Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1312/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: ART.7ART.77 PAR 1 I ART.
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: ART.145PAR1PKT1LIT.C
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadów 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/WA 1312/18

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem znak: [...] z dnia [...] października 2017 r., wezwał Pana J. K., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadów o łącznej masie 1,4 Mg w postaci określonej w postanowieniu będących przedmiotem wysyłki z terenu W. B. na terytorium Polski i zagospodarowanie ich na terenie Polski, przez przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów o ww. kodach, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia,

Na skutek wniesionego przez adresata zażalenia, Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] lutego 2018r. [...], działając na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), w związku z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1048 ze zm.), w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm.), art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 21), uchylił w całości postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak: [...] z dnia [...] października 2017 r., i postanowił wezwać Pana J. K., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadów o łącznej masie 1,4 Mg w postaci:

1. mieszaniny używanych części samochodowych o kodzie 16 01 21*, tj: silnika pojazdu marki R. oznaczonego numerem: [...] wraz z przewodami elektrycznymi, wężami gumowymi i pojemnikami na płyny, silnika typu G. M., o numerze [...] z odciętą instalacją elektryczną, z pojemnikami na płyny i wężami gumowymi, zużytego rozrusznika, 3 sztuk skrzyń biegów;

2. przedmiotów o kodzie 16 02 13*, w postaci lampy z uchwytem i przewodem elektrycznym wyposażonej w żarówkę oraz 10 sztuk podnośników hydraulicznych wypełnionych olejami wraz z wężami gumowymi oraz używanej turbosprężarki;

3. przedmiotu o kodzie 16 01 17, tj. tłumiku samochodowego w 3 częściach;

4. mieszaniny używanych przedmiotów o kodzie 17 04 05, tj.: 2 sztuk metalowych kół, łańcucha metalowego z hakami, 3 lin stalowych o średnicy ok. 0,5 cm oraz 1 liny stalowej o średnicy ok. 1,5 cm;

5. mieszaniny używanych przedmiotów o kodzie 17 04 11, tj.: 10 sztuk przewodów elektrycznych (nie wszystkich kompletnych), czarnego kabla elektrycznego o średnicy ok. 1 cm, przedłużacza, resztek kabla elektrycznego, kabla elektrycznego, 3 sztuk kabli elektrycznych (2 sztuk z odciętymi końcówkami) oraz 1 sztuki złącza kablowego;

6. mieszaniny używanych przedmiotów o kodzie 16 02 14, tj. agregatu spawalniczego M. [...] z przewodem elektrycznym oznaczonego numerami: [...] oraz [...], zużytej wiertarki wraz uchwytem i przewodem, silnika z odciętymi przewodami oznaczonego numerami: [...] oraz [...], zużytego palnika naftowego;

7. przedmiotu o kodzie 15 01 02, tj. połamanej skrzyni plastikowej, będących przedmiotem wysyłki z terenu W. B. na terytorium Polski i zagospodarowanie ich na terenie Polski, przez przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów o ww. kodach.

Określił także termin realizacji działań określonych w pkt 2 na nie dłuższy niż 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia.

W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że [...] czerwca 2017 r., w ramach akcji kontrolnej I., przeprowadzonej przez przedstawicieli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w S., przy udziale przedstawicieli Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w S. - Oddziału w K. oraz [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. - Delegatura w K., ujawniono nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów w postaci mieszaniny używanych przedmiotów, w tym części samochodowych, o łącznej masie 1,4 Mg.

W wyniku działań kontrolnych ustalono: rodzaj odpadów: mieszanina używanych części, w tym części samochodowych, o łącznej masie 1,4 Mg; kod odpadu: 16 01 21*, 17 04 05, 17 04 11, 16 02 14 oraz 15 01 02; wysyłającego – J. K., Odbiorcę- J. K..

Biorąc powyższe pod uwagę Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej GIOŚ) w dniu [...] sierpnia 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami w postaci ww. mieszaniny używanych części, w tym części samochodowych, o łącznej masie 1,4 Mg, przez Pana J. K., będącego zarówno odbiorcą, jak i wysyłającym odpady odpowiedzialnym za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium W. B. do Polski.

Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, GIOŚ, postanowieniem znak: [...] z dnia [...] października 2017 r., zobowiązał Pana J. K., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadów.

Organ przedstawił zarzuty zażalenia oraz wskazał, że pismem z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], GIOŚ, zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji w K. o przesłanie dokumentów świadczących o dekontaminacji na terenie W. B. silników samochodowych oraz skrzyń biegów będących przedmiotem ww. postępowania GIOŚ.

Pismem z [...] grudnia 2017 r. Komenda Miejska Policji w K. przesłała do GIOŚ kopie fotografii dokumentu dotyczącego dokonania dekontaminacji zabezpieczonych przedmiotów.

W toku postępowania, [...] stycznia 2018 r. do GIOŚ wpłynęło również pismo Strony wraz z załączonymi dokumentami w postaci:

- dowodu zakupu na terenie W. B. dwóch silników samochodowych, trzech skrzyń biegów oraz jednej pompy wraz tłumaczeniem przysięgłym;

- oświadczenia sprzedawcy ww. przedmiotów o ich oczyszczeniu z oleju i innych niebezpiecznych płynów wraz z tłumaczeniem przysięgłym;

- oświadczenia sprzedawcy o przedmiocie prowadzonej przez niego sprzedaży wraz z tłumaczeniem przysięgłym;

- dowodu zakupu spawarki wraz z tłumaczeniem przysięgłym.

Wobec powyższego, po dokonaniu analizy zaskarżonego postanowienia w odniesieniu do materiału dowodowego oraz do zarzutów przedstawionych przez Stronę w zażaleniu, GIOS stwierdził, jak niżej.

