Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 637/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną czynność
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 4 pkt 1, art. 127 ust. 13
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Kańduła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi M. O. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie dowozu dziecka do placówki oświatowo-wychowawczej 1. uchyla zaskarżoną czynność; 2. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącej M. O. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. znak [...], skierowanym do M. O. po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie dowozu dziecka F. O. do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego (dalej SOSW) w K., Prezydent Miasta poinformował, że otrzymał informację od Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr [...] w G. oraz Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr [...] w G. że placówki ta gwarantują przyjęcie dziecka i są przygotowane do zapewnienia pełnej realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. na każdym etapie edukacyjnym. Organ ponadto poinformował, że wymienione placówki prowadzą zajęcia z pomocy psychologiczno-pedagogicznej realizując wskazania zawarte w orzeczeniu. Zajęcia rewalidacyjne prowadzone są zgodnie z analizą zawartą w IPET ucznia oraz na podstawie wielospecjalistycznej oceny okresowej przygotowywanej przez zespół uczący. Porady i konsultacje zalecone w orzeczeniu są realizowane podczas działań doraźnych oraz w godzinach pracy pedagoga i psychologa wg. potrzeb rodziców. Placówki posiadają również wysoko wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną, specjalizującą się w pracy z uczniami ze spektrum autyzmu. Organ wyjaśnił, że podtrzymuje swoje stanowisko z dnia [...] grudnia 2019 r. i nie znajduje uzasadnienia w pokrywaniu kosztów dowozu dziecka do SOSW w K..

M. O. zaskarżyła wyżej opisaną czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] w całości, zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe poprzez błędną jego wykładnię polegającą na bezzasadnej odmowie zwrotu kosztów przejazdu niepełnosprawnego ucznia z miejsca zamieszkania do SOSW w K. wskutek błędnego uznania, że najbliższą placówką edukacyjną w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów jest SOSW nr [...] w G., podczas gdy organ zaniechał należytego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności wykazania, iż wskazana przezeń placówka edukacyjna jest dostosowana do indywidualnych psychofizycznych potrzeb małoletniego ucznia, które wynikają z jego niepełnosprawności;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) poprzez niedopełnienie obowiązku pełnego wyjaśnienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym oraz dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r., znak [...]; o uznanie uprawnienia małoletniego dziecka Skarżącego do bezpłatnego transportu do SOSW w K. oraz o uznanie obowiązku Prezydenta Miasta do zapewnienia małoletniemu dziecku Skarżącego bezpłatnego transportu do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K..

W uzasadnieniu skarżąca podała, że jej małoletni syn F. O. jest dzieckiem autystycznym z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym. Na podstawie skierowania Starosty [...] oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający w Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w G., dziecko Skarżącej trafiło do SOSW w K.. Placówka ta specjalizuje się w wychowaniu i edukacji dzieci i młodzieży z zaburzeniem autystycznym, jest to jedyna placówka w najbliższej okolicy miejsca zamieszkania dziecka Skarżącej, która zapewnia wsparcie dla dzieci autystycznych. Jednakże z uwagi na oddalenie Ośrodka od miasta G. Skarżąca zmuszona jest do pokrywania codziennych kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania (G. ) do szkoły i powrotu. Wydatki te w znacznym stopniu uszczuplają budżet i możliwości finansowe Skarżącej.

Prezydent Miasta dokonał w dniu [...] grudnia 2019 r. czynności oddalającej wniosek Skarżącej z [...] grudnia 2019 r. uznając, że gmina spełnia swój ustawowy obowiązek poprzez zapewnienie dowozu dzieci niepełnosprawnych do ośrodków położonych w mieście G.. Skarżąca ponowiła swój wniosek w dniu [...] lutego 2020 r., jednakże Prezydent podtrzymał swoje stanowisko czynnością [...] z dnia [...] marca 2020 r.

