Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 976/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (obecnie Ministra Inwestycji i Rozwoju) z dnia (...) marca 2017 r., nr (...) w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 18.971 zł (słownie: osiemnaście tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. Sp. z o.o. w K. (dalej: Skarżąca/Spółka/Beneficjent) jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: Minister/organ) z dnia (...) marca 2017 r., nr (...) w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu (...) września 2010 r., pomiędzy Województwem M.- Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. (dalej: organ I instancji), a Skarżącą zawarta została umowa o dofinansowanie projektu "Twój biznes, nasze wsparcie - doradztwo MŚP", na podstawie której Beneficjent otrzymał dofinansowanie w łącznej kwocie nieprzekraczającej 2.876.124,68 zł. Okres realizacji projektu zaplanowano od 1 października 2011 r. do 31 października 2013 r. Celem projektu było wypracowanie sposobu usprawnienia działalności minimum 180 przedsiębiorstw (mikro, małych i średnich, w tym osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą) posiadających w M. siedzibę, oddział lub filię, w obszarach związanych z rozwojem. Projekt był realizowany w partnerstwie z podmiotem IT V. Sp. z o.o. w K.

Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie Beneficjent zaplanował wynagrodzenie na następujące usługi doradcze w trakcie całego okresu realizacji projektu:

konsultant/ekspert - ekonomia i zarządzanie I - 244.000,00 zł,

konsultant/ekspert - ekonomia i zarządzanie Il - 244.000,00 zł,

konsultant/ekspert - rachunkowość - 219.600,00 zł,

konsultant/ekspert - prawo - 219.600,00 zł,

konsultant - ekonomia i zarządzanie I - 146.400,00 zł,

konsultant - ekonomia i zarządzanie II - 146.400,00 zł,

konsultant - rachunkowość - 136.400,00 zł,

konsultant - prawo - 146.400,00 zł,

konsultant/ekspert - finanse i controlling I - 252.000,00 zł,

konsultant/ekspert - finanse i controlling II - 252.000,00 zł,

konsultant/ekspert - finanse i controlling lII - 252.000,00 zł,

konsultant - finanse i controlling I - 165.600,00 zł,

konsultant - finanse i controlling II - 166.750,00 zł,

konsultant-finanse i controlling - 166.750,00 zł.

W dniach (...) czerwca oraz (...) lipca 2013 r. została przeprowadzona kontrola planowa projektu. Zgodnie z Informacją pokontrolną nr (...) z (...) sierpnia 2013 r. w projekcie stwierdzono naruszenie zasady konkurencyjności i związane z tym koszty niekwalifikowalne w łącznej kwocie 313.890,50 zł, obejmującej:

- 310.000,00 zł - wydatki poniesione na wynagrodzenie doradców/konsultantów zaangażowanych bez stosowania zasady konkurencyjności, pomimo że kwartalna wartość tych zamówień przekraczała równowartość 14 tys. euro netto

- 3.500,00 zł - wartość 25% korekty nałożonej w związku z uchybieniami w postępowaniu na przeprowadzenie działań marketingowych i reklamowych, a także sprzedażowych

- 290,50 zł - kwota wynikająca ze zmniejszenia kosztów pośrednich w projekcie.

Drugą, zmienioną Informację pokontrolną przekazano Beneficjentowi pismem z dnia (...) października 2013 r., nr (...) W informacji tej organ I instancji stwierdził wydatki niekwalifikowalne w ramach kosztów bezpośrednich w wysokości 998.560,00 zł (w tym 454.100,00 zł - koszty zawarcia 35 umów z 15 doradcami/konsultantami przez Lidera projektu i 544.460,00 zł - koszty zawarcia 34 umów z 19 doradcami/konsultantami przez Partnera projektu) ze względu na naruszenie zasady konkurencyjności, przy jednoczesnym zlecaniu usług osobom powiązanym osobowo z Beneficjentem oraz kwotę 1.516,20 zł związaną z nałożeniem niższej - 10% - korekty finansowej w związku ze stwierdzonymi uchybieniami w przeprowadzeniu postępowania na podstawie zasady konkurencyjności.

W piśmie z dnia (...) listopada 2013 r. nr (...) organ I instancji zawarł zlecenia pokontrolne przedstawiające opis stwierdzonych nieprawidłowości i związanych z nimi wydatków niekwalifikowalnych w łącznej kwocie 1.000.076,20 zł, z czego 998.560,00 zł stanowiły wydatki w ramach kosztów bezpośrednich poniesionych w związku z zawarciem przez Beneficjenta umów na usługi doradcze z naruszeniem zasady konkurencyjności poprzez: udzielenie zamówienia podmiotom powiązanym osobowo bez zastosowania zasady konkurencyjności z powołaniem się na fakt współpracy z nimi, nieprzeprowadzenie zasady konkurencyjności dla usług doradczych pomimo spełnienia kryteriów tożsamości przedmiotowej, podmiotowej i czasowej tych zamówień. Ponadto stwierdzone zostały koszty niekwalifikowalne w kwocie 1.516,20 zł związane z uchybieniami dotyczącymi stosowania zasady konkurencyjności w postępowaniu przeprowadzonym na podstawie zapytania ofertowego z dnia (...) listopada 2012 r. na przeprowadzenie działań marketingowych i reklamowych, a także sprzedażowych.

