Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 280/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.28, art. 7, art. 77 par.1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1a i c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 7 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej I. T. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] znak: [...], którą – po rozpatrzeniu sprawy z wniosków R. W., W. C., R. M., C. S., Z. A., P. P., P. J., R.T., R. K., M. J., M. J., M. J., M. A., M. Ł., L. C., E. K., [...] K., A. Z., A. Z., A. K., A. J., A. J., A. J., K. Z., K. S., K. S., K. M., I. T., I. W., G. W., G. C., F. Ł., E. K., A. M., B. S., R.[...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] o ustaleniu z wniosku T. Ł. warunków zabudowy dla budowy jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej o mocy 2300 kW i wysokości maksymalnej nie przekraczającej 150m n.p.t. wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie oznaczonym jako działki nr 442, 443/1 i 445/1, w obrębie geodezyjnym [...], w tym posadowienie turbiny wiatrowej na działce nr 442 – umorzyło postępowanie w przedmiotowej sprawie z wniosków ww. osób.

Kolegium uznało, że przedmiotowa decyzja nie będzie wpływać na możliwość korzystania przez skarżących z przysługujących im praw do nieruchomości położonych w sąsiedztwie działek objętych planowanym zagospodarowaniem, jak również nie będzie wpływać na prawny sposób zagospodarowania ich nieruchomości. Jednocześnie organ wskazał, że kwestionowana decyzja nie zawiera żadnych zakazów czy nakazów, których adresatem byliby skarżący.

Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ww. decyzją z dnia [...] złożyli: I. W., G. W., B. S., I. T., K. S., K. S., R. D., C. S., A. M., E. K., D. K., M. J., A. J., M. Ł., F.Ł., M.A., Z. A., A. J., M. J., M. J., A. Z., A. Z., A. K., R. K., L. C., W. C., A. J., P. P., R. W., K. M., R. M., G. C., R. T., zarzucając organowi błędne przyjęcie, iż nie są stronami postępowania zakończonego ww. decyzją Wójta Gminy [...]. Podnieśli, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne ze względu na specyfikę działania turbin powoduje oddziaływanie na znaczne odległości, w tym na działki należące do skarżących. Turbiny wiatrowe poza oddziaływaniem akustycznym, przed którego niekorzystnym wpływem bezpośrednio chronią przepisy prawa, wytwarzają niesłyszalne infradźwięki, pole elektryczne i elektromagnetyczne, występuje efekt stroboskopowy oraz drgania. Wnioskodawcy powołując się na stanowisko Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny wskazali, iż odległość budynków mieszkalnych od farm wiatrowych powinna wynosić 2 – 4km, co – ich zdaniem – zapewni zminimalizowanie negatywnego wpływu farmy wiatrowej na życie ludzi. Nadto zdaniem wnioskodawców charakter inwestycji obniża wartość własności ich nieruchomości.

Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpoznaniu ww. wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] znak: [...]. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, iż brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że nieruchomości wnioskodawców będą podlegać negatywnemu oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji, a wnioskodawcy nie będą mogli korzystać ze swojej własności zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Organ wyjaśnił, że działki należące do skarżących znajdują się w znacznym oddaleniu od terenu inwestycji. Nieruchomością, która położona jest najbliżej granic terenu inwestycji jest działka nr 375/18 należąca do I. T. Odległość tej działki od granic terenu inwestycji wynosi 501m. Pozostałe nieruchomości oddalone są od granic terenu inwestycji bardziej – od 670m (działki K. S.) do 1100m (działka C. S.). Przy uwzględnieniu miejsca położenia turbiny odległości te zwiększają się. Zdaniem organu skarżący w żaden sposób nie wykazali, poza ogólnym powołaniem się na opracowania, że przy takiej odległości ich nieruchomości znajdą się pod wpływem hałasu i immisji pochodzących z przedmiotowej elektrowni wiatrowej. Nie ma zatem dowodu na naruszenie prawa mające bezpośredni wpływ na indywidualną sytuację prawną skarżących. Sam fakt sąsiedztwa (pośredniego) z terenem przeznaczonym pod inwestycję nie oznacza bowiem, że naruszony został interes prawny skarżących chroniony konkretną normą prawa materialnego.

