Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2941/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Protokolant Katarzyna Latkowska, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt I SA/Ol 364/11 w sprawie ze skargi F. W. na postanowienie W. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 22 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje od Skarbu Państwa z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz adwokata G. H. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.

1. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę F. W. (dalej Skarżący) na postanowienie W. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

2. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z 27 sierpnia 2008 r. w związku z niewykonaniem przez Skarżącego obowiązku wynikającego z decyzji o rozbiórce nałożył grzywnę w wysokości 79.447 zł. Ww. postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu odwoławczego z 27 sierpnia 2010 r.

3. W związku ze zgłoszonymi przez Skarżącego w toku postępowania egzekucyjnego zarzutami zostały one skierowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. do wierzyciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego celem zajęcia stanowiska.

Postanowieniem z 3 lutego 2010 r., wierzyciel nie uwzględnił zarzutów Skarżącego. W uzasadnieniu organ przywołał ostateczną decyzję nakazującą Skarżącemu i T. M. rozbiórkę części obiektu budowlanego, a także prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 8 lipca 2004 r., sygn. akt II SA/Ol 340/03 oddalający skargę na tę decyzję.

4. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez W. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 22 marca 2011 r.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż obiekt budowlany objęty postępowaniem egzekucyjnym istnieje. Pomimo upomnienia zobowiązani nie uregulowali grzywny. Działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest zgodne z przepisami, a tym samym zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego są nieuzasadnione.

Skarga do Sądu pierwszej instancji.

5. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucił organom nadzoru budowlanego prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa, w oparciu o fałszywe materiały dowodowe.

6. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

7. Pismem z 7 września 2011 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z jego zeznań oraz z dołączonych do pisma kserokopii: postanowień Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 27 listopada 2003 r. oraz z 25 czerwca 2008 r., pisma ww. organu z 25 czerwca 2008 r. oraz wezwania skierowanego przez stronę do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 maja 2008 r.

Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał wniesiona skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) oddalił ją.

Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji było rozstrzygnięcie zapadłe w toku postępowania wywołanego wniesieniem przez Skarżącego zarzutów opartych na art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.).

9. Sąd wskazał, iż rozpoznając skargę na stanowisko wierzyciela nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa. Wierzyciel dokonał wszechstronnej oceny okoliczności stanowiących podstawę zarzutu nieistnienia obowiązku określonego w tytule wykonawczym - wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie fałszywych i podrobionych materiałów dowodowych. Dokonał tego na podstawie analizy materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w postanowieniu uzasadnił. W tym stanie sprawy, w tym postępowaniu, tj. w postępowaniu zmierzającym do uzyskania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kwestionujące zasadność wydania decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia, a w związku z tym zajęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego świadczenia emerytalno - rentowego Skarżącego.

10. Sąd podniósł, iż nie mógł uwzględnić wniosków dowodowych zgłoszonych w piśmie procesowym z 7 września 2011 r. Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd nie przeprowadza dowodów z zeznań, a jedynie z dokumentów. Wniosek dotyczący dołączonych do pisma kserokopii, nie mógł zostać uwzględniony wobec braku ich uwierzytelnienia, wymienione we wniosku kserokopie nie są dokumentami w rozumieniu przepisów prawa. Nadto Sąd uznał, że zgłoszony wniosek dowodowy nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, gdyż nie dotyczy postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie opisanego tytułu wykonawczego.

Skarga kasacyjna.

11. Skargę kasacyjną wniósł Skarżący. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 33 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie Sądu, iż zarzuty skargi kwestionujące zasadność wydania decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego nie zasługują na uwzględnienie,

- art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów podniesionych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a tym samym nieuwzględnienie skargi wobec istotnych braków postępowania administracyjnego, mających za przedmiot uwidocznienia nieprawidłowości wskazanych przez Skarżącego, a odnoszących się do wadliwości, tudzież nielegalności z prawem wydawania decyzji administracyjnych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującego rozbiórkę samowolnie nadbudowanej części budynku gospodarczego.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

12. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia oceny stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu pierwszej instancji postanowienie W. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w tym przedmiocie nie narusza prawa.

Ponadto trzeba również zauważyć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami (art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 p.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W tym zakresie sąd odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1(34), poz. 1). Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślanie. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych polega na podaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone oraz wyjaśnienie na czym to naruszenie polegało (art. 176 p.p.s.a.).

W postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną to strona składająca ten środek odwoławczy zakreśla zakres kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. np. wyroki NSA: z 30 listopada 2004 r., sygn. akt FSK 1289/04; z 13 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 365/07; z 13 listopada 2009r., sygn. akt II FSK 906/08; z 30 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 777/11, dostępne w systemie CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przytoczenie powyższej argumentacji natury ogólnej było konieczne przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów skargi kasacyjnej. To one wyznaczają bowiem zakres kontroli sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

13. Skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia prawa procesowego: art. 33 u.p.e.a. i art. 106 § 3 p.p.s.a.

Zarzut naruszenia art. 33 u.p.e.a. nie jest zasadny. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał na treść art. 33 u.p.e.a., wymienił poszczególne podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz zasady związane z ich rozpoznawaniem, w tym obowiązki w zakresie uzyskania przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela (art. 34 u.p.e.a.). Ponadto dokonał oceny postanowienia wierzyciela wskazując w szczególności, że w badanym postępowaniu nie mogą zostać uwzględnione zarzuty skargi odnoszące się do zasadności wydania decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego i nałożenia kary grzywny w celu przymuszenia.

Autor skargi kasacyjnej pomimo opisanych powyżej wymagań odnośnie skargi kasacyjnej nie wskazał konkretnego przepisu, który jego zdaniem został przez Sąd pierwszej instancji naruszony. Artykuł 33 u.p.e.a. zawiera 10 punktów – podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Ze skargi kasacyjnej nie można wywnioskować, którą z podstaw błędnie ocenił Sąd pierwszej instancji oraz z jakiego powodu ocena ta zastała zakwestionowana. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika jedynie, że doszło do nieprawidłowości przy wydawaniu decyzji administracyjnych. Po pierwsze nie stanowią one przedmiotu niniejszej sprawy, po drugie okoliczności te mogą jedynie stanowić podstawę ewentualnego wniosku Skarżącego o wznowienie postępowań, w których do tych uchybień mogło dojść. Na kwestię tą zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

14. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że zgodnie z tym przepisem, Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Stanowi on wyjątek od zasady dokonywania przez sąd administracyjny kontroli legalności aktu administracyjnego na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organem podatkowym wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Z art. 106 § 3 p.p.s.a. wprost wynika, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przeprowadzenie wnioskowanych przez Skarżącego dowodów nie było celowe. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1306/08, dostępny w bazie CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przede wszystkim jednak, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, zgłoszony wniosek dowodowy nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, gdyż nie dotyczy postępowania egzekucyjnego i wydanego w jego toku postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

15. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Wynagrodzenie za czynności pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przyznano na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013 r., poz. 461).