Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 815/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 52 § 4, 134 § 1, art. 3 § 4, 4a i 6 , art. 53 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 16, art. 12, art. 163, art. 171 ust. 1, art. 59, art. 191, ust. 1 pkt 4 i ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi H.R. na zarządzenie Burmistrza z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odwołania Dyrektora Zespołu Szkół z zajmowanego stanowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] maja 2016r. Burmistrz na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm. - określanej dalej jako u.s.g.) oraz art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 2156 ze zm. – określanej dalej jako u.s.o.) po uzyskaniu pozytywnej opinii Kuratora Oświaty z dniem [...] maja 2016r. odwołał H.R. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół - bez wypowiedzenia z zachowaniem stanowiska nauczyciela w Zespole Szkół.

W uzasadnieniu organ administracji publicznej wskazał, że w okresie od [...] maja 2015 r. do [...] lipca 2015r. w Zespole Szkół została przeprowadzona kontrola, której przedmiotem było: 1) wykonanie wydatków budżetowych za 2014 r. i 2015 r. pod względem przestrzegania ustawy "Prawo zamówień publicznych", 2) wykonania wydatków w zakresie wynagrodzeń za lata: 2013, 2014 i 2015 r., 3) wydatkowanie środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych za 2014 r.

W ramach przeprowadzonej kontroli w Zespole Szkół zespół kontrolujący dopatrzył się wielu nieprawidłowości, co potwierdza protokół z kontroli sporządzony dnia [...] lipca 2015 r. Komisja kontrolująca wykazała następujące nieprawidłowości:

1) Dyrektor H.R. przyznała w latach szkolnych 2013/2014 i 2014/2015 indywidualne nauczanie dla uczennicy, która nie posiadała aktualnego orzeczenia o potrzebie takiego nauczania wystawionego przez poradnię psychologiczno- pedagogiczną, co naruszyło § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży. Wicedyrektorzy szkoły oraz pracownik sekretariatu oświadczyli, że nigdy nie było wniosku rodzica o przyznanie indywidualnego nauczania w latach 2014 i 2015 dla tej uczennicy. W ocenie kontrolujących wniosek znajdujący się w aktach kontroli, został przygotowany na potrzeby postępowania kontrolnego. Decyzja dyrektora Zespołu Szkół o przyznaniu nauczania indywidualnego również została przygotowana na potrzeby postępowania kontrolnego i opatrzona wsteczną datą. Pracownik sekretariatu szkoły oświadczył, że w maju 2015 r. na polecenie dyrektor H.R. przygotował na swoim komputerze decyzję nr [...], datując z dniem [...] września 2013r. i przekazał dyrektorce w celu podpisania. Powyższe działanie były w sposób oczywisty niezgodne z prawem i stały się powodem zawiadomienia przez Burmistrza organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

2) Podczas kontroli stwierdzono, że dyrektor H.R. w ramach godzin ponadwymiarowych przydzielała niektórym nauczycielom, w tym sobie, pomimo braku kwalifikacji zawodowych do nauczania przedmiotu i bez zgody Kuratora godziny nadliczbowe, co narusza to art. 10 ust. 9 i 10 ustawy - Karty Nauczyciela. Działania dyrektor były w sposób oczywisty i rażący niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a co najważniejsze czynione były uporczywie z pełną świadomością niezgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Z informacji pozyskanych podczas kontroli ustalono, że przyznawanie tych godzin nie było koniecznością, ponieważ można było w szkolnych planach nauczania przesunąć odpowiednie godziny na następny rok szkolny.

3) Stawki wypłacanego wynagrodzenia w ramach godzin ponadwymiarowych indywidualnego nauczania niektórym nauczycielom były zawyżane, a w niektórych przypadkach zostały naliczone i wypłacone pomimo ich nieprzepracowania. Dowodzi to braku prawidłowej kontroli nad pracownikami, jakością wykonywanych przez nich obowiązków oraz brakiem kontroli dyrektora nad budżetem Zespołu Szkół.

4) H.R. nie miała prawidłowej kontroli nad prowadzoną dokumentacją szkolną, która była prowadzona w sposób niekompletny oraz nierzetelny. Biorąc pod uwagę długoletnie doświadczenie i wieloletnie sprawowanie funkcji dyrektora przez H.R., nie można było uznać, że stwierdzone nieprawidłowości są wynikiem jej pomyłek. Wszystko wskazuje na to, że były to działania celowe i zawinione, pomimo uwag zgłaszanych jej przez współpracowników. Dodatkowo za naganne należy uznać zachowanie dyrektora w obliczu kontroli, gdyż zamiast wyjaśnić organowi prowadzącemu wykryte nieprawidłowości, w pierwszej kolejności skupiła swoją uwagę na działaniach zmierzających do ich ukrycia.

Jednocześnie organ zauważył, że w trakcie kontroli dnia [...] czerwca 2015r. H.R. przedłożyła zwolnienie lekarskie, które było 16 razy przedłużane. Od dnia [...].12.2015r. do dnia [...].12.2016 r. przebywa na urlopie dla podratowania zdrowia. Długa nieobecność H.R. - skutkowała zaprzestaniem realizowania przez H.R. funkcji dyrektora Zespołu Szkół w roku szkolnym 2015/2016 r. W Zespole Szkół, zgodnie z jego statutem, było powołanych dwóch wicedyrektorów. Obie Panie wicedyrektor, które zastępowały nieobecnego dyrektora kończyły swoją kadencję [...].08.2015 r. Organ zauważył, że w czasie wakacji były prowadzone liczne prace remontowe zainicjowane przez obecnego jeszcze dyrektora H.R.. Ponadto realizowana była duża inwestycja przebudowy piwnic na potrzeby świetlicy, która niestety bez odpowiedniego nadzoru nie została należycie wykonana, a przede wszystkim została ukończona znacznie po terminie. Wraz z końcem wakacji należało przygotować szkołę do nowego roku szkolnego, przydzielić klasy, zorganizować dojazdy uczniów, dokonać niezbędnych zmian kadrowych, przydzielić wychowawstwa. H.R. unikała natomiast kontaktu z organem prowadzącym. Wobec dalszej nieobecności H.R. z nowym rokiem szkolnym, Burmistrz zarządzeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. wyznaczył W.Ł. do zastępowania dyrektora Zespołu Szkół w przypadku nieobecności H.R..

