Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 477/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3 pkt 4, art.3 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 1, art. 2, art. 2a,art. 8
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) sędzia WSA Dariusz Dudra Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi T. i K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 477/09

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia

[...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy

D. z dnia [...] nr [...] w sprawie wymiaru

łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok.

W uzasadnieniu wskazało, że decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy D. dokonał wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok w wysokości 4.940 zł od nieruchomości położonych w miejscowości S. i W. będących we władaniu skarżących.

W skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odwołaniu od powyższej decyzji strony zarzuciły, że decyzja ta jest niezgodna

z przepisami prawa i wydana bez podstawy prawnej. Zdaniem stron uchwała Rady Gminy w D. Nr [...] z dnia [...] w sprawie obniżenia ceny skupu żyta przyjmowanej, jako podstawa obliczania do podatku rolnego na 2008 r. oraz zasad poboru tego podatku (Dz. Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego Nr 142, poz. 2354) podjęta została z naruszeniem procedury głosowania nad jedną ze zgłoszonych propozycji, co do określenia wartości 1 q żyta.

Skarżący wskazali także, że nieprawidłowo przyjęto do opodatkowania nieruchomości, które oznaczone są w ewidencji gruntów, jako drogi oznaczone symbolem dr. Zdaniem skarżących drogi te stanowią drogi publiczne, bowiem działki [...] i [...] położone w miejscowości S. są częścią terenu przeznaczonego na cel publiczny - drogi.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.

uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie ponieważ organ podatkowy pierwszej

instancji, wbrew twierdzeniom stron nie naruszył przepisu art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) dalej Op. bowiem wyjaśnił należycie stan faktyczny sprawy. Organ podatkowy dysponując złożonymi przez podatników informacjami podatkowymi mógł dokonać wymiaru podatku w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, za 2008 r. po przeprowadzenia w tej sprawie postępowania podatkowego, w trybie wskazanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej. Stan faktyczny sprawy wskazuje, że organ zobowiązany był do opodatkowaniu gruntów na podstawie zapisów zawartych w ewidencji gruntów. Wynika to z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), zgodnie, z którym dane zawarte w ewidencji gruntów są podstawą m. in. do realizacji podatków. Odnosząc się do zarzutów dotyczących opodatkowania dróg oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków symbolem dr organ uznał je za niezasadne. Obecnie obowiązujące zasady opodatkowania dróg uległy zmianie w wyniku kolejnej modyfikacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawą z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1828).

Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu art. 2 ust. 3 pkt 4 cyt. powyżej ustawy, nie podlegają podatkowi od nieruchomości tylko grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Na mocy tego przepisu wyłączone są z opodatkowania jedynie drogi publiczne i zajęte pod nie grunty.

W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy

strony podniosły w zasadzie tożsame zarzuty jak w złożonym odwołaniu, podkreślając

naruszenie procedury uchwalania ww. uchwały Rady Gminy D. mającej wpływ na wymiar podatku rolnego oraz wskazując, że ustalenia planu

zagospodarowania przestrzennego dotyczą działek [...] i [...], które zajęte obecnie są pod drogi publiczne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał, iż kwestie te wyjaśnił szczegółowo w uzasadnieniu swojej decyzji wskazując, że przepis art. 2 ust. 3 pkt 4 zwalnia z obowiązku podatkowego grunty zajęte wyłącznie pod drogi publiczne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co oznacza, że na danym gruncie może być ustanowiona przez właściwy organ droga publiczna, co wymaga wydania aktu prawa miejscowego na podstawie którego grunt skorzysta ze zwolnienia ustawowego oraz przejęcia w sposób prawem przewidziany gruntu na ten cel.

Odnosząc się do podniesionej przez strony okoliczności budowy wodociągu i przyłączy wodociągowych przez gminę D. na nieruchomościach stanowiących własność skarżących oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem dr i nadawanie nazw dla dróg organ stwierdził, iż jest ona poza jego oceną decyzyjną, bowiem kwestie te należą do spraw cywilnoprawnych i mogą być w takim trybie kwestionowane przez strony.

W konsekwencji Kolegium uznało, że organ I instancji zasadnie przyjął, do opodatkowania nieruchomości skarżących opierając się na posiadanej ewidencji gruntów i budynków. W ocenie organu odwoławczego postępowanie przed organem I instancji prowadzone było z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania podatkowego a przy wydaniu decyzji przez Wójta Gminy D. nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, jak również przepisy postępowania.

W dniu 07 września 2009 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżących, w którym ustosunkowali się do odpowiedzi organu na skargę. Do pisma załączono 15 kopii pism, związanych z czynnościami skarżących podjętych w celu przejęcia działek 197/31 i 197/14 przez gminę Dobrcz.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części "P.p.s.a") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, iż nie narusza ona prawa, a zatem skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.

