Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1878/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędziowie NSA Jacek Brolik, WSA del. Alina Rzepecka, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 1318/10 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 października 2010 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r.

Stan sprawy Sąd przedstawił następująco:

Decyzją z dnia 7 czerwca 2010 r. Prezydent Miasta K. ustalił A.C. wysokość podatku od nieruchomości za rok 2005 w kwocie 1.325 zł. Wydanie powyższej decyzji nastąpiło po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, w związku z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. poprzedniego rozstrzygnięcia w sprawie. Organ ustalił, że podatnik w okresie od 21 lutego 1985 r. do 20 listopada 2007 r. był użytkownikiem wieczystym gruntów położonych w K. przy [...], w skład których wchodziły 2 działki oznaczone nr [...] o powierzchni 1686 m² i nr [...] o powierzchni 353 m². Grunt był zabudowany budynkiem warsztatu samochodowego, stanowiącym odrębną własność podatnika. W dniu 25 marca 2006 r. podatnik złożył korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości, w której zgłosił do opodatkowania grunty o powierzchni 2039 m² jako "pozostałe nie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". W informacji tej podatnik nie wskazał żadnych budynków, oświadczając, że budynek posadowiony na gruncie został częściowo wyburzony oraz pozbawiony dachu, co spowodowało niemożność prowadzenia w nim działalności gospodarczej ze względów technicznych. Organ podatkowy ustalił ponadto, że z dniem 30 kwietnia 2006 r. nastąpiło wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez A.C. firmy A.. W konsekwencji organ uznał, że w roku podatkowym 2005 nieruchomość była w posiadaniu przedsiębiorcy i opodatkował ją stawką przewidzianą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniem nie objęto żadnych budynków.

W odwołaniu od tej decyzji podatnik zakwestionował zastosowanie do nieruchomości stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, argumentując, że od dnia wypadku komunikacyjnego, któremu uległ w dniu 15 listopada 2003 r., jest osobą niezdolną do pracy (co potwierdzają orzeczenia ZUS) i nie prowadził od tego czasu żadnej działalności gospodarczej.

Po rozpatrzeniu odwołania podatnika Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta K., zaaprobowało stan faktyczny sprawy ustalony przez organ pierwszej instancji. SKO stwierdziło, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim czy otrzymywanie świadczenia rehabilitacyjnego nie powoduje utraty statusu przedsiębiorcy, a opodatkowanie nieruchomości stawką przewidzianą dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynika z samego faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę i nie zależy od sposobu ich wykorzystywania. Powołując się w tej mierze na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (obecnie: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.), organ zaznaczył, że zasada uznania gruntów i budynków będących w posiadaniu przedsiębiorcy za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej doznaje wyłączenia tylko w przypadku, gdy nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystania do prowadzenia takiej działalności ze względów technicznych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. przez błędne przyjęcie, że grunty o pow. 2.039 m² są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz naruszenie art. 122 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (obecnie: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) przez "brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym oraz właściwego uzasadnienia zajętego stanowiska".

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), uznając, że decyzje organów podatkowych obu instancji nie naruszały prawa materialnego, natomiast naruszenie przepisów procesowych nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd zaaprobował ustalenia faktyczne sprawy, oceniając je jako pełne i całkowicie wyjaśniające przebieg zdarzeń istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia. W okresie od stycznia do kwietnia 2006 r. grunty objęte zaskarżoną decyzją pozostawały w posiadaniu przedsiębiorcy, a zatem podlegały opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd zwrócił także uwagę, że organy podatkowe uwzględniły, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, stan techniczny budynku, uznając, że wobec częściowej rozbiórki dachu obiekt ten utracił cechy budynku, co skutkowało jego pominięciem przy ustalaniu podstawy opodatkowania. W odniesieniu do samego gruntu nie zachodziły przeszkody techniczne w jego wykorzystywaniu do prowadzenia działalności gospodarczej.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia skarżący wniósł o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że grunty, w których posiadaniu był skarżący, były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy skarżący udowodnił, że pomimo figurowania w ewidencji działalności gospodarczej, działalności takiej nie prowadził z uwagi na spowodowaną wypadkiem komunikacyjnym niezdolność do pracy;

2. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że w odniesieniu do gruntu nie stwierdzono przeszkód technicznych w jego wykorzystywaniu do prowadzenia działalności, podczas gdy grunt ten był zabudowany budynkiem nie nadającym się do prowadzenia działalności, a co za tym idzie sam grunt nie nadawał się do prowadzenia działalności.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Brak jest podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Przede wszystkim podkreślić należy, że na podstawie art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. O tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.), decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot mający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Pod pojęciem względów technicznych, wyłączających wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, należy rozumieć okoliczności faktyczne niezależne od woli przedsiębiorcy, wynikające bezpośrednio ze stanu technicznego nieruchomości. Pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku nie tylko w prowadzonym przedsiębiorstwie, ale do żadnej innej działalności gospodarczej, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. Względy techniczne, o których mowa w u.p.o.l., odnoszą się przede wszystkim do złego, nie odpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej "stanu technicznego" danego przedmiotu opodatkowania. Przykładowo, o względach technicznych można byłoby mówić w sytuacji, gdyby grunt był skażony chemiczne, radioaktywnie czy też bakteriologicznie. Podkreślić należy, że przesłanka "względów technicznych" stanowi wyjątek od regulacji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., powinna więc być interpretowana ściśle, a nie rozszerzająco (por. L.Etel, B.Pahl "Pojęcie "względy techniczne" oraz zasady opodatkowania gruntów leśnych będących w posiadaniu przedsiębiorcy", Przegląd podatków lokalnych i finansów samorządowych, Nr 5 z 2009 r., s. 22-26).

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej skarżący powołując się na zarzuty naruszenia przepisów materialnego prawa podatkowego - art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podnosi następujące okoliczności: po pierwsze, że w okresie, za który dokonano wymiaru podatku od nieruchomości, nie prowadził działalności gospodarczej, bowiem pomimo wpisania do ewidencji działalności gospodarczej nie miał statusu prawnego przedsiębiorcy ze względu na wypadek komunikacyjny i niezdolność do pracy; po drugie, że grunt, którego jest użytkownikiem wieczystym, tak samo jak budynek na tym gruncie posadowiony, nie nadawał się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Okoliczności, które kwestionuje skarżący w skardze kasacyjnej, stanowią istotny element podatkowego stanu faktycznego. Ustalenie statusu przedsiębiorcy oraz związku nieruchomości z działalnością gospodarczą mieściły się w zakresie podstawy faktycznej wymiaru podatku. Podważenie ustaleń przyjętych przez organy podatkowe obu instancji i zaaprobowanych jako prawidłowe przez Sąd pierwszej instancji mogło nastąpić wyłącznie w ramach zarzutu skargi kasacyjnej wywiedzionego z podstawy określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., czego jednak w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie kwestionuje w niej ustaleń (organów podatkowych) i ocen (sądowych) w przedmiocie stanu faktycznego sprawy, który przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przypomnieć w tym miejscu należy, że na podstawie art. 183 § 1 P.p.s.a. poza wskazanymi w art. 183 § 2 P.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których w sprawie nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które to granice wyznaczają zarzuty kasacyjne sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 174 i art. 176 P.p.s.a.

Taka konstrukcja zarzutów kasacyjnych uniemożliwiła Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu weryfikację przyjętego za podstawę zaskarżonego wyroku stanu faktycznego sprawy.

Z kolei zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego ocenić należało jako nietrafione. Zgodnie z ustaleniami faktycznymi organów podatkowych, zaaprobowanymi przez Sąd pierwszej instancji, w analizowanym okresie podatkowym skarżący był wieczystym użytkownikiem gruntów przy Al.[...] w K., na których posadowiony był warsztat samochodowy. W listopadzie 2002 roku zgłosił prowadzenie na tej nieruchomości działalności gospodarczej, a jej zaprzestanie nastąpiło dopiero z dniem 30 kwietnia 2006 r. (zgłoszenie z dnia 8 maja 2006 r.). Organy dokonały zatem prawidłowej subsumcji powyższych okoliczności faktycznych pod normy zawarte w przepisach art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w konsekwencji zaś wymierzyły skarżącemu podatek od nieruchomości według stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ocena w powyższym zakresie odpowiadała prawu.

Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a.