Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 993/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 77 ust. 3, art. 77 ust. 7, art. 80 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 28 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędzia WSA Robert Adamczewski Protokolant asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2020 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Wójt Gminy B., na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 71 ust 2 pkt 1, art. 72. ust. 1 pkt. 1, art. 75 ust. 1 pkt. 4, art. 77 - 79 oraz 80 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2018 poz. 2081), § 2 ust. 2 pkt. 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt. 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tj. Dz. U. z 2016 r, poz.71), odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na: "Legalizacji samowoli budowlanej polegającej na nadbudowie, rozbudowie i zmianie sposobu użytkowania chlewni na kurnik o obsadzie 103,2 DJP w gospodarstwie rolnym na działkach o nr ew. 1/2, 1/1, 570/3, 565/1, 555/1 obręb [...], gm. B.". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 31 października 2017 r. Spółka A złożyła wniosek w przedmiotowej sprawie. W toku postępowania organ I instancji ustalił w szczególności, że działki, na których zlokalizowane jest przedsięwzięcie, nie są objęte ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym organ zwrócił się do RDOŚ w Ł. i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w W. z wnioskiem o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia oraz do Marszałka Województwa [...] i Państwowego Powiatowego Inspektora w S. o opinię co do warunków realizacji przedsięwzięcia. PPIS w S. w dniu 5 lutego 2018 r. zaopiniował realizację przedmiotowego przedsięwzięcia z uwagami. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Dyrektor Zarządu Zlewni w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. W toku postępowania Wójt Gminy B. otrzymał od pełnomocnika inwestora pismo zmieniające złożony wcześniej wniosek na wniosek o przeprowadzenie postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w ramach prowadzonej legalizacji budowlanej. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał, że RDOŚ w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Urząd Marszałkowski Województwa [...] pismem z dnia 25 marca 2019 r. zaopiniował negatywnie przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy B. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

Po rozpatrzeniu odwołania, SKO w S. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wykonując zalecenia Kolegium, Wójt Gminy B. zwrócił się do RDOŚ w Ł. z wnioskiem o ponowne uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia oraz do Marszałka Województwa [...] z wnioskiem o ponowne zaopiniowanie warunków realizacji przedsięwzięcia. RDOŚ w Ł. pismem z dnia 1 lipca 2019 r. podtrzymał swoje stanowisko z dnia [...] r. Marszałek Województwa [...] podtrzymał swoją opinię z dnia [...] r.

Decyzja z dnia [...] r. znak: [...] Wójt Gminy B. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla wspomnianego przedsięwzięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A Sp. z o.o., wnosząc o jej uchylenie. Spółka podniosła, że organ prowadzący postępowanie przed wystąpieniem o ponowne zaopiniowanie raportu nie zapytał wnioskodawcy, czy chce coś jeszcze dodać lub uzupełnić. Organ opiniujący raport nie pochylił się ponownie nad raportem i nie wskazał konkretnych braków, a jedynie podtrzymał swoją wcześniejszą, negatywną opinię.

Decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ stwierdził, że zakwalifikowanie przedsięwzięcia opisanego we wniosku A Sp. z o.o. jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w świetle § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), jest zgodne z prawem i nie jest sporne między stronami, a zatem wymaga ono przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem Kolegium decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uzależniona jest od istotnie kształtującego ją postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Na postanowienie organu uzgadniającego nie przysługuje zażalenie. Wobec tego, zgodnie z podstawową regułą z art. 142 K.p.a., takie postanowienie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Uzgodnienie wydane przez RDOŚ zostało wyraźnie zaskarżone w poprzednim odwołaniu z dnia 9 kwietnia 2019 r. Uwzględniając je Kolegium, uchylając decyzję Wójta Gminy B. wskazało, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu uzgadniającego. Jednocześnie Kolegium wskazało, że należy uzyskać od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. merytoryczne postanowienie w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla zrealizowanej już wnioskowanej inwestycji. Wykonując powyższe zalecenia organ I instancji uzyskał od RDOŚ w Ł. pismo z dnia 1 lipca 2019 r., w którym organ uzgadniający wyraźnie zaznaczył, że nie wystąpiły przesłanki do zmiany stanowiska zawartego w piśmie z dnia 8 stycznia 2019 r. Organ ten podkreślił, że niedopuszczalnym jest kwalifikowanie zamierzenia inwestycyjnego, którego celem jest legalizacja istniejących obiektów budowlanych jako planowanego przedsięwzięcia. Ponadto, przepisy ustawy nie przewidują możliwości przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć już istniejących. W postanowieniu z dnia [...] r. RDOŚ w Ł. uznał, że przedłożony w sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie umożliwia uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Nie została spełniona podstawowa przesłanka konieczna do zaistnienia w przypadku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w konsekwencji oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, tj. wniosek strony nie dotyczy przedsięwzięcia opisanego w art. 3 ust. 1 pkt 13 cyt. ustawy. Strona nie planuje żadnego zamierzenia budowlanego, nie planuje nowej ingerencji w środowisko polegającej na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu. Jedynym zamiarem inwestora jest kontynuacja prowadzonej działalności, wobec czego brak jest możliwości uzgodnienia planowanej budowy lub przebudowy, czy planowanej zmiany w sposobie eksploatacji. Wobec tego Kolegium stwierdziło, że przesądzające znaczenie na wynik sprawy ma odmowa uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia przez RDOŚ. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się bowiem w niemożności wydania przez organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że nie ma kompetencji do nakazania organowi uzgadniającemu wydania postanowienia o określonej treści. Pomimo, że skład orzekający wydający poprzednią decyzję nie zgadzał się ze stanowiskiem organu uzgadniającego, nie można uznać tego postanowienia za wadliwe. Odmowa ta pozbawiona jest znamion niedopuszczalnej arbitralności, jako że została przez RDOŚ należycie uzasadniona. Z kolei zarzuty odwołującej odnośnie organu opiniującego nie mają wpływu na wynik podjętego rozstrzygnięcia, ponieważ opinia Marszałka Województwa [...] nie jest wiążąca dla organu I instancji. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A Spółka z o.o. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 7 i art. 77§ 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozpoznania sprawy,

- art.142 K.p.a. poprzez nierozpoznanie, zawartych w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy B. zarzutów wobec postanowienia RDOŚ w Ł. odmawiającego uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia i ograniczenie się do stwierdzenia, że postanowienie to nie jest wadliwe,

- art. 138 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wójta Gminy B. pomimo braku wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej wynik, a obejmującym brak merytorycznego wypowiedzenia się przez organ uzgadniający -RDOŚ, na co SKO wskazało w poprzedniej swej decyzji w niniejszej sprawie i co spowodowało odmowę wydania decyzji środowiskowej.

Strona zarzuciła także naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 71 i art.77 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018r., poz. 2081 z późn. zm.) poprzez błędne uznanie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach oraz poprzedzające ją uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia nie obejmuje przedsięwzięć już istniejących, a dotyczy wyłącznie przedsięwzięć planowanych.

W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy B., a także postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że SKO nie odniosło się w ogóle do argumentacji RDOŚ stanowiącej uzasadnienie odmowy wymaganego uzgodnienia, tym bardziej że wytyczne zawarte w decyzji SKO z dnia [...] r. uchylającej decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r. jednoznacznie wskazywały na konieczność wydania przez RDOŚ merytorycznego postanowienia w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Nie chodziło tu jednak, jak wynikałoby z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, o wydanie postanowienia o określonej treści, a więc pozytywnie uzgadniającego, ale o rozpatrzenie merytoryczne przedstawionego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i pozostałych dokumentów załączonych do wystąpienia o uzgodnienie zgodnie z art. 77 ustawy. Stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje jednoznacznie na dopuszczalność przeprowadzenia procedury środowiskowej w stosunku do przedsięwzięcia już zrealizowanego, szczególnie w związku z postępowaniami dotyczącymi legalizacji samowoli budowlanej. Strona dodała, że przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S. toczy się postępowanie legalizujące nadbudowę i rozbudowę budynku chlewni ze zmianą sposobu użytkowania na kurnik, które obecnie jest zawieszone postanowieniem z dnia [...] r. do czasu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, którą musi poprzedzać uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia z uwagi na zakwalifikowanie przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Odmowa uzgodnienia przez RDOŚ warunków realizacji przedsięwzięcia oraz brak merytorycznego wypowiedzenia się organu uzgadniającego, którą Wójt Gminy był związany w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań, spowodowało naruszenie, przy wydawaniu przez organ I instancji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, obowiązku dokonania ustaleń oraz oceny stanu faktycznego i oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w kontekście treści raportu oddziaływania na środowisko. W zaskarżonej decyzja SKO nie dostrzegło istotnych wad postępowania w zakresie obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z art. 77§ 1 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach. Z unormowań tych wynika, że sąd administracyjny pozbawiony jest prawa do dokonywania ustaleń faktycznych stanowiących podstawy rozstrzygnięcia administracyjnego, a przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu stosowania norm prawa w określonej sytuacji faktycznej. Przy uwzględnieniu przepisu art. 134 p.p.s.a. zakreślającego granice orzekania (brak związania granicami skargi), sąd administracyjny winien poddać więc ocenie czy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, czy został zebrany i oceniony prawidłowo, a także czy do ustalonego w taki sposób stanu faktycznego organy dokonały poprawnej subsumcji przepisów prawa materialnego. W przypadku ustalenia, że naruszenia w tym zakresie nie wystąpiły, sąd jest uprawniony do oddalenia skargi (art. 151 p.p.s.a.). Nadto sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja SKO w S. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy B. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na: "Legalizacji samowoli budowlanej polegającej na nadbudowie, rozbudowie i zmianie sposobu użytkowania chlewni na kurnik o obsadzie 103,2 DJP w gospodarstwie rolnym na działkach o nr ew. 1/2, 1/1, 570/3, 565/1, 555/1 obręb [...], gm. B.".

