Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 339/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji w części
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art.7, art. 11, art. 77  par. 1, art. 80, art. 107  par. 3, art. 145  par. 1 pkt 1, art. 151  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit.c, art. 145  par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Z.M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...]; [...]; [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonych decyzji w częściach dotyczących obowiązku zwrotu pobranych dodatków mieszkaniowych oraz poprzedzających je decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o numerach: [...], [...], [...] w tych samych częściach; 2. uchyla zaskarżone decyzje w pozostałych częściach oraz poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o numerach: [...], [...], [...]; w tych samych częściach; 3. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do dnia uprawomocnienia się wyroku; 4. przyznaje adwokatowi A.G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...] 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu Z.M. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi A.G. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia [...] oznaczonymi numerami [...], [...] i [...] Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 145 i art. 151 § 1 ust. 2 k.p.a. oraz art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r., Nr 71, poz. 734 ze zm.), po wznowieniu postępowań, uchylił własne decyzje z dnia 30 lipca 2004 roku, 31 stycznia 2005 roku oraz 29 lipca 2005 roku o przyznaniu dodatków mieszkaniowych za okresy od 1 sierpnia 2004r. do 31 stycznia 2005r., od 1 lutego 2005r. do 31 lipca 2005r. i od 1 sierpnia 2005r. do 31 stycznia 2006r., odmówił Z. M. przyznania dodatku mieszkaniowego za wymienione okresy, zobowiązując jednocześnie do zwrotu przyznanych świadczeń.

W dniu 9 października 2007 roku Z. M. od wyżej wymienionych decyzji złożył odwołanie.

Postanowieniami z [...] o nr [...], [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań.

Z. M. zaskarżył postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając ich uchylenia.

Wyrokiem z dnia 8 października 2008 roku, sygn. akt III SA/Łd 124/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż trzy wyżej wymienione decyzje zostały umieszczone w jednej kopercie i nadane na poczcie w dniu 29 maja 2007 roku. Na kopercie znajdują się adnotacje poczty o dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniu 30 maja 2007 roku i w dniu 6 czerwca 2007 roku. Jednakże na kopercie oraz załączonym do niej druku poczty nie zamieszczono żadnej informacji o złożeniu przesyłki zawierającej trzy decyzje w urzędzie pocztowym, z możliwością jej odebrania w terminach, określonych w art. 44 § 2 i 3 k.p.a. Obowiązek pozostawienia takiego zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania wynika z art. 44 § 2 k.p.a. Wobec braku powyższych informacji Sąd uznał, iż nie można uznać, iż doręczyciel pocztowy działał prawidłowo i przesyłkę doręczono stronie w sposób zastępczy w dniu 15 czerwca 2007 roku. Z akt sprawy nie wynika, by trzy wyżej wymienione decyzje zostały w ogóle doręczone skarżącemu. Tym samym dotychczas nie rozpoczął biegu wynikający z art. 129 § 2 kpa termin czternastodniowy do wniesienia odwołań.

W dniu 2 marca 2009 roku Z. M. złożył odwołania od trzech decyzji Prezydenta Ł. z dnia [...]. Wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i podkreślił, iż wysokość ponoszonych przez niego wydatków mieszkaniowych została potwierdzona przez Spółdzielnię Mieszkaniową.

Decyzjami z dnia [...], oznaczonymi nr [...], [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone decyzje Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].

W uzasadnieniu decyzji nr [...] organ odwoławczy podniósł, iż w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego za okres od 1 sierpnia 2004r. do 31 stycznia 2005r. Z. M. wykazywał zaliczki wnoszone do spółdzielni mieszkaniowej na poczet zużycia ciepłej i zimnej wody. Wpłacił on zaliczki w kwocie 294,92 zł zaś faktyczny koszt zużycia wody wyniósł 82,35 zł. O kwotę 212,57 zł zostały zawyżone koszty związane z użyciem wody. Łączna wysokość opłaty za zajmowany lokal wyniosła 556,24 zł. Została ona pomniejszona o podatek – 8,08 zł, gaz przewodowy 20 zł, opłatę abonamentową za wodę 0,42 zł oraz różnicę z tytułu wnoszonych przedpłat za wodę a faktycznym zużyciem wody 212,57 zł. Łączna kwota faktycznie poniesionych wydatków wyniosła 314,97 zł. Po dokonaniu działań matematycznych dodatek mieszkaniowy wykazał wartość ujemną (-58,38 zł). W związku z czym dodatek mieszkaniowy za okres od 1 sierpnia 2004r. do 31 stycznia 2005r. nie przysługuje i Z. M. pobrał nienależne świadczenie. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.