Zgodnie z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 8,poz. 60 ze zm.) oraz z art. 7 Konstytucji RP, organy podatkowe są zobowiązane działać na podstawie i w granicach prawa. Stosując prawo organy podatkowe winny przede wszystkim ustalić, czy i jaki przepis obowiązuje, a nadto czy wszelkie okoliczności sprawy niezbędne do jej rozstrzygnięcia (art. 122 Ordynacji podatkowej) zostały ustalone, a następnie porównać prawidłowo ustalony stan faktyczny ze stanem hipotetycznym, opisanym w normie prawnej. Jeżeli ustalony w danej sprawie stan faktyczny jest tożsamy z opisanym w normie prawnej, wówczas organ jest obowiązany określić konsekwencje prawne, wynikające z zastosowania przepisu prawa. Zasada prawdy obiektywnej, uregulowana w art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada przy tym na organy podatkowe obowiązek ustalenia tylko tych faktów, które określa ustawa podatkowa (czyli tych, które są istotne z uwagi na treść stosowanej normy, zostały opisane w jej hipotezie). Wychodzenie poza te cechy stanu faktycznego, które określa ustawa jest niedopuszczalne (por. A. Gomułowicz (w:) A. Gomułowicz, J. Małecki - Podatki i prawo podatkowe - Warszawa 2002, s. 159, B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2006 r., s.497).

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w sprawie jest prawidłowość opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem dr będących własnością skarżących, w sytuacji, gdy zdaniem stron grunty te jako przeznaczone na cele publiczne winny być przejęte przez gminę i zwolnione z opodatkowania.

Podatek od nieruchomości reguluje ustawa z dnia z dnia 12 stycznia 1991r.

o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U z 2006 Nr 121, poz.844 ze zm.). Ustawodawca w art. 3. ust.1 wskazał, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące tak jak skarżący - właścicielami nieruchomości.

W sprawie także ma zastosowanie przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), który stanowi, iż dane zawarte w ewidencji gruntów są podstawą m. in. do realizacji podatków.

Podkreślić należy, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, co oznacza, iż jest pobierany od właścicieli lub posiadaczy (zarówno posiadaczy samoistnych jak i posiadaczy zależnych) gruntów, bez względu na to, czy jest rzeczywiście wykorzystywany przez właścicieli.

Nie ulega wątpliwości, że skarżący nadal są właścicielami wskazanych nieruchomości tj. działek o numerze rejestrowym [...] i [...]. Ten fakt potwierdzają aktualne wypisy z rejestru gruntów jak i sami skarżący. Wprawdzie w ewidencji gruntów i budynków sporne grunty zostały zakwalifikowane jako droga, ale nie należą one do kategorii dróg publicznych (w tym wypadku gminnych) w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, do której odwołuje się ustawa o podatkach i opłatach lokalnych.

Przy czym na marginesie należy zaznaczyć, iż zgodnie z wnioskiem skarżących działka o pierwotnym numerze rej. [...] została podzielona na 7 działek, w tym 2 z nich o numerach [...] i [...] zostały przeznaczone pod drogi dojazdowe do terenów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe. Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...] zatwierdził proponowany przez skarżących podział działki wskazując, iż celem podziału była sprzedaż działek przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe oraz uregulowanie stanu prawnego.

Okoliczność, że gmina nie chce przejąć od skarżących nieruchomości, a także bezsporny między stronami fakt, że z nieruchomości korzysta nieograniczony krąg użytkowników pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości.

Zauważyć należy, że o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych stanowią względy techniczne oraz spełnienie warunków formalnych tj. podjęcie stosownej uchwały przez radę gminy po zasięgnięciu opinii zarządu powiatu art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych (por. też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2000 r., sygn. akt III SA 1432/99, publ. Lex nr 47974).

Fakt korzystania z gruntów przez nieoznaczony krąg podmiotów nie decyduje o tym czy dana droga należy do kategorii dróg publicznych czy jest drogą wewnętrzną. Dopiero wydanie stosownego aktu (rozporządzenia lub uchwały) przez uprawniony do tego organ (ministra, sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy) nadaje danej drodze charakter drogi publicznej, korzystającej ze zwolnienia wynikającego z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca.

Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty:

• zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Takie brzmienie tego przepisu obowiązuje od 1 stycznia 2007 r. i zostało wprowadzone ustawą z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1828).

Definiując pojęcie drogi publicznej zawarte w ustawie podatkowej należy się odwołać do regulacji dotyczącej dróg publicznych. Zgodnie z art. 1 ustawy o drogach publicznych drogami publicznymi są drogi zaliczone na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi, z uwagi na ich funkcje dzielą się na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne (art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych).

Drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, zaś drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu, województwa, powiatu lub gminy (art. 2 a ustawy o drogach publicznych). Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym, niezaliczone do innych kategorii dróg, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych (art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Zaliczenie drogi do dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, drogi niezaliczone do kategorii dróg publicznych (w tym drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych) są drogami wewnętrznymi. Zarząd tymi drogami należy do zarządcy terenu, na którym droga jest położona, a w razie jego braku - do właściciela tego terenu (art. 8 ust. 2 tej ustawy). Do nich też (zarządcy lub w razie jego braku właściciela) należy finansowanie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony, oznakowania drogi i zarządzania nią (art. 8 ust. 3 w zw. z ust. 2 tej ustawy).

Sąd stwierdza, że w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organy podatkowe przyjęły, że na skarżących w 2008 roku ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

Za nieuzasadnione uznaje Sąd podniesione w skardze zarzuty dotyczące zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji wyroku.