Tytułem wstępu godzi się przypomnieć, że przesłanki materialnoprawne wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia zostały uregulowane w przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Według art. 80 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: pkt 1 - wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; pkt 2 - ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; pkt 3 - wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; pkt 4 - wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.o.o.ś.). Zgodnie zaś z art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 7 u.o.o.ś. jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, uzgodnień tych dokonuje się w drodze postanowienia, do którego nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowienie wydane w tym trybie jest niezaskarżalne w drodze zażalenia, niemniej jednak w świetle art. 142 K.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że choć postanowienie RDOŚ w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia zarówno pozytywne jak i negatywne, choć nie jest zaskarżalne zażaleniem, może zostać zakwestionowane przez stronę w drodze odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zatem nie jest wykluczona instancyjna kontrola jego legalności.

W przedmiotowej sprawie organy administracji stanęły na stanowisku, że nie sposób ustalić środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia z dwóch powodów: po pierwsze z uwagi na fakt, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem już istnieje (zostało zrealizowane), a po drugie w sprawie zostało wydane wiążące negatywne stanowisko organu uzgadniającego jakim jest RDOŚ.

Analizując materiał zgromadzony w niniejszej sprawie, stan prawny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, Sąd stanął na stanowisku, że tak sformułowane uzasadnienia rozstrzygnięć organów administracji w sprawie wskazują na naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. i są co najmniej przedwczesne.

Podkreślić bowiem należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż choć decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uzależniona jest od niezaskarżalnego i istotnie kształtującego ją postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, w szczególności w przypadku odmowy uzgodnienia warunków jego realizacji, to jednak powinno ono podlegać wnikliwej kontroli organu odwoławczego. Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, że niezaskarżalne i nieweryfikowalne postanowienie wydane w postępowaniu akcesoryjnym będzie bezwzględnie dyktować wynik postępowania głównego. Wobec faktu, że organ pierwszoinstancyjny wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym jako związany tym postanowieniem, nie może go oceniać, to oczywistym jest, że do jego kontroli uprawnionym jest organ nadrzędny, rozpoznający odwołanie od decyzji głównej (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Warszawie z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 549/14 – Lex nr 1548189, Poznaniu z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1214/13 – Lex nr 1435772, Szczecinie z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 998/17 – Lex nr 2429377, Olsztynie z dnia 29 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 435/10 i z 9 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 755/10, Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 548/14, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1886/09 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważa się również, że także pozytywne uzgodnienia ze strony organów współdziałających (RDOŚ) nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia i nie obligują organu do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji, gdy organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Wydając w takim przypadku decyzję odmowną, organ powinien jednak wykazać wadliwość zajętych pozytywnych stanowisk (opinii, uzgodnień), co wymaga merytorycznego odniesienia się do treści tych dokumentów (wyrok NSA z 1 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 339/15). Uwagi te należy także odnieść do stanowisk (opinii) negatywnych, skutkujących odmową uzgodnienia decyzji środowiskowej. Organ prowadzący postępowanie w tym przedmiocie winien zatem wnikliwie przeanalizować przesłanki, na których oparł się organ uzgadniający (w tym wypadku RDOŚ) w wydanym postanowieniu odmawiającym uzgodnienia decyzji środowiskowej, zwracając organowi uzgadniającemu uwagę na ewentualne braki lub błędy w przyjętych w jego stanowisku (postanowieniu) ustaleniach i ocenach.