Zdaniem organu H.R., ze względu na długotrwałą nieobecność w pracy nie będzie miała możliwości faktycznego sprawowania funkcji dyrektora Zespołu Szkół. Dalsza absencja H.R. nie tylko, że będzie znaczna - z uwagi na urlop dla podratowania zdrowia - ale co ważniejsze, ze względu na wielkość Zespołu Szkół, rodzaj funkcjonujących w nim szkół oraz systematyczny wzrost zadań kadry kierowniczej szkół i placówek oświatowych - będzie wpływała negatywnie na jego funkcjonowanie. Powyższe stanowiło szczególnie uzasadnioną przyczynę upoważniającą organ do podjęcia przedmiotowego zarządzenia. Organ podkreślił, że Zespół Szkół jest największą szkołą prowadzoną przez Gminę. W jego skład wchodzi gimnazjum z 9 oddziałami, szkoła podstawowa z 17 oddziałami oraz przedszkole publiczne. Łącznie w roku szkolnym 2015/2016 do Zespołu Szkół uczęszczało 563 uczniów i 100 przedszkolaków. Zatrudnionych w Zespole Szkół jest 64 pracowników pedagogicznych oraz 23 niepedagogicznych. Przedłużająca się zaś nieobecność w pracy H.R. od czerwca 2015 r. wpływa bardzo niekorzystnie na prawidłowe funkcjonowanie placówki w każdym zakresie oraz ogranicza prawidłowe, kompleksowe i perspektywiczne zarządzanie nią. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W ocenie organu długotrwała absencja dyrektora może zostać uznana za szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu powołanego przepisu. Nieobecność w pracy dyrektora, mimo że usprawiedliwiona, bo spowodowana chorobą oraz koniecznością przeprowadzenia zaleconego leczenia, ma i będzie miała negatywny wpływ na funkcjonowanie Zespołu Szkół i nie pozwala na osiągnięcie celów jego działania, gdyż dezorganizuje pracę i stwarza problemy z podejmowaniem decyzji. Organ zaakcentował również, że osoba, która de facto pełni funkcję w zastępstwie dyrektora szkoły nie ma statusu pełniącej obowiązki dyrektora, a jedynie zastępuje nieobecną dyrektor i istnieje obawa, że w każdej chwili może z niej zrezygnować. Dalsze pozostawanie H.R. na stanowisku dyrektora Zespołu groziłoby wywołaniem negatywnych i szkodliwych skutków dla szkoły jako organizacji oraz a przede wszystkim jej uczniów. Jedynie formalne, a nie faktyczne kierowanie przez H.R. szkołą stanowi istotne zagrożenie dla jej funkcjonowania i z wymienionych wyżej przyczyn jest nie do przyjęcia. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt III PK 69/07 stwierdzając, że "Przepis art. 38 u.s.o. przyznaje właściwemu organowi uprawnienie do odwołania dyrektora szkoły z pełnionej funkcji nie tylko przypadkach zawinionego zachowania tego dyrektora, ale także, gdy jest to konieczne ze względu na prawidłowe funkcjonowanie kierowanej przez niego placówki oświatowej".

Mając na uwadze powyższe, chcąc zapewnić prawidłową pracę Zespołu Szkół oraz wobec braku zaufania do dyrektor H.R. spowodowanym licznymi nieprawidłowymi i niezgodnymi z prawem zachowaniami, organ podjął decyzję o natychmiastowym odwołaniu H.R. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół. Powyższe jest niezbędne, aby nowy rok szkolny rozpocząć w atmosferze stabilności organizacyjnej szkoły, jak również bezpieczeństwa uczniów. Dalsze oczekiwanie na powrót H.R. generowałoby stan niepewny oraz destabilizowałoby nowy rok szkolny w zakresie organizacyjnym. Szkoła bez dyrektora zagraża jej funkcjonowaniu, zaś organ prowadzący nie może dopuścić, aby Zespół Szkół funkcjonował praktycznie bez osoby zarządzającej placówką. Tym samym konieczne było odwołanie dotychczasowego dyrektora i do czasu rozstrzygnięcia konkursu na nowego dyrektora, powierzenie obowiązków wyznaczonej przez siebie osobie (w trybie art. 36a ust.5 u.s.o), która z całą gotowością, energią i poczuciem odpowiedzialności zdecyduje się kierować tą jednostką. Bardzo istotną kwestią było również przygotowanie i zatwierdzenie do końca maja przez organ prowadzący nowego arkusza organizacyjnego Zespołu Szkół oraz zapewnienie sprawnego zakończenie roku szkolnego. W związku ze zmianą u.s.o. należało już teraz podjąć działania, aby w nowym roku szkolnym zapewnić niezbędną kadrę nauczycielską, a na czas wakacji zaplanować niezbędne remonty. Przygotowanie nowego roku szkolnego to również przydział klas, organizacja dowozów uczniów czy przydział wychowawstw.

Zarządzenie nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 18 maja 2016 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016r. H.R. wezwała Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o uchylenie powyższego zarządzenia wobec jego niezgodności z prawem.

W uzasadnieniu strona w pierwszej kolejności odniosła się do poszczególnych przyczyn uzasadniających zdaniem organu odwołanie jej z pełnionej funkcji. Podkreśliła, że w odwołaniu z funkcji dyrektora wskazuje się jedynie na formalne uchybienie, nie rozważając merytorycznych podstaw do przyznania indywidualnego nauczania uczennicy K.K.. Tymczasem przyznanie indywidualnego nauczania dla uczennicy było zasadne z uwagi na stan jej zdrowia, który nie pozwalał na odbiór edukacji w ramach zorganizowanego w szkole toku nauczania. H.R. zaznaczyła, że organ prowadzący szkołę wyraził zgodę na przyznanie indywidualnego nauczania, pomimo braku stosownego orzeczenia. Dziwi więc powoływanie się na powyższe przy uzasadnianiu przyczyn odwołania z funkcji dyrektora.

Niezależnie od powyższego H.R. zauważyła, że co prawda z zawiadomienia Burmistrza zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę Rejonową, jednak nie toczy się ono wobec jej osoby. Nigdy bowiem nie zostały przedstawione jej zarzuty, nie posiada więc ona statutu osoby podejrzanej. Uzasadnienie zarządzenia pozostaje, w tym zakresie, bez związku z stanem faktycznym istniejącym w chwili odwołania jej osoby z funkcji dyrektora.

Zdaniem strony trudno również uznać za szczególnie uzasadniony przypadek udzielanie przez nią godzin ponadwymiarowych nauczycielom nie posiadającym kwalifikacji zawodowych do nauczania przedmiotu. Zatrudnienie pracowników w godzinach nadliczbowych wynikało z potrzeb szkoły oraz obowiązku realizacji programów nauczania w szkole. Z uwagi na nieobecność pracowników, w tym rocznego urlopu zdrowotnego nauczyciela plastyki, organizacja zajęć szkolnych wymagała dostosowania do zaistniałej sytuacji. Dyrektor szkoły za zgodą Kuratora Oświaty przydzielił godziny plastyki R.P.. Co więcej przydzielenie godzin plastyki innym nauczycielom było akceptowane przez organ prowadzący szkołę, reprezentowany wówczas przez Burmistrza R.S..

