Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 487/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1481
law: Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a; art. 92a ust. 1, 7; art. 92b ust. 1; art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit. k i  d, f; art. 6 ust. 1; art. 7; 8 ust. 1 - 5 i 8; art. 12
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
article: art. 288
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 29 ust. 3-5; art. 34 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
article: art. 6; art. 7; art. 75; art. 77; art. 107 § 3; art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie WSA Jerzy Drwal WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant Referent Jacek Zięba po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 10 lipca 2019 r., Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako organ odwoławczy albo organ II instancji) uchylił w całości decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 6 maja 2019 r., (dalej jako LWITD lub organ I instancji) i nałożył na B. T. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B. T. Usługi Transportowe" (dalej jako skarżący lub strona) karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

LWITD przeprowadził kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy, której przedmiotem było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Kontrolą objęto okres od 1 maja 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r., a ustalenia kontroli zawarto w protokole z 15 marca 2019 r.

W oparciu o ten dokument organ ustalił, że kontrolujący dopuścił się następujących uchybień w zakresie transportu drogowego:

1) niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującej nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;

2) naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę;

3) przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: - o czas do mniej niż 1 godziny; - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin;

4) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas do mniej niż 30 minut;

5) skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: - o czas do 1 godziny;

6) skrócenie regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone: - o czas do 3 godzin; - o czas powyżej 3 godzin do 9 godzin; - za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 9 godzin;

7) skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku: - o czas do jednej godziny; - za każdą następną rozpoczętą godzinę.

Po przeprowadzeniu postępowania, LWITD decyzją z 6 maja 2019 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 8.350 zł za naruszenia, o których mowa w załączniku nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Organ zaznaczył, że po przeprowadzeniu analizy naruszeń dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców zastosowano przepisy ustawy o transporcie drogowym obowiązujące przed 3 września 2018 r. jako względniejsze dla strony.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej jako k.p.a.) poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto, w ocenie strony, organ naruszył art. 107 k.p.a. poprzez niepoparte dowodami uzasadnienie faktyczne decyzji. Zdaniem skarżącego popełnienie naruszeń przez kierowców wynikało z powodów, które kierowców zaskoczyły i których racjonalnie nie mogli przewidzieć. Każdy z kierowców niezwłocznie po przekroczeniu norm sporządził stosowny wydruk i opisał okoliczności, które te naruszenia spowodowały. Organ I instancji nie przeanalizował wnikliwie materiału dowodowego, nie wziął pod uwagę argumentacji kierowców i nie uwzględnił faktycznych okoliczności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d. poprzez niezastosowanie ich w sprawie. Wskazał, że organ nie powinien zastosować kary finansowej gdyż zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów, jak również nie miał wpływu na działania kierowców w zakresie stwierdzonych naruszeń odnoszących się do maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, jak też skrócenia dziennego czasu odpoczynku.

Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji uchylił w całości zaskarżoną decyzję i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.200 zł. Organ odwoławczy na wstępnie odwołał się do art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1481 ) i powołał przepisy znajdujące zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w tym art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 6.2.1, lp. 6.3.17, lp. 5.2, lp. 5.11., lp. 5.5 załącznika nr 3 do tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym po 3 września 2018 r. - Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm., dalej jako u.t.d.).) oraz l.p. 5.4. załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji (Dz.U. z 2017 r., poz. 2200), odpowiednie przepisy prawa unijnego, regulujące kwestie dotyczące naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz kar pieniężnych nakładanych w przypadku wykonywania tego przewozu z naruszeniem obowiązujących przepisów.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d., których treść określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wykazane w załączniku nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z tym regulacja z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania. W sprawie nie znajdują również zastosowania art. 189e i art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia.

Organ odwoławczy odniósł się w sposób szczegółowy do poszczególnych rodzajów naruszeń. Odnośnie do naruszenia obowiązku wynikającego z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. (Dz.U. z 2019 r. poz. 58 ze zm.) organ wskazał, że naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości [...] zł. Organ odwoławczy uznał za udowodnione na podstawie danych cyfrowych oraz protokołu przesłuchania kierowcy B. T., że w dniu 20 lipca 2018 r. w godzinach od 08.04 do 17.33 kierowca prowadził pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z W. do miejscowości S. na dystansie 526 km, ze średnia prędkością 65 km/h, nie rejestrując swojej aktywności na karcie kierowcy. W związku z powyższym kara w kwocie 5.000 zł została nałożona zgodnie z przepisami prawa. W kontekście zarzutów odwołania co zastosowania sankcji z lp. 6.3.5 załącznika 3 do u.t.d., a nie z lp. 6.2.1. tego załącznika organ odwoławczy wyjaśnił, że zastosowanie sankcji z lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczy sytuacji, kiedy karta kierowcy została wyjęta podczas jazdy, a jazda jest kontynuowana, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.

