Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 624/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, art. 45 ust. 2, art. 47, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 669
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska Krystyna Anna Stec Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Spółki z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 488/13 w sprawie ze skargi T. Spółki z o.o. w P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu wprowadzania do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego nieodpowiadającej jakości handlowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. Spółki z o.o. w P. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych 600 zł (sześćset złotych) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 488/13, oddalił skargę T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu wyrobów czekoladowych o niewłaściwej jakości handlowej.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniach 4 - 7 września 2012 r. przeprowadzono w T. Sp. z o.o. w P. kontrolę jakości handlowej wyrobów cukierniczych ze szczególnym uwzględnieniem znakowania wyrobów czekoladowych. Pobrano do oceny prawidłowości oznakowania próbki 3 partii wyrobów czekoladowych o nazwach:

- "Pistacjowa Czekolada" (50%) a'100 g, wielkość partii produkcyjnej 3880, 8 kg, data produkcji 24.08.2012 r, nr partii: [...], wartość partii produkcyjnej brutto 100 241, 06 zł.

- "Z bakaliami Czekolada" a'225g, wielkość partii produkcyjnej 1871, 1 kg, data produkcji 23.08.2012 r, nr partii: [...], wartość partii produkcyjnej brutto 56 462, 31 zł.

- "Cafe Latte Czekolada" a'225g, wielkość partii produkcyjnej 7929, 9 kg, data produkcji 11.04.2012 r, nr partii: [...], wartość partii produkcyjnej brutto 239 292, 66 zł.

Kontrola prawidłowości oznakowania ww. partii produktów wykazała:

- w partii artykułu "Pistacjowa Czekolada" (50%)a’100g, zastosowanie nazwy produktu, która wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego poprzez sugerowanie, że smak i aromat nadzienia pistacjowego pochodzi od naturalnego składnika, jakim są pistacje, tymczasem dodane do nadzienia pistacje nie są składnikiem dominującym tego nadzienia, gdyż stanowią 1% miazgi orzechowej, która stanowi 3% nadzienia, co jest niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 45 ust. 2 i art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia;

- w partiach artykułów o nazwie: "Z bakaliami Czekolada" a'225g i "Cafe Latte Czekolada" a'225g, zastosowanie znaku słowno-graficznego o treści: "THE QUALITY GUARANTEED BY A.C.", który wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego poprzez sugerowanie szczególnych właściwości produktu, który został wyróżniony pośród innych produktów tego rodzaju, co jest niezgodne z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 45 ust. 2 i art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Pismem z dnia 17 września 2012 r. W. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wszczął postępowanie administracyjne, po przeprowadzeniu którego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 3000 zł, za wprowadzenie do obrotu ww. 3 partii wyrobów czekoladowych o niewłaściwej jakości handlowej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że nazwa produktu "Pistacjowa Czekolada" (50%) wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego w tym jego nazwy i właściwości poprzez sugerowanie, że smak i aromat wyrobu pochodzą od naturalnego składnika, jakim są pistacje, co nie jest zgodne z prawdą, bowiem dodane do nadzienia pistacje nie są składnikiem dominującym tego nadzienia. Smak wyrobu pochodzi z dodanego naturalnego aromatu pistacjowego, co uprawnia producenta do zamieszczenia informacji dotyczącej nazwy o treści "Czekolada mleczna", a nie jak podano w oznakowaniu "Czekolada mleczna z [...]". Organ dodał, że do produkcji nadzienia, którego producent deklaruje w gotowym wyrobie 50 %, użyto 3% miazgi orzechowej, w której udział pistacji wynosi tylko 1%, co oznacza, że 99% miazgi stanowią orzechy arachidowe. Produkt zawierający w swoim składzie pistacje mógłby w nazwie zawierać określenie "z nadzieniem pistacjowym", pod warunkiem, że ilość użytego składnika byłaby decydująca i stanowiłaby o smaku i zapachu tego nadzienia, co w tym przypadku nie miało miejsca. Decydująca ilość składnika, w tym przypadku pistacji użytych do nadzienia, to taka, która ma wpływ na charakterystykę i właściwości tego produktu i odróżnia go od produktów, w których o smaku decydują użyte aromaty. Kwestionowany produkt zawiera aromat pistacjowy decydujący o jego smaku, natomiast znikoma ilość pistacji użytych do produkcji nadzienia kwestionowanego produktu nie ma wpływu na jego charakterystykę i nie uprawnia do zastosowania użytej nazwy.

