Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2991/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A.Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] czerwca 2015 r nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 200(dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Zarządu [...] Miasta W., wydanej w przedmiocie odmowy [...] Sp. z o. o. zmiany decyzji Zarządu [...] W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., wydanej w przedmiocie zezwolenia [...] Sp. Z o.o. z siedzibą w W. na usunięcie drzew (...), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji

W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, że w/w decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Zarząd [...] W. odmówił Spółce [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. zmiany decyzji Zarządu [...] W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., wydanej w przedmiocie zezwolenia na usunięcie 19 sztuk drzew o nr inw. [...] z terenu nieruchomości (dz. nr ew. [...] z obrębu [...]) zlokalizowanej w W. przy ul. [...]. Zgodnie z art. 86 ust.1 pkt 4, 9 ustawy o ochronie przyrody, za obumarłe, i nie rokujące szans na przeżycie drzewa nie nalicza się opłaty. Powyższe znalazło zastosowanie do drzew objętych w/w decyzją tj. drzew o nr inw. [...]. W stosunku do pozostałych drzew organ nie znalazł żadnych przesłanek zwalniających z opłaty za usunięcie drzew. W związku z powyższym za drzewa o nr inw. [...] i zgodnie z art. 84 ust. 1,2,3,4 ustawy o ochronie przyrody została naliczona opłata za wycięcie w wysokości [...] zł. Stronie przysługiwało odwołanie, jednakże strona nie skorzystała z tego prawa. W związku z tym decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. stała się ostateczna i podlegała wykonaniu.

Strona mimo upomnienia nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. nie dokonała wpłaty za ścięcie drzew.

W dniu 27 kwietnia 2015 r. [...] Sp. z o.o. wniosła wniosek o zmianę decyzji j.w. w trybie art. 155 k.p.a. wskazując, że za zmianą przemawia interes społeczny i interes strony, która wnosi o zmianę możliwości dokonania nasadzeń zastępczych w zamian za uiszczenie opłaty, określonej w decyzji.

Organ I instancji odmówił [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. przy ul. [...], zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., wskazując że opłata jest podstawową, zryczałtowaną i określoną ustawowo rekompensatą za usunięcie drzew, a środki pozyskane z ww. opłat przeznaczane są tylko i wyłącznie na cele służące ochronie środowiska oraz urządzanie publicznych terenów zielonych. Organ zaznacza również, że inwestor realizujący zamierzenie budowlane winien liczyć się z kosztami opłat za wycinkę drzew i przewidywać je w kosztorysie inwestycji.

W odwołaniu od ww. decyzji strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz o orzeczenie w wyżej wymienionym zakresie co do istoty sprawy- poprzez wydanie decyzji uwzględniającej możliwość dokonania nasadzeń zastępczych w ramach kompensacji przyrodniczej. Strona zarzuciła decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało polegać na m. in. braku oznaczenia daty złożenia wniosku i daty wszczęcia postępowania, braku odniesienia się do treści wniosku, nie zawiadomieniu Spółki o zakończeniu postępowania dowodowego, nie umożliwieniu Spółce zapoznania się z materiałem dowodowym oraz nie umożliwienie wypowiedzenia się Spółce na temat zebranego materiału dowodowego.

Rozpoznający odwołanie organ, wskazał, że art. 155 k.p.a. stanowi jeden ze szczególnych instrumentów procesowych umożliwiających zmianę treści stosunku administracyjnoprawnego ukształtowanego decyzją ostateczną. Już sam fakt, że zastosowanie tego przepisu stanowi wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych sprawia, że należy zachować szczególną ostrożność zarówno przy badaniu przesłanek jak i ocenie konsekwencji wywołanych jego zastosowaniem.

Ustawodawca, w treści art. 155 k.p.a. sformułował cztery przesłanki, od spełnienia których uzależniona jest ewentualna zmiana bądź też uchylenie decyzji ostatecznej. Przede wszystkim musi istnieć decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, strona wyraziła zgodę na uchylenie bądź zmianę decyzji, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu. W realiach rozpatrywanej sprawy wymaga również podkreślenia, że konstrukcja przepisu art. 155 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne (vide: wyrok NSA z 2 lutego 2012 r. I OSK 780/11). Decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 lipca 1993 r., I SA 1892/92, ONSA 1994/3/116; z dnia 3 grudnia 2002 r., II SA 4093/01, LEX nr 151421). Istotą tego postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 kwietnia 2000r., I SA 819/99, LEX nr 55302; z dnia 2 czerwca 2000 r, III SA 1854/99, LEX nr 43956).

