Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 361/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 32
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 361/11

UZASAD NI EN I E

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ"), po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej "skarżącej") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "WIOŚ") w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej z tytułu przywiezienia nielegalnie odpadów bez dokonania zgłoszenia, uchylił decyzję WIOŚ w zakresie dotyczącym wysokości kary pieniężnej i w tym zakresie orzekł o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.

Referując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. stan faktyczny sprawy, GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje:

W dniu [...] listopada 2008 r. funkcjonariusze Straży Granicznej (dalej "funkcjonariusze") zatrzymali w miejscowości L. samochód ciężarowy przewożący wywar zbożowy (dalej "wywar") niemieckiej firmy V. (dalej "wytwórca wywaru"), którego odbiorcą była skarżąca.

W tej samej miejscowości wykryta została cysterna, z której przepompowywano wywar do metalowego kontenera znajdującego się na polu.

W tym samym dniu funkcjonariusze zatrzymali dwa kolejne pojazdy z wywarem, a w dniu [...] listopada 2008 r. kolejne cztery ciężarówki z wywarem wysłane przez spółkę zagraniczną do skarżącej.

W dniu [...] grudnia 2008 r. WIOŚ przeprowadził u skarżącej kontrolę, w wyniku której ustalono, że skarżąca sprowadziła od wytwórcy wywaru [...] kg wywaru, który następnie odsprzedała czterem innym podmiotom.

Podmioty te wykorzystały wywar jako nawóz i rozlały go na polach stanowiących ich własność.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. WIOŚ, orzekając w oparciu o materiał dowodowy stwierdzający okoliczności wskazane powyżej, nałożył na skarżącą, na podstawie art.32 ust.1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz.859 z późn. zm.), karę pieniężną w wysokości [...] złotych za przywóz z Niemiec do Polski odpadów w postaci wywaru zbożowego pochodzącego z produkcji bioetanolu bez wymaganego zgłoszenia.

Skarżąca wniosła do GIOŚ odwołanie od decyzji WIOŚ, podnosząc w stosunku do rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego szereg zarzutów.

Rozpatrzywszy odwołanie zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., GIOŚ orzekł jak wskazano na wstępie.

, Uzasadniając rozstrzygnięcie GIOŚ wskazał, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do ukarania skarżącej, co prawidłowo wykazał WIOŚ, a zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Dokonując oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w tym dokonując oceny prawidłowości rozstrzygnięcia WIOŚ, GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje:

Oceniając, czy dany przedmiot lub substancja jest odpadem, czy nie, WIOŚ oparł się na przepisach Dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz.U. UE.L.06.114.9), dalej "dyrektywy nr 2006/12/WE", w związku z przepisami Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str.1), dalej "rozporządzenia nr 1013/2006".

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 i Nr 88, poz. 587) wdraża do prawodawstwa polskiego przepisy dyrektywy 2006/12/WE w tym zawartą w dyrektywie definicję odpadu. Definicja odpadu z ustawy i definicja z dyrektywy są tożsame.

WIOŚ uwzględnił również stanowisko Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (dalej "Inspektora Jakości") z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...].

Inspektor Jakości stwierdził tam, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających wprowadzenie do obrotu danego produktu jako nawozu zgodnie z wymaganiami prawa niemieckiego.

Inspektor Jakości stwierdził również, że przedłożone przez skarżącą tłumaczenie niemieckich regulacji nie daje podstaw do uznania, że wywar mógł być w Niemczech wprowadzony do obrotu jako nawóz naturalny. Sam wytwórca wywaru używa w odniesieniu do niego nazwy "organiczny nawóz azotowo - fosforowo - potasowy (wywar) płynny", jednocześnie określając go jako odpad i podając numer producenta odpadu.

Podsumowując wnioski odnośnie oceny stanu faktycznego sprawy GIOŚ wskazał, że:

Wywar pochodzący z procesu produkcji bioetanolu przekazany przez wytwórcę wywaru do skarżącej nie może zostać zakwalifikowany jako produkt uboczny przeznaczony do wykorzystania w postaci nawozu stosowanego w rolnictwie. Pojęcie "produkt uboczny" nie funkcjonuje jeszcze w polskim prawodawstwie. Zacznie obowiązywać wraz z wejściem w życie przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów, dalej "nowej dyrektywy 2008/98/WE".

Z uwagi na niespełnianie właściwych kryteriów jakościowych wywar nie może zostać wprowadzony do obrotu jako nawóz.