Odnosząc się do braku kontroli dyrektora nad pracownikami, jakością wykonywanych przez nich zadań oraz brak kontroli dyrektora nad budżetem szkoły, H.R. wskazała, że organ prowadzący szkołę nie zauważa jednak, iż dużą część obowiązków, w tym w zakresie udzielanych godzin nadliczbowych czy prowadzenia dokumentacji szkolnej, zajmują się podlegli dyrektorowi pracownicy. Nie bez znaczenia przy tym, pozostaje działanie strony w usprawiedliwionym zaufaniu do swoich zastępców czy kadry administracyjnej. Zdaniem strony stwierdzone naruszenia dotyczą jedynie negatywnej oceny pracy oraz negatywnej oceny wykonywanych przez dyrektora zadań, przy czym nie mają one charakteru naruszeń istotnych uzasadniających ich kwalifikację jako szczególnie uzasadniony przypadek. Organ nie wykazał bowiem, iż wystąpiła sytuacja wypełniająca kryterium szczególnie uzasadnionego przypadku. Wskazano wprawdzie na okoliczności, które stanowiły podstawę odwołania H.R. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jednakże nie wykazano, że naruszenia uzasadniają zastosowanie pkt 2 ust 1 art. 38 u.s.o. W treści uzasadnienia powyższego zarządzenia brakuje informacji, iż nieprawidłowości ujawnione w toku kontroli przeprowadzonej w okresie od [...].05.2015r. do dnia [...].07.2015r. stanowią szczególnie uzasadniony przypadek, nadto brak subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do stosowanej przez organ normy prawnej. Tymczasem nie każde naruszenie prawa kwalifikować można jako "szczególnie uzasadniony przypadek". Jak wskazuje orzecznictwo, pomimo że jest to pojęcie niedookreślone i ogólne, to nie obejmuje negatywnej oceny pracy i negatywnej oceny wykonywanych przez dyrektora zadań, o których mowa w art. 34 ust. 2a u.s.o, tj. prawidłowości dysponowania przyznanymi szkole środkami budżetowymi, a także gospodarowanie mieniem oraz przestrzegania przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły. Kompetencje organu prowadzącego szkołę do odwołania dyrektora z powołaniem się na powyższe okoliczności, wynikające z nadzoru jaki organ ten sprawuje nad działaniami szkoły tj. w zakresie spraw finansowych i administracyjnych. Negatywna ocena opisanej wyżej działalność dyrektora nie mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku zawartego w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. i nie uzasadnia odwołania dyrektora w tym trybie.

Strona nie zgodziła się również z argumentacją organu, że odwołanie z zajmowanego stanowiska jest konieczne z uwagi na długotrwałą usprawiedliwioną nieobecność strony w pracy, co skutkowało zaprzestaniem wykonywania funkcji dyrektora Zespołu Szkół, nie wypełnia to bowiem przesłanek z art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. H.R. powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 679/14, w którym Sąd stwierdził, iż: "pojęcie "przypadków szczególnie uzasadnionych", których zaistnienie uzasadnia możliwość odwołania dyrektora szkoły z jego funkcji bez wypowiedzenia i w trakcie roku szkolnego, powinno być interpretowane wąsko, gdyż przepis ten stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, wobec czego jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Chodzi w nim o sytuacje konkretne, o znacznym ciężarze gatunkowym, zupełnie wyjątkowe (wykraczające poza rutynowe działania), nagłe, mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień dyrektorskich określonych prawem np. gdy w sposób istotny zostały naruszone obowiązki pracownicze - art. 52 § 2 Kodeksu pracy" zawinione przez dyrektora lub niezależne od niego, które uzasadniają natychmiastowe przerwanie jego czynności, bowiem godzą w interes szkoły i powodują destabilizacje jej funkcjonowania na każdym obszarze: dydaktyki, wychowawstwa, sprawowania funkcji opiekuńczej". Zdaniem strony przywołane w treści uzasadnienia okoliczności nie mieszczą się więc w definicji "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Bezspornym jest również w niniejszej sprawie, że strona w okresie od [...] czerwca 2015 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, zaś od [...].12.2015 r. do [...].12.2016 r. przebywa na urlopie dla poratowania zdrowia. Wykorzystuje zatem przysługujące jej roszczenia pracownicze, co winno znaleźć zrozumienie u pracodawcy. Nieobecności we wskazanym wyżej okresie nie można uznać za zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora. Przebywanie na zwolnieniu lekarskim, a w późniejszym okresie na urlopie dla poratowania zdrowia usprawiedliwia stan zdrowia strony. Strona podkreśliła, że nigdy nie odmówiła wykonywania nałożonych obowiązków i korzystania z posiadanych kompetencji. Co więcej w strukturze organizacyjnej szkoły, występują dwa stanowiska zastępców dyrektora, którzy wykonują przysługujące dyrektorowi obowiązki w razie jego nieobecności. Zastępcy dyrektora posiadają pełną wiedzę i kompetencje do działania w imieniu i na rzecz szkoły. Każdy z zastępców dyrektora posiada odpowiednie przygotowanie merytoryczne do pełnienia obowiązków dyrektora. Posiada nadto stosowne upoważnienie i powierzenie odpowiedzialności do działania podczas nieobecności dyrektora w szkole.

Odnosząc się zaś do zarzutów skierowanych w przedmiotowym zarządzeniu polegających na niedopilnowaniu prac remontowych i przebudowy piwnic na potrzeby świetlicy (w okresie wakacyjnym 2015r.), strona podkreśliła, że jej nieobecność nie miała wpływu na realizację powyższej inwestycji. Wskazać bowiem należy, iż podczas nieobecności dyrektora jego obowiązku przejmują upoważnieni pracownicy, tj. zastępcy dyrektora. Na nich więc spoczywał obowiązek nadzoru nad pracami remontowymi. Co więcej Pani F. zastępca dyrektora posiadała stosowne upoważnienie w zakresie udzielania zamówień publicznych oraz kontroli ich realizacji. Zatem nieobecność strony nie miała żadnego wpływu na realizację prac remontowych. Nadto z uzasadnienia zarządzenia nie wynika, jakie okoliczności miały wpływ na wydłużenie terminu realizacji prac. Nie jest wykluczonym, iż były to przyczyny niezależne od dyrektora czy jego zastępców. Odnosząc się zaś do organizacji szkoły na nowy rok szkolny, kompetencja i obowiązek wykonania tych zadań spoczywał, podczas nieobecności dyrektora, na jego zastępcach. Zaniechanie, niedopełnienie czy niewłaściwe wykonanie obowiązków przez zastępców dyrektora winno mieć odzwierciedlenie w ocenie ich pracy, nie zaś prowadzić do odwołania strony z zajmowanego stanowiska.

