Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1418/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 147 art. 148 par. 1 art. 149
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 listopada 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia del. NSA Jerzy Krupiński /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1745/11 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1745/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 grudnia 2007 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia 22 października 2007 r. Starosta Krakowski, na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U z 2013 r., poz. 267), dalej zwanej K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku W.S., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Gminy L. z dnia 5 listopada 1973 r., znak: [...] , o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...], położonej w K., gm. L. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 24 września 2007 r. do organu wpłynęło pismo W. S., w którym zwróciła się o wszczęcie z urzędu, na zasadzie art. 147 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 145 § 3 K.p.a., postępowania w powyższej sprawie. Następnie wyjaśnił, że wniosek o wznowienie postępowania podlega kontroli pod względem podmiotowym (czy pochodzi od uprawnionego podmiotu - strony), przedmiotowym (czy zawiera przesłanki określone w art. 145 § 1 K.p.a.) oraz pod względem zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Uchybienie tym wymogom obliguje organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Analizując treść wniosku organ ustalił, że W. S. wiedziała o decyzji o pozwoleniu na budowę od momentu jej wydania, a zatem wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu do jego złożenia, co skutkować musi odmową wznowienia postępowania. Nadto organ stwierdził, że wskazana przez wnioskodawczynię okoliczność złożenia przez jej męża fałszywego oświadczenia, iż jest właścicielem działki, mogłaby stanowić przesłankę wznowieniową z przepisu art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. tylko w przypadku potwierdzenia jej przez właściwy organ. Natomiast ocena, czy oświadczenie było prawidłowe, czy też mogło być fałszywe nie należy do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej. Organ nie stwierdził również podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, gdyż przepis art. 145 § 2 K.p.a. nie miał w sprawie zastosowania. Ponadto wyjaśnił, że wskazana przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie potwierdziła się, gdyż przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć tylko taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania W. S., Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 14 grudnia 2007 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu l instancji, że przekroczony został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem W. S. wiedziała o przedmiotowej decyzji od momentu jej wydania, natomiast jak podniosła we wniosku, o fakcie ewentualnego popełnienia czynu karalnego przez jej męża i oparciu na fałszywym oświadczeniu decyzji zezwalającej na budowę domu dowiedziała się w 2004 r. Tym samym zachodziła formalna przeszkoda dla prowadzenia postępowania wznowieniowego. Wojewoda Małopolski podniósł również, że po analizie akt sprawy oraz przeprowadzeniu kontroli decyzji w pełnym zakresie pod względem wszystkich przesłanek określonych w K.p.a. oraz w ustawie Prawo budowlane, nie znalazł podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego złożyła W. S., domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a., w tym:

- art. 58 i art. 59 przez nierozpoznanie i nieuwzględnienie jej wniosku z dnia 18 grudnia 2007 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania;

