Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 134/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 138 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 270
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawyzdnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 3 i 4 uchwały Nr XXVIII/567/04 Rady Miasta Szczecin z dnia 08.11.2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego (Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 24.11.2004 r., Nr 85, poz. 1592 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania spółki A z spółki komandytowo-akcyjnej od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] w sprawie wymierzenia Spółka A. spółka komandytowo-akcyjna kary pieniężnej w wysokości [...] zł, za zajęcie pod obiekty budowlane bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi powiatowej al. [...] (dz. nr [...] "dr", obręb[...] ) o powierzchni [...] m2 w okresie [...] 1 r., drogi powiatowej ul. [...] (dz. nr [...] "dr", obręb [...] ) o powierzchni [...] m2 w okresie [...] 1 r. i drogi gminnej bez nazwy (dz. nr [...] "dr", obręb [...] ) o powierzchni [...] m2 w okresie [...] r. – uchyliło ww. decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia w zakresie terminu zajęcia pasa drogowego dróg powiatowych al. [...] , ul. [...] i drogi gminnej bez nazwy - działki nr [..] w [...] oraz wysokości wymierzonej kary i ustaliło termin zajęcia pasa drogowego dróg powiatowych al. [...] , ul. [...] i drogi gminnej bez nazwy - działki nr [...] w [..] , bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od dnia [...] r. do dnia[...] ., tj. [..] dni i wymierzyło z tego tytułu karę administracyjną w wysokości [...] zł (słownie: [...] ), w pozostałej części ww. decyzję utrzymało w mocy.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

Decyzją z dnia [..] r., nr [...] Prezydent Miasta wymierzył Spółka A. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł, za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych al. [...] (dz. nr [...] "dr", obręb [...] ), ul. [...] (dz. nr [...] "dr", obręb [...] ) i drogi gminnej działki [...] "dr", obręb [...] (bez nazwy) w[...] , pod obiekty budowlane, bez zezwolenia zarządcy drogi, w terminach, lokalizacji i powierzchni:

W terminie od dnia [...] r. do dnia [...] r. - drogi powiatowej

al. [...] (dz. nr [...] "dr", obręb [...] ) pod:

- nawis - elewacja alucobond o powierzchni w rzucie poziomym [..] m2,

- nawis - elewacja alucobond o powierzchni w rzucie poziomym [...] m2

- nawis -- wykusz szklany o powierzchni w rzucie poziomym [...] m2

- nawis - elewacja alucobond o powierzchni w rzucie poziomym [...] m2 o łącznej powierzchni [...] m2 i liczbie dni [...] .

W terminie od dnia [...] r. do dnia [..] r. - drogi powiatowej

ul. [...] (dz. nr [...] "dr", obręb [...] ) pod nawis - elewacja alucobond o powierzchni w rzucie poziomym [..] m2 o powierzchni [...] m2 i liczbie dni [...] .

W terminie od dnia [...] r. do dnia [...] r. - drogi gminnej działki

nr [...] "dr", obręb [...] (bez nazwy) pod:

- parking nadziemny (wielopoziomowy) o powierzchni w rzucie poziomym [...] m2

- nawis - elewacja alucobond o powierzchni w rzucie poziomym [..] m2

- schody ewakuacyjne o powierzchni w rzucie poziomym [...] m2

- schody ewakuacyjne o powierzchni w rzucie poziomym [..] m2

- obudowa wentylacji i komina o powierzchni w rzucie poziomym [..] m2 o łącznej powierzchni [...] m2 i liczbie dni [...] .

Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta odwołanie złożyła " spółka A. spółka komandytowo-akcyjna. Pełnomocnik Spółki zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 2 Konstytucji RP oraz art. 6, 7, 8, 9 i 12 kpa poprzez wymierzenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego za okres poprzedzający wszczęcie postępowania w sprawie wymierzenia tej kary:

- art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej per analogiam w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 6, 7, 8, 9 i 12 kpa poprzez wymierzenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego za okres poprzedzający [...] r., tj. okres objęty przedawnieniem orzekania;

- art. 7, 76, 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, a tym samym brak wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia dowodów, na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy,

a w szczególności na okoliczności położenia linii rozgraniczających pas drogowy oraz dokładnych miejsc i zakresu kolizji obiektów i urządzeń objętych zaskarżoną decyzją z liniami rozgraniczającymi pas drogowy; daty początkowej ewentualnego zajęcia pasa drogowego przez obiekty i urządzenia wskazane w zaskarżonej decyzji; podmiotu, który w okresach objętych zaskarżoną decyzją był właścicielem obiektów budowlanych objętych decyzją, w tym w szczególności budynku parkingu nadziemnego i wszystkich obiektów i urządzeń stanowiących jego części;

- art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 28 kpa poprzez

bezzasadne uznanie, że Spółka może być stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, a zarazem podmiotem ponoszącym odpowiedzialność administracyjną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, co do: zajęcia pasa drogowego al. [...]

