Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1279/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 229
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skarg R.J. oraz B.B. na decyzję Wojewody z dnia 17 sierpnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargi oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 sierpnia 2016 r. (znak: [...] ), na podstawie:

- art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 z późn. zm. – dalej jako: u.g.n.) oraz

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej jako: k.p.a.),

po rozpoznaniu odwołania B.B. od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K. (znak: [...] ) z dnia 18 listopada 2015 r.,

utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją nr [...] z dnia 18 listopada 2015 r. (znak: [...] ), na podstawie art. 229 u.g.n., Prezydent Miasta K. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, ozn. jako dz. nr [...], obr. [...] na rzecz B.B. i R.J. .

Od ww. decyzji odwołanie wniósł B.B. wskazując, że w jego ocenie wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło z przekroczeniem prawa. Odwołujący podniósł również, że o zwrot nieruchomości stara się od wielu lat, na dowód czego załączył do złożonego odwołania kopie pism potwierdzających ten fakt. Ponadto odwołujący zarzucił, że przekazanie spółce [...] sp. z o.o. SKA dokonane zostało z naruszeniem art. 7 Konstytucji RP i zasady ochrony własności osobistej, a nadto wywłaszczenie nastąpiło bez ich zgody. Odwołujący podkreślił, że nie przyjęli symbolicznych pieniędzy za wywłaszczenie, a w związku z tym w ocenie odwołującego dokonano kradzieży.

Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie oraz całość materiału dowodowego zabranego w sprawie wskazał, że zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy, gdyż jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle zgromadzonej w sprawie przez organ I instancji dokumentacji geodezyjno-prawnej, w jego ocenie nie ulega wątpliwości, iż dz. nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...], objęta księgą wieczystą nr [...], stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o. SK. Organ II instancji podał przy tym, że decyzją z dnia 8 października 1956 r. (znak: [...] ), Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej m. K. orzekło o wywłaszczeniu części parceli [...]. kat. [...], b. gm. kat. K. , (odpowiadającej, jak ustalił uprawniony geodeta K.S. w części dz. nr [...] , obr. [...] na cel realizacji narodowych planów gospodarczych.

Decyzją z dnia 14 kwietnia 1995 r. (znak: [...] ), na podstawie art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 19 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, Wojewoda K. stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez Przedsiębiorstwo "[...]" Przedsiębiorstwo Państwowe w K. , ul. [...] , prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. , obr. [...] , przy ul. [...], ozn. jako dz. nr [...] , oraz nabycie nieodpłatnie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Prawo użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwo [...] " Przedsiębiorstwo Państwowe w K. , zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu 16 listopada 1995 r. (jak wynika z księgi wieczystej nr [...] , która aktualnie obejmuje dz. nr [...] obr. [...] będącą w użytkowaniu wieczystym spółki [...] Sp. z o.o. SK).

Umową Rep. A nr [...] z dnia 2 grudnia 1995 r., Przedsiębiorstwo [...] " w likwidacji z siedzibą w K. sprzedało J.H. i B.P. – wspólnikom spółki cywilnej "[...]" s.c. w K. – prawo użytkowania wieczystego dz. nr [...] obr. [...] , jedn. ewid. K.

Umową Rep. A nr [...] z dnia 2 maja 2002 r., J.H. i B.P. – wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] s. c. – na pokrycie zobowiązania do wniesienia nakładów niepieniężnych na pokrycie obejmowanych udziałów, przenieśli prawo użytkowania wieczystego ww. działki na spółkę z o. o. pod firmą "[...] ", która następnie (jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego) przekształciła się w spółkę[...] Sp. z o.o. Sk.

Organ odwoławczy wskazał zatem, że zgodnie z aktualnie obowiązującym brzmieniem art. 229 u.g.n., roszczenie, o którym mowa art. 136 ust. 3 (zwrotu wywłaszczonej nieruchomości) nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. dniem 1 stycznia 1998 r., nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, do przyjęcia, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje konieczne jest łączne spełnienie trzech przesłanek, tj. nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego, sprzedaż nieruchomości lub ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1998 r. oraz prawo własności bądź prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. Zdaniem organu II instancji, powołującego się na orzecznictwo sądów administracyjnych, art. 229 u.g.n. jest na tyle precyzyjny, że w sytuacji gdy znajduje on zastosowanie, organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, w obecnym stanie prawnym i faktycznym przedmiotowej sprawy należało stwierdzić, iż zgodnie z art. 229 u.g.n. roszczenie o zwrot części dz. nr [...] , obr. [...] w granicach parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. K. , nie przysługuje spadkobiercom poprzedniej właścicielki wywłaszczonej nieruchomości.

Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołującego, iż niekorzystna zmiana stanu prawnego nastąpiła w toku rozpatrywanej sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, na dowód czego odwołujący przedłożył m.in. wniosek z 1991 r. o zwrot parceli [...] . kat. [...] , złożony przez D.W. do Urzędu Rejonowego w K. , oraz odwołanie B.B. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego (znak: [...] ), złożone przed wydaniem przez Wojewodę K. decyzji z dnia 14 kwietnia 1995 r. (znak: [...] , orzekającej o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez Przedsiębiorstwo Handlu [...] Przedsiębiorstwo Państwowe w K. , ul. [...] , prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. , obr. [...] , przy ul. [...] ozn. jako dz. nr [...] oraz nabycia nieodpłatnie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie, organ odwoławczy wskazał, że organ administracji rozpatrując wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zobowiązany jest orzekać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji kończącej postępowanie. Tym samym, zdaniem organu II instancji, w dacie wydania decyzji nie było możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na obowiązujące przepisy prawa, tj. art. 229 u.g.n.

Organ odwoławczy podkreślił jednak, że odwołujący może podjąć czynności mające na celu usunięcie przeszkody do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (tj. ustanowionego na nieruchomości prawa jej wieczystego użytkowania, ujawnionego w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r.), co zdaniem organu pozwoliłoby następnie, po ponownym złożeniu wniosku o jej zwrot przez spadkobierców poprzedniej właścicielki wywłaszczonej nieruchomości, na dokonanie przez organ rozpatrujący ten wniosek oceny jej zbędności na cel wywłaszczenia i tym samym zasadności zwrotu dz. nr [...] , obr. [...] , jedn. ewid. K. w granicach części parceli [...] . kat. [...] b. gm. kat. K. , na rzecz spadkobierców poprzedniej właścicielki nieruchomości. Organ II instancji zaznaczył przy tym, że organ administracji ocenia zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia na podstawie art. 137 u.g.n. z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11), w którym orzeczono, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. – w zakresie w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed dniem 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed dniem 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu – jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że celem wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji Wojewody K. z dnia 14 kwietnia 1995 r. (znak: [...] , odwołujący może złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w trybie art. 156 k.p.a. do Ministra Infrastruktury i Budownictwa, który w wyniku przeprowadzonego postępowania rozpatrzy, czy przedmiotowa decyzja jest obciążona wadami, po potwierdzeniu których organ administracji powinien stwierdzić jej nieważność (o ile ww. decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, wskutek których pomimo spełnienia przesłanek wymienionych art. 156 k.p.a., organ administracji orzeka jedynie o wydaniu kwestionowanej decyzji uwłaszczeniowej z naruszeniem prawa). Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, w przypadku zmiany stanu prawnego wnioskowanej do zwrotu nieruchomości poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego prawa użytkowania wieczystego obciążającego przedmiotową nieruchomość, spadkobiercy będą mogli ponownie złożyć wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organ odwoławczy nadmienił przy tym, że oceny legalności decyzji nie może dokonać organ administracji w postępowaniu w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących wydania decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej m. K. z dnia 8 października 1956 r. (znak: [...] ) o wywłaszczeniu części parceli [...] . kat. [...], b. gm. kat. K. z naruszeniem prawa, organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości organ administracji nie ocenia prawidłowości postępowania wywłaszczeniowego. Organ II instancji podał przy tym, że legalność postępowania wywłaszczeniowego, które zakończyło się ostateczną decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej m. K. z dnia 8 października 1956 r. (znak: [...] ) może być oceniona na wniosek złożony w trybie art. 156 k.p.a. przez spadkobierców poprzedniej właścicielki nieruchomości do właściwego organu tj. Ministra Infrastruktury i Budownictwa.