Wywar należy zatem zakwalifikować jako odpad poprodukcyjny o kodzie [...] znajdujący się w załączniku III do rozporządzenia nr 1013/2006.

Wwóz odpadu do Polski wymagał zastosowania procedury pisemnego zgłoszenia i uzyskania zezwolenia Landesumweltamt Brandenburg po stronie niemieckiej oraz GIOŚ po stronie polskiej zgodnie z art.63 ust.2 oraz art.3 rozporządzenia nr 1013/2006.

Odpowiedzialność za uzyskanie przedmiotowego zezwolenia spoczywała na niemieckim wytwórcy wywaru.

Ponieważ przemieszczenie odpadów odbyło się bez zezwolenia, było ono, zgodnie z art.2 ust.35 a) ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przemieszczeniem nielegalnym. Powyższe stanowiło podstawę do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej.

W postępowaniu odwoławczym dopuszczono jako dowód w sprawie, na wniosek skarżącej, normę branżową [...], dotyczącą zastosowania amoniakowanego wywaru gorzelnianego przeznaczonego do wykorzystania jako pasza

dla zwierząt. Norma ta, nie mająca charakteru wiążącego, nie podważa jednakże ustaleń organów poczynionych w postępowaniu odnośnie tego, że przedmiotowy wywar nie spełnia kryteriów nawozu rolniczego.

Jako dowód w sprawie dopuszczono również na wniosek skarżącej Opinię Biura Analiz Sejmowych z dnia [...] stycznia 2010 r. Opinia ta nie stanowi wykładni prawa w zakresie gospodarki odpadami i transgranicznego przemieszczania odpadów. Opinia ta dotyczy przede wszystkim interpretacji definicji odpadu w kontekście nowej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE, która nie została wdrożona jeszcze do polskiego porządku prawnego. Przepisy tej dyrektywy nie obowiązywały w dacie przemieszczenia do Polski przedmiotowego wywaru, w związku z czym stanowisko zawarte w opinii nie ma zastosowania w sprawie.

Nie uwzględniono natomiast wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania przedstawiciela wytwórcy wywaru oraz dowodu z opinii biegłych, albowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy daje wystarczające podstawy do wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji stwierdzenia, że przedmiotowy wywar jest odpadem poprodukcyjnym, nie spełniającym wymagań jakościowych dla nawozów stosowanych w rolnictwie. W oświadczeniu z dnia [...] października 2008 r. sam producent wywaru określił go jako odpad o kodzie 020702. Fakt, że dana substancja nie oddziałuje negatywnie na środowisko nie stanowi przeszkody do jej zakwalifikowania jako odpadu.

Mając na uwadze fakt, że skarżąca po raz pierwszy naruszyła przepisy dotyczące transgranicznego przemieszczania odpadów, GIOŚ zdecydował o obniżeniu kary pieniężnej.

Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję GIOŚ, podnosząc przeciwko zaskarżonej decyzji zarzuty naruszenia:

1. art.32 w związku z art.2 ust.1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez niezasadne przyjęcie, że skarżąca była odbiorcą wywaru, a zatem że jest stroną postępowania,

2. art.249 akapit 3 oraz art.10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską - w odniesieniu do art.10 w brzmieniu nadanym Traktatem z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

(2007/C 306/01) poprzez wykładnię prawa krajowego, w szczególności w zakresie definicji odpadu, w sposób niezapewniający zapewnienia osiągnięcia celu zakreślonego dyrektywą 2008/13/WE, tj. spójności klasyfikowania odpadów i równego traktowania uczestników obrotu gospodarczego, bez względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej,

3. art.7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie koniecznym dla oceny zastosowania art.32 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art.3 ust.1 ustawy o odpadach, a tym samym niewyjaśnienie istoty sprawy i nieustalenie stanu faktycznego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy - stanowi to naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

4. art.75 k.p.a. w związku z art.2 - 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno - spożywczych poprzez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie dowodu uzyskanego w sposób sprzeczny z prawem, względnie art.2 - 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno - spożywczych poprzez niezastosowanie tych przepisów,

5. art.77 w związku z art.78 k.p.a. poprzez nieuzasadnione pominiecie wniosków dowodowych strony,

6. art.107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie niepełnego uzasadnienia, które nie odnosi się do wszystkich twierdzeń i zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu,

7. art.10 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie przyczyny odstąpienia od tej zasady,

8. art.35 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie przepisów o terminie załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym,

9. naruszenie art.6 k.p.a. poprzez zastosowanie nieobowiązujących przepisów prawa.

