Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1191/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Ewidencja ludności
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, art. 4 i art. 109 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 96
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin.
Teza: Samo zameldowanie na pobyt czasowy - w związku z podjęciem studiów w innej miejscowości - nie stanowi wystarczającej podstawy do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego wskutek utraty prawa wybieralności /na podstawie art. 109 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 2 ust. 3 i art. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin - Dz.U. nr 16 poz. 96 ze zm./.

TEZY

Samo zameldowanie na pobyt czasowy - w związku z podjęciem studiów w innej miejscowości - nie stanowi wystarczającej podstawy do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego wskutek utraty prawa wybieralności /na podstawie art. 109 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 2 ust. 3 i art. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin - Dz.U. nr 16 poz. 96 ze zm./.


SENTENCJA

oddala skargę Rady Gminy w C. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody O.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z 3 kwietnia 1993 r. Wojewoda O. orzekł o nieważności uchwały nr XXX/117/93 Rady Gminy w C. z 3 marca 1993 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./.

W motywach stwierdzono między innymi, co następuje:

Rada Gminy na podstawie art. 109 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 2 ust. 3 i art. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin /Dz.U. nr 16 poz. 96 ze zm./ podjęła uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego Stanisława P. wskutek utraty prawa wybieralności.

Wygaśnięcie mandatu umotywowane było utratą więzi z wyborcami poprzez czasowy pobyt radnego w Warszawie, który miał być dłuższy niż kadencja Rady /protokół z sesji Rady z 3 marca 1993 r./.

Stan faktyczny - stwierdził następnie Wojewoda - przedstawia się następująco:

- radny Stanisław P. od 9 listopada 1990 r. do 5 marca 1993 r. był czasowo zameldowany w W. w związku z podjęciem studiów,

- radny od 16 marca 1971 r. do chwili obecnej zameldowany jest na pobyt stały w miejscowości T. gmina C.,

- radny oprócz członkostwa w Radzie jest członkiem Komisji Oświatowo-Społecznej Rady i członkiem zarządu Gminy.

Na podstawie przedłożonych przez radę wykazów, organ nadzoru stwierdził, że radny uczestniczył w 11 posiedzeniach Komisji na 16 odbytych, na 21 odbytych posiedzeń Zarządu radny uczestniczył w 15 posiedzeniach, na 25 odbytych posiedzeniach rady - radny uczestniczył w 19.

Zgodnie z art. 4 w związku z art. 2 ust. 3 Ordynacji warunkiem posiadania biernego prawa wyborczego jest stałe zamieszkiwanie na obszarze działania danej rady.

Tak więc punktem wyjścia dla rozstrzygnięcia, czy w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek utraty prawa wybieralności w związku z zaprzestaniem przez radnego stałego zamieszkiwania na obszarze działania Rady Gminy w C. jest ustalenie, co w sensie prawnym oznacza użyty w ordynacji termin "stałe zamieszkiwanie na obszarze działania rady".

Ordynacja wyborcza do rad gmin nie definiuje powyższego określenia. Tak więc przy jego interpretacji należy, zdaniem organu nadzoru, odwołać się do powszechnie obowiązujących przepisów, w tym przede wszystkich do przepisów art. 25 Kc, który stanowi, iż "miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu".

Z przepisu art. 25 Kc wynika, że o miejscu zamieszkania decyduje fakt przebywania w określonej miejscowości z zamiarem stałego pobytu. Przy czym fakt przebywania w danej miejscowości oznacza takie przebywanie, które ma cechy założenia w danej miejscowości ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.

Powyższe oznacza, iż przejściowe, chociażby długotrwałe zaniechanie przebywania w dotychczasowym miejscu zamieszkania nie musi oznaczać automatycznie zaniechania przebywania w miejscu stałego zamieszkiwania prowadząc do utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Jedynym powodem dla stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Stanisława P. była okoliczność podjęcia studiów w Warszawie i zameldowania się tam na pobyt czasowy. Ponieważ radny, jak wynika z dokumentów, przebywa nadal na terenie działania rady Gminy w C. chociażby w związku z posiedzeniami Rady, Zarządu, Komisji nie można uznać w ocenie organu nadzoru, że trwale i definitywnie zaprzestał przebywania na terenie gminy. Okoliczność podjęcia studiów oznacza tylko, iż radny przejściowo ograniczył swe przebywanie na terenie gminy nie zaprzestając jednak całkowicie i definitywnie przebywania na jej terenie.

Jeżeli chodzi o drugi aspekt miejsca zamieszkania w postaci "zamiaru stałego pobytu" wskazać należy, iż o zamiarze tym przesądza możliwość przypisania danej osobie fizycznej na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności "zamiaru stałego pobytu".

W tym wypadku rada Gminy nie wskazała na żadną okoliczność, która wskazywałaby, że radny miał zamiar zmiany miejsca stałego pobytu /dotychczasowego miejsca zamieszkania/.

Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wniosła skargę Rada Gminy w C., wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego.

W odpowiedzi na skargę podtrzymano argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, podkreślając nadto, że radny Pan Stanisław P. od 16 marca 1971 r. do chwili obecnej jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości T. gminy C.

Oprócz członkostwa w radzie jest członkiem Komisji Oświatowo - Społecznej rady i członkiem zarządu gminy. Od początku kadencji jest jednym z najbardziej aktywnych radnych. (...).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Wojewoda O. prawidłowo stwierdził, że brak było podstaw prawnych i faktycznych do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego.

Od 22 lat wyżej wymieniony radny zameldowany jest na pobyt stały w miejscowości T. gminy C. Czasowe zameldowanie w W. - w związku z podjęciem studiów - nie miało wpływu na wypełniane przez radnego jego obowiązków, o czym świadczy fakt, że należy on do najbardziej aktywnych i zdyscyplinowanych radnych, wypełniających należycie swoje obowiązki radnego.

Skarżący w niczym nie podważyli zarówno ustaleń faktycznych, jak i podstaw prawnych rozstrzygnięcia nadzorczego i dlatego na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa skarga ulega oddaleniu.