W dalszej kolejności organ wskazał, że doszło do naruszenia lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d., który za naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy przewiduje karę w kwocie 500 zł. W przedmiotowej sprawie przedsiębiorca okazał plik potwierdzający pobranie danych cyfrowych z karty kierowcy A. T. 15 czerwca 2018 r., zaś poprzedni odczyt miał miejsce 7 maja 2018 r. Pomiędzy odczytami minęło 39 dni zarejestrowanej automatycznie przez tachograf działalności, co świadczy o tym, że przedsiębiorca nie dochował wyznaczonego przepisami prawa maksymalnego okresu na wczytywanie danych z kart kierowcy. Organ odwoławczy zauważył, przy tym, że te ustalenia nie były kwestionowane w odwołaniu.

W dalszej kolejności organ odwoławczy odwołał się do lp. 5.2.1 oraz 5.2.2. załącznika nr [...] do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: o czas do mniej niż 1 godziny karą pieniężną w wysokości [...] zł; o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin karą pieniężną w wysokości [...] zł i uzasadniał, że z analizy danych cyfrowych z karty kierowcy A. T. wynikało, że kierowca 25 lipca 2018 r. rozpoczął dzienny okres prowadzenia pojazdu o godzinie 07.38, a zakończył tego samego dnia o godzinie 20.20. W tym okresie kierowca prowadził więc pojazd łącznie przez 11 godzin i 6 minut, a zatem przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 6 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości [...] zł. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że w niniejszym przypadku przewidziana sankcja za naruszenie przepisów zarówno sprzed, jak i po nowelizacji ustawy o transporcie drogowym nie uległa zmianie, co oznacza, iż przy niniejszym naruszeniu nie występują przepisy względniejsze dla strony. Zgodnie zatem z art. 5 ust. 2 oraz 3 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw organ I instancji powinien zastosować w niniejszych przypadkach przepisy nowe, bowiem wyjątek od ich stosowanie w tym przypadku nie miał miejsca. Jednakże biorąc pod uwagę, że kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny wynosi [...] zł została ona nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa. Organ odwoławczy odnosząc się do wyjaśnień złożonych na wydruku (brak miejsc na parkingach...), podzielił stanowisko organu I instancji, że nie mogą one przemawiać na korzyść strony, bowiem na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek opracowania trasy przejazdu w sposób należyty, z uwzględnieniem m.in. dostępności bezpiecznych parkingów, natężenia ruchu, wykonywanych robót drogowych oraz warunków atmosferycznych, tak aby możliwe było odbycie bezpiecznych przerw i odpoczynku bez naruszenia norm dotyczących czasu pracy.

Następnie organ odwoławczy wskazał na naruszenie z lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. i zauważył, że organ I instancji zastosował przepisy sprzed nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, jednak, w ocenie organu odwoławczego, nie są one względniejsze dla strony. Organ wyjaśnił, że ponowna analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca A. T. w dniu 3 czerwca 2018 r. prowadził pojazd przez 4 godziny i 47 minut, tj. od godz. 11:45 dnia 3 czerwca 2018 r. do godz. 16:49 dnia 3 czerwca 2018 r. Kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 17 minut. Natomiast kierowca D. T. w dniu 22 maja 2018 r. prowadził pojazd przez 4 godziny i 48 minut, tj. od godz. 14:34 dnia 22 maja 2018 r. do godz. 19:24 dnia 22 maja 2018 r., a więc przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 18 minut. Także ten sam kierowca w dniu 14 czerwca 2018 r. prowadził pojazd przez 4 godziny i 53 minuty, tj. od godz. 07:44 dnia 14 czerwca 2018 r. do godz. 12:41 dnia 14 czerwca 2018 r. Kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 23 minuty. Organ I instancji zastosował odnośnie powyższych naruszeń przepisy lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200), które przewidywały karę w wysokości 150 zł za każde z nich (łącznie 450 zł). Należało natomiast zastosować przepisy w nowym brzmieniu i nałożyć karę pieniężną sankcjonowaną lp. 5.11.2 (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.) w wysokości 100 zł, co w zsumowaniu 3 x 100 zł dało karę 300 zł.

