Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 302/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75i ust. 1, art. 75j ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą nr 28/2010 z dnia [...] września 2010 r. Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości w S. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką ustaliła, że G. W. uzyskał z egzaminu na aplikację adwokacką 98 punktów na wymagane minimum 100, przez co uznała ten wynik zdającego za negatywny.

Od uchwały G. W. złożył odwołanie z wnioskiem o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komisję. Wskazując na naruszenie art. 75i ust. 1 oraz art. 75j ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) – dalej jako P.o.a. – zakwestionował pytania nr 2 i 94 stwierdzając ich wadliwe sformułowanie, pytania nr 3, 12, 24, 31 i 68 stwierdzając ich wadliwe sformułowanie przez niezamieszczenie prawidłowej odpowiedzi oraz pytania nr 64 i 91 przez zamieszczenie dwóch odpowiedzi poprawnych. Nadto wskazano konieczność rozpatrzenia przez Ministra Sprawiedliwości wszystkich pytań, zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a., kwestionowanych w dotychczasowych odwołaniach.

Pytanie nr 2 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem karnym, sąd stosuje (obligatoryjnie) nadzwyczajne obostrzenie kary:

A. skazując sprawcę za występek o charakterze chuligańskim,

B. jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był skazany,

C. jeżeli sprawca dopuszcza się przestępstwa, podejmując dwa lub więcej zachowań, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru".

W kluczu odpowiedzi prawidłowa odpowiedź została wskazana pod pkt "A" zdający zakreślił odpowiedź "B". Wskazując na powołany w odpowiedziach art. 57a § 1 k.k. skarżący stwierdził, że przepis ten nie zawiera określenia "nadzwyczajne obostrzenie kary" i na określenie to nie ma w kodeksie legalnej definicji, kodeks posługuje się jedynie pojęciem "nadzwyczajnego złagodzenia" kary. Pojęcie "nadzwyczajne obostrzenie kary" pojawia się jedynie w doktrynie, gdzie budzi spór co do jego jednoznacznego rozumienia. Zatem test, zgodnie z przepisami ustawy Prawo o adwokaturze, nie mógł zawierać pytań obejmujących kwestie sporne, dla rozwiązania których koniecznym było poczynienie dodatkowych założeń.

Pytanie nr 3: "Zgodnie z Kodeksem karnym, skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (bez orzeczenia grzywny i środka karnego) za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości, jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej 15 lat:

A. ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby,

B. ulega zatarciu dopiero z upływem 10 lat od uprawomocnienia się wyroku,

C. nie podlega zatarciu".

Za prawidłową odpowiedź uznano zawartą w pkt "A", zdający wskazał odpowiedź "C" stwierdzając, że pytanie było przedstawione w formie niedopuszczalnego w teście kazusu. Wadliwość pytania polegała zdaniem skarżącego również na tym, że nie podano w nim czy doszło do zarządzenia wykonania kary, co czyniło wskazane odpowiedzi za niepoprawne. Powołując się na poglądy doktryny stwierdzał, że pytanie było sformułowane wieloznacznie z naruszeniem art. 75i ust. 1 P.o.a.

Pytanie nr 12: "Zgodnie z Kodeksem karnym, w razie skazania za jedno ze zbiegających się przestępstw na karę ograniczenia wolności i za drugie ze zbiegających się przestępstw na karę grzywny, sąd:

A. nie wymierza kary łącznej.

B. Wymierza karę łączną ograniczenia wolności, przyjmując, że jedna dzienna stawka grzywny równa się jednemu dniowi kary ograniczenia wolności,

C. Wymierza karę łączną grzywny, przyjmując, że jeden dzień kary ograniczenia wolności równa się dziennym stawkom grzywny".

Zdający zakreślił jako poprawną odpowiedź "C" przy poprawnej z klucza odpowiedzi "A" opartej na art. 85 k.k. stwierdzając, że pytanie miało niedozwoloną dla testu formę kazusu, a prawidłowa odpowiedź nie wynika z przepisu lecz z praktyki.

Pytanie nr 24: "Kodeks postępowania karnego nie przewiduje możliwości wydania przez Policję, nawet pod warunkiem zatwierdzenia przez prokuratora, postanowienia o:

A. wszczęciu śledztwa,

B. odmowie wszczęcia śledztwa,

C. umorzeniu śledztwa".

Prawidłowa była odpowiedź "A" i taką odpowiedź zaznaczył zdający, stwierdził jednakże, iż żadna z podanych odpowiedzi nie była prawidłowa.

Pytanie nr 31" "Zgodnie z Kodeksem postępowania w sprawach o wykroczenia, w razie uzasadnionych wątpliwości co do stanu psychicznego obwinionego powołuje się:

A. biegłego psychiatrę,

B. dwóch biegłych psychiatrów,

C. dwóch biegłych psychiatrów i psychologa".

Za prawidłową uznano odpowiedź "A", zdający zaznaczył odpowiedź "B". Zdaniem skarżącego żadna z odpowiedzi nie byłą prawidłowa. Wskazany w kluczu odpowiedzi przepis art. 42 §2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia zdaniem skarżącego wskazuje jedynie na specjalizację, a nie na ilość powoływanych biegłych.

Pytanie nr 64: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona, sąd:

A. oddali powództwo,

B. umorzy postępowanie,

C. odrzuci pozew".

Zdający zaznaczył odpowiedź "B" przy prawidłowej wg klucza "C". Zdaniem skarżącego pytanie nie było sformułowane jednoznacznie, gdyż w pytaniu nie określono jakiej fazy postępowania dotyczyło, a więc czy chodziło o pierwotną przeszkodę procesową, czy o przeszkodę następczą.

