Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 31/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. z art. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 19, art. 65 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37 pkt 5, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 140 ust. 1, 2 i 2 a
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: § 2 pkt 35 i 36
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędzia del. WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty [...] o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Starostą [...] a Marszałkiem Województwa [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego postanawia: wskazać Marszałka Województwa [...] jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.


UZASADNIENIE

Starosta [...] (dalej Starosta) wnioskiem z dnia 24 maja 2016 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjny (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23), dalej k.p.a., oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Marszałkiem Województwa [...] (dalej Marszałek) w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że pismem z dnia 22 maja 2016 r. Starosta [...] przekazał na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Marszałkowi Województwa [...] do załatwienia zgodnie z właściwością wniosek J. B. i W. D. dotyczący szczególnego korzystania z wód rzeki N. w km 32+500 Kanału [...] z równoczesnym zatwierdzeniem instrukcji gospodarowania wodą. Starosta, uzasadniając przekazanie wniosku, przywołał postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II OW 81/15 wskazującego Marszałka Województwa [...] jako organ właściwy do rozpoznania sprawy J. B. oraz W. D. z dnia 6 marca 2015 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenia, pobór i odprowadzanie wód rzeki N. w km 0+00 (Kanał [...] 0+350) w związku z funkcjonowaniem [...] Elektrowni Wodnej (dalej [...]EW) położonej w obrębie D. Organ podniósł, że wniosek złożony przez J. B. i W. D. z dnia 22 maja 2016 r. jest podobny do wniosku, do którego rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wskazanym wyżej postanowieniem Marszałka Województwa [...], gdyż dotyczy także wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych rzeki N. w 32+500 km Kanału [...] obejmującego pobór i odprowadzanie wody na cele [...] Elektrowni Wodnej. Rozpatrzenie tej sprawy przez Starostę doprowadziłoby do sytuacji, w której do wydawania pozwoleń wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód obejmujące pobór i odprowadzanie wody na cele [...] Elektrowni Wodnej na tym samym Kanale [...], lecz na różnych stopniach wodnych - D. i A. właściwe byłyby dwa różne organy. Starosta, przywołując wskazane wyżej postanowienie, zwrócił uwagę na wykładnię art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.) przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach o sygn. akt. II OW 81/15 z dnia 22 października 2015 r., II OW 71/15 z dnia 25 września 2015 r., II OW 94/15 z dnia 25 września 2015 r., II OW 82/15 z dnia 25 września 2015 r., II OW 83/15 z dnia 25 września 2015 r., II OW 84/15 z dnia 25 września 2015 r., wskazującą na Marszałka Województwa [...] jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. Dalej organ wnioskujący wskazał, że Marszałek Województwa [...] nie podjął postępowania i przekazany przez Starostę [...] wniosek zwrócił pismem z dnia 9 maja 2016 r., argumentując, że przywołane postanowienie NSA z dnia 22 października 2015 r., II OW 81/15 wskazuje Marszałka do wydania pozwolenia wodnoprawnego w konkretnej zindywidualizowanej sprawie, tj. w przypadku udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych Kanału [...] oraz rzeki N. do celów energetycznych [...] Elektrowni Wodnej położonej na dz. o nr ewid. [...], obr. D., gm. [...], pow. [...], woj. [...]. Zdaniem Marszałka orzeczenie NSA nie może być rozumiane jako wskazanie Marszałka jako organu właściwego do prowadzenia wszystkich spraw związanych z wydawaniem pozwoleń wodnoprawnych na Kanale [...], gdyż jest on właściwy jedynie w przypadku złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego obejmującego korzystanie z wód na potrzeby całego Kanału [...], łącznie ze śluzą P. (art. 140 ust. 2 pkt 5c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.). Stanowisko takie zajął też Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie w decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.