Natomiast w wyrobach: "Z bakaliami Czekolada" a'225 g oraz "Caffe Latte Czekolada" a'225, w oznakowaniu produktów zamieszczono znak słowno-graficzny z informacją w języku angielskim o treści: "THE QUALITY GUARANTEED BY A.C.", co w polskim tłumaczeniu oznacza:, "Jakość gwarantowana przez A.C." Użycie takiego znaku i zapisu powszechnie kojarzone jest przez konsumentów z wyróżnieniem danego produktu spośród takich samych produktów i wobec braku dowodów na potwierdzenie użycia tego wyróżnienia stanowi naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Zamieszczony znak słowno-graficzny nie został przyznany spółce T. przez żadną organizację, czy jednostkę certyfikującą i w trakcie kontroli nie przedłożono dowodu na wyróżnienie tych produktów w ocenie konsumenckiej bądź na targach wyrobów czekoladowych. Wymienione produkty posiadają parametry jakościowe takie jak wszystkie pozostałe wyroby czekoladowe zgodne z wymaganiami prawa, określonymi dla wyrobów czekoladowych. Użyte przez producenta powyższe sformułowanie ma na celu wyróżnienie wymienionych produktów spośród innych własnych produktów, jak i pozostałych wyrobów czekoladowych znajdujących się w obrocie handlowym. Poprzez samowolne umieszczenie wyróżnienia jakościowego na kwestionowanych produktach zasugerowano, że produkty te mają jakość gwarantowaną, natomiast pozostałe podobne produkty znajdujące się na rynku takiej gwarancji jakości nie posiadają. Umieszczenie przez producenta wyróżnienia wprowadza w błąd konsumenta i świadczy o nieuczciwej praktyce rynkowej.

Organ uznał stopień zawinienia producenta jako działanie umyślne, w stosunku do stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości, świadczące o celowym zamiarze odniesienia korzyści majątkowych poprzez zastosowanie w oznakowaniu wyrobów czekoladowych zapisów, które wprowadzają konsumenta w błąd. Zakres naruszenia ze względu na rodzaj wad wymienionych produktów uznano, za znaczny. Przy wymierzeniu kary organ wziął pod uwagę wartość zakwestionowanych partii czekolad, wynoszącą 395 996,03 zł brutto oraz wielkość obrotów firmy za rok 2011, które wynosiły 109 999 512,27 zł.

Decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2013 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Zdaniem organu drugiej instancji sposób oznakowania zakwestionowanych partii czekolady wprowadza konsumentów w błąd, co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego składu. Przeciętny konsument nabywa produkt kierując się przede wszystkim jego nazwą i rzadko korzysta z informacji umieszczonych na opakowaniu. Dlatego też wybierając produkt o nazwie "Pistacjowa nadziewana Czekolada" oczekuje, że pistacja stanowi podstawowy składnik miazgi orzechowej użytej do produkcji nadzienia. Ponadto kierując się przy zakupie tego artykułu jego nazwą, konsument nie podejrzewa, że miazga orzechowa zawarta w nadzieniu w 99% składa się z orzechów arachidowych.

W przypadku produktów: "Z bakaliami Czekolada" i "Cafe Latte Czekolada", znak słowno-graficzny "THE QUALITY GUARANTEED BY A.C.", wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego poprzez sugerowanie szczególnych właściwości tych produktów. Oznakowanie to mogło sugerować nabywcy, że przedmiotowe czekolady zostały wyróżnione znakiem jakości lub certyfikatem, co w rzeczywistości nie miało miejsca.

Organ podkreślił, że oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej, a obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i niewzbudzający wątpliwości konsumenta. Odbiorca artykułu nieprawidłowo oznakowanego, zostaje wprowadzony w błąd, co do jego składu, rodzaju i właściwości, tym samym jego interes zostaje w istotny sposób naruszony. Podanie w oznakowaniu niepełnej lub niezgodnej ze stanem faktycznym nazwy lub informacji o produkcie uniemożliwia podjęcie przez konsumenta świadomego wyboru i narusza w sposób istotny jego prawo do rzetelnej informacji o cechach produktu.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, argumentowała że niezasadny jest zarzut wprowadzenia w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy i właściwości w odniesieniu do produktu "Pistacjowa nadziewana Czekolada ", bowiem stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o znakowaniu środków spożywczych, przedsiębiorca ma obowiązek podać ilościową zawartość składnika jeżeli nazwa tego składnika jest podkreślona w oznakowaniu w środka spożywczego. Powyższy przepis nie określa jednak minimalnej zawartości składnika lub kategorii składników, które uprawniałaby producenta do nadania wyrobowi nazwy związanej z tym składnikiem. Zakwestionowana partia czekolad zawierała w swym składzie zarówno dodatek pistacji, jak również naturalny aromat pistacjowy, przy czym składnik jakim są pistacje nie był elementem dominującym w nadzieniu tego wyrobu. Wobec tego podanie w wykazie składników produktu o nazwie "Pistacjowa nadziewana Czekolada" (50%) a’ 100g -% zawartość pistacji, jest prawidłowe.