W uzasadnieniu decyzji nr [...] organ odwoławczy podniósł, iż w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego za okres od 1 lutego 2005r. do 31 sierpnia 2005r. Z. M. wykazywał zaliczki wnoszone do spółdzielni mieszkaniowej na poczet zużycia ciepłej i zimnej wody. Wpłacił on zaliczki w kwocie 301,96 zł zaś faktyczny koszt zużycia wody wyniósł 86,41 zł. O kwotę 215,55 zł zostały zawyżone koszty związane z użyciem wody. Łączna wysokość opłaty za zajmowany lokal wyniosła 563,28 zł. Została ona pomniejszona o podatek – 8,08 zł, gaz przewodowy 20 zł, opłatę abonamentową za wodę 0,42 zł oraz różnicę z tytułu wnoszonych przedpłat za wodę a faktycznym zużyciem wody 215,55 zł. Łączna kwota faktycznie poniesionych wydatków wyniosła 319,23 zł. Po dokonaniu działań matematycznych dodatek mieszkaniowy wykazał wartość ujemną (-57,02 zł). W związku z czym dodatek mieszkaniowy za okres od 1 lutego 2005r. do 31 sierpnia 2005r. nie przysługuje i Z. M. pobrał nienależne świadczenie . Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.

W uzasadnieniu decyzji nr [...] organ odwoławczy podniósł, iż w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego za okres od 1 sierpnia 2005r. do 31 stycznia 2006r. Z. M. wykazywał zaliczki wnoszone do spółdzielni mieszkaniowej na poczet zużycia ciepłej i zimnej wody. Wpłacił on zaliczki w kwocie 251,80 zł zaś faktyczny koszt zużycia wody wyniósł 87,59 zł. O kwotę 164,21 zł zostały zawyżone koszty związane z użyciem wody. Łączna wysokość opłaty za zajmowany lokal wyniosła 507,39 zł. Została ona pomniejszona o podatek – 8,08 zł, gaz przewodowy 18,40 zł, opłatę abonamentową za wodę 0,39 zł oraz różnicę z tytułu wnoszonych przedpłat za wodę a faktycznym zużyciem wody 164,21 zł. Łączna kwota faktycznie poniesionych wydatków wyniosła 316,31 zł. Po dokonaniu działań matematycznych dodatek mieszkaniowy wykazał wartość ujemną (-61,59 zł). W związku z czym dodatek mieszkaniowy za okres od 1 sierpnia 2005r. do 31 stycznia 2006r. nie przysługuje i Z. M. pobrał nienależne świadczenie. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.

W skargach na trzy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...], skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Z. M. podniósł zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12 k.p.a. i wniósł o ich uchylenie. W uzasadnieniach skarg wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie ustosunkowało się do argumentów zawartych w odwołaniu, nie uwzględniło zarzutu niekonstytucyjności przepisów będących podstawą prawną wnioskowanego świadczenia, zawartego we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego z dnia 6 czerwca 2006 roku. W ocenie skarżącego wszystkie zaskarżone decyzje są dla niego krzywdzące.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji i wnosiło o oddalenie wszystkich skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargi Z. M. są zasadna.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie, odnośnie wznowienia postępowania, uchylenia trzech decyzji o przyznaniu dodatków mieszkaniowych i odmowie przyznania tych dodatków, organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego a mianowicie art.7, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3, 145 § 1 pkt.1 i 151 § 1 pkt.2 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego organy administracji wznowiły trzy postępowania zakończone decyzjami o przyznaniu skarżącemu dodatków mieszkaniowych za okresy od 1 sierpnia 2004r. do 31 stycznia 2005r., od 1 lutego 2005r. do 31 lipca 2005r. i od 1 sierpnia 2005r. do 31 stycznia 2006r. W aktach sprawy brak jest jednak trzech decyzji o przyznaniu dodatków z dnia 30 lipca 2004r., 31 stycznia 2005r. i 29 lipca 2005r. oraz dowodów ich doręczenia Z. M. Wznowić można tylko takie postępowanie, które zakończone jest decyzją ostateczną. Skoro nie ma ani decyzji o przyznaniu dodatków mieszkaniowych ani dowodów ich doręczenia to nie można stwierdzić czy decyzje te są ostateczne i czy w ogóle wznowienie postępowania jest dopuszczalne.