Skargi na ww. decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący – B.B. i R.J. .

Skarżący R.J. wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji w całości wskazując, że co prawda nieruchomość została użyta do celów określonych w orzeczeniu uwłaszczeniowym, jednak podkreślił przy tym, że przedsiębiorstwa, na rzecz których nastąpiło uwłaszczenie przestały istnieć, a w związku z tym w ocenie skarżącego przejęta nieruchomość stała się zbędna i dokonane wywłaszczenie nie znajduje obecnie uzasadnienia. Skarżący podniósł, że wywłaszczona nieruchomość nie może zostać przeznaczona na inny cel niż zostało to określone w decyzji o wywłaszczeniu, zaś w przypadku stwierdzenia zbędności nieruchomości i ewentualnego zamiaru jej użycia na inny cel lub przeznaczenia nieruchomości dla innych podmiotów, właściwy organ powinien zawiadomić poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców o tym zamiarze, informując go jednocześnie o przysługującym mu w pierwszej kolejności prawie do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i warunkach na jakich może nastąpić zwrot, co jak podkreślił skarżący nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Skarżący wskazał również, że nie otrzymał za wywłaszczoną nieruchomość żadnego odszkodowania.

Z kolei, skarżący B.B. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, podtrzymując przy tym swoje stanowisko wyrażone uprzednio w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 18 listopada 2015 r. Ponadto skarżący przyłączył się do zarzutów jakie w swojej skardze podniósł R.J. .

W odpowiedziach na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie, jednocześnie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.

Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Skargi nie są uzasadnione z przyczyn wskazanych poniżej.

Przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z powszechnie obowiązującym prawem decyzji Wojewody [...] z dnia 17 sierpnia 2016 utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 18 listopada 2015 r. - którą działając na podstawie art. 229 u.g.n. - organ ten odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, ozn. jako dz. nr [...] , obr.[...] , na rzecz B.B. i R.J. .

W tym miejscu trzeba dodatkowo wyjaśnić, że część o powierzchni 0,0268ha z parceli [...] kat. [...] o pow. 0,3122ha (w zakresie sprawy o sygn. [...] została wywłaszczona na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 08.10.1956 r., znak [...] na cel realizacji narodowych planów gospodarczych. W chwili wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność H.B. i R.J. po 1/2 części.

Jak wynika z mapy porównania archiwalnej mapy katastralnej z obowiązującą mapą ewidencją gruntów, wykonanej przez geodetę uprawnionego K.S. , parcela [...] kat. [...] b. gm. kat. K. stanowi obecnie działki nr [...] nr [...] i nr [...] oraz części działek nr [...] , nr [...] nr [...] i nr [...] obr. [...] .

Jak również wynika z wykazu zmian równoważników dla działki nr [...] obr. [...] (nr ks. rob. [...] ) działka nr [...] powstała z parcel [...] . kat. [...] [...] . kat. [...] kat. [...] , [...]. kat. [...] , [...] . kat. [...] i [...] . kat. [...] (powstałej z kolei z parceli [...] . kat. [...] ) b. gm. kat. K.

Pismem z dnia 01.04.2015 r., znak [...] Prezydent Miasta K. wyłączył się od prowadzenia sprawy w zakresie działki nr [...] i części działki nr [...] obr. [...] , stanowiących własność Gminy Miejskiej K. , z uwagi na treść art. 142 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z kolei decyzją z dnia 16.06.2015 r., znak [...] orzeczono o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwrotu działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] Tym samym przedmiotem postępowania prowadzonego przed Prezydentem Miasta K. pozostała działka nr [...] o pow. 0,7572ha obr. [...] , objęta księgą wieczystą nr [...] która stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym spółki [...] Sp. z o.o. SKA.

Pismem z dnia 15 lutego 1999 r., doprecyzowanym następnie na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. spadkobiercy H.B. w tym B.B. , złożyli wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Pismem z dnia 07.08.2015 r. do wniosku o zwrot w zakresie działek nr [...] , nr [...] i nr [...] przyłączył się R.J.

W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że dz. nr [...] obr. [...], objęta księgą wieczystą nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o. SK.

