Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 831/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Michał Niedźwiedź WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi W.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 18 maja 2022 r. nr 1201-IEE.711.1.24.2022.2.EP w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej również jako: Organ, Dyrektor, DIAS) postanowieniem z dnia 18 maja 2022r. nr 1201-IEE.711.1.24.2022. 2.EP, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 735 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.) w związku z art. 17, art. 18 art. 59 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 479 z późn. zm.; dalej jako u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020r w związku z art. 13 ustawy z dnia 11 września 2019r o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r. poz. 2070), po rozpoznaniu zażalenia W.D. (dalej również jako: Skarżący, Strona, Zobowiązany) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wadowicach z dnia 24 stycznia 2022r. nr 1225-22-004060 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

1. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Wadowicach, działając jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Zobowiązanego na podstawie 23 własnych tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za okres 07.2005, 10-12.2005, 03-07.2006, 03.2007, 01-06.2008 oraz zryczałtowanym podatku dochodowym za 12.2005, 12.2006, 12.2007 i 12.2008.

Organ egzekucyjny z uwagi na bezskuteczność egzekucji postanowieniem z 26.03.2013r. nr EA/72401-301-13/UD umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Zobowiązanego.

Następnie organ egzekucyjny wystawił nowe tytuły wykonawcze obejmujące te same okresy zaległości i wszczął ponownie wobec Zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 04.08.2016r. od nr [...] do nr [...], z 22.08.2016r. od nr [...] do nr [...] oraz z 12.09.2016r. od nr [...] do nr [...] obejmujące ww. zaległości w kwocie należności głównej 42.968,90zł.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 4 sierpnia 2020r nr 1225-SEE.711.22248986.2020.1.UD zajął wierzytelności pieniężne Zobowiązanego w G. S.A. Zawiadomienie o zajęciu doręczono Zobowiązanemu 10 sierpnia 2020r.

2. Skarżący pismem z dnia 17 sierpnia 2020r. złożył do organu egzekucyjnego zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. z powodu "upływu okresu przedawnienia podatkowego".

Organ egzekucyjny powyższe pismo zakwalifikował jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia, ponieważ zostało złożone po upływie terminu do złożenia zarzutów.

Postanowieniem z dnia 26 października 2020r., organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

3. W wyniku zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia 5 stycznia 2021r. nr 1201-IEE.711.1.202.2020.2.MB uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Powodem uchylenia postanowienia było niepełne uzasadnienie faktyczne. Organ egzekucyjny odniósł się do zarzutu przedawnienia, lecz niewystarczająco. W treści uzasadnienia postanowienia wskazano kiedy należności objęte tytułami wykonawczymi uległyby przedawnieniu po upływie 5 lat, lecz nie wskazano jakie okoliczności wydłużyły bieg terminu przedawnienia.

4. Ponownie rozpoznając sprawę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wadowicach postanowieniem z dnia 23 lipca 2021r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

5. Strona, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zarzuciła w zażaleniu naruszenie przepisów materialnych, a szczególnie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 1325 z późn. zm.; dalej jako O.p.) "przez przyjęcie jakoby dokonywane przez organ czynności wywarły skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych". Zdaniem Zobowiązanego organ egzekucyjny nieprawidłowo zawiadamiał zobowiązanego o dokonanych czynnościach egzekucyjnych, gdyż "materialnoprawne skutki doręczeń, odnoszące się do zobowiązań podatkowych, reguluje odrębna ustawa - ordynacja podatkowa".

6. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia 16 listopada 2021r. nr 1201-IEE.711.1.131.2021.4.GS uchylił to postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia postanowienia było niepełne uzasadnienie faktyczne ponieważ nie wskazano kiedy upływa termin przedawnienia, czyli kiedy obowiązek się przedawnia/przedawnił, również podając datę.

7. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wadowicach po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego – postanowieniem z dnia 24 stycznia 2022r. nr 1225-22-004060 – odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

8. Skarżący w zażaleniu podniósł, kwestię "rzekomych doręczeń zastępczych dokonanych dla zobowiązanego w okresie jego pobytu za granicą". Ponadto zarzucił, iż "ponowne wszczęcie egzekucji na podstawie ponownych tytułów wykonawczych jest nielegalne". Zobowiązany wskazał, że "organ egzekucyjny wystawiając nowe tytuły wykonawcze w miejsce dawnych, dążył do zatarcia śladów przedawnienia podatkowego". Skarżący stwierdził, że w obecnej chwili na podstawie analizy dokumentów, trudno stwierdzić, czy do przedawnienia doszło, czy też nie.

9. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie – postanowieniem z dnia 18 maja 2022r. nr 1201-IEE.711.1.24.2022.2.EP – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu DIAS streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

Następnie Dyrektor odniósł się do kwestii przedawnienia. Wskazał, że zgodnie z art. 70 §1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast art. 70 § 4 O.p. stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Dyrektor w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia szczegółowo opisał wymagalność/przedawnienie każdej zaległości z osobna (str. 6-31 uzasadnienia). Ustalił, że bieg terminu przedawnienia zaległości z tytułu podatku PPE za 12/2005r., 12/2007r., 12/2008r. został zawieszony w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie o przestępstwo karno-skarbowe. Zawieszenie miało miejsce od daty wszczęcia postępowania karnego do daty prawomocnego jego zakończenia (art. 70 § 6 i § 7 O.p.). Nadto wyjaśnił, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania, o czym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Następnie art. 70 § 7 pkt 1 O.p. stanowi, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

Zawieszenia miały miejsce w dniach:

- od 18.01.2007r. do 31.03.2007r. - dotyczy podatku PPE za 12/2005r.,

- od 18.12.2008r. do 27.02.2009r. - dotyczy podatku PPE za 12/2007r.,

- od 01.10.2009r. do 23.02.201r. - dotyczy podatku PPE za 12/2008r.

Zobowiązany został powiadomiony o prowadzonym postępowaniu karno - skarbowym zawiadomieniem z dnia 23 kwietnia 2013r. nr RP/8207-25/13 doręczonym 08.05.2013r. Powyższe zawieszenie nie miało wpływu na zmianę biegu terminu przedawnienia ww. zaległości.

W wyniku przeprowadzonej analizy Dyrektor stwierdził, że w związku z zastosowaniem środków egzekucyjnych bieg terminu przedawnienia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za m-ce: 07/2005, 10-12/2005, 03-07/2006, 03/2007, 01-06/2008 oraz zryczałtowanego podatku dochodowego za 12/2005, 12/2006, 12/2007, 12/2008 upływa w dniu 03.03.2025r, o ile nie wystąpią zdarzenia mające wpływ na bieg terminu przedawnienia.

Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego dotyczącego "rzekomych doręczeń zastępczych dokonanych dla zobowiązanego w okresie jego pobytu za granicą", Organ wyjaśnił, że czynności egzekucyjne dokonywane są w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie przepisów u.p.e.a., która to ustawa wskazuje wprost w art. 18, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy k.p.a. Zawiadomienia o dokonanych czynnościach egzekucyjnych były doręczane Zobowiązanemu w trybie przepisów ustawy k.p.a. Zawiadomienia o czynnościach egzekucyjnych doręczane były Zobowiązanemu za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. na adres zamieszkania zgłoszony w Urzędzie Skarbowym od 2003r. Zobowiązany nie zgłaszał innego adresu zamieszkania ani zmiany pobytu. W przypadku doręczenia korespondencji innym osobom niż zobowiązany, doręczenie miało miejsce po adresem zamieszkania Zobowiązanego, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdują się odpowiednie adnotacje pracownika poczty doręczającego korespondencję.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu zobowiązanego, tj. ponownego wszczęcia egzekucji na podstawie ponownych tytułów wykonawczych, wskazano że organ egzekucyjny wszczął ponownie egzekucję wobec zobowiązanego na podstawie art. 61 u.p.e.a., po umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność. W związku z ujawnieniem źródła dochodu Zobowiązanego, wystawił nowe tytuły wykonawcze z 04.08.2016r., 22.08.2016r. oraz 12.09.2016r. Ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło na podstawie przepisów u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020r., które to nie wskazywały, że ponowne wszczęcie egzekucji następuje na podstawie dotychczasowego tytułu wykonawczego. Zatem, zarzut, że ponowne postępowanie egzekucyjne zostało wszczęta nielegalnie, a dokonane w tym postępowaniu czynności egzekucyjne nie mają wpływu na bieg terminu przedawnienia jest bezzasadny.