Pytanie nr 68: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa, zasądzając roszczenie uznane przez pozwanego:

A. sąd z urzędu nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności,

B. sąd nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek powoda za zabezpieczeniem,

C. sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności".

Zdający podał odpowiedź "A" przy prawidłowej "C" opartej na art. 335 § 2 k.p.c. uznając, że co do zasady odpowiedź z klucza była poprawna lecz pytanie nie uwzględniało przepisu art. 477(2) § 2 k.p.c., który odnosi się również do zasądzenia należności od Skarbu Państwa. Jednakże pytanie nie zawierało sformułowania "co do zasady", bądź "z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie" wyłączających zastosowanie art. 477(2) § 1 k.p.c.

Pytanie nr 91: "Zgodnie z ustawą – Prawo zamówień publicznych, w wypadku postępowania w trybie zapytania o cenę:

A. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert,

B. prowadzi się negocjacje w sprawie ceny, a wykonawcy mogą zmieniać zaproponowaną cenę,

C. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny".

Zdający udzielił odpowiedzi "A" przy prawidłowej "C" uznając, że odpowiedzi "A" i "C" były poprawne. Wskazując na przepis art. 84 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie do wszystkich postępowań w sprawie zamówień publicznych, a pytanie jego zastosowania nie wykluczało.

Pytanie nr 94: "Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, w przypadku, gdy wszystkie akcje w spółce akcyjnej zostają nabyte – po zarejestrowaniu spółki – przez jednego akcjonariusza, zarząd zgłasza tę okoliczność do sądu rejestrowego w terminie:

A. trzech tygodni od dnia, w którym dowiedział się, że wszystkie akcje spółki zostały nabyte przez jedynego akcjonariusza,

B. trzydziestu dni od dnia, w którym dowiedział się, że wszystkie akcje spółki zostały nabyte przez jedynego akcjonariusza,

C. trzydziestu dni od dnia, w którym wszystkie akcje spółki zostały nabyte przez jedynego akcjonariusza".

Prawidłową była odpowiedź "A" oparta na art. 319 § 1 i § 2 k.s.h., zdający zaznaczył odpowiedź "C". Skarżący zwracał uwagę na różnice w odpowiedziach w stosunku do pytania. Pytanie odnosiło się do "jednego akcjonariusza" a odpowiedzi do "jedynego akcjonariusza". W pytaniu więc użyto konstrukcji nie znajdującej się w Kodeksie spółek handlowych przez co wprowadzało zdającego w błąd.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Wskazując na dokonanie oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie dotyczących przeprowadzenie egzaminu stwierdził, że jego przeprowadzenie nie naruszało przepisów ustawy Prawo o adwokaturze, w tym mających zastosowanie w sprawie. Wszystkie pytania egzaminacyjne były sformułowane jednoznacznie pozwalając na udzielenie jako poprawnej (zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy) tylko jednej ze wskazanych odpowiedzi.

Odnosząc się do zakwestionowanych przez skarżącego pytań organ odwoławczy stwierdził, że pytanie nr 2 odpowiadało wymogom wskazanego przepisu. Prawidłowa odpowiedź "A" wynikała z art. 57a § 1 k.k. a więc zakreślenie przez zdającego odpowiedzi "B" było nieprawidłowe. Istota pytania polegała na wskazaniu obligatoryjnego zastosowania nadzwyczajnego zaostrzenia kary. Z art. 57a § 1 k.k. wynika wprost obowiązek sądu takiego zaostrzenia kary przy występku chuligańskim. Kodeks karny używa określenia "nadzwyczajne obostrzenie kary" w art. 38 § 1 i § 2 oraz w art. 57. W piśmiennictwie i doktrynie jednoznacznie przyjmuje się, że instytucja ta zawarta jest również w art. 57a § 1 k.k. Spór doktryny, na który powoływał się skarżący istniał na tle nieobowiązującej już regulacji art. 59 k.k. z 1969 r. Obecnie obowiązujący przepis art. 57a § 1 k.k. zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, jest rozumiany jednolicie, jako nakładający na sąd obowiązek nadzwyczajnego obostrzenia kary. Zatem odwoływanie się do nieistniejących już wątpliwości w zakresie obowiązku obostrzenia kary za występek chuligański nie było trafne.

Poprawna odpowiedź "A" na pytanie nr 3 oparta została na art. 76 § 1 k.k. Zaznaczając odpowiedź "C" skarżący podnosił, że pytanie nie zawierało wszystkich niezbędnych danych dla udzielenia odpowiedzi wskazanej w kluczu odpowiedzi. Musiał zatem poczynić dodatkowe założenia co wprowadziło go w błąd. Zdaniem organu administracji zarzuty skarżącego były niezasadne. W pytaniu chodziło o wskazanie, kiedy nastąpi zatarcie skazania przy założeniu, że karę w stosunku do sprawcy orzeczono z warunkowym jej zawieszenia. Zakreślając odpowiedź C skarżący błędnie przyjął, że pytanie odwoływało się do art. 106a k.k. Przepis ten wprost wykluczał takie założenie przy treści pytania wskazującego na warunkowe zawieszenie wykonania kary sprawcy. Zawarte w nawiasie pytania założenie – bez orzeczenia grzywny i środka karnego – miało na celu ułatwienie udzielenie odpowiedzi poprawnej wobec treści art. 76 § 2 k.k. Czyli miało na celu wykluczenie tej ewentualności sprowadzając odpowiedź wyłącznie do przesłanek wskazanych w art. 76 § 1 k.k. Założenie zawierające się w zdaniu – bez orzeczenia grzywny i środka karnego – nie było zdaniem warunkowym lecz zdaniem wtrąconym zawierającym dodatkową informację. Dlatego niedopuszczalne było użycie w stosunku do niego alternatywy "lub" ponieważ wówczas prowadziłoby to do błędu zdającego. Sugestia skarżącego, że w pytaniu nie dodano informacji o niezarządzeniu wykonania kary, była oderwana od treści pytania połączonego z poprawną odpowiedzią A. To dodatkowe założenie nie wynika, zdaniem organu, z pytania i zdający nie miał podstaw do zakładania, że okres próby nie upłynął pomyślnie. Czyniąc więc różne założenia można by modyfikować pytanie w różnych kierunkach, co było niedozwolone, gdyż pytanie nie było casusem, a do poprawnej odpowiedzi na nie wystarczała znajomość Kodeksu karnego.