Skarżąca podniosła, że uprawnienie do decydowania o sposobie wychowania dziecka jest wyłącznym prawem przysługującym rodzicom, w które to prawo nie ma kompetencji do ingerowania żaden organ administracji publicznej, co wprost wynika z art. 48 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W niniejszej sprawie decyzja skarżącej o skierowaniu dziecka do SOSW w K. podjęta została w sytuacji, gdy placówki oświatowe na terenie G., wskazywane przez Prezydenta Miasta, pomimo jego zapewnień nie osiągają zamierzonych celów edukacyjnych w pracy z dziećmi z zaburzeniem autystycznym. Z trzech ośrodków wychowawczych nominalnie przystosowanych do edukacji dzieci autystycznych w obrębie powiatu g. , jedynie ośrodek w K. wyraźnie specjalizuje się i odnosi sukcesy w skutecznej pracy z dziećmi i młodzieżą autystyczną. Naturalną konsekwencją jest więc, że rodzic, korzystając z konstytucyjnego uprawnienia wychowywania swojego dziecka, wybiera placówkę oświatową najbardziej odpowiednią nie poprzez formalną specjalizację w danej dziennie, ale poprzez realne efekty odnoszone przez kadrę danej jednostki oświatowej. Ośrodek w K. wskazywany jest jako najlepsza placówka dla dzieci z zaburzeniem autystycznym.

Podniesiono, że w postępowaniu przed organem administracji publicznej zebrany został materiał dowodowy wskazujący na konieczność pobierania nauki przez dziecko Skarżącej w SOSW w K., m.in. orzeczenie o niepełnosprawności dziecka, orzeczenie poradni psychologiczno - pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka, a także potwierdzenie przyjęcia dziecka do SOSW w K.. Zdaniem Skarżącej Prezydent Miasta jednak nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku pełnego wyjaśnienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym oraz zasadą dokonania swobodnej oceny dowodów na podstawie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W konsekwencji organ dokonał błędnej wykładni art. 39 ust. 4 i 3 ustawy Prawo oświatowe.

Do skargi załączono Orzeczenie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. o potrzebie kształcenia specjalnego syna skarżącej oraz Skierowanie F. O. do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K. z dnia [...] sierpnia 2019 r.

Odpowiedzi na skargę pismem z dnia [...] maja 2020 r. udzieliła Gmina Miasto G., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego M. K. na mocy pełnomocnictwa udzielonego mu przez Prezydenta Miasta.

Wnosząc w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi pełnomocnik organu wywiódł, że z przepisów ustawy dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a zwłaszcza z art. 11a wynika, że podmiotem praw i obowiązków jest gmina, a nie jej organy, jednakże organ gminy nie może być traktowany jako podmiot od niej niezależny. Zgodnie z przepisami Prawa oświatowego, to na gminie ciąży obowiązek zapewnienia uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły. Prezydent Miasta negatywnie rozstrzygając wniosek Skarżącej w tej sprawie, działał więc w imieniu i na rzecz gminy, a nie w imieniu własnym. Skarżąca miała zatem obowiązek skierować sprawę przeciwko gminie, a nie prezydentowi, który nie posiada zdolności sądowej. Zatem skarga powinna zostać odrzucona.

Z ostrożności procesowej, na wypadek przyjęcia skargi do merytorycznego rozpoznania, pełnomocnik wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do podniesionych w niej zarzutów.

W tym zakresie wskazano, że w G. znajdują się dwa specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze zajmujące się kształceniem dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawności sprzężone, w tym niepełnosprawność umysłową w stopniu umiarkowanym, tj.: Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr [...] przy ul. [...] oraz Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr [...] przy ul. [...].

Wypełniając obowiązek ustawowy prezydent przeanalizował złożony wniosek o zwrot kosztów dowozu ucznia do szkoły w kontekście dwóch elementów składających się na bliskość w rozumieniu Prawa oświatowego. Element położenia geograficznego, tj. odległość szkoły od miejsca zamieszkania ucznia oraz element posiadania przez daną placówkę oświatową warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności.

Jeśli chodzi o element geograficzny, to bezsporne jest, że bliższe miejscu zamieszkania ucznia są ośrodki w G., które znajdują się w odległości odpowiednio [...] km i [...] km. Droga do ośrodka w K. jest kilkukrotnie dłuższa i wynosi niespełna [...] km.

