Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 30/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3, art. 7
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz 325
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. I., Z. I. i E. I. – K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 830/09 w sprawie ze skargi B. I., Z. I. i E. I. – K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejścia na własność Państwa zabudowanej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 września 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 830/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. I., Z. I. i E. I.-K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1997 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w przedmiocie przejścia nieruchomości na własność Skarbu Państwa.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1964 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] czerwca 1964 r. nr [...], Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. orzekło o przejściu na własność Państwa zabudowanej nieruchomości stanowiącej własność E. I. a oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni [...] m2, położonej na rogu ul. K. i B. w K., zapisanej w zbiorze dokumentów Nr [...] prowadzonym przez Sąd Powiatowy w K..

Następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 1997 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności obu w/w decyzji. Skarga na tę ostatnią decyzję, wniesiona przez B. I., została z kolei odrzucona przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 listopada 1997 r.(sygn. akt I SA 406/97), z uwagi na niedopuszczalność skargi spowodowaną niewyczerpanie przez skarżącą procedury odwoławczej.

W dniu [...] maja 2007 r. B. I., Z. I. i E. I.-K. wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1997 r., zarzucając jej: rażące naruszenie art. 8, 9 i 10 k.p.a., niewłaściwe pouczenie o środkach zaskarżenia, brak udziału w postępowaniu Z. I. i E. I.-K. a także ze względu na fakt, iż E. I. zlikwidowano firmę budowlaną i zarekwirowano cały materiał budowlany, który miał być przeznaczony na wykończenie domu.

W wyniku rozpatrzenia w/w wniosku decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym mogło stanowić podstawę do wznowienia postępowania - w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – a niewłaściwe pouczenie strony o możliwości zaskarżenia decyzji, w sytuacji istnienia wątpliwości interpretacyjnych, co do treści art. 34 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), również nie mogło stanowić wady - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Minister Infrastruktury wyjaśnił również, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na uznanie, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1997 r. obarczona była wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. ponieważ organ dokonał w postępowaniu nadzwyczajnym pełnej oceny legalności decyzji dotyczącej przejścia na własność Państwa nieruchomości.

Wnosząc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, B. I., Z. I. i E. I.-K. podnosiły, iż błędne pouczenie B. I. - jako strony - o możliwości odwołania stanowiło wadę decyzji, uzasadniającą stwierdzeniem jej nieważności, natomiast brak udziału w postępowaniu Z. I. i E. I.-K. - stanowiło rażące naruszenie art. 10 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy swoją poprzednio wydaną decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. W motywach rozstrzygnięcia organ centralny wyjaśnił, iż pouczenie strony o możliwości bezpośredniego zaskarżenia decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, dającego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Istniejące bowiem wątpliwości interpretacyjne, co do treści art. 34 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym zostały ostatecznie rozstrzygnięte w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1996 r. (sygn. akt OPS 4/96), która została opublikowana w Orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1997 r. zeszyt 2, poz. 44 tj. po wydaniu kwestionowanej decyzji.

Odnosząc się z kolei do kwestii braku udziału spadkobierczyń E. I. w postępowaniu zakończonym objętą wnioskiem decyzją stwierdzono, że - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – stanowiło to podstawę, ale jedynie do wznowienia postępowania.

Ponadto Minister Infrastruktury - zaznaczając, iż w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji, organ nie rozpatruje ponownie sprawy co do istoty, a jedynie ma ustalić, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. - odniósł się do zarzutów, w których kolejny raz kwestionowana była legalność przejęcia na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości.

Wyżej przedstawiona decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosły: B. I., Z. I. i E. I.-K.. Skarżące, żądając uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, powtórzyły w skardze twierdzenia przedstawiane w toku postępowania administracyjnego. Podniosły też dodatkowo, iż uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, na którą powołał się organ, została podjęta ponad miesiąc wcześniej niż decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. W mniemaniu skarżących organ ten znał jej treść.

Poza tym zarzucono Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich czynności mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej p.p.s.a. – skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie była ona zasadna.