W odniesieniu do argumentu skarżących, że odległość budynków mieszkalnych od farm wiatrowych powinna wynosić 2 – 4km i powołania się w tym względzie na stanowiska Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny, organ wskazał, że w polskim prawodawstwie brak jest zapisów regulujących minimalną odległość lokalizacji elektrowni wiatrowych od terenów zamieszkałych, co jednak nie oznacza dowolności przy lokalizacji turbin wiatrowych. Prezentowane przez ww. Instytut zalecenie argumentowane jest tym, że przy odległości zabudowań od farm wiatrowych powyżej 2km liczba skarg odnośnie hałasu i występowania objawów syndromu turbin wiatrowych czy choroby wibroakustycznej jest znikoma.

Odnośnie określenia dopuszczalnej odległości lokalizacji farm wiatrowych od siedlisk i zabudowań ludzkich Kolegium wskazało na rozbieżne poglądy w tym względzie środowisk społecznych i naukowych. Organ zaznaczył, że w Polsce odległość elektrowni wiatrowej od zabudowań, w szczególności zamieszkałych przez ludzi, warunkowana jest przede wszystkim dopuszczalnym poziomem hałasu, emitowanym przez elektrownie wiatrowe. W opracowaniach w zakresie oddziaływań na środowisko farm wiatrowych przyjmuje się odległość dla oddziaływania akustycznego 250 – 400m od elektrowni, ponieważ w tej odległości hałas generowany przez turbiny osiąga poziom dopuszczalny na terenach chronionych akustycznie 40 – 50dB. Przekroczenia norm akustycznych w wyniku emisji hałasu przez przeciętną farmę wiatrową nie występują na ogół już w odległości 400 – 500m od elektrowni wiatrowej. Zatem izofona o wartości 40 dB tj. najbardziej rygorystyczna norma ustalona przez Ministra Środowiska w odniesieniu do dopuszczalnych norm hałasu powinna zamknąć się w granicy maksymalnie 500m. W takim samym zasięgu, tj. do 500m, powinny zamknąć się też infradźwięki. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że w obecnym stanie prawnym nie wskazano unormowań w zakresie hałasu infradźwiękowego, zaś domniemany negatywny wpływ tych emisji ze strony elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi nie znajduje naukowego potwierdzenia. Również efekt stroboskopowy, także nieuregulowany prawnie, nie ma większego znaczenia dla ludzi, jeśli elektrownie wiatrowe są zlokalizowane w odpowiedniej odległości od zabudowań lub oddzielone są od nich odpowiednio zaprojektowanymi i wykonanymi strefami buforowymi, a śmigła turbin pokryte są odpowiednią warstwą zapobiegającą odblaskom. Efekt ten może być odczuwalny przez ludzi znajdujących się w bezpośredniej bliskości turbin wiatrowych. W odniesieniu zaś do pola elektromagnetycznego, organ wskazał, że dopuszczalne wartości parametrów fizycznych pól elektromagnetycznych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883 ze zm.). W "Wytycznych w zakresie prognozowania oddziaływań na środowisko farm wiatrowych", dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową dopuszczalny poziom pól elektromagnetycznych dla zakresu częstotliwości, jakie wytwarza generator elektrowni wiatrowej wynosi 100 V/m i 60 A/m dla pola magnetycznego. Ze względu na lokalizację turbiny wiatrowej na wysokości około 100m n.p.t. poziom pola elektromagnetycznego generowanego przez elementy elektrowni na poziomie terenu (na wysokości 1,8m) jest w praktyce pomijany. Organ wyjaśnił, że urządzenia generujące fale elektromagnetyczne znajdują się wewnątrz gondoli i są zamknięte w przestrzeni otoczonej metalowym przewodnikiem o właściwościach ekranujących, co powoduje, że efektywny wpływ elektrowni wiatrowej na kształt klimatu elektromagnetycznego środowiska jest równy zero. Pole generowane przez generator jest polem o częstotliwości 100Hz, a pole generowane przez transformator – polem o częstotliwości 50Hz. Wypadkowe natężenie pola elektrycznego na wysokości 1,8m n.p.t. wynosi ok. 9 V/m, tj. znacznie poniżej wartości występującej naturalnie, zaś wypadkowe pole magnetyczne wynosi około 4,5 A/m, a więc również mniej niż pole naturalne.