w okresie od dnia [...] r. do dnia [..] r.; zajęcia pasa drogowego

ul. [...] w okresie od dnia [..] r. do dnia [..] r.; zajęcia pasa drogowego drogi gminnej bez nazwy - działki nr [...] w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. - podczas gdy w wyżej wymienionych okresach Spółka nie była właścicielem obiektów posadowionych na działce o numerze [...] , dla której Sąd Rejonowy, XII Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr KW[...] , a ponadto Spółka nie była i nie jest właścicielem obiektu budowlanego, stanowiącego fragment parkingu wielopoziomowego posadowionego na działce o numerze[...] , którego częściami są wskazane przez Prezydenta Miasta [...] obiekty i urządzenia usytuowane na terenie działki [...] ;

- art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 4 pkt 1 oraz art. 34 tejże ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że wskazane w zaskarżonej decyzji urządzenia i obiekty znajdują się w pasie drogowym al. [...] ,

ul. [...] oraz drogi gminnej - działki [...] ;

- § 10a ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 9 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw poprzez obliczenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego pod obiekty określone w uchwale Nr XXVIII/567/04 Rady Miasta Szczecin z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, która weszła w życie dnia 9 grudnia 2004 r., zamiast w oparciu o stawki opłat określone w § 10a ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło ww. decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia w zakresie terminu zajęcia pasa drogowego dróg powiatowych

al. [...] , ul. [...] i drogi gminnej bez nazwy - działki nr [...]

w [...]oraz wysokości wymierzonej kary i ustaliło termin zajęcia pasa drogowego dróg powiatowych al. [...] , ul. [...] i drogi gminnej bez nazwy - działki nr [...] w [...] , bez zezwolenia zarządcy drogi, w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r., tj. [..] dni oraz wymierzyło z tego tytułu karę administracyjną w wysokości [...] zł (słownie: [...] ), w pozostałej części ww. decyzję utrzymało

w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że stosownie do postanowień art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych (dalej udp) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.

Zezwolenia takiego wymaga m. in. umieszczenie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 40 ust. 2 pkt 3 udp).

Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 udp). Ustala się ją na podstawie algorytmu, określonego w stosownych przepisach ustawy. W przypadku obiektów budowlanych przepisem wskazującym na sposób ustalania opłaty jest art. 40 ust. 6 udp, zgodnie z którym opłatę za zajęcie pasa drogowego ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Konsekwencją zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia jest kara pieniężna nakładana przez zarządcę drogi w trybie art. 40 ust. 12 pkt 1 udp. Przepis ten nakłada na zarządcę drogi obowiązek wymierzenia, w formie decyzji administracyjnej, kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez jego zezwolenia, w wysokości 10-krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie tj. map sytuacyjno-wysokościowych oraz informacji uzyskanej z bazy ewidencji gruntów i budynków, wynika, iż działka nr [...] przy al. [...] , działka nr [...] przy ul. [...] oraz działka nr [...] - wszystkie z obrębu ewidencyjnego nr [...] w całości oznaczone są użytkiem gruntowym "dr" i stanowią pas drogowy. Jednocześnie z analizy mapy można wywieść, iż części budynku Centrum Handlowego "[...] ", posadowionego na działce nr[...] , naruszają przestrzeń wyżej wymienionych pasów drogowych - działek nr[...] , [...] i [...] .

W dniu [...] r. została przeprowadzona kontrola pasa drogowego

al. [...] (dz. nr [...] "dr"), ul. [...] (dz. nr [...] "dr") i drogi gminnej bez nazwy (dz. nr [...] "dr"). Kontrola została przeprowadzona przy udziale przedstawicieli zarządcy drogi i przedstawiciela spółka A. z spółka komandytowo-akcyjna (obecnie: Spółka A. spółka komandytowo-akcyjna).

W toku tejże kontroli stwierdzono zajęcie pasa drogowego działki nr [...] ,

nr [...] i nr [...] przez reklamy, wykusz szklany, wykusze z alucobondu, schody przeciwpożarowe, część garażu trzypoziomowego. Okoliczności te dokumentują protokół z kontroli oraz dokumentacja zdjęciowa. W dniu kontroli zarządca drogi nie miał technicznych możliwości dokonania pomiarów części budynku wchodzących w pas drogowy. Wykonanie precyzyjnych pomiarów zostało zlecone uprawnionemu geodecie.

Zarządca drogi o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego al. [...] , ul. [...] i działki [...] (bez nazwy) pod obiekty budowlane bez zezwolenia poinformował pismem z dnia [...] r.Spółkę B., a następnie pismem z dnia [...] r. " spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna.

Jednocześnie w dniu r. Spółka A. spółka komandytowo-akcyjna (dawniej "[..] " spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna) zwróciła się do zarządcy drogi z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej al. [...] i ul. [...] oraz drogi gminnej bez nazwy -dz. nr [...] z obrębu [...] w celu umieszczenia w nich części elewacji, schodów ewakuacyjnych, parkingu wielopoziomowego obiektu Centrum Handlowego "[..] ".

Z uwagi na fakt, iż w toku prowadzonego równolegle postępowania

w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego strona zakwestionowała pomiary geodezyjne wykonane przez firmę G. oraz przedłożyła operat techniczny dotyczący pomiaru powierzchni parkingu "[...] " z dnia [...] r. sporządzony przez F. sp. z o.o. organ I instancji ponownie zlecił wykonanie pomiarów geodezyjnych części budynku Centrum Handlowego "[..] ", wchodzących w pas drogowy.