Wobec niedokonania zwrotu, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K.w decyzji z (...) maja 2015 r., nr (...) określił kwotę wydatków do zwrotu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Infrastruktury i Rozwoju – jako Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki (dalej: IZ PO KL) – decyzją z (...) lipca 2015 r., nr (...) uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie wskazując na konieczność ponownej analizy sprawy pod kątem stwierdzenia, czy Beneficjent miał obowiązek przeprowadzenia zasady konkurencyjności, bowiem zakwestionowane w decyzji osoby, zatrudnione jako konsultanci/doradcy stanowili personel projektu podlegający zgodnie z umową o dofinansowanie wyłączeniu ze stosowania zasady konkurencyjności. Podczas ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji miał dokonać analizy umów zawartych z konsultantami/doradcami pod kątem zgodności z ogólnymi warunkami kwalifikowalności wydatków, z prawem wspólnotowym i krajowym oraz wymogami dotyczącymi personelu projektu.

W wyniku prowadzonego postępowania Dyrektor WUP w K. wydał (...) kwietnia 2016 r. decyzję nr (...), w której zobowiązał Beneficjenta do zwrotu kwoty 836.699,38 zł.

Skarżący odwołał się od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) marca 2017 r., nr (...)Mininister Rozwoju i Finansów uchylił rozstrzygnięcie z (...) kwietnia 2016 r. w części dotyczącej kwoty 21.387,69 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy.

Uzasadniając wydaną decyzję organ wskazał, że Skarżąca udzieliła zamówień na przeprowadzenie doradztwa podmiotom powiązanym z nią osobowo, tj. M. D. - Doradztwo Gospodarcze, A. P. - Doradztwo Biznesowe i P. P. - Business Consulting. Organ wyjaśnił, że ww. osoby, zasiadające w organach decyzyjnych lidera i partnera, podpisywały ze sobą nawzajem umowy na świadczenie usług doradczych w ramach projektu. Co więcej, w przypadku M. D. i A.P. doszło do udzielenia zamówienia samemu sobie, bowiem ww. zasiadały we władzach Skarżącej, a następnie zawarły ze sobą, jako osobami prowadzącymi działalności gospodarczą, umowy na świadczenie usług doradczych.

Zatem w żadnym razie nie można mówić o zachowaniu zasad przejrzystości postępowania i równego traktowania wykonawców.

Ponadto – w ocenie organu – podmioty, z którymi podpisywano umowy na świadczenie usług doradczych zostały założone wyłącznie na użytek realizacji działań projektowych, aby móc swobodnie, bez naruszenia zasad partnerstwa, zlecić wykonywanie doradztwa. Świadczy o tym fakt, że zakwestionowane umowy zostały podpisane w latach 2012-2013 (najwcześniejsza z umów 9.01.2012 r., a najpóźniejsza 18.11.2013 r.) zaś każda z firm rozpoczęła działalność w 2012 r., a więc dokładnie wtedy, gdy ruszyły w projekcie usługi doradcze będące przedmiotem umów. Zatem podmioty, które zaangażowano na podstawie umów cywilnoprawnych powstały wyłącznie na potrzeby projektu. Podsumowując organ wskazał, że było to celowe działanie mające na celu uniknięcie stosowania obowiązujących Skarżącą przepisów umowy o dofinansowanie. Dlatego też za niekwalifikowalne należało uznać wszystkie wydatki poniesione w ramach umów zawartych niezgodnie z przepisami w wysokości 809.195,49 zł. Jednocześnie, w odniesieniu do umów zawartych z P. K., który świadczył usługi doradcze dla firm M. H. sp. z o.o. oraz D. wskazano, że nie można zażądać zwrotu środków jeżeli nie ustalono, iż wydatki zostały faktycznie poniesione z naruszeniem procedur. Tymczasem organ I instancji nie wyjaśnił, w ramach którego z podmiotów objętych wsparciem ww. miał być odbiorcą doradztwa, w jakim czasie, z jakiej tematyki oraz w jakim zakresie, a jego uczestnictwa w doradztwie nie potwierdza żadna dokumentacja.

Jednocześnie wskazano, że w sprawie miały miejsce nieprawidłowości w zakresie postępowania dotyczącego przeprowadzenia działań marketingowych i reklamowych, a także sprzedażowych. Postępowanie w tym zakresie zostało przeprowadzone na podstawie zapytania ofertowego z (...) listopada 2012 r. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie łączna wartość środków na działania promocyjne wynosiła 90.000,00 zł, a więc przy zakupie ww. usługi należało zastosować procedurę konkurencyjności. Tymczasem w opisie przedmiotu zamówienia Skarżąca nie określiła jasno, jaki rodzaj usług jest pożądany do przeprowadzenia w ramach zamówienia. Z zapytania ofertowego nie wynika, jakich konkretnie działań marketingowych i reklamowych oczekuje Spółka, a opis przedmiotu zamówienia jest bardzo ogólny. Doszło zatem do naruszenia zapisów Wytycznych podrozdziału 3.1.3.1 pkt 5, a zatem prawidłowym było nałożenie korekty na ww. zamówienie w wysokości 10% wartości zamówienia i określenie wydatków niekwalifikowalnych w wysokości 1.516,20 zł.

Minister nie zgodził się również ze stanowiskiem organu I instancji co do podwójnego finansowania tych samych wydatków związanych z doradztwem świadczonym na rzecz M.T. oraz W. S. Ww. osoby dwukrotnie skorzystały z doradztwa, tj. M. T. jako przedstawiciel: M. T. – C. i L.Z. M. T., M. Z., T. Z. s.c. zaś W. S. jako przedstawiciel H. S.sp. z o o., G. sp. z o.o. oraz I. sp. z o.o., w których jest wspólnikiem oraz prezesem zarządu.

