Wyrok NSA, sygn. akt II SAB 138/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 612  Sprawy geodezji i kartografii
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 3, art. 46
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz. 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Teza: Art. 46 w związku z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 30 poz. 163 ze zm./ odnosi się tylko do samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii, a więc tylko do takich działań uprawnionego geodety można wydać zakaz wykonywania samodzielnych funkcji, od roku do 5 lat.

TEZY

Art. 46 w związku z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 30 poz. 163 ze zm./ odnosi się tylko do samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii, a więc tylko do takich działań uprawnionego geodety można wydać zakaz wykonywania samodzielnych funkcji, od roku do 5 lat.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Andrzeja Sz. na bezczynność Głównego Geodety Kraju w sprawie zakazania wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji na okres do 5 lat - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Inż. Karol B. był dyrektorem Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Nieruchomości Urzędu Wojewódzkiego w B. Posiada uprawnienia zawodowe do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii /por. rozdział 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne/.

Inż. Karol B. jest także biegłym sądowym z dziedziny geodezji i kartografii. Jako biegły sądowy na zlecenie Sądu opracował on opinie podstawową z dnia 25 czerwca 1990 r. a następnie dwie kolejne opinie uzupełniające /z 14 lutego 1997 r. i z 3 grudnia 1997 r./ w sprawie z wniosku Heleny G. o dział spadku i zniesienie współwłasności, /toczącej się przed Sądem Rejonowym w B. Wydział II Cywilny - (...)/. Jednym z uczestników postępowania sądowego we wskazanej wyżej sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest Andrzej Sz.

Andrzej Sz. nie zgadzając się z treścią opinii uzupełniających z 14 lutego 1997 r. i z 3 grudnia 1997 r. do opinii podstawowej z dnia 25 czerwca 1990 r. inż. Karola B. - biegłego sądowego z dziedziny geodezji i kartografii w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności toczącej się przed Sądem Rejonowym w B. Wydział II Cywilny (...) złożył do Głównego Geodety Kraju wniosek o "wszczęcie postępowania administracyjnego" w celu zawieszenia na okres 5 lat Karolowi B. prawa do wykonywania zawodu geodety. Powodem do zawieszenia prawa do wykonywania zawodu geodety ma być, zdaniem Andrzeja Sz., naruszenie /we wskazanych wyżej opiniach biegłego sądowego Karola B./ prawa oraz "dokonanie fałszerstw intelektualnych".

W odpowiedzi na wniosek Andrzeja Sz. o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu zawieszenia na okres 5 lat Karolowi B. prawa do wykonywania zawodu geodety Główny Urząd Geodezji i Kartografii poinformował, że sprawa została przekazana według właściwości do Ministerstwa Sprawiedliwości. Dotyczy ona bowiem nie wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii w rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne a czynności biegłego sądowego z dziedziny geodezji i kartografii w toczącej się sprawie sądowej. Opracowane opinie przez biegłego sądowego inż. Karola B. dotyczyły możliwości podziału nieruchomości w trybie byłej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przedstawiając warunkową koncepcję podziału nieruchomości i dokonując oceny zebranych materiałów biegły nie zajął jednoznacznego stanowiska w przedmiocie podziału nieruchomości, ale odwołał się do oceny biegłych z zakresu budownictwa. W opinii wskazuje tylko, że jeżeli uzna się, że nieruchomość jest zabudowana dwoma domami mieszkalnymi, to będą spełnione przesłanki wymagane do podziału całości na dwie odrębne nieruchomości.

Andrzej Sz. złożył skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność Głównego Geodety Kraju w sprawie wydania orzeczenia zawieszającego wykonywanie samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii na lat 5 przez geodetę Karola B.

W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wskazał, że inż. Karol B. opracowywał kwestionowane opinie o możliwości podziału nieruchomości w postępowaniu sądowym jako biegły sądowy. Natomiast jako uprawniony geodeta inż. Karol B. nie wykonywał w rozpatrywanej sprawie samodzielnych czynności geodezyjnych w rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na bezczynność organu do Naczelnego Sądu Administracyjne go na podstawie art. 17 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym może być skutecznie wniesiona tylko wtedy, gdy przepis prawa przewiduje w danej sprawie działanie organu a organ pozostaje w zwłoce. Zgodnie bowiem z podstawową zasadą zawartą w art. 6 Kpa organ może działać tylko w tych wypadkach, gdy przewiduje to konkretny przepis prawa. Stąd nie można stawiać organowi administracyjnemu zarzutu bezczynności, gdy w danej sprawie nie może on ani wydać decyzji, ani podjąć innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej.