Uzasadniając zarzuty, skarżąca wskazała w szczególności, co następuje:

Podmiotem, którego można obciążyć karą za nielegalny transgraniczny przywóz odpadów może być wyłącznie odbiorca tych odpadów. Odbiorcą odpadów w niniejszej sprawie nie była jednakże skarżąca, a cztery podmioty, które zużyły wywar na własnych polach. Skarżąca, na zlecenie niemieckiego wytwórcy odpadów wykonała jedynie usługę księgową - wystawiła FV na zasadzie refaktury, ponieważ odbiorcy wywaru nie są zarejestrowanymi handlowcami. Brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca zakupiła wywar i sprzedawała go następnie zainteresowanym podmiotom.

Organy orzekające w sprawie naruszyły obowiązek dokonywania wykładni przepisów prawa zgodnej z dyrektywami unijnymi. Zgodnie z art.249 TWE dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty. Obowiązek wykładania przepisów zgodnie z dyrektywami ma być realizowany w okresie od dnia wejścia dyrektywy w życie do dnia upływu terminu transpozycji dyrektywy do krajowego porządku prawnego. Pomimo zatem, że nowa dyrektywa 2008/98/WE nie obowiązywała wprost, organ winien dokonać wykładni zgodnej z tą dyrektywą, ustalając że wywar nie jest odpadem, tym bardziej, że organ nie wykluczył, że wywar gorzelniczy spełnia definicję produktu ubocznego.

Obowiązek wykładni zgodnej z dyrektywą w okresie do upływu terminu transpozycji aktualizuje się wtedy, gdy inaczej zagrożona byłaby realizacja wskazanych w dyrektywie celów. Celem dyrektywy jest zapewnienie spójności klasyfikowania odpadów w UE.

Wykładnia prawa krajowego zgodna z dyrektywami zakłada równoległe (dyrektywa i prawo krajowe) uregulowanie pewnego wycinka stosunków społecznych, a orzecznictwo | Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości rozciąga czasowy zakres obowiązku wykładni zgodnej z dyrektywą na okres wcześniejszy, tj. od dnia wejścia w życie dyrektywy. Wyeliminowanie z rozważań dyrektywy, której termin transpozycji jeszcze nie nadszedł li tylko na tej podstawie jest z gruntu błędne.

Wywar; wyprodukowano w Niemczech, gdzie nowa dyrektywa 2008/98/WE została wdrożona do porządku prawnego, a tym samym wiążące jest pojęcie "produktu ubocznego". Skoro wywar jest produktem ubocznym w Niemczech, to przewiezienie go przez granicę nie może pozbawić go tego statusu.

Wywar gorzelniany po jego wyprodukowaniu nie stanowi czegoś niepotrzebnego i niepożądanego. Stanowi on bowiem przedmiot obrotu i ma ekonomiczną wartość. Fakt, iż stanowi produkt uboczny jest więc wyłącznie wynikiem organizacji procesu technologicznego. Proces ten mógłby zostać zorganizowany inaczej.

Produkcja biopaliw i wywaru zbożowego ściśle się wiążą. Rolnicy dostarczający niemieckiemu wytwórcy odpadów zboża, nawożą pola, na których te zboża dojrzewają właśnie wywarem kupowanym, bądź otrzymywanym w rozliczeniu od wytwórcy wywaru. Jest to nieprzypadkowy cykl produkcji, cechujący się planowością i kompletnością, prowadzony w duchu rolnictwa ekologicznego.

W świetle przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno - spożywczych metody pozyskiwania i przechowywania próbek są ściśle określone i sformalizowane. Próba poddana badaniom, na które powołuje się organ nie spełniała kryteriów wskazanych w rozporządzeniu, a co najmniej brak jest przesłanek pozwalających na poczynienie w tym zakresie ustaleń.

Na podstawie próby pobranej w sposób sprzeczny z wymaganiami stawianymi przez przepisy powszechnie obowiązujące organ poczynił ustalenie, że wywar wysłany do Polski zdecydowanie odbiegał od wymagań stawianych nawozom przez przepisy niemieckie. Dowód ten został pozyskany w sposób sprzeczny z tymi przepisami.