Marszałek Województwa [...] w odpowiedzi na powyższy wniosek podniósł, że Starosta [...] wszedł w spór kompetencyjny, powołując się na postanowienie NSA z dnia z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II OW 81/15, w którym Sąd uznał, że organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych Kanału [...] oraz rzeki N. do celów energetycznych [...] Elektrowni Wodnej w D., położonej na dz. o nr ewid. [...], obr. D., gm. [...], pow. [...], woj. [...], jest Marszałek Województwa [...]. Marszałek wskazał, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (RZGW) w [...], wydając decyzję z dnia [...] maja 2015 r., znak [...], uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...], udzielającą RZGW w [...] pozwolenia wodnoprawnego na pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych, jej piętrzenie oraz retencjonowanie dla potrzeb żeglugi po Kanale [...] w km od 0+000 do km 81+750), wskazując, iż Kanał [...] jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 35 i 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, Dz. U. z 2016 r. poz. 71, dalej: rozporządzenie), co w konsekwencji spowodowało, iż organem właściwym dla przedsięwzięcia, którego dotyczy spór o właściwość stał się Marszałek, a nie Starosta. Z powyższą interpretacją Marszałek nie zgadza się. Marszałek wskazał, że wskazane wyżej rozporządzenie do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza m.in. zapory lub inne urządzenia przeznaczone do zatrzymania lub stałego retencjonowania (gromadzenia) nie mniej niż 10 mln3 nowej lub dodatkowej masy wody (§ 2 ust. 1 pkt 35), a także budowle piętrzące wodę o wysokości piętrzenia nie mniej niż 5 m (§ 2 ust. 1 pkt 36). W świetle powyższej regulacji, zdaniem Marszałka, a contario kanały nie zostały zaliczone do urządzeń lub przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem do takich przedsięwzięć nie może być zaliczony cały Kanał [...], a tym bardziej jeziora czy odcinki rzek, przez które przebiega droga wodna. Na całej trasie kanału jedyną budowlą piętrzącą o wysokości piętrzenia powyżej 5 m jest śluza P. i wyłącznie ta śluza jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia, dla której pozwolenie wodnoprawne w oparciu o art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne powinien wydawać Marszałek Województwa [...]. Marszałek Województwa [...] byłby właściwy tylko i wyłącznie do wydania pozwolenia wodnoprawnego (na postawie art. 140 ust. 5c ustawy Prawo wodne), kiedy wniosek [...]EW dotyczyłby również korzystania ze śluzy P., co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. W ocenie Marszałka, Kanał [...] nie może być uznany na podstawie przepisu § 2 ust. 1 pkt 35 powołanego wyżej rozporządzenia jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, bowiem kanały jako takie nie są wymienione w cyt. rozporządzeniu. Kanał [...] jest drogą wodną służącą żegludze, jego przeznaczeniem nie jest zatrzymywanie i stałe retencjonowanie wody, niezależnie od tego jaka ilość wody może się przemieszczać w jego obrębie. Granice Kanału [...] w rozumieniu przepisów rozporządzenia nie mogą być w ocenie Marszałka wywodzone z decyzji Wojewody [...] (z dnia [...] lutego 1979 r., znak: [...]) w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków, ani z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie uznania za pomnik historii, bowiem są to akty, których celem jest ochrona historycznej wartości Kanału [...] jako pomnika historii inżynierii wodnej, a ochrona ta obejmuje nie tylko cały Kanał [...] jako drogę wodną, ale również "jazy, mosty, obudowy brzegów, zabudowania służby wodnej, śluzy wraz z przyległym do kanału terenem do 20 m w terenie zalesionym i do 1000 m w terenie otwartym, od śluzy w D. do granicy Państwa". W ocenie Marszałka przytoczone wyżej przepisy dotyczące przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko nie mają zastosowania do Kanału, bowiem na gruncie ustawy Prawo wodne Kanał [...] należy kwalifikować jako urządzenie wodne, czyli sztuczne koryto prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy ujściu lub ujęciu (art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo wodne). W takim znaczeniu kanałem są wyłącznie sztuczne koryta na szlaku wodnym łączącym istniejącą naturalną sieć hydrograficzną oraz budowle piętrzące na tych konkretnych odcinkach kanału. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych dróg wodnych (Dz. U z 2002 r. Nr 210, poz. 1786 ze zm.) Kanał [...] zaliczany jest do śródlądowej drogi wodnej. W jego skład wchodzi 15 śluz służących do regulacji jego stanu wody do celów żeglugi na odcinku od połączenia z rzeką B. do granicy Państwa. Marszałek wskazał, że przytoczone w piśmie Starosty [...] postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II OW 81/15 wskazuje Marszałka Województwa [...] do wydania pozwolenia wodnoprawnego w konkretnej zindywidualizowanej sprawie, dla konkretnego przedsięwzięcia, tj. w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych Kanału [...] oraz rzeki N. do celów energetycznych [...] Elektrowni Wodnej ([...]EW) w D., położonej na dz. o nr ewid. [...], obr. D., gm. [...], pow. [...], woj. [...]. Tym samym postanowienie to nie może być traktowane jako wiążące wskazanie Marszałka jako organu właściwego do prowadzenia wszystkich spraw związanych z wydawaniem pozwoleń wodnoprawnych na Kanale [...]. Przyjmując wykładnię NSA przedstawioną w powołanym postanowieniu jako wiążącą interpretację art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne i wydając decyzję w oparciu o jego rozstrzygniecie, Marszałek znajdzie się w sporze ze swoim organem odwoławczym, tj. Krajowym Zarządem Gospodarki Wodnej w Warszawie, który stoi na stanowisku, iż organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego na terenie Kanału [...] na mocy art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne, co do zasady, właściwy jest miejscowy starosta. Prezes KZGW w Warszawie stoi na stanowisku, że Marszałek Województwa [...] zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne wydaje na Kanale [...] pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód i wykonanie urządzeń wodnych tylko w zasięgu śluzy P., która z uwagi na piętrzenie powyżej 5 m jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w myśl § 2 ust. 1 pkt 36 oraz pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, o których mowa w art. 37 ustawy Prawo wodne, np. dla potrzeb żeglugi z wód jezior S., N., R., B. i S., a także na regulowanie stanu wody na 15 śluzach na trasie Kanału. Marszałek wskazał dodatkowo, że w innej sprawie, dla której NSA nie rozstrzygał sporu o właściwość, Prezes KZGW w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U 2016 r. poz. 23 ze zm.) uchylił wydaną przez Marszałka Województwa [...] decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] udzielającą S. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - pomostu pływającego w kształcie zbliżonym do litery "I" na jeziorze B. (działka o nr ew. [...]) naprzeciwko działki o nr ew. [...] obręb Miasto A., gm. [...]., pow. [...], woj. [...], bowiem uznał, że rozpatrzenie przedmiotowego wniosku nie leży we właściwości Marszałka, lecz jest to kompetencja Starosty [...]. Reasumując, w ocenie Marszałka nie jest on organem właściwym do wydania pozwolenia dla przedsięwzięcia którego dotyczy spór kompetencyjny na mocy art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne, co wykazuje wyżej, zaś treść wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w przedmiotowej sprawie pozwala na stwierdzenie, że nie zachodzi żadna przesłanka pozwalająca na uznanie jego właściwości na mocy art. 140 ust. 2 pkt 1-5d tej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Gdy organ, do którego wniesiono podanie, uzna się za niewłaściwy (rzeczowo, miejscowo, instancyjnie) do załatwienia sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji, wówczas jest obowiązany do niezwłocznego przekazania podania do tego organu, który - w jego ocenie - jest właściwy w danej sprawie, przy jednoczesnym zawiadomieniu o tym wnoszącego podanie (art. 65 § 1 k.p.a.).