Strona zauważyła, że w przypadku jej nieobecności w pracach komisji egzaminacyjnej obowiązek ten przechodzi na jego zastępcę. Natomiast uzasadnienie zarządzenia Burmistrza milczy co do wpływu nieobecności strony na działalność komisji.

Nieuzasadniony jest również zarzut braku możliwości wyznaczenia osoby pełniącej formalnie obowiązki dyrektora, albowiem W.Ł. posiada wszelkie kompetencje do pełnienia obowiązków dyrektora, w tym kwalifikacje do zarządzania placówkami, odpowiedni staż pracy oraz pozytywną ocenę.

Zdaniem strony organ mimo tego, że powołuje się na szereg orzeczeń sądowych nie wykazał, że długotrwała nieobecność dyrektora ma negatywny wpływ na funkcjonowanie Zespołu Szkół. Burmistrz nie uzasadnił bowiem i nie udowodnił w żaden przekonujący i konkretny sposób, że dalsze kierowanie szkołą przez stronę stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania szkoły. W szczególności brak było podstaw do przyjęcia, iż na skutek jej nieobecności szkoła nie mogła funkcjonować i nie mogła pełnić swoich funkcji. Uzasadnienie zawiera jedynie gołosłowne twierdzenia w tym zakresie. Samo zaś przypuszczenie, że dalsza nieobecność strony skutki takie może wywołać nie wypełnia przesłanek "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Przywołane przez organ okoliczności nie mają charakteru nagłego, gdyż trwały już od pewnego czasu przed podjęciem zarządzenia. Nie wskazano na istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zarzucanymi stronie uchybieniami, a działalnością szkoły. Organ wiedział o długotrwałej nieobecności strony, co najmniej od udzielenia przez Burmistrza urlopu dla poratowania zdrowia tj. od [...].12.2015r., od udzielenia którego do podjęcia zarządzenia upłynęło prawie 5 miesięcy. Trudno więc przyjąć, iż spełniony jest warunek nagłego wystąpienia okoliczności uprawniających do odwołania dyrektora w trakcie roku szkolnego.

Końcowo strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu wskazującym na brak zaufania, spowodowaną licznymi nieprawidłowościami i niezgodnym z prawem zachowaniem. Orzecznictwo wielokrotnie wypowiadało się w zakresie możliwości odwołania dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., jednoznacznie wskazując, iż utrata zaufania nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Pismem z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], w odpowiedzi na powyższe wezwanie z dnia [...] czerwca 2016 r. do usunięcia naruszenia prawa, organ odmówił uchylenia przedmiotowego zarządzenia z dnia [...] maja 2016 r.

W uzasadnieniu organ administracji publicznej uznając, że nie wszystkie elementy uzasadnienia zarządzenia zostały odebrane przez stronę w sposób wystarczająco jasny, wyjaśnił, że nie ma sporu co do tego, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. w przypadkach szczególnie uzasadnionych należy do sytuacji wyjątkowych, a samo pojęcie takich przypadków winno być rozumiane wąsko. Wobec zaś nieostrości tego pojęcia pomocna jest praktyka sądowa (orzecznictwo), która wskazuje w oparciu o konkretne sytuacje, w jakim kierunku winna przebiegać interpretacja stanu faktycznego mogącego stanowić przesłankę zastosowania powyższego przepisu prawa. Nie ma jednak jednego wzorca, jednej matrycy, którą można by automatycznie przyłożyć do konkretnej sprawy bez jej uprzedniego indywidualnego przeanalizowania. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nierozłącznie z kwestią prawidłowego funkcjonowania Zespołu Szkół w aspekcie interesu publicznego, obok innych okoliczności szczególnie istotne jest to, że placówka zostałaby nagle pozbawiona realnego kierownictwa. Do wielomiesięcznej nieobecności H.R. spowodowanej złym staniem zdrowia (16 nieprzerwanych zwolnień lekarskich w okresie do [...] grudnia 2015 r., trwająca od [...] grudnia 2015 r. roczna nieobecność ze względu na urlop na poratowanie zdrowia - z niepewnym rokowaniem co do dalszego okresu), doszły problemy związane z niemożnością zapewnienia kierowania placówką w ramach dotychczasowych uwarunkowań (przy jednoczesnym unikaniu przez stronę, pomimo wezwań, kontaktów z organem prowadzącym), a ponadto związane z rozwijającym się śledztwem w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariusza publicznego - jako dyrektora Zespołu Szkół - tj. o czyn z art. 231 § 1 Kodeksu karnego. Burmistrz wyjaśnił, że jedyną osobą mogącą zastępować H.R. w kierowaniu placówką od [...].09.2015 r. (poprzednie pełnomocnictwa wygasły z dniem [...].08.2015 r.) była W.Ł. - nauczycielka Zespołu Szkół, która poinformowała organ w marcu 2016r. o niezwłocznym zamiarze rezygnacji z funkcji osoby zastępującej dyrektora szkoły. Oznaczało to, że od nowego roku szkolnego ma wrócić na stanowisko nauczyciela matematyki w pełnym wymiarze. Na jego prośbę W.Ł. zgodziła się, że nie zrezygnuje chwilowo, tj. do momentu wyłonienia dyrektora w konkursie, który należy zorganizować w przyspieszonym trybie.

Również kwestia prowadzenia rozwojowego śledztwa na tle zarzutów, mających - wg dotychczas zgromadzonych dokumentów (przy czym należy dodać, że organy ścigania zabezpieczyły dla potrzeb śledztwa kolejne dokumenty i inne dowody) oraz twierdzeń świadków - związek z działaniami strony na stanowisku dyrektora Zespołu Szkół ma istotne znaczenie. Szczególnie chodzi o wizerunek placówki i Gminy, a także o aspekt niewłaściwego, niepożądanego wpływu na uczniów, rodziców i innych mieszkańców Gminy - w wypadku dalszego pełnienia przez stronę tej funkcji, nawet w oderwaniu od faktu rzeczywistego jej niewykonywania ze względu na urlop zdrowotny. Jest to okoliczność obiektywna, ogólnospołeczna, na którą Burmistrz nie ma wpływu, ale którą także należy wziąć pod uwagę w interesie publicznym, niezależnie od tego, że zgodnie z zasadą domniemania niewinności niczego w tym względzie nie przesądzono.