Prawidłowa odpowiedź na pytanie nr 12 podana została pod lit. "A", a nie "C", którą zaznaczył skarżący. Pytanie w ocenie organu administracji nie miało formy kazusu, a odpowiedź wynikała z art. 85 k.k., w którym szczególną uwagę należało zwrócić na zwrot "wymierzono za nie kary tego samego rodzaju". Zasadą wyrażoną w tym przepisie jest, że połączeniu podlegają kary tego samego rodzaju, natomiast pytanie zawierało informację o różnych karach nie będących karami tego samego rodzaju.

Odpowiedź na pytanie nr 24 wynikała wprost z art. 305 § 3 k.p.k. i zawierała się pod lit. "A" i takiej odpowiedzi udzielił skarżący uzyskując za to pytanie punkt, co czyni jego zarzuty odnoszące się do tego pytania bezprzedmiotowymi.

Natomiast Minister Sprawiedliwości nie podzielił zarzutów skarżącego co do pytania nr 31, na które prawidłowo należało udzielić odpowiedzi "A", a nie "B" wskazanej przez zdającego. Odpowiedź zawierała się w art. 42 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Przepis ten wskazuje określoną w nim liczbą pojedynczą na powołanie jednego, a nie kilku biegłych. Uregulowania wskazane w art. 202 § 1, 2, 3 i 4 k.p.k. o liczbie biegłych nie zostały implementowane przez Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. W postępowaniu wykroczeniowym można powołać drugiego biegłego tylko wówczas, gdy pierwsza opinia nie odpowiada wymaganiom art. 202 § 5 k.p.k. Zatem na to pytanie można było udzielić jednej poprawnej odpowiedzi zgodnej z podaną w kluczu.

Zdaniem organu administracji również pytanie nr 64 zawierało jedyną poprawną odpowiedź z pkt "C", a nie wskazaną przez zdającego – "B". Zgodnie z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. sąd w sytuacji wskazanej w pytaniu odrzuca pozew, a nie umarza postępowania. Pytanie zawiera sformułowania treści tego przepisu i bezpośrednio się do niego odnosi. Stąd niewłaściwe było odwoływanie się do art. 355 § 1 k.p.c. stanowiącym o umorzeniu postępowania jeżeli wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne, gdyż pytanie wskazywało na inne okoliczności – prawomocne zakończenie postępowania wcześniej toczące się o to samo pomiędzy tymi samymi stronami.

Omawiając pytanie nr 68 organ administracji uznał, że jedyna prawidłowa odpowiedź zawierała się w pkt "C", jako wynikająca z art. 335 § 2 k.p.c., a nie zaznaczona przez zdającego "A". Przy uznaniu roszczenia przez pozwanego co do zasady (art. 333 § 1 pkt 2 k.p.c.) sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. Jednakże wyjątkiem jest sytuacja, w której pozwanym jest Skarb Państwa i o ten wyjątek chodziło w pytaniu. W takim przypadku ma zastosowanie art. 335 § 2 k.p.a., wg którego natychmiastowa wykonalność nie będzie orzeczona. Powołany przez skarżącego przepis art. 477(2) § 1 k.p.c. nie miał zastosowania do sytuacji wskazanej w pytaniu, jako że przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu szczególnym (w sprawach z zakresu prawa pracy) i to tylko wówczas, gdy powodem jest pracownik. Nadto zgodnie z tym przepisem sąd nadaje rygor tylko w części podanej w tym przepisie, a w pytaniu takie ograniczenie nie występowało.

Minister Sprawiedliwości uznał również za nietrafne kwestionowanie pytania nr 91. Poprawa odpowiedź "C" wywodziła się z przepisu art. 72 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, a skarżący zakreślił odpowiedź "A". Zdaniem organu administracji nie można podzielić poglądu skarżącego co do poprawności dwóch odpowiedzi (A i C) na to pytanie. Odpowiedź "C" została skonfigurowana na podstawie art. 72 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych stanowiąc niemalże dosłowne brzmienie tego przepisu - każdy z wykonawców może zaproponować tylko jedną cenę i nie może jej zmienić. Nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny. Przepis ten zamieszczono w Oddziale 6 Zapytanie o cenę jako przepis stanowiący normę szczególną w stosunku do art. 84 ust. 1 tej ustawy, który zdaniem organu jest przepisem ogólnym. Zatem przepis art. 72 ust. 1 wyłącza stosowanie reguły ogólne z art. 84 ust. 1 (lex specialis derogat legi generali). Organ administracji podkreślał jednocześnie, że oferta jest pojęciem odmiennym od ceny, która jest tylko elementem oferty. Zmiana oferty nie musi zatem polegać na zmianie ceny, gdyż może polegać na zmianie na przykład błędnego oznaczenia firmy wykonawcy lub złożonych pod ofertą podpisów. Natomiast w ocenie organu skarżący określał sytuację złożenia oferty dodatkowej, gdzie występują wówczas dwie oferty, co do których nadal będzie obowiązywał przepis art. 72 ust. 1 P.z.p.

Na pytanie nr 94 należało udzielić odpowiedzi "A" opartej na przepisie art. 319 § 1 i § 2 k.s.h., a nie odpowiedzi "C" wskazanej przez zdającego. W pytaniu powtórzono literalne brzmienie przepisu, a użycie określenia "jednego" odpowiadało określeniu "przez akcjonariusza". Natomiast wyrażenie "jedynego" zawarte w odpowiedziach przeniesione zostało bezpośrednio z przepisu.

