Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1715/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Zabytki
Ochrona dóbr kultury
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 3
journal: Dz.U. 1999 nr 98 poz. 1150
law: Obwieszczenie Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego z dnia 12 listopada 1999 r. w sprawie ogłoszenia  jednolitego tekstu ustawy o ochronie dóbr kultury.
Teza: Przyjęcie, że miasto jest miastem zabytkowym, nie oznacza, że przebudowa każdego obiektu w tym mieście wymaga zezwolenia konserwatora zabytków.

TEZY

Przyjęcie, że miasto jest miastem zabytkowym, nie oznacza, że przebudowa każdego obiektu w tym mieście wymaga zezwolenia konserwatora zabytków.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krzysztofa W. na decyzję Generalnego Konserwatora Zabytków z dnia 7 lipca 1998 r. (...) w przedmiocie zezwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą, ją, decyzję organu pierwszej instancji; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją (...), z dnia 9 grudnia 1997 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w K., działając na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury /Dz.U. nr 10 poz. 48 ze zm./ oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zakazał Krzysztofowi W. realizacji "projektu koncepcyjnego rozbudowy i adaptacji budynku mieszkalnego w P. na budynek hotelu turystycznego, położonego przy ul. P. 11, róg N.-Ś".

Organ ustalił, że:

- obiekt przeznaczony do przebudowy położony jest w strefie B-2 ochrony konserwatorskiej miasta P.;

- usytuowany jest w sąsiedztwie zespołu zamkowo-pałacowego w P., wpisanego do rejestru zabytków województwa K. pod nr 652, według wpisu z 14 stycznia 1972 r., objętego ochroną prawną;

- w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowego obiektu, po drugie stronie ulicy N.-Ś., znajduje się renesansowa baszta, należąca do ww. zespołu zamkowo-pałacowego;

- Miasto P. z uwagi na walory zabytkowe wpisane jest do rejestru zabytków województwa K. pod nr 17, według wpisu z 22 stycznia 1947 r.

Organ przyjął, że projekt przebudowy budzi zastrzeżenia, gdyż:

- nawiązuje do architektury rezydencjonalnej, niedostosowanej do jego lokalizacji;

- posiada "historyzującą" formę zaprojektowanej fasady, co może wywoływać wrażenie, że obiekt ten należy do zabytkowej zabudowy P.;

- wysunięcie zaś frontowego tarasu, przekracza granicę własności skarżącego.

Odwołanie od tej decyzji złożył inwestor - Krzysztof W.

Zarzuca on, iż Wojewódzki Konserwator Zabytków wydając ww. decyzję przekroczył dopuszczalną granicę ingerencji w jego zamierzenie inwestycyjne, ograniczając jego prawa. Wskazał, iż, jego zdaniem, zakaz realizacji wynika z subiektywnej oceny Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Generalny Konserwator Zabytków, decyzją (...), z dnia 7 lipca 1998 r. działając na podstawie art. 4 pkt 1, art. 5 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 12 i art. 27 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury oraz art. 17 pkt 2, art. 127 par. 2 i art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji, przytoczył ustalenia organu I instancji co do użytkowania przedmiotowego obiektu.

Podzielił też stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczące oceny projektu i jego wad polegających na zakomponowaniu elewacji o bogatym detalu architektonicznym opracowaniem monumentalnego wejścia głównego ze schodami wysuniętymi znacznie przed lico budynku, poza linię regulacyjna ulicy. Podkreślił, iż organ I instancji przyjął, że przedmiotowy budynek stanowić będzie niepożądaną konkurencję dla usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie zabytkowego zespołu zamkowo-pałacowego, co stwarzać może wrażenie, że projektowany budynek jest autentycznym elementem zabytkowego miasta.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożył Krzysztof W.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż jego budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków, położony jest poza strefą ścisłej ochrony konserwatorskiej, a Wojewódzki Konserwator nie wykazał, iż przebudowany budynek przyczyni się do zeszpecenia otoczenia zabytków lub widoku na zabytek.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż miasto P. wpisane jest do rejestru zabytków, a miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta P. nakazuje "indywidualne podejście" do zamierzeń inwestycyjnych podejmowanych w strefie oznaczonej tym planem jako "B-2" Wnosił o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Ochronie prawnej przewidzianej w przepisach ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury /t.j. Dz.U. 1999 nr 98 poz. 1150/ podlegają, dobra kultury zwane "zabytkami", wymienione w art. 4 ustawy, a w odniesieniu do obiektu budowlanego takie, które wpisane zostały do rejestru zabytków. Nie jest kwestionowane przez żadna ze stron, że przedmiotowy budynek, którego właścicielem jest skarżący nie jest wpisany do rejestru zabytków i nie należy do żadnej z kategorii dóbr wymienionych w powołanym przepisie.

Wynika to także z dokumentu przedłożonego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na rozprawie w dniu 9 listopada 2000 r. przy piśmie Wojewódzkiego Oddziału Państwowej Służby Ochrony Zabytków w K. z dnia 3 lipca 1998 r.

Przyjęcie zaś nawet, że miasto P. jest miastem zabytkowym, nie oznacza, że przebudowa każdego obiektu w tym mieście wymaga zezwolenia konserwatora zabytków. Takie stanowisko zajął już Naczelny Sąd Administracyjny, w orzeczeniu z dnia 21 września 1993 r. SA/Po 3224/92 - OSP 1995 z. 5 poz. 121 oraz w orzeczeniu NSA z dnia 19 lutego 1997 r. SA/Gd 2823/95 - nie publ. Zgodnie z tezami tych orzeczeń "wpisanie do rejestru zabytków historycznego założenia urbanistycznego, nie oznacza, że wszystkie budowle na tym terenie są zabytkami".

W innym zaś wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1991 r. /I SA 948/91 - OSP 1993 z. 6 poz. 116/ Sąd ten stwierdził, że "organy konserwatorskie nie mogą, ustalać dowolnie obszaru chronionego" ustawą z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury.

Z powyższego wynika, że przebudowa przedmiotowego obiektu nie wymagała uzyskania, zgodnie z przepisem art. 27 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy, zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Organy obu instancji nie wykazały też, że budynek skarżącego, po przebudowie może przyczynić się do zeszpecenia stoczenia obiektu pałacowego, znajdującego się po przeciwnej stronie ulicy. Przeczy temu bowiem stwierdzenie organu, iż po zrealizowaniu przebudowy, obiekt mógłby nawet być identyfikowany z zabytkiem.

Konserwator Zabytków obu instancji nie wykazał również, że przebudowany na hotel budynek mieszkalny zeszpeci widok na jakikolwiek zabytek znajdujący się w P. To zaś wskazuje, że nie spełnione zostały warunki wymienione w ust. 3 art. 27 wyżej cytowanej ustawy, do wydania zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o zakazie realizacji przedmiotowego projektu.

W tym stanie rzeczy podzielić należy stanowisko skarżącego, iż zakaz realizacji zamierzenia inwestycyjnego, wydany przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. i utrzymany w mocy przez Generalnego Konserwatora Zabytków wynikał z subiektywnej oceny projektu i nie znajdował uzasadnienia w wyżej powołanym przepisie art. 27 ustawy o ochronie dóbr kultury.

W uzasadnieniu decyzji organy powoływały się na pozaprawną argumentację dotyczącą np. konkurencyjności obiektu z zabytkami.

To zaś wskazuje, że decyzja zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem ww. przepisu, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na zasadzie art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 i w zw. z art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 55 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy o NSA.