Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 712/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 47 ust. 1, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: Art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2013 r. znak: [...] działając na podstawie art. 104 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. Nr 139 poz. 993 z 2006 roku późn. zm.) orzekł o wymeldowaniu D. K. z pobytu stałego z budynku mieszkalnego położonego przy ulicy D w D.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wszczęte w dniu 27 stycznia 2012 r. z wniosku K. O. postępowanie administracyjne o wymeldowanie D. K. z budynku mieszkalnego położonego w miejscowości D przy ulicy D, umotywowane zostało przez wnioskodawcę tym, że wyżej wskazana opuściła miejsce stałego pobytu w marcu 2006 r. a następnie w czerwcu 2007 r. wyjechała do Anglii i od tego czasu nie mieszka w przedmiotowym budynku. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji w dniu [...] 2012 r. o jego umorzeniu jako bezprzedmiotowego, gdyż dotyczyło tej samej osoby w odniesieniu do której została wydana w dniu [...] 2011 roku prawomocna decyzja na mocy której odmówiono wymeldowania D. K., a sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta. Z decyzją z dnia [...] 2012 r. nie zgodził się wnioskodawca wnosząc odwołanie, w którym sugerował, że jego była żona D. K. trwale i dobrowolnie opuściła budynek mieszkalny w miejscowości D ul. D. Powyższe odwołanie rozpatrzył z dniem [...] 2012 r. Wojewoda uchylając zaskarżoną decyzję w całości i przekazując sprawę do organu I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Organ ustalił, że współwłaścicielami nieruchomości są K. O. i D. K. Rozwiedli się w 2008 r. Wcześniej w 2007 r. D. K. wraz z synem wyjechała do Wielkiej Brytanii. Podjęła pracę i naukę. D. K. podkreśliła jednak, że Wielka Brytania to jedynie miejsce czasowego pobytu jej i syna. Wyjechała z domu aby móc pracować i utrzymać siebie i syna, a także z uwagi na konflikty jakie miały miejsce we wspólnym domu. Podniesiono, iż K. O., też nie mieszka w budynku mieszkalnym w miejscowości D przy ulicy D. K. O. stwierdził, że charakter jego pracy jest taki, że często przebywa poza domem. Zdaniem organu o tym, że D. K. swoje życie osobiste zamierza skoncentrować za granicą, świadczy fakt zawarcia związku małżeńskiego z dniem 19 września 2008 roku w Coventry w Wielkiej Brytanii, jak również brak z jej strony jakiegokolwiek działania w celu powrotu do budynku mieszkalnego położonego przy ulicy D w miejscowości D.

Od powyższej decyzji D. K. wniosła odwołanie, domagając się umorzenia podstępowania w niniejszej sprawie, względnie odmowy wymeldowania D. K. z pobytu stałego ze spornego budynku mieszkalnego, ewentualnie uchylenia zaskarżonej Decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2013 roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniesiono, że organ I Instancji zignorował wskazania udzielone przez Wojewodę albowiem przeprowadzone postępowanie w dalszym ciągu nie spełniło w wymaganym stopniu kryteriów wszechstronności i wnikliwości. Podkreślić należy, iż w obowiązującym stanie prawnym, podstawę do wymeldowania stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż D. K. wyjechała do Wielkiej Brytanii celem podjęcia tam pracy zarobkowej. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało w sposób niebudzący wątpliwości, iż opuszczenie przez uczestniczkę budynku mieszkalnego nie miało charakteru trwałego. Przedmiotowy budynek mieszkalny, z którego K. O. domaga się wymeldowania D. K. jest składnikiem ich majątku wspólnego zgromadzonego w trakcie trwania ich związku małżeńskiego, stąd też wnioskodawczyni ma pełne prawa do korzystania z tej nieruchomości.

Wojewoda decyzją z dnia 29 kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podniósł argumenty tożsame z użytymi przez organ I instancji, dodając, iż jeśli w przyszłości D. K. zamieszka w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu, nie będzie miała żadnych przeszkód, aby pobyt ten zarejestrować. Podniesiono również, że opuszczenie spornego budynku przez wyżej wymienioną nastąpiło w marcu 2006 r. Ciągle zamieszkuje ona i przebywa w Wielkiej Brytanii, a od marca 2006 r. ani raz nie była w budynku przy ul. D.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła D. K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 3 poprzez ich niezastosowanie;

- art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 7, 8 i 80 K.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy;

- naruszenie zasady zawartej w art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w całym postępowaniu i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;

- naruszenie zasady legalizmu oraz zasady uwzględnienia interesu publicznego i słusznego interesu obywateli przez organy administracji publicznej, zawarte w art. 7 K.p.a. łącznie z zasadą pogłębienia zaufania obywatela do organów państwa wyrażoną w art. 8 K.p.a.;

