Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2903/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33, art. 27 par. 1, art. 7 par. 2 i 3
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 457/12 w sprawie ze skargi Z.F. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 457/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Z.C. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Skarżysku-Kamiennej nakazał Z.C., R.C. i J.C. rozbiórkę drewnianej wiaty o wymiarach 9,10 x 3,0 m, położonej przy ul. [...] i przylegającej do budynku gospodarczego na działce sąsiedniej. W podstawie prawnej powołano art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1981 r. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Wyrokiem z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 714/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Z.C. na decyzję organu II instancji, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1066/08, oddalił skargę kasacyjną Z.C. od ww. wyroku.

Następnie postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 154/10, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę Z. C. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r., II OSK 1066/08.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji – wobec braku wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowej wiaty – upomnieniem z dnia 10 maja 2010 r. wezwał wszystkich zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, informując jednocześnie, że po upływie tego terminu zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne.

Wobec dalszego uchylania się przez zobowiązanych od wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne, wydając w dniu 28 grudnia 2011 r. skierowane do tych osób odrębne tytuły wykonawcze.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. organ I instancji uznał za bezzasadne zarzuty Z. C. zgłoszone w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. organ II instancji, po rozpoznaniu zażalenia Z. C., uchylił w całości ww. postanowienie oraz umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte tytułami wykonawczymi z dnia 28 grudnia 2011 r. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło stwierdzenie, że tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W tym zakresie wskazano na błędne powołanie podstawy prawnej nałożonego obowiązku, jak również brak powołania decyzji II – instancyjnej z dnia [...] października 2007 r. oraz wskazania danych osobowych poszczególnych zobowiązanych, pozwalających na ich identyfikację w przypadku ściągania należności.

Organ I instancji, po uzupełnieniu informacji dotyczących danych osobowych zobowiązanych, ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne wydając w dniu 19 marca 2012 r. nowe tytuły wykonawcze, skierowane odrębnie do Z. C., R.C. i J.C.

W piśmie z dnia 28 marca 2012 r. Z. C. zgłosiła zarzuty do wystawionego wobec niej tytułu wykonawczego, argumentując, że działania inspektorów budowlanych mają na celu wyłącznie utrudnienie jej życia i to pomimo, że jest osobą schorowaną i niepełnosprawną. Ponadto organy nie wzięły pod uwagę formułowanych przez stronę wniosków.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Skarżysku – Kamiennej orzekł o bezzasadności zarzutów wskazując, że obowiązek określony w tytule wykonawczym wynika z ostatecznej decyzji z dnia 1 sierpnia 2007 r., utrzymanej w mocy decyzją z dnia 22 października 2007 r. Natomiast kwestionowanie nakazu rozbiórki jest bezzasadne i nie ma żadnego wpływu na wyegzekwowanie przedmiotowego obowiązku. W podstawie prawnej powołał art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1, art. 33, art. 34 § 1, 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. C. powtórzyła argumentację przedstawioną w zgłoszonych zarzutach.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku – Kamiennej z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Wskazał, że wysuwane przez stronę zarzuty nie odpowiadają przesłankom wymienionym w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ II instancji podkreślił jednocześnie, że prawomocne rozstrzygnięcia sądowo – administracyjne, które zapadły w sprawie przedmiotowej wiaty, zobowiązują organy nadzoru budowlanego do skutecznego wyegzekwowania obowiązku rozbiórki tej wiaty. Natomiast w toku postępowania egzekucyjnego organy nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, wynikającym z decyzji administracyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Z. C. wniosła o uchylenie postanowienia z dnia [...] maja 2012 r. i tytułu wykonawczego w całości, zarzucając organom naruszenie zasady obiektywizmu i swobodnej oceny dowodów. Skarżąca wskazała na brak uwzględnienia jej wyjaśnień i wniosków (m. in. o przesłuchanie świadków), a także wszystkich okoliczności mających wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. Zarówno przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach, jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie nie zostały dopuszczone jej wypowiedzi i pominięto dowód w postaci pisma z Urzędu Gminy w Wąchocku z dnia 8 sierpnia 1989 r., a przy wydawaniu wyroku nie uwzględniono innych okoliczności, chociażby wieku strony.

