Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 489/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1393/06 o odrzuceniu skargi P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...], [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, P., reprezentowany przez radcę prawnego Marię P., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia 28 września 1968 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], objętej księgą wieczystą KW 18299, stanowiącej własność M. M. R. Od skargi sporządzonej i wniesionej przez pełnomocnika strony skarżącego w dniu 24 sierpnia 2006 r. został uiszczony wpis w wysokości 200 zł

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę zważył, iż w rozpatrywanej sprawie złożona przez profesjonalnego pełnomocnika skarga podlegała wpisowi stałemu (art. 231 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Pełnomocnik skarżącej, będący radcą prawnym, składając skargę miał obowiązek opłacić gotówką - do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy tego sądu - bez wezwania, wpis od skargi w tej wysokości. Prawidłowość takiego stanowiska potwierdzona została wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. (sygn. akt SK 11/05, publ. Dz. U. Nr 45, poz. 322). Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Ministra Budownictwa została doręczona stronie skarżącej w dniu 5 lipca 2006 r. natomiast wpis został uiszczony dopiero w dniu 24 sierpnia 2006 r., a więc już po upływie 30 dniowego terminu do wniesienia skargi. Oznacza to, że skarga z dnia 24 lipca 2006 r. sporządzona i wniesiona przez radcę prawnego nie została należycie opłacona w terminie, dlatego też podlega odrzuceniu.

Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2006 r. złożył P., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie celem nadania biegu skardze.

Pełnomocnik skarżącego skargę kasacyjną oparł na następujących podstawach:

- naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej powoływana jako p.p.s.a.), zarzucając:

- naruszenie art. 221 p.p.s.a. przez jego zastosowanie:

a) mimo braku przepisu, który - po dniu wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006r., sygn. akt SK 11/05 - określałby, w sposób zgodny z zasadami poprawnej legislacji, szczegółowe zasady uiszczania wpisu od skarg wnoszonych za pośrednictwem organu administracji,

b) wbrew intencji ustawodawcy;

- naruszenie art. 2 i art. 92 Konstytucji RP w związku z art. 233 p.p.s.a. przez nałożenie w istocie na radcę prawnego obowiązku "tworzenia" zasad pobierania wpisu, aby w ten sposób móc sprostać wymogom należytego opłacenia skargi, wynikającym z art. 221 p.p.s.a. i tym samym uniknąć konsekwencji w postaci odrzucenia tego środka zaskarżenia.

Jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) sytuacja uległa zmianie. Stało się bowiem oczywiste, że radca prawny, uiszczając wpis stały od skargi, nie jest w stanie sprostać wszystkim wymogom określonym w ust. 1 § 5, gdyż nie może wskazać sygnatury akt sądowych. Natomiast wpłata wpisu zawierająca wyłącznie tytuł wpłaty i rodzaj pisma byłaby trudna do "zidentyfikowania", gdyż nie byłoby wiadomo, jakiej sprawy dotyczy.

W niniejszej sprawie uiszczenie wpisu nastąpiło w czasie, gdy skarga znajdowała się jeszcze w organie administracji. Radca prawny zastosował się bowiem do zamieszczonego na stronie internetowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "Komunikatu dot. zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi" i opłacił - niezwłocznie po uzyskaniu informacji o tym komunikacie - wpis w sposób wskazany w tym "Komunikacie" jeszcze zanim sprawa została przekazana Sądowi. Zatem swoim działaniem nie utrudnił ani też nie opóźnił postępowania. Zastosowanie w tych okolicznościach art. 221 p.p.s.a. godzi więc w intencję ustawodawcy a nadto powoduje, że przepis ten zamiast służyć ochronie uprawnień procesowych stron, pozbawia je w istocie prawa do rozpatrzenia sprawy przez sąd, a sądom administracyjnym uniemożliwia spełnianie roli, dla której zostały powołane, tj. sprawowania kontroli działalności administracji publicznej. Egzekwowanie obowiązku "należytego opłacenia pisma" wnoszonego przez radcę prawnego, przy jednoczesnym braku przepisu, który, w związku z utratą mocy ust. 2 § 5 rozporządzenia, określałby zasady uiszczania wpisu - narusza wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę państwa prawnego, gdyż podważa zaufanie do Państwa i tworzonego przezeń prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie, podlegająca takiej opłacie, nie została należycie opłacona. W myśl § 5 ust. 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów przy uiszczeniu wpisu należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych. Do dnia 17 marca 2006 r. wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszczało się na wezwanie Sądu, po przekazaniu skargi sądowej - § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów. Jednakże we wskazanej dacie powołany przepis rozporządzenia utracił swoją moc na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 marca 2006 r. sygn. akt SK 11/05, Dz. U. Nr 45, poz., 332, jako niezgodny z art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 2 Konstytucji. W tej sytuacji złożona w dniu 24 lipca 2006 r. skarga na decyzję Ministra Budownictwa podlegała wpisowi stałemu, który winien być wniesiony do kasy wojewódzkiego sądu administracyjnego w gotówce lub wpłacony na jego rachunek bez stosownego wezwania Sądu. W tym przypadku nie była jeszcze znana sygnatura akt sądowych. Tak więc wnoszony wpis winien zostać stosownie opisany: przez wskazanie skarżącego, organu administracji, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność oraz daty i nazwy owego aktu lub czynności. Pełnomocnik skarżącego będący radcą prawnym miał więc w nowej sytuacji prawnej zaistniałej po w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego obowiązek uiszczenia wpisu stałego już przy wniesieniu skargi do organu administracji. W sprawie niniejszej stosowny wpis nie został uiszczony w terminie przewidzianym do wniesienia skargi. Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę na podstawie art. 221 p.p.s.a. Przepis ten nie został zatem przez Sąd naruszony. Egzekwowanie zaś przez Sąd obowiązków procesowych wynikających z przepisów dotyczących uiszczania opłat sądowych w żadnym razie nie może też być interpretowane jako pozbawianie strony prawa do sądu. Należy ponadto zauważyć, iż jak wynika z informacji zamieszczonych na stronie internetowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (http://bip.warszawa.wsa.gov.pl/) komunikat na który powołuje się pełnomocnik skarżącego został zamieszczony już w dniu 5 kwietnia 2006 r. na długo przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie. W komunikacie powyższym opisano szczegółowo nowe zasady uiszczania wpisów od skargi. Pełnomocnik mógł zatem jeszcze przed jej złożeniem z nim się zapoznać. Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż od profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego w sprawie powinno się wymagać pełnej wiedzy o obowiązujących zasadach uiszczania opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym, także tych które wynikają z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego publikowanego w dziennikach ustaw. Dziennik Ustaw w którym opublikowano przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. również ukazał się na długo przed dniem wniesienia skargi w sprawie niniejszej. Zarzut naruszenia art. 2 i art. 92 Konstytucji RP w związku z art. 233 p.p.s.a. należy uznać także za nieuzasadniony. W aktualnym stanie prawnym prawidłowe uiszczenie wpisu od skargi, co powyżej wykazano, jest bowiem możliwe bez konieczności ustalenia przez Radę Ministrów nowych zasad uiszczania wpisu od skarg czyli bez konieczności wydania nowego rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił skargę kasacyjną oddalić.