Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1513/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1513/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Maria Zawadzka (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010r., sprawy ze skargi A. P., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 2 lipca 2010r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 100zł ( sto złotych).


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku A.P. m.in. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku od towarów i usług za 2002 i 2003 rok. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zastosowano środki egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w 14 bankach oraz zajęcia wierzytelności wynikających z umów cywilnoprawnych u 29 kontrahentów skarżącej. Odpowiedzi 14 banków i 28 dłużników zajętej wierzytelności były negatywne. Jedno zajęcie wróciło do organu z powodu nieodebrania go przez adresata, a następnie dłużnik zajętej wierzytelności Zakład Usług [...] – A. N. zrealizował wierzytelność – wpłata w dniu 22 września 2003 roku.

W dniu 19 sierpnia 2003 roku A.P. wniosła o zwolnieni z egzekucji środków pieniężnych lub wierzytelności w kwocie 4000 zł miesięcznie "niezbędnych do dalszego prowadzenia działalności i zapewnienia przeżycia jej 4-osobowej rodziny".

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 1 września 2003 roku Nr [...] odmówił skarżącej zwolnienia z egzekucji wymienionych składników majątkowych, z uwagi na bezprzedmiotowość. Postanowienie to zostało uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 20 października 2003 roku Nr [...] do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2010 roku Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące wniosku skarżącej o zwolnienie z egzekucji środków pieniężnych lub wierzytelności w kwocie 4000 zł miesięcznie, stwierdzając, że nie istnieje możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy z uwagi na bezskuteczność większości zastosowanych środków egzekucyjnych oraz rozwiązanie umowy cywilnoprawnej z A.R. styczniu 2004 roku, a z A.N. z końcem 2003 roku. Nadto, zgodnie z oświadczeniem skarżącej, nie posiada ona żadnych dłużników wymienionych w zajęciach z dnia 4 sierpnia 2003 roku.

W zażaleniu A.P. domagała się uchylania zaskarżonego postanowienia, zarzucając rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 k.p.a. oraz naruszenie art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z dnia 2 lipca 2010 roku Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powołując treść art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ wskazał, że w związku z faktem, że zajęcia wierzytelności nie przyniosły żądanych rezultatów, nie istnieją wierzytelności, które były przedmiotem zajęć egzekucyjnych z 4 sierpnia 2003 roku, zatem postępowanie w sprawie przedmiotowego wniosku zasadnie zastało przez organ egzekucyjny umorzone, jako bezprzedmiotowe i nie można było wydać merytorycznego orzeczenia w jego przedmiocie, a konsekwencją powyższego było obligatoryjne umorzenie postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a.

W skardze A.P. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz "sądowo-administracyjną kontrolę prawidłowości postępowania organów podatkowych w trakcie rozpoznawania jej wniosku", zarzucając, że organ w przedmiotowej sprawie wydał postanowienie po 6 latach i 8 miesiącach, przez co naruszył art. 35 i art. 36 k.p.a, a także art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 k.p.a. Nadto stwierdziła, że rozpoznanie jej wniosku w terminie umożliwiłoby jej pozytywne zakończenie postępowania restrukturyzacyjnego i nie doprowadziłoby do likwidacji przez nią działalności gospodarczej. Wydając postanowienie organy podatkowe miały obowiązek zaktualizować postępowanie i przeprowadzić ponowną analizę sytuacji skarżącej, Anie stwierdzać że nie istnieje możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.).

Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie choć z innych powodów niż zostały w niej podniesione.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w aspekcie jego zgodności z prawem należy stwierdzić, że podstawą jego wydania był art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Z przepisu tego wynika, że organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela.

Powołana regulacja prawna opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym, w przypadku bowiem spełnienia wszystkich trzech wymienionych w tym przepisie przesłanek, organ egzekucyjny "może" zwolnić określony składnik majątkowy spod egzekucji. Zwolnienie spod egzekucji - w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - oznacza niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji z całości lub z części składników majątkowych zobowiązanego.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie uwzględnił wniosku skarżącej i wydał postanowienie o umorzeniu postępowania. Tymczasem, podstawą umorzenia postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 105 k.p.a jest bezprzedmiotowość tego postępowania, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. W piśmiennictwie na ogół przyjmuje się, że przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Prowadzi to do wniosku, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. (komentarz do k.p.a. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej).

Z całą pewnością, postępowanie w przedmiotowej sprawie stałoby się bezprzedmiotowe, z chwilą umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jednak wobec A.P. postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone i trwa ono nadal. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż dopóki trwa postępowanie egzekucyjne, organ rozpoznając wniosek skarżącej o zwolnienie z egzekucji środków pieniężnych lub wierzytelności w kwocie 4000 zł, może (chcąc rozpatrzyć jej wniosek negatywnie) - wydać postanowienie o odmowie zwolnienia z egzekucji tych środków pieniężnych - tak jak uczynił organ I instancji postanowieniem z dnia 1 września 2003 roku Nr [...]

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w. ustawy.