Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 315/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej~Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par.1 pkt.1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 97 pkt.1
journal: Dz.U. 2015 poz 990
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia 25 października 2013 r. od dnia 1 listopada 2013 r. Dyrektor Izby Celnej wyznaczył funkcjonariuszowi celnemu J. P. miejsce pełnienia służby w Oddziale Celnym w B., Sekcja "[...]". W ww. Oddziale funkcjonariusz pełnił służbę na stanowisku młodszego eksperta Służby Celnej.

Decyzją z dnia 25 września 2014r. Dyrektor Izby Celnej przeniósł J. P. od dnia 1 października 2014r. na stanowisko służbowe starszego specjalisty Służby Celnej w Referacie "[...]" w O. W uzasadnieniu podał, że lekarz medycyny pracy w zaświadczeniu lekarskim z badań kontrolnych po długotrwałym zwolnieniu lekarskim (w okresie od 10 lutego 2014 r. do 31 marca 2014 r.) stwierdził, że wobec przeciwwskazań zdrowotnych J. P. jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku funkcjonariusz celny, stwierdzając jednocześnie, że przeciwwskazana jest praca zmianowa i praca na granicy. Natomiast w kolejnym zaświadczeniu lekarskim z dnia 22 kwietnia 2014r., wydanym po ponownym badaniu w trybie odwoławczym, lekarz medycyny pracy stwierdził, że wobec przeciwwskazań zdrowotnych J. P. jest niezdolny do wykonywania pracy na stanowisku funkcjonariusza celnego. W związku z powyższym w okresie od dnia 9 kwietnia 2014 r. do dnia 30 września 2014r. wyznaczono ww. funkcjonariuszowi czasowo miejsce pełnienia służby w Oddziale Celnym w B. Od 1 października 2014 r. skarżący został przeniesiony na stanowisku starszego specjalisty Służby Celnej w Referacie "[...]" w Urzędzie Celnym w O.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 28 listopada 2014r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę na w/w decyzję wywiódł J. P., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podał, że organ podjął swoje rozstrzygnięcie w oparciu o dokument (zaświadczenie lekarskie z dnia 22 kwietnia 2014r.), który w ocenie Sądu nie spełnia waloru dowodowego w kontekście przesłanek z art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej. Z tegoż bowiem zaświadczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, Dział Konsultacyjno - Diagnostyczny, Poradnia Konsultacyjna "[...]" nie wynika bowiem, na jakim konkretnie stanowisku skarżący funkcjonariusz celny jest niezdolny do pracy, a ponadto nie wiadomo jakiego okresu ta niezdolność dotyczy, a zatem czy ma ona charakter trwały czy czasowy. W konsekwencji - w ocenie Sądu - z dokumentu tego nie sposób zatem jednoznacznie wywieść spełnienia przez skarżącego przesłanki z art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, a więc trwałej niezdolności do pracy na określonym stanowisku, gdyż nazwa funkcjonariusz celny wskazana w zaświadczeniu lekarskim nie odnosi się do konkretnego stanowiska służbowego. Odczytywanie literalne zapisu rzeczonego zaświadczenia prowadziłoby do konkluzji, że skarżący nie jest zdolny do pracy na jakimkolwiek stanowisku w Służbie Celnej, co z kolei nie wydaje się właściwe. Formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd podał, że organ podejmie działania w celu uzyskania zaświadczenia lekarskiego, z którego będzie wynikało jednoznacznie, na jakim stanowisku skarżący trwale utracił zdolność do wykonywania pracy. Wówczas bowiem będzie możliwe prawidłowe zastosowanie dyspozycji art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej.

Decyzją z dnia 4 sierpnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 25 września 2014 r. Podał, że Lekarz Orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 17 lipca 2014 r. stwierdził, że skarżący nie jest trwale niezdolny do pracy na stanowisku funkcjonariusza celnego, co uniemożliwiło zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 11 ustawy o Służbie Celnej. Organ stwierdził, że z orzeczenia lekarskiego z 22 kwietnia 2014 r. wynikało, że skarżący nie jest zdolny do wykonywania zadań na stanowisku funkcjonariusza celnego w oddziale celnym granicznym, na którym wykonywane są zadania tj.: odprawa towaru i osób, weryfikacja dokumentów, obsługa systemów elektronicznych, rejestracja danych, obsługa urządzeń i sprzętu będącego na wyposażeniu przejść granicznych, kontrola środków transportu i występują dodatkowe elementy zagrożeń: praca na wysokości powyżej 3 metrów, obsługa monitora ekranowego, praca/służba w systemie zmianowym, służba poza pomieszczeniem w zmiennych warunkach atmosferycznych, co uzasadniało zastosowanie art. 97 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. W celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań oraz zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z 22 kwietnia 2014 r., przeniósł skarżącego do tego Referatu od 1 października 2014 r. na stanowisko starszego specjalisty Służby Celnej, tj. na jedyne wolne stanowisko, na którym spełniał wymagania zdrowotne.