Należy zaznaczyć, iż aby wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją musi wystąpić jedna z przyczyn wznowienia określona w art.145 § 1 kpa. Obowiązkiem organu administracji jest zatem dokładne wyjaśnienie czy wystąpiła taka przyczyna. Dopiero po ustaleniu istnienia przyczyny wznowienia, wymienionej w art.145 § 1 kpa może być prowadzone dalsze postępowanie zakończone jedną z decyzji, o której mowa w art.146 § 2, 151 § 1 lub 151 § 2 kpa.

W niniejszej sprawie organy administracji nie wyjaśniły dokładnie czy wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wymieniona w art.145 § 1 kpa.

W aktach sprawy brak jest dwóch postanowień z [...] Prezydenta Ł. o wznowieniu postępowań zakończonych decyzjami z [...]. i [...]. Jest tylko postanowienie z [...] nr [...] a nie ma postanowień nr [...] i nr [...]. Nie ma również dwóch decyzji organu I instancji z [...], nr [...] i nr [...]. Jest tylko decyzja nr [...].

Jeżeli chodzi o postępowanie zakończone decyzją o przyznaniu dodatku mieszkaniowego za okres od 1 lutego 2005r. do 31 lipca 2005r. to w aktach sprawy jest postanowienie o wznowieniu postępowania z 27 kwietnia 2009r. (nr [...]) oraz decyzja organu I instancji (nr [...]). W postanowieniu z [...] Prezydent Miasta Ł. jako podstawę wznowienia wskazał nieprawdziwe dane zawarte we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego powołując się na podstawę z art.145 § 1 pkt.1 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe.

W orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie jest powszechnie przyjęty pogląd, iż fałszywy jest dokument podrobiony, przerobiony lub którego treść została sfałszowana przy czym fałszywość dokumentu musi być stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu. Odstąpienie od stwierdzenia fałszywości dokumentu orzeczeniem sądu lub innego organu jest dopuszczalne tylko w sytuacjach określonych w art.145 § 2 i 3 kpa. Nie występuje natomiast podstawa wznowienia, o której mowa w art.145 § 1 pkt.1 kpa w sytuacji gdy brak jest orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałszywość dokumentu (chyba, że zachodzi wyjątek z art.145 § 2 lub 3 kpa). Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 października 1991r. w spr. II SA 640/91 (ONSA nr 3-4 z 1992r. poz.66), z 2 czerwca 2000r. w spr. I SA 1123/99 (Lex nr 55743), z 2 czerwca 1999r. w spr. I SA 989/99 (Lex nr 48571) i z 26 listopada 1998r. w spr. SA/Sz 245/98 (Lex nr 34900). Pogląd taki został również wyrażony w Kodeksie postępowania administracyjnego – Komentarz M.Jaśkowska i A.Wróbel (Wydawnictwo Zakamycze 2005r. str.848 – 851).

W rozpoznawanej sprawie w postanowieniu nr [...] Prezydent Ł. powołał podstawę wznowienia z art.145 § 1 pkt.1 kpa lecz z akt sprawy nie wynika aby zostało wydane orzeczenie sądu lub innego organu stwierdzające fałszywość jakiegoś dokumentu złożonego przez skarżącego. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji (nr [...]) w ogóle nie zajął się kwestią istnienia podstawy wznowienia. W uzasadnieniu decyzji brak jest rozważań w tym zakresie. Również w zaskarżonej decyzji ( nr [...]) organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii istnienia podstawy wznowienia postępowania. Opisany został jedynie dotychczasowy przebieg postępowania z powołaniem się na postanowienie Prezydenta Łodzi o wznowieniu postępowania lecz istnienie przyczyny wznowienia nie zostało omówione. Skoro zatem Prezydent Ł. wznowił postępowanie na podstawie art.145 § 1 pkt.1 kpa zaś organy administracji obu instancji nie odniosły się do tej przyczyny wznowienia to oznacza, iż kwestia istnienia podstawy wznowienia nie została dokładnie wyjaśniona.

