Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3616/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Teza: Zmiany po stronie podmiotu uprawnionego do spornego znaku towarowego nie stanowią ważnych powodów nieużywania znaku towarowego w obrocie w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.). Nie można uznać za ważny powód nieużywania znaku towarowego zmian podmiotu uprawnionego do spornego znaku towarowego, powodowałoby to bowiem niemożność uznania za wygasłe prawa ochronnego na znak towarowy, którego właściciele często się zmieniają. Instytucja wygaśnięcia dotyczy bowiem prawa ochronnego, nie zaś osoby uprawnionego.

TEZY

Zmiany po stronie podmiotu uprawnionego do spornego znaku towarowego nie stanowią ważnych powodów nieużywania znaku towarowego w obrocie w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.). Nie można uznać za ważny powód nieużywania znaku towarowego zmian podmiotu uprawnionego do spornego znaku towarowego, powodowałoby to bowiem niemożność uznania za wygasłe prawa ochronnego na znak towarowy, którego właściciele często się zmieniają. Instytucja wygaśnięcia dotyczy bowiem prawa ochronnego, nie zaś osoby uprawnionego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Korycińska, Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.), Sędzia WSA (del.) Cezary Kosterna, Protokolant Jerzy Stelmaszuk, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2427/16 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2427/16, oddalił skargę S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

I

W dniu 6 lutego 2009 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy RP, UPRP, organ) wpłynął wniosek V. P. J. S. C., V. P., Bułgaria (dalej: wnioskodawca) o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "MADARA" o nr R.97447 (dalej: sporny znak towarowy) zarejestrowanego w dniu 25 lipca 1997 r. pierwotnie na rzecz V. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Obecnie prawo ochronne na ww. znak towarowy przysługuje S.Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: uprawniony). Na mocy umowy z dnia 14 października 2011 r. D.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przeniosła na S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. prawo ochronne na sporny znak towarowy.

Sporny znak towarowy został zarejestrowany w dniu 25 lipca 1997 r. i przeznaczony do sygnowania towarów z kl. 33, takich jak: napoje alkoholowe (wina, wódki, likiery, winiaki, koniaki).

Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm. - dalej: p.w.p.). Wnioskodawca wywiódł interes prawny do żądania stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa z faktu odmowy przez Urząd Patentowy RP udzielenia ochrony na należący do niego znak towarowy "MADARA" zarejestrowany w trybie międzynarodowym pod nr IR.929344 przeciwstawiając mu sporny znak towarowy. Tymczasem wyniki dokonanego przez niego rozeznania rynkowego wskazywały, że sporny znak towarowy nigdy nie był w Polsce używany w odniesieniu do towarów wskazanych w wykazie.

W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 24 marca 2009 r. uprawniony stwierdził, że istniały ważne powody nieużywania spornego znaku, co wyklucza możliwość stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak towarowy. Uprawniony powołał się m.in. na niezrozumiałe opóźnienie wpisania do prowadzonego przez Urząd Patentowy RP rejestru licencjobiorcy – E.P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., który w związku z powyższym nie mógł w pełni korzystać ze swojego prawa i przygotować do wprowadzenia do obrotu towarów oznaczonych spornym znakiem towarowym, a dodatkowo stracił przekonanie, iż kiedykolwiek będzie mógł to robić. Uprawniony podkreślił, że powyższe okoliczności pozostawały poza jego możliwością wywierania na nie wpływu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 26 lipca 2002 r. uznając, że zmiana uprawnionego oraz późniejszy wpis do rejestru nie stanowią usprawiedliwionej przyczyny nieużywania znaku towarowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1203/11 uchylił ww. decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 2 grudnia 2009 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.).

WSA stwierdził, że UPRP nie odniósł się do argumentów podniesionych przez uprawnionego odnoszących się do istnienia ważnych powodów nieużywania spornego znaku i nie zbadał wszystkich okoliczności na nie wskazujących. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest odzwierciedlenia toku rozumowania UPRP w odniesieniu do zgromadzonych dowodów, co uniemożliwia jej skontrolowanie. UPRP przy ponownym rozstrzyganiu sprawy powinien zbadać całość materiału dowodowego w sprawie pod kątem wystąpienia przesłanki z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., tj. czy powołane przez uprawnionego fakty można uznać za ważny powód nieużywania znaku stojący na przeszkodzie stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 6 p.w.p. - ponownie stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 26 lipca 2002 r.