Z protokołu kontroli Nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. wynika, że zatrzymany do kontroli ładunek stanowią m.in.: elementy wymontowane z pojazdów, a część ładunku wypełniona lub zanieczyszczona jest płynami eksploatacyjnymi, w tym olejami. Niektóre części są skorodowane, przewody przy silnikach są poprzecinane, a ładunek zapakowany w skrzyniach luzem, w sposób niezabezpieczony przed uszkodzeniami w trakcie transportu. Powyższy stan faktyczny potwierdza załączona do materiału dowodowego dokumentacja fotograficzna, z której wynika, iż zawartość skrzyń stanowią różnego rodzaju części, w tym części samochodowe w postaci używanych silników samochodowych, skrzyń biegów, rozrusznika, załadowane luzem, bezładnie, bez posegregowania oraz bez zabezpieczenia ich przed dalszymi uszkodzeniami w trakcie transportu. Oprócz ww. części samochodowych pozostałą część ładunku stanowi mieszanina różnego rodzaju przedmiotów, tj. kabli i przewodów elektrycznych, elementów metalowych i stalowych lin oraz zużytych narzędzi i urządzeń. Z uwagi na sposób załadunku ww. części (nieposortowane, niezabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi) można stwierdzić, iż części samochodowe oraz pozostałe przedmioty straciły walory części zamiennych i przedmiotów przeznaczonych do ponownego użycia zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, a stanowią jedynie mieszaninę używanych przedmiotów o walorach złomu. W tym miejscu wskazać również należy, iż przedmioty przeznaczone do ponownego użytku winny być zabezpieczone przed możliwymi uszkodzeniami. Silniki samochodowe, będące przedmiotem transportu, winny być zapakowane oddzielnie, np. w skrzynie drewniane, a pozostałe przedmioty w odpowiedni sposób zabezpieczone przed ewentualnym ich uszkodzeniem. Z materiału dowodowego wyraźnie wynika, iż wszystkie części samochodowe oraz przedmioty stanowiące zawartość skrzyń zostały załadowane tak jak złom metalowy, nasypowo w postaci wymieszanej. Nie zostały w żaden sposób zabezpieczone, ani przed uszkodzeniami mechanicznymi podczas transportu, ani przed uszkodzeniami mającymi istotny wpływ na ich dalszą eksploatacje (wycieki oleju).

Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, że nie można zgodzić się z twierdzeniem Strony, iż zatrzymany towar był w odpowiedni sposób załadowany i zabezpieczony.

Za bezzasadne organ uznał również twierdzenie Strony, iż jedynie ze względu na sposób załadunku organ uznał przedmioty postępowania za odpady, a przytoczony przez organ na tę okoliczność wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, zdaniem Strony w żaden sposób nie odnosi się do niniejszej sprawy i jest niewystarczający, gdyż wyrok ten wydany został w innym stanie faktycznym.

Jak już wskazano powyżej, bezładny i niezabezpieczony przed uszkodzeniem w transporcie oraz wyciekiem płynów eksploatacyjnych, sposób załadowania ww. przedmiotów, w tym części samochodowych, a także znaczny stopień ich zużycia i korozji widoczny na zdjęciach, dowodzi, iż przedmioty postępowania nie stanowią części nadających się do ponownego użycia. Jak wynika z protokołu oględzin oraz dokumentacji fotograficznej załączonej do akt sprawy, w każdej ze skrzyń znajdują się części, tj.: kable i przewody elektryczne, elementy metalowe i stalowe lin oraz zużyte narzędzia i urządzenia, wymieszane z częściami samochodowymi, tj.: tłumikiem samochodowym w 3 częściach, 3 szt. skrzyń biegów, zużytym rozrusznikiem, silnikami samochodowymi pojazdów marki: R. oraz G. M.. Taki sposób załadunku części dowodzi, iż bez znaczenia było dla wysyłającego (Strony postępowania), czy załadowane części, np. silniki ulegną uszkodzeniu w trakcie transportu i czy utracą walory przydatności do użycia. Wyżej opisane okoliczności w ocenie GIOS wskazują zatem, iż Strona, ładując ww. przedmioty (silniki samochodowe) do skrzyń luzem w sposób bezładny, wraz z innymi przedmiotami, a także nie zabezpieczając ich przed uszkodzeniem w transporcie, nie widziała dla ww. przedmiotów możliwości ich wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Tym samym można stwierdzić, iż rozpatrywanym przypadku nastąpiło pozbycie się, co stanowi przesłankę do uznania ww. części za odpady w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, zgodnie z którym przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany".

Odnosząc się natomiast do przytoczonego w treści postanowienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2132/11 organ wskazał, iż został on przytoczony przez organ na okoliczność potwierdzenia, iż podobny pogląd odnośnie klasyfikacji przedmiotów do kategorii odpadów z uwagi na sposób ich załadunku znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Odnosząc się do twierdzenia Strony, że organ wydający zażalone postanowienie nie ma umocowań prawnych co do określania stopnia zużycia przedmiotów stanowiących własność Strony oraz ich przydatności do dalszego użycia i wydawać w tym zakresie decyzję o ich utylizacji, jak również nie jest kompetentny do samodzielnego uznania, iż dane przedmioty są zanieczyszczone niebezpiecznymi płynami, organ wyjaśnił, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska oraz Wojewódzcy Inspektorzy Ochrony Środowiska, na mocy art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. 2016 poz. 1688), zostali powołani do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska, a których ustawową kompetencją jest m.in. realizacja zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W związku z powyższym Inspekcja Ochrony Środowiska jest organem wyspecjalizowanym w zakresie swoich ustawowych kompetencji, a tym samym pracownicy Inspekcji Ochrony Środowiska posiadają niezbędny do realizacji jej ustawowych zadań (także tych wynikających z ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów) zakres wiedzy specjalistycznej. Powyższe stanowisko znajduje swoje poparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2015 r. (sygn. akt: II OSK 2920/13). Jednocześnie należy wskazać, iż rzeczoznawca samochodowy posiada uprawnienia do oceny stanu technicznego pojazdów, rekonstrukcji wypadków drogowych oraz szacowania wartości pojazdów, nie natomiast do przeprowadzania analizy prawnej pod kątem przepisów ochrony środowiska i badania okoliczności wskazujących czy dany przedmiot jest odpadem, czy też nie. Na marginesie należy również dodać, iż według art. 84 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, lecz nie jest to czynność obligatoryjna, lecz fakultatywna.

Za bezzasadny uznano również zarzut Strony, iż dowody, na które powołuje się organ, są stronnicze i niewiarygodne, a Strona na żadnym etapie postępowania nie mogła się z nimi zapoznać i zgłosić ewentualnych wniosków dowodowych czy zarzutów, a tym samym w ocenie Strony organ nie wyjaśnił wszechstronnie i obiektywnie sprawy.

