Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 826/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "W. " z siedzibą w P. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczaną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Spółdzielnia Mieszkaniowa "W. " w P. (dalej jako skarżąca) wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta nr [...] z dnia [...].09.2021 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczaną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (zwanej dalej: "Uchwałą szczegółową") w części tj. w zakresie: § 9 ust. 2, § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, § 11 ust. 1 i ust. 2 Uchwały szczegółowej.

Zaskarżonej Uchwale szczegółowej zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

1) art. 6r ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1297 z późn. zm., dalej jako u.c.p.g.) przez określenie w § 10 ust. 1 Uchwały szczegółowej minimalnych pojemności pojemników, w których mają być zbierane odpady komunalne z terenu nieruchomości niezamieszkanych, podczas gdy stanowiło to przekroczenie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 6r ust. 3 u.c.p.g. i przepisu art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g., który stanowi, że minimalne pojemności pojemników określa się w regulaminie czystości i porządku na terenie gminy, a nie w uchwale podejmowanej na podstawie art. 6r ust. 3 u.c.p.g.;

2) art. 6r ust. 3 i ust. 3b u.c.p.g. przez określenie w § 9 ust. 2, § 10 ust. 2 i 3, § 11 ust. 1 i 2 Uchwały szczegółowej minimalnej częstotliwości odbioru odpadów (1 odbiór co 2 tygodnie, za wyjątkiem szkła - tu minimum 1 odbiór co 4 tygodnie), bez uwzględnienia ilości rzeczywiście wytwarzanych odpadów w odniesieniu do nieruchomości (lokali) niezamieszkanych, co skutkuje zawyżeniem częstotliwości wywozu w przypadku podmiotów prowadzących gospodarczą w szczególności w niewielkiej skali i w konsekwencji obciążeniem właścicieli tych nieruchomości (lokali) niezamieszkałych opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieadekwatną do rzeczywistej ilości wytwarzanych przez nich odpadów.

Wobec powyższego skarżąca wniosła na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały szczegółowej w części tj. w zakresie:

a) § 9 ust. 2 w części dotyczącej ustalenia minimalnej częstotliwości odbioru tj. wyrażeń: "jednak nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie" oraz "przy uwzględnieniu wariantów dotyczących częstotliwości odbioru odpadów komunalnych w miesiącu, wskazanych w § 11 uchwały";

b) § 10 ust. 1 pkt 1 w części dotyczącej ustalenia minimalnej pojemności pojemników tj. wyrażenia: "o pojemności minimalnej 120 l w pojemnikach podziemnych lub półpodziemnych o pojemności minimalnej 1300 l; w workach o pojemności 120 l";

c) § 10 ust. 1 pkt 2 w części dotyczącej ustalenia minimalnej pojemności pojemników tj. wyrażenia: "dwu- lub czterokołowych o pojemności minimalnej 120 l bądź w pojemnikach podziemnych lub pólpodziemnych o pojemności minimalnej od 300 l",

d) § 10 ust. 2 w części dotyczącej ustalenia minimalnej częstotliwości odbioru tj. wyrażeń: "jednak nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie dla odpadów określonych w § 6 ust. 2 pkt 1-4 Regulaminu (papier, metale, tworzywa sztuczne, odpady opakowaniowe wielomaterialowe) oraz nie rzadziej niż raz na cztery tygodnie dla odpadów określonych w § 6 ust. 2 pkt 5 (szkło)" oraz "przy uwzględnieniu wariantów dotyczących częstotliwości odbioru odpadów komunalnych w miesiącu, wskazanych w § 11 uchwały";

e) § 10 ust. 3 w części dotyczącej ustalenia minimalnej częstotliwości odbioru tj. wyrażenia: "nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie, przy uwzględnieniu wariantów dotyczących częstotliwości odbioru odpadów komunalnych w miesiącu, wskazanych w § 11 uchwały";

f) § 11 ust. 1 pkt 1 - 3 i ust. 2 w całości.