UPRP wskazał, że w przypadku wszczęcia postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, zgodnie z treścią art. 169 ust. 6 p.w.p. - obowiązek wykazania używania znaku lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających jego nieużywanie spoczywa na uprawnionym.

Urząd Patentowy RP przeanalizował powoływane przez uprawnionego okoliczności mające usprawiedliwiać nieużywanie spornego znaku, tj.: a) ogłoszenie w dniu 19 marca 1998 r. upadłości pierwszego uprawnionego ze spornego prawa, tj. V.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., b) dochodzenie przez D.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (kolejnego uprawnionego ze spornego prawa), m.in. prawa do spornego znaku towarowego w postępowaniu przed sądem powszechnym, które zakończyło się wydaniem w dniu 17 października 2002 r. przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wyroku o sygn. akt I ACa [...], c) opieszałość Urzędu Patentowego RP w dokonaniu wpisu do rejestru jako uprawnionego do spornego znaku D. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., a także udzielonej przez niego licencji na używanie spornego znaku towarowego na rzecz E.-P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., d) utrata płynności finansowej uprawnionego spowodowana brakiem możliwości korzystania ze znaku spornego.

UPRP omówił każdą z ww. okoliczności uznając, że nie stanowią one ważnego powodu uzasadniającego niewykonywanie obowiązku używania spornego znaku towarowego.

UPRP stwierdził, że do ważnych powodów nieużywania znaku towarowego nie można zaliczyć braku wpisu w rejestrze zmiany uprawnionego czy też licencji. Ważność bowiem przeniesienia prawa, jak też udzielenia licencji nie jest uzależniona od uzyskania wpisu w rejestrze znaków towarowych. Wpis taki ma charakter fakultatywny i deklaratoryjny, tj. jedynie potwierdza to co w sferze prawnej już się wydarzyło. Brak takiego wpisu nie uniemożliwia używania znaku towarowego zarówno przez nabywcę znaku, jak i jego licencjobiorcę.

UPRP uznał również, iż do ważnych powodów nieużywania spornego znaku nie można zaliczyć upadłości V.P.Sp. z o.o. z siedzibą w W., albowiem uprawniony, w niniejszej sprawie, nie wykazał, aby do tej upadłości doszło w wyniku zdarzeń zewnętrznych i niezawinionych przez ww. podmiot.

W rozpatrywanej sprawie nie sposób także uznać, aby dochodzenie przez D. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. prawa do spornego znaku było okolicznością niezawinioną przez pierwotnego uprawnionego z tego prawa, który po złożeniu przez V.S.AD z siedzibą w S., Bułgaria, w dniu 30 września 1997 r., wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika (V. P.Sp. z o.o. z siedzibą w W.) świadomie zbył (bezskutecznie) to prawo w dniu 28 listopada 1997 r. na rzecz V. P. z siedzibą w S., Bułgaria.

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż syndyk masy upadłości w dniu 7 kwietnia 1998 r. złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o wydanie decyzji odmawiającej zmiany uprawnionego do spornego znaku na rzecz V. P.z siedzibą w S., Bułgaria z uwagi na bezskuteczność dokonanej cesji w świetle przepisów prawa upadłościowego, zaś D.P. Sp. z o.o. nabyła przedsiębiorstwo V.P. Sp. z o.o. w upadłości na podstawie późniejszej umowy z dnia 15 stycznia 1999 r. Co więcej § 4 tej umowy stanowi, iż nabywca szczegółowo zapoznał się ze stanem prawnym przedmiotu sprzedaży, a w szczególności z toczącymi się sporami co do praw do znaków towarowych wchodzących w skład nabywanego przedsiębiorstwa.

Tym samym zasadne jest twierdzenie, iż D.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. znała stan prawny przedmiotu sprzedaży, w tym wiedziała o kwestiach związanych z bezskutecznym zbyciem prawa do spornego znaku, a mimo to podjęła świadomie ryzyko związane ze skutkami nabycia V.P. Sp. z o.o. w upadłości. Podobnie trudno jest uznać za ważną przyczynę nieużywania spornego znaku utratę płynności finansowej uprawnionego. Przede wszystkim prawo ochronne za sporny znak towarowy zostało zajęte przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla m.st. W. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy M. z dnia 19 marca 2003 r., a zatem nastąpiło po upływie istotnego dla sprawy pięcioletniego okresu nieużywania spornego znaku towarowego. Niemniej jednak należy zauważyć, iż uprawniony nie wykazał, iż ww. utrata płynności finansowej wynikała z braku możliwości posługiwania się spornym znakiem towarowym w obrocie spowodowanym występowaniem przeszkód natury faktycznej lub prawnej o charakterze obiektywnym.