Zdaniem organu odwoławczego, operaty geodezyjne Zakładu Geodezji

i Kartografii "G." z dnia 22.03.2012 r. i [...] S.A. z dnia [...] r. w sposób jednoznaczny wskazują na funkcjonowanie części budynku w pasie drogowym oraz ich powierzchnię. Kolegium przy ustaleniu wysokości kary przyjęło powierzchnie wynikające z pomiarów z operatu [...] S.A. z dnia [...] r. jako najbardziej korzystnego dla strony. Ostatecznie Spółka nie kwestionowała ustaleń co do powierzchni poszczególnych części budynku Centrum Handlowego "".

W odniesieniu do pasa drogowego drogi powiatowej al. [...]

i ul. [...] organ I instancji wymierzył Spółce karę począwszy od dnia [..] r., tj. od dnia oddania do użytku Centrum Handlowego "[...] ". Natomiast w odniesieniu do drogi gminnej bez nazwy - działki nr [...] kara została wymierzona począwszy od dnia [...] r., tj. od dnia wejścia w życie uchwały w sprawie zaliczenia ulicy zlokalizowanej na działce nr [...] do kategorii dróg gminnych.

Zdaniem Kolegium nałożenie sankcji w postaci kary pieniężnej za tak odległy okres a także za okres kiedy Spółka nie była właścicielem obiektu, narusza wyrażoną

w art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Organ I instancji od [...] r. do [...] r. nie podejmował bowiem żadnych działań niejako akceptując funkcjonowanie poszczególnych części obiektu budowlanego w pasie drogowym bez zezwolenia. Pierwszą czynnością podjętą przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie była kontrola pasa drogowego przeprowadzona w dniu [...] r. Jak słusznie podniósł pełnomocnik skarżącej Spółki wieloletni brak podejmowania przez organ I instancji działań w celu zweryfikowania czy właściciel obiektu dysponuje zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego oraz wykonywania kompetencji określonej w art. 40 ust. 12 udp i wymierzania kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, prowadzi do pogorszenia sytuacji prawnej strony, która w chwili nabycia Centrum Handlowego "[...] " w dniu [...] r. nie mogła podjąć działań zmierzających do usunięcia naruszeń i ograniczenia istniejących ryzyk prawnych, w szczególności ryzyka zapłaty kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, stanowiącej 10-krotność opłaty za zajęcie.

Kolegium wskazało, iż Spółka po krótkim czasie od powzięcia wiadomości

o zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia zwróciła się do organu I instancji

z wnioskiem o wydanie stosownego zezwolenia. Ustanowiona w art. 8 kpa zasada pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa nie może być rozumiana jedynie jako postulat określonego zachowania organów administracji publicznej. Podobnie jak inne zasady ogólne postępowania administracyjnego stanowi ona bowiem obowiązującą normę prawną, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej w toku podejmowania przez nie czynności procesowych.

Zdaniem Kolegium niedopuszczalne jest wymierzenie kary począwszy od [...] r. (w odniesieniu do drogi powiatowej al. [...] i ul. [...] ) oraz od [...] r. (w odniesieniu do drogi gminnej bez nazwy - działki nr [...] ), w sytuacji gdy zarządca drogi akceptował zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, nie przeprowadzał kontroli pasa, nie weryfikował czy strona posiada zezwolenie na zajęcie, a początkowy okres zajęcia przyjmuje wyłącznie w oparciu o datę oddania obiektu do użytkowania czy też datę wejścia w życie uchwały zaliczającej daną nieruchomość do kategorii dróg gminnych. Takie działanie organu narusza wskazaną już powyżej zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa, a także zasadę informowania stron, wyrażoną w art. 9 kpa.

Z tego też względu Kolegium jako początkowy termin, za który należy wymierzyć karę przyjęło datę [...] r., tj. datę pierwszej czynności podjętej w sprawie, na podstawie której stwierdzono zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Jednocześnie Kolegium uznało za bezprzedmiotowe odnoszenie się do tych wszystkich zarzutów, które dotyczą wymierzenia kary przed [..] r.

Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika Spółki, który wskazał,

iż postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Spółce za okres poprzedzający wszczęcie postępowania w tej sprawie (tj. za okres poprzedzający dzień [...] r., kiedy to Spółka została poinformowana o toczącym się postępowaniu), powinno zostać umorzone, Kolegium wyjaśniło, że Kodeks postępowania administracyjnego wprost określa jedynie datę wszczęcia postępowania na żądanie strony, uznając, że jest to dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa). Kodeks nie określa natomiast daty wszczęcia postępowania z urzędu. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż jest to data podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny

w postanowieniu z dnia 04.03.1981 r., sygn. akt: SA 654/81 wobec faktu, że Kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga sposobu ustalania daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za datę taką można uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę. W przedmiotowej sprawie taką czynnością była kontrola pasa drogowego w dniu [..] r.

