Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 172/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28  ust. 1  pkt 2, art. 30  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Kędzierzyna - Koźla z dnia 9 lipca 2012 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego J. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Skarżący J. S., działając przez swojego pełnomocnika r.pr. K. K., pismem z 28 lutego 2012 r. wystąpił do Wójta [...] z wnioskiem o umorzenie należności w kwocie 2142,00 zł tytułem wypłaconej wierzycielowi alimentacyjnemu zaliczki alimentacyjnej po 170 zł miesięcznie w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. Uzasadniając wniosek o umorzenie należności pełnomocnik skarżącego wskazał na jego stan majątkowy, zdrowotny i rodzinny jako osoby pozostającej bez środków utrzymania, które powodują, że nie jest on w stanie spłacić zaległości.

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działając z upoważnienia Wójta Gminy [...], pismem z 4 kwietnia 2012 r. na podstawie art. 65 K.p.a. przekazał podanie strony Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Kędzierzynie–Koźlu, o czym zawiadomił stronę. Uzasadniając przekazanie organ wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 9, art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą z 2007 r., postępowanie w sprawie umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej prowadzi organ właściwy dłużnika, którym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego. Wziąwszy pod uwagę, że postępowanie egzekucyjne prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Kędzierzynie-Koźlu, a dłużnik zamieszkuje w Kędzierzynie – Koźlu, organ uznał się za niewłaściwy.

Decyzją z dnia 9 lipca 2012 r., nr [...], Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kędzierzynie –Koźlu, działając z upoważnienia Prezydenta Kędzierzyna - Koźla, odmówił umorzenia należności J. S. powstałych z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłaconej uprawnionemu B. S. przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...]. Uzasadniając odmowę organ powołał wyżej wskazany art. 30 ust. 1 ustawy z 2007 r., na mocy którego organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej w wysokości:

- 30 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów,

- 50 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, - 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Wskazał też na art. 2 pkt 9 ustawy z 2007 r., stanowiący, że organem właściwym dla dłużnika jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego.

Od decyzji tej odwołał się skarżący, podnosząc że do rozpoznania wniosku ma zastosowanie art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r., zezwalający na umorzenie należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego - przez organ właściwy wierzyciela na wniosek dłużnika - z uwagi na jego sytuację dochodową i rodzinną, a nie przepis art. 30 ust. 1 tej ustawy.

Decyzją z dnia 18 lutego 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że ustawa z 2007 r., weszła w życie z dniem 1października 2008 r., i uchyliła poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (zwanej dalej ustawą z 2005r.). Według Kolegium, posiłkującego się orzecznictwem sądowoadministracyjnym, z przepisów przejściowych ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika, że w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej przez organ zaliczek alimentacyjnych za okresy zasiłkowe przypadające w okresie obowiązywania ustawy z 2005 r., zastosowanie znajduje nowa ustawa z 2007 r., jeżeli wniosek dłużnik złożył po dniu 1 października 2008 r.

Jednocześnie Kolegium wskazało, iż z treści przepisów ustawy z 2007 r., wynika, że całkowicie lub częściowo organ właściwy wierzyciela może umorzyć należności dłużnika alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Natomiast należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych oraz należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym mogą być umorzone przez organ właściwy dłużnika jedynie wtedy, gdy spełniony jest warunek skutecznej egzekucji przez okres odpowiednio: 3, 5 i 7 lat, czyli egzekucji w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

W związku z tym Kolegium wyjaśniło, że zasadnie organ I instancji, będący organem właściwym dłużnika, uznał brak podstaw do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z 2007 r. Przepis ten wymaga bowiem dla możliwości jego zastosowania, skutecznej egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzonej przez okres minimum 3 lat, a taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła.

Zdaniem organu II instancji bez wpływu na rozpoznanie wniosku dłużnika są podnoszone w odwołaniu argumenty dotyczące trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej dłużnika, bo kategoryczne sformułowanie art. 30 ust. 1 ustawy z 2007 r., nie daje organom możliwości umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek w sytuacji, gdy prowadzona egzekucja była nieskuteczna.