W przypadku wyrobów: "Czekolada mleczna" i "Cafe Latte Czekolada", oznaczenie "THE QUALITY GUARANTEED BY A.C." miało na celu podkreślenie, że zarząd Spółki gwarantuje wysoką jakość czekolad i było elementem strategii marketingowej, którą objęto czekolady o charakterze prezentowym. Nie stanowiło to jednak naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie podzielił zasadności zarzutów skarżącej i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że gdy zastosowane oznakowanie w sposób oczywisty wprowadza konsumenta w błąd co do składu lub właściwości zastosowanie znajdują przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

Stosownie do art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 45 ust. 2 i art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, na oznakowanie produktu składają się wszystkie informacje istotne z punktu widzenia konsumenta w postaci napisów i innych oznaczeń, znaków towarowych, nazw handlowych, elementów graficznych i symboli, a także nazwa produktu, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu, jak również inne dane umożliwiające identyfikację artykułu rolno-spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych.

Nadto Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nazwa produktu jest pierwszą informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego. Przeciętny konsument nabywa produkt kierując się przede wszystkim jego nazwą i rzadko korzysta z innych informacji umieszczonych na opakowaniu. Nazwa środka spożywczego powinna składać się z takiego opisu produktu, aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie jego rodzaju i właściwości oraz odróżnienie go od innych produktów.

Dalej Sąd stwierdził, że konsument wybierając produkt o nazwie "Pistacjowa nadziewana Czekolada " oczekuje, że pistacja stanowi podstawowy składnik miazgi orzechowej użytej do produkcji nadzienia. Ponadto, kierując się przy zakupie tego artykułu jego nazwą, nie podejrzewa, że miazga orzechowa zawarta w nadzieniu w 99 % składa się z orzechów arachidowych. Nazwa produktu jest niezgodna z prawdą, zatem w przypadku artykułu "Pistacjowa nadziewana Czekolada " doszło do zafałszowania produktu. Produkt zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno - spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów (art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych).

Sąd także podzielił ocenę organów, że znak słowno-graficzny o treści: "THE QUALITY GUARANTEED BY A.C." zastosowany w oznakowaniu produktów: "Z bakaliami Czekolada" i "Cafe Latte Czekolada", wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego, poprzez sugerowanie szczególnych właściwości tych produktów. Poprzez umieszczenie tego znaku zasugerowano, że produkty mają jakość gwarantowaną, natomiast pozostałe podobne produkty znajdujące się na rynku takiej gwarancji jakości nie posiadają.

Podsumowując rozważania, Sąd wskazał, że prawidłowe oznakowanie artykułów rolno-spożywczych stanowi podstawę informacji konsumenckiej, ma na celu umożliwienie konsumentowi dokonania wyboru produktu zgodnego z oczekiwaniami. Stwierdzone nieprawidłowości w oznakowaniu mogłyby utrudnić lub uniemożliwić konsumentowi podjecie decyzji o wyborze środka spożywczego zgodnie z jego oczekiwaniami. Umieszczenie przez producenta wyróżnienia jakościowego (znaku słowno-graficznego) oraz nieuprawnione zastosowanie określeń "pistacjowa", "z nadzieniem pistacjowym", wprowadza w błąd konsumenta i świadczy o nieuczciwej praktyce rynkowej.

W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji, nie znalazł podstaw do zakwestionowania czynności organów administracji podejmowanych w toku sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. W szczególności zostały wyczerpująco zbadane istotne w sprawie okoliczności, przeprowadzono w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Organy obu instancji oparły się na materiale prawidłowo i wyczerpująco zebranym w toku kontroli, dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

T. Sp. z o.o. w skardze kasacyjnej wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] października 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokowi zarzucono:

naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. i ust. 2, 4, art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, a także przepisów art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 art. 47 oraz art. 48 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 o bezpieczeństwie żywności i żywienia;

naruszenie prawa procesowego art. 145 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty postawione w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. okazały się nieusprawiedliwione. Zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organ administracji ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie. W rozpatrywanej sprawie przeprowadzono postępowanie, co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze. Zebrany materiał dowodowy znalazł pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji stosownie do obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a.