Analiza orzecznictwa sądowego pozwoliła w sposób zasadny, zarówno przed wydaniem kwestionowanego zarządzenia, jak i obecnie, dojść do wniosku, że stan faktyczny sprawy jest równoznaczny ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem, wyczerpującym dyspozycję zastosowanego przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Powstała sytuacja, w której w trybie pilnym musiała zostać dokonana zmiana na stanowisku kierowniczym, zarówno ze względu na stawiane zarzuty ściśle związane z tym stanowiskiem, jak ze względu na konieczność zapewnienia kierowania placówką. Brak dyrektora po rezygnacji W.Ł. z funkcji p.o. dyrektora, przy braku realnej możliwości powierzenia tej funkcji innej osobie, oznaczałby istotne i obiektywne zagrożenie dla prawidłowego dalszego funkcjonowania szkoły, a więc zagrożenie dla interesu publicznego. Należy podkreślić, że taka sytuacja może wynikać zarówno z przyczyn od danej osoby niezależnych, jak i zależnych; istotne jest, że placówka jest pozbawiona realnego kierownictwa nie może efektywnie funkcjonować, tj. realizować zadań w zakresie nauczania i wychowania.

Końcowo organ stwierdził, że kwestionowane zarządzenie dotyczy tylko odwołania strony ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół i nadal strona pozostaje nauczycielem tej placówki.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2016r. H.R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła powyższe zarządzenie z dnia [...] maja 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając Burmistrzowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego zarządzenia, polegający na przyjęciu, że wobec skarżącej zachodzi "przypadek szczególnie uzasadniony", umożliwiający odwołanie jej ze stanowiska dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia, gdy tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy, powołany następnie w uzasadnieniu przedmiotowej uchwały nie dawał podstaw do poczynienia takich ustaleń, obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w kategorii "przypadków szczególnie uzasadnionych", mieszczą się uchybienia dotyczące nieprawidłowego prowadzenia szkoły, długotrwałej nieobecności skarżącej pozostającej bez wpływu na funkcjonowanie szkoły oraz utrata zaufania Burmistrza do dyrektora szkoły.

W konsekwencji wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła swoją wcześniejszą argumentację, zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] czerwca 2016 r. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że okoliczności uzasadniające odwołanie dyrektora i dowody na ich poparcie winny wprost wynikać z uzasadnienia zarządzenia. Ocena prawidłowości aktu następuje jedynie na podstawie tych okoliczności (faktów), które zostały wskazane w jego uzasadnieniu. Istotne są również wywody przytoczone przez organ, gdyż to, jakie zdarzenie uznał on za przesłanki odwołania, musi wynikać bezpośrednio z uzasadnienia. Tylko takie wywody w zastawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym pozwalają na ustalenie motywów, jakimi kierował się organ, pozbawiając dyrektora dotychczasowej funkcji kierowniczej oraz ocenę, czy podane przez organ przyczyny rzeczywiście można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Zdaniem skarżącej stanowisko organu z dnia [...] lipca 2016 r. uzupełniające uzasadnienie zarządzenia winno zostać poza oceną, powołane zaś nowe okoliczności bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Organ wyjaśnił, że zarzut przywołania w odpowiedzi z dnia [...] lipca 2016 r. nowych okoliczności, które miały wg skarżącej uzupełnić braki uzasadnienia zarządzenia, jest chybiony. W powyższej odpowiedzi wyraźnie wskazano (w punkcie 2), że zostały rozwinięte jedynie niektóre aspekty sprawy, poruszając się nadal w obszarze faktycznym i prawnym uzasadnienia zarządzenia. Wszystkie istotne okoliczności, stanowiące rozwinięcie (doszczegółowienie) uzasadnienia wcześniej istniały i były znane skarżącej; w szczególności nie wprowadzały nowych zarzutów. Stanowisko skarżącej sprowadzające się do faktycznego zarzutu, jakoby miało być niedopuszczalne rozwijanie wcześniej postawionych zarzutów, nie znajduje podstawy prawnej. Nie jest również racjonalne z punktu widzenia prawidłowości stosowania prawa w demokratycznym państwie prawnym, prowadząc do absurdalnego wniosku zrównującego niejako proces sądowoadministracyjnej kontroli aktów administracji z czysto formalistycznymi elementami rzymskiego procesu formułkowego. Skarżąca nie zanegowała żadnego faktu, żadnej okoliczności, stanowiącej podstawę podjęcia zaskarżonego zarządzenia. Jej stanowisko sprowadza się w większości do subiektywnej polemiki z oceną prawną zaistnienia tych okoliczności, tj. do marginalizowania zarzutów w celu wykazania, że uchybienia wprawdzie formalnie były, ale - jak podnosi w skardze pełnomocnik skarżącej działania skarżącej były z innych względów uzasadnione (np. kwestia przyznania uczennicy indywidualnego nauczania pomimo braku stosownego, aktualnego orzeczenia). Zgoda organu prowadzącego na tego typu działanie oznaczałaby jednak nie znajdującą podstawy prawnej legitymizację woluntaryzmu prawnego działań skarżącej, która mogłaby stosować się tylko do tych wymogów prawnych, które sama uzna za wiążące.

W kwestii natomiast zarzutu zgłoszenia przez zastępcę dyrektora W.Ł. rezygnacji z funkcji zastępcy, które nie miało żadnego wpływu na podjęcie decyzji o odwołaniu skarżącej, albowiem zgłoszenie nastąpiło w czerwcu 2016 r., a odwołanie skarżącej nastąpiło w maju 2016 r., organ zwrócił uwagę, że informacja ta została rzeczywiście przedstawiona przez W.Ł. w dniu [...].06.2016 r. na posiedzeniu Rady Pedagogicznej, ale była to informacja dla nauczycieli, o charakterze wtórnym (porządkowym). Skarżąca pominęła również natomiast nader istotną i niewątpliwie znaną jej okoliczność, że podstawowe zagadnienia dotyczące organizacji i funkcjonowania każdej szkoły są corocznie ustalane wcześniej w oficjalnym dokumencie - arkuszu organizacji na dany rok szkolny. Taki arkusz zgodnie z przepisami sporządziła i złożyła w dniu 29 kwietnia 2016 r. Burmistrzowi w celu zatwierdzenia W.Ł. działająca w zastępstwie dyrektora szkoły, po uprzednim uzyskaniu w dniu [...] kwietnia 2016 r. akceptacji Rady pedagogicznej. W tabeli IV pod poz. 6 (matematyka) przy osobie W.Ł. widnieje liczba godzin 20, na którą składa się 18 godzin (a więc pełny wymiar) oraz 2 godziny ponadwymiarowe. Jest to dokument równoznaczny, niezależnie od innych okoliczności, z rezygnacją z pełnienia zastępstwa dyrektora jako że wymiar godzin lekcyjnych dla dyrektora szkoły jest zmniejszony. Nie znajduje więc uzasadnienia zarzut skargi, jakoby okoliczność rezygnacji W.Ł. pojawiła się później, po odwołaniu skarżącej z funkcji dyrektora. Powstała w powiązaniu z zaistniałymi faktami, nawet w części niezawinionymi (długotrwała nieobecność skarżącej w pracy) i zarzutami wobec skarżącej, powodującymi m.in. uzasadnioną utratę zaufania dla niej - sytuacja nagła i nadzwyczajna, zagrażająca w sposób istotny funkcjonowaniu szkoły, która uprawniała do podjęcia zaskarżonego zarządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sprowadza się ona do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu orzekającego w niniejszej sprawie było zarządzenie Burmistrza nr [...] z dnia [...] maja 2016r., którym odwołano H.R. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół bez wypowiedzenia.