W przypadku drugiego elementu, Prezydent w toku postępowania wyjaśniającego zwrócił się pismami z dnia [...] marca 2020 r. do dyrektorów ośrodków w G. z prośbą o udzielenie informacji, czy są w stanie przyjąć ucznia i wypełnić zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Do korespondencji skierowanej do dyrektorów placówek, Prezydent dołączył zanonimizowane orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor SOSW Nr [...] w G. odpowiedział, że ośrodek "może w pełni zrealizować wszystkie zalecenia wskazane w orzeczeniach dziesięciu spośród siedemnastu przypadków dzieci". Jednocześnie wyjaśnił, że nie ma możliwości przyjęcia i zrealizowania zaleceń zawartych w orzeczeniach nr [...],[...]-[...], z uwagi na brak zapisu w orzeczeniu o niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym lub głębokim, co jest warunkiem edukacji w ośrodku.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor SOSW Nr [...] w G. odpowiedział, że "jest w stanie przyjąć dzieci oraz wypełnić zalecenia wskazane w orzeczeniach oznaczonych nr [...], [...], [...]-[...]". Natomiast w stosunku do orzeczeń nr [...] [...] i [...] z uwagi na wskazane niepełnosprawności nie ma możliwości przyjęcia dzieci do ośrodka. Z powyższego wynika więc, że zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego dla ucznia (Nr [...]) mogą zostać zrealizowane w obu ośrodkach G..

Organ wskazał również, że w odpowiedzi na zapytanie Dyrektora Wydziału Edukacji UM w G. z [...] listopada 2019 r., dotyczące możliwości przyjęcia i wypełnienia zaleceń wskazanych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego, dyrektorzy ośrodków z G. zapewnili, że są w stanie przyjąć i wykonać wszystkie zalecenia zawarte w orzeczeniach. Przesłane wiadomości zawierały ponadto szczegółową informację o prowadzonych w każdym z ośrodków zajęciach terapeutycznych.

Zdaniem organu, istotne jest również to, że Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałoby, że spośród trzech ośrodków specjalnych prowadzonych przez ten sam podmiot, tylko ośrodek w K. jest w stanie spełnić zalecenia wynikające z posiadanych orzeczeń. Twierdzenia zawarte w skardze są więc wyłącznie subiektywną opinią Skarżącej.

Pełnomocnik organu wniósł o połączenie do wspólnego rozpatrzenia wszystkich skarg wniesionych przez rodziców, którym czynnością z dnia [...] marca 2020 r. odmówiono uwzględnienia wniosków o dofinansowanie kosztów dojazdu dzieci do SOSW w K..

Na rozprawie przed sądem administracyjnym stawili się pełnomocnicy stron.

Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że jakkolwiek Prezydent Miasta zwracał się do Dyrektorów Szkół w G. to uzyskane przez niego informacje są lakoniczne i w ocenie strony skarżącej nie wynika z nich, aby wymogi wynikające z orzeczenia faktycznie zostały spełnione. Pełnomocnik Skarżącej wskazał na ogólnikowe informacje dotyczące liczby godzin pomocy psychologiczno- pedagogicznej przedstawione przez dyrektorów szkół i zwrócił uwagę na tabelę z Ośrodka nr [...] (k.[...]) w którym wskazuje się na brak arkuszu godzin przeznaczonych na zajęcia pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Pełnomocnik Skarżącej podkreślił, że jest to obejście prawa.

Pełnomocnik organu podkreślił, że Dyrektorzy zapoznali się z orzeczeniem F. O. i jako organ kompetentny, znając jego treść stwierdzili, że może on zostać przyjęta do obydwu szkół w G.. Pełnomocnik organu podkreślił też, że podniesione na rozprawie zarzuty dotyczące informacji zawartych w tabeli dotyczą tylko jednej szkoły, a tymczasem gotowość przyjęcia F. O. zadeklarowały dwie szkoły w G.. Pełnomocnik zauważył nadto, że szkoła w K. jest szkołą nowszą, ale organ dysponując środkami publicznymi musi pokrywać koszty zaspokojenia potrzeb niezbędnych.

Na pytanie Sądu, pełnomocnik organu oświadczył, że nie jest mu wiadome dlaczego Starosta, jako prowadzący zarówno Ośrodki w G., jak i Ośrodek w K. zadecydował o skierowaniu F. O. do Ośrodka w K..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie, kontroli Sądu poddano czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r. w postaci odmowy pokrywania kosztów dowozu dziecka Skarżącej do Specjalistycznego Ośrodka Szkolono-Wychowawczego w K. (dalej SOSW w K.).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o odrzucenie skargi. Skarżąca zakwestionowała bowiem czynność, która została dokonana przez Prezydenta Miasta. Okoliczność, że organ ten działa w imieniu Gminy, nie stanowi podstawy do odrzucenia skargi. Gmina nie działa tu bowiem bezpośrednio, lecz przez swój organ, jakim jest Prezydent i to właśnie czynność tego organu jest kwestionowana.