Zdaniem Kolegium organem uprawnionym do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności jest organ właściwy wierzyciela. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu nie jest organem właściwym wierzyciela, stąd ten organ nie miał podstaw prawnych do orzekania na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r.

Pismem z dnia 18 marca 2013 r., J.S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę i zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r. poprzez jego niezastosowanie,

- art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 30 ust. 2 w związku z art. 43 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych należy rozumieć wąsko i zawężać możliwość stosowania ich umorzenia jedynie do sytuacji powstałych pod rządami nowej ustawy, z pominięciem praw nabytych w związku z regulacją ustawy uchylonej.

Skarżący podniósł też naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 65 K.p.a., polegające na mylnym przyjęciu, że organ właściwy wierzyciela, do którego skarżący wniósł o umorzenie należności nie jest organem właściwym do prowadzenia niniejszego postępowania i w konsekwencji przekazanie sprawy do prowadzenia organowi właściwemu dłużnika, przez co dokonano zmiany podstawy prawnej, w granicach której organ podejmował decyzję. Wniosek dłużnika, umotywowany jego złą sytuacją materialną, powinien być rozpoznany w granicach art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r.,

- art. 7 K.p.a. w związku z art. 138 § 2 K.p.a., poprzez naruszenie gwarancji praworządności, polegającego na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, wbrew słusznemu i uzasadnionemu zasadami współżycia społecznego interesowi skarżącego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego podniósł, że po pierwsze Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy [...], przekazując na podstawie art. 65 K.p.a., wniosek o umorzenie należności organowi właściwemu dłużnika, przekazał sprawę do rozpoznania organowi, który nie był właściwy, a sam nie przeprowadził postępowania do którego był legitymowany.

Podkreślił także, że na podstawie obecnie obowiązującej ustawy z 2007 r., jak i na podstawie uchylonej ustawy z 2005 r., organ właściwy wierzyciela ma prawo umorzyć należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych po uwzględnieniu sytuacji dochodowej i rodzinnej tych osób. Powyższe dotyczy należności z tytułu szeroko rozumianych świadczeń alimentacyjnych – zarówno z funduszu, jak i zaliczek alimentacyjnych. Przepisy przejściowe obowiązującej obecnie ustawy z 2007 r., jednoznacznie nakazują stosowanie do toczących się postępowań uregulowania starej ustawy z 2005 r., a ta z kolei przewidywała możliwość umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczki alimentacyjnej. Odmienne rozumienie prowadziłoby do łagodniejszych rozwiązań tylko w stosunku do niektórych podmiotów.

Konkludując skarżący stwierdził, że organ do którego złożył on wniosek o umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, powinien go rozpoznać i wydać decyzję, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r.

Odpowiadając na skargę Kolegium w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w graniach danej sprawy- stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej alej P.p.s.a.

Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym np. w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Według akceptowanej wykładni przepisów prawa dotyczących wnoszenia podań w postępowaniu administracyjnym, z art. 61 § 1 w związku z art. 63 § 2 i 3 oraz art. 14 § 1 K.p.a., wynika, że żądanie wszczęcia postępowania powinno przybrać formę pisemną, sprowadzającą się do ujawnienia istoty żądania, a zatem być jednoznaczne i sprecyzowane. Taka wykładnia została zaprezentowana w literaturze przedmiotu: "Żądanie w przypadku niezachowania wymagań formalnych, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego, mającego ustalić, czy domniemana jego treść jest zgodna z wolą osoby, od której pochodzi. Sprecyzowanie żądania należy do strony, a nie do organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r., I SA 367/90, ONSA 1990/2-3/47). Organ administracji publicznej związany jest żądaniem osoby składającej podanie, a co więcej – treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Innymi słowy organowi administracji publicznej nie wolno pod sankcją nieważności, bez współdziałania z wnioskodawcą, przesądzić o celu, w jakim wystąpił on z podaniem do organu. Przepisy ustaw w tym przypadku nie pozwalają na jakąkolwiek dowolność czy też swobodne uznanie organu. Rozstrzygniecie organu musi odnosić się wprost do żądania strony i nie może zawierać orzeczenia w przedmiocie, co do którego strona wniosku nie złożyła. Obowiązkiem organu jest - w myśl zasad rządzących postępowaniem administracyjnym (wyrażonym w art. 7 i art. 9 K.p.a. należyte wyjaśnienie treści i ocena każdego pisma kierowanego do organu przez wnioskodawcę i to nie tylko (o ile to potrzebne) przy użyciu wykładni literalnej, ale również przy dokładnym ustaleniu woli wnioskodawcy w zakresie konsekwencji, jakie chciałaby osiągnąć przez zwrócenie się na drogę postępowania administracyjnego. Generalnie określony podaniem zakres żądania strony wiąże organ, do którego podanie zostało skierowane. Organ administracji publicznej nie może zatem samowolnie ani interpretować, ani zmieniać zakresu tego postępowania." (por. Lidia Klat-Wertelecka, Artur Mudrecki, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz dla praktyków, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o., Gdańsk 2012, s. 249-251). Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na rzecz jego syna za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. Wniosek ten został skierowany do Wójta [...], a w jego uzasadnieniu skarżący podniósł, że ma trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną. Organ, do którego złożony został wniosek nie rozstrzygnął go, ograniczając się do przekazania sprawy do organu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika.