Wywar zużyty na polach przez odbiorców musiał spełniać wszystkie wymogi, albowiem nie wywołał żadnych szkód na polach odbiorców - przeciwnie, spełnił swą rolę, użyźniając glebę (dowód: protokół z dnia [...] listopada 2010 r. w aktach sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w G., sygn. [...]).

Organ nie uwzględnił wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z zeznania świadka - osoby reprezentującej producenta wywaru na okoliczność, że proces produkcyjny jest ukierunkowany na uzyskanie wywaru gorzelniczego, nie jest on natomiast odpadem.

Nie można w tej sytuacji uznać, że organ prawidłowo odniósł się do definicji odpadu. Definicja ta odnosi się do intencji producenta, tej zaś organ nie zbadał.

Organ nie przeprowadził jakiegokolwiek dowodu na okoliczność procesu produkcyjnego. Samo ustalenie składu chemicznego NPK, oczywiście na podstawie

rzetelnego próbobrania pozwala co najwyżej ustalić, czy dana substancja spełnia wymogi stawiane nawozom, w żadnym razie nie pozwala jednak na ustalenie, czy substancją jest odpadem. Nie decyduje bowiem o tym skład chemiczny.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wskazał pełnego przebiegu postępowania odwoławczego, w tym wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą. W szczególności organ nie odniósł się do znajdującej się w aktach postępowania opinii prawnej obsługującej skarżącą, odnoszącej się do warunków i trybu wprowadzania do obrotu w Polsce nawozów organicznych wyprodukowanych i dopuszczonych do obrotu w Niemczech. Opinia została sporządzona na podstawie karty produktu producenta.

W postępowaniu administracyjnym naruszono zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, ustanowioną w art.10 k.p.a. Organ odwoławczy nie informował skarżącej o zamierzonych czynnościach, nie wzywał do jakichkolwiek wyjaśnień, czy też przedłożenia dokumentów. Skarżącej nie doręczono ponadto zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji o zebranych dowodach i materiałach oraz zgłoszonych żądaniach. Niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków pociągnęło za sobą niekorzystne dla skarżącej konsekwencje w postaci uniemożliwienia składania wyjaśnień i wniosków dowodowych.

Z naruszeniem przepisów k.p.a., regulujących terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy rozpatrywały sprawę około roku, przy czym czynności dowodowe nie miały charakteru uzasadniającego tak znaczną przewlekłość.

Skarżąca nie jest w stanie zidentyfikować przepisu art.2 ust.35 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, na który powołał się organ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie i obszernie ustosunkowując się do sformułowanych w skardze zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 §1 i §2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm - zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja GIOŚ odpowiada prawu.

Zasadnie uznały organy obu instancji, orzekające w niniejszej sprawie, że zostały w niej spełnione ustawowe przesłanki, zobowiązujące organy inspekcji ochrony środowiska do wymierzenia skarżącej kary, o której mowa w art.32 ust.1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

W szczególności wspomniane wyżej organy dochowały obowiązków wynikających z art.7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., tj. wyjaśniły w wyczerpujący sposób stan faktyczny sprawy, we wszechstronny sposób rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, a także wyczerpująco uzasadniły faktyczne i prawne przesłanki wydania rozstrzygnięć.

Przywołany przepis art.32 ust.1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów stanowi, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł.

Materiał dowodowy sprawy daje wystarczające podstawy do stwierdzenia, że skarżąca była odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia.

Wskazać należy, że przedmiot regulacji ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest ściśle powiązany z prawodawstwem unijnym.

W art.1 ust.1 ustawy wskazano, że określa ono postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str.1) oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów (art.1 ust.1 ustawy).

Art.1 ustęp 1 i 2 rozporządzenia nr 1013/2006 stanowi, że określa ono procedury

i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia,

przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia. Rozporządzenie ma zastosowanie do przemieszczania odpadów:

a) pomiędzy Państwami Członkowskimi, na terytorium Wspólnoty lub z tranzytem przez państwa trzecie;

b) przywożonych do Wspólnoty z państw trzecich;

c) wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich;

d) przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich.

W ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów znaczono również, że jej przepisy nie naruszają postanowień ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 i Nr 88, poz. 587) (art.1 ust.2 ustawy).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie upoważniał organy do uznania sprowadzonego przez skarżącą wywaru za odpad.