Jak wynika z materiału dowodowego, w dniu [...] sierpnia 2017 r., GIOŚ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, znak: [...], w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami w postaci ww. mieszaniny używanych części, w tym części samochodowych, o łącznej masie 1,4 Mg, przez Pana J. K., będącego odbiorcą odpadów odpowiedzialnym za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium W. B. na terytorium Polski. Jednocześnie ww. pismem GIOŚ wezwał Stronę postępowania do nadesłania wyjaśnień w przedmiotowej sprawie w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] września 2017 r. Strona postępowania złożyła wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie. W ww. piśmie Strona wskazała, iż nie zgadza się z zakwalifikowaniem omawianego towaru jako odpadów, a przedmiotowe części, według Strony, są w pełni używalne i mają wartość towaru, a nie odpadu. Jak wskazała Strona w ww. piśmie nie ma żadnych podstaw do uznania, iż przedmiotowe części są odpadami zarówno w rozumieniu polskiej ustawy o odpadach, jak i w rozumieniu dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów. Do ww. wyjaśnień Strona załączyła kopie rachunków zakupu silników, skrzyń biegów, pompy oraz spawarki, informując jednocześnie, że do pozostałych części nie posiada rachunków, z uwagi na długi okres czasu jaki upłynął od momentu ich zakupu.

GIOŚ, w treści uzasadnienia, odniósł się do ww. wyjaśnień Strony, jak również przedłożonych przez Stronę dokumentów, a następnie po analizie całego zgromadzonego w sprawie materiały dowodowego, podtrzymał swoje stanowisko w kwestii uznania przedmiotów (z wyjątkiem drabiny aluminiowej) za odpady i postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] wezwał Stronę do ich zagospodarowania. Na ww. postanowienie, pismem z dnia [...] października 2017 r., Strona złożyła zażalenie

Pismem z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...], GIOŚ, biorąc pod uwagę zapisy art. 10 § 1 ww. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zawiadomił Stronę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej

J sprawie oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w ww. sprawie w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma.

Strona skorzystała z przysługującego uprawnienia i pismem z [...] stycznia 2018 r. złożyła dodatkowe wyjaśnienia oraz przekazała dokumenty dotyczące przedmiotów postępowania, a wymienione już w treści uzasadnienia niniejszego postanowienia

Z powyższego wynika więc bezsprzecznie, iż na każdym etapie prowadzonego przez GIOŚ postępowania, Strona miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym oraz możliwość składania wniosków dowodowych. Tym samym zarzut Strony w tej kwestii należy uznać za bezzasadny.

Odnosząc się do twierdzenia Strony, iż błędne działanie organu oraz zasada dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa) wymaga uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania świadka (kierowcy) pojazdu, którym przewożono przedmioty na okoliczność sposobu zabezpieczenia rzeczy przewożonych, wskazano, iż w aktach sprawy znajdują się oświadczenia kierowców przewożących zatrzymany towar, a okoliczności dotyczące stanu przedmiotowych części oraz sposobu ich zabezpieczenia wynikają wprost z protokołu oględzin z dnia [...] czerwca 2017 r. ("ładunek zapakowany był w skrzynie luzem, w sposób niezabezpieczony przed uszkodzeniem w trakcie transportu"), sporządzonego przez funkcjonariuszy służby celnej na potrzeby WIOŚ, a stanowiącego integralną część Protokołu kontroli WIOŚ Nr [...]. Wobec powyższego ponowne przesłuchiwanie tych samych osób na okoliczności już wskazane w dokumentach sprawy, było niezasadne.

Organ nie podzielił także twierdzenia Strony, że skrzynie biegów i silniki samochodowe nie były wypełnione płynami eksploatacyjnymi, w tym olejem oraz zawierały inne bliżej nieokreślone niebezpieczne elementy, nadające im właściwości niebezpieczne, gdyż zostały one poddane na terenie Wielkiej Brytanii dekontaminacji.

Jak wynika z ww. protokołu kontroli WIOŚ Nr [...] kontrola przedmiotowego towaru nastąpiła w dniu [...] czerwca 2017 r. Zgodnie z zapisami w ww. protokole zatrzymany ładunek "stanowią m. in. elementy wymontowane z pojazdów. Część ładunku wypełniona lub zanieczyszczona jest płynami eksploatacyjnymi, w tym olejami." Z tłumaczenia przysięgłego dokumentu dotyczącego potwierdzenia oczyszczenia z olejów 2 szt. silników samochodowych oraz 3 szt. skrzyń biegów przesłanego przez Stronę początkowo do Komendy Miejskiej Policji w K., a następnie do GIOŚ istotnie wynika, iż ww. przedmioty zostały oczyszczone i obecnie nie zawierają żadnych olejów ani niebezpiecznych płynów. Jednocześnie przedłożona przez Stronę faktura zakupu ww. przedmiotów Nr [...] również zawiera adnotację (zgodnie z tłumaczeniem przysięgłym) "sprzedaż silników oczyszczonych/po usunięciu zanieczyszczeń w stanie takim jakim są". W tym miejscu należy jednak wskazać, iż obydwa z ww. dokumentów zostały sporządzone dopiero po dacie kontroli zatrzymanego towaru, a mianowicie w dniu [...] czerwca 2017 r. (oświadczenie) oraz w dniu [...] września 2017r. (faktura). Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż w momencie zatrzymania towaru Strona nie dysponowała dokumentami, potwierdzającymi dekontaminację ww. silników i skrzyń biegów. Biorąc również pod uwagę fakt, iż stan faktyczny ww. przedmiotów podczas kontroli był zupełnie inny (elementy zanieczyszczone płynami eksploatacyjnymi, w tym olejami) w rozpatrywanym przypadku można stwierdzić, że ww. dokumenty sporządzone zostały w związku z ww. kontrolą towaru oraz na potrzeby prowadzonego przez GIOŚ postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy również wskazać, iż zgodnie z § 11 pkt 1 ppkt a) Rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 143, poz. 1206), demontaż pojazdów prowadzi się w sposób polegający na usunięciu paliw i płynów eksploatacyjnych, chyba że znajdują się one w przedmiotach wyposażenia lub częściach przeznaczonych do ponownego użycia. Jeśli przyjąć, że ww. silniki i skrzynie biegów istotnie zostały osuszone, a więc w myśl ww. przepisu, poddane zostały procesowi demontażu, ww. części bezsprzecznie stały się odpadami, gdyż utraciły swoje pierwotne przeznaczenie. Powyższe zatem stoi w sprzeczności ze stanowiskiem, że przedmioty te przeznaczone były do ponownego użycia.