Podsumowując Urząd Patentowy RP stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie uprawniony nie wykazał używania spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na ten znak, ani ważnych powodów nieużywania tego znaku w obrocie, co uzasadniało stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 26 lipca 2002 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r. oddalił skargę uprawnionego.

Sąd I instancji odwołując się do treści art. 153 p.p.s.a. wskazał na związanie oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1203/11. W wyroku tym WSA uznał zaś, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "MADARA" o nr R.97447 z uwagi na fakt, iż znak ten stanowi przeszkodę dla uznania ochrony międzynarodowego znaku towarowego na rzecz wnioskodawcy. WSA w Warszawie zaakceptował również ustalenia UPRP, dotyczące 5-letniego okresu nieużywania znaku towarowego, od dnia następującego po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, tj. od 26 lipca 1997 r. do 26 lipca 2002 r. z uwagi na niepodjęcie przez uprawnionego używania tego znaku w obrocie.

Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, że przy bezspornym nieużywaniu przez uprawnionego znaku towarowego "MADARA" o nr R.97447 - w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat przed dniem złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego - dokonanie oceny naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. musi być sprowadzone do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy istniały ważne powody jego nieużywania.

W tym kontekście WSA podkreślił, że do ważnych powodów zalicza się przeszkody natury faktycznej lub prawnej, którym nie można przypisać niedbałości czy niezaradności uprawnionego. Zdarzenia o cechach siły wyższej, czyli o charakterze zewnętrznym, niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia, będą niewątpliwie usprawiedliwiały nieużywanie znaku towarowego. Takiego skutku nie wywołają jednak zdarzenia faktyczne, np. trudności handlowe, gospodarcze, wewnątrzorganizacyjne, czy zaniedbania w prowadzeniu działalności gospodarczej uprawnionego, a także niedopełnienie wymagań o charakterze podmiotowym, których skutkiem jest niemożność wytwarzania towarów lub świadczenia usług. Do ważnych powodów nieużywania znaku - nie zalicza się natomiast przeszkody natury prawnej, np. wynikający z aktów indywidualnych administracji lub aktów normatywnych zakaz wprowadzania do obrotu towarów, dla których dany znak jest zastrzeżony.

W ocenie Sądu I instancji, Urząd Patentowy RP prawidłowo uznał, że przedstawione przez uprawnionego okoliczności - nie stanowią ważnego powodu uzasadniającego niewykonywanie obowiązku używania spornego znaku towarowego.

Odnosząc się do tych okoliczności - WSA stwierdził, że do ważnych powodów nieużywania znaku nie można zaliczyć upadłości V.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (pierwszego uprawnionego ze spornego znaku), albowiem uprawniony nie wykazał, aby do tej upadłości doszło w wyniku zdarzeń zewnętrznych i nie zawinionych przez ww. podmiot.

WSA nie podzielił również stanowiska uprawnionego, że do ważnych powodów nieużywania znaku należało dochodzenie przez D.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W.(kolejnego uprawnionego ze spornego prawa), m.in. prawa do spornego znaku towarowego w postępowaniu przed sądem powszechnym, które zakończyło się wydaniem w dniu 17 października 2002 r. przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wyroku o sygn. akt I ACa [...]. Jak wynika z akt sprawy pierwotnie uprawniony V. Poland Sp. z o.o. po złożeniu przez V.S. AD z siedzibą w S., Bułgaria, w dniu 30 września 1997 r., wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika (V.P. Sp. z o.o. z siedzibą w W.) świadomie zbył (bezskutecznie) to prawo w dniu 28 listopada 1997 r. na rzecz V.P. z siedzibą w S., Bułgaria.

