Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 500/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 pkt 1, art. 28, art. 123 par. 1 , art. 134, art. 145 par. 1 pkt 4, 5, art. 149, art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2009 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzającą je decyzję Starosty Powiatowego w W. z dnia [...] [...] oraz postanowienie Starosty Powiatowego w W. z dnia [...] [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz B. S. kwotę złotych 100 (sto) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu 26 października 2007 r. B. S. wniósł o unieważnienie podziału działki ewidencyjnej Nr [...] w obrębie Ż., stanowiącej własność A. W. Starosta W. pismem z dnia [...] odmówił unieważnienia podziału przedmiotowej nieruchomości oraz poinformował wnioskodawcę o trybie w jakim został on przeprowadzony.

W związku z powyższym B. S. wniósł skargę na bezczynność Starosty W. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.

W wyniku rozpatrzeniu zarzutów skargi na bezczynność Starosty W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] uznało zażalenie za niezasadne.

W dniu 8 stycznia 2008 r. B. S. wniósł skargę na bezczynność Starosty W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w przedmiocie stwierdzenia nieważności podziału przedmiotowej nieruchomości.

W następstwie rozpoznania skargi na bezczynność Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 marca 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 3/08 zobowiązał Starostę W. do rozstrzygnięcia wniosku B. S. o stwierdzenie nieważności podziału nieruchomości działki nr [...] położonej w miejscowości Ż. ( K.) należącej do A. W. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku .

Postanowieniem z dnia [...] Starosta Powiatu W. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt . 4 i 5 oraz art. 149 § 1 kpa wznowił postępowanie administracyjne w sprawie podziału działki nr [...] położonej w obrębie Ż. stanowiącej własność A. W., a następnie decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt.1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa odmówił unieważnienia podziału działki o nr. ewidencyjnym [...] w obrębie Ż. stanowiącej własność A. W.

W uzasadnieniu podniesiono, iż skarżący wraz z żoną jako współwłaściciele działki [...] przyległej do działki nr [...] w dniu [...] brali udział w okazaniu granic działki nr [...] i nie wnieśli zastrzeżeń, co do przebiegu okazanej przez geodetę granicy, o czym świadczą złożone w protokole podpisy.

Ponadto do dokumentacji załączone jest zaświadczenie z dnia [...] Nr [...], z którego wynika ,że Urząd Gminy w G. nie posiada aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy.

Z załączonego do dokumentacji wypisu z rejestru gruntów i budynków dotyczącego działki nr [...] oraz działka [...] wynika, że są to działki rolne.

Zgodnie z § 6 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości z dnia 7 grudnia 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 268, poz. 2663) geodeta sporządzający projekt podziału nieruchomości zawiadamia zainteresowane strony o przyjęciu granic dzielonej nieruchomościami tj. właścicieli dzielonej nieruchomości oraz właścicieli nieruchomości graniczących bezpośrednio z nieruchomością podlegającą podziałowi.

W ocenie organu administracji stopnia podstawowego B. S. nie przysługuje przymiot strony ponieważ podział sąsiadującej nieruchomości nie wpływa w żaden sposób na nieruchomość sąsiednią, nie zmienia bowiem przeznaczenia działki należącej do A. W., która w wyniku podziału w dalszym ciągu pozostaje działką rolną, a co do zasady podział nieruchomości rolnych lub leśnych określonych w ewidencji gruntów jako użytki rolne lub leśne nie podlega reżimowi prawnemu ustawy o gospodarce nieruchomościami stosownie do treści art. 92 cyt. ustawy. Podział takich nieruchomości odbywa się z pominięciem postępowania podziałowego wyłącznie na podstawie operatu podziałowego. Ponadto zdaniem organu I instancji w przepisach zarówno ustawy o gospodarce nieruchomościami jak i całego systemu prawnego, brak jest regulacji dotyczących podziału nieruchomości rolnych lub leśnych. W tej sytuacji podział ich, to zasadniczo tylko czynność materialno-techniczna wymagająca dokonania stosowych pomiarów i złożenia dokumentacji do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.

Od powyższej decyzji Starosty Powiatu W. B. S. wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł.

