Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1233/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu noclegowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił z dniem [...] decyzję Nr [...] z dnia 21 marca 2014 r. przyznającą M. W. świadczenie w postaci skierowania do Domu Noclegowego.

Jak wyjaśnił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, strona decyzją z dnia[...] została skierowana do Domu Noclegowego. Mimo zapoznania się z regulaminem placówki nie dopełniła obowiązków z niego wynikających, w szczególności notorycznie naruszała obowiązki poprzez zakłócanie ciszy nocnej, nierespektowanie zasad współżycia społecznego oraz konflikty z innymi mieszkańcami. Zachowanie takie stanowiło także złamanie ustaleń zawartych w Indywidualnym Programie Wychodzenia z Bezdomności. Naruszenie regulaminu miało miejsce w następujących dniach:

- 17 czerwca 2014 r. - zakłócenie ciszy nocnej /notatka z dnia 17 czerwca 2014 r./

- 27 czerwca 2014 r. - konflikt ze współmieszkańcami, zakłócenie ciszy nocnej /notatka z dnia 27 czerwca 2014 r./

- 28 czerwca 2014 r. - zakłócenie ciszy nocnej /notatka z dnia 28 czerwca 2014 r./

- 29 czerwca 2014 r. - zakłócenie ciszy nocnej /notatka z dnia 29 czerwca 2014 r./.

- Także w poprzednich okresach, w trakcie których M. W. korzystał z tego świadczenia, zachodziły podobne incydenty, co potwierdzają notatki z: 03 stycznia 2014 r., 03 lutego 2014 r., 12 maja 2014 r., 26 maja 2014 r., 08 maja 2014 r., z 25 i 26 maja 2014 r. i z 11 czerwca 2014 r.

Po powzięciu informacji o opuszczeniu Domu Noclegowego przez stronę i uzyskaniu od niej telefonicznej informacji o adresie do korespondencji - POSTE RESTANTE ul.[...], K. przesłano jej decyzję, którą odebrała w dniu 04 września 2014 r.

Pismem z dnia 04 września 2014 r. strona wniosła odwołanie, skarżąc się na postępowanie pracowników Domu Noclegowego A i pracowników MOPS w K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania oraz poczynione w jego wyniku ustalenia. Dokonując analizy stanu prawnego przywołało regulacje z zakresu pomocy społecznej, w tym art. 2 ust. 1 , art. 48 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt. 3 oraz art. 11 ustawy o pomocy społecznej (w skrócie u.p.s.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

W myśl art. 48 ust. 1 cyt. ustawy osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych. Udzielanie schronienia należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym (art. art. 17 ust. 1 pkt 3 u.p.s.).

Stosownie do art. 11 ust. 1 u.p.s., w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmówić ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego.

Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2 u.p.s ).

Zdaniem Kolegium, strona jest osobą bezdomną i spełnia przesłankę do przyznania jej pomocy w formie schronienia. Pomoc ta może być zapewniona poprzez przyznanie osobie bezdomnej miejsca w noclegowni, schronisku, domu dla bezdomnych lub innym miejscu do tego przeznaczonym prowadzonym przez gminę. Pobyt w noclegowni winien wiązać się z poszanowaniem praw innych osób - przestrzeganiem ciszy nocnej i odpowiednim zachowaniem wobec personelu placówki i inny zamieszkałych osób. Jednakże z akt wynika, iż M.W. marnotrawił przyznane mu świadczenie poprzez rażące łamanie regulaminu placówki, przejawiające się w naruszaniu ciszy nocnej i agresywnym zachowaniu wobec inny umieszczonych w placówce osób. Marnotrawienie przyznanego świadczenia stanowi podstawę do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.

Jednocześnie Kolegium zauważyło, iż decyzja z dnia [...] przyznająca stronie miejsce w Domu Noclegowym A była wydana na okres do 31 sierpnia 2014 r., a zatem wobec zbliżającego się sezony jesienno-zimowego konieczne jest rozważenie przyznania jej schronienia, ewentualnie ze względu na konflikt z pracownikami Domu Noclegowego A, w placówce prowadzonej przez gminę K.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący M. W. podnosił, że został usunięty z Domu Noclegowego "A" w K. bez doręczenia mu decyzji i bez możliwości odwołania się od tego aktu. Został pozbawiony prawa do noclegów, obecnie nocuje w starym samochodzie na "dzikim" parkingu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, iż strona zasadnie została pozbawiona prawa do korzystania z miejsca w domu noclegowym ze względu na marnotrawienie przyznanego jej świadczenia.

Wyrokiem z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 1173/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do Domu Noclegowego.

Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną, po rozpoznaniu której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt I OSK 2711/16 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z art. 91 § 2 P.p.s.a. wynika, stronę należy zawiadomić o posiedzeniu jawnym. Przeprowadzenie rozprawy z naruszeniem dyspozycji art. 91 § 2 P.p.s.a. może, w zależności od okoliczności sprawy, stanowić przesłankę nieważności, określoną w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. (pozbawienie strony możliwości obrony swych praw) lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Brak zawiadomienia o terminie posiedzenia jawnego z reguły prowadzi do pozbawienia strony możności obrony swych praw. Taki brak zawiadomienia, w myśl art. 109 P.p.s.a., powinien skutkować odroczeniem rozprawy. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie kwestionowana jest forma zawiadomienia określana jako doręczenie zastępcze, rozważenia wymaga zgodność doręczenia skarżącemu zawiadomienia o rozprawie wyznaczonej na dzień 19 października 2015 r. z przepisami art. 73 § 1-4 P.p.s.a.