W ocenie Sądu Minister Infrastruktury prawidłowo dokonał oceny kwestionowanej decyzji, stwierdzając brak podstaw prawnych do stwierdzenia jej nieważności.

Sąd Wojewódzki podkreślił przy tym, że w niniejszym postępowaniu nie była kontrolowana prawidłowość przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości będącej własnością E. I., tylko badano w nim, czy decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1997 r. nie została wydana w warunkach art. 156 § 1 k.p.a.

Odnosząc się do podstawowego zarzutu skarżących tj. błędnego pouczenia B. I. o możliwości zaskarżenia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki uznał, iż był on chybiony. Wprawdzie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1996 r. (sygn. akt OPS 4/96) stwierdzono, iż w sprawie, w której naczelny organ administracji państwowej wydaje decyzję w pierwszej instancji, w postępowaniu określonym przepisami k.p.a., skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego można wnieść – stosownie do przepisu art. 34 w/w ustawy z 1995 r. – po wyczerpaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, określonego w art. 127 § 3 k.p.a. a ponadto Sąd, odrzucając postanowieniem z dnia 25 listopada 1997 r., wniesioną przez stronę skargę potwierdził, że pouczenie przesłane skarżącej było błędne i zaistniały stan nie mógł skutkować prawem dla strony do skorzystania z tej drogi spełnienia wymogu z art. 34 ustawy, ale Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 listopada 1997 r. jednocześnie wskazał skarżącej tryb wzruszenia ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Skarżąca winna była w tym przypadku zwrócić się z wnioskiem do organu o ponowne rozpoznanie sprawy, składając równocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tegoż wniosku a który to termin podlegał przywróceniu przez organ, bowiem strona uchybiła jemu bez własnej winy.

Skarżąca nie zastosowała się jednak do powyższej wskazówki Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie wystąpiła do organu z powyższym wnioskiem o przywrócenie terminu a swoje zaniedbanie – jak zaakcentował to Sąd Wojewódzki – próbuje obecnie naprawić poprzez składanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1997 r.

W ocenie Sądu również okoliczność pominięcia w postępowaniu administracyjnym Z. I. oraz E. I.-K. nie mogło skutkować wszczęciem postępowania o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. Skarżące Z. I. oraz E. I.-K. powinny – w omawianej sytuacji – zwrócić się bowiem z wnioskiem o wznowienie postępowania, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Podniesione z kolei przez skarżące zarzuty dotyczące naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. nie były analizowane przez Sąd, gdyż w istocie rzeczy zmierzały one do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy dotyczącej przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa, a postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie sprawy już zakończonej.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku B. I., Z. I. i E. I. – K., zaskarżając wyrok w całości, zarzuciły Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. o wykańczaniu budowy i nadbudowie niektórych budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1952 r. Nr 49, poz. 325 ze zm.), a przede wszystkim art. 7 tej ustawy, gdyż E. I. nie dostał rachunku kosztów od przeprowadzającego wykończenie lub nadbudowę budynku,

2) naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- ) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a. w zw. z art. 6 - 11 i 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, pomimo, że pouczenie dla strony zawarte w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1997 r. przewidywało bezpośrednie zaskarżenie jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 25 listopada 1997 r. odrzucił przedmiotową skargę, uzasadniając, że skarżące nie wyczerpały trybu administracyjnego i powinny się zwrócić do organu administracji o ponowne rozpatrzenie sprawy;

- ) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. pomimo, że w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 1997 r. nie brały udziału: Z. I. i E. I.-K. (spadkobierczynie po zmarłym E. I., obok B. I.). Nie można bowiem prowadzić postępowania, a tym bardziej zakończyć go ostatecznym rozstrzygnięciem, bez uprzedniego ustalenia "strony postępowania" i zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu,

- ) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są wyłącznie ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu decyzji, bez sięgnięcia do materiału dowodowego zebranego w sprawie, w której wydano decyzję, wobec której postawiono zarzut jej nieważności. Takie założenie narusza obowiązek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprawdzenia prawidłowości dokonanych przez organ administracyjny ustaleń faktycznych, ponadto materiał dowodowy zebrany przez organ administracji okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mógł świadczyć na korzyść skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł również, iż materiał ten mógł zostać uzupełniony o dodatkowe dokumenty pozyskane z Archiwum Państwowego w P., w tym o pisma, w których E. I. występował o przedłużenie 6 tygodniowego terminu do wykończenia budowy rozpoczętego budynku mieszkalnego.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżące kasacyjnie wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazanie temu sądowi sprawy do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zasadniczo podtrzymano argumentację, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, dotyczącym kwestii nieprawidłowego pouczenia stron w decyzji wydanej przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1997 r. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1996 r. (sygn. akt OPS 4/96), powoływana przez Ministra Infrastruktury a na następnie przez Sąd pierwszej instancji została wydana w dniu 9 grudnia 1996 r., a więc ponad miesiąc przed datą wydania przez ten organ decyzji. Tego rodzaju uchybienie – zdaniem skarżących kasacyjnie - stanowiło zatem rażące naruszenie zasad ogólnych k.p.a. i powinno stanowić przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1997 r.

Twierdzono też, iż nie można prowadzić postępowania i zakończyć go ostatecznym rozstrzygnięciem, bez uprzedniego ustalenia stron i zapewnienia im udziału w postępowaniu.

Podnosząc zaś zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. zaznaczono, iż to naruszenie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazane bowiem w art. 3 dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. o wykańczaniu budowy i nadbudowie niektórych budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1952 r. Nr 49, poz. 325 ze zm.) pojęcie technicznie uzasadnionego terminu wykonania robót budowlanych nie było pojęciem zdefiniowanym. Wyznaczony przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. pismem z dnia [...] lipca 1953 nr [...] dwumiesięczny termin do wykończenia rozpoczętej przez E. I. budowy budynku mieszkalnego na tej nieruchomości nie był adekwatny w stosunku do zaawansowania prac rozpoczętej budowy i nakładów koniecznych w celu jej zakończenia. Ponadto – akcentowano - organ nie pozyskał pism, w których E. I. wnosił o przedłużenie wyznaczonego terminu. Akcentowano, że art. 1 dekretu nie uzależniał wyznaczonego terminu od wykonywanego zawodu, zaś Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z dnia [...] stycznia 1997 r. wskazał, iż w tym konkretnym przypadku właściciel był przedsiębiorą budowlanym.

Wg skarżących kasacyjnie koniecznym zatem było ustalenie w niniejszej sprawie, czy okoliczności przyczyniające się do opóźnienia zakończenia budowy były przez E. I. zawinione, czy też nie miał on na nie wpływu tj. przy dołożeniu należytej staranności nie miał on warunków ani możliwości dokonania tej zabudowy w wyznaczonym terminie. Zwracano przy tym uwagę, że E. I. zlikwidowano firmę budowlaną i zarekwirowano materiał budowlany niezbędny do ukończenia przedmiotowego budynku a organ w uzasadnieniu swojej decyzji podał, iż E. I. nie podejmował jakiejkolwiek działalności budowlanej pomimo upływu zakreślonego terminu.

Przytoczone względy - zdaniem skarżących kasacyjnie - dowodziły konieczności uzupełnienia materiału dowodowego i jego ponownego przeanalizowania, a nie jedynie ograniczenia się przez Sąd pierwszej instancji do badania ustaleń faktycznych zawartych w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, argumentowano, że zgodnie z treścią art. 7 cytowanego wyżej dekretu z 1952 r. przeprowadzający wykończenie lub nadbudowę budynku obowiązany jest do prowadzenia do każdego budynku rachunku kosztów i do doręczenia pełnego wyciągu z tego rachunku właścicielowi budynku po zakończeniu budowy. W przedmiotowym przypadku E. I. takiego rachunku zaś nie otrzymał.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty jej sprowadzały się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które – zdaniem skarżących kasacyjnie – miało istotny wpływ na wynik sprawy a także do naruszenia prawa materialnego, polegającego na błędnej wykładni a w konsekwencji niezastosowania przepisów dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. o wykańczaniu budowy i nadbudowie niektórych budynków mieszkalnych.