Odnośnie naruszenia lp. 5.5.1 i 5.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku: o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych, oraz o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut karą pieniężną w wysokości 200 złotych, organ odwoławczy wyjaśnił, że ponowna analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca B. T. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy w dniu 14 czerwca 2018 r., o godzinie 22:33, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W powyższym okresie kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 30 minut nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 30 minut. Kara pieniężna wynosi [...] zł. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, bez wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ I instancji zastosował przepisy w brzmieniu sprzed 3 września 2018 r., tymczasem powinien zastosować przepisy po nowelizacji, gdyż przewidziana sankcja za naruszenie przepisów zarówno sprzed, jak i po nowelizacji ustawy o transporcie drogowym nie uległa zmianie. W konsekwencji jednak kara pieniężna za powyższe naruszenie w wysokości 100,00 zł jest słuszna i zgodnie z przepisami prawa.

Z kolei, co do naruszenia lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji organ odwoławczy wskazał, że za skrócenie w dwóch przypadkach tygodniowego czasu odpoczynku należało nałożyć karę pieniężną odpowiednio w wysokości 1.050,00 zł i 950 zł (łącznie 2.000 zł). Organ II instancji uznał za trafne stanowisko organu I instancji w tym zakresie.

Organ odwoławczy wskazał również, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów oraz okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92b lub art. 92c u.t.d.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 92b i art. 92c u.t.d. w zw. z lp. 6.2.1, lp. 6.3.17, lp. 5.2, lp. 5.11., lp. 5.5, lp. 5.4 załącznika nr 3 do tej ustawy oraz w zw. z art. 156 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie polegające na niedostrzeżeniu, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 92b i art. 92c w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne i potwierdzające je dowody uzasadniały spełnienie wymagań,

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 107 § 3 k.p.a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności,

3) nieprawidłową kwalifikację naruszenia opisanego w załączniku nr 3 do u.t.d.

Skarżący argumentował, że jako przedsiębiorca podjął wszelkie działania w kierunku uniknięcia wystąpienia naruszeń norm czasu pracy kierowcy poprzez kontrolę ich kwalifikacji zawodowych, szkolenia kierowców z zakresu obowiązujących norm, planowanie zadań transportowych ze znaczną rezerwą czasową oraz bezpośrednią i ciągłą kontrolę zadań transportowych. Do przekroczeń w tym zakresie doszło z powodów, których nie można było przewidzieć przed realizacją przewozów. Brak uwzględnienia wydruków sporządzonych przez kierowców, w których opisano uzasadnienie odstąpienia od norm, przynosi, w ocenie skarżącego, skutek odwrotny od założenia ustawodawcy. Opisane na wydrukach okoliczności dotyczyły m.in. braku wolnego miejsca postojowego na znacznym odcinku autostrady w [...], zakorkowanej nieprzejezdnej drogi na odcinku [...], zwężenia odcinka drogi na autostradzie A4 z powodu remontu. Jednakże żadna z wykazanych okoliczności nie została przez organy administracyjne uznana za zasadny powód odstąpienia od obciążenia strony odpowiedzialnością. W ocenie skarżącego kierowcy prawidłowo sporządzili i opisali wydruki, uzasadniając odstąpienie od norm. Ich postępowanie wynikało z treści art. 12 Rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006. Skarżący zarzucił, że organy nie przeprowadziły również żadnej analizy w zakresie wystąpienia przesłanek z art. 92b i art. 92c u.t.d. Zdaniem skarżącego taki sposób postępowania organów wskazuje na naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a. i zasady praworządności. Jeśli organy miały wątpliwości co zaplanowanych logistycznie tras realizowanych przez kierowców, powinny przesłuchać na tą okoliczność skarżącego lub osobę odpowiedzialną za planowanie tras. Skoro tego nie uczyniły, to oznacza, że nie wyjaśniły do końca stanu faktycznego, co stanowi też o naruszeniu art. 75 k.p.a. W przedmiotowym postępowaniu organ ograniczył się jedynie do zgromadzenia materiału dowodowego, zaniechał jego rozpatrzenia i zignorował konieczność dopuszczenia materiału dowodowego potwierdzającego właściwą organizację i dyscyplinę pracy, czym naruszyły art. 7 i art. 77 k.p.a. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy nie rozpatrzył spornych zagadnień podniesionych w odwołaniu w ich całokształcie i nie rozpoznał sprawy względem podniesionej w odwołaniu argumentacji. Ponadto organ kontrolny błędnie zakwalifikował naruszenie polegające na prowadzeniu pojazdu bez karty w dniu 20 lipca 2018 r. jako naruszenie lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonowane karą 5.000 zł, gdyż takie naruszenie nie zostało popełnione. Zdaniem skarżącego takie działanie wyczerpuje przesłanki lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d. Naruszenie to odnosi się do niedopuszczalnego wyjęcia wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych i jest sankcjonowane kwotą 3.000 zł.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.).