Uzasadniając interes prawny we wniesieniu skargi skarżąca podniosła, że sprawuje ona zarząd szeregiem nieruchomości położonych w P., zabudowanych budynkami mieszkalnymi wielolokalowymi, w których oprócz lokali mieszkalnych znajdują się również lokale użytkowe (niemieszkalne). W przekonaniu skarżącej są to "nieruchomości mieszane" w rozumieniu § 2 pkt 11 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta P. (uchwała Rady Miasta nr [...] z dnia 28.09.2021 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta P. zwana dalej "Regulaminem") tj. nieruchomości, które w części stanowią nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy i w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, o których mowa w art. 6j ust. 4 u.c.p.g.

Jak wyjaśniła skarżąca, Spółdzielnia wyposaża wszystkie nieruchomości w stosowne pojemniki do gromadzenia odpadów oraz dba o prawidłowy stan miejsc gromadzenia odpadów, a ponadto co miesiąc uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami na rzecz Miasta P.. Skarżąca podkreśliła przy tym, że dokonuje ona zbiorczej wpłaty obejmującej wszystkie nieruchomości będące w jej zarządzie.

Nadto skarżąca wskazała, że jej interes prawny wynika m.in z faktu, że spółdzielnia ma obowiązek prowadzić gospodarkę finansową w sposób określony w przepisach Ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1208 z późn. zm., dalej jako u.s.m.), a zatem dbając o interesy członków i nie odnosząc korzyści majątkowych ich kosztem (art. 1 ust.11 u.s.m.). W przekonaniu skarżącej wyjaśnienie spornych kwestii służy nie tylko spółdzielni, ale jest istotne przede wszystkim dla ogółu jej członków, którzy uczestniczą w ponoszeniu kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości.

Wysuwając argumenty na rzecz pierwszego z podniesionych zarzutów skarżąca wskazała, że rada gminy na podstawie art. 6r ust. 3 u.c.p.g. posiada kompetencje do określenia w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczaną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a w szczególności także do ustalenia częstotliwości odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposobu świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Jak podniosła skarżąca, Rada Miasta wydając na ww. podstawie Uchwałę szczegółową, wykroczyła jednak częściowo poza swoje kompetencje poprzez określenie w § 10 ust. 1 Uchwały szczegółowej minimalnej pojemności pojemników.

Skarżąca następnie wskazała na treść art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g., który stanowi, że w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy określa się rodzaj i minimalną pojemność pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, uwzględniając średnią ilość odpadów wytwarzanych w danym lokalu oraz liczbę osób korzystających z pojemników.

Z powyższego wynika zatem – w przekonaniu skarżącej - że regulacje dotyczące rodzaju i pojemności pojemników winny znaleźć się w Regulaminie, a nie w Uchwale szczegółowej, co z kolei oznacza, że ustalając je w Uchwale szczegółowej organ w sposób istotny naruszył zarówno przepis art. 6r ust. 3 u.c.p.g., jak również art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. Dalej skarżąca podniosła, że określając w § 10 ust. 1 Uchwały szczegółowej minimalne pojemności, organ nie zróżnicował w żaden sposób pojemności pojemników, a zatem – zdaniem skarżącej - oczywistym jest, że pominął w tym przypadku kryteria, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 lit. a i b u.c.p.g.

Na rzecz drugiego z podniesionych zarzutów skarżąca argumentowała, że zgodnie z art. 6r ust. 3 u.c.p.g. rada gminy jest upoważniona do określenia w uchwale częstotliwości odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości, przy czym zgodnie z ust. 3d tego przepisu dopuszczalne jest zróżnicowanie częstotliwości odbierania odpadów, w szczególności w zależności od ilości wytwarzanych odpadów i ich rodzajów. Częstotliwość odbioru odpadów ma z kolei wpływ na wysokość opłaty za gospodarowanie odpadamy komunalnymi, co wynika z art. 6j ust. 3 u.c.p.g.

Skarżąca wskazała, że organ ustalił w Uchwale szczegółowej minimalną częstotliwość odbioru określonych frakcji odpadów, przy czym nie uwzględnił on specyfiki prowadzonej w lokalu użytkowym działalności, w tym ilości wytwarzanych odpadów i ich rodzajów. Organ określił bowiem w Uchwale szczegółowej jednakowe minimalne częstotliwości odbioru odpadów dla wszystkich nieruchomości niezamieszkanych:

1) nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie w zakresie odpadów zmieszanych (§ 9 ust. 2 i § 11 ust. 1 pkt 1), frakcji: papier, metale, tworzywa sztuczne, odpady opakowaniowe wielomateriałowe (§ 10 ust. 2 i § 11 ust. 1 pkt 2) i bioodpadów (§ 10 ust. 3 i § 11 ust. 1 pkt 2),

2) nie rzadziej niż raz na cztery tygodnie w zakresie szkła (§ 10 ust. 2 i § 11 ust. 1 pkt 3).