Skargę kasacyjną należy uznać w całości za nieuzasadnioną.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych stwierdzić trzeba, że zarzuty te nie tylko nie były zasadne merytorycznie, ale również nie zostały poprawnie sformułowane pod względem formalnym.

Podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania skarżące wskazywały bowiem za każdym razem na przepis art. 3 §1 p.p.s.a., wiążąc go z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. albo z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego i z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wyjaśnić zatem należy, że przepis art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiąc, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, należy do kategorii przepisów o charakterze ustrojowym. Wydanie zaś wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżących kasacyjnie, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma bowiem żadnych podstaw, aby przyjąć w przedmiotowej sprawie, iż Sąd Wojewódzki nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.

W związku z powyższym przepis ten mógłby być naruszony tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana, albo w wyniku jej rozpoznania Sąd zastosowałby środki pozaustawowe.

Przepisy art. 145 § 1 pkt 1 c) i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. mają natomiast charakter blankietowy i powoływanie się na nie w skardze kasacyjnej ma sens, ale w zasadzie o tyle o ile zostanie to powiązane z innym przepisem proceduralnym.

W przedmiotowej skardze kasacyjnej skarżące, w dwóch pierwszych zarzutach powiązały w/w przepisy jedynie z szeregiem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego normującym zasady ogólne postępowania administracyjnego, niewyjaśniając przy tym na czym miałoby polegać w tym przypadku naruszenie tych zasad przez Sąd. Ponadto wspomniane przepisy wiązano również z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który to przepis jest przepisem, ale prawa materialnego, zatem powinien być wskazywany w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Jedynie w trzecim zarzucie, dotyczącym naruszenia przepisów postępowania, przepisy art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a związano nie tylko z art. 7 k.p.a. stanowiącym o zasadzie prawdy obiektywnej, ale i z art. 77 § 1 k.p.a. nakazującym organowi zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego w całości rozpatrzenie.

Uzasadniając ten ostatni zarzut, skarżące kasacyjnie odwoływały się jednak przy tym do przepisów prawnomaterialnych, zawartych w dekrecie z dnia 10 grudnia 1952 r. o wykańczaniu budowy i nadbudowie niektórych budynków mieszkalnych, poddając w szczególności analizie pojęcie "odpowiedniego, technicznie uzasadnionego terminu", występujące w art. 3 w/w dekretu, i wskazywały na niedokładne wyjaśnienie sprawy ( art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Powyższy zarzut nie mógł zatem odnieść w niniejszym postępowaniu zamierzonego skutku, gdyż niezależnie od tego, czy istotnie kwestionowana decyzja administracyjna została wydana z naruszeniem w/w przepisów, czy też ich nie naruszała, to kwestia ta pozostawała bez wpływu na ocenę tej decyzji - w kontekście przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Nierzetelne wyjaśnienie sprawy, czy błąd w ustaleniach faktycznych nie stanowi bowiem o kwalifikowanej wadzie decyzji. Jest to naruszenie prawa, ale nie o charakterze rażącym i może być ono usunięte przez organ odwoławczy lub zasygnalizowane przez sąd administracyjny rozpoznający skargę na decyzję wydaną w trybie zwykłym. Jednym słowem naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie świadczy o wadliwości decyzji spełniającej wymogi z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W związku z powyższym brak szczegółowego odniesienia się Sądu Wojewódzkiego do zarzutu zawartego w skardze a dotyczącego naruszenia przez organ art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie stanowił w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny zarzutu obrazy prawa materialnego w postaci. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy stwierdzić, że również był on niezasadny.

