Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1747/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: w zw. z art. 125 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Mariusz Kotulski Protokolant: st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skarg Powiatowego Zarządu Dróg w N. oraz [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 20 października 2014 r., znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję organu II instancji; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz strony skarżącej Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17.12.2013r., znak:[...], Starosta N. , po rozpatrzeniu wniosku [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. , udzielił pozwolenia wodnoprawnego na rozbiórkę istniejących ubezpieczeń skarp potoku [...], na wykonanie odcinkowego ubezpieczenia skarp i dna potoku [...] na odbudowę przejazdów w bród, na wykonanie odcinkowego ubezpieczenia brzegów potoku [...] "- dopływów potoku [...] oraz na przebudowę rowów, w ramach zadania "Usuwanie szkód powodziowych na potoku K. w km 2+111 -5-6+400 w miejscowości K. i T. ".

Od tej decyzji odwołał się Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w N. , zarzucając naruszenie celów środowiskowych określonych w Planie gospodarowania wodami dorzecza W. , pogorszenie potencjału ekologicznego wód wbrew zakazowi z art. 38d ust. 2, w związku z art. 125 pkt 1 Prawa wodnego poprzez zezwolenie na realizację inwestycji, która niszczy siedliska organizmów wodnych na wyjątkowo dużej powierzchni koryta potoku [...] na długości ponad 4 km. Zdaniem odwołującego zaproponowany zakres inwestycji jest niedopuszczalny, inwestycja powinna się ograniczyć do umocnień brzegów z narzutu kamiennego tylko na krótkich odcinkach w celu punktowej ochrony obiektów infrastrukturalnych, a nie może prowadzić do regulacji potoku na obszarze niezabudowanym. Ponadto skarżący zauważył, że decyzja Wójta Gminy z dnia 19.11.2013 r. była wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, więc nie badano wpływu inwestycji na cele środowiskowe jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) i dlatego taka ocena winna być przeprowadzona w oparciu o przepisy Prawa wodnego. Odwołujący zakwestionował też warunek określony w punkcie II.2. decyzji jako niejasny.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. decyzją z dnia 20 października 2014 r., znak: [...] , na podstawie art. 138 § 2, w związku z art. 6 i art. 7 kpa, w związku z art. 125 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2012r., poz. 145 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podano, iż przedmiotowe przedsięwzięcie, tj. wykonanie budowli regulacyjnych, należy uznać za regulację wód, zaliczoną do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U, Nr 213, poz. 1397 ze zm.). W świetle przepisu art. 71 ust. 2 pkt 2), art. 72 ust. 1 pkt 6) i ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dla powyższego przedsięwzięcia wymagane było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem pozwolenia wodno prawnego i dołączenie jej do wniosku o wydanie pozwolenia. Jak wynika z akt sprawy powyższe wymaganie nie zostały spełnione - do wniosku z dnia 10.10.2013 r. nie dołączono decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co wskazuje na brak formalny złożonego wniosku. Dostarczona w dniu 20.11.2013 r. decyzja Wójta Gminy K. wydana w dniu 19.11.2013 r. była nieostateczna, więc również nie spełniała powyższego wymagania. Powyższe wskazuje, że organ I instancji nie podjął czynności w celu usunięcia braków formalnych, zgodnie z nałożonym obowiązkiem w art. 64 § 1 kpa.

W myśl przepisów art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 63 ust. 1, ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeśli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny zostanie stwierdzony, w drodze postanowienia, przez organ właściwy do wydania decyzji środowiskowych, przy czym postanowienie wydaje się również jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ wydający stosowne postanowienie zobowiązany jest do uwzględnienia łącznie szeregu uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 w/w ustawy, a także do zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, jak stanowi art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje opinię co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniając również uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 powyższej ustawy. Zgodnie z art. 86, w związku z art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych.