Na decyzję G. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o zmianę decyzji na jego korzyść i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 75i ust. 1 P.o.a. przez wadliwe i nieprecyzyjne skonstruowanie pytań nr 2, 3, 31, 68 i 91.

Podtrzymując argumentację podaną w odwołaniu co do pytania nr 2 ponownie podnosił, że przepis art. 57a § 1 k.k., na podstawie którego określono poprawną odpowiedź, nie zawiera zwrotu "nadzwyczajne obostrzenie kary", jak i określenie to nie wynika wprost z przepisów kodeksu i nie ma legalnej definicji. W związku z tym jego użycie w teście było niedopuszczalne. Określenie "nadzwyczajne obostrzenie kary" budzi również spory w doktrynie, a więc nie powinno zawierać się w przedmiotowym pytaniu, na które zdający powinien mieć możliwość wskazania jednoznacznej odpowiedzi.

Przytaczając analogiczną argumentację jak w odwołaniu do pytania nr 3 skarżący ponownie wskazywał na nieprawidłowe użycie w pytaniu koniunkcji zamiast alternatywy ("bez orzeczenia grzywny i środka karnego") niezgodnie z treścią art. 76 § 2 k.k. stanowiącego podstawę prawidłowej odpowiedzi, co czyniło pytanie niejasnym i nieprecyzyjnym nadając mu charakter niedopuszczalnego w teście kazusu. W pytaniu nie podano również, czy zarządzono wykonanie kary, co czyniło je nieprecyzyjnym i niepoprawnym.

Zdaniem skarżącego na pytanie nr 31 nie podano prawidłowej odpowiedzi z propozycji odpowiedzi wskazanych. Podany przepis art. 42 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia nie może ograniczać kompetencji sędziego co do możliwości powołania większej ilości biegłych. Skrytykował również użytą w pytaniu formę bezosobową "powołuje się" stanowiącą odstępstwo od formy osobowej użytej w przepisie.

Kwestionując pytanie nr 68 podkreślał, że nieużycie w nim na przykład zwrotu "co do zasady" czyniło je nieprecyzyjnym. W pytaniu, przez niewprowadzenie tego zwrotu, jego autor nie wziął pod uwagę sytuacji podanych w art. 477(2) § 1 k.p.c., na które zwrócił z kolei uwagę zdający, gdyż pytanie w jego ocenie nawiązywało do stanu prawnego wskazanego w wymienionym przepisie.

Stwierdzając wadliwość pytania nr 91 skarżący podnosił prawidłowość odwołania się do art. 84 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, co prowadziło skarżącego do wniosku o tym, że prawidłowymi odpowiedziami na to pytanie były odpowiedzi "A" i "C". Jego zdaniem (popartym komentarzami z 2007 r. i z 2010 r.) tryb zapytania o cenę nie wyklucza zastosowanie tego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Egzamin przeprowadzony przez Komisję Egzaminacyjną ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości w S. w sprawie ustalania wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką został przeprowadzony z zachowaniem wymagań przepisów ustawy Prawo o adwokaturze. Nabór na aplikację przeprowadzono w drodze egzaminu wstępnego zgodnie z art. 75 ustawy, który polegał na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 76a ustawy). Minister Sprawiedliwości powołał Komisję Egzaminacyjną odpowiadającą wymaganiom z art. 75e ust. 1 ustawy (co nie było kwestionowane przez skarżącego), która to komisja składała się z siedmiu członków spełniających wymagania określone w art. 75e ust. 2, z zachowaniem warunku co do jej składu podanego w ust. 3. Minister Sprawiedliwości wyznaczył przewodniczącego Komisji i jego zastępców (art. 75e ust. 4). Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy kandydat mógł wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznaczał na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskiwał 1 punkt. Prawidłowość odpowiedzi oceniana była według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego (ust. 1a). Test sprawdziła Komisja Kwalifikacyjna w składzie, który przeprowadzał egzamin wstępny (ust. 2) ustalając pozytywny wynik z egzaminu wstępnego wówczas, gdy kandydat uzyskał z testu co najmniej 100 punktów (ust. 3).

Zgodnie z art. 75i ust. 4 ustawy z przebiegu egzaminu wstępnego sporządzono niezwłocznie protokół, który podpisali członkowie Komisji Kwalifikacyjnej uczestniczący w egzaminie wstępnym nie zgłaszając uwag do protokółu. Po przeprowadzeniu egzaminu Komisja Egzaminacyjna, zgodnie z art. 75j ust. 1 ustawy, w drodze uchwały nr [...] ustaliła wynik egzaminu G. W. jako negatywny, ponieważ na minimalną ilość punktów zaliczających egzamin (100) uzyskał 98, i doręczyła odpis uchwały zdającemu, a Przewodniczący Komisji niezwłocznie ogłosił wyniki egzaminu (art. 75j ust. 2), od których G. W., z zachowaniem terminu z art. 75j ust. 3 P.o.a., wniósł odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.

Należy zatem stwierdzić, że postępowanie od strony formalnej prowadzone przez Komisję Egzaminacyjną było zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo o adwokaturze.

Omawiając poszczególne zarzuty skarżącego, odnoszące się do kwestionowanych przez niego pytań, należy podkreślić, że zgodnie z pouczeniem zawartym w pkt 4 arkusza testu, zdającemu nie wolno było dokonywać dodatkowych założeń, wykraczających poza treść pytania. Innymi słowy warunek ten zobowiązywał zdających do dokładnego zapoznania się z treścią pytań i propozycjami odpowiedzi mając na uwadze (ww. pkt 4 arkusza testu) to, że prawidłowa odpowiedź to ta, która w połączeniu z treścią pytania – w świetle obowiązującego prawa – tworzyła zdanie prawdziwe, przy czym na każde z pytań właściwa była, co do zasady, tylko jedna z proponowanych odpowiedzi. Kwestia ta będzie przedmiotem dalszego omówienia. Nadto wymaga podkreślenia, że Sąd nie jest kolejną komisją weryfikującą prawidłowość udzielenia odpowiedzi na poszczególne pytania przez skarżącego, gdyż bada jedynie, czy w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa, w tym przepisów ustawy Prawo o adwokaturze.