Akt odwołania dyrektora szkoły podobnie jak akt powierzenia stanowiska dyrektora szkoły jest aktem o podwójnym charakterze, wywołującym skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Zarządzenie w sprawie odwołania dyrektora szkoły stanowi jednocześnie akt o charakterze personalnym, wywołującym skutki w sferze prawa pracy i działanie organu administracyjnego podjęte w sferze administracji publicznej. Ten pierwszy skutek powoduje, że odwołany może dochodzić ochrony swego interesu prawnego w zakresie stosunków pracowniczych przed sądem pracy. Jednak podwójny skutek aktu i wywoływanie przez akt dodatkowo skutków w prawie pracy nie oznacza, że akt traci swój administracyjny charakter. Powołanie lub odwołanie dyrektora szkoły jest zatem sprawą z zakresu administracji publicznej ze wszystkimi tego konsekwencjami, a więc dopuszczalna jest ingerencja nadzorcza wojewody oraz kontrola sądu administracyjnego ( por. uchwałę 7 Sędziów NSA z 16 grudnia 1996 r., OPS 6/96, wyrok NSA z 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1362/10, wyrok NSA z 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2641/12, CBOSA).

Ocena działań gminy przed sądem administracyjnym nie pozbawia prawa ochrony interesów zainteresowanych podmiotów przed innymi sądami. A zatem wskazać należy, że akt administracyjnoprawny podlega kontroli organów nadzoru i sądów administracyjnych, niezależnie od ochrony stosunku pracy przysługującej odwołanemu dyrektorowi przed sądem pracy. W postępowaniu przed sądem administracyjnym przedmiotem badania Sądu nie są ewentualne roszczenia pracownicze odwołanego dyrektora, do których rozpatrzenia właściwy jest sąd pracy, lecz zachowanie przewidzianych przez przepisy publicznoprawne wymogów dotyczących aktu odwołania bądź powołania dyrektora jednostki samorządowej jako formy służącej do realizacji zadań publicznoprawnych ( por. wyrok NSA z 12 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Łd 548/03, wyrok NSA z 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2641/12, CBOSA).