W złożonej skardze J. P. podniósł, że użyty w zaświadczeniu lekarskim z 22 kwietnia 2014 r. zwrot "stanowisko funkcjonariusza celnego" nie figuruje w wykazie stanowisk zawartych w Załączniku Nr 1 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych, trybu awansowania oraz dokonywania zmian na stanowiskach służbowych (Dz. U. Nr 87, poz. 559). Stwierdził także, że błędnie organ uznał, że z ww. zaświadczenia wynika trwała niezdolność do pracy, podczas gdy w zaświadczeniu nie wskazano okresu tej niezdolności. W ocenie skarżącego skoro został przeniesiony na niższe stanowisko starszego specjalisty Służby Celnej, to tym samym należało stwierdzić trwałą niezdolność do pracy na zajmowanym przez niego stanowisku młodszego eksperta Służby Celnej, czego jednak nie uczyniono. Ponadto zdaniem skarżącego organ nie zrealizował wytycznych zawartych w wyroku Sądu z 17 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 72/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 r. oddalił skargę, jednakże uwzględniając skargę Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 marca 2018 r. uchylił w/w wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Uzasadniając podał, że w przedmiotowej sprawie kontrola ta została przeprowadzona z naruszeniem art. 153 P.p.s.a., jako, że tut. Sądu w wyroku z 17 marca 2015 r. nakazał podjęcie działań w celu uzyskania zaświadczenia lekarskiego, z którego będzie wynikało, na jakim stanowisku skarżący trwale utracił zdolność do wykonywania pracy. Sąd zdyskredytował bowiem wartość dowodową zaświadczenia lekarskiego z 22 kwietnia 2014 r., uznając iż nie spełnia ono waloru dowodowego w kontekście przesłanek z art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, jako, że nie wynika z niego, na jakim konkretnie stanowisku skarżący - funkcjonariusz celny jest niezdolny do służby, gdyż rzeczą oczywista jest, że nazwa funkcjonariusz celny wskazana w zaświadczeniu lekarskim nie odnosi się do konkretnego stanowiska służbowego. Nie wiadomo też jakiego okresu ta niezdolność dotyczy, a więc czy ma ona charakter trwały czy czasowy. Dodatkowo Sąd wskazał, że braku przejrzystości zaświadczenia co do niemożności pracy na określonym stanowisku nie może konwalidować skierowanie na badanie wystosowane przez pracodawcę, w którym określono stanowisko pracy funkcjonariusza. NSA nie podzielił stanowiska Sądu, że zwrócenie się do Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej Dział Konsultacyjno-Diagnostyczny, Poradnia Konsultacyjna, w którym przeprowadzano procedurę związaną z wystawieniem zaświadczenia lekarskiego wydanego w trybie odwoławczym, o uzupełnienie tego zaświadczenia poprzez udzielenie informacji czy skarżący trwale utracił zdolność do pełnienia służby w oddziale celnym granicznym na stanowisku, na którym wykonywane są zadania kontrolne, na którym funkcjonariusz celny wykonuje m.in. czynności: praca na wysokości powyżej 3 metrów, obsługa monitora ekranowego, praca/służba w systemie zmianowym, służba poza pomieszczeniem w zmiennych warunkach atmosferycznych, stanowi prawidłową realizację wytycznych zawartych w wyroku z 17 marca 2015 r. Dodał, że gdyby dopuścić możliwość uzupełnienia zaświadczenia, to uzyskane w piśmie z 8 czerwca 2015 r. wyjaśnienia w żadnym wypadku nie czyniły tego zaświadczenia spójnym i jasnym. Z pisma tego nie wynika bowiem w sposób jednoznaczny, że niezdolność skarżącego do służby na zajmowanym stanowisku ma charakter trwały, jak i nie wynika na jakim konkretnie stanowisku skarżący utracił zdolność do wykonywania służby. Reasumując NSA uznał, że w sprawie nie zostało uzyskane zaświadczenie lekarskie, z którego będzie wynikało jednoznacznie, na jakim stanowisku skarżący trwale utracił zdolność do pełnienia służby, a w konsekwencji nie było możliwe prawidłowe zastosowanie dyspozycji art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uwzględni wyrażone powyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego i będąc związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z wyroku WSA w Olsztynie z 17 marca 2015 r., przeprowadzi ponowną kontrolę legalności decyzji Dyrektora Izby Celnej z 4 sierpnia 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy uwzględnić okoliczność, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1128/16 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/OI 1135/15 oddalający skargę na uprzednio wydaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 sierpnia 2015 r.

Ponownie rozpatrując sprawę tut. Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w przywołanym wyroku NSA.

Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Przez ocenę prawną, o której mowa w przywołanym przepisie, powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 153, WK 2016). W orzecznictwie podkreśla się, że rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych m.in. z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także sądu administracyjnego.

Dodać ponadto należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, op. cit., Komentarz do art. 170).

Wobec powyższego w kontekście wyroku NSA z dnia 15 marca 2018 r. nie utraciła aktualności ocena prawna tut. Sądu wyrażona w wyroku z dnia 17 marca 2015 r. dyskredytująca wartość dowodową zaświadczenia lekarskiego z dnia 22 kwietnia 2014 r. w kontekście zaistnienia przesłanki z art. 97 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, jak również wskazania co do dalszego postepowania przejawiające się w celowości uzyskania zaświadczenia lekarskiego jednoznaczne określającego stanowisko, na którym skarżący trwale utracił zdolność do wykonywania pracy.

Stwierdzając naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 p.p.s.a. w zw. z w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U.2018, poz. 265 j.t.).