Na wstępie rozważań podnieść należy, że w sprawie ma zastosowanie przepis przejściowy art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), zgodnie z którym w przypadku gdy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa w ust. 1 (określonych w załączniku nr 3 do u.t.d.), zostało wszczęte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla strony. Ustawa zmieniająca przepisy ustawy o transporcie drogowym weszła w życie z dniem 3 września 2018 r. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte zawiadomieniem z 15 marca 2019 r. i dotyczyło naruszeń powstałych w okresie od 1 maja do 31 sierpnia 2018 r., a zatem przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Wobec powyższego, organy miały prawo i obowiązek zastosowania w niniejszej sprawie co do zasady przepisów ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym po 3 września 2018 r., a w sytuacjach względniejszych dla strony przepisów sprzed tej nowelizacji. Trafnie ocenił organ odwoławczy, że wyjątek od zasady stosowania przepisów nowych ma, w okolicznościach niniejszej sprawy, zastosowanie w przypadku sankcji za skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, jako względniejszych dla strony określonych w lp. 5.4. załącznika 3 do u.t.d. w brzmieniu sprzed 3 września 2018 r. Organ prawidłowo również ustalił, że w przypadkach naruszeń dotyczących przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu pracy przez kierowcę A. T. w dniu 25 lipca 2018 r. i skrócenia dziennego czasu odpoczynku przez kierowcę B. T. w dniu 15 czerwca 2018 r. organ I instancji powinien zastosować przepisy nowej ustawy tj. lp.5.2. i 5.5. załącznik nr. 3 do u.t.d., a nie ustawę o transporcie drogowym w brzmieniu sprzed 3 września 2018 r. (lp.5.1.2. i 5.3.1. jej załącznika nr 3). W związku jednak z tym, że sankcja za przedmiotowe naruszenia zarówno, sprzed jak i po nowelizacji ustawy o transporcie drogowym nie ulegała zmianie, zastosowana przez organ I instancji kara pieniężna odpowiednio w wysokości 300 i 100 zł odpowiada prawu. Natomiast w przypadkach przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy zasadnie argumentuje organ II instancji, że wbrew stanowisku organu I instancji, przepisy poprzednio obowiązujące nie były korzystniejsze dla strony (przedmiotowe naruszenie sankcjonowane było karą 150 zł (lp.5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. - Dz. U. z 2017 r., poz. 2200), a przepisy nowe przewidują karę w wysokości 100 zł (lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d. - Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm., obecnie Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.). Te ustalenia obligowały organ odwoławczy do korekty decyzji organu I instancji w przedmiotowej kwestii.

W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do ustawy.

Przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określa art. 92b ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,

c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 409),

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Przesłanki warunkujące odstąpienie od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (bądź umorzenia postępowania już wszczętego) określa z kolei art. 92c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym unormowaniem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstałe naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara pieniężna przez inny uprawniony organ.

W ocenie sądu, organ odwoławczy zasadnie wywiódł w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 92b i 92c u.t.d. wyłączające odpowiedzialność strony za stwierdzone naruszenia. Przy czym w odniesieniu do art. 92b u.t.d. należy zauważyć, że daje on możliwość nienakładania kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Natomiast nie daje takiej możliwości, jeśli chodzi o naruszenie przepisów w zakresie stosowania i obsługi urządzeń rejestrujących, które w przedmiotowej sprawie również miało miejsce.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy opisał osobno każde naruszenie i odniósł się do argumentów strony wskazując powody, dla których nie uznał stanowiska skarżącego. W zakresie naruszenia przepisów odnośnie do czasu prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku organ stwierdził naruszenie lp. 5.2, lp. 5.11, lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu po nowelizacji i lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji. W zakresie przepisów co do obsługi urządzeń rejestrujących organ stwierdził naruszenie lp. 6.2.1. i lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu po nowelizacji.

