Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 261/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1,  art. 34 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 45 poz 453
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRÓW SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI ORAZ ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ z  dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Kremis, Sędziowie Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz, Sędzia WSA - Anna Siedlecka (spr.), , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi H. i L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 07 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej przebieg granic nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 16 września 2011 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących kwotę 457 zł (słownie: czterysta czterdzieści siedem ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 września 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 i art. 157 § 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku H. i L. K., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia 1 października 2008 r. nr [...] ustalającej przebieg granic nieruchomości.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w dniu 10 kwietnia 2008 r. do Wójta Gminy D. wpłynął wniosek Geodety Powiatowego, działającego z upoważnienia Starosty Powiatu Ś. o wszczęcie z urzędu postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego działki nr 112 położonej w B.. We wniosku wskazano, że dokumentacja dotycząca tej nieruchomości wymaga prawnego uregulowania wobec tego konieczne jest przeprowadzenie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości. Postanowieniem z dnia 21 maja 2008 r. Wójt Gminy D., działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2010, poz. 193, nr 1287 ze. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453) wszczął z urzędu postępowanie rozgraniczające. W powyższym postanowieniu wskazano, że rozgraniczenie drogi nr 112 dotyczy odcinków granic z działkami nr 111 i nr 156. W dniu 19 czerwca 2008 r. upoważniony geodeta przystąpił do czynności związanych z rozgraniczeniem nieruchomości, zawiadamiając o powyższym strony postępowania: H. i L. K. oraz Gminę D.. Z czynności rozgraniczeniowych upoważniony geodeta sporządził protokół graniczny nr [...] z dnia 1 września 2008 r. oraz z dnia 23 września 2008 r. Ustalenia przebiegu granic drogi oznaczonej jako działka nr 112 uprawniony geodeta dokonał na podstawie operatu pomiaru stanu posiadania -[...] -pierworys w skali 1:2500 -karta 2, szkicu polowego, obliczenia powierzchni, rejestru gruntów i danych z księgi wieczystej nr KW-[...].

W trakcie sporządzania protokołu granicznego obecni H. i L. K. oświadczyli, że drogi będącej przedmiotem postępowania, nie było, a przy robotach geodezyjnych -mapy do celów projektowych żaden geodeta nie pokazał drogi. Strony stwierdziły, że dojazd do ich budynku wykonali sami, a żaden geodeta wyznaczając granice drogi nr 156 nie pokazał im żadnej drogi. Geodeta sporządził w protokole granicznym szkic graniczny z rozmieszczeniem linii i punktów granicznych i numerami działek oraz oznaczeniem ksiąg wieczystych, w których te działki zostały ujęte oraz oznaczenie właścicieli działek, a także podstawowe miary określające położenie punktów granicznych.

Decyzją z dnia 1 października 2008 r. nr [...] Wójt Gminy D., uznając na podstawie analizy informacji zawartych w protokole granicznym i dokumentów istniejących w państwowym Zasobie Geodezyjno- Kartograficznym można ustalić przebieg granic działki 112, ustalił przebieg granic nieruchomości w sposób zgodny z zapisem punktu 9.1 oraz 10 protokołów granicznych nr [...] z dnia 1 września 2008 r. i Nr [...] z dnia 23 września 2008 r. przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Biura Geodezji i Katastru w Ś..