- art. 7 i art. 77 przez niewyjaśnienie i niezebranie wszystkich okoliczności faktycznych, w tym niewyjaśnienie wpływu na niniejsze postępowanie wniosków złożonych przez skarżącą w Urzędzie Gminy L. w dniach 26 i 27 listopada 2003 r., w których domagała się wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę z dnia 5 listopada 1973 r., art. 145 §1 pkt 1, 2 ,4, 5, art. 151 § 2 przez niestwierdzenie przez organy obu instancji, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa oraz niewskazanie okoliczności, z powodu których nie nastąpiło uchylenie decyzji z dnia 5 listopada 1973 r. Skarżąca podkreśliła, że o wydaniu wadliwej decyzji dowiedziała się dopiero w listopadzie 2003 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., oddalił skargę, podzielając w pełni stanowisko organów obu instancji, że podanie W.S. z września 2007 r. o wznowienie przedmiotowego postępowania zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a., co z kolei uzasadniało wydanie na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. decyzji odmowie wznowienia postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, że z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca nie zachowała terminu wskazanego w przepisie art. 148 § 2 K.p.a. Podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przedmiotowej decyzji z dnia 5 listopada 1973 r. wpłynęło do organu w dniu 24 września 2007 r. (z datą na piśmie: 18 września 2007 r.), przy czym z jego treści wynika, że skarżąca dowiedziała o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę od momentu jej wydania, natomiast o fakcie złożenia przez jej męża J.S. oświadczenia, iż jest on właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w K., dowiedziała się w 2004 r. Powyższe wynika wprost z treści podania o wznowienie. Zdaniem Sądu, strona musi udowodnić kiedy, tj. w jakiej dacie dowiedziała się o decyzji i powinna to wykazać ze ścisłością dostateczną do ustalenia czy jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu, wskazanego w art. 148 § 1 K.p.a. Uzasadnia to ogólna zasada trwałości decyzji administracyjnych, określona w art. 16 K.p.a. Sąd opowiedział się za ścisłą literalną interpretacją przepisów ustalających przesłanki wzruszania ostatecznych decyzji. Powyższej oceny nie zmienia okoliczność, że skarżąca wniosła o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją Urzędu Gminy L. z dnia 5 listopada 1993 r., powołując się na treść art. 145 § 3 K.p.a., ponieważ przepis ten nie nakłada na organy administracji publicznej obowiązku wszczynania postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie, celem sprawdzenia czy nie zachodzą podstawy do jej wznowienia. Nadto wznowienie postępowania z urzędu może mieć miejsce w razie ustalenia przez organ przyczyny wznowienia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Nie ulega bowiem wątpliwości, że domniemane złożenie przez męża skarżącej fałszywego oświadczenia o prawie do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane nie zostało potwierdzone wyrokiem sądu karnego, a jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych Prokuratura Rejonowa w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. odmówiła wszczęcia śledztwa w tej sprawie i postanowienie to nie zostało zaskarżone. W tych okolicznościach, Sąd nie zgodził się z zarzutami skargi dotyczącymi niewyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Sąd stwierdził również, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 § 2 K.p.a., gdyż jego zastosowanie musi poprzedzić wstępny etap postępowania, a nadto musi się on zakończyć wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Sąd podkreślił także, iż w świetle przepisu art. 149 § 2 K.p.a. we wstępnym etapie postępowania wznowieniowego, a więc przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, organ nie ocenia przyczyn wznowienia, gdyż ustalenie czy przyczyny takie miały miejsce, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła W.S., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów K.p.a., w tym :

- art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i art. 145 § 3 przez przyjęcie, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego jeżeli uzyska informację o przesłance stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania;

- art. 147 w zw. z art. 145 § 3 przez przyjęcie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka umożliwiająca wznowienie postępowania pomimo braku stwierdzenia sfałszowania dowodu wyrokiem sądu lub innego właściwego organu;

- art. 149 § 3 w zw. z art. 147 przez przyjęcie, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona postępowania, w złożonym z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 K.p.a. wniosku o wznowienie postępowania, poinformuje organ o zaistnieniu przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania z urzędu.

Skarżąca kasacyjnie sformułowała również zarzut naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:

- art. 151 P.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi mimo naruszenia przez organ administracji przepisów art. 7 i 77, art. 145 § 1 pkt 1, art. 145 § 3, art. 147 i art. 149 § 3 K.p.a.

W motywach skargi kasacyjnej wskazano, że przepis art. 147 K.p.a. nie może być interpretowany w ten sposób, iż wznowienie postępowania z urzędu pozostaje w ramach dyskrecjonalnych uprawnień organu, które nie podlegają przy tym żadnej kontroli. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w orzecznictwie oraz piśmiennictwie, w razie wykrycia okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania z urzędu, obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji w ramach wznowionego postępowania. Dotyczy to również sytuacji, gdy informacja o zaistnieniu przesłanki wznowieniowej zawarta jest w złożonym z uchybieniem terminu podaniu o wznowienie postępowania, pochodzącym od strony. Również w takiej sytuacji na organie ciąży bowiem obowiązek zbadania, czy nie istnieją podstawy do wznowienia postępowania z urzędu i dopiero po ustaleniu, że okoliczności podane we wniosku nie uzasadniają wznowienia postępowania z urzędu, organ powinien wydawać decyzję o odmowną z powodu niedochowania warunków dopuszczalności wznowienia postępowania na wniosek strony. Okoliczności wskazane przez skarżącą uzasadniały wznowienie postępowania zarówno na wniosek strony jak i z urzędu, w związku z czym nieterminowe złożenie wniosku o wznowienie postępowania przez stronę nie wykluczało wznowienia postępowania z urzędu. Nie zmienia tego okoliczność, że fakt złożenia przez męża skarżącej fałszywego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie został stwierdzony wyrokiem właściwego organu, zwłaszcza w sytuacji, gdy podstawą odmowy wszczęcia dochodzenia w sprawie złożenia fałszywego oświadczenia przez męża skarżącej była okoliczność, iż karalność tego czynu uległa przedawnieniu, co jednoznacznie wynika z treści postanowienia Komisariatu Policji w Z. z dnia [...]

