Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1115/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 3 par.3.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 par. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 30cust 1, art. 30c ust. 3 pkt. 1 -3.
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia NSA Rafał Batorowicz Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. W. – C. K. Spółka z o.o. w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 156/11 w sprawie ze skargi H. W. – C. K. Spółka z o.o. w J. na informację M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania; 2) zasądza od M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych na rzecz H. W. – C. K. Spółka z o.o. w J. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 156/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę Hotelu W. C. K. Sp. z o.o. w J. na informację [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (MJWPU) z dnia [...] lipca 2010r., nr [...], w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej.

Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia faktyczne:

Hotel W. C. K. Sp. z o.o. w J. (dalej także strona, skarżąca) złożyła wniosek o dofinansowanie projektu realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007-2013 (dalej: "RPO W[...]"), Priorytet VI "Wykorzystanie walorów naturalnych i kulturowych dla rozwoju turystki i rekreacji", Działanie 6.2. "Turystyka" pod tytułem "Rozwój C. K. poprzez rozbudowę hotelu i kompleksu konferencyjnego zlokalizowanego nad Z. Z.". Wniosek uzyskał numer rejestracyjny [...], nr kancelaryjny [...].

Pismem z 16 grudnia 2009 r. nr [...] [...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych poinformowała Prezesa Zarządu skarżącej Spółki, że projekt pomyślnie przeszedł etap oceny merytorycznej i uzyskał wynik 77 punktów. Ze względu na ustalony poziom alokacji oraz liczbę przyznanych punktów wniosek został umieszczony na liście projektów spełniających minimum punktowe, jednakże z powodu braku środków finansowych nie został przyjęty do dofinansowania. Organ poinformował, że z uwagi na wyczerpanie alokacji, o której mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej u.z.p.p.r.), stronie nie przysługuje środek odwoławczy.

Postanowieniem z 8 lutego 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 51/10, WSA w W. odrzucił skargę Spółki na powyższą informację.

Postanowieniem z 24 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 248/10, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że wadliwy jest pogląd Sądu I instancji, iż uzyskanie przez projekt pozytywnej oceny merytorycznej, w połączeniu z arbitralnym w istocie stwierdzeniem instytucji zarządzającej o braku możliwości dofinansowania w ramach dostępnej alokacji, pozbawia wnioskodawcę możliwości kwestionowania w postępowaniu odwoławczym prawidłowości dokonanych ocen. Oznaczałoby to bowiem, iż w lepszej sytuacji znalazłby się uczestnik, którego projekt nie uzyskałby minimalnej oceny merytorycznej, ale który w konsekwencji uwzględnienia protestu mógłby otrzymać ostateczną ocenę pozytywną na tyle dobrą, iż umożliwiającą dofinansowanie, niż wnioskodawca, którego projekt w pierwszej instancji pozytywnie przeszedł wszystkie etapy jego oceny, ale którego dofinansowanie z uwagi na ilość punktów okazało się niemożliwe w ramach dostępnej alokacji.

Rozpoznając sprawę ponownie WSA w W. wyrokiem z 17 czerwca 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 925/10 stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał [...]JWPU sprawę do ponownego rozpatrzenia w zakresie rozpoznania protestu.

Pismem z 22 lipca 2010 r. Prezes Zarządu spółki został poinformowany przez [...]JWPU o negatywnym rozpatrzeniu protestu. W uzasadnieniu wskazano, że niezasadne są zarzuty wnioskodawcy w zakresie oceny merytorycznej projektu w częściach:

1. B "Ocena merytoryczna horyzontalna" – kryterium 1 "Potrzeba realizacji projektu";

2. C "Ocena szczegółowa" – kryterium 1 "Zakres oferty turystycznej";

3. C "Ocena szczegółowa" – kryterium 4 "Aktywizacja społeczno-gospodarcza obszaru, na którym projekt jest realizowany";

4. C "Ocena szczegółowa" – kryterium 5 "Partnerstwo".

5. A "Ocena strategiczna" – kryterium 2 "Wpływ projektu na konkurencyjność województwa – konkurencyjność w układzie: europejskim";

6. A "Ocena strategiczna" kryterium 4 "Spójność regionu" – "Spójność regionu w zakresie: ekonomicznym i społecznym".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1875/10, pozostawił skargę bez rozpatrzenia jako niekompletną, gdyż w ocenie Sądu wśród dokumentów brakowało oryginału informacji w przedmiocie oceny projektu z 16 grudnia 2009 r.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1413/10, uchylił powyższe postanowienie. NSA zauważył, że w pouczeniu udzielonym skarżącemu organ wskazał, iż do skargi należy dołączyć kompletną dokumentację w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopię wniesionego do organu środka odwoławczego oraz informację o negatywnym rozpatrzeniu protestu. Pouczenie udzielone skarżącemu w piśmie z dnia 22 lipca 2010 r. nie wskazywało jasno, jakie dokumenty dołączone do skargi muszą być złożone w oryginale, w związku z czym nie mogło ono wpłynąć negatywnie na prawo do wniesienia skargi.