Odpowiadając na zarzut, że Zobowiązany nie został wysłuchany, a jego argumentacji nie rozważono, mimo że mogła prowadzić do daleko idących wniosków, wyjaśniono, że przesłuchanie strony może nastąpić wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Tytuły wykonawcze na podstawie których prowadzone było postępowanie egzekucyjne umorzone z uwagi na bezskuteczność zostały zarchiwizowane, a nie zniszczone, jak wskazuje Zobowiązany i jako dowód w sprawie zostały dołączone do akt sprawy.

Zatem biorąc powyższe pod uwagę uznano, iż fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione, a zarzuty Zobowiązanego są niezasadne.

10.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 i 4 O.p. przez ich błędne zastosowanie,

- przepisów proceduralnych, tj. art. 59 § 1 pkt 1 i 3 i § 4, art. 61 § 4 i art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.,

- zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP i art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący rozwinął powyższe zarzuty i na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

10.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

11.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2022r. poz 329; dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019r., II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron.

W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.

11.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

11.3. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga okazała się niezasadna.

11.4. Na wstępie zaznaczyć należy, że stan faktyczny sprawy, w tym daty zawieszenia i przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych przedmiotowym postępowaniem odwoławczym, ustalone przez organy, opisane w części historycznej wyroku oraz zaskarżonych postanowieniach i odpowiedzi na skargę, Sąd w pełni akceptuje, przyjmując je za własne.

11.5. Przechodząc natomiast do złożonej skargi, zauważyć należy, że oparta jest on na aktualnym brzmieniu ustawy – postępowanie egzekucyjne w administracji. Świadczy o tym między innymi zarzut drugi, tj. zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 i 3, art. 61 § 4 i art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 59 § 1 u.p.e.a.:

Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:

1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;

2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;

3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;

4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek:

a) jest ściśle związany ze zobowiązanym,

b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;

7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.

Uszło jednak uwadze Skarżącego (oraz jego pełnomocnika), że z dniem 30 lipca 2020r. nastąpiła znacząca nowelizacja ww. ustawy, wprowadzona ustawą z dnia 11 września 2019r o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r. poz. 2070). Dotyczyła ona również przepisu art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z jego poprzednim brzmieniem:

Postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Nowelizacja dotyczyła również art. 33 u.p.e.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 33 § 2 u.p.e.a. (do którego odnosi się skarga):

Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Natomiast przed nowelizacją podstawy zarzutów znajdowały się w art. 33 § 1 u.p.e.a., który stanowił:

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Dodatkowo zauważyć należy, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Natomiast w poprzednim stanie prawnym, zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego można było zgłaszać jedynie w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, co wynikało z treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W podsumowaniu powyższych różnic w przepisach wskazać należy, że na podstawie art. 13 ust. 1 ww. ustawy nowelizacyjnej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotowa nowelizacja – jak już wspomniano - zasadniczo weszła w życie z dniem 30 lipca 2020r. Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed tą datą, zatem zarzuty skargi w niniejszej sprawie zostały sformułowane w sposób niewłaściwy, gdyż odnoszą się do niewłaściwego stanu prawnego, tj. do aktualnego stanu prawnego, podczas gdy w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje ustawa egzekucyjna w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji.

