Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1395/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,  art. 119  pkt 2 i  art. 120
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 i 18
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
article: art. 130  ust. 2,  art. 134  ust. 1 i 3 i  art. 154
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w zakresie pkt 3 dotyczącego terminu wydania nieruchomości i w tym zakresie orzekł o zobowiązaniu W. S. do wydania nieruchomości w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji, natomiast w pozostałej części utrzymał decyzję I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy:

Decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...] Wojewoda [...] ustalił lokalizację drogi ekspresowej nr [...] na odcinku obwodnicy miasta L. od węzła "[...]" do węzła "[...]", na długości 14 km.

Ofertą z dnia [...] czerwca 2010 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej GDDKiA) wystąpił do W. S. z propozycją nabycia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...], gm. [...], przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej [...]. Następnie pismem z dnia 7 lipca 2010 r. wystąpił do Wojewody [...] o wyznaczenie terminu do zawarcia umowy nabycia na rzecz Skarbu Państwa ww. gruntu. Pismem z dnia 13 lipca 2010 r. Wojewoda [...] wyznaczył właścicielowi nieruchomości termin na zawarcie umowy sprzedaży do dnia 3 sierpnia 2010 r. Wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2010 r. GDDKiA wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, wskazując na brak porozumienia z właścicielem co do sprzedaży gruntu. Wojewoda pismem z dnia 18 sierpnia 2010 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Pismem z dnia 19 października 2010 r. Wojewoda zawiadomił strony o terminie rozprawy administracyjnej, która odbyła się z udziałem stron postępowania w dniu [...] listopada 2010 r. Na rozprawie zapoznano strony ze sporządzonym na potrzeby postępowania operatem szacunkowym.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości i ustalił na rzecz W. S. odszkodowanie w wysokości [...] zł, a także ustalił termin wydania nieruchomości.

Po rozpatrzeniu odwołania właściciela nieruchomości, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie dotyczącym wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania, natomiast uchylił ją w zakresie, w jakim określała termin wydania nieruchomości i ustalił go na 30 dni od dnia doręczenia decyzji II instancji. W uzasadnieniu wskazał, że analiza akt sprawy wskazuje, że postępowanie w sprawie wywłaszczenia ww. nieruchomości zostało wszczęte i przeprowadzone prawidłowo. Organ podał, że zgodnie z treścią art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm., powoływana dalej jako "specustawa"), wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, przy czym wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi. W myśl natomiast art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm. powoływana dalej jako "ugn") wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i echach nieruchomości podobnych. Po dokonaniu analizy sporządzonego na potrzeby niniejszego postępowania operatu szacunkowego z dnia [...] października 2010 r., organ stwierdził, że odpowiada on wymogom określonym zarówno w ustawie o gospodarce nieruchomościami, jak również rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm., powoływana dalej jako "rozporządzenie"). Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego błędnego przyjęcia w operacie, iż szacowana nieruchomość nie znajduje się przy ul. [...], organ wskazał, że rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia 19 listopada 2010 r. wyjaśnił, że przedmiotem wyceny była działka po podziale, która nie znajdowała się bezpośrednio przy tej ulicy. Jedynie przed podziałem znajdowała się ona przy ul. [...]. Nawiązują do przedstawionej przez skarżącego kopii wyceny przedmiotowej nieruchomości, sporządzonej przez biegłego sądowego M. S. w dniu [...] lipca 2009 r. na zlecenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L., Minister podał, że nie mogła zostać ona uwzględniona w niniejszej sprawie, gdyż została sporządzona w innym celu niż ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i jest nieaktualna.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. wniósł W. S., wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie zmianę i przyznanie odszkodowania w innej wysokości. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy administracji powinny badać wszystkie okoliczności i rozstrzygać sprawę w sposób niebudzący wątpliwości. W niniejszej sprawie organy bezkrytycznie przyjęły za podstawę orzekania jedynie operat sporządzony w dniu [...] października 2010 r., z pominięciem danych na temat cen gruntów wskazanych przez skarżącego, a zawartych w opinii biegłego sądowego z dnia [...] lipca 2009 r., sporządzonej dla działek sąsiednich na potrzeby postępowania egzekucyjnego. Opinie te są natomiast znacząco rozbieżne. Wobec powyższego uzasadniony jest zarzut skargi ustalenia odszkodowania za przedmiotową działkę z naruszeniem art. 134 ugn, w wysokości nieodpowiadającej jej wartości rynkowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ponadto zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, zgodnie z jej art. 23, stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ponadto w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 220 poz. 1601 ze zm.) do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału 3 ustawy, o której mowa w art. 1, w jego dotychczasowym brzmieniu. Stosownie natomiast do treści art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154 poz. 958) do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy oraz dla przedsięwzięć drogowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 6 ust. 3 tej ustawy mówi z kolei, że w postępowaniu dotyczącym ustalania wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne stosuje się natomiast przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Zgodnie z treścią art. 15 specustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 16 grudnia 2006 r., wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wymogi te zostały zachowane.