Organ wyjaśnił, że grupę docelową projektu stanowili przedsiębiorcy z terenu województwa małopolskiego, wsparcie skierowane było do konkretnych firm, a nie do konkretnych osób. Fakt, iż ta sama osoba otrzymała wsparcie, jako przedstawiciel dwóch różnych podmiotów nie przesądza o tym, że doszło do dwukrotnego finansowania tego samego wydatku. Zaznaczono, że organ I instancji nie udowodnił, iż zakres udzielonego wsparcia był identyczny, nie można więc mówić o tym, iż doszło do podwójnego finansowania wydatków w rozumieniu Wytycznych. W projekcie rozliczano bowiem różne wydatki na podstawie innych dokumentów. Nie jest to więc podwójne finansowanie tego samego wydatku.

Minister nie zgodził się również z uznaniem za niekwalifikowalne wydatków w ramach doradztwa świadczonego przez K. K. na rzecz N.sp. z o.o. Wyjaśniono, że na fakturach nr (...) z (...) lipca 2012 r. i nr (...) z (...) czerwca 2012 r. rozliczono 278 godzin pracy. Taka sama ilość godzin wskazana została w protokole odbioru usługi oraz w kartach czasu pracy. Wobec powyższego Minister nie przychylił się do stanowiska organu I instancji w zakresie niekwalifikowalności powyższych wydatków.

Jednocześnie nie zgodzono się ze stanowiskiem Dyrektora WUP odnośnie niekwalifikowalności wydatków na zakup sprzętu komputerowego. W tym kontekście wyjaśniono, że zakup zestawów komputerowych wraz z oprogramowaniem przewidziany był we wniosku o dofinansowanie - 5 zestawów na łączną kwotę 19.750,00 zł. Wniosek w takiej formie został zaakceptowany przez Instytucję Pośredniczącą. Jednocześnie w umowie o dofinansowanie w § 2 zawarto wykluczające się z zapisami wniosku zapisy o tym, iż nie mogą zostać poniesione w projekcie wydatki inwestycyjne. Zatem Instytucja Pośrednicząca z jednej strony zatwierdziła wniosek, w którym przewidziane były wydatki inwestycyjne w postaci komputerów, a z drugiej zawarła umowę, która wykluczała dokonywanie takich zakupów. Wynikiem tego był zakup przez Skarżącą komputerów zgodnie z wnioskiem, a wbrew zapisom umowy. Niemniej, zakup został dokonany zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem, w kwocie nieprzekraczającej przewidzianych na ten cel środków. Jeśli zatem IP zatwierdziła wniosek o dofinansowanie w kształcie przewidującym poniesienie wydatków inwestycyjnych, a Spółka poniosła je na poziomie nie przekraczającym dostępny na ten cel budżet, to nie ma podstaw do żądania zwrotu środków.

Odnośnie uchylenia decyzji Dyrektora WUP w zakresie dotyczącym odsetek wyjaśniono, że zgodnie z art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.); dalej: "O.p." odsetek za zwłokę nie nalicza się (...) za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Postępowanie zostało bowiem wszczęte (...) sierpnia 2015 r., tj. w dniu wpływu do organu I instancji decyzji z (...) lipca 2015 r., uchylającej decyzję Dyrektora WUP w K. z (...) maja 2015 r. Natomiast decyzja Dyrektora WUP z (...) kwietnia 2016 r., kończąca prowadzone postępowanie, została doręczona Skarżącej w dniu (...) kwietnia 2016 r.

Ponadto zaznaczono, że postępowanie odwoławcze wszczęte zostało w dniu (...) maja 2016 r., tj. w dniu przekazania do organu odwołania Beneficjenta od decyzji Dyrektora WUP w K. Zgodnie zaś z art. 139 § 3 O.p. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Jednocześnie, w myśl art. 54 § 1 pkt 3 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się (..) za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3. Dwumiesięczny okres rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy upływał w dniu 8 września 2016 r. zatem w ramach wydatków niekwalifikowalnych orzeczonych w niniejszej decyzji nie należy naliczać odsetek za okres od dnia 9 września 2016 r. do dnia otrzymania przez Skarżącą niniejszej decyzji.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższa decyzją i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia przez IZ POKL decyzji Dyrektora WUP z dnia (...) kwietnia 2016 r., nr (...) w sytuacji, gdy wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, bowiem Dyrektor WUP, jako pracownik samorządu województwa - kierownik wojewódzkiej samorządowej jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, nie może być uznany za organ uprawniony do wydania decyzji o zwrocie dofinansowania zgodnie z art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.); dalej "u.f.p.", jak i w związku z brakiem przymiotu organu nie może uzyskać kompetencji do wydawania decyzji administracyjnej w drodze porozumienia administracyjnego, co skutkowało wydaniem decyzji pierwszej instancji przez podmiot nieuprawniony, zamiast przez Marszałka Województwa M., czego nie dostrzegła IZ POKL i nie uchyliła decyzji pierwszej instancji jako obarczonej wadą nieważności;

a na wypadek nieuwzględnienia powyższego zarzutu, także:

2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora WUP co do kwoty 809.195,49 zł wobec stwierdzenia, iż Skarżąca naruszyła przepisy zawierając umowy z podmiotami powiązanymi z beneficjentem osobowo i kapitałowo – A.P., P. P. oraz M. D., podczas gdy wydatki na wynagrodzenie tych doradców zostały zakwestionowane w decyzji pierwszej instancji wyłącznie w wysokości 410.126,50 zł (pkt III uzasadnienia decyzji I instancji - zatrudnianie osób powiązanych), a w pozostałym zakresie kwoty utrzymanej w mocy są to wydatki na wynagrodzenie pozostałych 27 doradców, co do których nie istniały takie powiązania (co zostało wskazane w pkt IV decyzji pierwszej instancji - odmowa zakwalifikowania jako personel projektu), przy równoczesnym wskazaniu w uzasadnieniu decyzji IZ POKL, iż w tym zakresie Skarżąca nie naruszyła przepisów, co powoduje oczywistą sprzeczność pomiędzy stanowiskiem IZ POKL wyrażonym w uzasadnieniu decyzji i w treści jej osnowy;