W dalszej kolejności Kolegium podkreśliło, że kwestie związane z wpływem turbin wiatrowych na warunki życia ludzi mieszkających w otoczeniu siłowni wiatrowych oraz na całość środowiska są analizowane na etapie procedury oceny oddziaływania na środowisko. Dla przedsięwzięcia polegającego na budowie turbiny wiatrowej na działce nr 442 zostało przeprowadzone postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które zakończyło się wydaniem przez Wójta Gminy [...] w dniu [...] decyzji (znak: [...]) ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia, z uwzględnieniem oddziaływania skumulowanego. Podstawę tej decyzji stanowił raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym ocenione zostały uwarunkowania i zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska. Odnosi się on do oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia, oddziaływania w zakresie emisji infradźwięków, ryzyka wystąpienia efektu stroboskopowego, ochrony przed polem elektrycznym i elektromagnetycznym, ochrony przed drganiami. Elementem oceny oddziaływania na środowisko była kontrola merytorycznej zawartości dokumentacji i służąca weryfikacji zaproponowanych przez inwestora warunków realizacji przedsięwzięcia, a następnie uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz zasięgnięcie opinii organu inspekcji sanitarnej. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 72 ust. 3 i art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013r. poz. 1235 ze zm.) decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i decyzja środowiskowa wiąże organ wydający decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W ocenie Kolegium skarżący nie wykazali, aby przedsięwzięcie objęte ww. decyzją Wójta Gminy [...] tak ukształtowało stosunki na nieruchomościach leżących w sąsiedztwie, iż będzie to miało wpływ na wykonywanie przez nich prawa własności. Natomiast K. Z. i E. K. w ogóle nie wskazały nieruchomości, do których przysługiwałoby im jakieś prawo rzeczowe.

Podsumowując organ uznał, że nie można przyjąć, iż skarżącym przysługuje przymiot stron i że mają w sprawie rozstrzygniętej ww. decyzją organu I instancji interes prawny. Ich zarzuty wskazują w rzeczywistości na interes faktyczny, który nie może stanowić podstawy domagania się stwierdzenia nieważności decyzji wydanej inwestorowi. Zdaniem Kolegium zasadnym jest zatem umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na zasadzie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23), dalej powoływanej jako "K.p.a.".

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] wywiodła I. T. Zaskarżonej decyzji zarzuciła

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 140, art. 144 oraz art. 222 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014r. poz. 121), dalej powoływanej jako "K.c.", w związku z art. 28 K.p.a., poprzez błędne uznanie, iż skarżącej nie przysługiwał status strony postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z uwagi na brak interesu prawnego;