W ww. transporcie znajdowały się także tłumiki samochodowe. Wyżej wymienione tłumiki zostały wyszczególnione w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowiska (Dz. U. nr 201, poz. 1666). Ich ponowne użycie jest zakazane na mocy art. 66 ust. 4 pkt la ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260). Z uwagi na powyższe oraz na fakt, iż przedmiotowe podzespoły nie mogą być wykorzystane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, winny być przekazane w celu poddania ich właściwym procesom odzysku lub unieszkodliwiania. Z tej przyczyny stanowią one odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. Ponadto wbrew twierdzeniu Strony, ani zażalone postanowienie, ani niniejsze postanowienie, nie uwzględniają jako odpadu metalowej drabiny.

W ocenie GIOŚ w rozpatrywanej sprawie postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów obowiązujących w tym zakresie. Materiał dowodowy odzwierciedla stan faktyczny, a ocena została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zgromadzony materiał, w odniesieniu do prawa obowiązującego w zakresie objętym niniejszym postępowaniem, a także w odniesieniu do orzecznictwa sądów administracyjnych, w opinii organu, jednoznacznie wskazuje, iż przedmiotowe części wypełniają definicję odpadu w rozumieniu przepisów o odpadach.

Z uwagi na fakt, iż części samochodowe w postaci skrzyń biegów oraz silników zawierają płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające im właściwości niebezpieczne, ww. odpady, według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923), należy zakwalifikować pod kodem odpadów 16 01 21* - "elementy niebezpieczne, inne niż wymienione w 16 01 07 - 16 01 11 i 16 01 13 i 16 01 14".

Odpady sklasyfikowane pod kodem 16 02 13*, według ww. rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów, to "zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy, inne niż wymienione w 16 02 09 - 16 02 12 ",

Z uwagi na fakt, iż odpady w postaci ww. części samochodowych oraz innych przedmiotów posiadających właściwości niebezpieczne, a stanowiących zawartość skrzyń nr [...] oraz nr [...] zostały wymieszane z innym przedmiotami, całą zawartość ww. skrzyń należy uznać za mieszaninę odpadów niebezpiecznych.

Odpady w postaci: agregatu spawalniczego M. [...] z przewodem elektrycznym, tłumika samochodowego w 3 częściach oraz połamanej skrzyni plastikowej, stanowiące zawartość skrzyni nr [...], nie posiadają właściwości niebezpiecznych, w związku z tym zostały zakwalifikowane odpowiednio pod kodami 16 01 17, 17 04 05, 16 02 14 oraz 15 01 02 według ww. rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów.

W związku z tym, iż odpady stanowiące zawartość wszystkich [...] skrzyń, w każdej skrzyni, zostały ze sobą wymieszane, stanowią one mieszaninę odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów

Przywóz do Polski mieszaniny odpadów niesklasyfikowanej pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia, wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.

Biorąc pod uwagę, iż międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci ww. części, w tym części samochodowych nie odbyło się z zastosowaniem ww. procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów, przemieszczenie to, zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, należy uznać za nielegalne.

Ponadto w wyniku szczegółowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie ustalono, iż niniejsze postępowanie dotyczy zarówno części samochodowych, jak i innego rodzaju przedmiotów. Wobec powyższego organ dokonał oddzielnej klasyfikacji każdego przedmiotu, a przypisane poszczególnym przedmiotom w sentencji niniejszego postanowienia, kody odpadów, są zgodne z ww. załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006, GIOŚ wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia Nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Według art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie przez odbiorcę lub, jeżeli jest to niewykonalne, przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. W okolicznościach niniejszej sprawy, Strona dokonując na podstawie międzynarodowego listu przewozowego CMR z dnia [...].06.2017 r. (w aktach sprawy) przywozu ww. mieszaniny odpadów z W. B. na terytorium Polski (Strona jako adres dostarczenia przesyłki wskazała swój krajowy adres zamieszkania) stała się odbiorcą odpadów sprowadzonych na terytorium Polski. Biorąc również pod uwagę, iż ww. przemieszczenie nastąpiło z naruszeniem zasad określonych w tytule II rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, tj. bez dokonania procedury uprzedniego zgłoszenia i zgody, przemieszczenie to, na podstawie art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, stanowiło nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów.

Art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach stanowi, że wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom, które posiadają zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów o określonym kodzie. W związku z powyższym, odpady w postaci mieszaniny ww. przedmiotów, w tym części samochodowych, sklasyfikowane pod kodem: 16 01 21*, 16 02 13*, 17 04 05,17 04 11,16 02 14 oraz 15 01 02, winny być przekazane do odbiorcy posiadającego ww. zezwolenie. Wobec treści ww. przepisu prawa, organ I instancji słusznie zobowiązał Stronę postępowania do zagospodarowania sprowadzonego nielegalnie odpadu w sposób określony wyżej przytoczonym przepisem, a który w świetle prawnych regulacji daje gwarancję poddania tego odpadu odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie.