Odnośnie do naruszenia przez skarżącego przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, o których mowa w lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., wskazać należy, że przepisy te sankcjonują przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin dziennie w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: o czas do mniej niż 1 godziny karą w wysokości 100 zł (lp. 5.2.1.); o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin karą pieniężną w wysokości 200 zł (lp. 5.2.2). W ocenie sądu, organy prawidłowo stwierdziły, że okres prowadzenia pojazdu przez kierowcę A. T. w dniu 25 lipca 2018 r. w godz. od 07.38 do 20.20 trwał 11 godzin i 6 minut, a więc przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 6 minut. Skarżący faktu tego nie kwestionuje, wskazuje jednakże, że naruszenie to nastąpiło z powodu braku miejsc na parkingach poczynając od D. (A4) i dojazd do najbliższego z możliwych i wolnych miejsc na pauzę. Zdaniem sądu, podana przyczyna nie uzasadniała odstąpienia przez kierowcę od przestrzegania norm dziennego czasu prowadzenia pojazdu. Trafnie bowiem organ II instancji zauważył, że nie wynikała ona z sytuacji wyjątkowej i nieprzewidywalnej. To na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek właściwej organizacji pracy, w tym opracowania trasy przejazdu w sposób należyty, z uwzględnieniem natężenia ruchu, wykonywanych robót drogowych, a także dostępności bezpiecznych parkingów. Zła organizacja pracy, nieuwzględniająca powyższych czynników, nie zwalnia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za nieprzestrzeganie przez kierowcę norm dziennego czasu prowadzenia pojazdu.

Za słuszne należało również uznać stanowisko organu odwoławczego w kwestii obciążenia skarżącego karą pieniężną za naruszenie lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W myśl tego przepisu, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut jest sankcjonowane karę pieniężną w wysokości 100 zł (lp. 5.11.1), zaś o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 zł. Obciążenie karą za to naruszenie wynikało z kilku stanów faktycznych. Organ ustalił, że 3 czerwca 2018 r. kierowca A. T. prowadził pojazd od godz. 11.45 do godz. 16.49 tj. przez 4 godziny i 47 minut, a więc przekroczył czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 17 minut. Z kolei w dniu 22 maja 2018 r. kierowca D. T. prowadził pojazd od godz. 14.34 do godz. 19.24, tj. przez 4 godziny i 48 minut, a więc przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 18 minut. Ten sam kierowca w dniu 14 czerwca 2018 r. prowadził pojazd od godz. 07.44 do godz. 12.41, tj. przez 4 godziny i 53 minuty, zatem przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 23 minuty. Okazane przez przedsiębiorcę podczas kontroli wydruki jako przyczyny naruszeń wskazywały odpowiednio na: zakorkowanie trasy S. – P. T., brak parkingu (A6) i roboty drogowe. Przyczyn tych organ prawidłowo nie uznał jako zwalniających od odpowiedzialności przedsiębiorcy organizującego przewóz. Podobnie bowiem, jak w przypadku naruszenia przez skarżącego przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, nie były spowodowane sytuacją wyjątkową i nieprzewidywalną, ale nienależytą organizacją pracy.

W kontekście powyższych naruszeń organ odwoławczy prawidłowo wskazał na przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1 z 11 kwietnia 2006 r. – dalej jako rozporządzenie (WE) nr 561/2006), w tym jego art. 4 lit. k i d, art. 6 ust. 1, art. 7, zawierających definicję dziennego czasu prowadzenia pojazdu i przerwy oraz odnoszących się do limitu czasu dziennego czasu prowadzenia pojazdu i możliwości jego przedłużenia, a także czasu przerwy.

Prawidłowo organ odwoławczy uznał, że podane przyczyny "odstąpienia od normy" nie mieściły się w dyspozycji art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z którym, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

O ile sam brak możliwości bezpiecznego zatrzymania się na parkingu w każdym czasie jest okolicznością niezależną od przedsiębiorcy, to jest to sytuacja typowa i przewidywalna – wobec czego przedsiębiorca powinien ją przewidzieć i tak zaplanować zadanie przewozowe, aby uwzględnić konieczność skorzystania z przerw i odpoczynków zgodnie z wymogami czasu pracy kierowców. Podobnie w kwestii robót drogowych, czy korków na drodze. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że przy interpretacji i stosowaniu rozporządzenia (WE) nr 561/2006 istotne znaczenie mają opracowane przez Komisję Europejską wytyczne - Prawo socjalne w transporcie drogowym, odnoszące się do przedmiotu poszczególnych jego regulacji, w tym wyjątkowego odstępstwa od przepisów w zakresie minimalnego okresu odpoczynku i maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu w celu znalezienia odpowiedniego miejsca postojowego (wytyczna nr 1).