Stosownie do art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spory, o których mowa w art. 4, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór o właściwość może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu. Z istoty sporów, o jakich mowa w art. 4 p.p.s.a. wynika, że spór może mieć miejsce w takiej sytuacji, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia przez organ administracji określonej sprawy administracyjnej.

Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), dalej "ustawa Prawo wodne", pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. Szczególne korzystanie z wód definiuje art. 37 tej ustawy, w pkt 5 wskazując, iż jest to korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności jest nim korzystanie z wód do celów energetycznych. Zatem pobór i odprowadzanie wód w związku z funkcjonowaniem [...] elektrowni wodnej będzie wymagało pozwolenia wodnoprawnego.

W myśl art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, jest starosta, wykonujący to zadanie, jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Wyjątkowo w sytuacjach wskazanych w art. 140 ust 2 i 2a tej ustawy właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego będzie marszałek województwa lub dyrektor regionalnego zarządu gospodarką wodną (obszary zamknięte). Pierwszy z nich będzie właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego:

1) jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;

1a) o których mowa w art. 122 ust. 1, jeżeli dotyczą korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących, będących przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) na wykonanie budowli przeciwpowodziowych;

3) na przerzuty wody i wykonanie niezbędnych do tego urządzeń wodnych;

4) na wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów;

5) o których mowa w art. 122 ust. 2;

5a) na wydobywanie z wód powierzchniowych kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów.

5b) na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45a ust. 1 pochodzących z eksploatacji instalacji związanej z przedsięwzięciami, o których mowa w pkt 1;

5c) wszystkie, o których mowa w art. 122, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do wydania jednego z tych pozwoleń;

5d) na wspólne korzystanie z wód, o którym mowa w art. 130, jeżeli jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla jednego z zakładów.

W niniejszej sprawie, która dotyczy rozpatrzenia wniosku J. B. oraz W. D. z dnia 22 maja 2016 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych rzeki N. w 32+500 km Kanału [...] obejmującego pobór i odprowadzanie wody na cele [...] Elektrowni Wodnej w A. zlokalizowanej przy ul. L. w A. – [...] (inaczej Śluza D.), działka geod. [...], na okres 20 lat z równoczesnym zatwierdzeniem konstrukcji gospodarowania wodą na [...], powstał spór negatywny o właściwość pomiędzy Starostą [...] i Marszałkiem Województwa [...]. Żaden z wyżej wymienionych organów nie uznaje swojej właściwości do załatwienia powyższego wniosku.

Mając na uwadze argumentację obu tych organów zawartą w treści wniosku Starosty [...] o rozstrzygnięcie sporu, jak i w odpowiedzi Marszałka Województwa [...], Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że właściwym do załatwienia wskazanego powyżej wniosku jest Marszałek Województwa [...].

Zasadnicze dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okazało się ustalenie czy pobór i odprowadzanie wód rzeki N. w 32+500 km Kanału [...] na potrzeby działania [...] Elektrowni Wodnej, można na podstawie art. 140 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego w zw. z art. 378 ust. 2a ustawy Prawo ochrony środowiska uznać za powiązane z przedsięwzięciami lub instalacjami wymienionymi w tym ostatnim przepisie. W art. 378 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2016 r., poz. 672 ze zm.), dalej p.o.ś., mowa jest o przedsięwzięciach i zdarzeniach na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Z zestawienia tych norm wynika, że szczególne korzystanie z wód na potrzeby działania elektrowni wodnej powinno być powiązane z terenem zakładu, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Zdaniem NSA, stanowisko Starosty [...] uznające, że Kanał [...] jest zakładem, na którego terenie jest eksploatowana instalacja, którą należy zakwalifikować do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zasługuje na akceptację.

Pod pojęciem "zakładu" ustawodawca rozumie jedną lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami (art. 3 pkt 48 ustawy Prawo ochrony środowiska). Za instalację ustawa Prawo o ochronie środowiska uznaje:

a) stacjonarne urządzenie techniczne,

b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,

c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami (art. 3 pkt 6).