Kryteria pozwalające uznać daną substancję za odpad wskazuje definicja zawarta w art.3 ust.1 ustawy o odpadach, w świetle której odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.

Załącznik nr 1 do ustawy o odpadach (zatytułowany "Kategorie odpadów") przewiduje m.in. odpad o kodzie Q8 - pozostałości z procesów przemysłowych (np. żużle, pozostałości podestylacyjne itp.).

Przytoczona powyżej definicja odpadów, zawarta w ustawie o odpadach jest

tożsama z definicją odpadów zawartą w Dyrektywie 2006/12/WE Parlamentu

Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz.U.

UE.L.06.114.9), dalej "Dyrektywa 2006/12/WE".

Zgodnie zatem z art.1 ust.1 pkt a Dyrektywy do jej celów "odpady" oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć.

Załącznik nr 1 do dyrektywy (zatytułowany "Kategorie odpadów") przewiduje m.in. również odpad o kodzie Q8 - pozostałości z procesów przemysłowych (np. żużle, pozostałości podestylacyjne itp.).

Podkreślić należy, że rozporządzenie 1013/2006 nie zawiera własnej definicji odpadów, ale odsyła do definicji zawartej w Dyrektywie 2006/12/WE (art.2 pkt 1 rozporządzenia).

Załącznik nr III do rozporządzenia 1013/2006 przewiduje m.in. odpady z przemysłu rolno - spożywczego pod kodem B 3060.

W toku postępowania prawidłowo ustalono, że wywar spełnia kryteria wskazane powyżej.

Sprowadzony przez skarżącą wywar jest zatem odpadem, nie spełnia natomiast- przeciwnie niż ocenia to skarżąca - wymogów stawianych nawozom organicznym, odpowiadającym normom prawa niemieckiego i unijnego. Do sformułowania tego rodzaju ocen upoważnia w szczególności stanowisko Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...].

Nie ulega przy tym wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do pozbycia się wywaru przez jego wytwórcę (warunek konieczny do uznania danej substancji lub przedmiotu za odpad). Stanowczego podkreślenia wymaga bowiem fakt, że wytworzenie wywaru nie było bezpośrednim, czy też nawet pośrednim celem procesu technologicznego wytwórcy (było nim bowiem wyprodukowanie biopaliwa - bioetanolu), a stanowiło jedynie nieuniknioną, zbędną pozostałość po tym procesie (odpad). Zagospodarowanie tego rodzaju substancji poprzez jej usunięcie poza miejsce, w którym została wytworzona (poza teren zakładu), w tym przekazanie go podmiotom trzecim (nawet w sytuacji, gdy dochodzi do odpłatnego zbycia substancji) jest w tej sytuacji pozbyciem się odpadu.

W związku z okresem przejściowym dotyczącym wwozu odpadów z załącznika III do Polski (art.63 rozporządzenia nr 1013/2006) przywóz wywaru gorzelnianego do

skarżącej wymagał uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych władz Niemiec i Polski.

Zarzuty skargi są nietrafne. W oparciu o analizę przepisów prawa materialnego, znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie, jak też w oparciu o analizę zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, Sąd w pełni podziela argumentację odnoszącą się do zarzutów skargi, sformułowaną przez GDOŚ w piśmie procesowym, stanowiącym odpowiedź na skargę.

Nie można zatem podzielić stanowiska skarżącej, że nie spełnia ona w niniejszej sprawie kryteriów odbiorcy odpadów, albowiem świadczyła ona wyłącznie usługę księgową na zlecenie firmy T. Sp. z o.o. z siedzibą w S., która zakupiła wywar od wytwórcy wywaru.

Dokumenty przewozowe zabezpieczone przez organ I instancji, okazane przez kierowców pojazdów zatrzymanych do kontroli drogowej w dniu [...] listopada 2008 r., tj. CMR oraz "Warenbegleitschein", wystawiony przez wytwórcę wywaru wskazują skarżącą jako odbiorcę i sprzedającego na terytorium Polski wywar zbożowy zaklasyfikowany pod kodem odpadu 02 07 02.