Natomiast Syndyk masy upadłości w dniu 7 kwietnia 1998 r. złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o wydanie decyzji odmawiającej zmiany uprawnionego do spornego znaku na rzecz V. P. z siedzibą w S., Bułgaria z uwagi na bezskuteczność dokonanej cesji w świetle przepisów prawa upadłościowego. D. P. Sp. z o.o. nabyła zaś przedsiębiorstwo V.P. Sp. z o.o. w upadłości na podstawie umowy z dnia 15 stycznia 1999 r. Z § 4 tej umowy wynikało, iż nabywca szczegółowo zapoznał się ze stanem prawnym przedmiotu sprzedaży, a w szczególności z toczącymi się sporami co do praw do znaków towarowych wchodzących w skład nabywanego przedsiębiorstwa. Tak więc Urząd Patentowy RP zasadnie przyjął, że D. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. znała stan prawny przedmiotu sprzedaży, w tym wiedziała o kwestiach związanych z bezskutecznym zbyciem prawa do spornego znaku, a mimo to podjęła świadomie ryzyko związane ze skutkami nabycia V.P. Sp. z o.o. w upadłości.

Również opieszałość Urzędu Patentowego RP w dokonaniu wpisu do rejestru jako uprawnionego do spornego znaku D. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., nie stanowi ważnego powodu jego nieużywania, gdyż już samo nabycie znaku towarowego uprawnia do jego używania, a wpis w rejestrze ma charakter fakultatywny i deklaratoryjny.

Zdaniem WSA także utrata płynności finansowej przez uprawnionego nie stanowi ważnego powodu nieużywania znaku. Obiektywna niemożność używania znaku nastąpiła dopiero wtedy, kiedy Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla m.st. W. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy M. z dnia 19 marca 2003 r., a zatem po upływie istotnego dla sprawy pięcioletniego okresu nieużywania spornego znaku towarowego, zajął prawo ochronne na sporny znak towarowy.

Sąd I instancji stwierdził, że jak słusznie zauważył organ, uprawniony nie wykazał, że utrata płynności finansowej wynikała z braku możliwości posługiwania się spornym znakiem towarowym w obrocie spowodowanym występowaniem przeszkód natury faktycznej lub prawnej o charakterze obiektywnym.

II

W skardze kasacyjnej uprawniony zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji UPRP i przekazanie sprawy do UPRP celem ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a

mianowicie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej: p.u.s.a.), w szczególności poprzez bezkrytyczne zaakceptowanie przez WSA oceny organu, pomimo, iż ocena ta była oparta na błędnych przesłankach;

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 6 p.w.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, o ile UPRP uznało, iż uprawniony nie

wykazał ważnych powodów nieużywania znaku towarowego "MADARA";

3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art.

80 oraz art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - dalej: k.p.a.) poprzez oddalenie skargi i tym samym utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy Urząd Patentowy RP nie rozważył całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nie uzasadnił w sposób poprawny zaskarżonej decyzji, w szczególności nie poddał krytycznej analizie całości materiału dowodowego, a WSA bezkrytycznie ustalenia organu zaakceptował, a w szczególności:

- uznał, że uprawniony nie wykazał ważnych powodów nieużywania znaku towarowego "MADERA", w szczególności oparł się na tezie, iż nabywca wiedział o kwestiach związanych z bezskutecznym zbyciem prawa do spornego znaku, a dalsze zdarzenia po nabyciu praw do znaku, tj. po dniu 15 stycznia 1999 r. nie miały żądnej wagi jako nieprzewidziane zdarzenie prawne,

- nieuwzględnienia całości materiału dowodowego, w szczególności materiałów znajdujących się w aktach sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Całkowicie niezasadne są zarzuty wskazane w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów podkreślenia wymaga, że powołane przepisy prawa należą do przepisów ustrojowych, a nie do przepisów postępowania. Naruszenie tych przepisów nie może w związku z tym stanowić samoistnej podstawy zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, bez wskazania konkretnej normy procesowej, która została naruszona. O naruszeniu przepisów art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13).

Żadna z takich sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany po rozpatrzeniu skargi na decyzję administracyjną Urzędu Patentowego RP. WSA w Warszawie przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego Sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Po zbadaniu legalności działalności powyższego organu administracji publicznej, Sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, czyli zastosował jeden z środków przewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanych przepisów w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony. Jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla skarżącego, jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. W takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu dyspozycji ani art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., ani art. 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2074/13). To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z oceną ustalonego stanu faktycznego dokonaną przez Sąd I instancji, nie oznacza, że doszło do ich naruszenia.