Sąd nie uwzględnił również wniosku organu o połączenie do wspólnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wszystkich spraw ze skarg na czynność odmowy zwrotu kosztów dojazdu dzieci z miasta G. do SOSW w K.. W tym zakresie organ wyjaśnił, że na czynność prezydenta z dnia [...] marca 2020 r. wpłynęło w sumie 15 skarg, wniesionych przez rodziców dzieci, które dowożone są do Ośrodka w K.. Wskazać zatem należy, że połączenie tych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie zostało uznane za racjonalne procesowo, brak jest bowiem tożsamości sytuacji prawnej dzieci skarżących, chociażby z uwagi na różne schorzenia stanowiące o konieczności kształcenia specjalnego oraz wskazań i zaleceń co do sposobu kształcenia. Ponadto w świetle art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku połączenie spraw.

Uprzedzając omówienie zasadniczych motywów podjętego rozstrzygnięcia wskazać trzeba, że Sądowi z urzędu wiadomym jest, że spośród złożonych 15 skarg wniesionych przez rodziców dzieci, które dowożone są do Ośrodka w K., część została prawomocnie oddalona (wyroki o sygn. IV SA/Po [...], sygn. IV SA/Po [...], sygn. IV SA/Po [...], IV SA/Po [...], sygn. IV SA/Po [...]). W części z nich zapadły wyroki uchylające, które pozostają nieprawomocne (wyroki o sygn. II SA/Po [...] oraz o sygn. II SA/Po [...]). Podkreślić trzeba, że spośród opisanych powyżej prawomocnych wyroków oddalających skargi, pisemne uzasadnienie sporządzono tylko w jednym (o sygn. IV SA/Po [...]), a analiza zaprezentowanych w tym orzeczeniu motywów rozstrzygnięcia wskazuje, że stan faktyczny tej sprawy, oraz sprawy F. O. nie są tożsame. Nieprawomocny pozostaje również jeden wyrok oddalający skargę - o sygn. II SA/Po [...]. Analiza treści uzasadnienia w tej sprawie wskazuje, że dotyczyła ona dziecka, u którego nie zdiagnozowano autyzmu, co również czyni stan faktyczny tej sprawy, oraz sprawy F. O. odmiennymi. Tymczasem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę, winien zawsze wziąć pod uwagę konkretne okoliczności, danej sprawy.

Odnosząc się zatem do dprzedmiotu sporu wskazać należy, że materialnoprawną podstawą skarżonej czynności jest przepis art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1148 z późn. zm.). Zgodnie z powyższym przepisem, obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21 rok życia.

W rozpoznawanej sprawie, z powołanego w piśmie z dnia [...] marca 2020 r. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. wynika, że u F. O. zdiagnozowano autyzm (niepełnosprawność sprzężona z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i z autyzmem). Aktualna diagnoza psychologiczno-pedagogiczna wskazuje na "deficyty rozwojowe oraz brak kontaktu werbalnego", które - jak wskazano – "stanowią istotne ograniczenie w środowisku kształcenia i wychowania". Zespół orzekający zalecił "zachowanie (...) stałości działań (np. zajmowanie tej samej ławki lub stolika podczas zajęć)". "Z powodu trudności adaptacyjnych i występowania niepokoju w nieznanej dla siebie sytuacji" zalecono udzielanie dodatkowej pomocy i wsparcia (k.[...]). Wskazano, że najkorzystniejszą formą kształcenia dla F. jest kształcenie specjalne dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością sprzężoną – niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym i autyzmem realizowane przez niego najkorzystniej w szkole specjalnej w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym.

Skarżąca, w oparciu o powyższą opinię domaga się zwrotu kosztów przejazdu niepełnosprawnego ucznia z miejsca zamieszkania do SOSW w K.. Skarżąca wskazuje, że jej dziecko trafiło do tego Ośrodka na podstawie skierowania Starosty [...] oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w G.. Ośrodek w K. specjalizuje się w wychowaniu i edukacji dzieci i młodzieży z zaburzeniem autystycznym. Jest to jedyna placówka w najbliższej okolicy miejsca zamieszkania dziecka Skarżącej, która zapewnia wsparcie dla dzieci autystycznych. Jednakże z uwagi na oddalenie Ośrodka od miasta G., gdzie zamieszkuje Skarżąca wraz z rodziną, Skarżąca zmuszona jest do pokrywania codziennych kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do szkoły i powrotu. Wydatki te w znacznym stopniu uszczuplają budżet i możliwości finansowe Skarżącej.