W dniu 26 lipca 2011 r. pełnomocnik H. i L. K. złożył na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia 1 października 2008 r. Autor wniosku zarzucił decyzji rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i wydanie w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, podczas gdy nie było ku temu żadnych podstaw, gdyż organ dokonał rozstrzygnięcia w oparciu o stan posiadania. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że decyzją z dnia 1 października 2008 r. Wójt Gminy D. dokonał rozgraniczenia działki 112, nie istniejącej, a ustalonej w oparciu o szkic polowy drogi - stanowiącej projekt drogi i stan posiadania odzwierciedlony w pierworysie i operacie pomiaru stanu. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawców takie rozstrzygniecie narusza przepisy prawa materialnego wskazane w petitum wniosku, a także prawo własności wnioskodawców. W szczególności wskazano, że w sprawie nie zostało określone na jakim odcinku i pomiędzy jakimi nieruchomościami rozgraniczenie nastąpiło, nie ustalono wszystkich stron postępowania, a z akt sprawy nie wynika, że decyzja została doręczona Gminie D.. Pełnomocnik stwierdził, że ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie nakłada bezwzględnego obowiązku wydania decyzji o rozgraniczeniu. Pełnomocnik wskazał, że w przypadku, gdy nie dojdzie do zawarcia ugody między stronami postępowania rozgraniczeniowego lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, w myśl art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organ umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę do rozpatrzenia sądowi. Natomiast decyzja merytoryczna może zostać wydana, jeżeli organ dysponuje dowodami geodezyjnymi i kartograficznymi, na podstawie których władny jest zająć stanowisko w zakresie przebiegu linii granicznych określonych nieruchomości, a w postępowaniu administracyjnym organ nie ma kompetencji do wydawania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawców, jeżeli nie ma właściwych dokumentów pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, a stanowiska stron są sprzeczne co do przebiegu granicy, to organ administracyjny nie może dokonać rozgraniczenia nieruchomości. Nadto we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. wskazano, że objęta wnioskiem decyzja nie została wprowadzona do obrotu prawnego ani też wykonana, gdyż obowiązujące mapy nie wskazują działki -drogi 112, właściciele działki nr 111 nadal mają w swoim posiadaniu rzekomą drogę działkę 112, co wynika z wypisu i wyrysu z rejestru gruntów jak i wskazanych map.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniając żądanie zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przedstawiło przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, na podstawie których wydana została przez Wójta Gminy D. decyzja z dnia 1 października 2008 r. Kolegium nie znalazło podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa Kolegium wyjaśniło, że w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma ustalenie czy istniały podstawy do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W dniu 16 czerwca 2008 r. geodeta B. K. wykonała czynności ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami oznaczonymi numerami 111 i 112, położonymi w miejscowości B.. W czynnościach tych uczestniczyli wszyscy zainteresowani w tym również H. i L. K.. Z czynności tej sporządzono protokół graniczny. Treść tego protokołu wskazuje, że strony zakwestionowały istnienie drogi oznaczonej jako działka 112, jednakże geodeta na podstawie dokumentów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjno-kartograficznym, czyli operatu pomiaru stanu posiadania-[...]- pierworys w skali 1:2500, szkicu polowego, obliczenia powierzchni, rejestru gruntów, także danych z KW-[...] ustaliła przebieg granic oraz wykonała szkic graniczny, w którym określono rozmieszczenie linii i punktów granicznych, sporządzono rysunek rzutu poziomego, określono położenie punktów granicznych, numery działek i oznaczenie ksiąg wieczystych oraz kierunek północy. W ocenie Kolegium, tak zebrany materiał dowodowy pozwala przyjąć, że w sprawie istniały podstawy do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości i zebrane dokumenty odpowiadały przepisom ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, a w szczególności § 19. Zdaniem Kolegium, fakt że strony, choć obecne przy czynnościach upoważnionego przez organ przeprowadzający rozgraniczenie nieruchomości geodety, odmówiły podpisania protokołu granicznego nie stanowi przeszkody w podjęciu przez właściwy organ decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, albowiem zezwala na to zebrana w sprawie dokumentacja rozgraniczenia nieruchomości. Wobec powyższych okoliczności, Kolegium uznało, że nie ma podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia 1 października 2008 r.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy H. i L. K., działając przez pełnomocnika, powtarzając dotychczasową argumentację, zarzucili decyzji Wójta Gminy D. z dnia 1 października 2008 r. wydanie z rażącym naruszeniem prawa materialnego tj. art. 31 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i wydanie w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, podczas gdy nie było ku temu żadnych podstaw, gdyż organ dokonał rozstrzygnięcia w oparciu o stan posiadania.