Nieusprawiedliwione są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tych przepisów w uznaniu przez Urząd Patentowy RP, co podzielił Sąd I instancji, że uprawniony nie wykazał ważnych powodów nieużywania spornego znaku towarowego oraz na nieuwzględnieniu całości materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy.

Na wstępie zaznaczyć należy, że Sąd I instancji był związany wcześniejszym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1203/11, w którym Sąd podzielił m.in. ustalenia UP dotyczące 5-letniego okresu nieużywania spornego znaku towarowego, od dnia następującego po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, tj. od 26 lipca 1997 r. do 26 lipca 2002 r. z uwagi na niepodjęcie przez uprawnionego używania tego znaku w obrocie. Skutkuje to tym, że dowody na istnienie ważnych podstaw nieużywania spornego znaku towarowego powinny dotyczyć tego właśnie okresu.

Ustosunkowując się do tych zarzutów na wstępie podkreślenia wymaga, że autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił, na czym polegało naruszenie każdego z tych przepisów, a ponadto nie wykazał, czy ewentualne uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto autor skargi kasacyjnej nie wskazał ani w petitum skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu, jakich dowodów przedstawionych przez uprawnionego Urząd Patentowy RP nie uwzględnił, nie rozpatrzył i nie poddał ocenie - stosownie do wymogów zawartych w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - co skutkuje niemożliwością merytorycznego ustosunkowania się do tych zarzutów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Urząd Patentowy RP - co słusznie zaakceptował Sąd I instancji - wyczerpująco rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy przedstawiony przez strony, w tym uprawnionego do spornego znaku towarowego.

Podkreślenia wymaga - co NSA wielokrotnie podkreślał w orzecznictwie - że to na uprawnionym do spornego znaku spoczywa ciężar dowodu jego rzeczywistego używania lub istnienia ważnych przyczyn jego nieużywania, a także ewentualnego rozpoczęcia używania przed złożeniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy (por. wyroki NSA: z dnia 4 lipca 2019 r., II GSK 2477/17; z dnia 2 czerwca 2016 r., II GSK 204/15; z dnia 20 marca 2007 r., II GSK 364/06, CBOSA). Wynika to przede wszystkim z samego ukształtowania postępowania spornego, które ma charakter kontradyktoryjny, co powoduje, że to strony wiodą spór przed organem mającym pozycję arbitra (art. 255 ust. 1 pkt 3 p.w.p.). Wynika to także wprost z treści art. 169 ust. 6 p.w.p., który stanowi, że obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów nieużywania spoczywa na uprawnionym. W konsekwencji UP nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczność istnienia ważnych powodów nieużywania spornego znaku towarowego przez uprawnionego.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, zawartych w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 6 p.w.p. - należy je uznać za niezasadne. Autor skargi kasacyjnej zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, a w konsekwencji uznanie, że uprawniony nie wykazał ważnych powodów nieużywania spornego znaku towarowego.

W ocenie Naczelnego sądu Administracyjnego zarówno Sąd I instancji, jak i UP dokonali prawidłowej wykładni tych przepisów i właściwie zastosowali te przepisy w ustalonych i niepodważonych okolicznościach faktycznych rozpoznawanej prawy.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tej kwestii stanowisko Sądu I instancji i Urzędu Patentowego oraz poglądy wyrażone w tym zakresie w orzecznictwie sądowym. Mianowicie - jak przyjmuje się w orzecznictwie NSA - ważnymi powodami nieużywania znaku towarowego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. są istotne przyczyny natury faktycznej lub prawnej, nieobciążające uprawnionego, którym nie można przypisać niedbałości, niezaradności uprawnionego. Są to zdarzenia niezależne od woli uprawnionego do znaku, a także zdarzenia wyjątkowe i nagłe, noszące cechy siły wyższej, a więc takie, których nie da się przewidzieć ani im zapobiec (por. m.in. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2016 r., II GSK 919/15, CBOSA). Do "ważnych powodów" nieużywania znaku niewątpliwie można zaliczyć zdarzenia, które noszą cechy siły wyższej lub inne okoliczności niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia im oraz przeszkody natury faktycznej lub prawnej niezależne od woli uprawnionego, przy czym za takowe nie można uznać okoliczności związanych ze zwykłym ryzykiem dotyczącym bieżącej działalności każdego przedsiębiorcy (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 luty 2017 r., VI SA/Wa 1021/16). Za ważne powody nieużywania znaku t. uznaje się zdarzenia niezależne od woli uprawnionego do znaku t., a mianowicie zdarzenia wyjątkowe i nagłe, noszące cechy siły wyższej, a więc takie, których nie da się przewidzieć, ani im zapobiec (por. m.in. R. Skubisz, Prawo znaków towarowych, Warszawa 1997, s. 213).