Podnoszone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę argumentów skarżącej, iż organ nie wskazał przepisów prawa, które określałyby ilość procentowego udziału składnika smakowego dominującego w produkcie, od której można nadać produktowi nazwę pochodzącą od tego składnika oraz iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika także, aby organ brał pod uwagę argumentację strony dotyczącą oznaczenia kilku wyrobów znakiem własnym producenta, nie znajdują potwierdzenia, bowiem zarówno organ drugiej instancji, jak również Sąd, ustosunkował się do wszystkich okoliczności, z którymi w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie związane są określone skutki prawne.

W szczególności powołany przez pełnomocnika skarżącej art. 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, nie ma istotnego znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. Stosownie do treści tego przepisu, przedsiębiorca ma obowiązek podać ilościową zawartość składnika jeżeli nazwa tego składnika jest podkreślona w oznakowaniu środka spożywczego. Organ nie zarzucał w toku postępowania naruszenia wskazanego przepisu, gdyż mimo, że skład czekolady mlecznej z nadzieniem pistacjowym został wskazany w sposób prawidłowy, to nazwa "Pistacjowa nadziewana Czekolada" narusza przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Powoływanie się przez skarżącą na określoną strategię marketingową, czego wyrazem jest oznaczanie wyrobów znakiem własnym producenta nie może naruszać obowiązujących przepisów prawnych.

Nieskuteczność zarzutu postawionego w oparciu o podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do merytorycznej oceny zarzutów prawa materialnego.

Autor skargi kasacyjnej uzasadniając naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 6 ust, 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, gdyż minimalnej zawartości składnika lub kategorii składników nie określają przepisy wymienionych ustaw, ani też przepisy rozporządzenia (WE) Nr 187/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Zarzucenie producentowi wprowadzania konsumenta w błąd co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy i właściwości w odniesieniu do produktu "Pistacjowa nadziewana Czekolada" jest niezasadne, bowiem wyrób zawiera zarówno dodatek pistacji jak i naturalny aromat pistacjowy, który należy uznać za naturalny element pistacjowy, czego nie uwzględniono w odniesieniu do przepisów, które nie stwarzają producentowi ograniczeń związanych z nazwą produktu. Sąd nie uwzględnił faktu dodawania przez producenta naturalnego aromatu pistacjowego, który ma zdecydowany wpływ na smak wyrobu, a w konsekwencji na jego nazwę. Przepisy bowiem nie precyzują szczegółowych wymagań dotyczących nazw wyrobów.

Zarząd Spółki stosując znak słowno-graficzny "THE QUALITY GUARANTED BY A.C", wskazał jedynie, iż gwarantuje jakość tej konkretnej linii wyrobów, co było elementem strategii marketingowej, którą objęto czekolady o charakterze prezentowym, i w trakcie której prezes zarządu spółki "T", użyczył swoich inicjałów do stworzenia kwestionowanego znaku. Forma ani treść oznaczenia nie mogła sugerować przyznania określonego przez jakąś organizację czy jednostkę certyfikującą, gdyż nie zawierało ono nazwy żadnego podmiotu uprawnionego do takich działań. Wspomniane oznaczenie nie zawierało żadnych informacji, z których można byłoby wnioskować posiadanie przez wyrób szczególnych właściwości, w szczególności innych niż wynikające chociażby ze składu surowcowego. Nadto gwarantowanie jakości pewnych produktów nie oznacza, że inne produkty takiej gwarancji nie posiadają, i może to być elementem strategii producenta. Zamieszczenie na produkcie ww. znaku słowno-graficznego nie stanowi zatem naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Wskazane sformułowanie informujące o tym, że ktoś gwarantuje jakość wyrobu nie oznacza sugerowania, aby wyrób posiadał właściwości szczególne w stosunku do innych podobnych wyrobów. Pełnomocnik skarżącej zauważył również, że nie ma w polskim systemie prawnym przepisów przyznających prawo do opatrzenia opakowania produktu dodatkowymi oznaczeniami, jedynie określonym organizacjom lub instytucjom.

Naczelny Sąd Administracyjny ustosunkowując się do tak sformułowanego zarzutu naruszenia prawa materialnego, stwierdza że nie jest on usprawiedliwiony.

Na wstępie rozważań należy odwołać się do przepisów regulujących omawianą kwestię.