Decyzją z dnia 7 listopada 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium, ponownie rozpatrując sprawę uznało, że w sprawie nie wystąpiły wady, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Organ raz jeszcze wskazał, że zebrany materiał dowodowy pozwalał przyjąć, iż w sprawie istniały podstawy do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości i zebrane dokumenty odpowiadały przepisom ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, a w szczególności § 19. Zdaniem Kolegium, fakt że strony, choć obecne przy czynnościach upoważnionego przez organ przeprowadzający rozgraniczenie nieruchomości geodety, odmówiły podpisania protokołu granicznego nie stanowi przeszkody w podjęciu przez właściwy organ decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, albowiem zezwala na to zebrana w sprawie dokumentacja rozgraniczenia nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu H. i L. K., reprezentowani przez pełnomocnika zarzucili decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.: 1) rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 31 ust. 1 w zw. z 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i wydanie w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, podczas gdy nie było ku temu żadnych podstaw, gdyż organ dokonał rozstrzygnięcia w oparciu o stan posiadania, przez co doszło do naruszenia 21 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez faktyczne bezprawne pozbawienie skarżących prawa własności nieruchomości w części ich działki gruntowej "zawłaszczonej" na "drogę gminną" bez przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego i bez stosownej rekompensaty pieniężnej; 2) rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 156 § 1 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo ewidentnych podstaw i spełnienia przesłanek w przepisie tym wskazanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W razie dostrzeżenia podczas przeprowadzonej kontroli naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania, orzeczenie stanowiące przedmiot skargi może zostać uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przeciwnym wypadku sąd na podstawie art. 151 ww. ustawy skargę oddala.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. 7 listopada 2011 r. nr [...], którą po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymano w mocy decyzje tego organu z dnia 16 września 2011 r. nr [...], orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia 1 października 2008 r. nr [...].

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zapadła w postępowaniu tzw. nadzwyczajnym, regulowanym przepisami art. 156 i następne k.p.a. Natomiast decyzja, której dotyczy żądanie stwierdzenia nieważności wydana została w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 25.11.2008 I OSK 1828/07 - niepublikowany), administracyjne postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, należy w świetle art. 16 § 1 k.p.a. do kategorii tzw. postępowań nadzwyczajnych, w których może nastąpić wzruszenie decyzji, także ostatecznej, jednakże tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji jest jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Celem postępowania o stwierdzenie nieważności, nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, której dotyczy żądanie stwierdzenia nieważności (jak przy wznowieniu postępowania) - lecz weryfikacja decyzji na płaszczyźnie przesłanek nieważności decyzji wyczerpująco wyliczonych przepisie art. 156 § 1 k.p.a. w punktach 1- do 7. Weryfikacja ta polega na badaniu czy zaskarżona decyzja jest dotknięta jedną z wad wyliczonych punktach 1-7 § 1 art. 156 k.p.a. Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest wada tkwiąca w decyzji w chwili jej wydania, jako w akcie kończącym postępowanie, a nie wada samego postępowania dowodowego, które ją poprzedzało. Oznacza to, że dla rozstrzygnięcia o zarzucie nieważności decyzji przedmiotem ustaleń organu właściwego do stwierdzenia nieważności (art. 157, 158 k.p.a.), w sferze faktograficznej, są ustalenia, czy w dacie podjęcia decyzji, była ona dotknięta istniejącą choćby jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

Stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności wady mają charakter wad materialnoprawnych, a nie wad o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie skutków tych ostatnich dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania (por. J. Borkowski, B. Adamiak, Komentarz - do Kodeksu Postępowania Administracyjnego, Wyd. 3, C. H. Beck 2000 r., str. 643).

Rozgraniczenie nieruchomości natomiast uregulowane jest w Rozdziale 6 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2010r., Nr 193, poz.1287 ze zm.), zwanej dalej jako ustawa.

