Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2129/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2005 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania Oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2004 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2004 r., znak: [...] orzekającej o zameldowaniu M. M. na pobyt stały w R. przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał m.in., iż pobytem stałym, według art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 omawianej ustawy organ prowadzący ewidencję ludności jest zobowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym.

Przez pojęcie "zgłoszone dane" należy rozumieć dane osobowe wymienione w art. 11 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zawarte w formularzu "Zgłoszenie pobytu stałego", którego wzór określa załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie zgłaszania i przyjmowania danych niezbędnych do zameldowania i wymeldowania oraz prowadzenia ewidencji ludności i ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1999).

Ponieważ zgłoszone przez M. M. dane budziły wątpliwości – organ I instancji – działając na podstawie art. 47 ust. 2 omawianej ustawy, wszczął postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalił, że:

─ nieruchomość przy ul. [...] w R. jest współwłasnością osób fizycznych na podstawie księgi wieczystej Kw. [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] lipca 2001 r., sygn. akt [...],

─ w lokalu nr 20 tej nieruchomości są zameldowane na pobyt stały 3 osoby: J. M. (była żona M. M.) oraz synowie B. M. i W. M. – wszyscy od [...] maja 1988 r.

Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji wydał w dniu [...] kwietnia 2004 r. decyzję o odmowie zameldowania M. M. w przedmiotowym lokalu.

Na skutek odwołania złożonego przez M. M. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy, w dniu 7 czerwca 2004 r. zgłosił się do Referatu Ewidencji Ludności jeden ze współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] M. R., który zeznał do protokołu z przesłuchania strony, że od około dwóch miesięcy M. M. zamieszkuje w lokalu nr 20 przy ul. [...], widuje go na podwórku. Lokal zajął bezprawnie, nie ma zawartej żadnej umowy.

M. R. wyjaśnił ponadto, że administruje on tym domem, zbiera czynsze od lokatorów, reguluje wszystkie rachunki i wie, że nie płacą 4 osoby – w tym właśnie M. M., który ma już ponad 10.000 zł zaległego czynszu. W tej sytuacji kategorycznie sprzeciwia się zameldowaniu M. M.

Organ wskazał, iż poprzednio zameldowani w przedmiotowym lokalu J. M. – była żona M. M. oraz synowie B. M. i W. M. zostali wymeldowani decyzjami administracyjnymi z dnia [...] maja 2004 r., obecnie nigdzie nie są zameldowani.

Następnie w dniu 30 czerwca 2004 r. M. M. przedłożył organowi meldunkowemu drugi formularz "zgłoszenie pobytu stałego", na którym pobyt M. M. w lokalu nr 20 przy ul. [...] w R. potwierdziła współwłaścicielka – W. T. Tym samym dwoje ze współwłaścicieli potwierdziło fakt zamieszkiwania M. M. w przedmiotowym lokalu.

W toku postępowania organ I instancji zwrócił się do I Komisariatu Policji z prośbą o ustalenie, czy M. M. zamieszkuje w omawianym lokalu.

Pismem z dnia 7 lipca 2004 r. Komisariat Policji w R. poinformował, że M. M. nie zamieszkuje pod adresem R., ul. [...], mieszkanie to jest niezamieszkałe i nie jest znane aktualne miejsce pobytu M. M.

Ponieważ odpowiedź ta była sprzeczna z twierdzeniem dwojga współwłaścicieli przedmiotowego lokalu, organ I instancji postanowił zweryfikować informację policji i w dniu 20 lipca 2004 r. w obecności policjanta R. K. przeprowadzono kontrolę w przedmiotowym lokalu.

Podczas kontroli stwierdzono, że w lokalu nr 20 zamieszkuje M. M. W dniu kontroli lokal był w trakcie malowania. W lokalu był obecny M. M. i jego syn W. M., który pomagał ojcu w malowaniu. M. M. poinformowany o celu kontroli zażądał przesłuchania świadków, których poprosił do mieszkania.

Zaproszeni najbliżsi sąsiedzi D. G. zam. w lokalu nr 17 przy ul. [...] w R., jak i T. P. zam. w lokalu nr 16 przy ul. [...] w R. – potwierdzili fakt zamieszkiwania M. M. w przedmiotowym lokalu.

Wnikliwa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem organu II instancji wykazała, iż organ I instancji prawidłowo ustalił, że M. M. zamieszkuje pod wskazanym adresem w R. przy ul. [...] i ma zamiar stałego przebywania w spornym lokalu za zgodą jednego ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości – W. T.