- nierozważenie wszystkich zarzutów odwołania;

- art. 6 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, iż w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wymeldowania z pobytu stałego D. K. z budynku mieszkalnego położonego przy ulicy D w miejscowości D utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W związku z powyższym wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody i decyzji ją poprzedzającej; zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych; stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zaś względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracyjny.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że sprawa o wymeldowanie D. K. była już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem w dniu [...] 2011 r. prawomocnej decyzji Wójta Gminy na mocy której odmówiono wymeldowania wyżej wymienionej z pobytu stałego. W takiej sytuacji organ administracyjny winien zachować się tylko w sposób określony w art. 105 § 1 K.p.a. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie nie ma sporu co do tego, że wnioskodawca po raz drugi zwrócił się o wymeldowanie skarżącej z przedmiotowego budynku mieszkalnego. Tożsamość osoby, podstawy prawnej i okoliczności przedstawionych prze wnioskodawcę są tu bezsporne. Niezależnie od powyższego stwierdzono, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca wyjechała do Wielkiej Brytanii celem podjęcia pracy zarobkowej. O czasowym a nie stałym charakterze wyjazdu świadczy fakt, że w spornym budynku mieszkalnym pozostawiła cały wyposażenie, w tym rzeczy osobiste, artykuły gospodarstwa domowego i inne przedmioty.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i zawartą w nim argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zawierała uzasadnionych podstaw. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie narusza ona prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygniętej nią sprawy administracyjnej. Wskazania wymaga, iż w ramach sprawowanej kontroli legalności działań organów administracji publicznej usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez sąd administracyjny może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej jako: ppsa ). Ponadto wymaga podkreślenia, iż zakres kontroli sadowoadministracyjnej wyznaczony jest przepisem art. 134 § 1 ppsa co oznacza, iż sprawowana jest w ona w granicach danej sprawy, a sąd administracyjny ją sprawujący nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie była decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu l instancji o wymeldowaniu skarżącej z lokalu w D. W świetle ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 993 ze zm.-dalej powoływanej, jako ustawa o ewidencji) obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby co oznacza, iż nie rodzi ono ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Organ meldunkowy jedynie gromadzi informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby. Wykonanie obowiązku meldunkowego w postaci zameldowania lub wymeldowania polega na zgłoszeniu wymaganych danych ( art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15 ustawy o ewidencji) właściwemu organowi, który dokonuje ich rejestracji, będącej czynnością materialno-techniczną, rodzącą skutki prawne. Stosownie do przepisu art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie ( art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2).

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Charakter ewidencji ludności oraz przytoczona regulacja art. 15 ust. 2 ustawy prowadzą do wniosku, że w sprawach związanych z wymeldowaniem organy administracji uprawnione są jedynie do badania czy określona osoba faktycznie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się oraz czy opuszczenie to ma charakter dobrowolny i trwały. Tym samym źródłem powinności organu administracji publicznej dokonania wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego czy posiada ona uprawnienie do przebywania w tymże miejscu. Organy orzekające o obowiązku meldunkowym nie rozstrzygają przy tym w przedmiocie tytułu prawnego do przebywania w danym lokalu. Spełnienie przesłanki opuszczenia przez osobę, której dotyczy wniosek o wymeldowanie z dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne tj. wynika z jej własnej woli, a nie z powodu bezprawnych zachowań innych osób oraz ma charakter trwały. Jednocześnie za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy uznawana jest sytuacja, w której zmiana miejsca pobytu osoby dotychczas zameldowanej w danym lokalu nastąpiła na skutek zachowania innej osoby, ale osoba zameldowana nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych ( np. powództwo do sądu cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania, zgłoszenie organom ścigania).