Odnośnie postępowań zakończonych decyzjami z [...]. i [...] o przyznaniu dodatków mieszkaniowych za okresy od 1 sierpnia 2004r. do 31 stycznia 2005r. i od 1 sierpnia 2005r. do 31 stycznia 2006r. to w aktach sprawy nie ma zarówno postanowień o wznowieniu (nr [...] i nr [...]) jak i decyzji organów I instancji (nr [...] i nr [...]). Brak tych dokumentów uniemożliwia ustalenie czy wystąpiła i ewentualnie jaka była podstawa wznowienia tych postępowań.

Akta niniejszej sprawy nie zawierają również pełnych akt administracyjnych dotyczących postępowań zakończonych decyzjami o przyznaniu dodatku mieszkaniowego (z [...], [...] i [...]). Załączono jedynie kserokopie pierwszej strony trzech wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Brak jest natomiast drugiej strony wniosków, zawierających dokładne wyliczenie wydatków mieszkaniowych skarżącego. Załączono wprawdzie kserokopie trzech informacji Spółdzielni Mieszkaniowej im. A. I w Ł. o opłatach za użytkowanie mieszkania przez Z. M. lecz jedna kserokopia informacji (dotycząca wniosku z 15 lipca 2004r.) jest nieczytelna. Nie można z niej odczytać zarówno poszczególnych wyrazów jak i podanych liczb. Brak kompletnych akt administracyjnych postępowań dotyczących przyznania skarżącemu dodatków mieszkaniowych nie pozwala wyjaśnić w jaki sposób wyliczony został dodatek mieszkaniowy.

W aktach sprawy brak jest także dowodów doręczeń skarżącemu trzech decyzji organu I instancji. Należy zaznaczyć, iż trzy decyzje Prezydenta Ł. z [...] zostały wysłane Z. M. w dniu 29 maja 2007r. Skarżący w dniu 9 października 2007r. złożył od nich odwołanie zaś postanowieniami z dnia [...] (nr [...], [...] i [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na skutek złożonej skargi wyrokiem z dnia 8 października 2008r. w spr. III SA/Łd 124/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił trzy zaskarżone postanowienia. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podniósł, iż trzy decyzje z 27 kwietnia 2007r. nie zostały doręczone skarżącemu i dotychczas nie rozpoczął bieg czternastodniowy termin do wniesienia odwołań. Organ administracji winien zatem doręczyć skarżącemu trzy decyzje z [...]. W aktach sprawy brak jest jednak dowodów doręczeń tych decyzji. Są jedynie trzy odwołania skarżącego z 2 marca 2009r. Nie wiadomo zatem czy Z. M. w ogóle zachował czternastodniowy termin do wniesienia odwołania.

Brak dokładnego wyjaśnienia przyczyny wznowienia postępowania oraz brak szeregu istotnych dokumentów uniemożliwia skontrolowanie legalności zaskarżonych decyzji w części dotyczącej wznowienia postępowań, uchylenia trzech decyzji o przyznaniu dodatków mieszkaniowych i odmowie przyznania tych dodatków.

Wszystkie zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji w części w jakiej zobowiązują Z. M. do zwrotu pobranych dodatków mieszkaniowych są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt.2 kpa.

Zaznaczyć należy, iż przepis art.145 § 1 kpa ogranicza przedmiot wznowienia postępowania tylko do sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Granica wznowionego postępowania jest zatem wyznaczona ostateczną decyzją i nie można wyjść poza tę granicę. W sytuacji gdy przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie wznowionej jest przyznanie stronie dodatku mieszkaniowego za jakiś okres to przedmiotem takiego postępowania może być jedynie ta kwestia. Niedopuszczalne jest natomiast rozszerzenie takiego postępowania o jeszcze inne kwestie jak np. o zobowiązanie strony do zwrotu pobranego dodatku mieszkaniowego. Przepis art. 7 ust. 9 ustawy z 21 czerwca 2001r. nie daje podstaw do rozszerzenia kompetencji organu administracji, podejmującego decyzję w trybie art.151 § 1 kpa, o dodatkowe rozstrzygnięcie zobowiązujące do zwrotu nienależnie pobranego dodatku. Pogląd taki powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych(wyrok NSA z 10 listopada 2004r. w spr. II SA/Gd 938/02 – Lex nr 203481, z 10 kwietnia 2007r. w spr. II SA/Gd 1373/00 – Lex nr 76111 i z 26 maja 2000r. w spr. II SA/Wr 1801/98 – Lex nr 44116).