Odnośnie charakteru prawnego powołanych wytycznych wskazać należy na przepis art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2) zgodnie z którym "w celu wykonania kompetencji Unii instytucje przyjmują rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie. Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Decyzja wiąże w całości. Decyzja, która wskazuje adresatów, wiąże tylko tych adresatów. Zalecenia i opinie nie mają mocy wiążącej". Wśród wskazanych form uznanych za powszechnie obowiązujące źródła prawa w art. 288 TUE nie ma wytycznych. W doktrynie przyjmuje się, że wytyczne zaliczane są do aktów nienazwanych (sui generis) czyli tzw. miękkiego prawa wspólnotowego (soft law). W doktrynie przyjmuje się, iż akty takie należą do prawa niewiążącego formalnie, ale mimo to mającego znaczenie praktyczne ze względu na to, że w istocie regulują stosunki wewnętrzne w Unii. Poprzez ich przyjęcie instytucje Unii lub sama Unia zmierzają bowiem do wywołania pewnych skutków prawnych. Przyjmuje się też, iż treść wytycznych Komisji Europejskiej powinna być uwzględniana przez sądy oraz organy kontrolne w procesie wykładni prawa (por. wyrok w sprawie sygn. akt III SA/Lu 42/18, orzeczenia.nsa.gov.pl. – CBOSA i powołaną tam doktrynę oraz orzecznictwo).

W wytycznej nr 1 Komisji Europejskiej podkreślono, że art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 został wprowadzony m.in. dlatego, by umożliwić kierowcom prawidłową reakcję w sytuacjach niespodziewanego braku możliwości spełnienia wymogów rozporządzenia w trakcie podróży, tj. w sytuacjach nadzwyczajnych trudności, niezależnych od woli kierowcy oraz ewidentnie nieuniknionych i niedających się przewidzieć, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności. Do takich wyjątkowych okoliczności zaliczono, przykładowo, poważny wypadek drogowy, ekstremalne warunki pogodowe, objazdy, brak miejsca na parkingu – akcentując jednak (co skarżący w niniejszej sprawie pomija) spoczywający przede wszystkim na przedsiębiorstwie transportowym obowiązek uważnego planowania przejazdu kierowcy, tak, aby był on bezpieczny i uwzględniał, na przykład, regularnie występujące na drogach korki, warunki atmosferyczne i dostęp od odpowiednich parkingów. Innymi słowy, chodzi o taką organizację, aby kierowcy mogli przestrzegać rozporządzenia. Zasada przy ocenie zasadności odstępstwa od przepisów na podstawie art. 12 powołanego rozporządzenia jest taka, że przyczyna ewentualnego odstępstwa od przepisowego czasu prowadzenia pojazdu nie może być wcześniej znana i nie można jej było wcześniej przewidzieć (por. też orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 3116/17 – CBOSA).

Zgodne z obowiązującymi przepisami jest również stanowisko organu odwoławczego nakładające karę pieniężną wynikającą z lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

Zgodnie z art. 4 lit. f rozporządzenia (WE) nr 561/2006 odpoczynek, oznacza nieprzerwany okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystać w pojeździe, o ile posiad on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju.

Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.5.1 oraz lp. 5.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d., skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut karze pieniężnej w wysokości 200 zł. Prawidłowe i niekwestionowane przez stronę są ustalenia organów, że kierowca B. T. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy 14 czerwca 2018 r. o godz. 22.33 w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 30 minut nieprzerwanego odpoczynku (15 czerwca 2018 r. od godz. 14.03 do godz. 22.33 czasu UTC+1), co oznaczało, że skrócił wymagany dzienny czas odpoczynku o 30 minut. Jednocześnie podczas kontroli przedsiębiorca nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia bez wymaganych przerw lub odpoczynków. W przypadku tego naruszenia skarżący nie wykazał jakichkolwiek powodów, uzasadniających wystąpienie naruszenia wskazanych norm.

Za trafne należało również uznać stanowisko organu II instancji odnoszące się do naruszenia przez skarżącego lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d. (Dz.U.2017 r., poz. 2200) w zakresie skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku i sankcjonujące to naruszenie karą pieniężną w wysokości 50 zł za skrócenie o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę kwotą 100 zł.

Organ zasadnie wskazał na treść art. 4 lit. h) i i) rozporządzenia (WE) 561/2006 odnoszący się definicji "tygodniowy okres odpoczynku" i "tydzień", a także art. 8 ust. 1 i 6-9 wyżej wymienionego rozporządzenia, który stanowi, że kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje, co najmniej:- dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub - jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający, co najmniej 24 godziny oraz wskazuje zasady wykorzystania odpoczynku.

Konsekwencją rozwiązań przyjętych w przepisach prawa unijnego jest właśnie treść lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d.

Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynikało, że kierowca B. T. po przyjętym okresie rozliczeniowym (od 13 sierpnia 2018 r. od godz. 00.00 do 19 sierpnia 2018 r. do godz. 23.59) odebrał jedynie 34 godzin i 45 minut nieprzerwanego odpoczynku (od godz. 01.31 19 sierpnia 2018 r. do godz. 12.16 20 sierpnia 2018 r. czasu UTC+1), podczas gdy winien odebrać minimum 45 godzin nieprzerwanego odpoczynku.