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych, tj. kwestii interesu prawnego skarżącej, a co za tym idzie jej pozycji jako strony postępowania, w szczególności nieustalenie, jaki faktycznie zasięg może mieć oddziaływanie planowanej inwestycji ze względu na jej rodzaj, położenie i ukształtowanie terenu oraz pochodzące z niej immisje, a także brak wskazania w oparciu o jakie dowody organ ustalił, że nieruchomość skarżącej pozostaje poza zasięgiem oddziaływania elektrowni wiatrowej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca wywodzi swój interes prawny z przepisów prawa cywilnego z uwagi na szkodliwe oddziaływanie planowanej inwestycji mające wpływ na zakres i sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich. Skarżąca podkreśliła, że w postępowaniu administracyjnym zwróciła uwagę na oddziaływanie akustyczne turbin wiatrowych, a ponadto na generowanie przez nie infradźwięków oraz pola elektromagnetycznego. Wskazała również na występowanie efektu stroboskopowego. Uzasadniając swój interes prawny powołała się na liczne publikacje naukowe, z których wynika, iż turbiny wiatrowe ze względów zdrowotnych powinny znaleźć się w odległości co najmniej 2km od zabudowań mieszkalnych. Skarżąca wyjaśniła, iż jej nieruchomość jest oddalona od granic terenu inwestycji o około 500m. W ocenie autorki skargi należąca do niej nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania elektrowni wiatrowej objętej decyzją o warunkach zabudowy, co z kolei przesądza o istnieniu interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarżąca podkreśliła, że jej interes prawny oparty jest na art. 140, art. 144 i art. 222 § 1 K.c. Wykazując interes prawny skarżąca powołała się na immisje materialne, takie jak hałas, generowanie infradźwięków, pole elektromagnetyczne oraz efekt stroboskopowy. Ponadto dodała, że uzasadnione obawy co do możliwości pogorszenia się stanu zdrowia na skutek wskazanych wyżej oddziaływań wskazują także na możliwość wystąpienia immisji niematerialnych związanych z funkcjonowaniem elektrowni wiatrowej. Skarżąca podkreśliła jednocześnie, że kwestia czy immisje te są dopuszczalne, czy przekraczają przeciętną miarę jest bez znaczenia dla uznania właściciela nieruchomości za stronę postępowania.

Następnie skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchybiając przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., nie wyjaśniło okoliczności dotyczących jej interesu prawnego, w szczególności nie zostało wyjaśnione, jaki faktycznie zasięg może mieć oddziaływanie planowanej inwestycji, ze względu na jej rodzaj, położenie i ukształtowanie terenu oraz pochodzące z niej immisje. Oceniając w sposób dowolny zebrany materiał dowodowy organ poczynił błędne ustalenia faktyczne. W konsekwencji błędne ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji naruszają także art. 107 § 3 K.p.a., ustanawiający w tym zakresie stosowne wymogi. Zdaniem skarżącej ww. uchybienia miały istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, gdyż przesądziły o braku uznania po stronie skarżącej przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu – z naruszeniem art. 28 K.p.a. Skarżąca podkreśliła, iż stwierdzenie organu, że przekroczenia norm akustycznych w wyniku emisji hałasu przez przeciętną farmę wiatrową nie występują na ogół już w odległości 400 – 500m od elektrowni wiatrowej jest niejasne i budzi uzasadnione wątpliwości. Przytoczenie bowiem poglądów, które prezentują statystyczną ocenę zjawisk i oparcie na nich swego stanowiska, nie stanowi realizacji zasady płynącej z treści art. 7 K.p.a. Ponadto – w ocenie skarżącej – stanowisko to jest błędne, co wynika z analizy raportu środowiskowego sporządzonego w postępowaniu w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które zakończone zostało wydaniem przez Wójta Gminy [...] w dniu [...] decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia (znak: [...]). Kolegium nie wzięło bowiem pod uwagę, iż w uzupełnieniu do raportu środowiskowego zostało wyjaśnione, że w celu dotrzymania obowiązujących przy najbliższej zabudowie standardów akustycznych wymagane jest zredukowanie mocy turbin wiatrowych do 95% mocy nominalnej. W ocenie skarżącej oczywiste jest, że przy pełnej mocy turbin izofona 40dB przekraczać będzie granicę 500m, a więc nieruchomość skarżącej znajdzie się w zasięgu oddziaływania akustycznego turbiny.

Dalej autorka skargi zaznaczyła, że z treści raportu środowiskowego wynika, iż efekt stroboskopowy dotyczyć może terenów oddalonych od lokalizacji przedmiotowej inwestycji nawet o 1.700m. W jej przekonaniu nieruchomość znajdująca się 500m od działki, na której ma zostać posadowiona turbina, znajdzie się zatem w obszarze oddziaływania efektu stroboskopowego.

