Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 219/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17   ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie : SWSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 listopada 2021 r. znak SKO.ŚR/4111/1384/2021 w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 8 listopada 2021 r., znak SKO.ŚR/4111/1384/2021, działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 735 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. T. od decyzji nr [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy S. z dnia 10 września 2021 r. odmawiającej ustalenia R. T. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką J. K. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wójt Gminny S. decyzją nr [...] z dnia 10 września 2021 r. – po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek kasacyjnego rozstrzygnięcia organu odwoławczego – odmówił przyznania wnioskodawczyni R. T. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – J. K. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał w szczególności, że z uwagi na stan zdrowia J. K. oraz zakres opieki koniecznej do sprawowania nad nią przez wnioskodawczynię brak jest podstaw do stwierdzania istnienia bezpośredniego (niebudzącego wątpliwości) związku przyczynowo - skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia (zaprzestaniem pracy w gospodarstwie rolnym) a koniecznością sprawowania opieki. W oparciu o pozyskane do akt uzupełniające wyjaśnienia organ stwierdził, że zebrane dokumenty przeczą twierdzeniom wnioskodawczyni, że opieka nad matką jest tego rodzaju, iż wymaga rezygnacji przez nią z zatrudnienia czy też uniemożliwia jego podjęcie. Zauważono, że takie niepodejmowanie zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Tymczasem wnioskodawczyni poinformowała, że nie pracuje wprawdzie w gospodarstwie rolnym męża, jednak w dalszym ciągu opłaca składki w KRUS i aktualnie od dwóch miesięcy przebywa na zwolnieniu lekarskim KRUS. Ponadto wnioskodawczyni wskazuje inny adres zamieszkania niż matka, co oznacza, że opieki nad matką nie sprawuje w sposób całodobowy i nieprzerwany. Potwierdzają to wyjaśnienia strony, w których wskazuje ona, że czasami zdarza jej się zabrać matkę na dwa – trzy dni do swojego domu, na okres zimowy chciałaby, aby matka zamieszkała z nią w domu.

Na skutek odwołania R. T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 8 listopada 2021 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy S. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – i wskazał, że brak jest podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak nie jest spełniona inna zasadnicza przesłanka warunkująca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. brak jest istnienia związku przyczynowego między rezygnacją (niepodejmowaniem) przez wnioskodawczynię zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad jej matką. Zakres tej opieki sprawowanej przez wnioskodawczynie przeczy jej twierdzeniom, jakoby z tego tylko powodu zmuszona była ona do niepodejmowania pracy. Organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy obecnym niepodejmowaniem przez odwołującą się zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad osobą wymagającą opieki, albowiem opieka ta nie ma charakteru tego rodzaju, ażeby zmuszała odwołującą się do definitywnej rezygnacji z pracy. Opieka ta, na co wskazuje zakres usług podany przez odwołującą się oraz jej matkę, sprowadza się do częstej (w zakresie zakupów, sprzątania, gotowania, dbania o przyjmowanie leków, wożenie na wizyty lekarskie), być może nawet codziennej, lecz niekoniecznie wykonywanej w sposób ciągły, czy nieprzerwany (utrudniający podjęcie zatrudnienia, wykonywanie pracy). Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu I instancji opartych na wynikach prawidłowo przeprowadzonego wywiadu środowiskowego z dnia 23 sierpnia 2021 r., opieka ta nie polega na czuwaniu nad matką w sposób ciągły i nieprzerwany. Jak wynika z wywiadu środowiskowego strona, podobnie jak jej matka, nie potrafiły określić, ile czasu dziennie, czy tygodniowo sprawowana jest opieka. Ponadto, jak wynika z wywiadu, J. K. ma jeszcze dwie córki, które również ją odwiedzają. A zatem, istnieją także inne osoby, które na równi z wnioskodawczynią obciążone są obowiązkiem alimentacyjnym, również i one mogą w pewnym zakresie sprawować pieczę nad matką (skoro ją odwiedzają w jej miejscu zamieszkania).