3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich naruszenie w- stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na pominięciu w toku ponownego rozpoznania spraw, iż zgodnie z umowa o dofinansowanie z dnia (...) września 2010 r. numer (...) wydatki projektowe ponoszone byty częściowo ze środków dofinansowania (w wysokości do 66,571 % całkowitych wydatków kwalifikowanych projektu), a jednocześnie ze środków własnych Skarżącej (pozostałe 33,429 % wydatków kwalifikowanych), w ten sposób iż jeden wydatek mógł być częściowo finansowany ze środków dofinansowania, a w pozostałym zakresie ze środków własnych skarżącej, przy czym wydatki na personel projektu pokrywane były ze środków własnych nawet do wysokości 50% ich wartości, toteż ewentualne wydatki niekwalifikowalne ustalane w toku niniejszego postępowania, a mające stanowić kwotę zwrotu dofinansowania udzielonego ze środków europejskich, winny być pomniejszane o część środków własnych Skarżącej przeznaczonych na ich pokrycie zgodnie z wnioskami o płatność, co pominęła zarówno IZ POKL jak i Dyrektor WUP w decyzji pierwszej instancji, a co skutkuje błędem w ustaleniach faktycznych i nieprawidłowym ustaleniem kwoty wydatków niekwalifikowanych podlegających zwrotowi, bez uwzględnienia udziału środków własnych Skarżącej w wydatkach projektowych;

4) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich naruszenie w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy polegający na braku wewnętrznej zgodności rachunkowej kwot wskazywanych w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu skarżonej decyzji, polegające w szczególności na wskazaniu w uzasadnieniu decyzji, iż IZ POKL nie podziela stanowiska pierwszej instancji o zakwestionowaniu wydatków w łącznej kwocie 27 387,69 zł (6.121,50 + 21.266,19), przy jednoczesnym uchyleniu decyzji pierwszej instancji wyłącznie co do kwoty 21.387,69 zł oraz braku zgodności rachunkowej pomiędzy decyzją drugiej instancji a decyzją pierwszej instancji co do kwoty utrzymanej w mocy, polegającej w szczególności na orzeczeniu przez IZ POKL łącznie co do kwoty 830.583,18 zł (809.195,49 + 21.387,69), podczas gdy rozstrzygnięcie decyzji pierwszej instancji obejmowało kwotę 836.699,39 zł, co całkowicie uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie wskazywanych w niej kwot;

5) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw. z podrozdziałem 3.1.3 pkt 2 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej jako Wytyczne) w zw. z art. 3 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w zw. z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.) w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, iż w projektach realizowanych w ramach POKL obowiązuje bezwzględny zakaz zawierania umów z osobami powiązanymi z beneficjentem nawet w sytuacji, gdy nie znajduje zastosowania zasada konkurencyjności, co skutkowało uznaniem za niekwalifikowane wydatków na wynagrodzenia doradców – A. P., P. P. oraz M. D., podczas gdy przepisy te nie statuują takiego zakazu, a IZ POKL w swych wyjaśnieniach i interpretacjach wydawanych na gruncie Wytycznych oraz w poprzednich rozstrzygnięciach podejmowanych w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazywała, iż poza zakresem obowiązywania zasady konkurencyjności beneficjent może zawierać umowy z podmiotami powiązanymi;

6) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez ich naruszenie w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i błędne przyjęcie, że umowy zlecenia zawarte pomiędzy Spółką - Skarżącą a A. P. oraz M. D. jako członkami jej zarządu zawierane były z naruszeniem art. 210 § i ustawy z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych (dalej jako k.s.h.) i dotknięte są na mocy art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (dalej jako k.c.) wadą nieważności, a to wobec nieuwzględnienia uchwał Zgromadzenia Wspólników Spółki E. Sp. z o.o. udzielających pełnomocnictwa do zawarcia umów pomiędzy spółką a członkiem jej zarządu, podczas gdy właściwa uchwala znajduje się w aktach niniejszej sprawy, gdzie została złożona przez Skarżącą z własnej inicjatywy, a mimo to została pominięta zarówno w toku ponownego rozpoznania sprawy, jak i w postępowaniu pierwszej instancji, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych w sprawie;

7) art. 80 k.p.a. w zw. z 140 k.p.a. w zw. z art. 133 k.p.a. poprzez ich naruszenie w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy polegające na dokonaniu przez IZ POKL ponownego rozpoznania sprawy bez zapoznania się i dysponowania całością akt postępowania, bowiem wraz z odwołaniem przekazane zostały wyłącznie wybiórczo wybrane przez Dyrektora WUP dokumenty, wyszczególnione w piśmie z dnia (...) maja 2016 r. co skutkowało w szczególności biednym ustaleniem stanu faktycznego sprawy w zakresie umocowania M. D. oraz A.P. do zawarcia umów zlecenia w imieniu skarżącej Spółki oraz pominięciem pomniejszenia wydatków niekwalifikowanych o kwotę 12 - stej transzy dofinasowania zgodnie z pismem Dyrektora WUP z dnia (...) września 2014 r., podczas gdy organ odwoławczy winien ponownie rozpoznać sprawę w oparciu o cały materiał dowodowy, a organ pierwszej instancji nie może dokonywać selekcji dokumentów przekazywanych wraz z odwołaniem;

8) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez ich naruszenie w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy polegające na zaniechaniu odniesienia się przez IZ POKL do wszystkich zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu z dnia (...) kwietnia 2016 r. oraz zaniechanie ponownego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie, co skutkowało pominięciem okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy wskazywanych w treści odwołania, w tym w szczególności co do kwestii naruszenia zasady konkurencyjności oraz wadliwego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w pierwszej instancji, podczas gdy, w toku ponownego rozpoznania sprawy należy ponownie przeprowadzić całość postępowania wyjaśniającego i ustosunkować się do wszystkich zarzutów oraz twierdzeń strony;

9) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP poprzez ich naruszenie w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy polegające na całkowitej zmianie materialnoprawnej podstawy i uzasadnienia prawnego dla ustalenia wydatków niekwalifikowanych z tymi zawarcia w projekcie umów zlecenia z podmiotami powiązanymi – M. D.oraz A. P. i P. P. w stosunku do decyzji pierwszej instancji, przy jednoczesnym zaprzeczeniu dokonanym tam ustaleniom prawnym, a przez to zmianie materialnoprawnej podstawy decyzji ustalenia wydatków podlegających zwrotowi, co skutkowało przeniesieniem całości postępowania co do istoty sprawy na etap postępowania odwoławczego oraz wydaniem decyzji merytorycznej w zastępstwie organu pierwszej instancji, a sprawa w istotnym zakresie nie została rozpoznana w toku dwóch instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności;

10) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez ich naruszenie w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy polegające na prowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zastępstwie Dyrektora WUP co do istotnych okoliczności sprawy, uzupełniając istotne braki postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w toku pierwszej instancji, w tym co do umów zawartych w projekcie z M. D. A. P. i P. P., co skutkowało ustaleniem istotnych okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie wysokości kwoty stwierdzanych wydatków niekwalifikowanych dopiero na etapie postępowania odwoławczego, przez co sprawa nie została rozpoznana w istotnym zakresie w toku dwóch instancji;

11) art. 138 § 2 k.p.a. ewentualnie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 170 § 1 i §3 k.p.a., poprzez ich naruszenie w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu uchylenia decyzji pierwszej instancji, pomimo iż:

a. IZ POKL w toku ponownego rozpoznania sprawy ustaliła, iż kwota określona w pkt I rozstrzygnięcia decyzji pierwszej instancji nie odpowiada sumie kwot wydatków niekwalifikowanych określonych w treści jej uzasadnienia, w ten sposób iż suma kwot określonych w treści uzasadnienia decyzji pierwszej instancji daje wartość 842.704,67 zł, a kwota określona w treści pkt 1 rozstrzygnięcia stanowi 836.699,38 zł, co skutkuje wewnętrzną sprzecznością decyzji pierwszej instancji polegającej na braku spójności pomiędzy treścią jej uzasadnienia i rozstrzygnięcia;

b. w toku rozpoznania sprawy w pierwszej instancji całkowicie pominięto okoliczność ponoszenia wydatków projektowych częściowo z wkładu własnego Skarżącej a częściowo ze środków dofinansowania, zgodnie z kwotami wskazywanymi we wnioskach o płatność, której to okoliczności w decyzji pierwszej instancji nie wyjaśniono i nie przedstawiono w tym zakresie żadnych wyliczeń, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i kwoty dofinansowania podlegającej zwrotowi, bez pomniejszenia stwierdzanych w toku postępowania wydatków me kwalifikowanych o wartość środków własnych Skarżącej wykorzystanych na ich pokrycie;

c. w treści pkt 1 rozstrzygnięcia decyzji pierwszej instancji wskazano kwotę wydatków niekwalifikowanych bez jej pomniejszenia o wartość niewypłaconej 11 transzy dofinansowania o wartości 109.001,28 zł, pomimo iż na dokonanie pomniejszenia wskazano w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji, co skutkuje niemożliwością wykonania decyzji pierwszej instancji na podstawie samego jej rozstrzygnięcia, a jednocześnie treść uzasadnienia nic wskazuje ani na sposób, w jaki Skarżąca ma dokonać pomniejszenia ani związanych z tym wyliczeń, podczas gdy rozstrzygnięcie decyzji powinno zawierać wszystkie elementy treści normy ukształtowanej zapadłą decyzją, w ten sposób, aby decyzji mogła zostać wykonana bądź poddana egzekucji bez konieczności ustalenia jej dyspozycji w drodze interpretacji treści uzasadnienia i dodatkowych wyliczeń;

d. w toku rozpoznania sprawy w pierwszej instancji całkowicie pominięto wszelkie ustalenia prawne i faktyczne w przedmiocie dokonanego przez Dyrektora WUP pomniejszenia kwoty wydatków niekwalifikowanych stwierdzonych w projekcie o kwotę 109.301,23 zł stanowiącej wartość 12 transzy dofinansowania, którego to pomniejszenia dokonano wraz z pismem Dyrektora WUP z dnia (...) września 2014 r., a co skutkowało nieprawidłowym określeniem kwoty przypadającej do zwrotu w decyzji pierwszej instancji i nałożeniem na Skarżącą dwukrotnie obowiązku zwrotu ww. kwoty dofinansowania, tj. po raz pierwszy poprzez dokonane pomniejszenia, a po raz drugi na gruncie decyzji pierwszej instancji;

e. w toku rozpoznania sprawy pierwszej instancji całkowicie zaniechano jakichkolwiek czynności wyjaśniających oraz ustalenia prawdy obiektywnej, poprzez oparcie ustaleń w zakresie stanu faktycznego i prawnego wyłącznie na dokumentacji zgormadzonej w toku przeprowadzonych pod sygn. (...) oraz (...) postępowań kontrolnych, nawet wówczas, gdy stwierdzono, iż jest ona niekompletna i uniemożliwia rozstrzygnięcie, przy jednoczesnym braku jakiejkolwiek weryfikacji ustaleń kontroli w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, co skutkowało ograniczeniem postępowania wyłącznie do okoliczności i ustaleń przeprowadzonych kontroli;