Nadto skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołując się na ustalenia zebrane w postępowaniu w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie dostrzegło, iż w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]. wydanej po rozpatrzeniu wniosku m.in. I. T. – o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej Wójta Gminy [...] z dnia [...] to samo Kolegium stwierdziło, iż w postępowaniu w sprawie wydania ww. decyzji środowiskowej, wymagającym udziału społeczeństwa w związku z przeprowadzoną oceną oddziaływania na środowisko, wystąpiły nieprawidłowości w zakresie podania informacji do publicznej wiadomości, co jest uchybieniem w zakresie zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu. Powyższe wynikało z faktu wydania decyzji środowiskowej przed upływem 21 – dniowego terminu do wnoszenia uwag i wniosków określonego w art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013r. poz. 1235 ze zm.).

Ponadto, skarżąca wyjaśniła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] stwierdziło również naruszenie przez Wójta Gminy [...] art. 106 § 1 K.p.a. w związku z niezasięgnięciem przez Wójta, przed wydaniem decyzji środowiskowej, wymaganego przez prawo stanowiska innego organu. W ocenie I. T. ustalenia wynikające z decyzji środowiskowej z dnia [...] wydanej z naruszeniem prawa i opartej na raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który również jest kwestionowany, nie powinny stanowić samodzielnej podstawy do dokonywania przez Kolegium Odwoławcze ustaleń faktycznych dotyczących jej interesu prawnego, gdyż nie brała ona udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i z uwagi na naruszenie przez organ wydający tą decyzję przepisu art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 października 2008r., nie miała praktycznej możliwości odniesienia się do tejże decyzji oraz do treści raportu środowiskowego – na etapie postępowania przed organem I instancji.

Ponadto skarżąca podniosła, że podstawą do dokonania w niniejszej sprawie ustaleń dotyczących jej interesu prawnego nie powinny stać się prezentowane przez Kolegium poglądy – wybiórczo zaczerpnięte z opracowań naukowych. Nie sposób bowiem, nie posiadając wiadomości specjalnych, dokonać na ich podstawie oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zdaniem skarżącej polemika prowadzona przez Kolegium Odwoławcze z jej argumentacją w oparciu o prezentowane przez organ, wybrane poglądy środowisk naukowych, nie może być uznana za wyczerpujące wyjaśnienie i ocenę okoliczności sprawy.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.z dnia [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że działka należąca do skarżącej nr 375/18 znajduje się w znacznym oddaleniu od terenu inwestycji – położona jest w odległości 501m od granic terenu inwestycji, a przy uwzględnieniu miejsca położenia turbiny odległość ta zwiększa się. Zdaniem Kolegium skarżąca nie wykazała, poza ogólnym powołaniem się na opracowania, że przy takiej odległości, jej nieruchomość znajdzie się pod niekorzystnym wpływem przedmiotowej elektrowni wiatrowej, zaś sam fakt pośredniego sąsiedztwa z terenem przeznaczonym pod inwestycję nie oznacza, że naruszony został interes prawny skarżącej chroniony konkretną normą prawa materialnego. Jednocześnie organ wskazał, że w wyniku oceny w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji organu gminy z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, zaś decyzja Kolegium z dnia [...] znak:[...] została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] znak [...]. Z kolei wskazana decyzja Kolegium z dnia [...] nie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Pismem z dnia 8 czerwca 2016r. inwestor T. Ł. wniósł o oddalenie skargi, popierając stanowisko oraz argumentację przedstawioną w odpowiedzi na skargę przez Kolegium. Jednocześnie wniósł o dołączenie do akt sprawy przesłanych przy przedmiotowym piśmie: decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...], decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...], decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...], postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...], [...], postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...], postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak [...], oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu na okoliczność braku interesu prawnego skarżącej w ww. sprawach, a tym samym braku przymiotu strony po stronie skarżącej.

W ocenie T. Ł. organ – wyjaśniając okoliczności faktyczne sprawy mające przełożenie na słuszne uznanie braku interesu prawnego po stronie skarżącej – nie uchybił przepisom art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Ustalenie, że nieruchomość skarżącej pozostaje poza zasięgiem oddziaływania elektrowni wiatrowej wynika bowiem z całokształtu prawidłowo zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, jego analizy i logicznych oraz spójnych wniosków. Jednocześnie inwestor podkreślił, że skarżąca nie przedłożyła w toku postępowania jakichkolwiek dowodów (poza powoływaniem się na publikacje naukowe), które uzasadniałyby jej stanowisko w sprawie i obligowały organy do przyjęcia odmiennego rozstrzygnięcia.