Skarżący stawia zarzuty wobec czynności Karola B. jako biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii.

Zgodnie z wydanym na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych nadzór nad pracą biegłych sprawuje prezes sądu wojewódzkiego i on zwalnia z funkcji biegłego, między innymi wtedy, kiedy biegły utracił warunki do pełnienia swej funkcji na przykład przez utratę rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków /por. par. 1 ust. 1 i 2, par. 6 ust. 1 pkt 2 w związku z par. 12 ust. 1 pkt 4 cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r./. Organem zwierzchnim dla prezesów sądów w zakresie działań w zakresie administracji sądowej jest, w określonym przepisami zakresie. Minister Sprawiedliwości. Skarżący niezadowolony z pracy Karola B. jako biegłego sądowego w dziedzinie geodezji i kartografii mógł w tej sprawie zwrócić się do Prezesa Sądu Wojewódzkiego, który ustanowił Karola B. biegłym przy swoim sądzie wojewódzkim. Z akt sprawy wynika zresztą, że takie działanie skarżący podejmował.

Opinia biegłego stanowi dowód w rozpatrywanej przez sąd sprawie, który obok innych dowodów bierze sąd przy ocenie, czy dana okoliczność została udowodniona /por. w szczególności art. 279 kodeksu postępowania cywilnego i analogiczne rozwiązania w art. 75 par. 1 i art. 84 par. 1 kodeksu postępowania administracyjnego/.

Biegły zobowiązany jest wykonywać polecenia Sądu związane z jego wiadomościami specjalnymi a więc na przykład jest zobowiązany uzupełniać swoją opinię, przedstawiać różne warianty przy założeniu różnych przesłanek hipotetycznych, które chce przeanalizować Sąd itp. Rozstrzygnięcie jednak podejmuje Sąd oceniając, czy dowód z biegłego jest wystarczający dla stwierdzenia danej okoliczności. Dopiero prawomocne orzeczenie Sądu może być podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, czyli innymi słowy podlega zgłoszeniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Żaden inny organ nie może ingerować w opinie biegłego sądowego i tym samym narzucać swoje oceny w danej sprawie niezależnemu i niezawisłemu Sądowi.

Tymczasem skarżący domaga się, aby Główny Geodeta Kraju oceniał opinie uzupełniające inż. Karola B. jako biegłego sądowego w toczącej się przed sądem sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności. Wskazanym opiniom skarżący zarzuca naruszenie prawa oraz "dokonanie fałszerstw intelektualnych".

Poprzez dokonanie takich ocen narzucających pośrednio określone oceny dowodowe niezależnemu i niezawisłemu Sądowi w toczącej się przed nim sprawie, chciałby skarżący doprowadzić do zakazania przez Głównego Geodetę Kraju inż. Karolowi B. /na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne/ wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii.

Mamy tu do czynienia z typowym błędem przesunięcia kategorialnego. Z akt sprawy wynika, że inż. K. B. niezależnie od swojej funkcji biegłego sądowego z dziedziny geodezji i kartografii posiada także określone w ustawie 2 dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne "uprawnienia zawodowe do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii". Co oznacza "wykonywanie samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii" w ramach cytowanej ustawy a więc w postępowaniu administracyjnym /nie jako biegłego sądowego/ określa art. 42 ust. 2. Tylko do samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii odnosi się art. 46 w związku z art. 42 ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Innymi słowy tylko do takich działań uprawnionego geodety można wydać zakaz wykonywania samodzielnych funkcji od roku do 5 lat. Skarżący zaś stawia zarzuty dla czynności inż. Karola B. dokonanych przez niego jako biegłego sądowego.

W takiej sprawie Główny Geodeta Kraju nie miał więc podstaw prawnych, aby podjąć działania w trybie art. 46 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne a więc nie można uznać, że dopuścił się bezczynności, o której mowa w art. 17 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.

Skoro Sąd nie stwierdził w sprawie bezczynności Głównego Geodety Kraju, to skargę na bezczynność na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA należało oddalić.