W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym organ odwoławczy uznał, że został spełniony warunek uzasadniający zameldowanie M. M. na pobyt stały w lokalu nr 20. Bowiem ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie jest też formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. W. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] i Prezydenta Miasta R. jako sprzecznych z prawem i naruszających zasady współżycia społecznego.

Skarżący zakwestionował ustalenia organu I instancji odnośnie zamieszkiwania M. M. w lokalu nr 20 przy ul. [...]. Wprawdzie M. R. zeznał, iż M. M. mieszka w spornym lokalu, ponieważ widuje go na podwórku posesji, jednakże nie świadczy to o tym, że mieszka on tam na stałe. Także podpis na druku meldunkowym W. T. nie może być argumentem przesądzającym o zameldowaniu, ponieważ nie został złożony w obecności pracownika Urzędu Miejskiego, ponadto W. T. nie była przesłuchana w sprawie, a w rozmowie z współwłaścicielami zaprzeczyła ona jakoby podpisywała druk meldunkowy potwierdzający pobyt M. M. w lokalu nr 20.

Zeznania świadków D. G. i T. P., na które powołał się organ w uzasadnieniu decyzji, wskazując że M. M. mieszka w spornym lokalu, są niewiarygodne. Wymieniony M. M., będąc prawnym najemcą lokalu nr 20, nigdy nie zameldował się w nim, ponieważ jego centrum życiowe znajdowało się w innym miejscu (do końca 2003 r. przebywał w miejscowości P. w gminie S., gdzie był zameldowany na pobyt stały).

W lokalu nr 20 przy ul. [...] zamieszkała tylko jego żona z dwoma synami i z chwilą ich wyprowadzenia się M. M., chcąc zatrzymać w swoim posiadaniu dwupokojowe mieszkanie, postanowił w nim zameldować się i chociaż wiedział, że kamienica jest własnością prywatną, nie zwrócił się do żadnego ze współwłaścicieli o zgodę na zamieszkanie.

W kolejnym piśmie z dnia 14 lutego 2005 r. skarżący, ustosunkowując się do odpowiedzi organu na skargę wskazał, iż W. T. aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2004 r. zbyła swoje udziały w nieruchomości na T., A. i J. W. i wyjaśnił, że jego udziały we współwłasności tej nieruchomości wynoszą 2/18. Podniósł też, iż wina niezabezpieczenia lokalu po wyprowadzeniu się żony M. M. leży po stronie zarządcy M. R., czego dało wyraz postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] stycznia 2005 r., sygn. akt – [...] odbierające mu prawo do zarządzania nieruchomością.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W świetle ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego lub czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby (art. 1 ust. 2), a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5, art. 6, art. 10 i 15) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji.

Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15) właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie (art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2).

Jeżeli zgłoszone dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania i wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy na podstawie art. 47 ust. 2.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP.

Uzasadniając swoje orzeczenie Trybunał Konstytucyjny wskazał, m. in., iż obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu osoby. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Zadaniem organu meldunkowego nie powinna być zatem kontrola legalności zameldowania i pobytu, lecz faktyczne zarejestrowanie danych.

W tej sytuacji uzasadnione jest stanowisko, że w sprawach związanych z zameldowaniem organy administracji uprawnione są jedynie do badania, czy określona osoba faktycznie zamieszkuje w lokalu, w którym chce się zameldować.

W rozpatrywanej sprawie w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy ustalono, że M. M. zamieszkuje w lokalu nr 20 przy ul. [...] w R. Ustalenia w tym przedmiocie organ I instancji poczynił w oparciu o zeznania świadków, w tym współwłaściciela nieruchomości M. R. jak też na podstawie spostrzeżeń własnych dokonanych w czasie przeprowadzonych kontroli lokalu. Ocena tego materiału i wyprowadzone z tej oceny wnioski są logicznie uzasadnione.

Nie można podzielić zarzutu skarżącego, iż M. M. zajął lokal bezprawnie. W tym zakresie uczestnik postępowania powołuje się na wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 1987 r. sygn. akt – [...] ustalający, że M. M. wstąpił z dniem [...] stycznia 1987 r. w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr 20 położonego w R. przy ul. [...] w miejsce dotychczasowego najemcy lokalu M. M. Z materiału sprawy nie wynika, aby ten stosunek najmu został w wyniku wypowiedzenia przez właścicieli nieruchomości rozwiązany.

W tych okolicznościach, skoro organy przeprowadziły postępowanie administracyjne bez naruszenia zasad procedury administracyjnej oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w wyroku.