W przekonaniu skarżącej częstotliwość odbioru odpadów ustalona przez organ nie może być całkowicie oderwana od ilości rzeczywiście wytwarzanych odpadów w danym lokalu. Model przyjęty w Uchwale szczegółowej polegający na ustaleniu takiej samej częstotliwości wywozu odpadów dla wszystkich nieruchomości niezamieszkałych powoduje, że częstotliwość ta jest oderwana od potrzeb właścicieli lokali, w szczególności tych, w których prowadzona jest niewielka działalność gospodarcza. Jak wskazała skarżąca skutkuje to uiszczaniem zawyżonej opłaty za wywóz odpadów, w stosunku do ilości odpadów rzeczywiście wytwarzanych. Skarżąca podniosła ponadto, że taka regulacja narusza zasadę sprawiedliwość wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, a ewentualnie, gdyby Sąd stwierdził brak przyczyn odrzucenia skargi, o jej oddalenie w całości.

W kwestii interesu prawnego skarżącej organ podniósł, że sformułowane w skardze zarzuty w rzeczywistości nie dotyczą legalności i prawidłowości kwestionowanych aktów, ale sprowadzają się kwestionowania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W konsekwencji rozważania skargi nie potwierdzają, że skarżąca posiada interes prawny w zaskarżeniu ww. aktu prawnego.

Organ ponadto podkreślił, że skarżąca nie wykazała, w jaki sposób minimalna pojemność pojemników na odpady przekłada się na jej sytuację prawną i zobowiązania. W ocenie organu nie zachodzi tożsamość interesu prawnego skarżącej zarządzającej nieruchomością oraz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w lokalach czy nieruchomościach użytkowych.

Nadto organ wskazał, że uchwała podejmowana na podstawie art. 6r ust. 3 u.c.p.g. powinna określać częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości. Adresatem Uchwały szczegółowej są zatem podmioty odbierające odpady od wytwórców odpadów, a nie właściciele nieruchomości, na których są wytwarzane odpady. Zdaniem organu, z tego powodu nie sposób stwierdzić istnienia bezpośredniego związku między Uchwałą szczegółową, a konkretną, zindywidualizowaną sytuacją prawną skarżącej.

Z powyższych względów skarżąca nie ma – w przekonaniu organu - interesu prawnego w odniesieniu do zaskarżenia Uchwały szczegółowej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6r ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i określenie w Uchwale szczegółowej minimalnej pojemności pojemników, organ wyjaśnił, że wskazane zapisy stanowią jedynie zabieg legislacyjny mający na celu skorelowanie częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych wskazanych w Regulaminie, z ich odbiorem przez wyspecjalizowany podmiot (co reguluje Uchwała szczegółowa). Organ podkreślił, że zważywszy na obowiązek pozbywania się odpadów komunalnych tylko i wyłącznie w taki sposób - zabieg taki znajduje uzasadnienie. W ocenie organu nie oznacza to wkroczenia w materię zastrzeżoną dla Regulaminu, ale jedynie nawiązanie do regulacji tam zawartych, co należy ocenić pozytywnie z punktu widzenia systemowego.

Organ wskazał ponadto, że trudno mówić o obowiązku odbierania odpadów bez jakiegokolwiek nawiązania do poprzedzającego go etapu czynności związanych z ich pozbywaniem. Między tymi dwiema czynnościami istnieje bowiem sankcjonowany prawnie realny obowiązek, co – w przekonaniu organu - prowadzi do wniosku, iż sformułowania w Uchwale szczegółowej odnoszące się do treści Regulaminu, a w szczególności określonej w nim kubaturze pojemników, znajduje uzasadnienie. Dalej organ podkreślił, że § 10 ust. 1 Uchwały szczegółowej nie normuje kwestii minimalnej pojemności pojemników, a jedynie określa zasady odbioru pojemników o poszczególnej kubaturze, której minimalny zakres określa Regulamin.

