Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 128/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28, art. 145 § 1 pkt 4, art. 148, art. 149 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej SKO lub Kolegium z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu.

Z akt sprawy wynika, że na wniosek J.P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., znak [...] Kolegium wznowiło postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] marca 2015 r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [....] z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji: rozbudowa i nadbudowa części budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony północnej wraz z wykonaniem lukarny w dachu nadbudowy istniejącej, na działce nr ewid. 1989 położonej w miejscowości J., gmina [...], wszczętego z wniosku J.K. W podstawie prawnej wniosku wnioskodawczyni powołała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia Kolegium decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] odmówiło uchylenia ww. decyzji ostatecznej w uzasadnieniu wyjaśniając, że w działka wnioskodawczyni nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W obszarze tym znajduje się działka samego inwestora, od strony wschodniej działki nr 1990 i 1991/1, a od strony zachodniej działki nr 8787 oraz 1988/2. Z żadnego z pisemnych stanowisk wyrażanych przez wnioskodawczynię nie wynika, w czym upatruje ona ewentualnego naruszenia kwestionowanym rozstrzygnięciem jej uzasadnionego interesu prawnego.

E. i W.S. oraz J.P. złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając i szeroko uzasadniając, że niemożliwe i niezasadne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy wobec toczącego się postępowania w sprawie samowoli budowlanej - budynku J.K. na działce nr ewid. 1989, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy. Ponadto J.P. podniosła, że przysługuje jej prawo bycia stroną tego postępowania, którego została pozbawiona. Wskazali na szkodliwe oddziaływanie istniejącego budynku na działkę J.P. poprzez zakłócenie spływu wody na gruncie.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2014 r.

W uzasadnieniu wyjaśniło, że w myśl art. 28 K.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ wyjaśnił pojęcie "interesu prawnego" wskazując, że jest nim publiczne prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym i o których orzeka organ przez wydanie decyzji. Cechami tego interesu jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania prawa materialnego.

Analizując akta Kolegium wyjaśniło, że brak jest dowodów na to, aby J.P. była stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne objęte wymienioną na wstępie decyzją ostateczną. Działka J.P. nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji polegającej na nadbudowie i rozbudowie istniejącego obiektu. Podnoszone przez J.P. i P.S. blokowanie spływu wód z działki nr ewid. 1989 położonej w miejscowości J. i skierowanie ich na działkę J.P. niewątpliwie nie wynika z planowanej nadbudowy i rozbudowy. Nie daje zatem uprawnienia J.P. do bycia stroną tego postępowania. Brak jest więc podstaw stwierdzenia, że J.P. w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną posiadała interes prawny lub że postępowanie dotyczyło jej obowiązku czy też, aby żądała czynności organu ze względu na jej interes prawny.

Sprawa ewentualnego naruszenia stosunków wodnych nie może być rozpatrywana na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W skardze na decyzję Kolegium z dnia [...] listopada 2014 r. złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J.P. wniosła o rozpatrzenie jej skargi, uchylenie zaskarżanej decyzji oraz o wyłącznie składu sędziowskiego i zmianę sądu, jak w załączniku do skargi.

Wydanej decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa poprzez dokonanie przez PINB ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym istniejącym na działce nr ewid. 1989, błędne ustalenie kręgu stron postępowania, mało wnikliwą analizę i ocenę zebranego materiału dowodowego w sprawie przez organy I i II instancji.

W uzasadnieniu podniosła, że Wójt Gminy [...] wszczął z wniosku J.K. postępowanie administracyjne w sprawie wydania warunków zabudowy dla planowanej inwestycji na działce nr 1989, będącej własnością J.K. położonej w miejscowości J. Inwestycja jest planowana na istniejącym już budynku mieszkalnym wybudowanym przez J.K. bez uzyskania pozwolenia na jego budowę. W powyższej sprawie toczy się postępowanie legalizacyjne. Organy, mimo obszernego materiału dowodowego pomijają fakt braku pozwolenia na budowę budynku planowanego do rozbudowy. Nie do przyjęcia jest by na istniejącej samowoli budowlanej można było planować bez jej legalizacji kolejną samowolę. Zarzucił organowi rażące naruszenie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zmianami), zwanej dalej "K.p.a." poprzez pozbawienie jej statusu strony postępowania, który przysługuje jej z uwagi na fakt, że jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości o nr ewid. 1988/1. Swój interes prawny wywiodła z podając konkretny przepis ustawy Prawo wodne. Podniosła, że J.K. istniejący budynek wybudowała na całej szerokości działki 1989, co uniemożliwia odprowadzenie wód gruntowych z pozostałej części działki 1989 stanowiącej grunty rolne. Wykonanie jakichkolwiek rowów pływowych ze względu na brak miejsca jest niemożliwe do wykonania, a wszystkie wody gruntowe odprowadzane są na działkę skarżącej oznaczoną nr ewid. 1988/1, co uniemożliwia skarżącej całkowite jej użytkowanie podczas obfitych opadów.

Zarzuciła także naruszenie zasad postępowanie administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej poprzez potraktowanie przez organ planowanej inwestycji jakby stanowiła ona odrębny obiekt od istniejącego budynku i pominięcie faktu, że inwestycja wykonana będzie na budynku mieszkalnym wybudowanym bez pozwolenia, zasady prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz zasady informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków poprzez niepoinformowanie skarżącej przed wydaniem decyzji o utracie przez nią statusu strony w tym postępowaniu podczas gdy brała udział do końca w czynnościach prowadzonych przez organ.

Skargę na wymienioną na wstępie decyzję Kolegium z dnia [...] listopada 2014 r. wnieśli także E. i W.S., jednakże w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. (3 sierpnia 2015 r. – data wpływu do Sądu) zawarli oświadczenie o cofnięciu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.