Art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych stanowią, że artykuły rolno-spożywcze wprowadzane są do obrotu oznakowane. Zaś ust. 2 tego przepisu wynika, iż do oznakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 26 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz dokumentach, które dołączone są do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

a) co do charakterystyki tego środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,

b) przez przypisywanie środkowi spożywczego działania lub właściwości, których nie posiada,

c) przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości.

W myśl zaś art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nazwa, pod która artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Z kolei ust. 1 tego przepisu wskazuje, że nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów.

Zatem w świetle przytoczonych wyżej przepisów art. 6 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 45 ust. 2 i art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, na oznakowanie produktu składają się wszelkie informacje istotne z punktu widzenia konsumenta w postaci napisów i innych oznaczeń, znaków towarowych, nazw handlowych, elementów graficznych i symboli, a także nazwa produktu, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu, jak również inne dane umożliwiające identyfikację produktu rolno-spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów rolno-spożywczych. Oznacza to, że nazwa środka spożywczego powinna składać się z takiego opisu tego środka, aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie jego rodzaju i właściwości oraz odróżnienie go od innych produktów.

Natomiast przepis art. 46 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i ustawy wprowadza zakaz stosowania w oznakowaniu środków spożywczych informacji wprowadzających w błąd co do cech, działań lub właściwości danego środka spożywczego. Oceny tego, czy w danym przypadku zachodzi ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd dokonuje się kierując się modelem przeciętnego konsumenta.

Niewątpliwie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do stwierdzenia nieprawidłowości w oznakowaniu przedmiotowego produktu. Rozbieżność między zadeklarowanym składem produktu (do produkcji nadzienia, stanowiącego 50% wyrobu gotowego, użyto 3% miazgi orzechowej, z czego tylko 1% przypada na pistacje, a pozostałe 99% miazgi orzechowej stanowią orzechy arachidowe), a jego oznaczeniem jako "Pistacjowa nadziewana Czekolada", może prowadzić do mylnego wyobrażenia konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego składu. Wybierając produkt o nazwie "Pistacjowa nadziewana Czekolada", konsument oczekuje, że pistacja stanowi podstawowy składnik miazgi orzechowej użytej do produkcji nadzienia, gdy tymczasem miazga orzechowa stanowi 3% nadzienia, do którego wytworzenia użyto zaledwie 1% pistacji, a smak i zapach nadzieniu nadaje aromat pistacjowy. Ponadto producent kierując się nazwą artykułu nie podejrzewa, że miazga orzechowa zawarta w nadzieniu składa się w 99% z orzechów arachidowych. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że produkt zawierający w swoim składzie pistacje mógłby w nazwie zawierać określenie "z nadzieniem pistacjowym" pod warunkiem, że ilość użytego składnika byłaby decydująca i stanowiłaby o smaku i zapachu tego nadzienia. Decydująca ilość składnika (pistacji użytych do produkcji nadzienia), to taka która ma wpływ na charakterystykę i właściwości produktu i odróżnia go od produktów, w których o smaku decydują użyte aromaty. W produkcie o nazwie "Pistacjowa nadziewana Czekolada", aromat pistacjowy decydował o smaku tego produktu, natomiast znikoma ilość pistacji użytych do produkcji nadzienia (1%), nie ma wpływu na jego charakterystykę i nie uprawnia do stosowania kwestionowanej nazwy.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela także stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zastosowany w oznakowaniu 2 partii czekolad: "Z bakaliami Czekolada" i "Cafe Latte Czekolada", znak słowno-graficzny o treści "THE QUALITY GUARANTEED BY A.C." wprowadza w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spożywczego, poprzez sugerowanie szczególnych właściwości tych produktów. Niewątpliwie użycie takiego znaku jest powszechnie kojarzone przez konsumentów z wyróżnieniem tych produktów spośród takich samych produktów czekoladowych znajdujących się w obrocie handlowym. Oznakowanie takie sugeruje, że produkty te zostały wyróżnione znakiem jakości lub certyfikatem. Producent poprzez umieszczenie wyróżnienia jakościowego na wymienionych produktach sugeruje, że mają one jakość gwarantowaną, natomiast pozostałe podobne produkty znajdujące się na rynku takiej gwarancji nie posiadają i tym samym takie wyróżnienie wprowadza w błąd nawet uważnego konsumenta i stanowi naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Opatrzenie opakowania produktu dodatkowymi oznaczeniami nie jest zabronione, ale nie może naruszać wymienionego przepisu.

Podsumowując należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów prawa materialnego wymienionych w osnowie skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 i 204 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.