Odnosząc się do drugiego z podniesionych w skardze zarzutów, organ wskazał, że w uchwale podejmowanej na podstawie art. 6r ust. 3 u.c.p.g. określa się przede wszystkim częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości. Jej adresatem są więc podmioty odbierające odpady wytwórców odpadów, właściciele nieruchomości, na których są wytwarzane odpady.

Kolejno organ wyjaśnił, że w przepisie art. 6r ust. 3b, na który powołuje się skarżąca, mowa jest jedynie o dopuszczeniu, a nie o obowiązku zróżnicowania częstotliwości odbierania odpadów, przy czym zróżnicowanie to w szczególności zależeć może od ilości wytwarzanych odpadów i ich rodzajów. W ocenie organu bezpodstawne jest więc zarzucanie organowi, że nie skorzystał ze swojej fakultatywnej kompetencji i wywodzenie z takiego zarzutu wniosku o stwierdzenie nieważności. Organ podkreślił, że decyzja o uwzględnieniu ww. fakultatywnego rozwiązania należy do decyzji organu administracji, a więc w tym przypadku Rady Miasta.

Jednocześnie organ zaznaczył, że w istocie w Uchwale szczegółowej uwzględniono zróżnicowanie częstotliwości w zależności od ilości wytwarzanych odpadów. Mianowicie w § 9 i 2 oraz § 10 ust. 2 Uchwały szczegółowej wskazano, że odbiór odpadów z terenu nieruchomości niezamieszkanych odbywa się w zależności od potrzeb, z oczywistym uwzględnieniem odpowiednich zapisów Regulaminu. Nadto następuje to przy uwzględnieniu dalece zróżnicowanych wariantów dotyczących częstotliwości odbioru odpadów komunalnych w miesiącu. W ocenie organu świadczy to o uwzględnieniu zróżnicowanej sytuacji poszczególnych źródeł.

W piśmie z dnia 15.02.2023 r. skarżąca podtrzymała wszelkie zarzuty, twierdzenia i wnioski podniesione w skardze oraz uzupełniająco ustosunkowała się do argumentacji organu podniesionej w odpowiedzi na skargę.

W zakresie posiadania interesu prawnego w zaskarżeniu Uchwały szczegółowej skarżąca wskazała, że to z woli samego ustawodawcy spółdzielnie mieszkaniowe są obciążone obowiązkami "właściciela nieruchomości" w rozumieniu u.c.p.g. Skoro więc skarżąca składając deklaracje i uiszczając opłaty za wywóz odpadów, ma obowiązek stosować się do przepisów Uchwały szczegółowej jako aktu prawa miejscowego, niewątpliwie treść tejże uchwały wpływa na sytuację prawną Spółdzielni i w konsekwencji jej członków.

W polemice do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, skarżąca wskazała, że co prawda określenie w Uchwale szczegółowej minimalnej pojemności pojemników jest skorelowane z postanowieniami Regulaminu, jednak Regulamin jest w tym zakresie wadliwy, a ponadto organ częściowo wykroczył poza swoje kompetencje poprzez określenie w § 10 ust. 1 Uchwały szczegółowej minimalnych pojemności pojemników. Dalej skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom organu, Uchwała szczegółowa nie uwzględnia zróżnicowanej sytuacji właścicieli poszczególnych lokali.

Pismem z dnia 21.02.2023 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 17.02.2023 r., organ poinformował, że w przedmiotowej sprawie nie sporządzono uzasadnienia do zaskarżonej uchwały, lecz zostało sporządzone uzasadnienie do projektu przedmiotowej uchwały. Organ w załączeniu do ww. pisma przesłał uzasadnienie, w którym zwięźle zostały umotywowane powody podjęcia uchwały w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczaną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Pismem z dnia 23.02.2023 r., odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia 21.02.2023 r., organ przedłożył opinię Państwowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 21.09.2021 r. oraz raport z konsultacji społecznych dotyczący Uchwały szczegółowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miasta nr [...] z dnia 28.09.2021 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczaną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zaskarżona Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa W. z 12.10.2021 r., pod pozycją [...].