Należy podkreślić, że w aktach administracyjnych brak jest dowodu, że organ powiadomił o tym pełnomocnika skarżącego. Obowiązek taki wynika bezwzględnie z dyspozycji art. 40 § 2 K.p.a., nakazującego doręczanie pism pełnomocnikowi, jeśli strona go ustanowiła.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium wynika, że przekazanie było prawidłowe. Kolegium przyjęło, że hipotezą art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r., nie są objęte należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych powstałych pod rządami ustawy z 2005 r.

Organy obu instancji zatem nie badając treści żądania wniosku skarżącego, uznały, że nie ma on prawa skorzystać z trybu umarzania należności alimentacyjnych przewidzianego w art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r.

Takie rozumienie omawianego przepisu jest błędne. Po pierwsze, nawet w wypadku uznania przez organy, że w sprawie umarzania zaliczek alimentacyjnych nie ma zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r., to brak było podstawy do przekazania wniosku dłużnika, wbrew jego żądaniu do innego organu. Jeżeli Wójt Gminy [...] nie dostrzegł we wniosku skarżącego podstawy żądania, albo miał wątpliwości co do jego rzeczywistej treści strony na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. powinien był ją wyjaśnić domagając się wyraźnego oświadczenia strony (por. też Aneta Korcz - Maciejko, Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2010, s. 245-246).

Błędne jest stanowisko organów odnośnie zakresu stosowania art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r. Literalne odczytywanie tego przepisu prowadzić może do wniosku, że możliwość umorzenia należności dotyczy świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego obecnego i danego z pominięciem zaliczek alimentacyjnych. Tego rodzaju interpretacja została w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych uznana za dyskryminującą jedną z kategorii dłużników alimentacyjnych. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę akceptuje pogląd wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 559/12, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 124779, iż "Literalne odczytywanie przepisu art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r. może prowadzić do wniosku, że możliwość umorzenia należności dotyczy świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego obecnego i dawnego z pominięciem zaliczek alimentacyjnych. Taka wykładnia spowodowałaby jednak nieuzasadnione pozbawienie dłużników alimentacyjnych, których należności powstały w związku z wypłatą zaliczek alimentacyjnych, możliwości ubiegania się o umorzenie powstałych należności uwagi na sytuację życiową i dochodową dłużnika, w sytuacji, w której pozostali dłużnicy alimentacyjni (których należności powstały pod rządami ustawy z 1974 r. o funduszu alimentacyjnym oraz ustawy z 2007 r.) nadal taką możliwość posiadają. Dlatego hipotezą zarówno ust. 1, jak i ust. 2 art. 30 ustawy z 2007 r., objęte są należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.