NSA odnotował, iż należy odnotować, że w dniu rozprawy, w świetle treści pocztowego dokumentu potwierdzenia odbioru zawiadomienia, nie było podstaw do kwestionowania prawidłowości doręczenia zawiadomienia o rozprawie. To, że Sąd pierwszej instancji nie odroczył rozprawy nie oznacza zatem, że dopuścił się naruszenia art. 109 P.p.s.a. Podstawę do zbadania zasadności zarzutu skargi kasacyjnej stanowi obecnie wskazany dokument potwierdzenia odbioru – przesyłka polecona nr [...] – oraz pismo Poczty Polskiej w K. z dnia 13 listopada 2015 r., stanowiące zawiadomienie o załatwieniu skargi M. W. Z dokumentów tych nie wynika w sposób jednoznaczny, że tryb awizowania określony w art. 73 § 1-4 P.p.s.a. nie został wyczerpany. Nie można więc przyjąć, że skarżący nie został powiadomiony o rozprawie ze skutkiem nieważności postępowania sądowego. W trakcie doręczenia doszło jednak do przyznanej przez Pocztę Polską nieprawidłowości polegającej na podaniu "nieprawidłowej daty wygenerowania powtórnego zawiadomienia". Takie naruszenie art. 73 § 2 P.p.s.a. stanowi uchybienie procesowe mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W opinii NSA należało zatem ograniczyć się do zarzutu wyartykułowanego w procesowej podstawie skargi kasacyjnej i przedwczesne byłoby odniesienie się do zarzutów materialnoprawnych, w sytuacji, gdy kontrola sądowa zostanie powtórzona w całości, po umożliwieniu skarżącemu, reprezentowanemu obecnie przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, udziału w rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie uchylenia z dniem [...] decyzji Nr [...] z dnia [...] przyznającej M. W. świadczenie w postaci skierowania do Domu Noclegowego.

Materialnoprawną podstawą kontrolowanej decyzji był przepis art. 11 ust. 1 w zw. z art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1769, dalej: u.p.s. ).

Zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5.

Przepis powyższy dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji uprawniającej z zakresu pomocy społecznej, poprzez jej zmianę lub uchylenie, w sytuacji, w której wystąpiły przesłanki określone m.in. w art. 11 u.p.s..

W myśl art. 11 ust. 1 u.p.s., w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego.

Zatem ostateczna decyzja, przyznająca prawo do korzystania ze świadczeń domu noclegowego może zostać uchylona w przypadku marnotrawienia przez uprawnionego przyznanych świadczeń, korzystania z nich w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź też marnotrawienia własnych zasobów finansowych.

Jak wynika z akt sprawy, czego też nie kwestionuje skarżący, wielokrotnie wracał do Domu Noclegowego w godzinach nocnych, nie przestrzegał ciszy nocnej, nocował poza placówką oraz stwarzał sytuacje konfliktowe ze współlokatorami, naruszają tym samym regulamin tej placówki.

W ocenie Sądu, przyjęcie w tej sytuacji stanowiska o zaistnieniu podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] przyznającej skarżącemu świadczenie znajduje uzasadnienie, przy czym nie ze względu na marnotrawienie świadczeń, ale z powodu korzystania z nich w sposób niezgodny z przeznaczeniem. Osoba, która uzyskała świadczenie uprawniając do korzystania z domu noclegowego powinna czynić to zgodnie z obowiązującymi zasadami, w tym regulaminem placówki. W szczególności chodzi to respektowanie okresu ciszy nocnej, w tym powrót do placówki o oznaczonej porze i niezakłócanie ciszy nocnej. Jako korzystanie niezgodne z przeznaczeniem należy także ocenić przypadki nocowania poza placówką. Zatem zachodziły podstawy do tego, aby uchylono decyzję przyznającą świadczenie w trybie określonym w art. 106 ust. 5 u.p.s.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku doręczenia decyzji organu odwoławczego stwierdzić trzeba, iż została ona skierowana na adres do doręczeń wskazany przez skarżącego (ul.[...] , Poste –Restante), Została prawidłowo doręczona, w szczególności z tego względu, że doręczenie w tym trybie nie wymaga awizowania. To adresat przesyłki powinien zadbać o to, aby ją odebrać.

Konkludując przyjdzie wskazać, że Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy omawianego tu aktu prawnego. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy w sposób dostateczny wykazał, iż wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonym orzeczeniu argumentacja zapadłego rozstrzygnięcia nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia.

Sumując w rozpoznawanej sprawie organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez stronę skarżącą dokonały właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśniły okoliczności sprawy. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 P.p.s.a.