Na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Wobec wykonywania przez Spółdzielnię Mieszkaniową "W. " obowiązków właścicieli lokali, Sąd stwierdził, że pozostaje ona adresatem norm Regulaminu, a kwestionowane przez skarżącą przepisy Regulaminu dotyczą bezpośrednio jej sytuacji prawnej. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że ustalenia Regulaminu dotyczące minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na nieruchomościach, na których nie zamieszkują mieszkańcy, mają bezpośredni wpływ na wysokość opłat ponoszonych na rzecz gminy z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Opłaty ponoszone z tego tytułu na rzecz gmin stanowią daninę publiczną o charakterze niepodatkowym. Stanowisko takie znajduje oparcie w art. 6r ust. 1 u.c.p.g., w którego świetle opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi dochód gminy (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11.12.2015 r., II OSK 959/14, LEX nr 2067960.)

Co więcej, skarżąca wywodzi naruszenie swojego interesu prawnego z faktu zarządzania szeregiem nieruchomości położonych w P., zabudowanych budynkami mieszkalnymi wielolokalowymi, w których oprócz lokali mieszkalnych znajdują się również lokale użytkowe (niemieszkalne). Są to więc w przekonaniu skarżącej "nieruchomości mieszane" w rozumieniu § 2 pkt 11 Regulaminu tj. nieruchomości, które w części stanowią nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy i w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, o których mowa w art. 6j ust. 4 u.c.p.g. Skarżąca wyposaża wszystkie nieruchomości w stosowne pojemniki do gromadzenia odpadów oraz dba o prawidłowy stan miejsc gromadzenia odpadów, a ponadto zobowiązana jest do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami na rzecz Miasta P.. Przyjęcie w Regulaminie zasad gospodarowania odpadami, w tym częstotliwości ich odbioru narusza zatem jej interes prawny i daje legitymację do wniesienia skargi (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26.01.2017 r., II SA/Lu 984/16, LEX nr 2291046).

Zgodnie z art. 6r. ust. 3. u.c.p.g. rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Dopuszcza się zróżnicowanie częstotliwości odbierania odpadów, w szczególności w zależności od ilości wytwarzanych odpadów i ich rodzajów, z tym że w okresie od kwietnia do października częstotliwość odbierania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz bioodpadów stanowiących odpady komunalne nie może być rzadsza niż raz na tydzień z budynków wielolokalowych i nie rzadsza niż raz na dwa tygodnie z budynków mieszkalnych jednorodzinnych, z wyłączeniem gmin wiejskich oraz części wiejskiej gmin miejsko-wiejskich, w przypadku których częstotliwość odbierania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz bioodpadów stanowiących odpady komunalne może być rzadsza (art. 6r. ust. 3b. u.c.p.g.).

Projekt uchwały, o której mowa w ust. 3, podlega zaopiniowaniu przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego w zakresie częstotliwości odbierania odpadów komunalnych (art. 6r. ust. 3c. u.c.p.g.).

W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutu sformułowanego pod adresem regulacji z art. 10 ust. 1 Uchwały szczegółowej. Zasadnie wprawdzie w skardze podniesiono, że materia rodzaju i minimalnej pojemności lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów winna być zawarta w Regulaminie, nie zaś w Uchwale szczegółowej, nie można jednak postanowieniom w tej kwestii zawartym w zaskarżonej Uchwale szczegółowej skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa skutkującego koniecznością stwierdzenia ich nieważności. Inkryminowane postanowienia art. 10 ust. 1 Uchwały szczegółowej co do pojemności są bowiem odzwierciedleniem odpowiednich regulacji zawartych w § 13 Regulaminu. Organ zatem prawidłowo uregulował materią pojemności w Regulaminie, zaś w Uchwale szczegółowej do tych regulacji nawiązał, wskazując zresztą na § 6 ust. 2 Regulaminu. Należy zatem podzielić argumentację odpowiedzi na skargę, że walor normatywny w materii pojemności pojemników przypisać należy postanowieniom Regulaminu, a zapisy Uchwały szczegółowej do tych postanowień nawiązują.