G. W. zarzucił w skardze niezgodność z art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze pytaniom nr 2, 3, 31, 68 i 91 wskazując na ich niejednoznaczność, mylący charakter, błędy redakcyjne i brak wyłącznie jednej prawidłowej odpowiedzi.

Pytanie nr 2 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem karnym, sąd stosuje (obligatoryjnie) nadzwyczajne obostrzenie kary:

A. skazując sprawcę za występek o charakterze chuligańskim,

B. jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był skazany,

C. jeżeli sprawca dopuszcza się przestępstwa, podejmując dwa lub więcej zachowań, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru".

W kluczu odpowiedzi prawidłowa odpowiedź została wskazana pod pkt "A" zdający zakreślił odpowiedź "B".

Poprawność odpowiedzi oparto na przepisie art. 57a § 1 k.k. zgodnie z którym "skazując za występek o charakterze chuligańskim, sąd wymierza karę przewidzianą za przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości nie niższej od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę". W ocenie skarżącego użyty w pytaniu zwrot "nadzwyczajne obostrzenie kary" nie był zwrotem mającym legalną definicję w kodeksie oraz nie zawierał się w samej ustawie, przez co, jak stwierdził, pytanie zostało skonstruowane wadliwie, co uzasadniało przyznanie skarżącemu za nie 1 punkt.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym użycie tego zwrotu przy jednoczesnym podaniu w pytaniu, że "sąd stosuje (obligatoryjnie)" owo "nadzwyczajne obostrzenie kary" nie czyniło pytania niejasnym, a w szczególności wadliwym. Zarówno Komisja Egzaminacyjna, jak i Minister Sprawiedliwości szczegółowo uzasadnili dlaczego odpowiedź "A" na to pytania była wyłącznie poprawna. Obowiązek nałożony na sąd przepisem art. 57a § 1 k.k. wymierzenia kary za występek chuligański został wyraźnie sprecyzowany w kierunku obostrzenia (podniesienia) jej wysokości. Zatem odpowiedź na to pytania zawarta w pkt "A" wprost odwoływała się do wymienionego przepisu określającego obowiązek sądu w zakresie surowości orzekania. Wskazana przez skarżącego odpowiedź "B" odnosiła się sytuacji regulowanej art. 64 § 1 k.k. ("Jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary za umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany, sąd może wymierzyć karę przewidzianą za przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę"), w której sąd może, a nie jest obowiązany, jak przy występkach o charakterze chuligańskim (art. 57a § 1 k.k.), do zaostrzenia wymiaru kary. Ponieważ pytanie wprost odnosiło się do obowiązku zastosowania przez sąd odpowiedzialności surowszej, wskazana przez zdającego odpowiedź "B" nie mogła być poprawna.

Pytanie nr 3: "Zgodnie z Kodeksem karnym, skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (bez orzeczenia grzywny i środka karnego) za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości, jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej 15 lat:

A. ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby,

B. ulega zatarciu dopiero z upływem 10 lat od uprawomocnienia się wyroku,

C. nie podlega zatarciu".

Za prawidłową odpowiedź uznano zawartą w pkt "A", zdający wskazał odpowiedź "C". Prawidłowa odpowiedź oparta była na treści art. 76 § 1 k.k. – "skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby". Pytanie wskazując na nieorzeczenie w stosunku do sprawcy grzywny i środka karnego wyłączało zastosowanie § 2 tego przepisu – "jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania; nie dotyczy to środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 5". Dywagacje skarżącego na temat niewłaściwego użycia w pytaniu koniunkcji ("I") zamiast alternatywy ("lub") nie mogło w ocenie Sądu prowadzić do braku należytego zrozumienia pytania. Minister Sprawiedliwości prawidłowo wskazał na warunek występujący w pytaniu "skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania" wywodząc z tego brak możliwości udzielenia odpowiedzi w oparciu o art. 106a k.k. – "nie podlega zatarciu skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej lat 15". Zatem odpowiedź "C" zakreślona przez zdającego zasadnie została uznana za niewłaściwą. Pytanie było w ocenie Sądu kompletne dla udzielenia poprawnej odpowiedzi i nie wymagało dodatkowego zastrzeżenia o wykonaniu kary skoro, jak podkreślała Minister Sprawiedliwości, w swej treści stanowiło o warunkowym zawieszeniu jej wykonania. Sąd podzielił argumentację organu administracji o właściwym użyciu w pytaniu koniunkcji "i" zamiast spójnika "lub" wyrażającego możliwość wzajemnej wymienności lub wyłączanie się określeń użytych w zdaniu – to lub to lub oba razem. Jeżeliby użyto tego spójnika wówczas faktycznie, jak podkreślał organ, pytanie mogłoby sugerować odpowiedź inną od uznanej za prawidłową.