Przepisy art. 29 ust. 1 i 2 ustawy stanowią, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic, przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie i sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu podlegają granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami. Podkreśla się, że w świetle takiej regulacji istotą sporu o rozgraniczenia jest przebieg granic sąsiednich nieruchomości, w celu ustalenia jaki jest zakres - a więc zasięg prawa własności właścicieli sąsiadujących ze sobą nieruchomości. (Por. S. Rudnicki, Sąsiedztwo nieruchomości, Zakamycze 1998 s. 80). Zgodnie z art. 30 ust. 1 rozgraniczenie przeprowadzają wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) z urzędu lub na wniosek. Z ustawy wynika, że rozgraniczenie przeprowadza organ administracji /art. 31 ust. 1/ a w wypadkach wskazanych w ustawie /art. 33 ust. 3, art. 34 ust. 2/ sąd powszechny. Przypomnieć również należy, że unormowania zawarte w art. 33 i 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wyczerpująco określają sposoby zakończenia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości. Są to: 1) ugoda zawarta przed geodetą posiadająca moc ugody sądowej, 2) decyzja wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o rozgraniczeniu nieruchomości, która w razie jej niekwestionowania przez strony kształtuje stan nieruchomości albo na żądanie strony jest przekazywana z aktami sprawy sądowi powszechnemu do dalszego prowadzenia, 3) decyzja o umorzeniu postępowania, jeżeli nie doszło do zawarcia ugody ani wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, a sprawa podlega przekazaniu sądowi powszechnemu. Taka regulacja art. 33 ust. 1 i 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oznacza odstępstwo od statuowanej art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności, w myśl której sprawa administracyjna może być rozpoznana merytorycznie dwukrotnie: przez organ I instancji i przez organ odwoławczy. Wyrażone przepisami art. 33 ust. 1 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne odstępstwo oznacza, że po wydaniu decyzji w przedmiocie rozgraniczenia przez właściwy organ: wójta (burmistrza, prezydenta miasta), kwestia merytorycznej poprawności ustaleń nie podlega już kontroli organów administracji publicznej w toku instancji. Kontrolę taka może już przeprowadzić tylko sąd powszechny po przekazaniu mu sprawy w następstwie zgłoszenia przez stronę w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, wniosku określonego przepisem art. 33 ust. 3 ustawy lub przekazania decyzji na podstawie art. 34 ust. 2. Z literalnego brzmienia przepisu wynika zatem, że od wydanej w postępowaniu rozgraniczeniowym decyzji opartej na przepisie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie służy odwołanie do organu II instancji. Natomiast stronom służy prawo do skorzystania z tzw. nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, a więc m. in. z trybu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji lub o wznowienie postępowania.

Odmiennie sytuacja przedstawia się w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z przepisem art. 34 ust. 1 i 2 ustawy w przypadku sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji przez wójta, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi. Wójt umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Od decyzji w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, wydanej na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, umarzającej postępowanie administracyjne i przekazującej sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi, przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 19 maja 2003 r. I OPK 31/02 i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela. Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy z urzędu sądowi, wskazana w art. 34 ust. 2 omawianej ustawy, może być wydana dopiero wówczas, gdy nie doszło do zawarcia ugody przewidzianej w art. 31 ust. 4 ustawy oraz nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron w rozumieniu art. 31 ust. 3 ustawy. Warunki te przeciwdziałają przedwczesnemu przekazywaniu sprawy do sądu powszechnego oraz wyznaczają zakres rozpatrywania sprawy o rozgraniczenie także w administracyjnym postępowaniu odwoławczym, a następnie kontroli legalności takiej decyzji przed sądem administracyjnym.

Przechodząc na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania zauważyć należy, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia m.in. w sytuacji, gdy organ nie stosuje przepisu, który w danym postępowaniu winien być obligatoryjnie zastosowany. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wymaga bowiem w tym miejscu wyraźnego podkreślenia, że rozgraniczenie na podstawie art. 31 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dokonuje się pod warunkiem istnienia w sprawie sformalizowanych dowodów w postaci określonych dokumentów. Zgodnie z delegacją zawartą w art. 32 ust. 6 ustawy, rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb dokonywania przez geodetę czynności i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu, określa rozporządzenie z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. nr 45, poz. 453). Trzeba zwrócić uwagę, że podstawę ustalenia przebiegu granic stanowią dokumenty dotyczące dwóch kwestii: stanu prawnego i określenia położenia punktów granicznych i przebiegu nieruchomości (§ 3 rozporządzenia). Stan prawny dokumentują materiały wymienione w § 4 rozporządzenia. Natomiast dokumentami służącymi określeniu granic i punktów granicznych są materiały wymienione w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Należą do nich dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe do ustalenia granic w postaci: a) szkiców granicznych, protokołów granicznych, aktów ugody, b) zarysów pomiarowych z pomiaru granic, c) szkiców wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia, wymiany gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości, d) innych dokumentów pomiarowych, obliczeniowych i opisowych pozwalających na ustalenie przebiegu granic. W razie ich braku, dokumentami służącymi do ustalenia przebiegu granic mogą być: mapy i plany obejmujące granice lub inne elementy pozwalające na odtworzenie granic, w szczególności: a) mapy jednostkowe nieruchomości, b) mapy katastralne, c) mapy scalenia i wymiany gruntów, d) plany parcelacyjne, e) mapa ewidencji gruntów, f) mapa zasadnicza (§ 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Dokumenty te stanowią podstawę, jeśli zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Możliwość wykorzystania materiałów nie należących do zasobu zależy od spełnienia przesłanek z § 6 rozporządzenia.