Oddalając skargę Hotelu W. C. K. Sp. z o.o. w J. na informację z dnia z 22 lipca 2010 r., WSA w W. wskazał, że zgodnie z § 17 ust. 2 Procedury odwoławczej dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego W[...] 2007–2013, zatwierdzonej Uchwałą Zarządu Województwa [...] [...] z dnia 7 kwietnia 2009r. kontrola sprawowana przez sąd nie będzie obejmować kwestii merytorycznych, związanych z wyborem projektu do dofinansowania. W niniejszej sprawie, zgodnie ze wskazaną wyżej Procedurą odwoławczą i Wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie procedury odwoławczej dla wszystkich programów operacyjnych, rozpatrzenie protestu po ocenie merytorycznej polega na sprawdzeniu zgodności przeprowadzonej oceny z kryteriami wyboru zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący oraz wyjaśnieniu, czy ocena została przeprowadzona zgodnie z Regulaminem Oceny Wniosków i Komisji Konkursowych oceniających wnioski złożone w ramach RPO W M zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Zarządu W[...] z dnia 24 lutego 2009 r.

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut niezastosowania się organu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. poprzez nierozpoznanie merytoryczne wniosku, gdyż wyrok WSA z 17 czerwca 2010 r. zobowiązywał tylko do rozpoznania protestu skarżącej, co zostało dokonane. Wniosek jest poddawany ponownej ocenie merytorycznej tylko wówczas, jeżeli protest zostanie uwzględniony i to w zakresie kryteriów, co do których oceny zarzuty protestu uwzględniono (§ 14, 15, 22 Regulaminu Oceny wniosków). Ponieważ tutaj protest został oddalony w całości – organ nie miał możliwości ponownej oceny merytorycznej wniosku. W trakcie procedury odwoławczej, rozpatrywanie protestu polega na badaniu prawidłowości i zgodności z obowiązującymi przepisami samego procesu ocennego (np. w zakresie błędnego sumowania pkt, braku uzasadnień ocen, pominięcia treści wniosku lub załączników). Zostało to w niniejszej sprawie przeprowadzone.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony Sąd stwierdził, że polegają one na polemice z ekspertami i kwestionowaniu ilości punktów przyznanych za poszczególne kryteria.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w W. z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 156/11, wniosła Spółka z o.o. Hotel W. C. K. w J. Strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok w całości, żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie zarówno przez [...]JWPU, jak i Sąd I instancji przepisów - w tym § 14 ust. 2 pkt 1 i § 13 ust. 4 Procedury odwoławczej dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] stanowiącej załącznik do Uchwały Nr [...] Zarządu Województwa M. z dnia [...] czerwca 2010 r. zmieniającej uchwałę w sprawie Procedury odwoławczej dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007–2013 (dalej Procedura odwoławcza z dnia [...] czerwca 2010 r.), w sytuacji gdy poprzednio obowiązująca Procedura odwoławcza dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007–2013 stanowiąca załącznik do Uchwały ZW[...] [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. (dalej Procedura odwoławcza z dnia [...] kwietnia 2009 r.) była już procedurą nieobowiązującą i nie mogła być stosowana w przedmiotowej sprawie, gdyż zapisy Uchwały z dnia [...] czerwca 2010 r. nie przewidywały stosowania dotychczasowej Procedury odwoławczej z dnia [...] kwietnia 2009 r. do spraw wszczętych, a niezakończonych w dniu wejścia w życie nowych przepisów;