W przedmiotowej sprawie postępowanie prowadzone było na wniosek Spółki A z dnia 31 października 2017 r. Nie można pominąć okoliczności, że organ I instancji zwracał się do upoważnionych organów w celu uzgodnienia i zaopiniowania warunków realizacji przedsięwzięcia. W toku postępowania przedłożono Raport oddziaływania na środowisko, który na wezwania organów był kilkukrotnie uzupełniany. Tymczasem tak zgromadzony materiał dowodowy, jak słusznie podniosła w skardze strona skarżąca, nie został w żadnej mierze oceniony przez organy administracji publicznej w świetle ogólnych zasad postępowania dowodowego wyrażonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. Organy poprzestały jedynie na bezrefleksyjnym przyjęciu negatywnego stanowiska RDOŚ.

Wadliwość zaskarżonych decyzji, ale również postanowienia RDOŚ, przejawia się dodatkowo w uznaniu braku możliwości wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia już zrealizowanego. Odnośnie możliwości wydania decyzji środowiskowej już po zrealizowaniu przedsięwzięcia wypowiadał się wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny. Jest to stanowisko już ugruntowane i w zasadzie prezentowane jednolicie (por. wyroki NSA: z 18 maja 2016 r., II OSK 1063/15; z 27 sierpnia 2014 r., II OSK 470/13; z 6 marca 2013 r., II OSK 2147/11; z 23 maja 2014 r., II OSK 3013/12; z 14 listopada 2013 r., II OSK 1342/12 i inne). Sądy podkreślają, że przyjęcie braku możliwości uzyskania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia już istniejącego wypaczałoby istotę postępowania legalizacyjnego. Inwestor ma bowiem możliwość skorzystania z postępowania legalizacyjnego i uprawnienie to należy zakwalifikować do sfery jego praw i obowiązków. Może więc on być zainteresowany w uzyskaniu decyzji środowiskowej celem złożenia stosownego wniosku o legalizację samowoli budowlanej, co zresztą ma miejsce w niniejszej sprawie. Jest to zatem uzasadniony wyjątek, od ogólnej zasady, do której odnosi się art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, a mianowicie, że wydanie decyzji środowiskowej powinno nastąpić na etapie przed realizacją przedsięwzięcia. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy administracji wydające w sprawie rozstrzygnięcia, ale także RDOŚ, uchyliły się od oceny warunków realizacji przedsięwzięcia, pozostając w błędnym przekonaniu, że w świetle art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy u.o.o.ś. niedopuszczalne jest kwalifikowanie zamierzenia inwestycyjnego, którego celem jest legalizacja istniejących obiektów budowlanych jako przedsięwzięcia określonego ustawą u.o.o.ś..

Warto końcowo zaznaczyć, że materiał dowodowy w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia jest materiałem specyficznym. Chociażby Raport o oddziaływaniu na środowisko zawiera w zdecydowanej mierze informacje wymagające wiedzy specjalistycznej. Jego merytoryczną ocenę przeprowadzają organy wyspecjalizowane w tym zakresie w ramach ich właściwości rzeczowej, głównie RDOŚ, dając wyraz tej ocenie, właśnie w postanowieniu w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. W niniejszej sprawie jedynie Marszałek Województwa [...] merytorycznie uzasadnił swoje stanowisko w sprawie. W toku niniejszego postępowania organy obu instancji oraz RDOŚ zaniechały dokonania dogłębnej weryfikacji treści raportu i jego uzupełnień, który jest podstawowym dowodem w sprawie, poprzedzającym wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kwestionowane rozstrzygnięcia wydane zostały zatem z naruszeniem prawa w stopniu wymagającym wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wraz z postanowieniem RDOŚ z dnia [...] r.

W kwestii kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a..

Kontynuując postępowanie organy zobowiązane są uwzględnić zaprezentowaną wyżej ocenę prawną i podjąć czynności, których celem będzie kompleksowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia odpowiadającego przepisom obowiązującego prawa.

E.S.

-----------------------

10