Jednocześnie Kolegium podkreśliło, iż z cytowanych powyżej przepisów art. 40 udp wynika, że ustawową przesłankę nałożenia kary pieniężnej stanowi faktyczne zajęcie pasa drogowego. Fakt zajęcia pasa drogowego został stwierdzony podczas ww. kontroli. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30.05.2012 r., sygn. akt: II SA/Sz 273/12 z ustawy o drogach publicznych nie wynika, że karę za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia można wymierzyć tylko i wyłącznie za okres następujący po formalnym wszczęciu postępowania administracyjnego lub za ten okres zajęcia, w którym organ skutecznie doręczył sprawcy pismo informujące, że to zajęcie pasa drogowego ma charakter bezprawny.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących granicy pasa drogowego Kolegium wyjaśniło, że definicję legalną pasa drogowego zawiera art. 4 pkt 1 udp.

Zgodnie z tym przepisem przez pas drogowy należy rozumieć grunt wraz

z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, wydzielony liniami granicznymi, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane

z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane

z potrzebami zarządzania drogą.

Nie jest zasadny zarzut pełnomocnika skarżącej Spółki, jakoby organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie granic pasa drogowego, w tym dowodu z urzędowego dokumentu geodezyjnego określającego linie graniczne pasa drogowego i kolizje umieszczonych w pasie drogowym obiektów z tymi liniami. W aktach sprawy znajdują się bowiem mapy sytuacyjno-wysokościowe z Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, wyznaczające granice działek drogowych (dz. nr [...] dz. nr [...] i dz. nr [...] ) oraz granice działki i posadowionego na niej budynku Centrum Handlowego "[...] " (dz. nr [...] .

Na zlecenie organu I instancji uprawnieni geodeci sporządzili operaty geodezyjne, z naniesieniem linii granicznych pasa drogowego oraz granic budynku, co pozwala stwierdzić jego kolizję z pasem drogowym. Na podstawie operatów geodezyjnych dokładnie została określona powierzchnia zajęcia pasa drogowego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zajęcia pasa drogowego nie można stwierdzić wyłącznie na podstawie notatek służbowych, dokumentacji fotograficznej itp., które w sprawie mogą mieć charakter pomocniczy.

W celu wykazania granic pasa drogowego można się posłużyć nie tylko mapami geodezyjnymi, ale także planami gruntów sporządzonymi przez uprawnionych geodetów, którzy to po odszukaniu znaków granicznych w terenie, nanoszą na tenże plan linie graniczne pasa drogowego jak i kolizje umieszczonych w tym pasie obiektów budowlanych lub ich części (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.06.2008 r., sygn. akt: II GSK171/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 03.03.2006 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1819/05).

Jednocześnie ustawodawca wprost wskazał, iż pasem drogowym jest grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią (...). Jeżeli zatem części budynku przylegającego do granicy pasa drogowego umieszczone czy też wybudowane są

w taki sposób, że wchodzą w przestrzeń powietrzną nad pasem drogowym, to zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 4 pkt 1 udp, zajmują one pas drogowy i na takie zajęcie wymagane jest zezwolenie zarządcy drogi.

Kolegium nie zanegowało twierdzeń pełnomocnika skarżącej Spółki, które sprowadzają się do wskazania, że kompetencje zarządcy drogi należy interpretować

w powiązaniu z prawem własności gruntu i wykonywaniem tego prawa w świetle

art. 143 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu. Zdaniem Kolegium społeczno-gospodarczym przeznaczeniem wydzielonego pod drogę pasa terenu jest obsługa ruchu i jej użytkowników realizowana z wykorzystaniem kompetencji zarządcy drogi określonych w art. 20 udp. Pas drogowy może być także wykorzystywany do umieszczania w nim reklam, urządzeń, obiektów nie związanych z potrzebami i organizacją dróg i ruchu drogowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt: II GSK 135/08 kierując się funkcjonalną rolą pasa drogowego, zarówno w kontekście jego zasięgu nad wydzielony obszar, jak i w jego głąb, stwierdził, że granice pasa drogowego określają obiekty i urządzenia służące realizacji celów związanych

z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu a także zarządzania drogą. Jednym słowem pas drogowy będzie sięgał w górę do wysokości mieszczących się w nim urządzeń jak również do głębokości umieszczonej w gruncie infrastruktury technicznej. Z dokumentacji fotograficznej obrazującej okolicę miejsca zajęcia wynika, że w pasie drogowym umieszczone są: sygnalizacja świetlna, znaki drogowe, słupy oświetlenia ulicznego, trakcja tramwajowa. Są to niewątpliwie urządzenia techniczne związane

z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu drogowego, w które wyposażony jest przedmiotowy pas drogowy. Części obiektu budowlanego Centrum Handlowego "[...] " znajdują się na wysokości tychże urządzeń technicznych. W niniejszej sprawie części obiektu budowlanego (części elewacji, wykusze, schody, parking nadziemny) znajdujące się nad płaszczyzną drogi powiatowej oraz drogi gminnej daje zarządcy drogi prawo do wydania zezwolenia i pobierania opłat za zajęcie pasa drogowego lub kar pieniężnych za jego zajęcie bez zezwolenia bądź z naruszeniem określonych w nim warunków. Tym samym nie stanowi naruszenia prawa okoliczność, że organ I instancji nie dokonał analizy w kontekście górnej granicy pasa drogowego - jak podnosi pełnomocnik skarżącej Spółki. Zarówno z map sytuacyjno-wysokościowych jak i dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w sprawie wynika, iż części budynku Centrum Handlowego "[...] " wchodziły w urządzony pas drogowy - co bezsprzecznie zawiera się w zakresie władztwa zarządcy drogi i kompetencji do udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego a w razie jego braku wymierzenia kary pieniężnej.