Zgodnie z art. 6r. ust. 3b. u.c.p.g. dopuszcza się zróżnicowanie częstotliwości odbierania odpadów. Naruszenia tego przepisu (i przepisu art. 6r. ust. 3. u.c.p.g.) skarżąca upatruje w uregulowaniu w §§ 9 ust. 2, 10 ust. 2 i 3 oraz 11 ust. 1 i 2 Uchwały szczegółowej zawyżonej minimalnej częstotliwości odbioru odpadów.

Ustosunkowując się do tego zarzutu stwierdzić należy, że słusznie w odpowiedzi na skargę wskazano, iż adresatem regulacji są przede wszystkim podmioty odbierające odpady. Kwestia odbioru odpadów komunalnych znajdującymi się w Uchwale podejmowanej na podstawie art. 6r ust. 3 u.c.p.g. powinna być przy tym spójna z regulacjami dotyczącymi częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych z terenu nieruchomości zawartymi w Regulaminie (art. 4 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g.). Tym samym uznać należy, że minimalna częstotliwość odbierania odpadów komunalnych z terenu nieruchomości powinna odpowiadać minimalnej częstotliwości pozbywania się odpadów tam określonej.

Postanowienia Regulaminu dotyczące częstotliwości odbierania odpadów zawarte w §§ 11 ust. 2, 16 ust. 3 i 17 ust. 5 i 6 Regulaminu zostały przez Spółdzielnię Mieszkaniową "W. " w P. zaskarżone (z zarzutem naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 3 w zw. z ust. 1 u.c.p.g. w zw. z art. 2 Konstytucji RP) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który nieprawomocnym wyrokiem z dnia 17 lutego 2023 r. w sprawie IV SA/Po 825/22 skargę oddalił. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że obowiązkiem organu uchwałodawczego było ustalenie w Regulaminie częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego, zaś art. 4 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g. nie uzależnia częstotliwości odbioru odpadów od jakichkolwiek wskaźników. Sąd zauważył także, że częstotliwość odbioru odpadów określona w Regulaminie, co do której zarzuty podnosi skarżąca tj. raz na dwa tygodnie lub raz na cztery tygodnie nie jest częstotliwością, która mogłaby implikować niedogodności dla mieszkańców. W świetle tak wyrażonej częstotliwości można przyjąć, że nie jest ona ani nadmiarowa, ani też zbyt rzadka. Akt prawa miejscowego, jakim jest Regulamin, jest aktem prawa powszechnie obowiązującego skierowanym do ogółu mieszkańców konkretnej jednostki podziału terytorialnego kraju. Akty prawa miejscowego mają zatem moc obowiązującą wobec wszystkich osób zamieszkujących daną jednostkę terytorialną (W. Skrzydło [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. VII, Warszawa 2013, art. 94). Rolą organu uchwałodawczego jest takie sformułowanie przepisów aktu prawa miejscowego aby zachować ich generalny charakter. Również kwestie sanitarne przemawiają za tym, aby częstotliwość odbioru odpadów była odpowiednio dostosowana do zmieniających się warunków atmosferycznych.

W ocenie skarżącej przyjęte w Uchwale szczegółowej rozwiązania odnośnie do częstotliwości odbioru odpadów ze względu na oderwanie od potrzeb właścicieli lokali prowadzą do zawyżenia opłaty za wywóz odpadów. Jak jednak wyżej wskazano muszą być one skorelowane z treścią Regulaminu, a organ zasadnie zauważa w odpowiedzi na skargę, że u.c.p.g. nie obliguje do zróżnicowania częstotliwości odbierania odpadów, a jedynie je dopuszcza. Okoliczność, że skarżąca ocenia regulacje zawarte w Uchwale szczegółowej jako niedostosowane do specyfiki jej potrzeb nie może przesądzać o istnieniu podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanych rozwiązań. Skarżąca jest jednym z tysięcy adresatów norm zawartych w Regulaminie i z natury rzeczy stopień dopasowania regulacji do potrzeb i oczekiwań każdego adresata może być inny.

Podkreślić w tym miejscu także należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu której gmina występuje w roli organu władzy publicznej. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów (...) Opłata ta nie jest bowiem obecnie cywilnoprawną opłatą za usługę, a daniną publicznoprawną ustalaną odrębnie zgodnie z art. 6j i 6k u.c.p.g. (por. wyrok w sprawie II SA/Po 991/19; CBOSA).

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.