Słusznie przyjął Sąd Wojewódzki, że wadliwe pouczenie strony przez organ ( w tym wypadku B. I. przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast) o trybie zaskarżenia decyzji, nie stanowiło, że decyzja ta, z tego powodu, nabrała cech decyzji nieważnej.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 6 maja 2008 r. ( sygn. akt II GSK 64/08, LEX nr 467116) i w wyroku z dnia 30 września 2008 r. ( sygn. akt I OSK 1454/07, LEX nr 491448), iż brak pouczenia strony czy też nieprawidłowe jej pouczenie nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Wadliwość ta winna zaś być podstawą do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania, co wymaga od strony złożenia w tym zakresie stosownego wniosku.

Powyższe uzasadnione jest bowiem m. in. tym, że stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na zawartą na jej końcu informację, nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Przedmiotem postępowania nadzorczego może być jedynie sentencja decyzji a nie pouczenie w niej zawarte. Dodatkowo też - w okolicznościach omawianego stanu faktycznego - podkreślić wypada, na co zresztą zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, iż skarżąca kasacyjnie B. I. miała możliwość zaskarżenia kwestionowanej obecnie decyzji do instancji odwoławczej ( a w dalszej kolejności do Sądu), gdyby skorzystała z pouczenia, którego udzielił jej Sąd, tj. wystąpiła do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaniechanie tej czynności nie może być natomiast aktualnie zastępowane poprzez niedopuszczalną, rozszerzającą interpretację przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Trafnie także Sąd Wojewódzki uznał, że brak udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na rzecz Państwa wszystkich osób uprawnionych, stanowiło podstawę do zainicjowania przez te osoby postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego - w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. a nie przesłankę, zawartą w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., stanowiącą o rażącym naruszeniu prawa.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym zarzut pozbawienia udziału w postępowaniu administracyjnym może być rozpoznawany wyłącznie na gruncie przesłanek wznowienia postępowania ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 120/08, LEX nr 485364).

Z tego powodu skarżące kasacyjnie miały prawo w stosownym terminie wystąpić ze skargą o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1997 r. Skoro jednak tego nie uczyniły, to nie mogą na tej podstawie prawnej, czyli podstawie wznowieniowej domagać się obecnie stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji.

Przechodząc do oceny zarzutu wymienionego na samym wstępie skargi kasacyjnej a sprowadzającego się do błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwego zastosowania (cyt.) "przepisów dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. o wykańczaniu budowy i nadbudowie niektórych budynków mieszkalnych a przede wszystkim art. 7 tej ustawy" również trzeba zauważyć, że zarzut ten nie został w sposób prawidłowy sformułowany.

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i z tego powodu sporządza ją profesjonalista. W skardze tej zatem winny być sprecyzowane dokładnie przepisy, na których opierają się zarzuty i tego wymogu nie spełnia sformułowanie "przepisy dekretu" .Nie wynika z niego bowiem, o które przepisy autorowi skargi kasacyjnej chodzi. Zwłaszcza, że w dalszej części wypowiedzi użyto sformułowania " w szczególności art. 7 tej ustawy", co wskazuje, że skarżące kasacyjnie miały na myśli jeszcze i inne przepisy.

Odnosząc się zatem do zarzutu obrazy art. 7 w/w dekretu z dnia 1952 r. należy podnieść, że przedmiotowe postępowanie toczyło się w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na podstawie przepisów dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. Przedmiotowe zatem postępowanie oraz postępowanie, w którym zapadła kwestionowana decyzja, toczyły się w trybach nadzwyczajnych a nie w – zwykłych. Fakt ten zatem obligował występującego ze skargą kasacyjną do powołania przepisów prawa materialnego ( jeśli zamierzał taki zarzut postawić), ale koniecznie w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Takiego zarzutu natomiast skarżące kasacyjnie nie sformułowały. Okoliczność ta przesądza zatem o nietrafności omawianego zarzutu. Ani bowiem w przedmiotowym postępowaniu, ani w postępowaniu, w którym zapadła kwestionowana decyzja, art. 7 w/w dekretu nie mógł być i nie był samodzielnie stosowany.

Biorąc powyższe pod uwagę i uznając że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.