W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Oddalając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 457/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach powołał art. 151 p.p.s.a stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Wobec bezskuteczności podejmowanych przez Z.C. działań kwestionujących legalność orzeczonego w dniu 1 sierpnia 2007 r. nakazu rozbiórki, decyzja w tym przedmiocie pozostaje w obrocie prawnym, co rodzi obowiązek jej wykonania przez zobowiązanych. Niesporne natomiast jest, że pomimo upływu 5 lat od daty orzeczenia rozbiórki nie została ona wykonana. W tej sytuacji wystawienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku – Kamiennej tytułu wykonawczego z dnia 19 marca 2012 r., poprzedzone doręczeniem upomnienia z dnia 10 maja 2010 r., wzywającym do wykonania decyzji, stało się konieczne dla uruchomienia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do przymuszenia zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowej wiaty. Jak wynika z art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania obowiązku przez zobowiązanego przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do realizacji obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Środki ochrony prawnej przysługujące uczestnikom postępowania egzekucyjnego po jego wszczęciu – w tym zarzuty, do których prawo zgłoszenia służy zobowiązanemu – mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania. Nie służą one natomiast do weryfikacji ostatecznych decyzji czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego. Powyższą zasadę wyraża art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co czyni bezzasadnymi podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące de facto treści nałożonego na nią obowiązku. Badanie dopuszczalności egzekucji obejmuje bowiem wyłącznie sprawdzenie prawidłowości jej wszczęcia oraz poprzedzenie wszczęcia egzekucji wcześniejszym upomnieniem.

Podstawą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym mogą być tylko ściśle określone okoliczności, których zamknięty katalog zawarty jest w art. 33 u.p.e.a. Zestawiając treść tego przepisu z zarzutami skarżącej nie sposób uznać za zasadne jej twierdzeń, co do błędu w zakresie określenia osoby zobowiązanej w treści tytułu wykonawczego. Jak wynika bowiem z dyspozycji art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera wskazanie imienia, nazwiska lub firmy oraz adresu zobowiązanego, którym w niniejszej sprawie bez wątpienia jest Z. C.. Okoliczność ta wynika bowiem w sposób jednoznaczny z decyzji z dnia 1 sierpnia 2007 r., której legalność nie może budzić jakichkolwiek zastrzeżeń. Natomiast pozostałe okoliczności podnoszone przez skarżącą – jak trafnie uznał organ – nie mieszczą się w żadnej z ustawowych podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Z kolei dane adresowe Z. C. zostały ustalone w oparciu o informację Wójta Gminy Skarżysko-Kościelne na podstawie aktualnych danych z ewidencji ludności.

Nie nasuwa również żadnych zastrzeżeń prawidłowość wystawionego w dniu 19 marca 2012 r. tytułu wykonawczego w zakresie spełnienia pozostałych wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. Organ I instancji właściwie powołał treść podlegającego egzekucji obowiązku, jak również jego podstawę prawną – art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1981r. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), jak również decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku-Kamiennej z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] października 2007 r. W tytule wykonawczym zawarto przy tym stwierdzenie, że przedmiotowy obowiązek jest wymagalny (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.), pouczono zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu(art. 27 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) oraz o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Prawidłowo wskazano przy tym datę wystawienia tytułu, opatrując go podpisem z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego, odciskiem pieczęci urzędowej wierzyciela (art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) oraz odpowiednią klauzulą o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej (art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).

Formułowane przez Z.C. zarzuty dotyczące kwestii prawidłowości postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem nakazu rozbiórki z dnia 1 sierpnia 2007 r. nie mogły stanowić przedmiotu rozważań organu egzekucyjnego z uwagi na brak uprawnień tego organu do badania dopuszczalności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Również zarzuty sformułowane w skardze do Sądu w istocie nie zmierzają do wykazania bezprawności zaskarżonego postanowienia, a skupiają się na kwestionowaniu zasadności rozstrzygnięcia zapadłego w decyzji z dnia 1 sierpnia 2007 r.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 457/12, wniosła Z. C.. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a przez jego niezastosowanie i niedostrzeżenie naruszenia przez organ przepisów art. 7 § 2, art. 27 § 1 pkt 10, art. 29 § 2, art. 33 pkt 6, art. 33 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i błędnym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a, a w konsekwencji oddalenie skargi;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkujące rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego oraz przyjęciem stanu faktycznego ustalonego przez organy administracyjne niezgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną, a więc niedokonaniem przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli postanowienia organu administracyjnego, a przez to zaakceptowaniem naruszenia przez ten organ przepisów art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało ustalenie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, tj. przyjęciem, że skarżąca nie wskazała okoliczności stanowiących ustawowe podstawy zarzutów wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi, pomimo iż podlegała uwzględnieniu;

3. art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice mimo, że powinien to uczynić, a w konsekwencji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a poprzez oddalenie skargi podlegającej uwzględnieniu.

Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, że błąd Sądu I instancji polegał na niedostrzeżeniu naruszenia przez organ art. 33 pkt 6 oraz art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uznaniu, iż skarżąca nie wskazała okoliczności stanowiących podstawę zarzutu. Z treści art. 33 pkt 6 wynika, iż podstawą zarzutu może być niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Podstawę zarzutu może być również zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Tytuł wykonawczy z dnia 19 marca 2012 r. wskazuje, iż przymusowe wykonanie wymienionego w nim obowiązku ma nastąpić poprzez zastosowanie następujących środków egzekucyjnych: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Skarżąca podnosiła, że jest osobą starszą, schorowaną, wnosiła o uchylenie tytułu wykonawczego w całości. Tym samym kwestionowała zastosowane środki egzekucyjne.

Z art. 7 § 1 u.p.e.a. można wyciągnąć wniosek, że zobowiązuje on do stosowania tylko takich środków egzekucyjnych, które ustawa przewidziała dla danego obowiązku podlegającego przymusowemu wykonaniu w trybie nią określonym. Tym samym zastosowanie przymusu bezpośredniego do wykonania obowiązku polegającego na działaniu tj. rozbiórki drewnianej wiaty, jest niedopuszczalne. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Organ egzekucyjny w niniejszej sprawie ograniczył się jedynie do przepisania z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszystkich możliwych środków przewidzianych do egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym bez dokonania jakiejkolwiek oceny sprawy i ustalenia, który środek egzekucyjny należy zastosować. Należy również podnieść, iż wszystkie pozostałe środki poza grzywną w celu przymuszenia czy wykonaniem zastępczym nie nadają się do wyegzekwowania obowiązku rozbiórki, a tym samym nie prowadzą do wykonania obowiązku. Nie można więc uznać, że tytuł wykonawczy spełnia warunki określone w art. 27 § 1 pkt 10. W przypadku, jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 organ zwraca tytuł wierzycielowi. Sąd I instancji błędnie przyjął za organem, iż tytuł wykonawczy spełnia warunki określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucjom w administracji. Niedostrzeżenie przez WSA tych naruszeń w konsekwencji spowodowało, iż skarga został oddalona, w sytuacji gdy powinna zostać uwzględniona.

Na skutek naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji dokonał wadliwej oceny faktów, które organy ustaliły z naruszeniem art.: 7, 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez co sąd błędnie zastosował art. 151 p.p.s.a i nie uwzględnił skargi. Błąd sądu polegał na nie odniesieniu się do zarzutów skarżącej co do zastosowanych środków egzekucyjnych i w konsekwencji uznanie, iż wskazywane przez nią okoliczności nie mogą stanowić podstawy zarzutów. Skarżąca jest osobą starszą, schorowaną, nie posiadającą wiedzy prawniczej i nie można oczekiwać, iż sformułuje zarzuty w sposób profesjonalny. Skarżąca kwestionowała w całości tytuł wykonawczy. Tym samym organ egzekucyjny winien rozpatrzyć pismo skarżącej pod kątem wszystkich okoliczności wskazanych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Sąd Wojewódzki naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż nie był związany zarzutami i wnioskami skargi, a granice rozpoznania sądu administracyjnego stanowiły granice sprawy administracyjnej. Oznacza to, że sąd miał nie tylko prawo ale również obowiązek zbadać całościowo i wnikliwie rozstrzygnięcie zarówno Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku – Kamiennej jak i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach. W świetle powyższego oczywistym jest zaniechanie rozważenia przez WSA w Kielcach wszystkich okoliczności stanowiących podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została udzielona.

Uczestnik postępowania R.C. w piśmie procesowym z dnia 18 kwietnia 2014 r. poparł stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.

Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanej podstawy, określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., czyli naruszenia przepisów postępowania, które – zdaniem autorki skargi kasacyjnej – miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzuty skargi kasacyjnej opierają się na dwóch założeniach. Po pierwsze, zdaniem autorki skargi kasacyjnej fakt, że skarżąca kasacyjnie jest osobą starszą, schorowaną, nie posiadającą wiedzy prawniczej powoduje, że nie można oczekiwać, iż sformułuje zarzuty w sposób profesjonalny. Skoro skarżąca kasacyjnie kwestionowała w całości tytuł wykonawczy, to tym samym organ egzekucyjny winien rozpatrzyć pismo skarżącej pod kątem wszystkich okoliczności wskazanych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a akceptując zaniechanie organu w powyższym zakresie Sąd I instancji naruszył wskazane w podstawie skargi kasacyjnej art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 151 p.p.s.a.). I po drugie, z faktu wymienienia w tytule wykonawczym wszystkich możliwych środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarżąca kasacyjnie wyciąga wniosek, że wszystkie te środki mogą znaleźć zastosowanie w jej przypadku, co w jej ocenie narusza art. 33 pkt 6, art. 33 pkt 8 oraz art. 7 § 2, art. 27 § 1 pkt 10 i art. 29 § 2 u.p.e.a.

Obydwa te założenia należy uznać za błędne. W szczególności za chybiony należy uznać zarzut, jakoby organ administracyjny, rozpoznający wniesione przez skarżącego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, winien był z urzędu badać poprawność wystawionego tytułu wykonawczego w całości, nie ograniczając się jedynie do uchybień wskazanych przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela bowiem w pełni pogląd, że "Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nie jest środkiem odwoławczym od tytułu wykonawczego i nie zobowiązuje organu do zbadania poprawności tego tytułu, bez względu na treść złożonych zarzutów. To na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji opiera swój zarzut. Jedną z podstaw zarzutu może być niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy, tj. nieprawidłowości w samym tytule wykonawczym. (...) Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji. W przypadku stwierdzenia niedopuszczalności zwraca tytuł wykonawczy wierzycielowi. Jednak z brzmienia tego przepisu nie można wywieść obowiązku ponownego badania przez organ poprawności tytułu wykonawczego w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów, o ile kwestia ta nie została podniesiona przez stronę. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny rozpatruje zgłoszone zarzuty, nie bada natomiast wszelkich okoliczności mających wpływ na poprawność prowadzonej egzekucji (por. wyrok NSA z dnia 14.09.2007 r., I OSK 522/07, LEX nr 374393). Można do tego dodać, że wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że organ nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego.

Tymczasem w piśmie z dnia 28 marca 2012 r. zatytułowanym "odwołanie", które organ potraktował jako zarzuty, znalazło się jedynie stwierdzenie, że "wnoszę sprzeciw od tytułu wykonawczego", a z dalszych wywodów wynika, że skarżąca nie może pogodzić się z prowadzoną egzekucja i kwestionuje sam obowiązek rozbiórki wynikający z ostatecznej decyzji. Taką treść trudno uznać za wskazanie jakiejkolwiek podstawy do zarzutów z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a badanie w takiej sytuacji całego tytułu wykonawczego, jak wykazano wyżej, nie należało do obowiązków organu. Tym samym również Sąd I instancji, rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), nie naruszył tego przepisu, skoro badanie całego tytułu wykonawczego, jak chciałaby obecnie skarżąca kasacyjnie, nie należało do obowiązków organu.

Ponadto, z art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. wynika, że tytuł wykonawczy powinien zawierać wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Z tego typu egzekucją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Pozostawienie więc w tytule wykonawczym (poprzez nie wykreślenie) środków egzekucyjnych, które nie służą do egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, nie było naruszeniem powyższego przepisu, a wynikało przede wszystkim z treści wzoru tytułu wykonawczego, ustalonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), w którym to wzorze wymienione zostały wszystkie środki egzekucyjne, przewidziane przez ustawę. Pomijając fakt, że nie było to przedmiotem zarzutu (co do treści tytułu wykonawczego), to również nie pociąga to za sobą takich skutków, o jakich mowa w skardze kasacyjnej, gdyż o wyborze środka egzekucyjnego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym rozstrzyga osobne postanowienie (zob. art. 122 i art. 128 u.p.e.a.), które jest zaskarżalne zażaleniem, w którym można podnosić argumenty dotyczące okoliczności, o jakich mowa w art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a. i powołanych w skardze kasacyjnej. Tak więc i z tych zarzutów nie można wyprowadzić wniosku, że nastąpiło zastosowanie niedopuszczalnego (art. 33 pkt 6) lub zbyt uciążliwego (art. 33 pkt 8) środka egzekucyjnego.

Mając więc na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.