Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 239/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1,  art. 3  ust. 1,2,3,
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: par. 2,
journal: Dz.U. 2008 nr 44 poz 265
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
article: art. 64 par. 2,
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 15 ust. 1,2,  art. 19,  art. 21 ust. 1,2,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 2,
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kantecka, Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r., sprawy ze skargi K.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1.uchyla zaskarżoną decyzję, 2.określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3.zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego na rzecz skarżącej kwotę 147 (słownie: sto czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (w skrócie ARiMR) przyznał K. W. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 5.526,31 zł w tym : tytułem jednolitej płatności obszarowej (JPO) 2.751,80 zł; tytułem uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) 2.774,51 zł.

Wskazał, że zgodnie z art. 7 ust 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008r. nr 170, poz. 1051) oraz § 5 pkt 1 i 2 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą ... (Dz.U. nr 44, poz. 265) jednolitą płatność obszarową przyznano do powierzchni zadeklarowanej tj. 8.11 ha, natomiast płatność zwierzęcą, zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu do powierzchni 7.31 ha, wobec zadeklarowanej 7,71 ha.

W odwołaniu od powyższej decyzji K.W. zarzuciła, że nie uwzględniono zadeklarowanej przez nią we wniosku do uzupełniającej płatności obszarowej – UPO, a co za tym idzie również do JPO powierzchni 15.85 ha, w skład których wchodzi 9,44 ha upraw zbóż i 6,45 ha mieszanki traw z koniczyną na gruntach ornych.

W piśmie złożonym w toku postępowania odwoławczego (odnosząc się do stanowiska Kierownika Biura Powiatowego w kwestii odwołania) argumentowała, że złożyła wniosek w dniu 13.05.2008r. Mimo że organ I instancji stwierdził braki formalne, nie wezwał jej do korekty wniosku do dnia 9.06.2008r. Instrukcja wypełniania wniosków o płatności za rok 2008 nie wyjaśnia w oczywisty sposób konieczności powielania, wpisywania obu płatności – JPO i UPO w przypadku, gdy są sobie równe i dotyczą tej samej działki.

Jej zdaniem wprowadzenie poprawek we wniosku nie dotyczyłoby zmian w płatności bezpośredniej a tylko jej korekty. Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich może być skorygowany w zakresie oczywistych błędów (art. 19 rozporządzenia nr 796/2004) w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwe władze wykryją oczywiste błędy.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Przytaczając obowiązujące w 2008r. przepisy ustawy i rozporządzeń wykonawczych, dotyczące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolników podzielił w całości stanowisko organu I instancji stwierdzając, że przyznana kwota płatności została wyliczona prawidłowo.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że nieuwzględnienie działek zadeklarowanych do uzupełniającej płatności obszarowych spowodowane zostało nieprawidłową deklaracją zawartą we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008.

Beneficjenta na rok 2008 otrzymała z ARiMR wniosek, wypełniony w części zawierającej dane personalne i dane dotyczące działek ewidencyjnych deklarowanych w poprzednim roku oraz instrukcję wypełniania wniosku.

W instrukcji podano definicje użytych pojęć i wskazano rośliny kwalifikujące się do danej grupy upraw. W sekcji VII "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" kolumna 2 pkt 2 zawarto informację, że w przypadku deklarowania kolejnych działek, z których każda stanowi jedną grupę upraw kwalifikujących się do odrębnej płatności, m.in. UPO które – to działki położone są na działkach rolnych już zadeklarowanych w ramach grup upraw m.in. JPO, każdą taką kolejną działkę należy oznaczyć w ten sposób, że do istniejącego oznaczenia literowego (np. A, B, C, itd.) należy dodać kolejną liczbę arabską tj. A1, B1, C1, itd. Na str. 14 instrukcji podano przykładowy sposób poprawnej deklaracji działek rolnych.

Organ II instancji wskazał, że K.W. we wniosku z dnia 11 maja 2008r. dla działek rolnych oznaczonych jako A, B, E, F oraz G zadeklarowała nieprawidłowo grupę upraw UPO bez zadeklarowania podgrupy JPO.

