Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1501/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 pkt 4.
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 7, 8, 77 par. 1, 80,  107 par. 3.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego R. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 107 ust. 5 pkt 16 i art. 109 ust. 1 i 4 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i lit. e), art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. - Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 4 i art. 7 d ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) w zw. z art. 66 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1808 z późn. zm.) oraz art. 14 ust. 1 i 2, art. 14a ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 7,12 i 19, art. 30 ust. 1 pkt 2 i art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) w zw. z art. 1 pkt 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej i art. 66 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97 z późn. zm.) ustalił, że R. P. (PESEL [...]) podlega od [...] września 2010 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia przez R. P. pozarolniczej działalności gospodarczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał kopię oświadczenia w/w osoby z dnia [...] grudnia 2012 r., w którym R. P. informuje, iż założył działalność gospodarczą w 2010 r. lecz w jej ramach nie prowadził żadnych czynności.

Organ podniósł, że z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż R. P. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...] września 2010 r., wpis jest nadal aktywny.

Z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych prowadzonego przez Narodowy Fundusz Zdrowia wynika, iż R. P. od [...] września 2010 r. był zgłoszony do ubezpieczenia z tytułu wykonywania umowy zlecenia.

Organ powołał, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Wskazywał, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą stosownie do treści art. 69 ust. 1 w/w ustawy - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym tj. w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Z kolei zgodnie z art. 13 pkt 4 tejże ustawy - osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się natomiast osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Zgodnie z art. 7b ust. 2 pkt 4 i art. 7d ust. 1 ustawy - Prawo działalności gospodarczej - wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej zawiera wskazanie daty rozpoczęcia działalności gospodarczej. Przedsiębiorca jest obowiązany zgłosić organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu do ewidencji, powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian, a także informację o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ podnosił też, że zgodnie z obowiązującym art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) - przedsiębiorca nie zatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy.

W ocenie organu znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreślenie wpisu z tejże ewidencji (ewentualnie zawieszenie prowadzonej działalności po [...] września 2008 r.).

Zdaniem organu okoliczność, że R. P. w okresie prowadzenia działalności gospodarczej podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia nie zwalnia tej osoby z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 82 ust. 1 w/w ustawy - w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana z każdego z tych tytułów odrębnie. Wspomniany art. 66 ust. 1 do osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zalicza natomiast zarówno osoby, które prowadzą działalność pozarolniczą i spełniają warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym z tego tytułu, jak i osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. e w/w ustawy).

A zatem z w/w przepisów wynika, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą i wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z obydwu w/w tytułów.

Odnosząc się do podniesionych w toku postępowania administracyjnego twierdzeń strony, iż zarejestrował pozarolniczą działalność gospodarczą, ale w praktyce nigdy jej nie wykonywał - nie wykonał żadnej usługi ani nie wystawił żadnej faktury VAT. R. P. przyznaje, iż "zaniechał wyrejestrowania działalności gospodarczej", lecz nie dokonał również żadnych czynności bezpośrednio i pośrednio związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, organ zaznaczył, że zgodnie z ustawą Prawo działalności gospodarczej - przedsiębiorca jest obowiązany zgłosić organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu do ewidencji, powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian, a także informację o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Ponadto zgodnie z obowiązującym od 20 września 2008 r. art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) - przedsiębiorca nie zatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy.

Dyrektor [...] Wojewódzkiego Oddziału NFZ nadmienił, że R.P., pomimo iż nie rozpoczął prowadzenia działalności gospodarczej, nie zawiesił ani nie wykreślił wpisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Mając zatem na względzie wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz powyższe ustalenia uznał, iż R.P. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą od [...] września 2010 r.