grudnia 2004 r. Natomiast zgodnie z art. 145 § 3 K.p.a. z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Wbrew zatem twierdzeniom organów obu instancji oraz Sądu I instancji, brak wydania wyroku sądu karnego w sprawie dokonanego fałszerstwa nie stanowi przeszkody do wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Oddalenie przez Sąd skargi w sytuacji tak licznych naruszeń przepisów K.p.a. mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy należy ocenić jako naruszenie przepisu art. 151 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada jednak na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie prawa materialnego. Wobec tego w zasadzie w pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu zarzuty odnoszące się do uchybień procesowych, tym bardziej, że zarzut naruszenia prawa materialnego przybrał formę niezastosowania wskazanych przepisów procesowych w związku z zaistnieniem materialnoprawnych przesłanek do wznowienia postępowania. Nie zarzucono przy tym naruszenia przepisów procesowych regulujących zasady postępowania dowodowego (w pkt b skargi kasacyjnej przywołano wprawdzie naruszenie przepisów art. 7 i 77 K.p.a., ale zarzutu tego nie uzasadniono) ani zarzutu błędnych ustaleń faktycznych. Powoduje to, że Naczelny Sąd Administracyjny jest tymi ustaleniami związany i musi je brać pod uwagę przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej była kwestia procesowa, a mianowicie zagadnienie relacji pomiędzy zasadami wszczynania postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej na skutek podania złożonego przez jedną ze stron, a zasadami regulującymi wszczynanie takiego postępowania z urzędu.

Autor skargi kasacyjnej prezentuje pogląd, że w każdym wypadku, gdy strona składa nieskuteczny wniosek o wznowienie postępowania, z powodu przekroczenia jednomiesięcznego terminu z art. 148 § 1 K.p.a., obowiązkiem organu – po stwierdzeniu, że podana przyczyna wznowienia jest prawdziwa – jest wznowienie takiego postępowania z urzędu.

Stanowiska tego nie sposób zaakceptować.

Wstępnie należało zaznaczyć, że kontrolowana decyzja zapadła przed nowelizacją Kodeksu postępowania administracyjnego dokonanego ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 6, poz. 18 ze zm.), a zatem poniższe rozważania odnoszą się do przepisów obowiązujących przed datą wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. przed dniem 11 kwietnia 2011 r.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. i 145a § 1 k.p.a.159 Wady wymienione w powołanych wyżej przepisach, stanowiące przesłanki wznowienia postępowania, są istotnymi wadami postępowania. Nie jest możliwe ustalenie z góry czy i jaki skutek wywarły one na decyzję administracyjną, mogą zatem spowodować jedynie wzruszalność decyzji. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy administracyjnej w celu sprawdzenia, czy któraś z wad postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.

Artykuł 147 k.p.a. przewiduje dwa tryby inicjowania postępowania o wznowienie postępowania - z urzędu i na żądanie strony. Strona może żądać wznowienia postępowania powołując się na każdą z przesłanek wymienionych w art. 145 i 145a k.p.a., jednakże w sytuacji wystąpienia wad określonych w przepisach art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a k.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie na żądanie strony.

Przepisy K.p.a. regulujące zasady procedowania w sprawie o wznowienie postępowania nie pozwalają na dowolne łączenie postępowań prowadzonych na wniosek strony oraz postępowania prowadzonego z urzędu. W sposób szczególny potraktowano i uregulowano bowiem zasady postępowania w sytuacji złożenia podania o wznowienie.