W odwołaniu powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 marca 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 3/08 przytoczył stan faktyczny w sprawie wniosku z dnia 26 października 2007 r. o unieważnienie podziału przedmiotowej działki. Następnie podniósł, iż właściciel działki, której unieważnienia podziału żąda, użytkują ją nielegalnie, gdyż prowadzi na niej produkcję tartaczną dostosowując do niej całą infrastrukturę techniczną taką jak: linia wysokiego napięcia, oświetlenie placu, wiata, płyty betonowe do posadowienia maszyn, pasy do zrzutu drewna i kadzie do jego impregnacji itd. Dodatkowo wskazał, iż pod przedmiotową działką przebiega linia wysokiego napięcia, co w jego ocenie wyklucza rolniczy charakter przedmiotowego gruntu.

Ponadto podniósł, iż w piśmie z dnia 20 maja 2008 r. wniósł do Starosty W. o przeprowadzenie wizji lokalnej tereny działki nr 9 w celu faktycznego ustalenia sposobu użytkowania przedmiotowej działki.

Do odwołania B. S. dołączył kopie mapy sytuacyjno – wysokościowej z inwentaryzacją powykonawczą budynku gospodarczego i wiaty, decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] Nr [...] (znak. [...]) nakazującą T. J. rozbiórkę wybudowanego oświetlenia na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości K. gm. G. oraz zestaw zdjęć fotograficznych.

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie unieważnienia podziału działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie Ż., której właścicielem są małżonkowie R. i A. W.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy powołując się na przebieg postępowania podziałowego przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie wskazał, iż Urząd Gminy w G. nie posiada aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, natomiast z załączonego do dokumentacji wypisu z rejestru gruntów i budynków dotyczącego działki nr [...] wynika, że jest to działka rolna.

Jeżeli zatem brak jest planu miejscowego informującego o charakterze podlegających podziałowi nieruchomości, jako wykorzystanych na cele rolne i leśne, zdaniem organu odwoławczego o ich przeznaczeniu rozstrzyga treść wpisu w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie organu odwoławczego podział przedmiotowej działki został wykonany na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z 17 maja 1989 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.) zgodnie ze standardami technicznymi obowiązującymi w geodezji i kartografii. Wobec braku innych aktów prawnych określających tryb dokonywania podziałów nieruchomości przeznaczonych na cele rolne i leśne (jeśli nie wydziela się nowych dróg oraz nie wydziela się dziełek o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha), w praktyce geodeci uprawnieni postępują zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. 2004 , Nr 268, poz. 2663).

Na podstawie § 6 ust. 4 cytowanego wyżej rozporządzenia, geodeta sporządzający podział nieruchomości zawiadamia zainteresowane strony o przyjęciu zewnętrznych granic dzielonej nieruchomości, tj. właścicieli lub współwłaścicieli dzielonej nieruchomości oraz właścicieli nieruchomości graniczących bezpośrednio z nieruchomością podlegającą podziałowi. Geodeta przed sporządzeniem podziału powinien dokładnie zbadać i określić granice dzielonej nieruchomości.

B. S. i Pani C. S. brali udział w tych czynnościach, co w ocenie organu odwoławczego nie oznacza, że właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z dzieloną nieruchomością są w takim przypadku stronami postępowania administracyjnego podziałowego w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Na powyższe postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...], B. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu powtórzył co do zasady argumentację odwołania wskazując, iż w dniu podziału przedmiotowa działka nie miała charakteru rolnego i była zabudowana budynkiem gospodarczym wykorzystywanym wraz całą infrastrukturą do intensywnej produkcji tartacznej.

Odnosząc się do treści zaskarżonego postanowienia skarżący wskazał, iż nie kwestionuje ustalenia granic przedmiotowych nieruchomości, ale nielegalny podział działki nr [...]. Uważa, że jest w sprawie stroną postępowania, gdyż znajduje się w obszarze negatywnego oddziaływania przedmiotowego tartaku działającego w dodatku nielegalnie. Na powyższą okoliczność skarżący wskazał na liczne nieprawidłowości w postępowaniach dotyczących prób likwidacji przez skarżącego przedmiotowej działalności.

