Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1184/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-11-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Przyznano skarżącemu prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1 pkt 3,  art. 239 par. 1 pkt 1 lit. e,  art. 245 par. 1, 2, 3,  art. 246 par. 1 pkt 2,  art. 258 par. 1, 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego; 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W sprawie A.B., skarżący do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu swojego żądania podał, że jest emerytem z trzecią grupą niepełnosprawności i poważnie choruje na serce. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, które utrzymuje z emerytury wypłacanej, po potrąceniu kwoty 411 zł z tytułu komorniczego zajęcia, w kwocie 963,07 zł. Wskazał, że miesięcznie ponosi wydatki na mieszkanie w kwocie 500 zł, na leczenie w kwocie 100 zł i na spłatę pożyczki – 98 zł.

W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca przesłał dokumenty, z których wynika, ponad dane wskazane we wniosku, że w roku 2015 uzyskał z tytułu emerytury kwotę 19.609,20 zł (brutto).

W sprawie zważono, co następuje.

Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu).

Stosownie do brzmienia art. 239 § 1 pkt 1) lit. e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

W sprawie, przedmiotem skargi A.B. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek która stanowi działanie organu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, wskazaną w powołanym przepisie art. 239 § 1 pkt 1) lit. e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie ma zatem z mocy ustawy (podkreślenie referendarza sądowego) obowiązku uiszczania w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Zatem uiszczenie wpisu sądowego od skargi nie jest warunkiem dla jej rozpoznania przez Sąd. Dlatego postępowanie dotyczące jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w określonym na formularzu wniosku zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowe, i w konsekwencji, na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3) w zw. z art. 258 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, umorzyć.

Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w punkcie 2. postanowienia.

Rozpoznaniu podlegał zatem wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez budżet Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona skarżąca - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku strony skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawie wykazane zostało bowiem, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa skarżącego, tj. wiek i stan zdrowia, oraz jego sytuacja materialna, wynikająca z wysokości uzyskiwanego dochodu (około 963 zł) oraz braku majątku podlegającego spieniężeniu, świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego (zastępstwa procesowego) i przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w punkcie 1. sentencji.