Od opisanej decyzji R. P. wniósł odwołanie ponownie podnosząc, że rzeczywiście zarejestrował pozarolniczą działalność gospodarczą, ale w praktyce nigdy takiej działalności nie wykonywał. Nie wykonywał żadnej czynności bezpośrednio lub pośrednio związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie wykonywał żadnej usługi i nie wystawiał żadnej faktury VAT. Nie odprowadzał żadnych podatków i składek związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Decyzja z dnia [...] marca 2013 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powołując art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, organ wskazał, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust.1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Prezes NFZ podnosił, że według dyspozycji art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o systemie" obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

Według art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności", przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Prezes NFZ wskazywał też, iż z dniem 20 września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888), wprowadził do ustawy o swobodzie działalności możliwość zawieszenia działalności gospodarczej.

Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97), z dniem 31 marca 2009 r. znowelizowała art. 14 ustawy o swobodzie wprowadzając art. 14 ust. 3 zgodnie z którym, przedsiębiorca ma prawo we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej określić późniejszy dzień podjęcia działalności niż dzień złożenia wniosku.

Jednocześnie w myśl art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o swobodzie, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie wpisu - w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.

W tym stanie prawnym Prezes NFZ podniósł, że z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż R. P. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...] września 2010 r. Wpis pozostaje aktywny, R. P. nie zawiesił ani nie wykreślił wpisu z [...].

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, iż w praktyce nigdy nie wykonywał działalności gospodarczej Prezes NFZ wskazał, że obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, z tytułu prowadzenia działalności podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone.

W materiale dowodowym brak jest informacji o dokonaniu przez stronę, na podstawie obowiązujących przepisów skutecznego zawieszenia lub wykreślenia z ewidencji prowadzonej działalności.

Tym samym, zdaniem organu prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, iż skoro R. P., we wniosku o wpis do ewidencji działalności, wskazał datę rozpoczęcia działalności [...] września 2010 r., należy uznać, iż wolą odwołującego było rozpoczęcie działalności od wskazanej daty.

Skargę na opisaną decyzję Prezesa NFZ wniósł R. P.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i lit. e w zw. z art. 69 ust. 1 w zw. z art. 82 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) w zw. z art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - dalej k.p.a.) poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji podczas gdy organ ten dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego poprzez uznanie, iż z samego faktu rejestracji pozarolniczej działalności gospodarczej, przy jednoczesnym zaniechaniu jej wykonywania w jakimkolwiek zakresie, wynika fakt podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, co w konsekwencji doprowadziło organ pierwszej instancji do stwierdzenia w niniejszej sprawie tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego,

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 2 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji gdy organ ten zaniechał podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (w tym oferowanego przez skarżącego), co doprowadziło do błędnego ustalenia, iż od [...] września 2010 r. skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, pomimo przedstawienia organowi szerokiej dokumentacji potwierdzającej, iż wspomniana pozarolnicza działalność gospodarcza nie była wykonywana od chwili jej rejestracji,

3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 138 § 2 w zw. z 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji gdy organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób nie odniósł się do stanowiska zajętego przez skarżącego, przedstawionych dowodów i podniesionej przez skarżącego argumentacji prawnej co z kolei uniemożliwia dokonanie merytorycznej oceny stanowiska organu pierwszej instancji,

4. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w ten sposób, iż organ drugiej instancji nie odniósł się w sposób wyczerpujący do stanowiska zajętego przez skarżącego w ramach odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i podniesionej przez skarżącego argumentacji faktycznej i prawnej, co z kolei uniemożliwia dokonanie merytorycznej oceny stanowiska organu drugiej instancji.

5. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu zasady działania organów administracji w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej tj. art. 8 k.p.a. z uwagi na poinformowanie skarżącego pismem z [...] grudnia 2012 r., iż powinien przedstawić dowody potwierdzające faktyczny okres prowadzenia działalności gospodarczej, a następnie wydanie przez organy obu instancji decyzji administracyjnych z pominięciem owych dowodów i w oparciu o stanowisko prawne w myśl którego faktyczny okres prowadzenia działalności gospodarczej jest bez znaczenia, a istotny jest jedynie okres rejestracji prowadzonej działalności gospodarczej.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął przedstawione zarzuty, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. skutkuje jej uchyleniem.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu administracji było ustalenie, że skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej z dniem [...] września 2010 r., a zatem w terminie wskazanym w decyzji organu ewidencyjnego o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Bezsporną w niniejszej sprawie jest okoliczność, że skarżący nigdy nie składał wniosku o zawieszenie wykonywania przedmiotowej działalności gospodarczej ani też nie informował o jej stałym czy czasowym zaprzestaniu.

R. P. natomiast podaje, że poza zarejestrowaniem działalności nigdy jej faktycznie nie rozpoczął, nie podjął żadnych czynności zmierzających bezpośrednio bądź pośrednio do prowadzenia działalności gospodarczej.

Jako dowody potwierdzające fakt braku prowadzenia działalności gospodarczej w toku postępowania administracyjnego przedstawił zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2010 i 2011 oraz informacje o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy.

W niniejszej sprawie organ uznał, że dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej ma znaczenie wyłącznie fakt figurowania w ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie organu, faktyczny brak prowadzenia działalności gospodarczej, który nie znalazł odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy z ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, gdyż przedsiębiorca, który nie prowadzi działalności gospodarczej powinien zadbać o odzwierciedlenie tego faktu w ewidencji działalności gospodarczej.

Odnosząc się do twierdzeń strony organ zaprezentował takie właśnie stanowisko.

Ze stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają od dnia 20 września 2008 r. osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

W niniejszej sprawie organ zastosował błędną wykładnię powyższego przepisu, gdyż wykluczył przypadki, w których mimo niezłożenia wniosku o wykreślenie wpisu o działalności gospodarczej z ewidencji, dopuszczalne może być wykazanie, że działalność gospodarcza nie była faktycznie (rzeczywiście) prowadzona. Należy zauważyć, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych początkowo podzielany był jednolity pogląd, z którego wynikało, że dla określenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wyłącznie wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji, przy jednoczesnym założeniu, iż bez istotnego znaczenia pozostaje fakt, czy uzyskuje się z tej działalności przychody (vide: m.in. wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/05, z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 210/06, czy też z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt SA/Wa 31/06).

Niemniej w późniejszym okresie w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym rozważanej kwestii, związanej z ustalaniem obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, utrwaliła się inna od powyższej linia orzecznicza, która zasadniczo przyjęła, że dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej rodzi jedynie domniemanie faktyczne podjęcia działalności i wykonywania jej do czasu wykreślenia z ewidencji, co powoduje w konsekwencji, że ocena organu, czy stan faktyczny niewykonywania działalności gospodarczej ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego musi być poprzedzona stosownym ustaleniem i oceną tego organu (tak: m.in. /w:/ w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06).

Wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny. Zatem dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienia wpisu do ewidencji działalność gospodarcza w rzeczywistości nie jest czy nie była wykonywana. Przy czym, przy dokonywaniu oceny wykonywania (prowadzenia) działalności gospodarczej w rozumieniu powyższego przepisu należy uwzględnić wszelkie okoliczności sprawy, w tym także zamiar (wolę) osoby prowadzącej działalność gospodarczą (v. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006r. sygn. akt II GSK 191/06 wraz z powołanym tam orzecznictwem).

Mając na względzie powyższe nie sposób - zdaniem Sądu - przyjąć, jak stwierdził Prezes NFZ, że znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma wyłącznie wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji.

Zdaniem Sądu, z takim szczególnym przypadkiem mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy. Spór toczy się o to czy skarżący kiedykolwiek rozpoczął prowadzenie działalności. Skarżący w trakcie postępowania przed organem akcentował i nadal w skardze podkreśla, że nie rozpoczął prowadzenia działalności, mimo jej zarejestrowanie nie podjął żadnych czynności zmierzających bezpośrednio, czy pośrednio do rozpoczęcia działalności. Skarżący zaoferował organowi dowody, w jego przekonaniu świadczące o braku wykonywania działalności gospodarczej.