Dnia 6 września 2016r. Sędzia sprawozdawca zarządził pozostawienie bez rozpoznania pism A. M., B. S., C. S., I. W., G. W., K. S., K. S., R. D. z dnia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego określających prawa i obowiązki stron oraz przepisów postępowania regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...] o ustaleniu z wniosku T. Ł. warunków zabudowy dla budowy jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr 442, 443/1 i 445/1, obręb [...].

Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy organ zasadnie przyjął, że skarżącej I. T. nie przysługuje w przedmiotowym postępowaniu przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Przypomnieć należy, że powołany przepis stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wyjaśnić trzeba, że przez interes prawny na gruncie art. 28 K.p.a. należy rozumieć interes, który pozostaje w bezpośrednim, indywidualnym, konkretnym, realnym i aktualnym związku z przedmiotem danego postępowania. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma więc osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. O interesie prawnym na gruncie omawianego przepisu można mówić wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Interes ten winien opierać się na konkretnym przepisie prawa materialnego, z którego strona wywodzi prawo do uczestnictwa w danym postępowaniu administracyjnym. Konieczne jest zatem ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między sytuacją jednostki a powszechnie obowiązującą normą prawa materialnego. Dla dokonania oceny czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy jej interes prawny został naruszony. Wystarczy bowiem ustalenie, że interes prawny takiej osobie przysługuje. Należy również pamiętać, że stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia (vide wyroki: NSA z dnia 7 lutego 2014r. sygn. akt II OSK 2165/12; WSA: w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2014r. sygn. akt I SA/Wa 2000/13, w Gliwicach z dnia 16 lipca 2014r. sygn. akt II SA/Gl 1869/13, w Olsztynie z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt II SA/Ol 261/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Nadto wyjaśnić trzeba, że ocena, czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodzi od legitymowanego podmiotu, należy do organu administracji publicznej właściwego do przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego. Ustalenie stron postępowania, w którym podejmowana jest decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji, w zasadzie powinno być możliwe już na jego wstępie, na podstawie treści wniosku inwestora oraz załączonych dokumentów, a więc mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego wniosek dotyczy oraz obejmującym obszar, na który inwestycja ta będzie oddziaływać. Stwierdzając brak legitymacji do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji przez konkretny podmiot niemający w nim statusu strony, w rozumieniu art. 157 § 2 K.p.a., właściwy organ powinien odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji na jego wniosek, stosując art. 61a K.p.a. i orzec w tym przedmiocie w formie postanowienia. W niniejszej sprawie nie było dla organu oczywiste, iż wnosząca żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego, bowiem wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, celem poczynienia ustaleń w tym zakresie. Jeśli tak to organ winien owo postępowanie przeprowadzić zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. zobowiązany był podjąć wszelkie czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz uzasadnić rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a. Tymczasem organ rozpoznający przedmiotową sprawę nie poczynił ustaleń w zakresie sposobu i zasięgu oddziaływania inwestycji na otoczenie, zgodnie z ww. przepisami, co ma decydujące znaczenie dla prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Wprawdzie wskazał położenie nieruchomości należącej do skarżącej, odległość dzielącą ją od terenu inwestycji oraz, powołując się na wybrane opracowania naukowe, przedstawił poglądy na temat potencjalnego oddziaływania elektrowni wiatrowych, jednakże w istocie zaniechał dokonania oceny okoliczności bezpośrednio związanych z interesem prawnym I. T.. Treść zaskarżonej decyzji dowodzi, iż organ nie dokonał niezbędnych ustaleń w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na działkę skarżącej. W szczególności nie wykazał, że nie istnieje bezpośredni związek między sferą praw skarżącej a sferą praw i obowiązków podmiotu, do którego skierowana została decyzja.