2) naruszenie art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż ocena projektu została dokonana w sposób prawidłowy, w sposób zgodny z kryteriami wyboru zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący oraz w sposób zgodny z Regulaminem Oceny Wniosków i Komisji Konkursowych, a tym samym brak było podstaw do uwzględnienia protestu przez organ, tj. [...] Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych, w sytuacji gdy:

przy ocenie projektu pominięto treść wniosku o dofinansowanie, w którym wskazywano wielokrotnie, iż oferta turystyczna będzie stworzona dla turystów krajowych i zagranicznych (m.in. baza pobytowa dla drużyn uczestniczących w EURO2012), natomiast przy ocenie wniosku przyjęto, iż oferta skierowana jest wyłącznie do turystów krajowych,

błędnie przyjęto z pominięciem treści wniosku, iż projekt nie wpływa na konkurencyjność województwa w układzie europejskim, w sytuacji gdy w treści wniosku wskazywano, iż dzięki zasięgowi oddziaływania projektu, projektom komplementarnym - port lotniczy w M., ofercie dla turystów zagranicznych oraz oficjalnej decyzji wyboru Hotelu W. na jeden z ośrodków pobytowych dla drużyny EURO 2012 – projekt będzie wpływał na konkurencyjność [...] i na konkurencyjność województwa w układzie europejskim,

projekt został oceniony z pominięciem literalnego brzmienia kryteriów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący oraz dokonano ich nieuprawnionej wykładni,

w uzasadnieniu oceny stwierdza się, iż wniosek spełnia kryterium zatwierdzone przez Komitet Monitorujący, a z drugiej strony punktacja jest niższa i nie odpowiada uzasadnieniu oceny;

3) naruszenie art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. w zw. z § 13 ust. 3 pkt 1 Procedury odwoławczej z dnia [...] kwietnia 2009 r. (§ 14 ust. 2 pkt 1 Procedury odwoławczej z dnia [...] czerwca 2010 r.) przez błędne przyjęcie przez WSA w W., iż zasady oceny zostały prawidłowo zastosowane w sprawie i dokładnie opisane w piśmie z dnia 22 lipca 2010 r. stanowiącym informację o wynikach procedury odwoławczej – (str. 7–8 uzasadnienia wyroku), w sytuacji gdy uzasadnienie pisma [...]JWPU ogranicza się w głównej mierze do stwierdzenia, iż ocena trzeciego eksperta jest oceną decydującą i wiążącą oraz że została przeprowadzona zgodnie z kryterium wyboru projektu zatwierdzonym przez Komitet Monitorujący oraz zgodnie z Regulaminem Oceny Wniosków i Komisji Konkursowych oceniających wnioski złożone w ramach RPO W[...] - nie wskazując jednakże, z którymi regułami jest zgodna i dlaczego poszczególne argumenty przedstawione w proteście są niezasadne;

4) naruszenie art. 30b ust. 2 u.z.p.p.r. w zw. z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez błędne przyjęcie zarówno przez organ, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., iż opinia trzeciego eksperta jest oceną ostateczną i wiążącą, co stanowi główny i przesądzający argument organu na etapie procedury odwoławczej, gdyż w takim przypadku zbędne byłyby jakiekolwiek środki zaskarżenia, jeśli ocena ta nie podlegałaby weryfikacji. Taki sposób interpretacji oceny trzeciego eksperta prowadzi do sytuacji, jaka miała miejsce w przedmiotowym przypadku, iż bez względu na argumenty podnoszone przez Skarżącego w proteście, organ rozpatrujący protest ogranicza się do przywołania powyższego twierdzenia. Prowadzi to w konsekwencji to oddalenia protestu i braku skierowania wniosku do ponownej oceny merytorycznej;

5) naruszenie § 12 ust. 5 Procedury odwoławczej z dnia [...] kwietnia 2009 r. (§ 13 ust. 4 Procedury odwoławczej z dnia [...] czerwca 2010 r.) poprzez brak zasięgnięcia informacji niezależnych ekspertów przy rozpatrywaniu protestu, co ma istotne znaczenie, gdy środek odwoławczy dotyczy etapu oceny merytorycznej projektu, jak miało to miejsce w przedmiotowym przypadku. Natomiast organ przy rozpatrywaniu protestu ograniczył się w głównej mierze do stwierdzeń, że ocena trzeciego eksperta jest oceną ostateczną i wiążąca oraz że ocena została przeprowadzona zgodnie z kryterium wyboru projektu zatwierdzonym przez Komitet Monitorujący. Tym samym nie tylko nie została dokonana jakakolwiek pogłębiona analiza zarzutów przez organ, ale również organ nie skorzystał przy stwierdzaniu właściwości i rzetelności przeprowadzonej oceny z fachowej wiedzy merytorycznej – jest to obowiązek fakultatywny, jednakże jak wskazuje literalne brzmienie przepisu, ma istotne znaczenie, gdy środek odwoławczy dotyczy etapu oceny merytorycznej;

6) naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu wyroku przez WSA argumentów podnoszonych w piśmie z dnia 28 września 2010 r., w sytuacji gdy pismo to stanowiło uzupełnienie skargi z dnia 5 sierpnia 2010 r. (jak wynika z uzasadnienia wyroku - str. 4). W piśmie tym w sposób kompleksowy przedstawiono argumentację (która była przedmiotem również protestu), która dotyczyła braku prawidłowości procesu ocennego poprzez pominięcie treści wniosku, błędnej interpretacji kryteriów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący oraz faktu, iż punktacja nie odpowiadała uzasadnieniu oceny. W tym zakresie Sąd I instancji do tej argumentacji w ogóle się nie odniósł. Ponadto całkowicie błędne przyjęcie przez WSA, iż protest zawierał wyłącznie polemikę z ekspertami i kwestionował ilości punktów przyznanych za poszczególne kryteria, w sytuacji gdy w proteście szczegółowo wskazywano, iż ocena projektu została dokonana w sposób niezgodny z kryteriami wyboru zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący oraz przy ocenie pominięto treść samego wniosku i załączników.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona szeroko odniosła się do postawionych zarzutów.

[...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Na wstępie należy stwierdzić, iż nie zasługuje na akceptację pogląd Sądu I instancji, iż standardy kontroli aktu administracyjnego (informacji o negatywnym rozpatrzeniu protestu) przez sąd administracyjny zostały wyznaczone w § 17 ust. 2 powołanej przez Sąd I instancji Procedury odwoławczej dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego W[...] 2007–2013, zatwierdzonej Uchwałą Zarządu Województwa [...] [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., zgodnie z którym kontrola sprawowana przez sąd w przedmiotowym zakresie nie będzie obejmować kwestii merytorycznych, związanych z wyborem projektu do dofinansowania.

Prezentując powyższy pogląd Sąd I instancji przeoczył, iż zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. W myśl zaś art. 184 Konstytucji RP, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli został określony m.in. w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż oparcie tej kontroli na innych kryteriach, np. celowości czy słuszności, jest niedopuszczalne, jeżeli ustawa expressis verbis nie stanowi inaczej.

W przedmiotowej sprawie ustawą szczególną w rozumieniu powyższego przepisu jest ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (jedn. tekst Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.). W myśl art. 30c ust. 1 tej ustawy, po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W świetle zaś art. 3 § 3 tej ostatniej ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Te środki zostały zaś wymienione m.in. w art. 30c ust. 3 pkt 1–3 ustawy o polityce rozwoju, zgodnie z którym w wyniku rozpatrzenia skargi, o której mowa w ust. 1, sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe.

Z powyższej regulacji wynika, iż sposób rozstrzygnięcia Sądu w zakresie uwzględnienia skargi bądź jej oddalenia jest uzależniony od tego, czy "ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo". Ta kontrola Sądu w zakresie zgodności z prawem oceny projektu przez organ nie może się zatem ograniczać do "badania prawidłowości i zgodności z obowiązującymi przepisami samego procesu ocennego (np. w zakresie błędnego sumowania pkt, braku uzasadnień ocen, pominięcia treści wniosku lub załączników)", jak to stwierdził Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, gdyż w takiej sytuacji byłaby to kontrola iluzoryczna, ograniczająca się w zasadzie do kwestii formalnych i błędów matematycznych przy ocenie projektu, które wynikałyby z oczywistych omyłek organu.

Za prezentowanym przez Sąd I instancji stanowiskiem nie przemawia też treść powołanych przez Sąd § 14, 15 i 22 Regulaminu oceny wniosków, gdyż § 14 i 15 tego regulaminu dotyczą organizacji pracy Komisji, a § 22 dotyczy kwestii związanych z udostępnianiem dokumentacji z przebiegu oceny danego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też poglądu Sądu I instancji, iż "(...) Wniosek jest poddawany ponownej ocenie merytorycznej tylko wówczas, jeżeli protest zostanie uwzględniony i to w zakresie kryteriów, co do których oceny zarzuty protestu uwzględniono (§ 14, 15, 22 Regulaminu oceny wniosków). Ponieważ tutaj protest został oddalony w całości – organ nie miał możliwości ponownej oceny merytorycznej wniosku (...)".

