Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 173/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 2 pkt 1 i 2, art. 259 § 1, art. 260 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. K. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 173/17 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

P. K. (dalej: Skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema małoletnimi córkami. Jest właścicielem 4 nieruchomości o wartości szacunkowej powyżej 1,5 mln zł. Z działalności uzyskuje stratę (-7.000 zł). Stałe zobowiązania miesięczne skarżącej to kredyt 60.000 zł, koszty mieszkania i utrzymania 2.000 zł, leczenie dzieci 1.000 zł.

W toku postępowania Skarżąca wyjaśniła, że z mężem pozostaje w rozdzielności majątkowej i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Mąż jest bezrobotny. Utrzymuje się z prac dorywczych. W miarę swoich możliwości łoży na dzieci. Ponadto jedna z córek skarżącej ma orzeczony stopień niepełnosprawności i wymaga specjalnego toku nauki i terapii, co wiąże się z dodatkowymi kosztami.

Skarżąca nadesłała zeznanie podatkowe za 2016 r., sprawozdanie za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r., wyciąg z rachunku bankowego, informacje o obciążeniach na nieruchomościach, orzeczenie o niepełnosprawności córki.

Postanowieniem z 13 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy Skarżącej.

W uzasadnieniu postanowienia starszy referendarz sądowy wskazał, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą (w zakresie sprzedaży paliw i węgla). Z tego tytułu za 2016 r. uzyskała przychód w wysokości 16.455.120,67 zł (koszty wyniosły 16.292.110,72 zł, dochód 163.009,95 zł). Z kolei w 2017 r. w okresie od. 01.01.2017 r. do 31.03.2017 r. Skarżąca uzyskała przychód w wysokości 1.776.942,38 zł (koszty 1.804.703,09, strata 123.898,61 zł).

Starszy referendarz sądowy wyjaśnił, że dla oceny zdolności płatniczych osoby prowadzącej działalność gospodarczą istotny jest osiągany przychód, nie zaś dochód. Tym samym porównując należne w sprawie koszty sądowe w wysokości 9.178 zł do wysokości przychodu Skarżącej (za 2016 r. ponad 16 mln zł, za pierwszy kwartał 2017 r. ponad 1,7 mln zł) zdaniem starszego referendarza sądowego nie sposób przyjąć, że powyższa kwota przekraczała możliwości finansowe Skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie.

Skarżąca w dniu 10 lipca 2017 r. złożyła sprzeciw na ww. postanowienie starszego referendarza sądowego podnosząc, ze doszło do naruszenia art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a. W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżąca wskazała, że jej obecna sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Skarżąca oświadczyła, że nie udzielono jej koncesji na obrót paliwami ciekłymi, więc nie posiada już źródła dochodu, który umożliwiałby uiszczenie wpisu od skargi. Skarżąca pozostaje z bezrobotnym mężem w rozdzielności majątkowej, więc nie może liczyć na jego pomoc finansową. Skarżąca ma na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci, w tym jedno niepełnosprawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a. , w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ww. ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast uregulowana w art. 243-262 P.p.s.a. instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Celem ustanowienia prawa pomocy było zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej rzeczywistej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).

Należy zauważyć, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie wskazanemu wyżej podmiotowi prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Stosownie zaś do art. 259 § 1 P.p.s.a. od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 1 oraz § 3 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowią wpis sądowy od skargi w wysokości 9.178 zł. W myśl zatem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. jej obowiązkiem było wykazanie, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania

Skarżąca prowadziła w chwili złożenia skargi działalność gospodarczą, z której uzyskiwane były znaczne przychody, choć ponoszone były też wysokie koszty. Jednak strata nie oznacza, że Skarżąca nie posiada żadnych środków finansowych albo że utraciła płynność finansową i znajduje się w stanie obligującym do zgłoszenia wniosku upadłościowego. Osiągając przychód ma zaś możliwość zdecydowania o celu przeznaczenia posiadanych środków (por. postanowienie NSA z dnia 15 października 2014 r. sygn. II FZ 1509/14, dostępne CBOSA).

Tym samy przyznać należy rację starszemu referendarzowi sądowemu, że porównując należne w sprawie koszty sądowe w wysokości 9.178 zł do wysokości przychodu skarżącej (za 2016 r. ponad 16 mln zł, za pierwszy kwartał 2017 r. ponad 1,7 mln zł) nie sposób przyjąć, że powyższa kwota przekracza możliwości finansowe Skarżącej.

Wprawdzie Skarżąca wskazała w sprzeciwie, że nie udzielono jej koncesji na obrót paliwami ciekłymi i w związku z tym nie posiada już źródła dochodu, który umożliwiałby jej uiszczenie wpisu od skargi, jednak zauważyć należy, że ewentualne nieudzielenie koncesji nie oznacza, że Skarżąca nie może prowadzić działalności gospodarczej w innym zakresie. Ponadto Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów na poparcie swojego oświadczenia np. decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia koncesji, więc stanowi ono jedynie gołosłowne twierdzenie Skarżącej. Tymczasem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy.

Z powyższych względów uznać należy, iż Skarżącej zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie spełniła bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 p.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.