Z art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne wynika, że instalacja ta powinna być kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Z kolei w § 2 pkt 35 i 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2010 r., Nr 213, poz. 1397) mowa jest, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zapory lub inne urządzenia przeznaczone do zatrzymywania i stałego retencjonowania (gromadzenia) nie mniej niż 10 mln m3 nowej lub dodatkowej masy wody czy też budowle piętrzące wodę o wysokości piętrzenia nie mniejszej niż 5 m.

Stanowiące część składową i funkcjonalną Kanału [...] urządzenia techniczne bezsprzecznie spełniają wymogi by uznać go za przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko oraz za zakład, na terenie którego wykorzystywane są instalacje. W tym konkretnym przypadku spełniony jest także warunek związany z posiadaniem przez jeden i ten sam podmiot tytułu prawnego do terenu, bowiem urządzenia techniczne zainstalowane na terenie Kanału [...] położone są na terenie, którym zarządzają w imieniu Skarbu Państwa właściwe jednostki organizacyjne odpowiedzialne za gospodarkę wodną (dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej).

Podkreślić należy, że marszałek województwa na mocy art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne będzie właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego z art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, jeśli szczególne korzystanie z wód, w tym przypadku pobór i odprowadzanie wody rzeki N. związane z funkcjonowaniem [...]EW przy [...] (Śluza D.), będzie odbywało się na terenie "zakładu", gdzie znajduje się instalacja mogąca znacząco oddziaływać na środowisko. Z powyższego wynika, że kryterium decydującym o właściwości marszałka województwa jest zlokalizowanie miejsca piętrzenia, poboru i odprowadzania wód na potrzeby [...] elektrowni wodnej na terenie "zakładu". Jak już wyżej wskazano w niniejszej sprawie zakładem będzie Kanał [...]. Zatem samo szczególne korzystanie z wód we wnioskowanej postaci, na które przepisy prawa wymagają uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, z racji statusu Kanału [...] jako zakładu, powodują, że właściwym w rozpatrywanej sprawie będzie Marszałek Województwa [...].

Niezasadne jest stanowisko Marszałka Województwa [...] zajęte w odpowiedzi na wniosek, że w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko kanały a contrario nie zostały zaliczone do urządzeń lub przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i dlatego do takich przedsięwzięć nie może być zaliczony Kanał [...], a tym bardziej jeziora czy odcinki rzek, przez które przebiega droga wodna i że byłby on jedynie właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego (na podstawie art. 140 ust. 5c ustawy Prawo wodne), kiedy wniosek [...]EW dotyczyłby korzystania ze śluzy P., stanowiącej jedyną budowlę piętrzącą o wysokości piętrzenia powyżej 5 m i dlatego zaliczaną do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Niezasadne jest też stanowisko Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, na które powołuje się Marszałek Województwa [...] w odpowiedzi, że organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego na terenie Kanału [...] na mocy art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne, co do zasady właściwy jest miejscowy starosta i Marszałek Województwa [...] zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 1 tej ustawy wydaje na Kanale [...] pozwolenia wodnoprawne na szczególe korzystanie z wód i wykonywanie urządzeń wodnych tylko w zasięgu śluzy P., która z uwagi na piętrzenie powyżej 5 m jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w myśl § 2 ust. 1 pkt 36 oraz pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, o których mowa w art. 37 ustawy Prawo wodne, np. dla potrzeb żeglugi z wód jezior S., N., R., B. i S., a także na regulowanie stanu wody na 15 śluzach na terenie Kanału.

Kluczowe znaczenie ma bowiem powołany wyżej art. 3 pkt 48 p.o.ś. i art. 378 ust. 2a p.o.ś. w zw. z art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne i właśnie z tej racji należy uznać Kanał [...] za zakład a Marszałka Województwa [...] za organ właściwy do wydawania pozwoleń wodnoprawnych dotyczących instalacji znajdujących się na terenie tego zakładu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. z art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne, orzekł jak w sentencji postanowienia.