W związku z tym zarządzenie o odwołaniu dyrektora szkoły jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, innym niż akt prawa miejscowego i kwalifikuje się go jako akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1447/13). Podstawą jego zaskarżenia jest art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przy czym jest oczywiste, iż zaskarżone zarządzenie, pozbawiające skarżącą stanowiska dyrektora, naruszało jej interes prawny. Wobec powyższego – wbrew stanowisku organu wyrażonym na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. – nie miał zastosowania w sprawie 14 – dniowy termin do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wskazany w art. 52 § 3 p.p.s.a., który dotyczy aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4 a. Natomiast zgodnie z art. 52 § 4 zd. 1 p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże powyższy 14-dniowy termin nie ma zastosowania ( art. 52 § 4 zd. 2 p.p.s.a. ). W niniejszej sprawie skarżąca pismem z dnia [...] czerwca 2016r. złożonym bezpośrednio w organie wezwała do usunięcia naruszenia prawa, a następnie - po otrzymaniu w dniu 25 lipca 2016 r. odpowiedzi organu na to wezwanie - nadała w dniu 24 sierpnia 2016 r. skargę na powyższe zarządzenie do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu. Tym samym został spełniony warunek poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zachowany został również - wynikający z art. 53 § 2 p.p.s.a. - 30 – dniowy termin do wniesienia skargi od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślić należy, iż nawet w przypadku podzielenia stanowiska organu, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. , a w konsekwencji, iż zachodziła konieczność wywiedzenia wezwania do usunięcia naruszenia w terminie określonym w art. 52 § 3 z d. 1 p.p.s.a., to wobec nieudzielenia przez organ szczegółowego pouczenia skarżącej co do powyższego terminu, uznać należałoby, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i stosowanie do art. 52 § 3 z d. 2 p.p.s.a. skarga podlegałaby i tak rozpoznaniu. Odnosząc się merytorycznie do skargi wskazać należy, iż podstawę prawną zaskarżonego aktu stanowił art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s. zgodnie z którym organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce: w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. W niniejszej sprawie wyczerpany został obowiązek zasięgnięcia opinii kuratora oświaty, bowiem w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. Kurator Oświaty pozytywnie zaopiniował wniosek Burmistrza o odwołanie H.R. z funkcji dyrektora Zespołu Szkół. Ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzi taki "szczególnie uzasadniony przypadek", należy niewątpliwie do organu, który zamierza pozbawić nauczyciela dotychczasowej funkcji kierowniczej. Dysponuje on w tym zakresie pewną swobodą. Jednak sfera uznania kompetentnego organu, chociaż dość znaczna, nie jest nieograniczona, gdyż organ, korzystając z przysługujących mu uprawnień, musi uwzględniać także inne regulacje wynikające z u.o.s., w tym ograniczenia przewidziane w jej art. 38 ust.1 pkt 2 u.s.o. Ten ostatni przepis – jako zapewniający znaczną stabilność stosunku zatrudnienia – należy traktować ze szczególną uwagą. Jeżeli ustawodawca przyznał pewnej grupie pracowników dość rygorystyczne gwarancje, to żaden z organów nie jest zwolniony z obowiązku dołożenia starań, aby gwarancje te w praktyce rzeczywiście funkcjonowały (por. M. Pilich, U.o.a. Komentarz, WK 2015, t. 5 do art. 38 i powołane tamże orzecznictwo ). Skoro zatem prawodawca do zwrotu "uzasadniony przypadek" – używanego w innych normach prawnych u.o.ś. – dodał przysłówek "szczególnie", to nie może ulegać wątpliwości, że w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. położył nacisk na to właśnie określenie, tym samym świadomie zawęził zastosowanie przedmiotowej regulacji. Stąd w orzecznictwie podkreśla się, iż powyższy przepis ma zastosowanie do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia ( por. wyrok NSA z dnia 9 września 2002 r., sygn. akt SA/Rz 1969/01). Przyczyną odwołania w tym trybie mogą być takie zaniedbania obowiązków dyrektora, które mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły przy realizacji jej zadań w zakresie nauczania i wychowania. Nie każde naruszenie prawa przez dyrektora jest wystarczające do zastosowania tej formy odwołania, a jedynie takie, które powoduje konieczność natychmiastowego zaprzestania pełnienia przezeń funkcji z uwagi na zagrożenie interesu publicznego. Chodzi o działanie lub zaniechanie o charakterze zupełnie wyjątkowym i nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień określonych prawem przez nauczyciela – dyrektora szkoły, które powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny ( por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1979/12 – Lex nr 13356976). Jeszcze inne określenie omawianej przesłanki odwołania wskazuje na to, że muszą zachodzić takie okoliczności, które obiektywnie powodują destabilizację pod względem dydaktycznym i wychowawczym czy oświatowym jednostki oświatowej kierowanej przez nauczyciela, a jedyną możliwością zapobieżenia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trybie natychmiastowym. Subiektywne przekonanie organu prowadzącego o potrzebie odwołania nie jest wystarczające ( por. wyroki NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2703/12, Lex nr 1336391 i z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1433/14 – Lex nr 1587470). W dotychczasowym orzecznictwie sądowym z sytuacji uzasadniających natychmiastowe odwołanie dyrektora na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. wykluczono m.in. takie okoliczności jak utrata zaufania organu prowadzącego, naruszenie dyscypliny finansów publicznych, naruszenie procedury udzielania zamówień publicznych, okoliczności, które powinny raczej stanowić przesłankę negatywnej oceny pracy i ewentualnego dalszego odwołania w innym trybie ( por. wyroki NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1530/10 – Lex nr 745066, z dnia 25 lutego 2011 r. – Lex nr 818630, z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05 – Lex nr 192086, z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 525/10 – Lex nr 595413, z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1775/12 – Lex nr 1366436, z dnia 9 maja 2001 r., sygn. akt II SA 3293/00 – Pr. Pracy 2001, nr 9, str. 41 ). Również negatywna ocena działalności dyrektora w zakresie gospodarki finansowej szkoły, zaniedbania dotyczące organizacji pracy szkoły, a zwłaszcza odmienna wizja prowadzenia placówki oświatowej, czy też konflikt z organem prowadzącym nie mieszczą się w pojęciu "szczególnie uzasadnionego przypadku", zawartego w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły w trybie tego przepisu, gdyż sytuacja ta została uregulowana w art. 38 ust. 1 pkt 1b u.s.o. ( por. wyrok NSA z dnia 25.02.2011r., o sygn. I OSK 2018/10, publ. LEX nr 818630 oraz wyrok NSA z dnia 08.02.2011r., sygn.,I OSK 1928/10, LEX nr 1070814, wyrok NSA z dnia 19.11.2010r., sygn. akt I OSK 1530/10, publ.LEX nr 745066, NSA w wyroku z dnia 11.05.2012r., I OSK 1972/11, LEX nr 1166066, wyrok WSA w Łodzi z dnia 08.07.2011r., sygn. akt III SA/Łd 513/11, publ. LEX nr 1088057). Przenosząc powyższe wskazania piśmiennictwa i orzecznictwa na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż podnoszone przez organ okoliczności dotyczące utraty zaufania do skarżącej, naruszenia przez skarżącą zasad gospodarki finansowej, zaniedbania dotyczące właściwej organizacji i funkcjonowania szkoły, brak w tym zakresie prawidłowego nadzoru, wynikające z protokołu kontroli przeprowadzonej przez Gminę z dnia [...] lipca 2015 r., w tym również nad właściwym wykonaniem prac w ramach zamówień publicznych, zwłaszcza, iż w czasie kiedy następował ich odbiór pozostawała ona na zwolnieniu lekarskim, nie mogły stanowić podstawy do odwołania skarżącej z funkcji dyrektora Zespołu Szkół w trybie art. 38 ust.1 pk 2 u.s.o. Tak samo należy ocenić niepoinformowanie przez skarżącą, iż nie będzie uczestniczyć w egzaminie na mianowanie nauczycieli. Dużo większą wagę niewątpliwie ma zarzut wobec skarżącej dotyczący antydatowania decyzji o organizacji nauczania indywidualnego dla K.K. oraz dokumentacji jej poprzedzającej. Skarżącą nie kwestionowała tego faktu świetle zgromadzonych przez organ oświadczeń pracowników Zespołu Szkół, podkreślając jedynie merytoryczną potrzebę indywidualnego nauczenia dla powyższej uczennicy oraz wskazując, iż dotychczas nie został jej przedstawiony zarzut popełnienia przestępstwa, co potwierdza pismo Prokuratora Rejonowego z dnia [...] grudnia 2016 r. Okoliczność ta istotnie mogłaby mieć znaczenie w sytuacji, gdyby spotkała się z natychmiastową reakcją ze strony organu, który mimo złożenia w odniesieniu do wyżej opisanego czynu zawiadomienia do prokuratury w piśmie z dnia [...] września 2015 r. nie podjął żadnych działań mających na celu odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora przez kilka miesięcy. Zważyć bowiem należy, iż odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających. Nieograniczoność ram czasowych odwołania wicedyrektora w omawianym trybie w stosunku do chwili wystąpienia owych szczególnie uzasadnionych przypadków podważałaby ratio legis regulacji zawartej w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Brak szybkiej reakcji organu na postępowanie dyrektora w sposób naturalny osłabia, a nawet z upływem czasu znosi możliwość jego odwołania z funkcji na podstawie omawianego przepisu, przewidzianego w sposób oczywisty dla przypadków wymagających natychmiastowego działania ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2002 r. o sygn. akt II SA 3053/01, publ. LEX nr 82679 oraz z dnia 27 września 2012r. o sygn. I OSK 1615/12, publ. CBOiS, M.Pilich, ibidem ). W ocenie Sądu mogło natomiast stanowić podstawę do odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora jej długotrwała choroba. Zważyć bowiem należy, iż okoliczności uzasadniające odwołanie ze stanowiska na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. nie muszą być zawinione przez daną osobę : wystarczy, że zachodzi obiektywna przyczyna całkowitego braku możliwości dalszego sprawowania funkcji kierowniczej (por. M. Pilich, ibidem). Stąd też w orzecznictwie uznaje się, iż długotrwała choroba, która uniemożliwia dalsze sprawowanie funkcji kierowniczej, co pozbawia placówkę realnego kierownictwa i uniemożliwia jej efektywne funkcjonowanie, jest szczególną okolicznością uzasadniającą odwołanie takiej osoby ze stanowiska dyrektora (por. wyroki WSA w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 994/09, z dnia 26 marca 2009 r. , sygn. akt II SA/Sz 948/08, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 października 2016 r, sygn. akt IV SA/Gl 518/16, wyrok SN z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt III PK 69/07, OSNP 2009/9 – 10/117 ).