Tak rozumiana przez Sąd I instancji kontrola legalności działania organu uzależniona byłaby zatem od tego, czy organ uwzględnił protest, czy też go oddalił, przy czym Sąd byłby związany sposobem rozstrzygnięcia przez organ. W takiej zaś sytuacji Sąd byłby w istocie pozbawiony możliwości kontroli, czy ocena projektu została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem (art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o polityce rozwoju).

Zauważyć w tym miejscu należy, iż zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 i 2 Procedury odwoławczej w wyniku rozpatrzenia protestu [...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych ([...]JWPU) może:

1) uwzględnić protest – jeżeli na podstawie zebranych informacji i dokumentacji uzna, że ocena nie została przeprowadzona w sposób właściwy, a więc złożony protest był zasadny;

2) oddalić protest – w przypadku braku przesłanek do uznania, iż ocena została przeprowadzona w sposób niewłaściwy.

Z uwagi zaś na to, iż w niniejszej sprawie protest strony skarżącej został oddalony, rzeczą Sądu I instancji było skontrolowanie, czy organ miał podstawy do oddalenia protestu na podstawie § 13 ust. 1 pkt 2 Procedury odwoławczej, a więc czy istniały podstawy do uznania, iż ocena została przeprowadzona w sposób właściwy. Ta kontrola Sądu nie może się zatem ograniczać do stwierdzenia, iż " (...) Eksperci oceniający, to osoby dysponujące wiedzą, a także działający zgodnie z normami prawnymi obowiązującymi w danym konkursie (...). Opinia trzeciego eksperta jest ostateczna i wiążąca (...)".

Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z § 17 pkt 7 Regulaminu oceny wniosków każdy oceniający zobowiązany jest do merytorycznego uzasadnienia przyznanej liczby punktów na podstawie zakresu kryteriów oceny w poszczególnych kryteriach w rubryce "Uzasadnienie/Uwagi" Karty oraz do dokładnego merytorycznego, odnoszącego się do wszystkich kryteriów oceny, komentarza stanowiącego wnikliwe, niezostawiające wątpliwości uzasadnienie końcowe wniosku w rubryce "Uzasadnienie końcowe". Końcowe uzasadnienie powinno składać się z minimum 10 zdań.

W konsekwencji też zarówno organ w ramach rozpatrywanego protestu, a w konsekwencji również Sąd rozpoznający skargę, powinni w ramach przedstawionych przez stronę zarzutów dokonać kontroli, czy ta merytoryczna ocena ekspertów została dokonana w sposób prawidłowy.

Jeżeli zaś chodzi o pogląd Sądu I instancji, iż "opinia trzeciego eksperta jest ostateczna i wiążąca", to stwierdzić należy, iż gdyby tak faktycznie było to zbędna była kontrola w tym zakresie zarówno organu, jak i Sądu.

Rola ekspertów w postępowaniu dotyczącym oceny projektów jest podobna do roli biegłych w postępowaniu sądowym. Wynika to m.in. z treści art. 31 ust. 1 ustawy o polityce rozwoju, zgodnie z którym "W celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym".

O tym zaś, iż opinia trzeciego eksperta nie jest wiążąca dla organu rozpatrującego protest świadczy treść § 12 pkt 5 Procedury odwoławczej, zgodnie z którym "[...]JWPU może korzystać z pomocy zespołu doradczego wyłonionego spośród pracowników [...]JWPU, pracowników IZ RPO W[...] oraz korzystać z pomocy instytucji zewnętrznych/ekspertów zewnętrznych mogących dostarczyć informacji niezbędnych podczas rozpatrywania protestu. Jest to szczególnie istotne w przypadku, gdy środek odwoławczy dotyczy etapu oceny merytorycznej projektu, a do stwierdzenia właściwości i rzetelności przeprowadzenia oceny niezbędna jest fachowa wiedza merytoryczna".

Należy też podzielić zarzut skargi kasacyjnej, iż w dacie rozpoznawania protestu przez organ (22 lipca 2010 r.) obowiązywała już Procedura odwoławcza dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007-2013, stanowiąca załącznik do uchwały nr [...]] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., a nie powołana przez Sąd I instancji Procedura odwoławcza (...) zatwierdzona uchwałą Zarządu Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], lecz okoliczność ta nie miała decydującego znaczenia w sprawie, gdyż odpowiednie przepisy obydwu Procedur odwoławczych mających zastosowanie w sprawie, nie uległy zasadniczej zmianie.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 tej ostatniej ustawy.