Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1375/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art 6 par. 1a, art 26 par. 4, art 15 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie bezczynności wierzyciela w przedmiocie podejmowanych czynności zmierzających do wykonania obowiązku I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. J. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium") z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] oddalające skargę S.J. (dalej: "skarżący") na bezczynność Wójta Gminy jako wierzyciela.

W podstawie prawnej postanowienia powołano art 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2019 r., poz. 1438; dalej: "u.p.e.a.").

Z uzasadnienia postanowienia i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2016 r. Wójt Gminy nakazał M.N. – właścicielowi nieruchomości stanowiącej działkę nr ewid. 3967 w m. O., obręb [....], przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu, jako nieruchomości o charakterze rolnym, w tym usunięcie zasadzanych drzew, w terminie do 31 stycznia 2017 r.

Następnie po uprzednim stwierdzeniu, że obowiązek nie został wykonany ( protokół z dnia 16 marca 2017 r.), działając na podstawie art 15 § 1 u.p.e.a. wezwał M.N. do wykonania decyzji, wskazując, że w razie nie wykonania obowiązku zostanie wszczęte przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Upomnienie zostało doręczone w dniu 14 sierpnia 2017 r.

W dniu 4 grudnia 2017 r. został wystawiony tytuł wykonawczy, który został doręczony M.N. w dniu 28 grudnia 2017 r.

W dniu 5 stycznia 2018 r. M.N. złożył zarzuty do tytułu wykonawczego.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...]Wójt Gminy oddalił zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.

Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 218 r., nr [...]Wójt Gminy działając na podstawie art 122 § 1 i 2 w zw. z art 119 oraz art 20 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nałożył na M.N. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku w kwocie 250 zł.

Postanowienie to zostało uchylone w administracyjnym toku instancji postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...]. Ponownie postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] Wójt Gminy nałożył grzywnę w celu przymuszenia i ponownie postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło to postanowienie i ponownie przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 14 czerwca 2019 r. zapadło kolejne postanowienie Wójta Gminy nr [...] o nałożeniu grzywny. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...].

W dniu 23 maja 2019 r. S.J. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł skargę na bezczynność organu w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Opierając ją na art 6 u.p.e.a. żądał zobowiązania organu do wykonania czynności zmierzających do podjęcia wobec zobowiązanego czynności egzekucyjnych oraz zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że pomimo faktu, że decyzja ustalająca obowiązek po stronie M.N. stała się ostateczna dnia 31 stycznia 2017 r., a obowiązek stał się wymagalny, M.N. nie usunął do dnia wniesienia skargi drzew z działki nt 3967, natomiast Wójt Gminy będący w spawie również wierzycielem i organem egzekucyjnym, pozostaje w bezczynności.

Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1042/17, wskazał, że wierzyciel pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy nie podejmuje działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego, ale także wtedy, gdy działania takie wprawdzie podejmuje, ale są one nieadekwatne do zaistniałej sytuacji faktyczno –prawnej, mają charakter pozorny, są niezrozumiałe, czy też są obiektywnie nieskuteczne. Będzie to miało miejsce wówczas, jak podkreślił, gdy zachowanie dłużnika nacechowane jest wyjątkowo złą wolą, gdy dłużnik podejmuje czynności zmierzające do uniemożliwienia prowadzonej egzekucji za wszelką cenę, a podejmowane przez wierzyciela działania tych okoliczności nie uwzględniają. Dalej wskazał, że wierzyciel jest bezczynny, jeżeli w razie stwierdzenia uchylania się przez zobowiązanego, nie wzywa go do wykonania obowiązku, a w razie tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Kolegium oddaliło skargę. Zdaniem organu Wójtowi Gminy nie można przypisać bezczynności w znaczeniu nadanym treścią art 6 u.p.e.a. Jak wyjaśnił, choć postępowanie egzekucyjne prowadzone było w sposób długotrwały, to jednak analiza akt postępowania nie pozwala zarzucić organowi, że pozostawał w stanie bezczynności.