Ponadto odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika skarżącej Spółki,

że wyznaczając górne granice pasa drogowego należy uwzględnić przepisy techniczne dotyczące dróg publicznych, a w szczególności § 54 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie Kolegium wskazuje, iż po pierwsze zawarta w przepisach ustawy o drogach publicznych definicja pasa drogowego jest pojęciem szerszym niż pojęcie "droga" i "chodnik". Po drugie określone w rozporządzeniu wysokości skrajni mają charakter wartości minimalnych.

Zdaniem Kolegium w sprawie nie ma również znaczenia fakt. że działki nr [...] i [...] , na których posadowiony jest parking nadziemny (wielopoziomowy) stanowią własność Gminy Miasto . Działka nr [...] została wydzierżawiona właścicielowi Centrum Handlowego "[...] " na [...] lat w celu wybudowania parkingu. Gmina Miasto nie była inwestorem przedsięwzięcia. Parking tworzy funkcjonalną, techniczno-użytkową całość z Centrum Handlowym "[...] " i to właściciel Centrum Handlowym "[...] " (obecnie skarżąca Spółka) jest podmiotem zajmującym pas drogowy.

Jak sam wskazał pełnomocnik skarżącej Spółki adresatem decyzji nakładającej karę za zajęcie pasa drogowego może być podmiot zobowiązany do uzyskania zgody na to zajęcie, czyli podmiot dokonujący faktycznego zajęcia pasa drogowego.

To faktycznie zajmujący pas drogowy zobligowany jest do uzyskania zezwolenia na jego zajęcie. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznie faktycznie zajmującym pas drogowy działki nr [...] jest skarżąca Spółka.

Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje również fakt, że parking wielopoziomowy został wybudowany przed zaliczeniem drogi wewnętrznej położonej na działce [...] do dróg gminnych, bowiem w okresie za jaki wymierzono karę,

tj. [...] r. działka nr [...] stanowiła już pas drogowy.

Reasumując, zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, iż doszło do zajęcia pasa drogowego przez Spółkę i nie wykazała się ona stosownym zezwoleniem zarządcy drogi. Zasadne jest zatem wymierzenie kary pieniężnej od dnia [...] r., tj. daty pierwszej czynności podjętej w sprawie, na podstawie której stwierdzono zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi do dnia [...] r., tj. dnia poprzedzającego datę złożenia wniosku w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

Stawkę opłaty ustalono na podstawie § 4 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 uchwały

Nr XXVIII/567/04 Rady Miasta Szczecin z dnia 08 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, zgodnie z którym za każdy dzień zajęcia pasa drogowego za 1 m2 powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami łub potrzebami ruchu drogowego stawka wynosi 0,30 zł w odniesieniu do obiektów zlokalizowanych w pasie drogowym drogi powiatowej (pkt 3) i 0,20 zł w odniesieniu do obiektów zlokalizowanych w pasie drogowym drogi gminnej (pkt 4).

Zgodnie zaś z uchwałą Nr XXX/741/2000 Rady Miasta Szczecin z dnia

30 października 2000 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg powiatowych

Al. [...] i ul. [...] w całości stanowią przebieg dróg powiatowych. Natomiast ulica zlokalizowana na działce [...] na podstawie uchwały

Nr XXXVIII/965/09 Rady Miasta Szczecin z dnia 07 września 2009 r. w sprawie zaliczenia ulicy do kategorii dróg gminnych została zaliczona do kategorii dróg gminnych.

Karę obliczono jako dziesięciokrotność iloczynu powierzchni zajętego pasa drogowego, liczby dni oraz stawki opłaty, tj. 10 x [([...] m2 x 53 dni x 0,30 zł) + (6,58 m2 x 53 dni x 0,30 zł) + (1175,17 m2 x 53 dni x 0,20 zł)].

Pismem z dnia [...] r. spółka A. . spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w[...] , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wskazaną wyżej decyzję SKO zaskarżono w części obejmującej: część punktu 1. sentencji - w zakresie, w jakim decyzja SKO ustała termin zajęcia pasa drogowego dróg powiatowych al. [...] , ul. [...] i drogi gminnej bez nazwy - działki nr [...] w [...] , bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od dnia [...] r. do dnia [..] r., tj. [..] dni i wymierza z tego tytułu karę administracyjną w wysokości [...] zł (słownie:[...] ); oraz punkt 2. sentencji - w całości.