W omawianym przypadku Wójt Gminy K. , jako organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydał postanowienie w dniu 31.10.2013r., znak: [...] , stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, poprzedzone uzyskaniem wymaganej opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 30.09.2013 r., który uznał, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Następnie, działając w oparciu o art. 84 i art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2 w/w ustawy, Wójt Gminy K. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w dniu 19.11.2013 r., znak: [...] , orzekając o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w uzasadnieniu decyzji przedstawił analizowane uwarunkowania, jakie zostały uwzględnione w postanowieniu o braku potrzeby przeprowadzenia tej oceny i stwierdził, że przedsięwzięcie nie będzie przyczyną znaczących oddziaływań na środowisko. Decyzja Wójta stała się ostateczna z dniem 17.12.2013 r. Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 125 pkt 1) Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać m.in. ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 38j, lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego. W związku z tym w omawianym postępowaniu wodnoprawnym niezbędne jest dokonanie oceny wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na ustalenia Planu, żeby odpowiedzieć na pytanie czy planowana inwestycja nie naruszy ustaleń Planu, a w szczególności jak wpłynie na osiągnięcie celu środowiskowego wyznaczonego w Planie dla jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP), obejmującej wody potoku [...] . Przebieg postępowania prowadzonego przez Starostę N. wskazuje, że organ nie badał tej kwestii, a w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do ustaleń Planu. Starosta nie mógł oprzeć się w tym zakresie na decyzji Wójta Gminy K. o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 19.11.2013 r., gdyż z treści orzeczenia Wójta wynika, że nie badano wpływu przedsięwzięcia na ustalenia Planu gospodarowania wodami dorzecza [...] , zatwierdzonego przez Radę Ministrów w dniu 22 lutego 2011 r. (M.P. Nr 49, poz. 549). Zatem ponowne postępowanie należy przeprowadzić także w tym zakresie, biorąc pod uwagę poniższe okoliczności.

Potok [...] znajduje się w zlewni potoku [...] , który wraz z dopływami (m.in. potokiem[...] ) wyznaczony został w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza G jako jednolita część wód powierzchniowych (JCWP) o nazwie "J" i europejskim kodzie [...] . Zgodnie z załącznikiem nr 2 do Planu - Charakterystyka jednolitych części wód rzecznych, dla JCWP Zgodnie z załącznikiem nr 2 do Planu - Charakterystyka jednolitych części wód rzecznych, dla JCWP [...] określono typ : potok fliszowy (12), status: silnie zmieniona część wód, ocena stanu: dobry, ocena ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych: niezagrożona. Dla silnie zmienionych części wód celem środbwiskowym ustalonym w Planie na mocy art. 4 Ramowej Dyrektywy Wodnej jest osiągnięcie co najmniej dobrego potencjału ekologicznego (pkt 8 Planu). Te same ustalenia zawiera załącznik nr 3 i nr 7 do rozporządzenia Nr 4/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego G. , które weszło w życie z dniem 1.02.2014 r. Zgodnie z § 4. tego rozporządzenia, cele środowiskowe dla poszczególnych jednolitych części wód powierzchniowych i jednolitych części wód podziemnych określa Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. Wykaz tych celów środowiskowych zawiera załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Według załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego JCWP (Dz. U. 2011, Nr 258, poz. 1549), elementami jakości dla klasyfikacji potencjału ekologicznego są elementy biologiczne, hydromorfologiczne i fizykochemiczne. Zgodnie z załącznikiem nr 4 rozporządzenia, w zakresie elementów hydromorfologicznych "potencjał uznaje się za dobry, jeśli są spełnione wymagania dla biologicznych elementów jakości określone dla dobrego potencjału ekologicznego", czyli, jeśli zachodzą niewielkie zmiany wartości biologicznych elementów jakości w stosunku do wartości tych elementów określonych dla maksymalnego potencjału ekologicznego". Wartości graniczne wskaźników jakości wód, odnoszące się do JCWP, takich jak kanał, struga, potok oraz rzeka, wyznaczonych jako sztuczne lub silnie zmienione, określone zostały dla poszczególnych klas potencjału ekologicznego w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz. U. 2011, Nr 257, poz. 1545). Klasy potencjału określono w załączniku nr 8 tego rozporządzenia. Dla dobrego potencjału ekologicznego (klasa II) wyznaczone zostały wartości graniczne wskaźników jakości wód odnoszące się do elementów biologicznych oraz fizykochemicznych, natomiast w odniesieniu do elementów hydromorfologicznych (wspierających elementy biologiczne) przyjmuje się wartości graniczne tylko dla klasy I, tj. dla maksymalnego potencjału ekologicznego, a dla pozostałych klas wartości granicznych nie ustala się. Zatem, w omawianym przypadku dla oceny wpływu przedsięwzięcia na potencjał ekologiczny najistotniejsze jest zbadanie wpływu przedsięwzięcia na poszczególne, biologiczne elementy jakości, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Według oceny stanu wód za 2013 r. wykonanej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. , JCWP [...] ma dobry potencjał ekologiczny, przy czym ocena elementów biologicznych została oparta na podstawie wykonanego w 2011 r. badania fitobentosu (wskaźnika okrzemkowego IO). Pełnomocnik odniósł się w uzupełnieniu z dnia 4.08.2014 r. tylko do tego jednego elementu biologicznego.