Decyzją z dnia 8 października 1956 r., Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej m. K. orzekło o wywłaszczeniu części parceli [...] . kat. [...], b. gm. kat. K. , (odpowiadającej, jak ustalił uprawniony geodeta K.S. , w części dz. nr [...] , obr. [...] ) na cel realizacji narodowych planów gospodarczych. Następnie decyzją z dnia 14 kwietnia 1995 r., na podstawie art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 19 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, Wojewoda K. stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez Przedsiębiorstwo "[...] Przedsiębiorstwo Państwowe w K. , ul [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. , obr. [...], przy ul. [...], ozn. jako dz. nr [...] oraz nabycie nieodpłatnie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Prawo użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa "[...]" Przedsiębiorstwo Państwowe w K. , zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu 16 listopada 1995 r. (jak wynika z księgi wieczystej nr [...], która aktualnie obejmuje dz. nr [...] obr. [...] , będącą w użytkowaniu wieczystym spółki [...] Sp. z o.o. SK).Umową Rep. A nr [...] z dnia 2 grudnia 1995 r., Przedsiębiorstwo " [...] " w likwidacji z siedzibą w K. sprzedało J.H. i B.P. – wspólnikom spółki cywilnej " [...] " s.c. w K. – prawo użytkowania wieczystego dz. nr [...] obr. [...] Umową Rep. A nr [...] z dnia 2 maja 2002 r., J.H. i B.P. – wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą Przedsiębiorstwo "[...] " s. c. – na pokrycie zobowiązania do wniesienia nakładów niepieniężnych na pokrycie obejmowanych udziałów, przenieśli prawo użytkowania wieczystego ww. działki na spółkę z o. o. pod firmą "[...] ", która następnie (jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego) przekształciła się w spółkę [...] Sp. z o.o. Sk.

Sąd stwierdza, że kontrolowane decyzje zostały wydane na podstawie art. 136 w zw. art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. (Dz.U.2015.1774 t.j. z dnia 2015.11.03; dalej u.g.n.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanej decyzji organu II instancji. Zgodnie z art. 136 u.g.n.:

"1. Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości.

2. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

3. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do części nieruchomości nabytej w drodze umowy zgodnie z art. 113 ust. 3.

5. W przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomości lub jej części wygasa.

6. (utracił moc)".

Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że art. 229 u.g.n. stanowi, iż: "Roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej".

Ja wynika z treści art. 229 u.g.n. przepis ten zawiera bezwzględnie obowiązującą normę prawa administracyjnego, nie formułującą żadnych wyjątków, wyłączającą w sposób wyraźny, bezwarunkowy i nie budzący żadnych wątpliwości roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W tej sytuacji, z uwagi na jasne i oczywiste brzmienie/treść art. 229 u.g.n., Sąd podziela stanowisko organu I i II instancji, że w sprawie zaistniała powyżej wskazana i opisana okoliczność wyłączająca skuteczność żądania przez skarżących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na zasadach i w trybie określonych w art. 136 u.g.n. Stało się tak, gdyż decyzją z dnia 14 kwietnia 1995 r., Wojewoda K. stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez Przedsiębiorstwo [...] Przedsiębiorstwo Państwowe w K. , ul. [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. , obr. [...] przy ul. [...], ozn. jako dz. nr [...], oraz nabycie nieodpłatnie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie.