Decyzji SKO w zaskarżonej części zarzucono naruszenie:

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2) KPA w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 6, 7, 8, 9, 10 i 12 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ("KPA") poprzez odmowę uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] w całości i wymierzenie Spółce kary pieniężnej w kwocie wskazanej w Decyzji SKO za zajęcie pasa drogowego za okres poprzedzający wszczęcie postępowania w sprawie wymierzenia tej kary, tj. za okres poprzedzający dzień [...] r., w którym Spółce doręczono zawiadomienie Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, w wyniku którego została wymierzona kara pieniężna;

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7,

art. 76, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 140 KPA poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności na okoliczności położenia linii rozgraniczających pas drogowy oraz dokładnych miejsc i zakresu kolizji obiektów i urządzeń objętych Decyzją SKO z liniami rozgraniczającymi pas drogowy;

- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 40 ust. 1, art. 40 ust. 2 pkt 3), art. 40 ust. 3, art. 40 ust. 6 i art. 40 ust. 12 UDP w zw. z art. 4 pkt 1) oraz art. 34 UDP poprzez bezzasadne przyjęcie, że wskazane w Decyzji SKO urządzenia i obiekty znajdują się w pasie drogowym al. [...] ,

ul. [...] oraz drogi gminnej - działki [...] ;

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2) KPA, poprzez uchylenie Decyzji Prezydenta Miasta jedynie w części odnoszącej się do terminu zajęcia pasa drogowego i wysokości wymierzonej kary pieniężnej oraz ustalenie terminu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia w okresie od dnia [...] r. do dnia [..] r. i wymierzenie z tego tytułu kary administracyjnej w wysokości [..] zł, podczas gdy Decyzję Prezydenta Miasta [...] należało uchylić w całości, zaś postępowanie w sprawie umorzyć jako bezprzedmiotowe;

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2) KPA w zw. z art. 104 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 1 KPA, poprzez utrzymanie

w mocy Decyzji Prezydenta Miasta w części, która dotyczy rozstrzygnięcia co do lokalizacji i powierzchni obiektów budowlanych zajmujących pas drogowy, pomimo że rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta w tym zakresie jest pozbawione podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując

w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. strona skarżąca wskazała,

że odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego ponoszona na podstawie art. 40

ust. 12 ustawy o drogach publicznych nie jest odpowiedzialnością niezależną od stopnia winy sprawcy zajęcia. Tymczasem strona skarżąca nie miała świadomości co do faktu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia z uwagi na okoliczność, że jego zajęcia dokonał inny podmiot –[...] S.A. Podmiot ten dysponował bezterminową zgodą na dokonanie zajęcia wyrażoną w piśmie Wydziału Dróg

i Transportu Miejskiego Urzędu Miejskiego z dnia [...] r.

Skarżąca Spółka ponownie podniosła, że nie została poinformowana o kontroli pasa drogowego w dniu [...] r., zaś zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia otrzymała dopiero w dniu [...] r.

Spółka wskazała również, że zaliczenie drogi wewnętrznej położonej na działce nr [...] do dróg gminnych zostało dokonane z dniem [..] r.,

tj. w momencie, gdy w granicach tych działek znajdowały się już określone obiekty niezwiązane z ruchem drogowym. Zdaniem strony skarżącej, wyznaczenie pasa drogowego na działce gminnej, w granicach której znajdują się już takie obiekty, bez uprzedniego dokonania ich rozbiórki, oznacza, że z przestrzeni pasa drogowego jest wyłączona przestrzeń zajęta uprzednio pod obiekty niezwiązane z ruchem drogowym.

W ocenie strony skarżącej, nie jest ona także podmiotem odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego pod nawis parkingu wielopoziomowego położonego nad działką [...] , gdyż ani go nie wybudowała, ani nie jest jego właścicielem.

Spółka zarzuciła również organom, że nie uwzględniły, że ww. obiekty budowlane położone są ponad górnymi granicami pasa drogowego, tj. poza przestrzenią przeznaczoną pod zlokalizowanie drogi oraz obiektów budowlanych i urządzeń technicznych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzeń związanych z potrzebami zarządzania drogą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały bądź mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też stanowią podstawę wznowienia postępowania. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa analiza zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi, jak też nie wykazała istnienia naruszeń prawa procesowego lub materialnego w skardze niepodniesionych, a wymagających uwzględnienia przez Sąd z urzędu.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nałożona na stronę skarżącą kara

w kwocie [...] zł za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych al. [...] , ul. [...] i drogi gminnej bez nazwy - działki nr [...] w [..] , bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od dnia [..] r. do dnia [..] r., tj. [..] dni.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) pas drogowy to: wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Konsekwencją tak zdefiniowanego pasa drogowego jest między innymi zasada, że bez zgody właściwego dla danej kategorii drogi zarządcy drogi reprezentującego jej właściciela, nie można w pasie drogowym prowadzić działalności, sytuować obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z gospodarką drogową i obsługą ruchu drogowego.

Z kolei w art. 40 ww. ustawy o drogach publicznych ustawodawca kompleksowo uregulował zasady gospodarowania pasem drogowym i umieszczania w nim obiektów budowlanych, urządzeń, wykonywania robót związanych z potrzebami ruchu drogowego i utrzymaniem dróg, jak też obiektów budowlanych i urządzeń, w tym reklam oraz wykonywania robót niezwiązanych z tymi potrzebami – za zgodą udzieloną w drodze decyzji administracyjnej przez właściwego zarządcę drogi, a także za opłatą ustaloną przez zarządcę drogi. W tymże przepisie ustawodawca określił również skutki zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.

W myśl art. 40 ust. 12 za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca wymierza sprawcy samowoli karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6 ustawy. Z przepisów ustawy o drogach publicznych nie wynika aby możliwa była jakakolwiek forma "legalizacji" tak zdefiniowanej samowoli w zajęciu pasa drogowego. Wysokość kary pieniężnej za zajęcie samowolne pasa drogowego jest zależna od tego jak długo (ile dni) sprawca samowoli stan bezprawny utrzymuje.

Z powołanego powyżej przepisu wynika, że przesłankami wymierzenia kary administracyjnej na jego podstawie są zajęcie pasa drogowego oraz brak zezwolenia właściwego zarządcy drogi na takie zajęcie lub zajęcie pasa niezgodnie z tym zezwoleniem.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że działka nr [...] przy al. [...] , działka nr [...] przy ul. [...] oraz działka nr [...] stanowią pas drogowy, którego przestrzeń naruszają części budynku Centrum Handlowego "[...] ", posadowionego na działce nr [...] , tj. reklamy, wykusz szklany, wykusze z alucobondu, schody przeciwpożarowe oraz część garażu trzypoziomowego. Okoliczności te dokumentują protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. z udziałem przedstawiciela skarżącej Spółki A. " (dawniej: "[...] - "), dokumentacja zdjęciowa oraz późniejsza dokumentacja geodezyjna.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] r. skarżąca Spółka zwróciła się do zarządcy drogi z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ww. dróg w celu umieszczenia w nich części elewacji, schodów ewakuacyjnych oraz parkingu wielopoziomowego obiektu Centrum Handlowego "[...] ".

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy zasadnie – z uwagi na powyższe – wymierzył stronie skarżącej karę pieniężną od dnia [...] r., tj. od daty pierwszej czynności podjętej w sprawie, na podstawie której stwierdzono zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi do dnia [...] r., tj. dnia poprzedzającego datę złożenia wniosku w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

Stawkę opłaty ustalono na podstawie § 4 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 uchwały

Nr XXVIII/567/04 Rady Miasta Szczecin z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, z kolei karę obliczono jako dziesięciokrotność iloczynu powierzchni zajętego pasa drogowego, liczby dni oraz stawki opłaty.

W ocenie Sądu, przyjęta w zaskarżonej decyzji materialnoprawna ocena dokonanych ustaleń, prowadząca do wymierzenia stronie skarżącej kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych jest prawidłowa i została w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należycie wyjaśniona.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się również żadnych istotnych naruszeń przepisów postępowania, a w szczególności nie znalazł podstaw do podważenia dokonanych zaskarżoną decyzją ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, te bowiem stanowią logiczną konsekwencję bezbłędnej oceny dowodów.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze (uzupełnionej pismem z dnia 12 czerwca 2013 r.), zdaniem Sądu, należy uznać je za chybione.

Jak już wyżej wskazano, organ odwoławczy – korzystając z przysługujących mu uprawnień reformatoryjnych wynikających z art. 138 § 1 pkt 2 kpa - zasadnie wymierzył stronie skarżącej karę pieniężną od dnia 19 sierpnia 2011 r., tj. od daty pierwszej czynności podjętej w sprawie, na podstawie której stwierdzono zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi do dnia [..] r., tj. dnia poprzedzającego datę złożenia wniosku w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

Zgodzić się należy w tym względzie ze stanowiskiem Kolegium,

że niedopuszczalnym było wymierzenie przez organ pierwszej instancji kary począwszy od [...] r. (w odniesieniu do drogi powiatowej al. [...] i ul. [...] ) oraz od [...] r. (w odniesieniu do drogi gminnej bez nazwy - działki nr [...] ), w sytuacji gdy zarządca drogi akceptował zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, nie przeprowadzał kontroli pasa, nie weryfikował czy strona posiada zezwolenie na zajęcie, a początkowy okres zajęcia przyjął wyłącznie w oparciu o datę oddania obiektu do użytkowania czy też datę wejścia w życie uchwały zaliczającej daną nieruchomość do kategorii dróg gminnych. Takie działanie organu naruszało niewątpliwie zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa, a także zasadę informowania stron, wyrażoną w art. 9 kpa.

Z kolei, błędny jest pogląd prezentowany w uzasadnieniu skargi dotyczący obowiązku umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej skarżącej Spółce za okres poprzedzający wszczęcie postępowania w tej sprawie tj. za okres poprzedzający dzień [...] r., kiedy to Spółka została poinformowana o toczącym się postępowaniu.

O fakcie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia Spółka powzięła wiadomość

w dniu [...] r. podczas kontroli przedmiotowego pasa drogowego, w której brali udział przedstawiciele zarządcy drogi oraz skarżącej Spółki. Z tym też dniem nastąpiło formalne wszczęcie postępowania, bowiem w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż datą wszczęcia postępowania z urzędu jest data podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę. Z okoliczności sprawy wynika wprawdzie, że Spółka nie została skutecznie zawiadomiona o terminie przeprowadzenia ww. kontroli, jednak – jak wynika z protokołu sporządzonego z przedmiotowej kontroli – wziął w niej udział przedstawiciel strony skarżącej. W konsekwencji uznać należy, że pierwszą czynnością podjętą przez organ w niniejszej sprawie była kontrola pasa drogowego w dniu [...] r., nie zaś doręczenie stronie skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, które nastąpiło w dniu [...] r. Zasadnym było zatem wymierzenie skarżącej Spółce kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia od dnia [..] r.

Nietrafny jest również zarzut zebrania materiału dowodowego przez organy i wydania decyzji w sposób naruszający art. 7, art. 76, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 140 KPA, w szczególności na okoliczności położenia linii rozgraniczających pas drogowy oraz dokładnych miejsc i zakresu kolizji obiektów i urządzeń wskazanym w decyzji Kolegium z liniami rozgraniczającymi pas drogowy.

W aktach sprawy znajdują się mapy sytuacyjno-wysokościowe z Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, wyznaczające granice działek drogowych (dz. nr 13/3, dz. nr [...] i dz. nr [...] ) oraz granice działki i posadowionego na niej budynku Centrum Handlowego "[...] " (dz. nr [...] ). Na podstawie operatów geodezyjnych dokładnie została określona powierzchnia zajęcia pasa drogowego przez urządzenia i obiekty, które wskazane zostały powyżej, a które stanowią części budynku Centrum Handlowego "[...] ".

Ponadto, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II GSK 135/08, że granice pasa drogowego określają obiekty i urządzenia służące realizacji celów związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu a także zarządzania drogą. W związku z tym pas drogowy będzie sięgał w górę do wysokości mieszczących się w nim urządzeń jak również do głębokości umieszczonej w gruncie infrastruktury technicznej.

Z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach rozpatrywanej sprawy wynika, że w pasie drogowym umieszczone są: sygnalizacja świetlna, znaki drogowe, słupy oświetlenia ulicznego oraz trakcja tramwajowa, czyli urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu drogowego, w które wyposażony jest przedmiotowy pas drogowy. Z tej samej dokumentacji wynika również, że ww. części budynku Centrum Handlowego "[...] " znajdują się na wysokości tychże urządzeń technicznych nad płaszczyzną drogi powiatowej oraz drogi gminnej, co daje zarządcy drogi prawo do wydania zezwolenia i pobierania opłat za zajęcie pasa drogowego lub kar pieniężnych za jego zajęcie bez zezwolenia bądź z naruszeniem określonych w nim warunków.

Za nieznajdujący oparcia w przepisach prawa należy również uznać pogląd, jakoby skarżąca Spółka nie była podmiotem odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego pod nawis parkingu wielopoziomowego położonego nad działką nr [...] , bowiem nie ona ten obiekt wybudowała i nie jest on jej własnością.

Działka nr [..] została wydzierżawiona właścicielowi Centrum Handlowego "[...] " na 30 lat w celu wybudowania parkingu. Gmina Miasto n, właściciel ww. działki, nie była inwestorem przedsięwzięcia. Parking tworzy funkcjonalną, techniczno-użytkową całość z Centrum Handlowym "[...] " i to właściciel Centrum Handlowym "[...] " (obecnie skarżąca Spółka) jest podmiotem zajmującym pas drogowy, zobligowanym do uzyskania zezwolenia na jego zajęcie.

Zgodzić się także należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje również fakt, że parking wielopoziomowy został wybudowany przed zaliczeniem drogi wewnętrznej położonej na działce [...] do dróg gminnych, bowiem w okresie za jaki wymierzono karę, tj. [...] r. działka nr [...] stanowiła już pas drogowy.

Nie sposób uznać również za prawidłowy pogląd skarżącej Spółki,

że wyznaczenie pasa drogowego na ww. działce gminnej, w granicach której znajdują się już obiekty niezwiązane z ruchem drogowym - bez uprzedniego dokonania ich rozbiórki - oznacza, że z przestrzeni pasa drogowego jest wyłączona przestrzeń zajęta uprzednio pod te obiekty. Takie stanowisko, zdaniem Sądu, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Na marginesie wskazać należy na swoistego rodzaju sprzeczność pomiędzy tym, co twierdzi i na co powołuje się strona skarżąca, a tym co wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a dotyczących kwestii braku świadomości skarżącej Spółki co do faktu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia z uwagi na to, że zajęcia dokonał inny podmiot (E. S.A.) oraz kwestii dysponowania przez ww. podmiot bezterminową zgodą na dokonanie zajęcia przedmiotowego pasa drogowego.

Podkreślenia wymaga fakt, że w piśmie, na które powołuje się strona skarżąca, z dnia [...] r. Wydział Dróg i Transportu Miejskiego Urzędu Miejskiego nie wyraża, jak twierdzi Spółka, bezterminowej zgody na zajęcie ww. pasa drogowego, a jedynie, w ocenie Sądu, udziela promesy, informuje, że w określonych okolicznościach i po spełnieniu pewnych warunków możliwe będzie wydanie zezwolenia na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego.

Wydaje się również nie być prawdą, jakoby strona skarżąca nie dysponowała wiedzą co do faktu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Do akt sprawy załączono bowiem dokument (pismo z [...] r.), z którego wynika, że inwestor oraz jego następcy prawni, a więc także skarżąca Spółka, w latach[...] , dokonywali wpłat z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego.

Powyższe ustalenia jednoznacznie przeczą twierdzeniom strony skarżącej, jakoby brak było podstaw do wymierzenia jej kary pieniężnej za zajęcie pod obiekty budowlane bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego dróg wymienionych na wstępie ulic.

Nie znajdując zatem uzasadnienia do uwzględnienia zarzutów skargi oraz nie dostrzegając z urzędu istotnych naruszeń prawa, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.