Przytoczył treść art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin ... położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Wywiódł z powyższego, że rolniczka deklarując na ww. działkach rolnych tylko grupę upraw UPO, nie była uprawniona do otrzymania do ww. działek jednolitej płatności obszarowej, a tym samym nie spełniła warunku do objęcia ich uzupełniającą płatnością obszarową. W 2008 roku zmieniły się zasady deklarowania grup upraw, a strona miała możliwość zapoznania się z nimi dzięki załączonej do spersonalizowanego wniosku instrukcji wypełniania wniosku. Uchybiła temu obowiązkowi nie deklarując podgrup JPO przy deklaracji UPO, w wyniku czego przedmiotowe działki rolne nie zostały objęte żadną z żądanych płatności.

Żądanie objęcia płatnością działek rolnych z zadeklarowaną wyłącznie grupą upraw UPO nie jest możliwe w świetle obowiązujących przepisów dotyczących tej materii.

Ponadto organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.), poprawki do wniosku muszą być zgłoszone właściwym władzom najpóźniej do 31 maja. Jednakże zgłoszenia do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie przewidzianym w art. 15 ust. 2 spowodują zmniejszenie o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności odnoszącej się do faktycznego wykorzystania rozpatrywanych działek rolnych, gdzie poprawki takie zostaną uwzględnione wyłącznie, jeżeli zostaną dokonane przed ostatecznym terminem złożenia pojedynczego wniosku (do 25 dni kalendarzowych od ostatecznej daty składania wniosków, tj. do dnia 09 czerwca 2008 roku).

Strona do dnia 09 czerwca 2008 roku miała możliwość poprawienia błędnej deklaracji zawartej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, jednakże powyższego nie uczyniła. Stąd działek rolnych oznaczonych jako: A, B, E, F oraz G zasadnie nie uwzględniono przy naliczaniu płatności. Organ podkreślił, że K.W. na 4 stronie wniosku własnoręcznym podpisem poświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem o przyznanie płatności.

Jego zdaniem błędne jest twierdzenie strony, że instrukcja wypełniania wniosków o płatności na rok 2008 nie wyjaśnia w oczywisty sposób konieczności powielania wpisywania obu płatności JPO i UPO w przypadku, gdy są one sobie równe i dotyczą tej samej działki. Niezależnie bowiem od tego, że w instrukcji wyraźnie wskazano jak należy wypełniać wniosek i podano przykładowo sposób wypełniania wniosku to również w formularzu wniosku złożonego przez stronę w sekcji IX (str. 4/4) zawarto objaśnienie symboli określających daną grupę upraw, do której rolnik ubiegał się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. wskazano, że wypełniając część VII wniosku grupę upraw JPO, UPO, CH, do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności, oznacza się jako odrębną działkę.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie zgodził się z argumentacją strony, iż powinno się jej umożliwić skorygowanie oczywistych błędów w trybie art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Błędna deklaracja we wniosku nie stanowiła bowiem tzw. literówki, ani też dane zawarte we wniosku nie wykluczały się wzajemnie, litery oznaczające grupy upraw nie zostały przedstawione, dlatego nie była oczywistą omyłką.

Organ wyraził stanowisko, że obowiązek przekonania właściwego organu o popełnieniu oczywistego błędu spoczywa na rolniku, natomiast w przedmiotowej sprawie błędna deklaracja spowodowana została nieznajomością nowych zasad deklarowania grup upraw we wniosku, co stanowi o niedbalstwie strony. Rolniczka we własnym interesie powinna upewnić się, po wypełnieniu wniosku a przed jego złożeniem, że jest on zgodny z jej oczekiwaniami, zachowując przewidziany termin na złożenie wniosku jak i jego zmiany.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. W. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania w/g norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 9, 11 i art. 64 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów na okoliczność wygenerowanego a nie wysłanego pisma ARiMR z 8 lipca 2008r. informującego o brakach formalnych wniosku oraz notatki służbowej z tego samego dnia o pozostawieniu pisma w teczce aktowej i nie wysyłanie go do rolnika.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, zasady praworządności i załatwiania sprawy zgodnie ze słusznym interesem strony.