W związku z tym, iż w rozpatrywanym przypadku jak wskazano powyżej, odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczenia odpadów ponosi Strona jako osoba organizująca przywóz odpadów do kraju, do miejsca pod swoim adresem krajowym, tj. jako odbiorca odpadów na terenie kraju, zaskarżone postanowienie należało w tym zakresie uchylić. W pozostałym zakresie, tj. w zakresie zobowiązania Strony do oddania odpadów w postaci mieszaniny ww. przedmiotów, w tym części samochodowych pochodzących z demontażu pojazdów, do uprawnionego odbiorcy, GIOS nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł do WSA w W. Pan J. K.. Postanowienie zaskarżył w części określonej w pkt II przedmiotowego postanowienia, zarzucając mu naruszenie:

[?] art. 25 ust 1 pkt. 2 ustawy z dnia 29.06.2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1048 ze zm.) oraz art. 24 ust.3 lit a i art. 2 pkt 35 lit a Rozporządzenia WE nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów ( Dz.Urz.UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm. poprzez bezpodstawne wezwanie skarżącego do zastosowania procedur określonych w art.24 ust 3 Rozporządzenia WE nr 1013/2006 w terminie 30 dni od doręczenia zaskarżonego postanowienia, pomimo iż sprowadzone przez skarżącego przedmioty nie są odpadami;

1. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z dnia 14.12.2012 r. ( Dz. U.z 2018, poz.21) poprzez błędne przyjęcie, iż sprowadzone przez skarżącego przedmioty są odpadami;

2. art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, zgromadzonego w niniejszej sprawie, w szczególności materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego, czego skutkiem było błędne ustalenie, iż sprowadzone przez skarżącego przedmioty są odpadami;

3. art. 84 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepowołanie biegłego specjalisty na okoliczność zbadania stanu technicznego sprowadzonych przez skarżącego przedmiotów, czego skutkiem było błędne zaliczenie ich do kategorii opadów.

W oparciu o powyższe zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego w drodze niniejszego pisma postanowienia w części dot. pkt II;

2. oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentu załączonego do niniejszego pisma na okoliczności wskazane w treści uzasadnienia przedmiotowej skargi.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w pkt II postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nr [...] z dnia [...].02.2018 r. wydanego w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].10.2017 r. (znak: [...]), wezwano skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013 /2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadów o łącznej masie 1,4 Mg w postaci szczegółowo wymienionej w pkt II rzeczonego postanowienia. W drodze niniejszego pisma skarżący składa skargę na w/w pkt II postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].02.2018 r., ze względów wskazanych poniżej.

W ocenie skarżącego, organ administracji publicznej, przypisując charakter odpadów sprowadzonym przez skarżącego z W. B. do Polski przedmiotom, dopuścił się działania arbitralnego, wykraczającego poza treść art. 3 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r., poz.1987 ze zm.). Ww. przepis zawiera definicję legalną odpadów, zgodnie z którą przez odpady należy rozumieć każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Bezsporne wydaje się przemieszczenie transgraniczne ww. przedmiotów, jednakże zakwalifikowanie ich jako odpady na podstawie sposobu zapakowania ich w pojeździe przewożącym oraz na podstawie uszkodzeń i korozji, rzekomo widocznych na zdjęciach z kontroli z dnia [...].06.2017 r. wydaje się stwierdzeniem zbyt ogólnym i pryncypialnym. W ocenie skarżącego, przyjęcie dowolnego sposobu oceny przez organ stanu faktycznego niniejszej sprawy było nieadekwatne do zbyt dotkliwego dla skarżącego charakteru rozstrzygnięcia końcowego, wydanego przez organ.

Po pierwsze, z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, wyraźnie wynika, iż przedmioty sprowadzone przez skarżącego znajdowały się w trzech skrzyniach, ułożonych na paletach, z czego dwie skrzynie były zabezpieczone stalową taśmą. Części samochodowe zapakowane zostały w skrzyniach zabezpieczonych stalową taśmą. W ocenie skarżącego, w trakcie pakowania sprowadzonych przedmiotów zachował on co najmniej przeciętnie wymagana staranność, zwłaszcza, że nie otrzymał od przewoźnika jakikolwiek dodatkowych wskazówek co do sposobu zapakowania towaru, ani w formie wytycznych, ani w formie i regulaminu dokonywanych przewozów. Towar przesłany przez skarżącego nie leżał j luźno na paletach, ale umieszczony zostały w osobnych drewnianych skrzyniach.

Części samochodowe zostały oczyszczone z płynów, na co skarżący przedstawił potwierdzenie w postaci faktur, zakupu oraz oświadczenie sprzedawcy o oczyszczeniu w/w części. Organ niezasadnie przyjął, iż w/w dokumenty zostały sporządzone na potrzeby niniejszego postępowania. Trudno zrozumieć skarżącemu takie stanowisko organu, zwłaszcza, że sprzedawca, od którego zakupił silniki prowadzi profesjonalne przedsiębiorstwo na terenie W. B., zajmujące się dostawą używanych części samochodowych, w tym silników, skrzyń biegów i pomp. /w aktach sprawy: oświadczenie sprzedawcy: J.B. P. o przedmiocie działalności/.

Skarżący zakupił w/w przedmioty jako konsument, nie jako przedsiębiorca, tak więc trudno od niego wymagać, aby w momencie odbioru przedmiotów dysponował fakturami i ewentualnymi oświadczeniami o oczyszczeniu części samochodowych z płynów. Zresztą, porównując zalecenia przykładowych firm kurierskich odnośnie wysyłki części samochodowych, znajdujące się na ich dostępnych stronach internetowych, trudno uznać, aby zaświadczenie o oczyszczeniu części samochodowych z płynów było warunkiem koniecznym do przyjęcia danego towaru przez przewoźnika. Przykładowo, na stronie internetowej [...] znajduje się informacja m.in. o tym, jak tanio wysłać kurierem silnik. Zgodnie z w.w informacją, silnik przygotowany do wysyłki, powinien być wyczyszczony ze wszystkich płynów i zabezpieczony przed uszkodzeniem w postaci np. kartonu, folii bąbelkowej lub styropianu. W tym miejscu skarżący wskazuje, iż części samochodowe, które sprowadził, umieścił w drewnianych skrzyniach, a zatem w postaci bardziej trwałej i mniej podatnej na ewentualne przesunięcia w czasie jazdy, aniżeli karton, folia bąbelkowa lub styropian.

W dalszej kolejności skarżący wskazuje, iż ułożenie mniejszych elementów do skrzyń z częściami samochodowymi wynikało tylko i wyłącznie z woli uniknięcia dodatkowych kosztów za miejsce przewozowe, a nie - jak organ bezzasadnie przyjął - z woli wyzbycia się, uznania wszystkich części jako nienadających się do dalszego, używania. Tak, więc biorąc pod uwagę powyższe, sposób zapakowania towaru przez skarżącego niewiele odbiegał od sposobu zapakowania takich towarów, sugerowanego przez przykładowe firmy kurierskie.