Odnosząc się do wysokości ustalonego odszkodowania należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 18 specustawy, w brzmieniu nadanym wyżej powołaną ustawą z dnia 25 lipca 2008 r., zgodnie z jej art. 6 ust. 3, wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

Do sposobu ustalenia odszkodowania mają zastosowanie przepisy rozdziału 5 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 130 ust. 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym dla ustalenia wysokości odszkodowania konieczne jest uzyskanie opinii rzeczoznawcy majątkowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ust. 1 i 3 ugn podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości, którą określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania. Stosownie znów do treści art. 154 ugn wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

Z akt sprawy wynika, że opinia rzeczoznawcy majątkowego D. T. z dnia [...] października 2010 r. została sporządzona w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Z uwagi na dostateczną ilość transakcji zawartych w formie aktów notarialnych, a dotyczących nabywania gruntów podobnych na rynku regionalnym, wartość nieruchomości oszacowano na podstawie § 36 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. W tej sytuacji podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty dotyczące sposobu wyceny i prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego należy uznać za chybione.

W przedmiotowej sprawie nie można było natomiast wziąć pod uwagę przedłożonego przez skarżącego operatu szacunkowego z dnia [...] lipca 2009 r. sporządzonego przez biegłego sądowego M. S. na zlecenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L., bowiem został on sporządzony na potrzeby postępowania egzekucyjnego, w wyniku konieczności określenia wartości gruntu w celu jego sprzedaży przez Komornika w drodze licytacji. Skarżący nie uwzględnia bowiem tego, że w niniejszej sprawie celem wyceny nie było określenie wartości gruntu w celu jego sprzedaży na wolnym rynku, ale określenie wartości rynkowej gruntu przeznaczonego na inny, szczególny cel – pod inwestycję drogową. W tym drugim zaś przypadku rzeczoznawca majątkowy musiał zastosować się do treści przepisu § 36 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. W tej sytuacji normalną rzeczą jest to, że grunt, w stosunku do którego wydano decyzję o lokalizacji inwestycji drogowej ma mniejszą wartość, niż ten nieobjęty realizacją celu publicznego, który można sprzedać na inne cele. Trudno, bowiem znaleźć nabywcę na grunt, który i tak nie będzie mu służył, a w niedalekiej przyszłości będzie częścią drogi publicznej i stanie się własnością Skarbu Państwa.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, subiektywne przekonanie skarżącego o zaniżonej wartości gruntu wyliczonej w operacie, nie poparte przy tym kontrwyceną gruntu przeznaczonego pod drogę publiczną, nie może świadczyć o wadliwości wyceny działki nr [...], dokonanej przez rzeczoznawcę majątkowego. Powyższe prowadzi zaś do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie doszło do naruszenia przepisu art. 134 ugn.

W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i 120 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.