Organ przygotował już dokument wzywający do usunięcia braku, ale w tym samym dniu postanowił go nie wysłać, powołując się na pozanormatywne przesłanki (komunikaty nie są źródłem prawa).

Zdaniem skarżącej w 2008r. tym bardziej należało informować stronę, że zmieniły się zasady wypełniania wniosków a ona wypełniła wniosek na poprzednich zasadach.

Nie może ulegać żadnych wątpliwości, że chodzi o kwestię techniczną – prawidłowe oznaczenie pól we wniosku. Tymczasem organ z powodu tego oczywistego błędu technicznego odebrał stronie należną płatność.

W ocenie skarżącej zapewne nie jest celem prawodawcy ograniczanie pomocy z powodu błędów formalnych, gdy bezsprzeczne jest, że pomoc jest należna w związku z posiadaniem przez rolnika określonej powierzchni upraw. Nieprzyznanie dopłaty dlatego że rolnik błędnie odczytał instrukcję wypełniania wniosku, ale jednocześnie wypełnił go wedle zasad wcześniej obowiązujących jest działaniem nieproporcjonalnym i represyjnym, a więc naruszającym zasady konstytucyjne.

Skarżąca podniosła, że przepis art. 19 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, dotyczy oczywistego błędu "wykrytego" a nie oczywistej omyłki na gruncie art. 113 k.p.a.

Użycie słowa "wykryją" oznacza, że chodzi także o błędy większego kalibru, co nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że w okolicznościach sprawy należy uznać je za oczywiste.

Z nieprzesłanego przez organ wezwania da się wnioskować, że gołym okiem widać było, iż skarżąca wypełniła wniosek na podstawie zeszłorocznej instrukcji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Zaakcentował, że zgodnie z obowiązującymi przepisami płatności przyznawane są na wniosek rolnika, a poprawki do wniosku mogły być zgłoszone najpóźniej do 9 czerwca 2008r. Skarżąca nie skorzystała z możliwości naniesienia poprawek, zatem płatności naliczono zgodnie z wnioskiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że tryb i zasady sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a.

Według art. 133 i art. 134 powołanej ustawy Sąd, rozstrzygając w sprawie na skutek skargi na decyzję (lub inny akt) organu administracji, dokonuje oceny jej prawidłowości na podstawie akt, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego ale ma obowiązek skontrolowania całego procesu decyzyjnego z punktu widzenia określonej procedury jak i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Jeżeli zatem w przedłożonych sądowi aktach znajdują się dokumenty, które strona skarżąca uważa za istotne i na nie wskazuje, to nie zachodzi potrzeba odrębnego przeprowadzania w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z tych dokumentów, oczywistym jest bowiem, że Sąd dokonuje kontroli decyzji przy uwzględnieniu całego materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie zagadnieniem spornym jest to, czy sposób wypełnienia przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008 należało potraktować jako oczywisty błąd, który mógł być skorygowany w każdym czasie czy też, jak przyjęły to organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej w skrócie Agencją) obu instancji, wniosek jasno wyrażał wolę rolnika a jego zmiana mogła nastąpić tylko do dnia 9 czerwca 2008r.

Rozstrzygając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że przy ocenie uprawnień rolnika do płatności w ramach wspólnej polityki rolnej i przyznawaniu konkretnych kwot należy stosować regulacje zawarte w aktach prawnych Unii Europejskiej a dokonując ich interpretacji trzeba mieć na uwadze cele udzielania wsparcia rolnikom.

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 35, poz. 217 ze zm.) w art. 1 powołuje się na :

– rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników ... (Dz. Urz. UE L 270 z 21 października 2003r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1782/2003",

– rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej kontroli przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.), zwanej dalej "rozporządzeniem nr 796/2004"

stanowiąc, że regulacje krajowe dotyczą kwestii nieokreślonych w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie.

Uzupełniająco zatem reguluje wiele zagadnień z zakresu regulacji Wspólnej Polityki Rolnej, której główne cele, zasady oraz sposób realizacji określają akty prawne Unii Europejskiej, mające bezpośrednie zastosowanie w Państwach Członkowskich.