Organ I instancji zabezpieczył umowy sprzedaży wywaru zbożowego zawarte pomiędzy skarżącą a czterema firmami, które następnie wykorzystały przedmioty wywar jako nawóz. W umowach tych skarżąca została określona jako "Sprzedający" przedmiotowy wywar zbożowy (nazywany w umowach jako nawóz organiczny) powstały w procesie technologicznym u wytwórcy odpadu. W §2 pkt 2 każdej z umów zapisano, że "Sprzedający (tj. T.) oświadcza, że przedmiot Umowy stanowi jego własność i nie jest obciążony prawami na rzecz osób trzecich". W sprzeczności z powyższymi faktami stoją oświadczenia skarżącej, jakoby dokonywała jedynie "operacji księgowych polegających na fakturowaniu dostaw" na zlecenie firmy T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. z Niemiec. Skarżąca jest odrębnym podmiotem prawa gospodarczego, który ma zarejestrowaną działalność w Polsce, w związku z czym podlega polskiemu prawodawstwu. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających, że działała w imieniu firmy T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. z Niemiec. Jedynym dowodem są twierdzenia skarżącej.

Cytowane wyżej oświadczenie skarżącej, że jest właścicielem i sprzedającym odpady oznacza, że zostały one przez nią, jako podmiot prawa polskiego, sprowadzone

na teren Polski, co potwierdzają przytoczone wyżej dokumenty, zabezpieczone przez Straż Graniczną podczas kontroli drogowej. W świetle powyższego skarżąca wypełnia kryteria odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie na teren Polski z Niemiec, zgodnie z art.2 pkt 14 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Fakt odsprzedaży wywaru zbożowego czterem firmom polskim świadczy o tym, że skarżąca jako odbiorca wywaru sprowadzonego z Niemiec i jednocześnie jego właściciel odsprzedała odpad czterem firmom w Polsce w celu przeprowadzenia operacji odzysku przedmiotowego wywaru poprzez rozlanie go na polach. Operację tę należy określić jako operacja odzysku odpadów kategorii R 10, tj. rozprowadzanie na powierzchni ziemi w celu nawożenia lub ulepszania gleby, określona w załączniku nr 5 do ustawy o odpadach.

Nietrafny jest zarzut naruszenie przez organy art.249 akapit 3 oraz art.10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską - w odniesieniu do art.10 w brzmieniu nadanym Traktatem z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (2007/C 306/01) poprzez wykładnię prawa krajowego, w szczególności w zakresie definicji odpadu, w sposób niezapewniający zapewnienia osiągnięcia celu zakreślonego dyrektywą 2008/13/WE, tj. spójności klasyfikowania odpadów i równego traktowania uczestników obrotu gospodarczego, bez względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Dla oceny, czy nastąpiło nielegalne przemieszczanie odpadów i ustalenie ewentualnej odpowiedzialności odbiorcy należało zastosować przepisy obowiązujące w czasie zdarzenia skutkującego taką odpowiedzialnością. Z dokumentów zgromadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w S. wynika, że wysyłka wywaru do Polski nastąpiła w okresie [...] października - [...] listopada 2008 r., czyli jeszcze przed przyjęciem i opublikowaniem w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej przedmiotowej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów, na którą w zakresie kategorii produktu ubocznego powołuje się skarżąca.

Argument skarżącej dotyczący konieczności uznania przez organy polskie wywaru zbożowego za produkt uboczny, ponieważ w ten sposób był potraktowany przez stronę niemiecką, jest nieuprawniony. Dyrektywa 2008/98/WE w czasie dokonywania transportów nie była jeszcze przyjęta, opublikowana i nie weszła w życie. Organy niemieckie nie miały podstaw do stosowania dyrektywy w czasie realizacji transportów.

Opinia skarżącej, jakoby wywar zbożowy był traktowany przez stronę niemiecką jako produkt uboczny nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Art.28 rozporządzenia nr 1013/2006 wskazuje wyraźnie, że wiodąca rola w Unii Europejskiej w zakresie kwalifikacji odpadów została powierzona właściwym organom. Właściwym organem w Niemczech w kwestii wysyłki wywaru zbożowego od wytwórcy wywaru był Landesumweltamt Brandenburg, który stanął na stanowisku, że przedmiotowy wywar jest odpadem, a jego wywóz do Polski wymaga uzyskania zezwolenia.