f. w toku rozpoznania sprawy w pierwszej instancji rozstrzygnięcie sprawy oparto o wyniki i materiał kontroli o sygn. (...)i zaniechano przeprowadzenia w sprawie własnych ustaleń faktycznych i prawnych, w sytuacji gdy ustalenia kontroli objęte zostają wadą prawną uzasadniającą odmowę przyznania im mocy dowodowej, a to wskutek pozostawienia bez rozpoznania wniosków Skarżącej o wyłączenie pracowników zespołu kontrolującego, co skutkowało ustaleniem okoliczności faktycznych sprawy w oparciu o dowód niezgodny z prawem, a okoliczność ta nie została nawet dostrzeżona przez orzekające w sprawie organy;

g. w toku rozpoznania sprawy w pierwszej instancji pominięto dowody wskazujące na prawidłową realizację projektu przez Skarżącą, w tym wyników kontroli prowadzonych pod sygn. (...)oraz (...)jak i Informacji pokontrolnej z dnia z dnia (...) grudnia 2012 r . (zweryfikowaną pismem z dnia (...) lutego 2013 r.) obejmującą wizytę monitoringową oraz pozostałych kontroli przeprowadzonych w latach 2011 - 2013, co skutkowało przyjęciem ustaleń w sprawie z pominięciem wszelkich okoliczności świadczących na korzyść Skarżącej;

- podczas gdy wskazywane wyżej uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem czyniły koniecznym uchylenie w toku postępowania odwoławczego decyzji pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a", Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zaskarżona została do Sądu decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z (...) marca 2017 r., uchylająca w części dotyczącej kwoty 21.387,69 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych a w pozostałym zakresie utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora WUP w K. z(...) kwietnia 2016 r., którą określono kwotę do zwrotu przez skarżącą Spółkę w wysokości 836.699,38 zł wraz z odsetkami, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Zwrócić należy uwagę, że ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

Zgodnie natomiast z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 – ust. 9 art. 207 u.f.p.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie organu II instancji spełniona została przesłanka z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., gdyż beneficjent zlecił w ramach projektu usługi doradcze podmiotom powiązanym osobowo z odwołującym, co stanowi o zakupie przedmiotowych usług z naruszeniem podrozdziału 3.1.3 pkt 2 Wytycznych, tj. zasady przejrzystości oraz uczciwej konkurencji, a dodatkowo art. 3 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej.

W tym względzie należy jednak, w ocenie Sądu, podzielić stanowisko prezentowane w skardze, iż zastosowanie reguł pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie, iż niekwalifikowlaność wydatku wynika z działania beneficjenta winno być poprzedzone dokładną analizą stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, w celu wykazania rodzaju i stopnia zawinienia beneficjenta skutkującego naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Zasadny jest zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegający na utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora WUP co do kwoty 809.195,49 zł wobec stwierdzenia, iż Skarżąca naruszyła przepisy obowiązujące przy wydatkowaniu środków dofinansowania zawierając umowy z podmiotami powiązanymi z beneficjentem osobowo i kapitałowo – A. P., P. P. oraz M. D., podczas gdy wydatki na wynagrodzenie tych doradców zakwestionowane w decyzji I instancji wynoszą jedynie 410.126,50 zł (pkt III uzasadnienia decyzji I instancji - zatrudnianie osób powiązanych), a w pozostałym zakresie kwoty utrzymanej w mocy są to wydatki na wynagrodzenie pozostałych 27 doradców (zakwestionowane w pkt IV decyzji pierwszej instancji - odmowa zakwalifikowania jako personel projektu). Zgodnie bowiem z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, wydatki na wynagrodzenie doradców A.P., P.P. oraz M. D., uznane za niekwalifikowane z powodu istnienia powiązań osobowych i kapitałowych z beneficjentem ustalono wyłącznie na kwotę 410.126,50 zł - zgodnie z pkt III uzasadnienia utrzymanej w mocy decyzji pierwszej instancji, a nie na wskazywaną przez IZ POKL jako utrzymaną w mocy kwotę 809.195,49 zł. Zatem, utrzymując decyzję pierwszej instancji w mocy, w oparciu o te same okoliczności sprawy, IZ POKL ustaliła wydatki kwalifikowane w niemal dwukrotnie większej wysokości. Należy podkreślić, iż organ odwoławczy w toku ponownego rozpoznania sprawy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w przedmiocie pkt IV uzasadnienia decyzji pierwszej instancji. Wszelkie rozważania zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji dotyczą wyłącznie umów zawartych w projekcie z A. P., P.P. oraz M. D., jako osobami powiązanymi z beneficjentem, a wiec przedstawiają ponowne rozpoznanie sprawy jedynie w zakresie odpowiadającym pkt III uzasadnienia decyzji pierwszej instancji. Całkowicie pominięte zostały jakiekolwiek okoliczności mogące świadczyć o rozważaniu przez organ odwoławczy niekwalifikowalności wydatków kwestionowanych w pkt IV uzasadnienia decyzji pierwszej instancji - wydatków na wynagrodzenie pozostałych 27 doradców.

Ponadto, dokonując ustalenia wysokości wydatków niekwalifikowanych podlegającej zwrotowi, pominięto iż wydatki projektowe, w tym wydatki w zakresie wynagrodzeń personelu projektu, finansowane były częściowo ze środków własnych Skarżącej i częściowo ze środków dofinansowania, przy czym udział środków własnych w wydatkach na personel projektu sięgał nawet 50 % wartości wydatku. W treści decyzji organów obu instancji nie znalazły się żadne wyliczenia wskazujące, iż kwota mająca stanowić wartość dofinansowania podlegającą zwrotowi uwzględnia wyłącznie środki pochodzące z udzielonego dofinansowania.