Pytanie nr 31" "Zgodnie z Kodeksem postępowania w sprawach o wykroczenia, w razie uzasadnionych wątpliwości co do stanu psychicznego obwinionego powołuje się:

A. biegłego psychiatrę,

B. dwóch biegłych psychiatrów,

C. dwóch biegłych psychiatrów i psychologa".

Za prawidłową uznano odpowiedź "A" opartą na przepisie art. 42 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, zdający zaznaczył odpowiedź "B". Zgodnie z powołanym przepisem – "w razie uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego obwinionego sąd lub prokurator działający na podstawie art. 56 § 1 powołuje biegłego psychiatrę. Przepis art. 202 § 5 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio". Organ administracji prawidłowo wyjaśnił zarówno zasady odnoszące do się do sprawności postępowania w sprawach o wykroczenia, jak i językowe rozumienie zwrotu użytego w art. 42 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia - sąd lub prokurator (...) powołuje biegłego psychiatrę. Nie ma wątpliwości, że przepis ten określa liczbą pojedynczą ilość powołanych biegłych, co nie wyklucza powołania następnego biegłego w przypadku wadliwości opinii poprzedniej (art. 202 § 5 k.p.k.) lecz nie uprawnia do stwierdzenia, że w sprawach o wykroczenia sąd powołuje do wydania opinii jednocześnie dwóch biegłych psychiatrów i psychologa (odpowiedź "C" zaznaczona przez zdającego). W argumentacji organu administracji Sąd orzekający w sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości uzasadniających wadliwość tego pytania lub jego niezgodność z art. 75i ust. 1 P.o.a.

Pytanie nr 68: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa, zasądzając roszczenie uznane przez pozwanego:

A. sąd z urzędu nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności,

B. sąd nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek powoda za zabezpieczeniem,

C. sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności".

Zdający podał odpowiedź "A" przy prawidłowej "C". Odpowiedź poprawna wynikała z przepisu art. 335 § 2 k.p.c. – "natychmiastowa wykonalność nie będzie również orzeczona nawet za zabezpieczeniem w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa".

W pytaniu były dwie kwestie obszernie omówione w decyzji: uznanie powództwa przez pozwanego i wskazanie, że stroną pozwaną był Skarb Państwa. Organ administracji słusznie zauważał, że co do zasady przy uznaniu powództwa przez pozwanego właściwą byłaby odpowiedź udzielona przez zdającego "A". Jednakże trafnie jednocześnie podkreślał, że w pytaniu pozwanym był Skarb Państwa, co sprawiało wyłączenie tej odpowiedzi z odpowiedzi poprawnych w świetle wyjątku wskazanego przez przepis art. 335 § 2 k.p.c. i takiej odpowiedzi ("C") oczekiwano od zdającego. Powołanie się przez skarżącego przepis art. 477(2) § 1 k.p.c. jako uzasadniający udzielenie odpowiedzi "A" nie było trafne. Przepis ten stanowiąc, że: "Zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Przepis art. 334 § 4 i art. 335 § 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio; nie stosuje się przepisu art. 335 § 2" nie odnosił się do sytuacji wskazanej w pytaniu. Słusznie zauważał organ administracji o funkcjonowaniu tego przepisu w postępowaniu szczególnym, jakim jest postępowanie ze stosunku pracy. Nadto, jak podkreślał organ, z przepisu tego wynika, że sąd orzeka rygor jedynie co do części roszczenia w nim określonego. Tymczasem pytanie i prawidłowa odpowiedź odnosiły się do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności co do całego wyroku sądu, a nie co do jego części. W związku z tym pytanie to nie było niezgodne z art. 75i ust. 1 P.o.a.

Pytanie nr 91: Zgodnie z ustawą – Prawo zamówień publicznych, w wypadku postępowania w trybie zapytania o cenę:

A. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert,

B. prowadzi się negocjacje w sprawie ceny, a wykonawcy mogą zmieniać zaproponowaną cenę,

C. nie prowadzi się negocjacji w sprawie ceny, a wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny"

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, przez wprowadzenie w odpowiedzi "A" informacji o terminie składania ofert, pytanie mogło być mylące, a niewątpliwie było nieprecyzyjne.

Postępowanie o udzielenie zamówienia, zgodnie z art. 2 pkt 7a i art. 69 ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej jako P.z.p.) polega również na przesłaniu zaproszeń do składania ofert. Przez ofertę art. 2 pkt 5 i art. 69 P.z.p. rozumie także zapytanie o cenę, w którym najkorzystniejsza oferta to oferta z najniższą ceną, którą wykonawca składa zamawiającemu w postępowaniu zapytania o cenę. Postępowanie w trybie zapytania o cenę ograniczone jest przedmiotowo przesłankami wskazanymi w art. 70 P.z.p. oraz od strony podmiotowej przez art. 71 ust. 1 P.z.p. Ponieważ zgodnie z art. 71 ust. 2 P.z.p. zamawiający wraz z zaproszeniem do składania ofert w postępowaniu zapytania o cenę jest obowiązany jednocześnie przesłać wykonawcom specyfikację istotnych warunków zamówienia to w istocie oferty wykonawców sprowadzają się wyłącznie do określenia ceny, gdyż pozostałe warunki zamówienia są zawarte w owej specyfikacji. Innymi słowy cena i oferta złożona przez wykonawcę w tym postępowaniu będą pojęciami tożsamymi, gdyż jedynym kryterium zamówienia (wyboru oferty) będzie cena (por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie I ACa 705/04). Do zapytania o cenę będzie miał również zastosowanie przepis art. 86 P.z.p., w tym jego ust. 1 stanowiący, że z zawartością ofert nie można zapoznać się przed upływem terminu otwarcia ofert, gdyż dopiero z tym dniem następuje jawne otwarcie ofert (ust. 2). Zatem z tym dniem oświadczenia woli wykonawców (art. 14 P.z.p. w związku z art. 61 k.c.), co do oferowanej przez nich ceny, zostają ujawnione zamawiającemu i nie podlegają zmianie.