Brak podstaw do uznania trafności zarzutu skarżącej, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno - spożywczych. Naruszenie to miałoby dotyczyć badań wywaru zbożowego przeprowadzonych przez Rolnicze Laboratorium Analityczno - Badawcze (LUFA) oraz Okręgową Stację Chemiczno - Rolniczą w S.. Podkreślenia wymaga, że chodzi o badania wykonane przez jednostki wyspecjalizowane na zlecenie odpowiednio przez wytwórcę odpadów oraz skarżącą. Na wyniki tych badań skarżąca powoływała się w toku postępowania administracyjnego, podnosząc że wyniki te dowodzą tego, że wywar spełnia kryteria nawozu. Skarżąca zaczęła kwestionować wiarygodność badań dopiero w sytuacji, w której organy dokonały oceny wyników tych badań w sposób odmienny od sugerowanego przez skarżącą. Powyższe okoliczności nie pozwalają na zakwalifikowanie zarzutów skarżącej w inny sposób aniżeli jako polemikę z ustaleniami organów, nie mającą jednakże przekonującego oparcia w faktach. Podstawę do skutecznego zakwestionowania wyników przedmiotowych badań mógłby niewątpliwie stanowić dowód z innych badań zleconych w tym samym zakresie przez skarżąca (kontrdowód), którego to dowodu skarżąca jednakże nie przedłożyła. W braku powyższego organy orzekające w sprawie nie miały podstaw do odmówienia wiarygodności dowodom kwestionowanym przez skarżącą.

Nie można podzielić stanowiska skargi, że w postępowaniu administracyjnym bezzasadnie pominięto wnioski dowodowe skarżącej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wykazał w sposób wyczerpujący, że zebrany w sprawie

materiał dowodowy pozwalał na poczynienie wiarygodnych i ścisłych ustaleń faktycznych niezbędnych dla jej rozstrzygnięcia. Z racji zgromadzenia takiego materiału przeprowadzanie, zgodnie z żądaniem skarżącej, dowodu z przesłuchania świadków zasadnie uznał organ za zbędne.

Nie można podzielić zarzutów skarżącej odnośnie naruszenia przez organ odwoławczy art.107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie niepełnego uzasadnienia, które nie odnosi się do wszystkich twierdzeń i zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Podkreślenia wymaga, że na stronach 5-11 zaskarżonej decyzji odwoławczej organ szczegółowo wyłożył własną ocenę faktycznego i prawnego stanu sprawy, jednocześnie odnosząc się w sposób konkretny do poszczególnych zarzutów odwołania. Z akt sprawy nie wynika, aby opinia prawna, na którą powołuje się skarga i której pominięcie zarzuca organowi odwoławczemu, faktycznie została przez skarżącą do akt złożona. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że w postępowaniu administracyjnym dokonano wnikliwej i prawidłowej oceny uwarunkowań prawnych sprawy zarówno w zakresie prawa krajowego, jak i wspólnotowego. Z tego względu brak jest przekonujących podstaw do przyjęcia, że ewentualna polemika z tymi ustaleniami zawarta we wskazanej wyżej opinii mogłaby w jakimkolwiek zakresie wpłynąć na wynik sprawy.

Nie można zasadnie wywodzić naruszenia przez organ odwoławczy art.10 k.p.a. w sytuacji, w której organ orzekał wyłącznie w oparciu o materiał dowodowy znany stronie (w postępowaniu odwoławczym materiału tego nie uzupełniano), a jednocześnie w toku całego postępowania administracyjnego strona kilkukrotnie obszernie przedstawiła własne stanowisko w sprawie.

Bezprzedmiotowym jest szczegółowe badanie zasadności zarzutu skarżącej odnośnie naruszenia przez organ art.35 § 2 k.p.a. w sytuacji, w której co do zasady ewentualne naruszenie przez organ administracji przepisów o terminie załatwienia sprawy nie może wpływać na ocenę zgodności orzeczenia (wydanego z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów) z prawem (nawet ustalenie przez sąd administracyjny, że zaskarżone orzeczenie wydano ze zwłoką nie upoważnia sądu administracyjnego do jego wzruszenia, o ile nie jest one obarczone wadami, o którym mowa w art.145 p.p.s.a.).

Nie znajduje potwierdzenia zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art.6 k.p.a. poprzez zastosowanie nieobowiązujących przepisów prawa, tj. art.2 ust.35 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. Przepis ten został prawidłowo powołany przez organ odwoławczy, a istota zarzutu skarżącej w tym zakresie sprowadza się nie do kwestii merytorycznych, ale wyłącznie do wątpliwości odnośnie czytelności uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem redakcyjnym. Wątpliwości te uznać należy za wyjaśnione.

Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.