W skardze do Sądu skarżący zarzucił:

-naruszenie art. 2 § 1 ust. 10, art. 5, art. 6 § 1 i 1a u.p.e.a. poprzez uznanie przez organ rozstrzygający, iż Wójtowi Gminy nie można przypisać bezczynności, pomimo faktu, iż decyzja z dnia [...].10.2016 r. znak: [...], stała się ostateczna w dniu 31 stycznia 2017 r., a mimo ostateczności w/w decyzji zobowiązany nie wykonał obowiązku z niej wynikającego, zaś organ (będący wedle przepisów w/w ustawy wierzycielem, na którym spoczywa obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych) - nie podjął skutecznych działań egzekucyjnych w celu jego wykonania,

naruszenie art. 6 § 1 a u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi na bezczynność organu, pomimo faktu, iż w świetle w/w przepisu, przysługiwało mu bezsprzecznie prawo do wystosowania skargi na bezczynność wierzyciela, albowiem jego interes prawny i faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku przez wójta Gminy , tymczasem organ rozstrzygający pomimo faktu, iż sam (powtarzając za skarżącym) wskazuje, że obowiązkiem wierzyciela nie jest jedynie doprowadzenie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, gdyż niepodejmowanie działań przez wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego również może być uznane za bezczynność - skargę opartą dokładnie na w/w argumentacji oddalił,

-naruszenie art. 80 k.p.a. polegające na tym, iż organ nie zebrał i nie rozważył całego materiału dowodowego oraz nie wyjaśnił w sposób rzetelny i wyczerpujący stanu faktycznego niniejszej sprawy przede wszystkim nie wziął pod uwagę, że M.N. do dnia dzisiejszego nie wyciął drzew zasadzonych na działce nr 3967, a więc w dalszym ciągu nie wykonał ciążącego na nim obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...].10.2016 r. pozwala jednak stwierdzić, że działanie Wójta w zakresie żądanego treścią decyzji rezultatu, nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że pomimo licznych pism kierowanych do Wójta Gminy , jak również pomimo prowadzonych rozmów, sprawa S.J. nie została potraktowana poważnie.

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zebranie materiału dowodowego sprawy w sposób niepełny i nie wyczerpujący, a także nienależytą ocenę zebranego materiału dowodowego, co miało przejaw w pominięciu wielu istotnych aspektów, na które zwracał uwagę skarżący, jak również powoływanie się przez organ na przykłady rzekomego działania wójta Gminy , które miałyby negować bezczynność w/w organu, podczas gdy wskazane przez SKO działania wójta, jeżeli w ogóle miały miejsce, to były nieskuteczne, o charakterze pozornym, czynione sporadycznie, (w większości przypadków czynione dopiero po wniesieniu przez mojego mocodawcę skargi na bezczynność) przy czym z pewnością nie miały one charakteru działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego.

naruszenie zasad legalizmu (art. 6 k.p.a.), praworządności prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) poprzez oddalenie skargi na bezczynność.

Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrócenie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 6 u.p.e.a. wyrażającego zasadę obligatoryjnego wszczęcia i prowadzenia egzekucji: " § 1. W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. § 1a Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. § 1b. Przed podjęciem czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wierzyciel może podejmować działania informacyjne wobec zobowiązanego zmierzające do dobrowolnego wykonania przez niego obowiązku".

Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Według § 1a o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym, że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie z § 1b do zażaleń na postanowienia wydane w pierwszej instancji przez organy sprawujące nadzór w rozumieniu przepisów art. 23 albo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Według § 2 wniesienie zażalenia nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ odwoławczy może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia. Zgodnie z § 3 organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia jest:

1) organ wyższego stopnia;

2) dyrektor izby administracji skarbowej lub samorządowe kolegium odwoławcze, jeżeli postanowienie zostało wydane przez ten organ;

3) Szef Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli postanowienie zostało wydane przez dyrektora izby administracji skarbowej, z tym, że w tym przypadku postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu.

Z kolei, w myśl art. 15 u.p.e.a., formułującego obowiązek przesłania zobowiązanemu upomnienia: "§ 1. Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. § 2. Koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i, z zastrzeżeniem § 3, są pobierane na rzecz wierzyciela. Obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych.§ 3. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, koszty upomnienia są pobierane na rzecz komórki organizacyjnej wierzyciela, do której zadań należy prowadzenie egzekucji".

Z przytoczonego powyżej stanu prawnego jasno wynika, że z jednej strony ustawodawca zmierza do pewnego złagodzenia stopnia dokuczliwości postępowania egzekucyjnego wobec podmiotów zobowiązanych, przez kreowanie możliwości prawnej podejmowania przez wierzyciela działania informacyjnego wobec zobowiązanego zmierzającego do dobrowolnego wykonania przez niego obowiązku. Jednak z drugiej strony, ustawodawca wyraźnie zastrzega ochronę prawną podmiotu, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organu zainteresowanemu wykonaniem obowiązku, przypisując im prawo złożenia skargi na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1a art. 6 u.p.e.a.