W podobny sposób wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 505/11, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 1104526, że określenie "świadczenie z funduszu alimentacyjnego", użyte w art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r., nie oznacza możliwości umorzenia jedynie należności wypłaconych wierzycielowi alimentacyjnemu w oparciu o przepisy ustawy z 2007 r. Obejmuje ono również należności powstałe pod rządami ustawy z 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, czyli z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Sąd ten wskazał też, że nie podziela poglądu, według, którego art. 41 ustawy z 2007 r., obejmuje sprawy o umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, których poprzednio dotyczył art. 16 ustawy z 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej. Przepis art. 41 ustawy z 2007 r. nie uzależnia stosowania przepisów dotychczasowych do chwili wszczęcia postępowania administracyjnego, lecz do chwili powstania prawa do zaliczki alimentacyjnej. Orzeczenia też nawiązują do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1095/11 (dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 1131469), w którym zawarto tezę, że "norma art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r. pod pojęciem "z funduszu alimentacyjnego" obejmuje również należności powstałe pod rządami ustawy z 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych, czyli tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.

Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę podziela zatem zaprezentowane powyżej stanowisko co do zakresu umarzania zaliczek alimentacyjnych w trybie art. 30 ust. 2 z 2007 r.

W ślad za powołanymi orzeczeniami, przychodzi jeszcze podkreślić, że w zasadzie tożsame z regulacją prawną z art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r., rozwiązania zawierały poprzednio obowiązujące w tym zakresie przepisy prawne. W ustawie z 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym art. 17 stanowił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może w szczególnie uzasadnionych wypadkach umorzyć należności funduszu alimentacyjnego od osób zobowiązanych do alimentów oraz od osób, które bezpodstawnie pobrały świadczenia z tego funduszu. Natomiast zgodnie treścią art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732, z póżn. zm.) organ właściwy wierzyciela mógł umorzyć należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, a także wierzyciela z tytułu nienależnie pobranej zaliczki, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną tych osób. W oparciu o te przepisy bezspornie istniała możliwość umorzenia powstałych należności dłużnika alimentacyjnego ze względu na sytuację dochodową i życiową.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej powołanym wyroku z dnia 16 listopada 2011 r., biorąc pod uwagę dotychczas obowiązujące uregulowania prawne oraz art. 2 i 32 Konstytucji, zgodnie z którymi Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny, stanął na stanowisku, że norma art. 30 ust. 2 pod pojęciem "z funduszu alimentacyjnego" obejmuje również należności powstałe pod rządami ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej, czyli z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Brak takiej prokonstytucyjnej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r., spowodowałby, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuzasadnione pozbawienie dłużników alimentacyjnych, których należności powstały w związku z wypłatą zaliczek alimentacyjnych, możliwości ubiegania się o umorzenie powstałych należności z uwagi na sytuację życiową i dochodową dłużnika, w sytuacji, której pozostali dłużnicy alimentacyjni (których należności powstały pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym oraz ustawy z 2007 r.), nadal taką możliwość posiadają. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odkodowanie treści normy prawnej wymaga zastosowania nie tylko wykładni językowej, ale w niektórych sytuacjach ważną i równowartościową jest wykładnia funkcjonalna i wykładnia systemowa. Przy czym stosując, odpowiednią wykładnię należy pamiętać, że nie jest dopuszczalna interpretacja normy prawnej w oderwaniu od kontekstu całej ustawy, której jest ona zamieszczona, jak i całego systemu prawa, w którym norma ta istnieje.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdza, że wniosek strony winien być rozstrzygnięty na gruncie przesłanek z art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r. Organem właściwym do zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r. jest organ właściwy wierzyciela.

Końcowo Sąd podkreśla, że zastosowanie i przekazanie sprawy według właściwości wiąże organ, któremu sprawa została przekazana, ale nie wyklucza wdania się w spór kompetencyjny. W postanowieniu z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 59/2005 (ONSA i WSA 2006/4/98) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli organ, do którego strona zwróciła się o załatwienie sprawy, uznał się za niewłaściwy i przekazał podanie na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., innemu organowi, organ, któremu podanie przekazano, jeżeli uzna, że nie jest organem właściwym, nie może przekazać podania organowi, od którego je otrzymał, lecz powinien wystąpić do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu na zasadzie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego uzasadnia art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2012 r. Nr 163 poz. 1349 ze zm.)