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji w trzech wydanych decyzjach zobowiązał skarżącego do zwrotu pobranego dodatku mieszkaniowego na podstawie art.7 ust.9 ustawy z 21 czerwca 2001r. Zgodnie z treścią tego przepisu jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust.1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji.

Wymieniony przepis nie może być w ogóle podstawą wydania decyzji zobowiązującej stronę do zwrotu wypłaconego dodatku mieszkaniowego. Zobowiązanie takie wynika bowiem wprost z tego przepisu a zapis, w myśl którego należność obejmująca podwójną wysokość wypłaconego dodatku podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, należy rozumieć jako podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w razie ostatecznego uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego dodatku powstaje zatem z mocy prawa a do jego wykonania należy zastosować przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Żaden przepis prawa nie wymaga określenia lub ustalenia tego obowiązku w drodze decyzji ani nie umocowuje organu administracji do wydania decyzji ustalającej obowiązek lub wysokość dodatku mieszkaniowego do zwrotu. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gdańsku z 10 listopada 2004r. w spr. II SA/Gd 938/02 – Lex nr 203481, wyrok WSA we Wrocławiu z 12 lipca 2005r. w spr. II SA/Wr 867/03 – nie publikowany, wyrok WSA we Wrocławiu z 14 kwietnia 2006r. w spr. IV SA/Wr 252/05 – nie publikowany, wyrok WSA w Rzeszowie z 25 czerwca 2004r. w spr. SA/Rz 438/02 – nie publikowany, wyrok WSA w Szczecinie z 25 listopada 2004r. w spr. SA/Sz 516/03 – nie publikowany).

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wydał trzy decyzje zobowiązujące skarżącego do zwrotu pobranego dodatku mieszkaniowego w oparciu o art.7 ust.9 ustawy z 21 czerwca 2001r. Decyzje te, w tej części, zostały wydane bez podstawy prawnej a więc są w tym zakresie dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt.2 kpa. Natomiast organ odwoławczy utrzymując w mocy te decyzje dopuścił się rażącego naruszenia prawa czyli wystąpiła tu przyczyna nieważności określona w art.156 § 1 pkt.2 kpa.

Reasumując Sąd uznał, iż skarga Z. M. jest zasadna. Wszystkie trzy decyzje Prezydenta Ł. z [...] w części w jakiej zobowiązują skarżącego do zwrotu pobranych dodatków mieszkaniowych zostały wydane bez podstawy prawnej zaś decyzje organu odwoławczego utrzymujące w mocy te decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.2 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji w tym zakresie oraz poprzedzających je decyzji w tych samych częściach. Jeżeli chodzi o wznowienie trzech postępowań, uchylenie trzech decyzji o przyznaniu dodatków mieszkaniowych i odmowie przyznania tych dodatków, to organy administracji nie wyjaśniły dokładnie podstawy wznowienia postępowania zaś akta sprawy nie zawierają szeregu istotnych dokumentów. Uniemożliwia to skontrolowanie prawidłowości zaskarżonych decyzji w tym zakresie. Organy administracji naruszyły przepisy art.7,11, 77 § 1, 80, 107 § 3, 145 § 1 pkt.1 i 151 § 1 pkt.2 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżone decyzje w pozostałych częściach oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji w tych samych częściach.

Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackich oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi A. G. kwotę 309,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie adwokata, 52,80 zł – podatek od towarów i usług oraz 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny przede wszystkim uzupełnić zebrany materiał dowodowy o szereg brakujących dokumentów wymienionych w niniejszym uzasadnieniu. Następnie należy dokonać wnikliwej analizy całego materiału dowodowego pod kątem ustalenia czy i ewentualnie jaka jest podstawa wznowienia postępowania. W zależności od wyników tej analizy należy podjąć dalsze czynności w sprawie uwzględniając rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu.

a.ł.