Jednocześnie trzeba zauważyć, że ustawodawca nadal niezmiennie stanowi w art. 15 u.p.e.a., że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Z tego wyraźnie wynika, że uprawnienie i obowiązek organu egzekucyjnego do podejmowania przez wierzyciela działania informacyjnego wobec zobowiązanego zmierzającego do dobrowolnego wykonania przez niego obowiązku, nie może być mylony z instytucją upomnienia i jej funkcją w postępowaniu egzekucyjnym.

Bezczynność o jakiej mowa w art. 6 § 1a u.p.e.a. nie wiąże się z niezakończeniem postępowania egzekucyjnego w określonym terminie tj. w terminie wskazanym w art. 35 par. 3 k.p.a., lecz z niepodejmowaniem określonych przepisami prawa czynności przez wierzyciela oraz przez organ egzekucyjny, albowiem na tych dwóch podmiotach postępowania egzekucyjnego ciąży obowiązek doprowadzenia do wykonania obowiązku niezrealizowanego przez zobowiązane do tego podmioty.

Oznacza to, iż art. 6 § 1a ww. ustawy ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do art. 35 k.p.a. i wyłącza jego zastosowanie w sprawach prowadzonych na podstawie tejże ustawy.

Ustalony przez Sąd jako bezsprzeczny stan faktyczny wynikający z akt sprawy wskazuje, że w sprawie przedmiotowa bezczynność ma miejsce.

Argumenty na okoliczność braku owej bezczynności przytoczone w uzasadnieniu postanowienia wydanego przez SKO zostały w znacznej mierze, w ocenie Sądu, podważone przez skarżącego.

Na wstępie tej części rozważań Sąd zauważa, że oczywista jest legitymacja skarżącego do wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie egzekwowania obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2016 r., nr [...]. Był on bowiem stroną tegoż postępowania i to na skutek jego działań wszczęto postępowanie z urzędu. S.J. zgłaszał, że na skutek zalesienia działki Pana M.N. dochodzi do wyeliminowania korzystania z sąsiednich gruntów, także jego, w charakterze gruntów rolnych. Wskazuje na powyższe treść art. 6 ust. 1a u.p.e.a., odwołujący się do interesu faktycznego osoby, która nie jest stroną postępowania egzekucyjnego.

Skarga o jakiej mowa w art. 6 § 1a u.p.e.a. jest skargą zasadną jeżeli organ egzekucyjny pomimo tego, że obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej jest obowiązkiem wymagalnym, wbrew jednoznacznej treści art. 26 § 4 u.p.e.a. nie wystawia tytułu wykonawczego i nie wszczyna z urzędu postępowania egzekucyjnego.

Wójt Gminy w świetle art. 5 § 1 pkt. 1 oraz art. 20 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jest wierzycielem obowiązku wynikającego z treści swej decyzji z dnia [...] października 2016 r., [...], oraz organem egzekucyjnym. Dotyczy go więc obowiązek prawny wyrażony w art. 26 § 4 u.p.e.a.

Nie ulega wątpliwości, iż ciążący na M. N. obowiązek wynikający z decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2016 r. stał się wymagalny z dniem 1 lutego 2017 r. Termin wykonania przezeń tegoż obowiązku mijał 31 stycznia 2017 r. zgodnie z treścią decyzji.

Organ egzekucyjny winien był rozpocząć z urzędu działania zmierzające do przymusowego wykonania obowiązku administracyjnego. Jeżeli obowiązek administracyjny stał się wymagalny, to winien być egzekwowany czemu ma służyć wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W innym wypadku, dochodzi do ewidentnego naruszenia przepisów u.p.e.a. oraz zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.).

W kontrolowanej sprawie wierzyciel winien był niezwłocznie po 31 stycznia 2017 r. sprawdzić czy obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] października 2016 r. został wykonany. Przypomnienie o powyższym stanowiło pismo skarżącego z dnia 1 lutego 2017 r.