W ocenie organu, wniosek skarżącej jest nieuzasadniony. Organ zwrócił bowiem uwagę, że Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr [...] w G. oraz Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr [...] w G. gwarantują przyjęcie dziecka Skarżącej. Wskazano, że placówki te są przygotowane do zapewnienia pełnej realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego na każdym etapie edukacyjnym. Zdaniem organu ośrodki szkolno-wychowawcze w G. położone są w niewielkiej odległości od miejsca zamieszkania ucznia, a ponadto posiadają warunki umożliwiające prawidłowe kształcenie, co zostało ustalone w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.

W opinii Sądu przedstawione stanowisko Prezydenta Miasta wydane zostało z pominięciem rozważenia wszystkich istotnych okoliczności.

Poza sporem pozostaje, że na użyte w art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego pojęcie "bliskości" składa się nie tylko element dotyczący położenia geograficznego, tj. odległości placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka, ale również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element winien być oceniany indywidualnie, w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń, o charakterze quasi-opinii biegłych, nie może modyfikować organ reprezentujący gminę (vide: wyrok WSA z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt. III SA/Gd 897/18, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie szkołą najbliższą w rozumieniu powyższego przepisu. Zdaniem NSA "szkołą najbliższą (...) jest tylko szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanego przepisu" (vide: wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ nie wykazał, iż wskazana przez niego placówka w G. była "szkołą najbliższą" w rozumieniu cytowanego powyżej przepisu. Podkreślić trzeba, że jak trafnie wskazuje sam organ Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w K. jest jednym z trzech ośrodków wychowawczych nominalnie przystosowanych do edukacji dzieci autystycznych w obrębie powiatu g. . Na podstawie art. 127 ust. 13 Prawa oświatowego, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności. Orzeczenie zespołu orzekającego działającego w poradni publicznej obliguje właściwego starostę do zapewnienia dziecku odpowiedniej formy kształcenia (art. 127 ust. 13). Ustawodawca nie wyjaśnia, jaka forma jest odpowiednia. Jest jednak oczywiste, że powinna ona być zgodna z treścią wydanego orzeczenia. Starosta nie jest przy tym związany treścią żądania rodziców. Starosta lub jednostka samorządu terytorialnego powinny zapewnić "odpowiednią formę kształcenia" dziecku posiadającemu orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, tzn. taką, która jest zgodna z treścią tego orzeczenia, a nie kierować do konkretnej szkoły wskazanej przez rodziców we wniosku. Chodzi tu o związanie jednostki samorządu treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. (por. wyrok NSA z 4.07.2017 r., I OSK 638/17 oraz M. Pilich (red.), Komentarz do ustawy - Prawo oświatowe, [w:] Prawo oświatowe oraz przepisy wprowadzające. Komentarz, wyd/el 2018). Powyższe ma o tyle istotne znaczenie w badanej sprawie, że M. O. przedstawiła wydane przez Starostę [...] skierowanie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. kierujące F. O. - konkretnie - do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K.. Zauważyć trzeba, że z woli ustawodawcy organem zobowiązanym do zapewnienia dziecku posiadającemu orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego "odpowiedniej formy kształcenia" jest starosta. Co więcej, starosta jest zobowiązany zapewnić dziecku posiadającemu orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego "odpowiednią formę kształcenia, tzn. taką , która jest zgodna z treścią orzeczenia". Bezspornie Starosta [...] działając na podstawie art. 127 ust. 13 Prawa oświatowego skierował F. O. do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K.. Jak podnosi sam Prezydenta Miasta, Starosta [...] jest organem prowadzącym zarówno Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w K., jak i Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr [...] G. oraz Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr [...] G.. Skoro zatem Starosta [...] prowadzący trzy placówki specjalne, niezwiązany wnioskiem rodziców, po zapoznaniu się z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego F. O., skierował F. O. do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K., to należało ustalić dlaczego organ ten realizując swoje ustawowe kompetencje ocenił, że odpowiednią dla F. formę kształcenia zapewni właśnie ośrodek w K., a nie zlokalizowane bliżej jego miejsca zamieszkania ośrodki w G.. Kwestii tej nie wyjaśniono. Choć rozstrzygnięcie Starosty pozostaje poza sądową kontrolą sprawowaną w niniejszej sprawie, to brak jakiegokolwiek uzasadnienia podjętej przez ten organ decyzji powoduje, że na Prezydencie Miasta ciążył obowiązek starannej analizy wszystkich istotnych okoliczności przemawiających za uznaniem, czy najbliższą szkołą - w rozumieniu wskazanego przepisu - jest Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w K., czy też któryś z Ośrodków położonych w G.. Analiza wszystkich okoliczności niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie naruszono art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że "szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić zalecenia zawarte w orzeczeniu, nie będzie szkołą najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego (por. wyrok NSA z dnia 05 listopada 2015 r. sygn. I OSK 2173/15). Dokonując takiej oceny NSA zwrócił uwagę, że przez wzgląd na rodzaj niepełnosprawności dziecka, należy uwzględnić takie aspekty jak fakt, że "zmiana otoczenia jest przeżyciem traumatycznym powodującym regres w rozwoju społecznym. Natomiast kontynuacja nauki w szkole znanej dziecku, w otoczeniu osób, które ono zna i które znają go i akceptują – jest kluczowym czynnikiem powodzenia terapii". W badanej sprawie Prezydent Miasta wskazał, że Ośrodki w G. "gwarantują przyjęcie" F. O. oraz, że "szkoły te są przygotowane do zapewnienia pełnej realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego na każdym etapie edukacyjnym" (k.[...]). Uwadze organu umknęło jednak, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla F. O. zawiera bardzo konkretne zalecenia dotyczące, konkretnie tego chłopca, dotyczące "zachowanie (...) stałości działań (np. zajmowanie tej samej ławki lub stolika podczas zajęć)". "Z powodu trudności adaptacyjnych i występowania niepokoju w nieznanej dla siebie sytuacji" udzielanie dodatkowej pomocy i wsparcia (k.[...] i [...]v). W skardze wskazano, że F. O. "trafił do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K." (s. [...] skargi). To prowadzi do wniosku, że już sama potrzeba zmiany znanego F. otoczenia (ośrodka i osób z nim pracujących, schematu działań) może skutkować tym, że zalecenia zawarte w orzeczeniu nr [...] znak [...] z [...] sierpnia 2019 r. będą urzeczywistniane, ale w mniejszym stopniu niż w znanym już F. otoczeniu w K., co w świetle wskazówek NSA prowadzi do wniosku, że to SOSW w K. będzie szkołą najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego. W okolicznościach badanej sprawy nie zbadano w ogóle co przesądziło o skierowaniu F. przez Starostę [...] do Ośrodka w K..