Ponadto w czasie inspekcji skrzyń z częściami nie stwierdzono, aby doszło do jakiś uszkodzeń w ich zawartości, czy do niepożądanego przemieszczenia się zawartości skrzyń w czasie transportu. Argumentacja organu, iż zawartość skrzyń była nieodpowiednio zabezpieczona, zagrożona uszkodzeniem, zniszczeniem, jest nadinterpretacją stanu faktycznego, który prowadzi organ do nieuprawnionego i błędnego wniosku, iż strona pakując zawartość skrzyń w ten sposób, musiała traktować te rzeczy jako odpady, a nie jako pełnowartościowe i używalne.

W ocenie skarżącego, sam fakt dokonania na jego rzecz przewozu używanych części samochodowych z W. B. do Polski z góry przesądził o tym, iż organ - znajdując na siłę jakiekolwiek argumenty - nie był w stanie uwzględnić argumentacji, wskazującej, iż używane przedmioty mogą nie być odpadami. Patrz. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.05.2013 r. (II GSK 332/12): "z rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów wynika jednoznacznie, iż tylko te części pojazdów, które są zużyte lub nie nadają się do użytkowania stanowią odpad, a zatem zwrot u zużyte lub niedające się do użytkowania'" nie może być utożsamiany z określeniem jako "używane ".

Skarżący podkreślił, że jak już wyjaśniał w postępowaniu przed organem administracyjnym, zakupił on części po to, aby zamontować je w posiadanych przez siebie pojazdach, zgodnie z przeznaczeniem danych elementów. Nieuprawnione wydaje się stanowisko organu, zgodnie z którym przedmioty sprowadzone przez skarżącego nie nadają się do ponownego użycia z uwagi na znaczny stopień ich zużycia i korozji widoczny na zdjęciach. W tym miejscu skarżący wskazuje, iż w/w ocena jest nie do przyjęcia, bowiem trudno ocenić stan techniczny poszczególnych elementów bez wiedzy specjalnej i tylko na podstawie zdjęć. W/w stanowisko organu jest przejawem nadmiernej arbitralności w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, która to w żadnym wypadku nie odzwierciedla zasady z art. 7 KPA, nakazującej organowi dokładne wyjaśnianie i ustalanie stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu wnioskodawcy. Skarżący nie kwestionuje tutaj kompetencji organu do realizacji ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w tym do zakwalifikowania danego przedmiotu do określonej kategorii odpadów, jednakże należy pamiętać, iż takie zakwalifikowanie dokonywane jest na • podstawie stwierdzenia istnienia określonych cech danego przedmiotu. Jeżeli pewnych cech nie można dostrzec "gołym okiem", to organ powinien posłużyć się wszystkimi możliwymi środkami dowodowymi w celu wykazania danej cechy, zgodnie z art. 7 KPA. Przedkładając w/w tok rozumowania do argumentacji organu zawartej w treści zaskarżonego postanowienia, nie sposób uznać za udowodnione stwierdzenie organu, iż sprowadzone przez skarżącego przedmioty wykazywały się znacznym stopniem ich zużycia i korozji. Trudno dostrzec podstawy, na jakich organ ocenił stopień zużycia w/w przedmiotów, a także podstawy na jakich organ uznał, iż w/w przedmioty nie nadają się do ponownego użycia. W treści zaskarżonego postanowienia, organ nie wyartykułował rodzaju rzekomo stwierdzonych uszkodzeń poszczególnych rzeczy, które to uniemożliwiałyby ponowne ich wykorzystanie w celu im przeznaczonym.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy podkreślić, iż nawet sam sposób zapakowania danej rzeczy, chociażby byłby wyjątkowo niestaranny, nie mógłby stanowić przesłanki do uznania danej rzeczy jako odpadu, bez dokładnego stwierdzenia, iż taka rzecz nie może być już wykorzystana zgodnie z jej pierwotnym przeznaczeniem. Konieczność zbadania przydatności danych rzeczy przez organ przy pomocy opinii technicznej biegłego specjalisty wydaje się w tym miejscu w pełni usprawiedliwiona, bowiem organ - wobec dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą - faktury zakupu przedmiotów, oświadczenia o oczyszczeniu z zanieczyszczeń, a także wobec okoliczności towarzyszących wysłaniu danych przedmiotów z W. B. do Polski - skarżący występuje tutaj jednocześnie jako Wysyłający i jako Odbiorca - powinien był mieć racjonalne i praktyczne wątpliwości, czy aby na pewno skarżący zamierzał pozbyć się ich, skoro w/w rzeczy zakupił, uiszczając z tego tytułu cenę i wysłał je do siebie, na swój adres w Polsce, Przy tylu wątpliwych kwestiach w niniejszej sprawie, organ nie powinien był dowolnie oceniać zgromadzonego materiału dowodowego, pomijając znaczenie dowodów przedstawionych przez skarżącego w toku sprawy

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Pismem z [...].04.2018 r. Skarżący dodatkowo wskazał, że w związku z zatrzymaniem przez organy inspekcji transportu drogowego oraz organy ochrony środowiska w dacie [...].06.2017 r. przewożonego na jego zlecenie towaru, objętego przedmiotem niniejszej sprawy, toczy się także postępowanie karne przeciwko niemu przed Sądem Rejonowym w K., [...] Wydziałem Karnym. W toku tego postępowania w ocenie Skarżącego, w ramach przesłuchania pracowników WIOŚ, ujawnione zostały okoliczności, podważające stanowisko organu w zakresie wyjaśnienia okoliczności w oparciu o które uznano przewożone przez stronę towary za odpady. Skarżący dołączył jako załączniki dokumenty mające potwierdzać jego stanowisko.

Wobec powyższego w ocenie Skarżącego zaskarżone w niniejszym postępowaniu postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył co następuje:

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie był art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm.), art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 21)

Stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Stosownie zaś do art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie przez odbiorcę lub, jeżeli jest to niewykonalne, przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu.