Niedokładności i mylący charakter odpowiedzi "A" i odpowiedzi z pkt "C" wynikają z faktu, że w zamówieniu publicznym zapytania o cenę, oferta jest utożsamiona z ceną w niej podaną. Innymi słowy ofertą jest cena. W odpowiedzi z pkt "A" podano, że "każdy z wykonawców może zmienić zaproponowaną cenę przed upływem terminu składania ofert", a w odpowiedzi z pkt "C", że "wykonawcy nie mogą zmienić zaproponowanej ceny", co by miało świadczyć (wg odpowiedzi na skargę) o tym, że oferta nie sprowadza się do określenia ceny. Zgodnie z art. 69 P.z.p. zapytanie o cenę to tryb udzielenia zamówienia, w którym zamawiający kieruje pytanie o cenę do wybranych przez siebie wykonawców i zaprasza ich do składania ofert. Jeżeli więc jest to tryb zamówienia publicznego i to polegający na składaniu ofert to brak jest przesłanek ustawowych do wyeliminowania z tego trybu zamówienia publicznego możliwości stosowania przepisu art. 84 ust. 1 P.z.p. (wskazywanego przez skarżącą), zgodnie z którym wykonawca może, przed upływem terminu do składania ofert, zmienić lub wycofać ofertę. Ponieważ, jak nadmieniono wyżej, oferta faktycznie sprowadza się do zaproponowanej ceny przez wykonawcę, gdyż wygrywa jedynie oferta z ceną najniższą, to nic nie stoi na przeszkodzie, by wykonawca przed upływem terminu do składania ofert wycofał już złożoną ofertę lub złożył inną z inną zaproponowaną ceną, a ponieważ zamawiający nie może zapoznać się z ofertami przed upływem terminu do ich składania (art. 86 ust. 1 P.z.p.), zmiana oferty nie będzie niezgodna z art. 72 ust. 1 P.z.p., gdyż uprzednia propozycja ceny nie będzie znana zamawiającemu i nie będzie wiązała oferenta, który tę ofertę, zawierającą poprzednią propozycję ceny, wycofał/zmienił.

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie przepis art. 72 ust. 1 nie jest sprzeczny z art. 84 ust. 1 P.z.p., jak i nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 84 ust. 1 P.z.p. Przepisy te określają zgoła odmienne sytuacje. Przepis art. 72 ust. 1 P.z.p. wprowadza zakaz negocjacji zaproponowanej ceny i oferowania w postępowaniu zapytania o cenę różnych cen w jednej ofercie zakazując jednocześnie wykonawcy zmianę ceny po otwarciu oferty. Natomiast przepis art. 84 ust. 1 P.z.p. pozwala wykonawcy nie tylko na wycofanie się z postępowania w trybie zapytania o cenę, lecz także pozwala na złożenie innej, pod warunkiem, że nastąpi to przed upływem terminu do składania ofert, z którym to terminem dopiero zamawiający może zapoznać się z cenami podanymi we wszystkich ofertach złożonych przez wszystkich wykonawców. Organ administracji, uznając możliwość złożenia przez wykonawcę drugiej oferty usytuował ten przypadek w treści w art. 91 ust. 4 P.z.p. nie przystającej do pytania i odpowiedzi "A" Nie chodziło bowiem o taką sytuację, w której po otwarciu ofert okazało się, że dwie z nich (pochodzące od różnych wykonawców) podawały taką samą (najniższą w stosunku do pozostałych ofert) cenę. Odpowiedź "A" wyraźnie wskazywała, że ofert jeszcze nie otwarto, gdyż nie upłynął termin do ich składania. Zatem odpowiedź wskazana przez zdającego nie była oparta na niedozwolonym uzupełnieniu pytania, lecz wypływała wprost z możliwości zachowania się wykonawcy wynikającej z art. 84 ust. 1 P.z.p.

Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi(...). W ocenie Sądu orzekającym w sprawie obie propozycje odpowiedzi na pytanie nr 91 zawarte w pkt "A" i "C" można było uznać za prawidłowe, bowiem odnosiły się do różnych stanów faktycznych, które mogą wystąpić w postępowaniu w trybie zapytania o cenę. Zatem omawiane pytanie nr 91 i propozycje odpowiedzi na to pytanie nie spełniały kryterium z art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, co powinno wyrażać się następstwem w podejściu do oceny odpowiedzi skarżącego na to pytanie. Powracając jeszcze raz do omawianego pytania należy stwierdzić, że w świetle regulacji ustawy Prawo zamówień publicznych, a wyłącznie do tych regulacji odwoływało się pytanie, nie do zaakceptowania jest pogląd, na podstawie którego wykonawca przystępujący do zamówienia w trybie zapytania o cenę nie mógłby wycofać się z tego postępowania (art. 84 ust. 1 P.z.p.) niejako przymusowo i wbrew własnej woli na przykład zamówienie to wygrać. Jeżeli może natomiast zgodnie z tym przepisem wycofać się z tego postępowania (z przyczyn tylko sobie znanych, gdyż nie musi się z tej decyzji tłumaczyć) to przysługuje mu również prawo do zmiany oferty, oczywiście do czasu, gdy nie upłynął termin do składania ofert, gdyż przepis art. 72 ust. 1 P.z.p. nie pozbawia oferenta tej możliwości. Odpowiedź "A" nawiązywała do oferty, która w postępowaniu zapytania o cenę w istocie sprowadzała się do ceny. Jeżeli tak, to pytanie odnoszące się do trybu zapytania o cenę nie wykluczało możliwości/sytuacji wskazanej w art. 84 ust. 1 P.z.p. pod warunkiem nienaruszalności terminu do składania ofert. Należy natomiast zauważyć, że samo pytanie nie precyzowało sytuacji, do której się odnosiło, na tyle, by można było wykluczyć jako prawidłową odpowiedź "A".

Odnosząc się do pytań kwestionowanych w odwołaniu (nr 12, 24, 64, 94) Sąd podzielił stanowisko Ministra Sprawiedliwości o ich zgodności z art. 75i ust. 1 P.o.a.