Ponownie rozpoznając wniosek M. O. Prezydent Miasta będzie zobligowany nie tylko ustalić czym Starosta uzasadnia swoją decyzję w tym zakresie. Prezydent Miasta będzie musiał również ustalić czy aktualnie F. O. uczęszcza do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w K. i uwzględnić zalecenia zawarte orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, obejmujące m.in. "zachowanie (...) stałości działań (np. zajmowanie tej samej ławki lub stolika podczas zajęć)". Uwzględnić, że "z powodu trudności adaptacyjnych i występowania niepokoju w nieznanej dla siebie sytuacji" zalecono udzielanie dodatkowej pomocy i wsparcia. Te elementy są bowiem kluczowe z uwagi na rodzaj niepełnosprawności F. , a "szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić zalecenia zawarte w orzeczeniu, nie będzie szkołą najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego.

Opisane powyżej okoliczności świadczą więc o tym, że brak jest w sprawie dowodów, iż ośrodki, na który wskazuje Prezydent Miasta, stanowią szkołę najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego

Tym samym skarżona czynność narusza przepis art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe. Wobec powyższego, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) orzeczono, jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącej kwotę uiszczonego wpisu od skargi ([...] zł), koszty zastępstwa procesowego ([...] zł) oraz zwrot uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa (17 zł).

Organ, ponownie rozpoznając sprawę, winien mieć na względzie wyżej zaprezentowaną wykładnię przepisu art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe i dokonać w związku z tym ustaleń co do faktów, które zadecydowały o skierowaniu F. O. przez Starostę do Ośrodka w K., ustalić gdzie F. aktualnie kontynuuje naukę i który ośrodek w świetle aktualnego orzeczenia Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dotyczącego syna Skarżącej stanowi "Szkołę najbliższą" – w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego.