Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2002/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Dyspozycją art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ objęty został tylko taki najem, który nie stanowi działalności gospodarczej wynajmującego.

TEZY

Dyspozycją art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ objęty został tylko taki najem, który nie stanowi działalności gospodarczej wynajmującego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Sylwiusza B. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 23 lipca 1999 r. (...) w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. - uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. B. z 8.04.1999 r. (...), (...).


UZASADNIENIE

Sylwiusz B. złożył w dniu 19.03.999 r. w Urzędzie Skarbowym W.-B. korektę zeznania podatkowego /PIT-32/ za 1997 r. wnosząc o zwrot nadpłaty w kwocie 8.819,40 zł.

W piśmie przewodnim z dnia 17.03.99 r. wyjaśnił, że w złożonym zeznaniu za ten rok nie odliczył ulgi inwestycyjnej od dochodu z najmu - wykazanego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Uczynił tak na podstawie informacji z Urzędu Skarbowego, w myśl której dochodów z tytułu najmu nie można zaliczyć do działalności gospodarczej.

W związku z wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.09.1998 r. III SA 4726/97 i III SA 1504/97 w których przyjęto odmienny pogląd, złożył stosowną korektę zeznania.

Jednocześnie wyjaśnił, że działalność gospodarczą, prowadzoną wspólnie z małżonką, w ramach spółki cywilnej rozszerzono - aneksem - o wynajem nieruchomości. Przed wynajęciem hali, znajdującej się na nieruchomości położonej w Cz. przesłano stosowną informację do Urzędu Skarbowego.

Decyzją z dnia 8.04.99 r. wydaną na podstawie art. 207 i art. 73 par. 1 Ordynacji podatkowej Urząd Skarbowy W. B. stwierdził brak nadpłaty w podatku dochodowym za 1997 r.

Zdaniem tego organu /w uzasadnieniu powołano się także na stanowisko Izby Skarbowej w W./ brak jest podstaw do łączenia przychodów, kosztów i dochodów uzyskiwanych z prowadzenia działalności gospodarczej z przychodami, kosztami i dochodami z najmu.

Art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera podział /rozgraniczenie/ źródeł przychodów. W myśl tego artykułu pozarolnicza działalność gospodarcza oraz najem, dzierżawa i umowy o podobnym charakterze stanowią dwa oddzielne źródła przychodu.

W odwołaniu od tej decyzji podatnik podtrzymał argumentację zamieszczoną w piśmie z 17.03.999 r. dodatkowo podnosząc, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego /t.j. Dz.U. 1996 nr 39 poz. 171/ dotyczyło zarówno osób prawnych jak i fizycznych. W związku z tym dodatkowym argumentem przemawiającym za niesłusznością stanowiska Urzędu Skarbowego jest zasada równości podmiotów gospodarczych.

Izba Skarbowa w W. po łącznym rozpatrzeniu odwołań podatnika oraz jego małżonki od identycznej co do treści decyzji Urzędu Skarbowego utrzymała w mocy obie zaskarżone decyzje. Podzielając w całej rozciągłości zamieszczoną w nich argumentację prawną organ odwoławczy wyjaśnił, że powołane przez podatników wyroki NSA zapadły w indywidualnych sprawach i nie mogą stanowić podstawy przy podejmowaniu niniejszej decyzji.

W skardze na powyższą decyzję jak i w odpowiedzi na skargę ponowiono dotychczasową argumentację. Izba Skarbowa dodała następnie, że zakwalifikowanie świadczonych usług w zakresie wynajmu do działalności gospodarczej uzależnione jest od rozmiaru działalności, a przede wszystkim od zamiaru wynajmującego aby czynność najmu wykonywać w sposób częstotliwy.

Podatnicy wynajęli własny lokal - czyli w sposób jednorazowy i nie spełnili wymogów, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Już samo uzasadnienie odpowiedzi na skargę wskazuje na zasadność tej ostatniej.

Rozstrzygnięcia organów obu instancji opierały się bowiem na kategorycznym stwierdzeniu opartym na systemowej wykładni art. 10 ust. 1 pkt 3 i pkt 6, w myśl którego pomiędzy przychodami z obu /pozarolnicza działalność gospodarcza oraz najem/ tych źródeł zachodzi stosunek rozłączności. Tymczasem w końcowej części /str. 3/ odpowiedzi na skargę przyznano, że w pewnych sytuacjach świadczone usługi w zakresie wynajmu mogą być zakwalifikowane do działalności gospodarczej. Co więcej posłużono się przy tym - niemal dosłownie - argumentacją przytoczoną w jednym z wyroków, na które powołał się skarżący /16 września 1998 r. III SA 1504/97/, której to argumentacji, w zdaniu poprzednim, odmówiono jednak znaczenia w rozpatrywanej sprawie.

Tymczasem w orzecznictwie sądowym utrwalił się już pogląd, że art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje tylko taki najem, który nie stanowił działalności gospodarczej /zob. ONSA 1999 Nr 2 poz. 67/.

Z kolei Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 października 1996 r. III RN 4/96 /OSNAPU 1997 nr 10 poz. 160/ wyraził pogląd, że "nie można być zbyt restryktywnym w określaniu zakresu pojęcia działalność gospodarcza", przytaczając argumenty, jakie za tym przemawiają.

Podzielając w pełni przytoczone wyżej poglądy skład orzekający w niniejszej sprawie uznał za wystarczające odesłanie do, znanych zresztą, stronom, motywów tych orzeczeń.

Tym samym pogląd, który legł u podstaw decyzji obu instancji należało uznać za sprzeczny z treścią wskazanego w nich art. 10 ust. 1 pkt 3 i 6 cytowanej ustawy.

Tym niemniej ocena zasadności wniosku o zwrot nadpłaty wymaga dalszego wyjaśnienia sprawy i to nie tylko w aspekcie wskazanych w odpowiedzi na skargę przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (...) /art. 5 ust. 1 pkt 1/ i ustawy o działalności gospodarczej /art. 2 ust. 1/.

Przede wszystkim wymaga wyjaśnienia czyją własność stanowi wynajęta nieruchomość. Jeżeli nabyli ją małżonkowie B., w ramach ustawowej wspólności /tak zdawałoby się wynikać z wyjaśnień skarżącego na rozprawie sądowej/ należy zbadać, czy wnieśli ją w formie prawem przewidzianej /art. 861 par. 1 w związku z art. 158 Kc/ jako wkład do spółki.

Dopiero wówczas organ podatkowy będzie mógł ocenić, czy przychody z wynajmu nieruchomości są związane z działalnością gospodarczą Spółki cywilnej, czy też stanowią pożytki cywilne przypadające współwłaścicielom nieruchomości.

Konieczność wyjaśnienia sprawy we wskazanym wyżej kierunku czyni zasadnym uchylenie także decyzji organu I instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.