Dla prawidłowego odczytanie przedstawionej w tym miejscu regulacji należy zwrócić uwagę na treści ust. 3 art. 31 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym w wypadku braku wyżej wymienionych dokumentów lub gdy są one niewystarczające albo sprzeczne ustalenie przebiegu granicy następuje na podstawie zgodnego oświadczenia strona lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy.

W niniejszym postępowaniu, jak wynika z protokołu granicznego, podstawą ustaleń położenia punktów granicznych i przebiegu granic nieruchomości były: operat pomiaru stanu posiadania -[...]- pierworys w skali 1:2500, szkic polowy, obliczenia powierzchni, rejestr gruntów, a także dane z KW-[...]. Badając dopuszczalność wydania w niniejszej sprawie decyzji o rozgraniczeniu należało przyjąć, że ustalenie przebiegu granic nastąpiło nie tylko na podstawie dokumentów, które nie odpowiadały rygorom prawa określonym w § 5 ust. 1 rozporządzenie z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości, ale również dane wynikające z tych dokumentów okazały się jeżeli nie sprzeczne to przynajmniej niewystarczające, a tym samym niedopuszczalnym było wydanie decyzji na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawione przez skarżących wątpliwości dotyczące charakteru wymienionych w protokole dokumentów (nie poświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii k. 2-4 akt administracyjnych), które świadczą o stanie posiadania. Taki charakter niewątpliwie posiada określony przez uprawionego geodetę operatem - pierworys pomiaru stanu posiadania nr [...], sporządzony w skali 1:2500 (k. 4 akt administracyjnych). Istotna wątpliwość pojawia się w przypadku porównania treści tego dokumentu z mapą ewidencyjną będącą wyrysem z opisowych danych ewidencji gruntów i budynków, wydanym jednostce wykonawstwa geodezyjnego w związku ze zgłoszeniem roboty geodezyjnej nr L. Dz. [...]. Zauważyć bowiem należy, że na tym ostatnim dokumencie brak jest rozmieszczenia linii i punktów granicznych świadczących o istnieniu działki nr 112 dr. Rozmieszczone linie i punkty graniczne rozgraniczają wyłącznie działki o numerach 111 i 178. Powyższa sprzeczność nie została w sprawie dostrzeżona i wyjaśniona. Na istnienie należącej do Gminy D. działki nr 112 wskazuje wydany w tym samym roku wypis z rejestru gruntów (k. 2 akt administracyjnych). Dokumentu ten nie zawiera jednak danych pozwalających ustalić przebieg granicy, a przez to wyjaśnić przedstawionych wcześniej wątpliwości.

Przedstawiony w tym miejscu wątpliwości i niejasności pozwalają zatem przyjąć, że w sprawie nie został zgromadzony materiał dowodowy, który pozwalałby na ustalenie przebiegu granicy, co w brak zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (art. 31 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) w świetle brzmienia przepisu art. 34 ust. 1 i 2 tej ustawy obligowało organ administracji publicznej do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazania sprawy z urzędu sądowi powszechnemu.

Reasumując, podnoszone w postępowaniu nadzwyczajnym argumenty, które mogły ewentualnie być rozważane w postępowaniu zwykłym, przy istnieniu argumentów wskazujących na ziszczenie się przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli rażącego naruszenia prawa, okazało się w niniejszej sprawie prawnie skuteczne, a zatem może doprowadzić do oczekiwanego przez skarżących skutku w postaci usunięcia z obiegu prawnego decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, z której postanowieniami się nie zgadzają.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W kwestii kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.