Jak już wspomniano, w tym zakresie organ stwierdził, że zarejestrowanie działalności gospodarczej i brak jej wykreślenia spowodowało uznanie przez organy, że skarżący prowadził działalność od dnia [...] września 2010 r.

Zdaniem Sądu, w tej sytuacji Prezes NFZ, dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego, nie mógł ograniczać się wyłącznie do stwierdzenia faktu, że skarżący w okresie od dnia [...] września 2010 r. był wpisany do ewidencji działalności gospodarczej, lecz powinien dokonać szczegółowej i pełnej oceny wszystkich okoliczności podniesionych przez skarżącego dla uprawdopodobnienia przez stronę faktycznego braku prowadzenia działalności gospodarczej, a następnie nie tylko przedstawić dowody przeciwne do twierdzeń strony, ale również szczegółowo i precyzyjnie uzasadnić, dlaczego podważają one stanowisko skarżącego R. P.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że wskazany organ zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przepis ten ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Niemniej należy wyraźnie wskazać, iż zasada ta nie oznacza jednak, że organ administracji uprawniony jest do oceny dowodów według dowolnych kryteriów, gdyż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem nauki swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (tak m.in.: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 410 i cyt. tam poglądy doktryny; podobnie: Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 723).

Zarówno w nauce, jak i praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, co oznacza, że organ nie może w tej analizie pominąć jakiegokolwiek dowodu, dokonując oceny znaczenia i wartości danego dowodu dla toczącej się sprawy.

Zdaniem Sądu organ może - w ramach zasady określonej w art. 80 k.p.a. - odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ma to szczególne znaczenie w przypadku występowania dowodów o przeciwstawnej treści (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1984 r., sygn. akt III SA 113/84, ONSA 1984, nr 1, poz. 42). W ramach tej oceny organ winien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Ważne jest także, aby rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, było zgodne z prawidłami logiki.

Według Sądu zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący.

W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ zobowiązany jest przeprowadzić w uzasadnieniu decyzji jasny, logiczny i przekonywujący zarazem wywód odnośnie uwzględnienia jednego dowodu przy jednoczesnym odrzuceniu pozostałych dowodów.

W niniejszej sprawie należy zauważyć, iż Prezes NFZ, wydając sporną decyzję w przedmiocie ustalenia istnienia po stronie skarżącego obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej oparł się wyłącznie na wpisie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej pomijając w swych rozważaniach analizę argumentów strony przedstawionych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. ponowionych w uzasadnieniu odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji.

Organ koncentrując się właściwie na tym jednym dowodzie, nie dokonał oceny dowodów przedstawionych przez skarżącego. Organ odwoławczy nie wskazał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia dlaczego dokumenty przedstawione przez skarżącego nie wykazują okoliczności faktycznego braku prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu, brak pełnego odniesienia się przez organ do przedłożonego przez stronę skarżącą materiału dowodowego i wysnutych z niego argumentów, istotnych dla oceny zastosowania norm prawa materialnego, nie dało tej stronie możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. Uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia zasadności tezy skarżącego, należałoby uznać, iż brak jest podstaw do rozstrzygnięcia, że R. P.podlegał w spornym okresie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych, czego w rozpatrywanej sprawie zabrakło. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ nie spełnia wymogów stawianych przez normę proceduralną zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie tego rozstrzygnięcia nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie ustalenia istnienia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej okoliczności, Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Prezes NFZ winien dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego oraz ustosunkować się szczegółowo do wszystkich argumentów skarżącego mających świadczyć o faktycznym braku prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali zatem jej stan faktyczny a następnie dokona subsumcji pod normę prawa materialnego uwzględniając ocenę prawną oraz wskazania zawarte w niniejszym wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) c) p.p.s.a. Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ.

Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.