Zwrócić bowiem należy uwagę, iż jednym z warunków jakie musi spełnić osoba, aby zostać powołaną na stanowisko kierownicze jest zgodnie z art. 36 e ust. 1e pkt 4 u.s.o. spełnienie warunków zdrowotnych niezbędnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym. Jednocześnie należy podkreślić, iż przyczyny odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole lub placówce publicznej zostały określone art. 38 u.s.o. przepisie w sposób wyczerpujący. Tym samym wykluczone jest odwołanie w innym trybie niż wynikający z tego przepisu (por. wyrok SN z dnia 19 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 3/97, OSNP 1997, nr 19, poz. 369, i glosą aprobującą J. Homplewicza, glosa do wyroku SN z dnia 19 lutego 1997 r., III RN 3/97, OSP 1998, z. 3, poz. 51, s. 121 ). Stąd też należy uznać, iż w przypadku długotrwałej choroby uniemożliwiającej wykonywanie funkcji kierowniczej możliwym trybem odwołania ze stanowisko dyrektora jest tryb wynikający z art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Co do niemożliwości wykonywania funkcji kierowniczej przez skarżącą świadczy 16 nieprzerwanych zwolnień lekarskich w okresie od [...] czerwca 2015 r. do dnia [...] grudnia 2015r. oraz dalsze korzystanie z urlopu dla podratowania zdrowia udzielonego od dnia [...] grudnia 2015r. na okres 12 miesięcy, a ponadto fakt, iż skarżąca powołując się na swój stan zdrowia nie była nawet w stanie spotkać się Burmistrzem, aby omówić zasady funkcjonowania Zespołu Szkół podczas jej nieobecności.

W art. 39 ust. 7 u.s.o. przewidziano, iż w przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora inny nauczyciel tej szkoły lub placówki, wyznaczony przez organ prowadzący. W kierowanym przez skarżącą Zespole Szkół wprawdzie zgodnie ze statutem przewidziane zostały dwa stanowiska wicedyrektorów, jednakże akty powołania osób wykonujący te funkcje wygasły z dniem 31 sierpnia 2015 r., tym samym wobec choroby skarżącej i braku podjęcia z jej strony jakichkolwiek działań mających na celu powołanie wicedyrektorów, co należało do jej kompetencji ( art. 37 ust. 1 u.s.o.) na dzień 1 września 2015 r. szkoła pozostałaby bez kierownictwa. W związku z tym organ prowadzący zmuszony był wyznaczyć nauczyciela zastępującego dyrektora, którym została W.Ł.. Zdaniem Sądu tego rodzaju sytuacja powinna ze swej istoty być stanem przejściowym, a nie stanem długotrwałym. Jest to bowiem wyjątek od zasady wykonywania funkcji bezpośrednio przed dyrektora i nie może się przerodzić w stan permanentnego wykonywania czynności przez tego rodzaju zastępcę. Powyższa regulacja z art. 39 ust. 7 u.s.o. wskazuje jedynie, iż co do zasady sama nieobecność dyrektora spowodowana chorobą, która nie przeradza się w stan długotrwałej, nieprzerwanej nieobecności, z wizją niezbyt odległego i realnego powrotu takiej osoby do pracy, nie może stanowić podstawy do niezwłocznego odwołania. Wówczas bowiem zastosowanie ma mechanizm tymczasowego zastępstwa określonym w powołanym przepisie. Jeśli jednak stan ten się przedłuża ponad racjonalne granice, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, przy jednoczesnym braku manifestowania woli przez skarżącą powrotu do pracy przed zakończeniem urlopu dla podratowania zdrowia, w ocenie Sądu organ prowadzący wręcz był zobowiązany do podjęcia procedury wskazanej w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., aby tego stanu braku rzeczywistego wykonywania funkcji kierowniczej dalej nie petryfikować. Przemawia za tym również to, iż Zespół Szkół to nie mała wiejska szkoła, lecz placówka obejmująca: przedszkole sprawujące opiekę nad 100 przedszkolakami, szkołę podstawową z 17 oddziałami, gimnazjum z 9 oddziałami, do których łącznie uczęszcza 563 uczniów, a personel liczy prawie 90 osób, w tym 64 pracowników pedagogicznych, którą nie sposób kierować w sposób długotrwały w oparciu o tymczasowe rozwiązania w sferze zarządzania. Ponadto podkreślić należy, iż wdrożenie powyższej procedury było tym bardziej uzasadnione, iż pojawiło się sygnalizowane przez organ niebezpieczeństwo natychmiastowego zaprzestania przez W.Ł. dalszego zastępowania skarżącej w oparciu o regulację z art. 39 ust. 7 u.s.o., a w konsekwencji również zaprzestania sprawowania funkcji przez wicedyrektorów powołanych przez wyżej wymienioną jedynie na czas jej zastępstwa. Oznaczałoby to konieczność poszukiwania nowego nauczyciela zastępującego dyrektora, a to związane byłoby i to w trakcie trwającego roku szkolnego z dokonaniem zmian w przydziale lekcji, co niewątpliwie istotnie wpływałoby na destabilizację realizacji funkcji Zespołu Szkół. W związku z tym zasadnie organ prowadzący uznał, iż należy przerwać tą sytuację i odwołać skarżącą ze stanowiska dyrektora i rozpisać nowy konkurs. Zdaniem Sądu nie sposób uznać, iż niewątpliwie ochronny charakter przepisów art. 38 ust. 1 u.s.o., mający na celu zapewnić stabilizację stanowiska dyrektora, miałby służyć zapewnieniu takiej ochrony osobie, która na dzień podjęcia zaskarżonego aktu przez prawie 11 miesięcy nie wykonywała funkcji kierowniczych, co stanowi blisko 20% całej kadencji na którą powołuje się dyrektora zgodnie z art. 36 a ust. 13 u.s.o.

Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.