Do skargi B. S. załączył zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...], postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr SKO. [...], pismo Wójta Gminy G. z dnia [...] Nr [...], pismo skarżącego do WSA w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 32/07 z dnia 25 października 2007 r., wniosek Prokuratora Rejonowego w W. z dnia [...] sygn. akt [...] oraz odwołanie z dnia [...] od decyzji Starosty W. z dnia [...] Nr [...] wraz załącznikami.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ponadto wyjaśniając, że dokumentacja geodezyjna dotycząca podziału działki nr [...] w obrębie Ż. gm. G., sporządzona przez uprawnionego geodetę, w ramach wykonywania działalności gospodarczej, jako materiał geodezyjny i kartograficzny podlegający przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nie stanowi decyzji administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania określonego w art. 156 k.p.a. o stwierdzenie nieważności podziału.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn podniesionych w skardze.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa, mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Stroną w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości może być właściciel (współwłaściciele), bądź użytkownik wieczysty (współużytkownicy wieczyści) tej nieruchomości, który wykaże się uregulowanym tytułem prawnym do tej nieruchomości. Tylko te podmioty są władne dysponować swą nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny do uczestniczenia w tym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w swoich orzeczeniach, iż właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością dzieloną nie są stroną postępowania o podział nieruchomości (wyrok NSA z dnia 24 września 2003 r. sygn. akt SA 2515/01).

Nie budzi zatem wątpliwości, iż skarżący B. S. nie był stroną postępowania podziałowego działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie Ż., gm. G., której właścicielem jest małżeństwo R. i A. W. Skoro nie był stroną tego postępowania nie mógł skutecznie wzruszyć dokonanego podziału działki.

Okolicznością bezsporną w przedmiotowej sprawie jest fakt, iż podziału tej działki dokonano poprzez czynność materialno-techniczną, a nie poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Do czynności materialno-technicznej nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wskazuje na to treść art. 1 kpa.

Abstrahując od prawidłowości dokonania podziału działki poprzez czynność materialno-techniczną stwierdzić należy, iż postępowanie takie nie jest postępowaniem administracyjnym o którym mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., a jedynie ma charakter administracyjny. Z tych też względów, nie jest możliwe wznowienie postępowania w sprawie podziału działki.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił postanowienie Starosty Powiatu w W. z dnia [...], gdyż doszło w tym wypadku do naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt. 4 i 5 oraz art. 149 w związku z art. 1 kpa.

W ślad za postanowieniem, wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa decyzja Starosty Powiatowego w W. z dnia [...]. również została uchylona jako naruszająca powołane w podstawie przepisy prawa.

Sąd nie stwierdził nieważności powyższych rozstrzygnięć, a jedynie je uchylił mając na uwadze fakt, iż organy działały wskutek i w oparciu o wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrok z dnia 18 marca 2008 r. zobowiązujący Starostę Powiatu W. do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego B. S.

Należy jednak zwrócić uwagę na to, iż Sąd w cytowanym powyżej wyroku nie zalecił wznowienia postępowania podziałowego przedmiotowej działki. Trzeba zatem przyjąć, iż naruszenie przepisów nie miało charakteru rażącego, a wynikało jedynie z nieprawidłowej interpretacji wyroku Sądu.

Zaskarżone postanowienie organu odwoławczego prawidłowo nawiązuje do istotnej kwestii braku interesu prawnego skarżącego w postępowaniu podziałowym przedmiotowej działki, jednak wydane zostało w rezultacie wznowienia postępowania naruszającego przepisy prawa. Wszystkie zatem rozstrzygnięcia wydane w następstwie nieprawidłowego wznowienia winny ulec uchyleniu (w tym także postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania jako naruszające art. 123 § 1 w związku z art. 134 i w związku z art. 1 kpa), gdyż nie mogą pozostać w obrocie prawnym.

Zgodnie z art. 153 ustawy ppsa - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Organ nie wniósł skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt II SAB 3/08, a zatem wyrok jest prawomocny.

Zarówno organ jak i Sąd w tym składzie i w tym postępowaniu sadowoadministracyjnym jest związany oceną prawną wyrażoną w cyt. wyżej wyroku, w którym Sąd zobowiązując Starostę Powiatu W. do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności podziału nieruchomości zalecił stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego .

W tej sytuacji Starosta Powiatu W. ponownie rozpoznając sprawę i będąc związanym wskazaniem co do dalszego postępowania, a także mając na uwadze fakt, iż skarżący nie jest stroną postępowania podziałowego winien na podstawie art. 105 kpa umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego jako bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r sygn. akt II OSKK 2042/06, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lutego 2008 r sygn. akt III SA Po 655/07).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

J.S.