Wobec tego organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji naruszył art. 6 i 7 kpa w zw. z art. 125 pkt 1 Prawa wodnego.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. oraz Powiatowy Zarząd Dróg w N .

[...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych zarzucił naruszenie:

- § 3 ust.1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397). - poprzez przyjęcie, że przedmiotowe że przedsięwzięcie należy uznać za regulację wód,

- art. 131 ust. 2 pkt. 1, pkt.2. i pkt. 3 ustawy Prawo wodne poprzez przyjęcie, że wniosek o wydanie pozwolenia wodno prawnego złożony do Starostwa Powiatowego w N. w dniu 10.10.2013 r. posiadał braki formalne.

- art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez przyjęcie, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne, wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Uzasadniając te zarzuty podano, iż błędnie skarżony organ uznał, iż przedmiotowe przedsięwzięcie należy uznać za regulację wód, zaliczoną do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust.1 pkt 65 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przepis ten wskazuje na regulację wód lub ich kanalizację rozumianą jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych. Zgodnie z art. 67 ust.2 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy - prawo wodne oraz niektórych innych ustaw regulacja wód polega na podejmowaniu przedsięwzięć dotyczących kształtowania przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu poziomego koryta naturalnego. Regulację wód stanowią w szczególności działania niebędące działaniami związanymi z utrzymywaniem wód, o których mowa w art. 22 ust.1 b. Celem omawianego przedsięwzięcia jest realizacja działań w związku z koniecznością usunięcia skutków powodzi, co w myśl art. 21 ust. 1a pkt.2 w/cyt. ustawy kwalifikuje je do robót utrzymaniowych stanowiących ustawowy obowiązek właściciela wody (inwestora). Planowane roboty będą polegały na zachowaniu stanu dna i brzegów, potoku oraz na remoncie istniejących budowli regulacyjnych co jest zgodne z art. 22 ust. 1 oraz ust. 1a i ust. 1 b w/cyt. ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne i innych ustaw.

W ocenie skarżącego błędnie także uznano, iż wniosek o wydanie pozwolenia wodno prawnego posiadał braki formalne. Wniosek był zgodny z wymaganiami art. 131 ust. 2 pkt. 1, pkt.2. i pkt. 3 ustawy Prawo wodne. Planowany zakres robót związany z usuwaniem szkód powodziowych, jak już wcześniej wspomniano, nie wykracza poza działania związane z utrzymaniem wód, a przekrój podłużny i poprzeczny oraz układ poziomy koryta cieku został ukształtowany przez istniejącą od lat zabudowę. Zgodnie z art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie uzyskanie decyzji środowiskowej wymagane jest tylko dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Omawiany rodzaj robót nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko , o których mowa w rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2010 r. Skoro przedmiotowe zamierzenie nie wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to niedołączenie takiej decyzji do wniosku o wydanie pozwolenia wodno prawnego nie stanowi naruszenia prawa – braku do uzupełnienia.

Skarżący szczegółowo także odniósł się do Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, zatwierdzonego na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 22 lutego 2011r. ( M.P. Nr 49, poz. 549), w odniesieniu do omawianego przedsięwzięcia, wskazując że nie naruszono ustaleń tego planu.

Skarżący Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych odniósł się również do zarzutów [...] Związku Wędkarskiego, podniesionych w odwołaniu, wskazując na ich bezzasadność z uwagi na dowolną i subiektywną interpretacje ustaleń wynikających z Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. . W ocenie skarżącego nie ma podstaw do przyjęcia, że inwestycja powinna się ograniczać do umocnień brzegów z narzutu kamiennego tylko na krótkich odcinkach w celu punktowej ochrony obiektów infrastrukturalnych.

Skarżący [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.

Z kolei Powiatowy Zarząd Dróg w N. zarzucił naruszenie:

- art. 138 § 2 kpa poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji Starosty N. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w sytuacji dostatecznego wyjaśnienia sprawy na etapie postępowania odwoławczego, w tym m.in. poprzez uwzględnienie w pracach projektowych ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza oraz ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego,

- art. 156 § 1 pkt. 2 kpa w zw. z art. 156 § 2 kpa i bezpodstawne uznanie wadliwości decyzji Starosty N. w sytuacji braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, jak adekwatności wydanego pozwolenia wodnoprawnego na potrzeby niezbędnych i pilnych prac związanych z usuwaniem skutków powodzi na przedmiotowym potoku.