Uprawniony jest zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw. z podrozdziałem 3.1.3 pkt 2 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w zw. z art. 3 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w zw. z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej. Brzmienie podrozdziału 3.1.3 pkt 2 Wytycznych wskazuje bowiem, iż nie określa on zakazu zawierania umów z podmiotami powiązanymi w każdej sytuacji, a jedynie w określonych przypadkach, udzielania zamówienia w toku określonej przepisami procedury. Nie ma zastosowania do umów zawieranych poza procedurą konkurencyjności oraz poza trybem zamówień publicznych, ani nie formułuje normy prawnej, której naruszenie można zarzucić Skarżącej. Nie może zatem stanowić wystarczającej podstawy uzasadniającej stwierdzenie, iż Skarżąca naruszyła procedury obowiązujące przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 184 ust. 1 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W sprawie bezsporne pozostaje, iż Skarżąca nie naruszyła procedury określonej w § 20 umowy o dofinansowanie oraz przepisów 3.1.3.1 Podsekcja 1 statuujących zasadę konkurencyjności, bowiem ta nie znajdowała w analizowanym przypadku zastosowania. Również zakaz zawierania umów z podmiotami powiązanymi wyrażony 3.1.3.1 Podsekcja 1 pkt 8 Wytycznych znajduje zastosowanie wyłącznie przy zastosowaniu procedury konkurencyjności, w obrębie której został wprowadzony z dnia 1 stycznia 2012 r. do treści Wytycznych. Jednocześnie przywołane w zaskarżonej decyzji normy podrozdziału 3.1.3 pkt 2 Wytycznych i wynikająca z nich zasada przejrzystości oraz uczciwej konkurencji, jak również art. 3 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, nie mogą zostać uznane za samoistne normy prawne, które stanowią podstawę do ustalenia wydatków niekwalifikowanych i nałożenia obowiązku zwrotu dofinansowania. Samo zatem wykazanie, iż podmiot angażowany pozostaje powiązany z Beneficjentem osobowo lub kapitałowo, nie przesądza o niekwalifikowalności poniesionych w tym zakresie wydatków oraz naruszeniu pozostałych przepisów wydatkowania środków dofinansowania. Każdorazowo ustalić bowiem należy, czy w danym przypadku Beneficjent zobowiązany był stosować zasadę konkurencyjności. Skarżąca trafnie wskazuje przy tym, iż zawierając umowy z osobami powiązanymi osobowo – A. P., P. P. oraz M. D. w sytuacji, gdy zgodnie z § 20 ust. 3 umowy o dofinansowanie nie była zobowiązana do stosowania zasady konkurencyjności, co znajduje potwierdzenie w skarżonej decyzji, postępowała zgodnie z instrukcjami oraz wytycznymi wydanymi przez IZ POKL jeszcze w roku 2012 r.

Skarżąca zasadnie wywodzi, iż ustalenia organu odwoławczego wskazujące na naruszenie art. 210 § 1 k.s.h, a tym samym podrozdziału 3.1 pkt 1 lit. k) Wytycznych, pozostają dowolne oraz podjęte z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a oraz art. 80 k.p.a., bowiem w aktach administracyjnych znajduje się odpis uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki E. Sp. z o.o. z dnia (...) stycznia 2011 r., wyrażającej umocowanie do zawarcia w imieniu Spółki E. Sp. z o.o. umów zgodnie z warunkami art. 210 § 1 k.s.h. Dokument został przedłożony do akt z własnej inicjatywy przez Skarżącą wraz odwołaniem z dnia 17 czerwca 2015 r. od decyzji Dyrektora WUP z dnia (...) maja 2015 r. Powyższy dokument nie został jednak uwzględniony przy podejmowaniu skarżonego rozstrzygnięcia.

Zasadny jest zarzut niedokonania ponownego rozpoznania sprawy w całości. Wraz z odwołaniem nie przekazano bowiem organowi odwoławczemu pisma Dyrektora WUP z dnia (...) września 2014 r., znak (...), w przedmiocie pomniejszenia kwoty dofinansowania podlegającego zwrotowi o wartość dwunastej transzy dofinansowania niewypłaconego Skarżącej, tj. kwoty 109.301,23 zł, a znajdującego się w aktach sprawy prowadzonych przez Dyrektora WUP. To z kolei doprowadziło do pominięcia przez IZ POKL w toku ponownego rozpoznania sprawy, iż ewentualna kwota wydatków niekwalifikowanych winna zostać pomniejszona o wartość niewypłaconej transzy, zgodnie z art. 207 ust. 9 w zw. z ust. 2 u.f.p., co ostatecznie doprowadziło do błędnego ukształtowania treści rozstrzygnięcia skarżonej decyzji. W toku postępowania odwoławczego nie uwzględniono jakichkolwiek okoliczności prawnych i faktycznych związanych z dokonanym już przez Dyrektora WUP pomniejszeniem kwoty wydatków niekwalifikowanych stwierdzonych w projekcie, co wynika z ww. pisma z 4 września 2014 r., zgodnie z którym przypadającą do zwrotu kwotę nieprawidłowości pomniejszono o wartość dwunastej transzy dofinansowania.

Na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia procedury polegający na braku wewnętrznej zgodności rachunkowej kwot wskazywanych w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu skarżonej decyzji oraz braku zgodności rachunkowej pomiędzy decyzją drugiej instancji a decyzją pierwszej instancji co do kwoty utrzymanej w mocy. W sprzeczności z treścią uzasadnienia skarżonej decyzji IZ POKL uchyliła bowiem decyzję pierwszej instancji wyłącznie co do kwoty 21.387,69 zł, podczas gdy z uzasadnienia wynika, iż kwota ta powinna wynosić 27.387,69 zł.