W art. 3 ust. 1 ustawa stanowi, iż z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Natomiast w ust. 2 i 3 powołanego art. 3 nieco inaczej, niż wynika to z przepisów k.p.a. formułuje obowiązki organów administracji publicznej, właściwych do rozpoznawania wniosków i obowiązki stron postępowania, w szczególności w zakresie ciężaru dowodu co do zaistnienia określonych faktów mających znaczenie prawne.

Ustawodawca w powołanych przepisach nakazuje organom Agencji stanie na straży praworządności, wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, udzielania stronom, na ich żądanie, niezbędnych informacji i zapewnienie na żądanie, czynnego udziału w postępowaniu.

Zasada praworządności, o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach ... wyrażona także w art. 6 k.p.a. ma szeroki zakres znaczeniowy.

Jej przestrzeganie oznacza uwzględnianie w procesie stosowania prawa, zasad równości, niedyskryminacji, proporcjonalności, a w zakresie procedury stosowania tych norm szczegółowych, które nie zostały wyraźnie wyłączone przez przepisy szczególne.

Niewątpliwie, jak to wskazują w zaskarżonej decyzji organy Agencji płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika, złożony na formularzu opracowanym i udostępnianym przez Agencję (o czyn stanowią odpowiednio art. 18 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy). Nie można się jednak zgodzić z oceną, iż sposób wypełnienia formularza przez skarżącą jednoznacznie wskazywał na jej zamiar rezygnacji z przysługujących płatności jednolitych do powierzchni działek oznaczonych jako: A, B, E, F oraz G, skoro zgłosiła je do płatności uzupełniających, zaznaczając sposób ich wykorzystywania. Słusznie skarżąca podnosi, że niezrozumienie przez nią sposobu wypełniania formularza, który uległ zmianie w stosunku do roku poprzedniego, nie powinno skutkować pozbawieniem jej prawa do płatności bez uprzedniego wezwania do korekty wniosku – art. 64 § 2 k.p.a.

Na marginesie Sąd zauważa, że część VII wniosku, do której nawiązuje część wstępna, zawiera oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych. Jednolita płatność obszarowa, co do zasady, przysługuje – niezależnie od sposobu wykorzystywania działek, w sensie przeznaczenia pod określone uprawy. Decydujące jest posiadanie gruntów na dzień 31 maja roku, w którym wniosek jest składany i utrzymywania w dobrej kulturze rolnej, niezależnie od rodzaju upraw. Tak więc, logicznie rzecz biorąc JPO nie stanowi żadnej podgrupy dla grupy upraw UPO, jak to przedstawiono w decyzji.

Z akt sprawy wynika – vide wygenerowane pismo z dnia 8.07.2008r., na które powołała się skarżąca – że organ I instancji wzywał rolników do korekty wniosków, z tym, że przyjmował (tak jak organ II instancji przedstawił to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), że korekta była możliwa tylko do dnia 9 czerwca 2008r., na co wskazuje treść pisma pozostawionego w aktach sprawy. Przy takiej interpretacji znaczenia stwierdzonych nieprawidłowości przy wstępnej kontroli wniosku, oczywiście bezprzedmiotowym było wysyłanie do skarżącej pisma z dnia 8.07.2008r., skoro zawarto w nim informację o możliwości zmiany wniosku do dnia 9 czerwca 2008r. Jednocześnie jednak (z treści pisma wynika, że przygotowane było standardowo) błędy tego rodzaju jak wypełnienie wniosku według reguł ubiegłorocznych mogły być skorygowane – na skutek wezwania przez Organ – przez tych rolników, których wnioski zdołano wstępnie sprawdzić w krótkim terminie. Oznacza to nierówne traktowanie stron postępowania wszczynanego wnioskiem o dopłaty.

W ocenie Sądu "nieprawidłowości" polegające na błędach w oznaczaniu tych samych działek tylko jednym symbolem "UPO" a nie dwoma "JPO" i "UPO" nie wypełniają dyspozycji art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004.