Skoro postępowanie oparte na art. 155 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej, co miałoby miejsce w przedmiotowej sprawie - to zmiana decyzji ostatecznej w trybie przewidzianym w tym przepisie może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego w oparciu, o którą tą decyzję "pierwotną" wydano. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest bowiem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Dlatego też z przedstawionych względów, dokonując oceny decyzji w stosunku do której strona domaga się zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a., wbrew zarzutom skargi, koniecznym było poddanie ocenie też przepisu prawa materialnego w oparciu, o który wydano decyzję "pierwotną". W warunkach niniejszej sprawy normą tą był art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p., zgodnie z którym: "Usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości".

Bez wątpienia, w realiach rozpoznawanej sprawy decyzja Zarządu [...] Nr [...], zezwalająca na usunięcie wnioskowanych drzew określenia terminu płatności opłaty i terminu usunięcia drzew i krzewów ma charakter ostateczny.

Pierwsza z przesłanek zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w postaci istnienia ostatecznej decyzji została spełniona. Decyzja, o zmianę której wniosła Strona ma również charakter dyskrecjonalny, udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów zależało bowiem od uznania organu, którego obowiązkiem jest dbałość o przyrodę oraz ochrona składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach (zob. K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz ABC, 2010, wyd. II, s. 356 -357). Należy zatem uznać, że cyt. decyzja zezwalająca na usunięcie drzew ma charakter uznaniowy i jako taka może podlegać zmianie w trybie przewidzianym wart. 155 k.p.a. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem doktryny i judykatury, tryby o jakich mowa w art. 154 i art. 155 k.p.a. mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 201 Ir., sygn. akt I OSK 607/10).

Rozważając w realiach rozpoznawanej sprawy możliwości stosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. w aspekcie tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym (zmiany kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną, a nie kwestii nowych) - SKO stwierdziło, że wnioskowanie przez Spółkę proponowanych zmian, które odnoszą się do nasadzeń zastępczych, terminu posadzenia nowych drzew i krzewów oraz odroczenia opłat nie mieszczą się w granicach przyznanych spółce uprawnień i obowiązków, jak również postawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia zamieszczonego w decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. Unormowania zawarte w punkcie 5 i 6 decyzji j.w. dotyczą wysokości ustalonej opłaty i terminu jej uiszczenia. Zatem należy przyjąć, ze zmiana decyzji, poprzez udzielenie zezwolenia warunkowego, nie mieści się w granicach uprawnień i obowiązków, podstawy prawnej i faktycznej zezwolenia udzielonego w punkcie pierwszym zezwolenia z dnia [...] stycznia 2015 r. Mamy zatem całkowicie odmienną od treści żądania spółki materialnoprawną podstawę orzekania.

Przechodząc do zarzutu zawartego w odwołaniu, odnośnie nie nieuwzględnienia interesu publicznego oraz nieuwzględnienia słusznego interesu strony, organ wskazał, że autorowi przy formułowaniu tego zarzutu umyka jedna istotna dla sprawy okoliczność, a mianowicie, iż stwierdzony przez organ brak tożsamości przedmiotowej sprawy zarówno w aspekcie prawnym jak i faktycznym jest już wystarczającą podstawą do odmowy zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2015r. w trybie art. 155 k.p.a. Czyni to zbędnym przeprowadzanie w sprawie rozważań na temat przesłanki interesu publicznego oraz słusznego interesu strony. Tym samym bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje argumentacja pełnomocnika strony skarżącej odnosząca się do okoliczności uzasadniających istnienie słusznego interesu strony w zmianie decyzji.

W ocenie organu nie znajduje również uzasadnienia zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez poprzestanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na arbitralnych twierdzeniach, nie wyjaśnieniu motywów, którymi kierował się organ, nie ustosunkowaniu się do zarzutów i twierdzeń podniesionych w odwołaniu oraz w innych pismach, co z kolei uniemożliwiło skarżącej stronie ustosunkowanie się w pełni do argumentacji organu. Wbrew zarzutom uzasadnienie kontrolowanej decyzji obejmuje przedstawienie faktów uzasadniających stosowanie przepisów prawnych, dowodów z których te fakty wynikają oraz omówienie związku pomiędzy tymi faktami a stosowanymi przepisami prawnymi. W swoich rozważaniach organ tłumaczy także dlaczego nie podzieliło argumentów przedstawionych przez spółkę. Z regulacji wynikającej z art. 84 ust. 4, art. 86 ust. 3 oraz art. 86 ust. 6 u.o.p. jednoznacznie wynika, że u.o.p. przewiduje, w zakresie opłaty ustalonej za usuniecie drzew, obligatoryjny ustawowy termin jej uiszczenia oraz ograniczoną możliwość udzielenia ulgi, zawężoną do przypadku rozłożenia jej na raty lub przesunięcia terminu jej płatności. Ustawodawca nie przewidział możliwości natomiast wydłużenia terminu uiszczenia takiej opłaty lub udzielania innych ulg w tym zakresie. Wprowadzenie zatem do udzielonego zezwolenia na usuniecie drzew obowiązku nowych nasadzeń w trybie art. 155 k.p.a., doprowadziłoby do odroczenia terminu płatności opłaty, a w przyszłości ewentualne jej umorzenia. Zmiana taka pozostawałby w sprzeczności z powołanymi przepisami.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzucając jej:

Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj.:

1. naruszenie art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie Skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co w konsekwencji uniemożliwiło Skarżącemu czynny udział w sprawie i wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego;

2, art. 7, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) dalej "kpa" polegające na: niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego przez organ administracji, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji nr [...] Zarządu [...] W. z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...],

3) art. 8,9,11,15 i 107 § 3 kpa polegające na:

nienależytym, niedostatecznym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co uniemożliwia stronie zrozumiałe zapoznanie się z rozstrzygnięciem organu i jego motywami, a co za tym idzie uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji oraz uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

niewskazaniu w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonych decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Zarządu [...] W. z dnia [...].06.2015 r. nr [...], w szczególności poprzez ograniczenie się organu do powtórzenia jedynie argumentacji przytoczonej w decyzji z dnia [...].06.2015 r., co prowadzi do uznania, że organ nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu jakie skierowała Skarżąca, a jedynie powielił ustalenia i rozstrzygnięcia, jakie miały miejsce na etapie wydania decyzji organu I instancji, przez co doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności.; 4. art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U.2013.267 j.t. (dalej "KPA") poprzez nieuwzględnienie wniosku Skarżącej o zmianę decyzji [...] z dnia [...].01.2015 r. podczas gdy za zmianą decyzji przemawiał słuszny interes Strony, jak również interes społeczny, tym bardziej, że wnioskowana przez Skarżącą forma kompensacji przyrodniczej w postaci nasadzeń zastępczych w miejsce uiszczenia opłaty objęta była już wnioskiem o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew, a organ I instancji do wniosku tego nie odniósł się.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a,

2. na podstawie art. 61 § 3 pkt 1 p.p.s.a wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak również decyzji nr [...] Zarządu [...] W. z dnia [...].01.2015 r. w części ustalającej opłatę,

3. na podstawie art. 200 p.p.s.a zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania przed sądem administracyjnym

W uzasadnieniu skargi skarżącą przedstawiła argumentację mającą uzasadniać powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu w sprawie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy art. 155 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zmiana decyzji ostatecznej we wskazanym trybie może dotyczyć wyłącznie decyzji niewykonanej oraz zarzut błędnego zastosowania tych przepisów na skutek przyjęcia, że nie istnieje możliwość zmiany decyzji ostatecznej w sytuacji jej częściowego wykonania.

Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Decyzje zapadające w trybie art. 155 k.p.a. mogą zmieniać lub uchylać decyzje wadliwe, jak i niewadliwe. Przepis ten ma jednak zastosowanie w przypadku, gdy nie jest możliwe wzruszenie decyzji w trybie stwierdzenia jej nieważności lub w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego. W orzecznictwie dominuje pogląd, że tryb wzruszenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych lub do decyzji, przy wydaniu których organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 1996 r., III SA 362/95, M.Pod. 1996, nr 3, s. 78, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10, Lex nr 784233). Samo wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. również pozostaje w sferze uznania organu administracji. Przepis art. 155 k.p.a. tworzy więc dla organów administracji dość szeroką możliwość korygowania decyzji administracyjnych ze względów słusznościowych, w zależności od zmiany okoliczności faktycznych i prawnych i ich wpływu na interes społeczny lub słuszny interes strony.

Zgodnie z brzmieniem art. 155 k.p.a. możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej jest uzależniona od: zgody strony, uznania przez organ, że za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz braku przepisu szczególnego, który sprzeciwiałby się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji. Przepis art. 155 k.p.a. ma zastosowanie do decyzji ostatecznych, a więc podlegających wykonaniu i nie zawiera ograniczeń czasowych co do jego zastosowania. W orzecznictwie wskazuje się jedynie, że utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje, że nie może być ona zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a., gdyż nie ma przedmiotu zmiany lub uchylenia (np. wyroki NSA z dnia 22 września 2009 r., II OSK 1431/08; z dnia 17 września 2009 r., II OSK 1406/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zgodnie zaś ze stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku z dnia 16 października 2014r. sygn. akt II OSK 952/ 13, przepis ten może mieć zastosowanie do decyzji w części wykonanych. Z jego treści nie wynikają bowiem żadne ograniczenia w tym zakresie. Ponadto - jak wskazuje się w orzecznictwie - art. 155 k.p.a. ma zastosowanie do takich jedynie decyzji, które nie posiadają wad kwalifikowanych, nie zostały jeszcze "skonsumowane", tj. których cel nie został jeszcze całkowicie zrealizowany, oraz przy wydawaniu których organ dysponował (zgodnie z normą prawną) pewnym luzem decyzyjnym. Innymi słowy chodzi tu o sytuacje, w których wydane decyzje administracyjne zawierają rozstrzygnięcia w pewnym zakresie "plastyczne", a ich ewentualna zmiana (w granicach przewidzianych przepisami prawa materialnego) nie zmieni istoty stosunku prawnego wykreowanego decyzją zmienianą (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2007 r., I GSK 319/06, LEX nr 515242, wyrok NSA z dnia 27 września 2012 r., I GSK 1429/11, LEX nr 1243888, wyrok SN z dnia 26 listopada 2012 r., III SK 7/12, Lex nr 1267167).

W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zmianę decyzji Zarządu [...] W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., w zakresie nałożonego na nią obowiązku uiszczenia opłaty za wycięcie drzew poprzez odroczenie jej zapłaty i zezwolenie na wykonanie nasadzeń zastępczych. Organ odwoławczy powinien był zatem merytorycznie rozpoznać ten wniosek pod kątem spełnienia przez skarżącą przesłanek z art. 155 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, wprawdzie skarżący skorzystał z przyznanego mu uprawnienia do wycięcia drzew, bowiem jak wywodzi organ został on wezwany do uiszczenia opłaty, ale sam ten fakt wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organ nie wyklucza możliwości zastosowania w tej sprawie art. 155 k.p.a., albowiem w/w decyzja określa również obowiązek uiszczenia opłaty, co dotychczas nie nastąpiło. Kwestia częściowego wykonania przez skarżącego tej decyzji powinna być wzięta pod uwagę przy ocenie przesłanki interesu społecznego w rozumieniu art. 155 k.p.a.

Stanowisko SKO, że przepis art. 155 k.p.a. w ogóle nie może mieć w tej sprawie zastosowania nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Ponadto dokonując kontroli wydanych w sprawie decyzji Sąd uznał, że również decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 i 107 §3 k.p.a, poprzez nierozważenia w pełnym zakresie interesu strony jak również interesu społecznego i ograniczenie się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do lakonicznej oceny, iż w interesie publicznym leży aby kompensacja przyrodnicza nastąpiła w formie opłaty. Wskazać zatem należy, iż możliwość zastosowania art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody bez wątpienia ma charakter uznaniowy a więc przy jego zastosowaniu w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a. organ powinien rozważyć zarówno okoliczności jakie wystąpiły po wydaniu decyzji, która ma być zmieniana, jak i to czy spełnione zostały przesłanki materialnoprawne określone w przepisach ustawy o ochronie przyrody. Organ powinien więc również ustalić czy na działkach, z których skarżący usunął przedmiotowe drzewa w ogóle istnieje możliwość wykonania nasadzeń zastępczych, gdyż celem art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody i art. 84 ust. 4 tej ustawy jest zachowanie stanu środowiska przyrodniczego na terenie, na którym stan ten został naruszony. Czego w rozpoznawanej sprawie organy nie uczyniły.

Zatem organy, ponownie rozpoznając wniosek skarżącego, powinny rozważyć czy spełnione są przesłanki z art. 155 k.p.a., w tym czy za zmianą decyzji w żądanym przez skarżącą zakresie przemawia interes społeczny, biorąc również pod uwagę w tym zakresie argumentację strony skarżącej dotyczącą kompensacji przyrodniczej na tym terenie oraz cele wynikające z art. 83 ust. 3 i 84 ust. 4 ustawy o ochronie tj. zachowanie stanu środowiska przyrodniczego na terenie objętym wnioskiem.

Podkreślenia wymaga przy tym, że z treści i systematyki przepisów art. 83 ust. 3 i art. 84 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie przyrody wynika, że nałożenie opłaty jest podstawowym instrumentem działania organów przy wydawaniu zezwoleń na wycięcie drzew, natomiast nasadzenia zastępcze mają charakter fakultatywny.Zasadą jest więc, że zezwolenie na usunięcie drzew jest uzależnione od poniesienia opłaty (art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody), natomiast organ ma jedynie możliwość uzależnienia wydania zezwolenia od wykonania nasadzeń zastępczych i w związku z tym odroczenia terminu uiszczenia opłaty. W rozpoznawanej sprawie organ jest jednak związany wnioskiem skarżącej co oznacza, że winien go rozpoznać.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a i 155 k.p.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a