W uzasadnieniu tych zarzutów wskazano, iż planowana inwestycja (usuwanie skutków powodzi) nie jest realizowana na obszarach ochrony przyrody utworzonych lub ustanowionych na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 627, ze zm.) jak również na terenie obrębów hodowlanych ustanowionych na podstawie przepisów ustawy o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2009 r., poz. 189, ze zm.). Jak wynika z opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. nr [...] z dnia 30.09.2013 r. przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie przyczyną znaczących oddziaływań na środowisko i nie będzie wymagało wprowadzenia zmian w sposobie zagospodarowania i wykorzystania terenów sąsiednich.

Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające dot. zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustalonymi po udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego warunkami korzystania z wód regionu wodnego:

- pismo Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dn. 18 lipca 2014 r. znak: [...] wzywające wnioskodawcę na podstawie art. 50 § 1 do zweryfikowania wniosku stosownie do ustalonych powyżej warunków.

- odpowiedź Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. na w/w wezwanie - pismo z dnia 4 sierpnia 2014 r. znak: [...]

Dlatego bezzasadne było zalecenie prowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji dot. zgodności przedmiotowego przedsięwzięcia z Planem gospodarowania wodami dorzecza Górnej W.

Bezpodstawne jest także wskazanie na konieczność uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań inwestycji w świetle wydanej w toku postępowania decyzji Wójta Gminy K. z dnia 19 listopada 2013 r. znak: [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko inwestycji objętej wnioskiem o wydanie pozwolenia wodno prawnego, jak i wcześniejszej opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 30 września 2013 r. uznającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. Zgodnie z ustaleniami organu odwoławczego w/w decyzja stała się ostateczna i wykonalna z dniem 17 grudnia 2013 r., tj. na dzień udzielonego pozwolenia wodnoprawnego.

Zaskarżona decyzja podważa niewątpliwie zaufanie do trwałości decyzji i kompetencji poszczególnych organów administracji i jednocześnie tworzy stan niepewności co do prawa.

Skarżący podniósł, iż brak jest ewentualnego zagrożenia dla środowiska wodnego przy zastosowaniu przez wnioskodawcę odpowiednich zaleceń decyzji Starosty N. o pozwoleniu wodnoprawnym. Dotyczy to w szczególności zastrzeżenia prowadzenia prac poza okresem tarła i inkubacji ryb. Faktem powszechnie znanym jest klęska powodzi w poprzednich latach, zaś prowadzone przez wnioskodawcę prace mające wyłącznie na celu przywrócenie stanu sprzed powodzi oraz zabezpieczenie przedmiotowych potoków przed skutkami kolejnych powodzi. Ponadto zakres prac stanowiących w minimalnej tylko części zabudowę potoku [...] oraz w pozostałej części umocnienie skarp głazami z ciężkiego kamienia łamanego stanowi konsekwentną kontynuację stanu wcześniej wykonanych zabezpieczeń na tym potoku, a w konsekwencji nie może być nawet potencjalnym zagrożeniem dla organizmów wodnych.

Skarżący wyjaśnił, również skąd wywodzi swój interes prawny w toczącym się postępowaniu administracyjnym, wskazując na swoje prawne obowiązki jako zarządcy drogi powiatowej w której bezpośrednim sąsiedztwie płynie przedmiotowy potok K.