Podkreślić trzeba, że osoba domagająca się stwierdzenia nieważności decyzji ma prawo wykazywać, że kwestionowana decyzja dotyczy jej interesu prawnego, a organ ma obowiązek ocenić, czy przysługuje jej przymiot strony przy czym nie ma podstaw, by ograniczał analizę do podanych przez wnioskodawcę okoliczności. Dla przyznania statusu strony wystarczające jest ustalenie, że planowana inwestycja może oddziaływać na nieruchomości wnioskodawcy w stopniu przewidującym określone uciążliwości, a tym samym uznanie że nieruchomości wnioskodawcy znajdują się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Zatem kryterium przesądzającym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w okolicy inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Oddziaływanie inwestycji dotyczy nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, jaki i tych położnych dalej, niegraniczących bezpośrednio z terenem inwestycji. Wyznaczając obszar oddziaływania danego przedsięwzięcia organ powinien uwzględnić w szczególności charakter, rozmiar planowanego przedsięwzięcia oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia. (vide wyroki NSA: z dnia 12 maja 2015r. sygn. akt II OSK 2413/13, z dnia 3 grudnia 2014r. sygn. akt II OSK1204/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Dla przyznania statusu strony nie ma przy tym znaczenia kwestia zachowania czy przekroczenia określonych norm. W każdej konkretnej sprawie organ wydający decyzję ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać zasięg oddziaływania planowanej inwestycji. Kolegium nie uwzględniło ww. okoliczności i nie wyjaśniło należycie statusu I. T. jako strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 140, art. 144 i art. 222 § 2 K.c. wskazać należy, że źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a., może być prawo cywilne, w tym prawo rzeczowe. Jeśli bowiem ustawodawca, przez zaliczenie do jednej z gałęzi prawa administracyjnego procesów inwestycyjnych realizowanych na nieruchomościach stanowiących przedmiot prawa własności, konstruuje normy administracyjne wkraczające w to prawo, to nie ma też podstaw aby pomijać w postępowaniu skutki ingerencji przez administrację w prawo własności. Nie można zatem wykluczyć w takim postępowaniu, że wydana w jego efekcie decyzja może naruszać inne uprawnienia, niż te które wywieść można wyłącznie z normy prawa administracyjnego. Skoro skarżąca we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, powołała się na swój interes prawny wywodzony z prawa do nieruchomości położonej w sąsiedztwie terenu, na którym planowana jest inwestycja mogąca oddziaływać na jej nieruchomość, to ustalenie czy faktycznie skarżąca posiada interes prawny wymagało poczynienia ustaleń faktycznych w tym zakresie i wyznaczenia rzeczywistego zasięgu oddziaływania projektowanej inwestycji przynajmniej w oparciu o sporządzony w ramach postępowania środowiskowego raport oddziaływania inwestycji na środowisko. Analiza postanowień raportu oddziaływania inwestycji na środowisko jest bowiem elementarnym źródłem informacji o zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. Organ wskazał jedynie ogólnie, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia zostało przeprowadzone postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko, które zakończyło się wydaniem przez Wójta Gminy [...] decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, a podstawę tejże decyzji stanowił raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ nie odniósł się natomiast do treści owego dokumentu, co uzasadnia tezę o braku należytych rozważań co do przymiotu strony I. T. w kontrolowanym postępowaniu.

Zaznaczyć również należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] znak: [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia uznało, że skarżąca posiada przymiot strony z uwagi na fakt, że oddziaływanie inwestycji może mieć wpływ na wykonywanie praw do nieruchomości sąsiednich. W takiej sytuacji nie jest zrozumiałe, dlaczego tego przymiotu miałaby być pozbawiona w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, dla której wiążące są ustalenia decyzji środowiskowej.

Podsumowując stwierdzić należy, że organ przedwcześnie uznał, iż skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Uznać należy, że brak wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności związanych z interesem prawnym I. T. stanowi o naruszeniu przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 28 K.p.a., co miało wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) oraz art.135 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien poczynić dokładną analizę zasięgu oddziaływania inwestycji, w szczególności w oparciu o dokumenty opracowana w postępowaniu środowiskowym i ustalić, czy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, a tym samym czy skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym.

MR