Mając na względzie przedstawiony zakres kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami.

Określone w art. 145 § 1 K.p.a. przesłanki zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest jego wznowienie stanowią katalog zamknięty. Wznowienie postępowania w następstwie zaistnienia którejś z przesłanek wznowienia prowadzi więc do ponownego rozpatrzenia sprawy celem sprawdzenia, czy którakolwiek z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Po przeprowadzeniu przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia i stwierdzeniu wystąpienia pozytywnej przesłanki określonej w art. 145 § 1 K.p.a. organ zobowiązany jest do rozstrzygnięcia istoty sprawy, co wynika wprost z cytowanego wyżej przepisu. Jednak możliwość uruchomienia ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w tym nadzwyczajnym postępowaniu, uwarunkowana jest pozytywnym wynikiem przeprowadzonego uprzednio wstępnego postępowania, dotyczącego ustalenia istnienia przesłanek dopuszczalności wszczęcia wznowieniowego postępowania.

Wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o podstawę opartą na zarzucie niezapewnienia stronie udziału w tym postępowaniu, może nastąpić wyłącznie na wniosek tej strony, która w postępowaniu nie uczestniczyła, złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Należy zauważyć, że ani art. 148 K.p.a. określający termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, ani art. 149 § 3 K.p.a. określający formę odmowy wznowienia postępowania – nie zawierają szczególnych unormowań odnośnie tego, w jaki sposób ma zostać wykazane zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienia postępowania. Okoliczność ta powinna być zatem udowodniona z zachowaniem ogólnych reguł prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Na stronie wnoszącej podanie o wznowienie postępowania spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, tak aby możliwe było ustalenie, że podanie pozostało złożone z zachowaniem terminu jednego miesiąca od tej daty. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała dokładnie treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2009 r., II OSK 714/2008, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie termin ten został zachowany bowiem z informacji przekazanych przez J.P. wynika, że o treści decyzji Wójta Gminy[...] z dnia [...] lutego 2014 r. dowiedziała się od E.S. w dniu [...] kwietnia 2014 r. Zatem wniosek o wznowienie złożony został z zachowaniem terminu w dniu 16 kwietnia 2014 r.

Skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. domagała się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy o warunkach zabudowy dla inwestycji: rozbudowa i nadbudowa części budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony północnej wraz z wykonaniem lukarny w dachu nadbudowy istniejącej, na działce nr ewid. 1989 położonej w miejscowości J., gmina [...], wszczętego z wniosku J.K., powołując jako przyczynę wznowienia fakt, iż nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym wydania wspomnianego rozstrzygnięcia, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Swojego interesu prawnego upatruje w tym, że jest właścicielką nieruchomości oznaczonej nr 1988/1 sąsiadującej z nieruchomością na której ma być realizowana inwestycja objęta decyzją o warunkach zabudowy. Podniosła, że sam fakt, że jej działka nie mieści się w obszarze oddziaływania inwestycji nie może być samoistną przyczyną odmowy przyznania jej statusu strony postępowania. Organy orzekające w sprawie zgodnie wskazały, że status strony w sprawie dotyczącej rozbudowy i nadbudowy budynku J.P. nie przysługuje wobec faktu, że nie posiada ona interesu prawnego we wskazanym wyżej postępowaniu, zaś należąca do niej działka nie znajduje się w zasięgu oddziaływania spornej inwestycji.

Uznając za słuszne stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie Sąd wyjaśnia, że ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U.2015 r., poz. 199) nie określa kręgu podmiotów będących stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy.

Aby konkretna osoba została uznana za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, należy stwierdzić, czy osoba ta ma interes prawny w takim postępowaniu. Zastosowanie tu ma bowiem art. 28 K.p.a., który stanowi, iż stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Musi więc zaistnieć taka sytuacja, że przepis prawa materialnego przesądza o legitymacji procesowej strony, gdyż mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym, to ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakieś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami tej osoby (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, Lex Polonica nr 332569).

W postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o warunkach zabudowy kluczowe są wyniki przeprowadzonej analizy urbanistycznej i to właśnie ta analiza powinna stanowić podstawę do oceny, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony. O interesie prawnym przesądza bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 594/99, LEX nr 54166 oraz z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt OSK 394/04, LEX 160631). Wykazanie przez stronę interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy będzie zatem równoznaczne z wykazaniem wpływu zamierzonej inwestycji na możliwość korzystania z nieruchomości.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym stronami postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być (a zatem nie zawsze są) właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (por. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r. sygn. akt VI SA 13/95, ONSA z 1995r., z. 4, poz. 154 oraz z dnia 4 grudnia 1995 r. sygn. akt VI SA 20/95, ONSA z 1996 r., z. 2, poz. 54; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 858/97, LEX nr 47313; z dnia 7 marca 2000 r. sygn. akt IV SA 364/99, Lex nr 54743; z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1618/04, LEX nr 168098), niekoniecznie bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją, pod warunkiem, że wykaże swój interes prawny. Z drugiej strony podkreślenia wymaga, że statusu strony tego postępowania nie posiada właściciel działki sąsiedniej, bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją, jeśli takiego interesu nie wykaże.

Uwzględniając powyższe uwagi Sąd stwierdza, że organy orzekające w sprawie właściwie przyjęły, że prawo własności nieruchomości sąsiedniej nie może być źródłem legitymacji do występowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy w charakterze strony postępowania, w sytuacji kiedy objęta decyzją o warunkach zabudowy inwestycja nie oddziałuje na tą nieruchomość, a zatem brak jest po stronie jej właściciela interesu prawnego. Oznacza to, że brak jest podstaw do uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2014 r., objętej wnioskiem o wznowienie.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 P.p.s.a.