Należy również zauważyć, iż organ odwoławczy nie odniósł się do większości okoliczności i dowodów wskazywanych przez Skarżącą w treści odwołania z dnia (...) kwietnia 2016 r., przedstawianych na okoliczność, iż realizowała ona projekt zgodnie z obowiązującymi przepisami, albo wskazujących na pominięcie przy ustaleniach faktycznych istotnych okoliczności sprawy, pomimo iż miały one istotny wpływ na jej wynik.

Za niezasadny Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia przepisów o właściwości. Należy wyjaśnić, iż na podstawie porozumienia z (...) września 2007 r. Instytucja Pośrednicząca powierzyła WUP w Krakowie uprawnienie do wydawania decyzji w przedmiocie zwrotu środków. Skoro zatem WUP powierzono wydawanie decyzji to dyrektor występuje w imieniu własnym a nie w imieniu województwa.

Nieuprawniony jest również zarzut przedawnienia części dofinansowania.

Na tle tej kwestii zauważenia wymaga, że ustawa o finansach publicznych nie zawiera regulacji związanych z przedawnieniem prawa zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Zgodnie z jej art. 67, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 września 2017r. o sygn. akt I SA/Ke 433/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2017r. o sygn. I SA/Sz 749/17, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że pomimo odesłania, przepisów Ordynacji w zakresie regulującym terminy przedawnienia nie stosuje się, z uwagi na przepis szczególny, tj. rozporządzenie Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1). Przepis art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia przewiduje zaś jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1, z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. Jednocześnie przepis art. 3 ust.1 rozporządzenia wyznacza ostateczny okres przedawnienia, stanowiąc, że "w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu".

Odnosząc się do pojęcia "ostatecznego zakończenia programu", Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 15 czerwca 2017 r. o sygn. akt C-436/15 zauważył, że rozporządzenie Rady (WE) nr 2988/95 nie przewiduje konkretnego wiążącego momentu w odniesieniu do "ostatecznego zakończenia programu", ponieważ [...] moment ten różni się nieuchronnie w zależności od poszczególnych etapów i procesów przewidzianych w celu zakończenia każdego wdrożonego programu wieloletniego (punkt 60). Ustalenie momentu "ostatecznego zakończenie programu" w celu stosowania zasady przedawnienia właściwej dla "programów wieloletnich", przewidzianej w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, zależy zatem od przepisów, które normują każdy program wieloletni (punkt 61). W celu ustalenia momentu "ostatecznego zakończenie programu" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w owym przepisie. Przedawnienie przewidziane bowiem w owym przepisie pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii. Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (punkt 62). Ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenia programu", do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego "programu wieloletniego" (punkt 63). Po upływie nieprzekraczalnego terminu określonego przez Komisję dla zakończenia prac i dokonania płatności z tytułu związanych z tymi pracami wydatków kwalifikowalnych, projekt taki należy uznać za ostatecznie zakończony w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, bez uszczerbku dla ewentualnego przedłużenia na mocy nowej decyzji Komisji w tym zakresie (punkt 66).

Na tle tego uregulowania, słusznie zauważa się również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyżej wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2017r.), że przyjęcie jako początkowej daty biegu przedawnienia daty poszczególnych płatności w projekcie oraz stosowanie terminu przedawnienia z art. 70 § 1 O.p., wyłączyłoby skuteczność szeregu kompetencji oraz instrumentów prawnych, którymi dysponuje IZ w zakresie kontroli realizacji projektów (także w okresie ich trwałości), odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i nakładania korekt finansowych (art. 25 ust. 1 pkt 14-15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). Trudno zatem przyjąć, aby po upływie 5 lat od daty płatności w projekcie kontrole takie miały wyłącznie charakter stwierdzający bez możliwości wywołania określonych skutków oraz zastosowania określonych środków prawnych.

Dla POKL na lata 2007 - 2013, uznać więc należy, że okres przedawnienia biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Sprawę zakończenia programu reguluje zaś m. in. decyzja Komisji z dnia 20.3.2013 r. C(2013)1573 w sprawie zatwierdzenia wytycznych dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007-2013). Zgodnie z jej zaleceniami, wszystkie dokumenty zamknięcia należy złożyć do dnia 31 marca 2017 r., jak określono w art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999.

Należy również wskazać, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., zamknięcie programu operacyjnego następuje w dacie wcześniejszego spośród następujących trzech wydarzeń: płatności salda końcowego określonego przez Komisję na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, przesłania noty debetowej na kwoty nienależnie wypłacone państwu członkowskiemu przez Komisję w odniesieniu do danego programu operacyjnego, anulowania salda końcowego zobowiązania budżetowego. Komisja informuje państwo członkowskie o dacie zamknięcia programu operacyjnego w nieprzekraczalnym terminie dwóch miesięcy.

Reasumując powyższe, wobec braku odniesienia się w zaskarżonej decyzji do argumentacji Spółki, należało stwierdzić, że Minister nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w odniesieniu do indywidualnej sytuacji beneficjenta, co miało znaczenie dla zastosowanej w sprawie materialnej podstawy rozstrzygnięcia, skutkującej koniecznością zwrotu części otrzymanego dofinansowania. Powyższe stanowi o naruszeniu przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że na organie administracji publicznej ciąży obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ, wykorzystując zatem dozwolone przepisami środki dowodowe, winien zebrać cały materiał dowodowy pozwalający na dokonanie stosownych ustaleń i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, wobec wykazanych wyżej braków postępowania, nie sposób uznać, że doszło do ustalenia okoliczności o kluczowym znaczeniu dla wydania decyzji w przedmiocie zwrotu przez beneficjenta określonej kwoty dofinansowania.

W związku z powyższym, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.