11.6. Wadliwy jest też zarzut naruszenia art. 61 § 4 u.p.e.a., który aktualnie stanowi, że podstawą ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej jest dotychczasowy tytuł wykonawczy albo dalszy tytuł wykonawczy. Do ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o wszczęciu egzekucji administracyjnej, z tym że zamiast odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu doręcza się zawiadomienie organu egzekucyjnego o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej.

Jednakże przepis ten został wprowadzony ww. nowelizacją. Poprzednio brak było takiej regulacji. Art. 61 (bez podziału na paragrafy) stanowił jedynie, iż w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 [tj. w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne – co miało miejsce w niniejszej sprawie] wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

Zatem należy zgodzić się z organem, że przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020r. nie wskazywały, że ponowne wszczęcie egzekucji następuje na podstawie dotychczasowego tytułu wykonawczego. Zatem w niniejszej sprawie postąpiono prawidłowo, gdy po uprzednim umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., wystawiono nowe tytuły wykonawcze obejmujące te same okresy zaległości i wszczęto ponownie wobec Zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie nowych tytułów wykonawczych. Taka praktyka, na podstawie uprzednio obowiązującego stanu prawnego, była akceptowana w orzecznictwie.

11.7. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organy art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej polegający na wygaśnięciu obowiązku w całości albo w części.

Jak już wspomniano jest to aktualne brzmienie art. 33. W poprzednim brzmieniu podobny zarzut znajdował się w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jednakże w poprzednim brzmieniu ww. przepisów zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej można było zgłaszać jedynie w terminie 7 dni od dnia doręczenia Zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych. Ponowne doręczenie tytułów wykonawczych miało miejsce w 2016r. zatem zgłaszanie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej po tym czasie należy uznać za bezskuteczne. Słusznie zatem Organ – działając w interesie Strony – od początku traktował jego pisma nie jako zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, ale jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

11.8. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 70 § 1 i § 4 O.p. W świetle przepisów ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do dnia ww. nowelizacji wystawienie nowych tytułów wykonawczych (po uprzednim umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.) było zgodne z prawem. W konsekwencji zarzut iż ww. tytuły wykonawcze są "nielegalne", wystawione bez podstawy prawnej, jest zupełnie niezasadny. Wynika on – jak już wspomniano – z faktu, że Skarżącemu (jego pełnomocnikowi) umknął fakt nowelizacji przepisów ustawy egzekucyjnej, w tym jej przepis przejściowy, stanowiący, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe.

W dalszej konsekwencji stwierdzić należy, że – wbrew zarzutom sformułowanym w treści skargi – środki egzekucyjne zastosowane na podstawie tychże nowych tytułów wykonawczych są skuteczne i wywołały one skutek o jakim mowa w art. 70 § 4 O.p. w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu po takim przerwaniu, biegu terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Daty przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w stosunku do każdej z zaległości objętych przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym zostały szczegółowo ustalone i opisane przez Organ w treści zaskarżonego postanowienia. Mają one również odniesienie w zebranym materiale dowodowym. Jak już wspomniano Sąd w pełni je akceptuje.

Odnosząc się do kwestii braku zawiadomienia Zobowiązanego o czynnościach egzekucyjnych w czasie gdy przebywał za granicą, należy zgodzić się z Organem, że czynności egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dokonywane były na podstawie przepisów u.p.e.a., w toku której – na podstawie odesłani z art. 18 u.p.e.a. – stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.

Zawiadomienia o dokonanych czynnościach egzekucyjnych były doręczane Zobowiązanemu w trybie przepisów ustawy k.p.a. Zawiadomienia o czynnościach egzekucyjnych doręczane były Zobowiązanemu za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. na adres zamieszkania zgłoszony w Urzędzie Skarbowym od 2003r. Zobowiązany nie zgłaszał innego adresu zamieszkania ani zmiany pobytu. W przypadku doręczenia korespondencji innym osobom niż zobowiązany, doręczenie miało miejsce po adresem zamieszkania Zobowiązanego, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdują się odpowiednie adnotacje pracownika poczty doręczającego korespondencję.