Niewłaściwe jest jego zdaniem również stanowisko organu lI instancji, co do konieczności ponownego procedowania w sprawie. Wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy. Decyzja taka może zostać podjęta przez organ wyłączenie w sytuacji, gdy z uwagi na uchybienia proceduralne organu pierwszej instancji, postępowanie wyjaśniające powinno w całości lub znacznej części zostać ponownie przeprowadzone. Istota takiego rozwiązania prawnego ma na celu zagwarantowanie stronie postępowania możliwości rozpoznania sprawy w dwóch instancjach w administracyjnym toku postępowania. Takie okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie, albowiem organ II instancji dysponował kompletnym materiałem dowodowym, (uzupełnianym także na etapie postępowania drugo instancyjnego). W konsekwencji Dyrektor RZGW miał możliwość wydania decyzji merytorycznej a nie kasacyjnej. Organ odwoławczy, wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 kpa naruszył ten przepis, albowiem nie wykazał w uzasadnieniu swej decyzji, w jakim zakresie organ pierwszej instancji ma uzupełnić postępowanie dowodowe jak i nie wskazał okoliczności uniemożliwiające jego uzupełnienie w trybie art. 136 kpa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargi skarżony organ wniósł o ich oddalenie, a uczestnik postępowania Związek Wędkarski w N. wniósł o odrzucenie skargi Powiatowego Zarządu Dróg w N , jako wniesionej przez podmiot nie będący stroną postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż J.K. , J.M. i M.S. , odnośnie których zawiadomienia o terminie rozprawy wróciły z adnotacją "adresat zmarł", zmarli przed wszczęciem kontrolowanego postępowania administracyjnego. Nie byli zatem jego stronami, a pozostałe strony zostały o postępowaniu zawiadomione w trybie art. 127 ust. 7a ustawy prawo wodne i art. 49 k.p.a.

Następnie należy wskazać, że nie jest zasadne żądanie Polskiego Związku Wędkarskiego w N. o odrzucenie skargi Powiatowego Zarządu Dróg w N. , jako wniesionej przez podmiot nie będący stroną postępowania. Powiatowy Zarząd Dróg w N. miał interes prawny w toczącym się postępowaniu administracyjnym ponieważ zarządza nieruchomością stanowiącą drogę powiatową nr [...] , znajdującą się w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowego potoku K. Z racji bycia zarządcą drogi powiatowej ma prawny obowiązek utrzymania jej należytego stanu, w tym zabezpieczenia przed niekorzystnymi i możliwymi zmianami warunków w bezpośrednim sąsiedztwie. W zakresie tym mieści się, w ocenie Sądu, podstawa do żądania wykonania na potoku przez wnioskodawcę pozwolenia wodnoprawnego, niezbędnych prac odtworzeniowych niwelujących szkody powodziowe oraz prac zabezpieczających przed ponowną degradacją potoku przez powódź, co może mieć istotny wpływ na stan drogi powiatowej. Zaniechanie przez Powiatowy Zarząd Dróg w N. tychże działań prawnych mogłoby narazić ten podmiot na odpowiedzialność z tytułu nie zabezpieczenia mienia publicznego, w tym - stanowiącego ważny element sieci transportowej oraz infrastrukturalnej regionu. Zasadnie zatem skarżący wskazuje, że przejście wód powodziowych przy braku realizacji w/w działań stanowić będzie również zagrożenie dla istniejących budynków, sieci kanalizacji sanitarnej, linii energetycznych, linii telekomunikacyjnych, kładek, przejazdów w bród oraz mostów umożliwiających dojazd do budynków mieszkalnych oraz gospodarstw rolnych. Z powyższego wynika interes prawny w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym.

Skargi obu skarżących zasługują na uwzględnienie, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K.

Zaskarżona decyzja, została wydana zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. § 3 ust.1 pkt 65 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jak i z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 kpa.

Wskazane naruszenie prawa materialnego polegało na błędnym przyjęciu, iż przedmiotowe przedsięwzięcie należy uznać za regulację wód, zaliczoną do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust.1 pkt 65 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przepis ten wskazuje wprost, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się budowle przeciwpowodziowe, z wyłączeniem przebudowy wałów przeciwpowodziowych polegającej na doszczelnieniu korpusu wałów i ich podłoża, w celu ograniczenia możliwości ich rozmycia i przerwania w czasie przechodzenia wód powodziowych, a także regulacja wód lub ich kanalizacja rozumiana jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych. Zatem skarżony organ pominął, że celem omawianego przedsięwzięcia jest realizacja działań w związku z koniecznością usunięcia skutków powodzi, mieszczącym się w wyłączeniu zawartym w tym przepisie. Planowane roboty będą polegały na zachowaniu stanu dna i brzegów, potoku oraz na remoncie istniejących budowli regulacyjnych, ale w celach usunięcia skutków powodzi. Kwalifikacja do takich robót utrzymaniowych nie mieści się w zakresie umożliwiającym wykorzystanie do celów żeglugowych.

Powyższe oznacza, iż w konsekwencji nieprawidłowego zastosowania w/w przepisu skarżony organ II instancji błędnie wyprowadził obowiązki w zakresie obowiązkowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz uzyskania innych dokumentów i opinii odnoszących się do tej kwestii.