W związku z tym niezależnie od stopnia poczucia krzywdy ze strony skarżących kontrolowane organy administracji publicznej miały prawny obowiązek, zgodnie z art. 6 k.p.a., zastosować w sprawie zacytowany art. 229 u.g.n., którego treść, niezależnie od woli organów administracyjnych i Sądu (gdyż jest to normatywna "decyzja" ustawodawcy), powoduje negatywne konsekwencje prawne wobec wniosku skarżących o zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Skład obecnie rozpoznający sprawę stwierdza, że w wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r. (I OSK 1814/11, LEX nr 1336325) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyraźnie i stanowczo podkreśla, że: "Granice skuteczności roszczenia z art. 136 ust. 3 u.g.n. wyznacza art. 229 tej ustawy". Jest to jedyna regulacja w całym systemie prawnym, która wyłącza skuteczne domaganie się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność tej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi (zob. wyrok NSA z dnia 4 marca 2011 r., I OSK 647/10, LEX nr 1079794). Celem art. 229 u.g.n. w zamierzeniu ustawodawcy jest usankcjonowanie stanu prawnego powstałego przed wejściem w życie komentowanej ustawy w wyniku sprzedaży wywłaszczonej nieruchomości lub oddania jej w użytkowanie wieczyste, jeżeli prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że art. 229 u.g.n. chroni prawa osób trzecich, które przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tzn. przed 1 stycznia 1998 r.) nabyły nieruchomość lub ustanowiono na niej na ich rzecz prawo użytkowania wieczystego i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Zgodnie z orzecznictwem sądowym osobą trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n. jest każda – zarówno fizyczna, jak i prawna – osoba inna (zatem trzecia) niż poprzedni właściciel lub Skarb Państwa, na którego rzecz utracił on swą własność (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., I OSK 1251/10, LEX nr 990164). W wyroku z dnia 3 marca 2010 r. (I OSK 679/09, LEX nr 595463) NSA podkreślił, że: "Przepis art. 229 u.g.n. ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości. Regulacja zawarta w art. 229 u.g.n. nie narusza art. 21 w związku z art. 64 i w związku z art. 2 Konstytucji RP". (Zob. tak: Klat-Górska Elżbieta, Klat-Wertelecka Lidia, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz Opublikowano: LEX 2015).

Wobec brzmienia art. 229 u.g.n., nie mają znaczenia dla sprawy okoliczności podnoszone przez skarżących a polegające na tym, że niekorzystna dla nich ww. zmiana stanu prawnego nastąpiła w toku rozpatrywanej sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, na dowód czego odwołujący przedłożył m.in. wniosek z 1991 r. o zwrot parceli [...] . kat. [...], złożony przez D.W. do Urzędu Rejonowego w K. , oraz odwołanie B.B. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego (znak: [...] ), złożone przed wydaniem przez Wojewodę K. decyzji z dnia 14 kwietnia 1995 r. (znak: [...]), orzekającej o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez Przedsiębiorstwo [...]" Przedsiębiorstwo Państwowe w K. , ul. [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. , obr. [...], przy ul. [...] , ozn. jako dz. nr [...] oraz nabycia nieodpłatnie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. W przekonaniu Sądu, organ odwoławczy trafnie wskazał, że organ administracji rozpatrując wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zobowiązany jest orzekać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji kończącej postępowanie. Te okoliczności mogą ew. mieć znaczenie dla zbadania prawidłowości decyzji Wojewodę K. decyzji z dnia 14 kwietnia 1995 r.

Z uwagi na powyższe stwierdzenie zarówno skarga B.B. jak i skarga R.J. nie zasługują - z uwagi na ww. treść art. 229 u.g.n. - na uwzględnienie. Kontrolowana decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji - jest bowiem zgodna z powszechnie obowiązującym prawem i nie można przypisać jej atrybutów decyzji nieważnej w myśl art. 156 k.p.a. czy też kwalifikującej się do uchylenia. Została wydana na podstawie prawidłowo określonej podstawy prawnej, zgodnie z tą podstawą, i w jej ramach, oraz w odniesieniu do prawidłowo określonego stanu faktycznego.

Sąd nie uwzględnił wniosku R.J. z dnia 13 grudnia 2016 r. o zawieszenie postępowania z uwagi na wystąpienie przez skarżącego R.J. pismem z dnia 25 listopada 2016 r. do Ministra Infrastruktury i Budownictwa z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody K. z dnia 14 kwietnia 1995, gdyż rozstrzygnięcie tego organu w sprawie tego wniosku nie stanowi prejudykatu dla sprawy kontrolowanej obecnie przez Sąd I instancji. Dopiero z chwilą ew. korzystnego ostatecznego rozstrzygnięcia powyższego wniosku względem oczekiwań skarżącego R.J. , ma on prawne możliwości działania w sposób jaki przedstawił mu w uzasadnieniu decyzji organ II instancji.

Z uwagi na powyższe stwierdzenia, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a jak w sentencji wyroku.