Art. 15 ust. 1 dotyczy możliwości zmiany wniosku przez zgłoszenie działek, które nie zostały zadeklarowane w pojedynczym wniosku w celu otrzymania pomocy "w ramach jakiegokolwiek systemu pomocy obszarowej" oraz zmian dotyczących "użytkowania ziem" lub "systemu pomocowego w odniesieniu do poszczególnych działek", która może być dokonana tylko do dnia 31 maja – art. 15 ust. 2 rozporządzenia.

Mając na uwadze treść omawianego przepisu należy wskazać, że w stanie faktycznym sprawy nie mogło chodzić o:

- dodanie działek, bo wszystkie zostały wymienione w dokumentacji załączonej do wniosku jak i w ramach wniosku;

- zmianę sposobu użytkowania, gdyż sposób użytkowania został wskazany przez oznaczenie działek jako UPO;

- zmianę systemu pomocowego w odniesieniu do poszczególnych działek.

Zdaniem Sądu zaznaczenie kwadratu pierwszego na formularzu wniosku o przyznanie płatności na rok 2008, który odnosi się do płatności do gruntów rolnych takich jak:

1. jednolitej płatności obszarowej;

2. płatności uzupełniających do powierzchni :

a) grupy upraw podstawowych,

b) uprawy chmielu

3. płatności do roślin energetycznych;

4. przejściowych płatności z tytułu owoców miękkich

– zgodnie z oznaczeniem grupy upraw w części VII wniosku, a nie zaznaczenie działek z grupą upraw podstawowych (UPO) również symbolem JPO, należało potraktować jako oczywisty błąd, który mógł być naprawiony w każdym czasie, zgodnie z art. 19 rozporządzenia nr 796/2004. Należy zauważyć, że informacje znajdujące się na formularzu opracowanym przez Agencję a także wydawane instrukcje nie są normami prawa. Charakter normatywny ma rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 44, poz. 269 ze zm.).

Z § 2 powołanego rozporządzenia wyraźnie wynika, że wnioski rolników należy traktować jak podania w rozumieniu przepisów k.p.a. Powinny one zawierać określone elementy, a m.innymi w/g § 3 ust. 1 i 2 :

– oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczą,

– oświadczenia o powierzchni i położeniu działek ewidencyjnych oraz dane z ewidencji gruntów i budynków,

– powierzchnię gruntów rolnych na działce ewidencyjnej w tym powierzchnię niezgłoszoną do programów pomocowych,

– sposobie wykorzystania działek rolnych.

Zatem jeżeli podanie budzi jakiekolwiek wątpliwości co do jego treści z punktu widzenia wymogów określonych rozporządzeniem, w szczególności zaś co do intencji wnoszącego podanie, organ Agencji ma obowiązek wezwania strony do usunięcia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Zadaniem Agencji określonym zarówno przepisami prawa wspólnotowego jak i krajowego jest prawidłowe przyznawanie płatności.

Z jednego z głównych założeń i celów wspólnej polityki rolnej, wyrażonego w p-cie 21 preambuły do rozporządzenia nr 1782/2003 wynika, iż "Systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodowe mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego standardu życia dla społeczności rolniczej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać niewłaściwemu rozdysponowaniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności wspierających rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takich płatności". Z przytoczonej reguły można wnosić, że w sytuacji, gdy stosowny wniosek został złożony w terminie odmowa przyznania płatności, co do zasady, powinna dotyczyć celowych błędów i niezgodności.

Skoro chodzi o środki budżetowe, to niewątpliwie zasadne jest przestrzeganie ścisłych reguł, zasad i trybu dysponowania nimi, po uprzedniej kontroli spełnienia warunków do ich otrzymania przez osoby uprawnione. Obowiązkiem organów administracji jest załatwianie spraw zgodnie z przepisami prawa, ale prawo to nie może być interpretowane w ten sposób, że błędy formalne uznawane są za wywołujące skutki materialnoprawne. Jest to sprzeczne ze wspólnotową zasadą proporcjonalności oraz wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zaufania do organów stosujących prawo.

Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem reguł postępowania, które w rezultacie doprowadziły do naruszenia prawa materialnego przez bezzasadne pozbawienie rolnika części płatności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.