gospodarczej, opodatkowany w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Podkreślenia wymaga bowiem, że skarżący składając oświadczenie o wyborze formy opodatkowania de facto wyraził wolę opodatkowania osiąganych przychodów z działalności gospodarczej w formie ryczałtu. Należy także podkreślić, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 17% przychodów, o których mowa w załączniku nr 2 ustawy. Z kolei załącznik nr 2 zawiera pod pozycją 15 usługi związane z nieruchomościami. Odnosząc się do argumentacji podniesionej na rozprawie a dotyczącej różnej wysokości zobowiązania podatkowego określonego M. W. – żonie skarżącego i skarżącemu z tytułu zbycia w 2003 r. 13 działek gruntu, to należałoby w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z art. 6 ust. 1 updof małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Dodać także należy, że żona skarżącego nie zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej działalności, stąd też organy opodatkowały osiągnięte przez nią dochody na zasadach ogólnych związanych z dochodami uzyskiwanymi z prowadzenia tej działalności. Skarżący natomiast w roku podatkowym 2003 miał zarejestrowaną działalność gospodarczą oraz złożył oświadczenie o wyborze ryczałtowej formy opodatkowania przychodów z działalności obejmującej zakres mechaniki pojazdowej, jednakże nie wykazał przychodów uzyskanych ze sprzedaży 13 działek gruntu, jako przychodów z działalności gospodarczej dotyczącej obrotu nieruchomościami, a więc nie zarejestrowanego przedmiotu prowadzonej działalności, stąd też organ określił wysokość zobowiązania w wysokości 17% uzyskanego z tego tytułu przychodu. Takie rozwiązanie zgodne było z treścią art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów procedury prowadzenia postępowania podatkowego, zwłaszcza postępowania dowodowego, a dokonana ocena całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – zdaniem składu orzekającego w sprawie – zasługuje na aprobatę.

Z tej też przyczyny, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.