Niewątpliwie kluczową przesłanką uzasadniającą zastosowanie ww. norm jest jednak ustalenie czy przedmiot sprowadzony z zagranicy posiada status odpadu. W postępowaniu o ustalenie sposobu zagospodarowania odpadu organ ma więc obowiązek ustalić w pierwszej kolejności istnienie tej przesłanki, a więc czy przedmiot posiada status odpadu.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Kluczowe znaczenie w definicji odpadu ma pojęcie "pozbycia się", które nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Jednocześnie uznaje się, że nie ma powodu, aby je rozumieć inaczej niż w języku potocznym, jako odsunąć coś od siebie, uwolnić się od czegoś. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08 (dostępnym w bazie orzeczeń NSA) wskazał, że pojęcie "pozbycia się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.

Analizy wymaga, czy w warunkach przedmiotowej sprawy, sprowadzone przez skarżącego części samochodowe i inne rzeczy mogły być zakwalifikowane jako odpad w rozumieniu definicji odpadu zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy o odpadach.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu słusznie zatem skarżący zarzucił, iż organy orzekające w sprawie nie dokonały rzetelnej analizy stanu faktycznego sprawy. Organy przyjęły, że z protokołu kontroli Nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. wynika, że zatrzymany do kontroli ładunek stanowią m.in.: elementy wymontowane z pojazdów, a część ładunku wypełniona lub zanieczyszczona jest płynami eksploatacyjnymi, w tym olejami. Niektóre części są skorodowane, przewody przy silnikach są poprzecinane, a ładunek zapakowany w skrzyniach luzem, w sposób niezabezpieczony przed uszkodzeniami w trakcie transportu. Powyższy stan faktyczny potwierdza załączona do materiału dowodowego dokumentacja fotograficzna, z której wynika, iż zawartość skrzyń stanowią różnego rodzaju części, w tym części samochodowe w postaci używanych silników samochodowych, skrzyń biegów, rozrusznika, załadowane luzem, bezładnie, bez posegregowania oraz bez zabezpieczenia ich przed dalszymi uszkodzeniami w trakcie transportu. Oprócz ww. części samochodowych pozostałą część ładunku stanowi mieszanina różnego rodzaju przedmiotów, tj. kabli i przewodów elektrycznych, elementów metalowych i stalowych lin oraz zużytych narzędzi i urządzeń. Z uwagi na sposób załadunku ww. części (nieposortowane, niezabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi) można stwierdzić, iż części samochodowe oraz pozostałe przedmioty straciły walory części zamiennych i przedmiotów przeznaczonych do ponownego użycia zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, a stanowią jedynie mieszaninę używanych przedmiotów o walorach złomu. W tym miejscu wskazać również należy, iż przedmioty przeznaczone do ponownego użytku winny być zabezpieczone przed możliwymi uszkodzeniami. Silniki samochodowe, będące przedmiotem transportu, winny być zapakowane oddzielnie, np. w skrzynie drewniane, a pozostałe przedmioty w odpowiedni sposób zabezpieczone przed ewentualnym ich uszkodzeniem. Z materiału dowodowego wyraźnie wynika, iż wszystkie części samochodowe oraz przedmioty stanowiące zawartość skrzyń zostały załadowane tak jak złom metalowy, nasypowo w postaci wymieszanej. Nie zostały w żaden sposób zabezpieczone, ani przed uszkodzeniami mechanicznymi podczas transportu, ani przed uszkodzeniami mającymi istotny wpływ na ich dalszą eksploatacje (wycieki oleju).

Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że w ocenie Sądu na gruncie rozpoznawanej sprawy, nie ulega wątpliwości, że z samego sposobu załadowania i zabezpieczenia towaru przewożonego przez skarżącego nie można wywieść, iż spełnia on przesłanki uzasadniające przyjęcie, że mamy do czynienie z odpadami.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, wynika, iż przedmioty sprowadzone przez skarżącego znajdowały się w trzech skrzyniach, ułożonych na paletach, z czego dwie skrzynie były zabezpieczone stalową taśmą. W trakcie pakowania sprowadzonych przedmiotów w ocenie Sądu skarżący zachował co najmniej przeciętnie wymaganą staranność. Towar przesłany przez skarżącego nie leżał luźno na paletach, nie był rozrzucony, nieuporządkowany, ale był zapakowany -umieszczony zostały w osobnych drewnianych skrzyniach.

W ocenie zatem Sądu, jeżeli w ocenie organu znajdujące się w tych skrzyniach rzeczy stanowiły odpady, to winien był dokonać stosownej oceny poszczególnych elementów transportu pod kątem spełnienia ww. przesłanek uzasadniających uznanie ich za odpad.

W tym miejscu należy zaś podkreślić, z rozporządzenia Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów, wynika jednoznacznie, że tylko te części pojazdów, które są zużyte lub nie nadają się do użytkowania stanowią odpad w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust.1 o odpadach. Zwrot "zużyte lub "nienadające się do użytkowania" nie może być zatem utożsamiany z określeniem np. "używane". Organ dokonując oceny, winien zatem wykazać i wyjaśnić stronie dlaczego i na jakiej podstawie uznał, że sprowadzone przez niego "rzeczy" stanowią odpad. W sprawie jak słusznie wskazuje skarżący nie jest zatem kwestionowana kompetencja organu do realizacji ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w tym do zakwalifikowania danego przedmiotu do określonej kategorii odpadów, jednakże należy pamiętać, iż takie zakwalifikowanie dokonywane jest na podstawie stwierdzenia istnienia określonych cech danego przedmiotu. Jeżeli pewnych cech nie można dostrzec "gołym okiem", to organ powinien posłużyć się wszystkimi możliwymi środkami dowodowymi w celu wykazania danej cechy, zgodnie z art. 7 k.p.. Przedkładając w/w tok rozumowania do argumentacji organu zawartej w treści zaskarżonego postanowienia, nie sposób uznać za udowodnione stwierdzenie organu, iż sprowadzone przez skarżącego przedmioty wykazywały się znacznym stopniem ich zużycia i korozji. Trudno dostrzec podstawy, na jakich organ ocenił stopień zużycia w/w przedmiotów, a także podstawy na jakich organ uznał, iż w/w przedmioty nie nadają się do ponownego użycia. Tym bardziej, że w toku postępowania skarżący starał się m.in. wykazać, że przewożone przez niego części samochodowe zostały oczyszczone z płynów, na co przedstawił potwierdzenie w postaci faktur, zakupu oraz oświadczenie sprzedawcy o oczyszczeniu w/w części, który prowadzi profesjonalne przedsiębiorstwo na terenie W. B., zajmujące się dostawą używanych części samochodowych, w tym silników, skrzyń biegów i pomp. /w aktach sprawy: oświadczenie sprzedawcy: J.B. P. o przedmiocie działalności/.