Tygodniowy okres odpoczynku został więc skrócony o 10 godzin i 15 minut, co w tym wypadku skutkowało nałożeniem kary w kwocie 1.050,00 zł. Skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku miało również miejsce w przypadku kierowcy B. T. po przyjętym okresie rozliczeniowym (od 6 sierpnia 2018 r. od godz. 00.00 do 12 sierpnia 2018 r. do godz. 23.59), po którym odebrał jedynie 14 godzin i 39 minut nieprzerwanego odpoczynku (tj. od godz. 17.02 8 sierpnia 2018 r. do godz. 07.41 9 sierpnia 2018 r. czasu UTC+1). Kierowca powinien odebrać minimum 24 godzin nieprzerwanego odpoczynku, a czas ten został skrócony o 9 godzin i 21 minut, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 950 zł. Podnieść należy, że w obu wymienionych sytuacjach przedsiębiorca nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia bez wymaganych przerw lub odpoczynków. Zatem również w przypadku naruszenia przepisów lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d., skarżący nie wykazał jakichkolwiek powodów, uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, bez wymaganych przerw lub odpoczynków.

W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo również nałożył kary pieniężne z lp. 6.2.1. i lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d.

Naruszenie obowiązku z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. polega na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy prędkości pojazdu lub przebytej drogi. W tym przypadku organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że skarżący wykonujący jednocześnie w dniu 20 lipca 2018 r. od godz. 08.04 do 17.33 obowiązki kierowcy, prowadził pojazd na dystansie 526 km z W. do miejscowości S. nie rejestrując swojej aktywności na karcie kierowcy. Skarżący tłumaczył to tym, że kartę kierowcy w wymienionym okresie zgubił, a odnalazł po przyjeździe do domu. Taki stan faktyczny zdaniem skarżącego kwalifikuje do zastosowania lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d. - niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych, które jest sankcjonowane karą 3.000 zł. W ocenie sądu, nie można podzielić stanowiska skarżącego w tym zakresie. Sankcja z lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczy bowiem sytuacji, kiedy karta kierowcy została wyjęta podczas jazdy, a jazda jest kontynuowana, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skoro skarżący kartę kierowcy zgubił i nie posiadał jej w czasie przejazdu w dniu 20 lipca 2018 r., to znaczy, że nie była ona ani razu umieszczona w urządzeniu, a skarżący w sposób nieprawidłowy obsługiwał tachograf (tachograf właściwie obsługiwany posiada zalogowaną kartę kierowcy). Powyższe nieprawidłowości przy obsłudze tachografu skutkowały nierejestrowaniem na karcie aktywności kierowcy. Zatem organy prawidłowo dokonały kwalifikacji stanu faktycznego mającego miejsce 20 lipca 2018 r. pod lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Należy podzielić stanowisko organu, że skarżący nie wykazał w tym przypadku przesłanek egzoneracyjnych zwalniających od odpowiedzialności za powstałe naruszenie. Za takie przesłanki nie można uznać pilnej dostawy towaru, czy chęci dojechania z ładunkiem na czas, co skarżący podniósł w protokole przesłuchania z 8 marca 2019 r. Skarżący wsiadając do samochodu miał bowiem wiedzę, że nie posiada karty kierowcy, a zatem w ogóle nie powinien był rozpoczynać prowadzenia pojazdu bez karty. Zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28 lutego 2014, str.1, dalej jako rozporządzenie nr 165/2014) - kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

W przypadku zgubienia/zaginięcia karty kierowcy jego obowiązkiem było, stosownie do art. 29 ust. 3-5 rozporządzenia nr 165/2014 zgłoszenie tego faktu, w drodze formalnego zawiadomienia, właściwym organom. Bez karty kierowcy można kontynuować jazdę przez maksymalnie 15 dni kalendarzowych lub w dłuższym okresie, jeśli konieczny jest powrót pojazdu do bazy, pod warunkiem, że kierowca może wykazać brak możliwości przedstawienia lub użycia karty podczas tego okresu (art. 29 ust. 4 rozporządzenia nr 165/2014). Wyjątek ten nie miał w przypadku skarżącego zastosowania, bowiem przejazd z 20 lipca 2018 r. nie był kontynuacją przejazdu, ani powrotem do bazy.