Z kolei naruszenie 138 § 2 kpa, polegało na wydaniu decyzji kasacyjnej bez spełnienia przesłanek zawartych w tym przepisie. Wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy. Decyzja taka może zostać podjęta przez organ wyłączenie w sytuacji, gdy z uwagi na uchybienia proceduralne organu pierwszej instancji, postępowanie wyjaśniające powinno w całości lub znacznej części zostać ponownie przeprowadzone. Istota takiego rozwiązania prawnego ma na celu zagwarantowanie stronie postępowania możliwości rozpoznania sprawy w dwóch instancjach w administracyjnym toku postępowania. Takie okoliczności, w ocenie Sądu, nie zachodzą w niniejszej sprawie, albowiem organ II instancji dysponował kompletnym materiałem dowodowym, uzupełnianym także na etapie postępowania drugo instancyjnego. Jak wynika z akt, jak również wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ II instancji zwrócił się w dniu 18 lipca 2013 r. do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. o weryfikację operatu wodnoprawnego w świetle rozporządzenia nr [...] Dyrektora RZGW w K. z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu G. , które weszło w życie 1 lutego 2014 r. i w odpowiedzi z dnia 4.08.2014 r. przedłożono uzupełnienie operatu. Organ odwoławczy przeprowadził zatem postępowanie wyjaśniające dotyczące zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustalonymi po udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego warunkami korzystania z wód regionu wodnego, gdyż wskazane pismo organu odwoławczego znak: [.,..] wzywało wnioskodawcę do zweryfikowania wniosku. Natomiast odpowiedź [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. na w/w wezwanie - pismo z dnia 4 sierpnia 2014 r. znak: [...] należało ocenić merytorycznie i w związku z tym bezzasadne było zalecenie prowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji dotyczące zgodności przedmiotowego przedsięwzięcia z planem gospodarowania wodami dorzecza [...] W konsekwencji organ odwoławczy winien wydać decyzję merytoryczną a nie kasacyjną, gdyż kasacyjnie można orzekać jedynie w ściśle wskazanych w tym przepisie okolicznościach, tj. przy wykazaniu w uzasadnieniu decyzji, w jakim zakresie organ pierwszej instancji ma uzupełnić postępowanie dowodowe jak i przy wskazaniu okoliczności uniemożliwiających ewentualne uzupełnienie takiego postępowania w trybie art. 136 kpa.

Wobec tych okoliczności skarżony organ bezpodstawnie uchylił decyzję Starosty N. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W ponownym postępowaniu obowiązkiem organu II instancji będzie ponowne rozpoznanie sprawy, przy uwzględnieniu w/w poglądów prawnych. Ponadto organ uwzględni, iż w sprawie znajduje zastosowanie art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w wersji obowiązującej przed dniem 12 lipca 2014 roku. Przepis ten został istotnie zmieniony ustawą z dnia 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2014.850), która w art. 17 stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wyrażając dość ogólne stanowisko co do zastosowania art. 72 ust. 1 i ust. 3 w/w ustawy, organ II instancji w ogóle nie wyjaśnił jaką treść przepisu ma na uwadze. Z powyższych przyczyn ocena Sądu, co do prawidłowości stanowiska organu w tym zakresie nie może zostać wyrażona. Wskazać w tym zakresie jedynie można, że jak wynika z uzasadnienia decyzji organu II instancji, przedmiotowe przedsięwzięcie uznał on za regulację wód. Tymczasem art. 72 ust. 1 pkt 6 w wersji przed dniem 12 lipca 2014 roku nie wymieniał takiego przedsięwzięcia. O prowadzeniu robót polegających na regulacji wód oraz budowie wałów przeciwpowodziowych, a także robót melioracyjnych, odwodnień budowlanych oraz innych robót ziemnych stanowił ówczesny art. 72 ust. 1 pkt 7, przy czym w/w roboty musiały się wiązać ze zmianą stosunków wodnych i dotyczyć terenów o szczególnych wartościach przyrodniczych, zwłaszcza tych, na których znajdują się skupienia roślinności o szczególnej wartości z punktu widzenia przyrodniczego, terenach o walorach krajobrazowych i ekologicznych, terenach masowych lęgów ptactwa, występowania skupień gatunków chronionych oraz tarlisk, zimowisk, przepławek i miejsc masowej migracji ryb i innych organizmów wodnych - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.