Wobec powyższego mając na uwadze jedną z podstawowych przesłanek wynikających z art. 7 k.p.a zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w ocenie Sądu organ winien był odnieść się do wszystkich przedstawionych w sprawie dowodów w tym tych załączonych przez skarżącego, które w jego ocenie wskazywały na nabycie używanych części samochodowych, w celu ich dalszej eksploatacji. Tym bardziej, że jak słusznie podnosił skarżący zakupił on w/w przedmioty jako konsument, nie jako przedsiębiorca, a więc trudno od niego wymagać, aby w momencie odbioru przedmiotów dysponował ewentualnymi oświadczeniami o oczyszczeniu części samochodowych z płynów, ( a które to oświadczenia zostały zdyskredytowane przez organ).

Co więcej w ocenie Sądu w treści zaskarżonego postanowienia, organ nie wyartykułował rodzaju rzekomo stwierdzonych uszkodzeń wszystkich rzeczy, które to uniemożliwiałyby ponowne ich wykorzystanie w celu im przeznaczonym. Tak jak to uczynił np. w odniesieniu do znajdujących się transporcie tłumików samochodowych, wywodząc, w ocenie Sądu właściwie, że tłumiki zostały wyszczególnione w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowiska (Dz. U. nr 201, poz. 1666). Ich ponowne użycie jest zakazane na mocy art. 66 ust. 4 pkt la ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260). Z uwagi na powyższe oraz na fakt, iż przedmiotowe podzespoły nie mogą być wykorzystane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, winny być przekazane w celu poddania ich właściwym procesom odzysku lub unieszkodliwiania. Z tej przyczyny w tym przypadku organ zasadnie przyjął, że stanowią one odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r.

Wskazać również należy, że z dołączonych przez skarżącego dokumentów w postaci protokołu przesłuchań pracowników WIOŚ, (w toku postępowania karnego) nie można jednoznacznie przyjąć, tj. uczynił to organ, że części samochodowe w postaci skrzyń biegów oraz silników zawierały płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające im właściwości niebezpieczne, ww. odpady, według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923). W czasie w/w rozprawy pracownicy WIOŚ wskazali bowiem, iż to z podnośników hydraulicznych wyciekł olej ( str. 7 oraz str. 9 protokołu przesłuchania na rozprawie z dnia [...].04.2018 r. - w aktach sądowych). Z kolei na fotografii nr [...], znajdującej się w aktach niniejszej sprawy widać niewielkiego rozmiaru plamę, umiejscowioną obok wyciągniętego ze skrzyni podnośnika hydraulicznego.

Przy tylu wątpliwych w niniejszej sprawie, organ nie powinien był dowolnie oceniać zgromadzonego materiału dowodowego, pomijając znaczenie dowodów przedstawionych przez skarżącego w toku sprawy, słusznie zatem skarżący zarzucił, iż organ administracji naruszył przepisy postępowania w zakresie przeprowadzenia dowodów na okoliczność, uznania że w sprawie mamy do czynienie z mieszaniną odpadów.

Dodatkowo odnosząc się do zarzutu niepowołania przez organ biegłego w celu wydania opinii na okoliczność ustalenia stanu stopnia zużycia przewożonych części, należy wskazać, że zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Już z samej istoty funkcjonowania organów wynika, że konkretna sprawa załatwiana jest przez te organy samodzielnie, zaś ocena istotnych jej okoliczności dokonywana jest w granicach obowiązującego prawa i w ramach przyznanych organom kompetencji. Organy te powołane zostały bowiem, w ramach szeroko rozumianego systemu prawnego, do załatwiania spraw określonego rodzaju. W związku z tym w składzie tych organów funkcjonują specjaliści z określonych dziedzin, którym powierzono rozpatrywanie i rozstrzyganie problemów powstałych na tle konkretnych spraw administracyjnych. Nie można zatem automatycznie przesądzać by regułą stawało się powoływanie przez te organy biegłych w zakresie rozpatrywanych przez nie spraw (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 878/08). Organ administracji nie jest związany bowiem wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez sam organ (por. np. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 808/16, z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1241/10, z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II OSK 242/09). Tym samym w ocenie Sądu skoro to pracownicy Inspekcji Ochrony Środowiska posiadają niezbędny do realizacji jej ustawowych zadań (także tych wynikających z ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów) zakres wiedzy specjalistycznej, to możliwość skorzystania z tego środka dowodowego jest pozostawiona do uznania organu prowadzącego postępowanie.

Reasumując wskazać należy, że w orzecznictwie podkreśla się, iż kontrola legalności decyzji, dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z regułami postępowania zawartymi w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Przepis art. 7 k.p.a -przywołany powyżej, wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.

Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności.

Przepis art. 80 k.p.a., nakazujący ocenę całokształtu materiału dowodowego, wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów. W nauce podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego. Organ powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów i rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują podstaw, na których organ ma oprzeć ocenę dowodów. W nauce wskazuje się, że organ w tej ocenie powinien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia.

Organy administracji publicznej są więc, na podstawie przytoczonych przepisów, zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas mogą ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji, stosownie do przepisu art. 136 k.p.a.

Mając na uwadze wcześniejsze rozważania dotyczące dostrzeżonych przez Sąd nieprawidłowości w zakresie ustalenia przez organy podstawowej na gruncie niniejszej sprawy kwestii tj. czy faktycznie wszystkie sprowadzone przez skarżącego części należało na gruncie rozpoznawanej sprawy uznać za odpad, wskazać trzeba, że zaskarżona decyzja niewątpliwie naruszyła art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić tutaj należy, że uzasadnienie jest jednym ze wskazanych w art. 107 k.p.a. integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem.

W świetle powyższego, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 p.p.s.a w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy orzeczono jak w sentencji.

Na podstawie art. 200 ww. ustawy Sąd orzekł o zwrocie kosztów na rzecz skarżącego.