11.9. Odnosząc się natomiast do podstaw umorzenia wskazanych w skardze, tj. art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. w aktualnym brzmieniu, zauważyć należy, że przesłanka z pkt 3 w aktualnym brzmieniu (niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27) nie była w stanie prawnym sprzed nowelizacji podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Była tylko podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Jak już natomiast wielokrotnie wskazano, zarzuty te w ówcześnie obowiązującym stanie prawnym można było składać w terminie 7 dni od doręczenia Zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Abstrahując od powyższego zauważyć należy, że zarzut ten Skarżący łączy z faktem, iż nowy tytuł wykonawczy jest "nielegalny" (wystawiony bez podstawy prawne). Jak już wskazano powyżej (w punkcie 11.6. uzasadnienia) zarzut ten jest bezzasadny w świetle poprzednio obowiązującego stanu prawnego.

Natomiast przesłanka z pkt 1 w aktualnym brzmieniu (niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego) jest w pewnym sensie odpowiednikiem poprzednio obowiązującego art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał).

Przedmiotowa przesłanka będąca podstawą do umorzenia postepowania egzekucyjnego nie zachodzi w niniejszej sprawie. Jak już wspomniano tytuły wykonawcze w niniejszej sprawie zostały wystawione zgodnie z prawem. W niniejszej sprawie zastosowano środki egzekucyjne (o których Zobowiązany został zawiadomiony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa), które spowodowały, że poszczególne zobowiązania podatkowe, będące przedmiotem niniejszego postepowania egzekucyjnego nie uległy przedawnieniu.

Zdaniem Sądu nie zachodzą również żadne inne przesłanki nakazujące umorzenie postępowanie egzekucyjnego w niniejszej sprawie.

11.10. Organ – wbrew zarzutom skargi – nie naruszył również art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji. Organy działały na podstawie i w granicach przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. przepisów ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do ww. nowelizacji. Raz jeszcze stwierdzić należy, że zarzut ten jest spowodowany faktem, iż Skarżącemu umknął fakt nowelizacji z 2020r. oraz przepis przejściowy, który nakazuje do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. nowelizacji stosować przepisy dotychczasowe.

Natomiast odnosząc się do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. stwierdzić należy, że zgodnie z brzmieniem pierwszego z ww. przepisów, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Uzupełnieniem tego przepisu jest m.in. art. 73 k.p.a., zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Wgląd w akta sprawy w przypadku, o którym mowa w art. 236 § 2, następuje z pominięciem danych osobowych osoby składającej skargę (§ 1b). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2).

Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżącemu uniemożliwiono czynny udział w postępowaniu w całym jego toku, w szczególności przez uniemożliwienie wglądu w akta. Wręcz przeciwnie – w treści skargi pełnomocnik potwierdza, że zapoznawał się osobiście z aktami sprawy.

Natomiast "ostateczne" zawiadomienie w trybie art. 10 § 1 k.p.a., o którym mowa w końcowej części tego przepisu, dotyczy tylko postępowań kończących się decyzją, co jasno wynika z treści przepisu ("a przed wydaniem decyzji umożliwić...").

Niniejsze postępowanie (jak wszystkie postępowania egzekucyjne) kończyło się postanowieniem, zatem ta część ww. przepisu nie znajduje tu zastosowania.

Ponadto w orzecznictwie (np. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2022r., I OSK 841/19) podnosi się, a pogląd ten Sąd w niniejszym składzie podziela, że naruszenie tego przepisu – aby mogło być podstawą uchylenia orzeczenia przez sądy – musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Dodatkowo dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania.

Ponieważ tym wymogom Skarżący nie sprostał, ww. zarzut również należy uznać za bezzasadny.

11.11. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.