Do ważnych powodów nieużywania znaku towarowego nie zalicza się jednak zdarzeń faktycznych, np. trudności handlowych czy gospodarczych, zaniedbań w prowadzeniu działalności gospodarczej przez uprawnionego, a także niedopełnienia wymagań o charakterze podmiotowym, których skutkiem jest niemożność posługiwania się znakiem towarowym w obrocie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., II GSK 127/07, CBOSA; zob. także U. Promińska, Ustawa o znakach towarowych, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 1998, s. 107 oraz E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, Przepisy i omówienie, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003, s. 245).

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej nie stanowią ważnych powodów kwestie związane z bezskutecznym zbyciem prawa do spornego znaku, ani dalsze zdarzenia, które miały miejsce po nabyciu praw do znaku, tj. po dniu 15 stycznia 1999 r., czyli po dacie, w której D. P. Sp. z o.o. - jako kolejny uprawniony ze spornego prawa - nabyła przedsiębiorstwo V. P. Sp. z o.o. w upadłości na podstawie umowy z dnia 15 stycznia 1999 r.

Zmiany po stronie podmiotu uprawnionego do spornego znaku towarowego nie stanowią ważnych powodów nieużywania znaku towarowego w obrocie w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Nie można uznać za ważny powód nieużywania znaku t. zmian podmiotu uprawnionego do spornego znaku t., powodowałoby to bowiem niemożność uznania za wygasłe prawa ochronnego na znak towarowy, którego właściciele często się zmieniają. Instytucja wygaśnięcia dotyczy bowiem prawa ochronnego, nie zaś osoby uprawnionego (por. wyrok SN z dnia 21 lipca 1994 r., I PRN 46/94, OSNP 1995 r., nr 3, poz. 40). Nabywca prawa ochronnego na znak towarowy musi liczyć się z możliwością jego utraty, nawet tuż po dokonaniu cesji, jeżeli zbywca nie używał znaku przez okres dający podstawę dla wygaśnięcia prawa z tej przyczyny (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2005 r., II GSK 84/05, CBOSA).

Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko UP, który stwierdził, że D.P. Sp. z o.o. nabywając przedsiębiorstwo V.P. Sp. z o.o. w upadłości na podstawie umowy z dnia 15 stycznia 1999 r. znała stan prawny przedmiotu sprzedaży i wiedziała o kwestiach związanych z bezskutecznym zbyciem prawa do spornego znaku t., a mimo to podjęła świadome ryzyko związane ze skutkami nabycia przedsiębiorstwa V. P.Sp. z o.o. w upadłości. Świadczy o tym § 4 umowy, który stanowi, że nabywca szczegółowo zapoznał się ze stanem prawnym przedmiotu sprzedaży, a w szczególności z toczącymi się sporami co do praw do znaków towarowych wchodzących w skład nabywanego przedsiębiorstwa.

Podobnie opieszałość Urzędu Patentowego RP w dokonaniu wpisu do rejestru jako uprawnionego do spornego znaku D. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - nie stanowiła ważnego powodu nieużywania znaku, ponieważ już samo nabycie znaku towarowego uprawnia do jego używania, a wpis w rejestrze ma charakter fakultatywny i deklaratoryjny. Natomiast nie mają znaczenia okoliczności faktyczne, który miały miejsce po dniu 26 lipca 2002 r., gdy już upłynął pięcioletni okres nieużywania spornego znaku t., jak np. fakty będące następstwem podpisania przez D.P. Sp. z o.o. w dniu 16 stycznia 2004 r. umowy licencyjnej z E.-P. Sp. z o.o.

Uprawniony nie wykazał również, że podnoszona przez niego utrata płynności finansowej wynikała z braku możliwości posługiwania się spornym znakiem towarowym w obrocie spowodowanym występowaniem przeszkód natury faktycznej lub prawnej o charakterze obiektywnym.

W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.