Warunkiem koniecznym dopuszczalności upomnienia zobowiązanego przez wierzyciela jest stwierdzenie, że zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku. Tymczasem wierzyciel dopiero dnia 16 marca 2017 r. ustalił, że obowiązek nie został przez dłużnika wykonany. Już w tym samym dniu powinien był postąpić zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. Ostatecznie upomnienie do dłużnika zostało wysłane 7 sierpnia 2017 r., wbrew brzmieniu art. 15 § 1 u.p.e.a. Termin na wykonanie obowiązku ustalono w nim nie na 7 dni ale przedłużono do 30 września 2017 r. Mimo wniosków skarżącego tytuł wykonawczy został wystawiony przez Wójta Gminy nie w sierpniu 2017 r. a 4 grudnia 2017 r.

W dalszym toku postępowania organ I instancji dwukrotnie wydawał postanowienia w trybie art. 122 § 1 i 2 u.p.e.a. w zw. z art. 119 u.p.e.a. w dniach 20 lutego 2018 r. i 9 lipca 2018 r., które z przyczyn formalnych, tj. wadliwości sentencji i uzasadnienia były uchylane przez SKO. Należy zauważyć, że czas trwania postępowania egzekucyjnego w tej części był także wynikiem czasu rozpoznania zażalenia przez SKO. Zażalenie na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2018 r. rozpoznano [...] lutego 2019 r. (akta do SKO przekazano 9 sierpnia 2018 r. a zwrócono 18 lutego 2019 r. – prezentata na decyzji SKO z [...] lutego 2019 r.). W okresie pomiędzy wystawieniem tytułu wykonawczego, tj. 4 grudnia 2017 r. a wystawieniem prawidłowego postanowienia o nałożeniu grzywny w dniu 14 czerwca 2019 r. przez Wójta Gminy utrzymanego w mocy przez SKO postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] można mówić także o bezczynności organu egzekucyjnego.

Działania nieudolne, pozorne, bo tak można ocenić dwa postanowienia organu I instancji o nałożeniu grzywien kasowane z przyczyn formalnych przez SKO są dowodem na bezczynność organu I instancji.

Sąd w pełni podziela stanowisko skarżącego, który z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych zarzuca, że wierzyciel pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy nie podejmuje działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego, ale także wtedy, gdy działania takie wprawdzie podejmuje, ale są one nieadekwatne do zaistniałej sytuacji faktyczno – prawnej, mają charakter pozorny, są niezrozumiałe czy też są obiektywnie nieskuteczne. Będzie to miało miejsce właśnie wtedy, gdy zachowanie dłużnika nacechowane jest wyjątkowo złą wolą, gdy dłużnik podejmuje czynności (także pozaprawne) zmierzające do uniemożliwienia prowadzonej egzekucji za wszelką cenę, a podejmowane przez wierzyciela działania tych okoliczności nie uwzględniają (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2018r., sygn. akt VII SA/Wa 1042/17).

Bezczynność wierzyciela polega na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Wierzyciel jest więc bezczynny, jeżeli w razie stwierdzenia uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie wzywa go do wykonania obowiązku i w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Nadto, wierzyciel (będący w niektórych sytuacjach zarazem organem egzekucyjnym), będzie pozostawał w stanie bezczynności także wówczas, gdy we wszczętym postępowaniu egzekucyjnym nie będzie podejmował stosownych działań celem zastosowania środka egzekucyjnego (zob. VII SA/Wa 1005/10- wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 września 2010 r.).

Obowiązkiem wierzyciela nie jest jedynie doprowadzenie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Niepodejmowanie działań przez wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego również może być uznane za bezczynność, w rozumieniu art. 6 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli skutkiem braku działań wierzyciela jest wstrzymanie czynności egzekucyjnych (VII SA/Wa 146/06 – wyrok WSA Warszawa z dnia 22 czerwca 2006 r.).

Skarżący zarzucał słusznie Organowi egzekucyjnemu będącemu jednocześnie wierzycielem obowiązku niepieniężnego, bezczynność we wszczęciu i prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. W tych okolicznościach SKO oddalając skargę na bezczynność Wójta Gminy dopuściło się istotnego naruszenia przepisów procesowych w postaci art. 6 § 1, § 1a 26 § 4 u.p.e.a. i art. 15 § 1 u.p.e.a. SKO ponownie rozpoznając sprawę bezczynności Wójta Gminy mocą art. 153 P.p.s.a. będzie zobligowane do uwzględnienia wyżej wypowiedzianej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy.

Z przedstawionych powodów WSA nie mógł uwzględnić wniosku Organu o oddalenie skargi. Niniejszy wyrok oparto o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego w kwocie 597 zł, na które składają się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.