Kontynuując argumentację, organ odwoławczy wskazał, że jakkolwiek J. K. ze względu podeszły wiek, towarzyszące jej choroby, niepełnosprawność wymaga opieki i pomocy osób drugich, tym niemniej jest osobą, która w dalszym ciągu prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zaś wszystkie jej córki, w tym wnioskodawczyni, zamieszkują osobno i prowadzą odrębne od matki gospodarstwo domowe. Jak wynika z wywiadu środowiskowego J. K. jest osobą chodzącą, porusza się po domu samodzielnie, jest także zorientowana w czasie i sytuacji. Jej stan fizyczny, czy psychiczny nie świadczy o trudnościach w samodzielnej egzystencji. Ten fakt świadczy o tym, że J. K. nie wymaga obecnie stałego nadzoru ze strony opiekuna i wykonywania przy niej wszelkich czynności opiekuńczych np. w zakresie higieny osobistej, karmienia, pomocy w przemieszczaniu się. Do czynności typowo opiekuńczych niewątpliwie można zaliczyć pomoc matce w utrzymaniu higieny osobistej ciała i ubieraniu, spożywaniu posiłków, natomiast takie czynności jak: pranie, sprzątanie, prasowanie, gotowanie są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności odwołującej się. Są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Także utrzymywanie kontaktu z lekarzami oraz realizacja recept, czy robienie innych zakupów, nie wymaga całodobowej dyspozycyjności odwołującej się. Zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez odwołującą się nad niepełnosprawną matką (jaki można ustalić na podstawie doświadczenia życiowego) jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Organ odwoławczy ocenił, że nie sposób przyjąć, iż odwołująca się stale i nieprzerwanie sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawną matką, zatem zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje opiekując się matką nie wyczerpuje zakresu opieki wymaganej dla świadczenia pielęgnacyjnego. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika również, aby matka odwołującej się, posiadająca co prawda orzeczenie o niepełnosprawności, była niesamodzielna w większości sfer życia w takim stopniu, aby wymagała stałej, nieprzerwanej opieki. Organ odwoławczy dodał, że w ramach polityki społecznej prowadzonej przez państwo realizowane są również usługi opiekuńcze, które mają na celu wspomaganie opieki nad osobą jej wymagającą po to, aby opiekun takiej osoby nie musiał rezygnować z zatrudnienia czy też nie podejmował pracy w ograniczonym zakresie czasowym.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłankami przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są: konieczność sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, wymagającym stałej pielęgnacji i opieki oraz niepodejmowanie z tego powodu zatrudnienia. Celem instytucji świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną, przy czym zakres sprawowanej opieki musi być na tyle szeroki, aby uniemożliwiał podjęcie pracy zawodowej. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód, wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Art. 17 ust. 1 mówi o osobach, które w celu sprawowania opieki "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Powyższy zwrot użyty przez ustawodawcę oznacza, że realizacja tego celu nie jest możliwa bez niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Intencją ustawodawcy przy wprowadzeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. była pomoc osobom sprawującym długotrwałą opiekę lub niosącym długotrwałą pomoc osobom niepełnosprawnym, które przez tę okoliczność znajdują się w życiowej sytuacji zmuszającej ich do rezygnacji z pracy zarobkowej, pomimo istniejących na rynku pracy miejsc pracy i zdolności oraz gotowości do podjęcia zatrudnienia. Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy, z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Przyznanie prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego stanowi pewną formę rekompensaty, udzielanej przez Państwo osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. W celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego osoba ubiegająca się o nie stale i osobiście opiekuje się bliską osobą niepełnosprawną. Fundamentalną jest tu kwestia, czy taka opieka stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a tym samym musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją czy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką. Innymi słowy rezygnacja z pracy zawodowej musi nastąpić w celu sprawowania opieki. Orzeczenie o niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, jak również obowiązek sprawowania opieki nad matką nie stanowią w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej i wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z tych zasadniczych powodów zachodzi podstawa do odmowy przyznania świadczenia.