Wskazać przy tym należy, że art. 92a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która w odróżnieniu od odpowiedzialności określonej w art. 92 u.t.d. (odpowiedzialność kierującego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego) oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Zauważyć należy, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Odpowiedzialność kierowcy na podstawie art. 92 ust. 1 przywołanej ustawy - egzekwowana na innych zasadach oraz w innym trybie i zwalnia przedsiębiorcę od odpowiedzialności administracyjnej jedynie w razie wykazania przez niego przesłanek z art. 92b ust. 1 tej ustawy, a takich w okolicznościach niniejszej sprawy nie stwierdzono. Niezasadne są więc zarzuty skargi w przedmiocie błędnego zastosowania lp.. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d

Za prawidłowe należało również uznać stanowisko organu II instancji w zakresie obciążenia karą w kwocie 500 zł za naruszenie lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. Przepis ten dotyczy obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy. W tym przypadku zastosowanie ma § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r., Nr 159, poz. 1128), zgodnie z którym dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej raz na 28 dni. Stosownie zaś do § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, pobrane dane, o których mowa w § 3 i 4, podmiot przechowuje w oryginalnym formacie przez okres co najmniej dwunastu miesięcy licząc od daty ich zarejestrowania w tachografie cyfrowym lub na karcie kierowcy. W przedmiotowej sprawie w przypadku kierowcy A. T. skarżący okazał plik potwierdzający pobranie danych cyfrowych z karty kierowcy 15 czerwca 2018 r., zaś poprzedni odczyt miał miejsce 7 maja 2018 r. Z powyższego wynika, że przerwa między odczytami wyniosła 39 dni (minęło 39 dni zarejestrowanej automatycznie działalności), co stanowi o naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych a karty kierowcy. Z uwagi na powyższe, organy prawidłowo dokonały obciążenia karą z lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. w kwocie 500 zł.

W ocenie sądu, organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a argumentacja zajętego stanowiska znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 6, art. 7, art. 75 i art. 77 k.p.a. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści przepisów. Skarżący znał zatem zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mógł w nim aktywnie uczestniczyć, składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe. Organ prawidłowo rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności wystąpienie opisanych w protokole kontroli z dnia 15 marca 2019 r. naruszeń przepisów ustawy o krajowym transporcie drogowym. Poczynione przez organ ustalenia znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym – protokole kontroli, danych cyfrowych z kart kierowców, danych cyfrowych z tachografów zainstalowanych w pojazdach strony, dokumentach potwierdzających nieprowadzenie pojazdów i pozostałych dokumentów okazanych przez stronę do kontroli. Stwierdzenie nieprawidłowości opisanych w protokole kontroli musiało skutkować nałożeniem odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Podnieść należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., II GSK 756/16, Lex nr 2442913). W przypadku prowadzenia działalności w zakresie przewozów drogowych przedsiębiorca powinien wykazać, że podjął wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Właściwa organizacja i dyscyplina pracy, obejmuje nie tylko przeprowadzanie szkoleń pracowników czy niezachęcanie ich w systemie wynagradzania, do naruszania obowiązującego czasu pracy. Wykonujący przewóz musi wykazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz, a więc, że do naruszeń doszło pomimo sprawowania stałego i wnikliwego nadzoru nad pracownikami, zaś naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych, nie do przewidzenia przez przewoźnika (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/08, wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r., II GSK 1864/16, CBOSA). W przypadku skarżącego sama ilość stwierdzonych naruszeń świadczy o braku właściwej organizacji pracy i skutecznego nadzoru nad zatrudnionymi kierowcami. Nie można również pominąć, że sam skarżący wykonujący jednocześnie obowiązki kierowcy, niejednokrotnie dopuścił się naruszeń prawa w zakresie przewozu drogowego, a zatem miał bezpośredni wpływ na ich powstanie.

Wbrew stanowisku skarżącego, organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji odniósł się bowiem merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów odnośnie do naruszenia przepisów postępowania – art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego – art. 92b i art. 92c u.t.d.. Organ odwoławczy opisał każde naruszenie z osobna, wskazał powody wydanego rozstrzygnięcia i wyjaśnił również dlaczego nie uznał argumentów strony. Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony, nie świadczy o ich pominięciu. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji ze względu na zastosowanie w przypadku naruszenia, o którym mowa w lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. aktualnych przepisów, które wiążą się z niższą sankcją administracyjną i obniżeniem kary pieniężnej za to naruszenie do kwoty 300 zł (w stosunku do 450 zł nałożonych decyzją organu I instancji). Skutkowało to ustaleniem kary pieniężnej w łącznej kwocie 8.200,00 zł za wszystkie wymienione naruszenia. Organ odwoławczy obowiązany był zatem na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji i wydania merytorycznego orzeczenia.

Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Z przytoczonych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co zobowiązywało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), do oddalenia skargi.