W stanie prawnym obowiązującym do dnia 11 kwietnia 2011 r., tj. w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, odmowa wznowienia postępowania następowała w formie decyzji administracyjnej.

W pierwszym rzędzie zaznaczyć należy, że postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 1, wszczyna postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, a do dnia jego wydania czynności organu administracji publicznej (podejmowane w związku z podaniem o wznowienie postępowania lub realizowane z urzędu) nie są wykonywane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Postanowienie to nie ma zatem waloru kończącego postępowanie (kończy jedynie postępowanie wpadkowe). Można przyjąć, że jest ono rezultatem czynności przedprocesowych, tym bardziej że ich wynikiem może być także decyzja o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3), czyli w istocie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2000 r., II SA 648/00, publ. w System Informacji Prawnej LEX nr 55304). Mimo wymiaru przedprocesowego, do czynności tych należy stosować przepisy o czynnościach procesowych.

W literaturze w zasadzie jednolicie przyjmuje się, że wydanie decyzji (obecnie postanowienia) odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 lub w art. 145a § 2 albo w art. 145b § 2 K.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 11 wydanie", wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011, str. 575).

Podstawa do odmowy wznowienia zaistnieje zatem między innymi wtedy, gdy strona złożyła wniosek po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. (jeżeli wznowienia postępowania ma nastąpić na wniosek) i nie zachodzą przesłanki do jego przywrócenia (wyr. NSA z dnia 8 lipca 1999 r., I SA 1611/98, LEX nr 48572).

Wymaga przy tym podkreślenia, że nie można wydać decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowienia postępowania, bowiem ustalenie tych podstaw może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowieniowego, a o istnieniu czy też nieistnieniu podstaw do wznowienia postępowania można jednoznacznie przesądzić dopiero po przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym. Wobec tego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące niezastosowania przepisów regulujących podstawy wznowieniowe (w szczególności chodzi tu o zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.) na kontrolowanym etapie postępowania są chybione, jako że nie mogły być one stosowane przed wszczęciem właściwego postępowania wznowieniowego.

Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu z art. 148 § 1 K.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia temu terminowi stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.) – zob. B. Adamiak [w:] op. cit. str.572. Podobnie na obligatoryjny charakter tego rodzaju rozstrzygnięcia wskazuje G. Łaszczyca w Komentarzu LEX.

Powyższe oznacza, że bez względu na to, czy zachodzą czy też nie zachodzą przesłanki wznowieniowe, w przypadku złożenia podania o wznowienie postępowania z uchybieniem jednomiesięcznego terminu z art. 148 § 1 K.p.a., czynności przedprocesowe muszą obligatoryjnie zakończyć się wydaniem decyzji, o której mowa w art. 149 § 3 K.p.a., czyli muszą zakończyć się w przewidzianej prawem formie procesowej.

Decyzja taka została wydana w przedmiotowej sprawie i przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była wyłącznie zgodność z prawem tej decyzji. Z treści zarzutów skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienia wynika, że jej poprawności z punktu widzenia przepisu art. 148 § 1 K.p.a. skarżąca nie kwestionuje, a zatem nie podlegała ona w tym zakresie także kontroli ze strony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuty kasacyjne sprowadzają się wyłącznie do podważania konieczności jej wydania, jeżeli hipotetycznie istnieje możliwość podjęcia stosownych działań przez organ z urzędu. Zgodzić się należało z Sądem I instancji, który przyjął, że w opisanym wyżej stanie prawnym organ administracji nie miał jednak żadnej swobody czy uznaniowości w zakresie jej podjęcia.

Nie było natomiast i nie mogło być przedmiotem kontroli zachowanie organu, polegające na nie wszczęciu postępowania wznowieniowego z urzędu, gdyż nie mieściłoby się to w granicach zawisłej sprawy, dotyczącej kontroli zgodności z prawem ściśle określonego aktu (art. 134 P.p.s.a.).

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art.151 P.p.s.a. na skutek jego zastosowania i oddalenia skargi jest nieusprawiedliwiony, gdyż Sąd ten prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy, których naruszenie zarzucono w skardze kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.