Pytanie nr 12: "Zgodnie z Kodeksem karnym, w razie skazania za jedno ze zbiegających się przestępstw na karę ograniczenia wolności i za drugie ze zbiegających się przestępstw na karę grzywny, sąd:

A. nie wymierza kary łącznej.

B. Wymierza karę łączną ograniczenia wolności, przyjmując, że jedna dzienna stawka grzywny równa się jednemu dniowi kary ograniczenia wolności,

C. Wymierza karę łączną grzywny, przyjmując, że jeden dzień kary ograniczenia wolności równa się dziennym stawkom grzywny".

Zdający zakreślił jako poprawną odpowiedź "C" przy poprawnej z klucza odpowiedzi "A" opartej na art. 85 k.k. stwierdzając, że pytanie miało niedozwoloną dla testu formę kazusu, a prawidłowa odpowiedź nie wynika z przepisu lecz z praktyki.

Zgodnie z art. 85 k.k. "Jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa". Jak zasadnie podkreślał organ administracji pytanie wskazywało na zbieg przestępstw, za które orzeczono różne kary (ograniczenia wolności i karę grzywny). Zatem prawidłowa odpowiedź "A" wynikała wprost z powołanego w kluczu odpowiedzi przepisu art. 85 k.k.

Na pytanie nr 24 zdający odpowiedział poprawnie i otrzymał za nie punkt, w związku z tym jego omawianie jest zbędne.

Pytanie nr 64: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona, sąd:

A. oddali powództwo,

B. umorzy postępowanie,

C. odrzuci pozew".

Zdający zaznaczył odpowiedź "B" przy prawidłowej wg klucza "C". Zdaniem skarżącego pytanie nie było sformułowane jednoznacznie, gdyż w pytaniu nie określono jakiej fazy postępowania dotyczyło, a więc czy chodziło o pierwotną przeszkodę procesową, czy o przeszkodę następczą. Odpowiedź na to pytanie oparta została na art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. - sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Minister Sprawiedliwości w sformułowanej argumentacji trafnie wywiódł, że poprawność odpowiedzi wynikała wprost z powołanego przepisu. Chodziło bowiem o sytuację, w której (jak podano w pytaniu) "o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona", a więc o sytuację cytowaną w treści art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Zatem dodatkowe założenia, jakie przyjął zdający odpowiadając na to pytanie, niedopuszczalne zastrzeżeniem zawartym w pkt 4 arkusza testu, doprowadziły do zakreślenia odpowiedzi błędnej.

Pytanie nr 94: "Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, w przypadku, gdy wszystkie akcje w spółce akcyjnej zostają nabyte – po zarejestrowaniu spółki – przez jednego akcjonariusza, zarząd zgłasza tę okoliczność do sądu rejestrowego w terminie:

A. trzech tygodni od dnia, w którym dowiedział się, że wszystkie akcje spółki zostały nabyte przez jedynego akcjonariusza,

B. trzydziestu dni od dnia, w którym dowiedział się, że wszystkie akcje spółki zostały nabyte przez jedynego akcjonariusza,

C. trzydziestu dni od dnia, w którym wszystkie akcje spółki zostały nabyte przez jedynego akcjonariusza".

Prawidłową była odpowiedź "A" oparta na art. 319 § 1 i § 2 k.s.h., zdający zaznaczył odpowiedź "C". Skarżący zwracał uwagę na różnice w odpowiedziach w stosunku do pytania. Pytanie odnosiło się do "jednego akcjonariusza" a odpowiedzi do "jedynego akcjonariusza", co w jego ocenie wprowadziło zdającego w błąd. Zgodnie z art. 319 § 1 i § 2 k.s.h. "Zgłoszenie jednoosobowej spółki powinno zawierać, oprócz danych określonych w art. 318, nazwisko i imię albo firmę (nazwę) i siedzibę oraz adres jedynego akcjonariusza, a także wzmiankę, że jest on jedynym akcjonariuszem spółki". § 2. "Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy wszystkie akcje w spółce zostają nabyte przez akcjonariusza po zarejestrowaniu spółki. Zarząd zgłasza tę okoliczność do sądu rejestrowego w terminie trzech tygodni od dnia, w którym dowiedział się, że wszystkie akcje spółki zostały nabyte przez jedynego akcjonariusza". W pytaniu chodziło o podanie terminu zgłoszenia do sądu rejestrowego faktu nabycia w spółce akcyjnej wszystkich akcji przez jednego akcjonariusza, który jak zasadnie wywodził Minister Sprawiedliwości z tą chwilą stał się "jedynym akcjonariuszem" spółki. Organ administracji przeprowadził jasny wywód o rozumieniu znaczenia określenia "jeden" i "jedyny" akcjonariusz wyjaśniając, że pytanie było jednoznaczne co do jego rozumienia w świetle art. 319 § 2 k.s.h., a więc nie sprawiało trudności w udzieleniu odpowiedzi poprawnej. Argumentacja ta jest w ocenie Sądu przekonywująca i uzasadniała stanowisko organu o braku podstaw z art. 75i ust. 1 P.o.a. do kwestionowania wymienionego pytania.

Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego o tym, że pytania testowe miały charakter kazusów. Nie były to pytania problemowe, gdyż zawsze odwoływały się do konkretnego aktu normatywnego wskazując w odpowiedziach do jakich sytuacji zawartych w tych aktach się odnosiły.

Zgodnie z art. 75i ust. 3 P.o.a. pozytywny wynik z egzaminu otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów, zatem pomimo stwierdzenia niezgodności pytania nr 91 z art. 75i ust. 1 P.o.a., skarżący w dalszym ciągu nie uzyskał wymaganej ilości punktów, co sprawia, że naruszenie wymienionego przepisu prawa materialnego nie miało, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., wpływu na wynik sprawy.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.