Odpowiadając na zarzut odwołania w kwestii rezygnacji z pracy w gospodarstwie rolnym, który to fakt organ I instancji podważał wskazując na fakt ubezpieczenia strony w KRUS, organ odwoławczy wyjaśnił, że sam fakt rezygnacji z pracy w gospodarstwie rolnym (nawet jeżeli nie ma podstaw do jego zakwestionowania) jest niewystarczającą przesłanką przyznania świadczenia. Istotny jest bezpośredni związek przyczynowy miedzy tą rezygnacją a koniecznością sprawowania opieki. Strona oświadczyła pod rygorem odpowiedzialności karnej, że nie pracuje w gospodarstwie męża i zrezygnowała z tej pracy, aby opiekować się matką. Oświadczenie to stanowi jednak dowód jedynie tego , że strona nie wykonuje pracy w gospodarstwie w związku z opieką nad matką, której źródłem jest co najwyżej chęć i wola opieki poparta obowiązkiem alimentacyjnym. Od chęci i woli sprawowania opieki w ramach obowiązku alimentacyjnego, należy jednak odróżnić konieczność opieki, o której mówi art. 17 ust. 1 ustawy. Złożenie takiego oświadczenia nie wyklucza więc możliwości dalszych ustaleń, jakie zresztą prawidłowo poczynił organ I instancji, co do konieczności sprawowania opieki nad matką i tym samym zakresu tej opieki (na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego). Sama rezygnacja z pracy w związku z chęcią opieki nad matką jest niewystarczająca dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli ustalone zostanie, że nie zachodzi bezwzględna konieczność sprawowania takiej opieki i to w takim stopniu, który uniemożliwia wykonywanie pracy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazuje, że przyczyną rezygnacji z pracy nie była konieczność opieki nad matką. Brak jest bezpośredniego związku przyczynowego między dwoma przesłankami, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Pismem z dnia 19 grudnia 2021 r. R. T. złożyła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych: – zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaną przez nią opieką nad matką podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje; – zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga – w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej; 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką, co skutkowało brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, o zobowiązanie organów do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej "ustawa") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wedle art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 17 ust. 1b świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z kolei art. 17 ust. 5 ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; (...) 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Zważywszy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13, Dz. U. z 2014 r. poz. 1443), organ odwoławczy trafnie wywiódł, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd stanowisko organu odwoławczego w tej mierze w pełni podziela. Sąd podziela jednak stanowisko organu odwoławczego także co do tego, że nie została spełniona przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, jak również co do tego, że zakres czynności podejmowanych przez skarżącą nie ma znamion opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie wyeksponował okoliczności, które jednoznacznie wykluczają możliwość przyjęcia, że skarżąca sprawuje nad matkę stałą i długotrwałą opiekę, uniemożliwiającą zatrudnienie w jakimkolwiek wymiarze czasu pracy. Matka skarżącej, J. K., jest osobą chodzącą, nie jest osobą obłożnie chorą, samodzielnie porusza się po domu, jest w stanie samodzielnie przygotować i spożywać posiłki, jest świadoma, zorientowana w czasie i swojej sytuacji – a zatem w istocie stałej i długotrwałej opieki nie wymaga. Skarżąca nie mieszka z matką, lecz pod innym adresem (pracownik socjalny podczas pierwszej wizyty nie zastał skarżącej u matki – konieczne było telefoniczne umówienie na kolejny termin przeprowadzenia wywiadu). Organ odwoławczy trafnie zauważył, że czynności wykonywane przez skarżącą takie jak: robienie zakupów, sprzątanie, gotowanie, dbanie o przyjmowanie leków, umawianie wizyt lekarskich i towarzyszenie podczas tych wizyt – należą do codziennych czynności wykonywanych w każdej rodzinie i nie muszą być wykonywane w sposób ciągły. Pomoc skarżącej zasadniczo sprowadza się zatem do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego i nie ma znamion opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Jest też rzeczą znamienną, że ani skarżąca, ani matka skarżącej nie potrafiły określić, ile czasu zajmują czynności opiekuńcze. Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach nie można skonstatować związku między brakiem zatrudnienia skarżącej (niepodejmowaniem pracy w gospodarstwie rolnym) a sprawowaną opieką; opieka (pomoc matce) w sprawowanym przez skarżącą zakresie nie wymaga rezygnacji zatrudnienia tudzież jego niepodejmowania.

J. K. ma – oprócz skarżącej – jeszcze dwie córki, które również ją odwiedzają i które też powinny uczestniczyć w opiece nad nią.

Zarzuty skargi zrelatywizowane do powyższych kwestii (kwestii związku między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem a sprawowaną opieką oraz kwestii zakresu sprawowanej opieki) są zatem, zdaniem Sądu, niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie – organ w tym zakresie prawidłowo ustalił stan faktyczny, prawidłowo zinterpretował odnośne przepisy i dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego po hipotezę normy prawnej, konstatując konieczność wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie Sądu, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne zostały należycie wyjaśnione, toteż nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego statuujących zasadę prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.). Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza przepisów prawa powołanych w skardze.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.