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody, sprawowana w zakresie wynikającym z art. 134 § 1 ppsa, nie dostarczyła podstaw do uchylenia zakwestionowanego skargą aktu. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, po dokonaniu analizy zgromadzonego prawidłowo i zgodnie z wymogami procedury administracyjnej materiału dowodowego Sąd zważył, iż organy orzekające w rozpoznawanej sprawie wyjaśniły w dostateczny sposób okoliczności "opuszczenia" przez skarżącą przedmiotowego lokalu, a zwłaszcza że jest ono opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Okoliczność ta w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu skarżącej z tego lokalu. Okolicznością niekwestionowaną na gruncie niniejszego postępowania był dobrowolny fakt wyjazdu skarżącej do Wielkiej Brytanii około 7 lat temu. Opuszczenie w tych okolicznościach lokalu przy ul. D w D przez skarżącą jak wskazano było dobrowolne, a zatem sporna pozostawała w realiach rozpoznawanej sprawy przesłanka trwałości opuszczenia przez skarżącą lokalu. W tej sytuacji organy słusznie uznały, opierając się na zebranym materiale dowodowym, a przede wszystkim zeznaniach świadków i oględzin lokalu, iż miejsce stałego pobytu skarżącej nie znajduje się w spornym lokalu, ale w Wielkiej Brytanii, gdzie skarżąca posiada centrum życiowe. Skarżąca wyprowadziła się nie pozostawiła w przedmiotowym lokalu żadnych swoich rzeczy osobistych. Od wyprowadzki w 2006 r. ani razu nie przyjechała do tego lokalu. W Wielkiej Brytanii zawarła nowy związek małżeński. Zatem nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż pobyt skarżącej za granicą ma jedynie charakter tymczasowy. Dodać należy, iż w świetle zasad doświadczenia życiowego trudno też uznać, aby po przeprowadzonym rozwodzie z wnioskodawcą oraz trwającym ponad siedmioletnim pobytem za granicą i w nowym związku małżeńskim tam zawartym pobyt tam nie miał charakteru trwałego i nie świadczył o opuszczeniu dotychczasowego miejsca zamieszkania w Polsce do którego się nie powraca, a zwłaszcza gdy wcale się tego lokalu nie odwiedza. Podkreślić należy, na co również zwrócił uwagę organ administracyjny, iż zameldowanie stanowi jedynie rejestrację pobytu danej osoby pod określonym adresem, nie rodzi natomiast żadnych praw majątkowych (własnościowych) do takiego lokalu. Mając na uwadze powyższe uznać należało, iż organy w sposób uzasadniony przyjęły na gruncie rozpoznawanej sprawy, iż spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy dając tym samym podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej odnośnie nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż sprawa była została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną organu wydaną w dniu [...] 2011 r. to należy zauważyć, że zakaz ponownego orzekania w tej samej sprawie dotyczy sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy będący podstawą wcześniej wydanej decyzji po jej wydaniu nie uległ zmianie.

Badanym i ocenianym przez organ elementem stanu faktycznego sprawy w przedmiocie wymeldowania są obiektywnie istniejące okoliczności, szczególnie takie jak czasokres przebywania osoby poza miejscem stałego zameldowania. Ustalenia w tym zakresie pozwalają odpowiedzieć na pytanie, czy osoba wnioskowana do wymeldowania opuściła lokal chwilowo czy też definitywnie, przeniosła centrum życiowe do innego miejsca. Ma rację organ odwoławczy, że upływający czasu, przez jaki osoba wnioskowana do wymeldowania przebywa poza miejscem pobytu stałego uzasadnia twierdzenie, że stan faktyczny sprawy ulega zmianie. Im dłuższy jest to okres tym pewniejsze jest ustalenie, że osoba, wobec której pierwotnie orzeczono odmowę wymeldowania, obecnie ze względu na dłuższy okres przebywania poza miejscem pobytu stałego i związanie aktywności z innym miejscem w rzeczywistości miejsce pobytu stałego opuściła lokal bez zamiaru powrotu.

Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Istotnym jest, że aby zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego. przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego. Niewątpliwie upływ czasu, przez który skarżąca nie przebywa w miejscu pobytu stałego, brak zainteresowania lokalem uzasadnia stwierdzenie, że w stosunku do stanu faktycznego sprawy rozstrzygniętej w 2011r. nastąpiła zmiana tego stanu, co uzasadnia potrzebę rozpatrzenia wniesionego ponownie wniosku o wymeldowanie. Nieracjonalne jest, zatem stanowisko, że skoro raz stronie odmówiono wymeldowania decyzją ostateczną to już nigdy nie można wnieść skutecznego wniosku o jej wymeldowanie. Zarzut skargi w tym zakresie jest nieuzasadniony. Organ odwoławczy wskazał, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżąca po bezspornym opuszczeniu lokalu mimo upływu czasu od poprzedniej decyzji w dalszym ciągu przebywa w Wielkiej Brytanii a od marca 2006r. ani razu nie była w budynku przy ul. D w D, a więc stan opuszczenia lokalu nabrał charakteru trwałego.

Na ocenę charakteru opuszczenia lokalu mają wpływ przede wszystkim obiektywne okoliczności istniejące w sprawie, na podstawie których można ocenić rzeczywiste intencje skarżącej co do powrotu do lokalu, przebywania w nim. Deklarowanie przez skarżącą zamiaru pobytu w lokalu czy argumentowanie tego zamiaru pozostawieniem rzeczy nie mogło prowadzić do oceny, że skarżąca opuściła lokal czasowo. Centrum życiowym skarżącej jest w świetle zgromadzonych dowodów jest Wielka Brytania. Należy jeszcze raz podkreślić, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, że skarżąca nie kwestionowała twierdzeń K. O., że wyprowadziła się około 7 lat wcześniej, ma męża i rodzinę w Wielkiej Brytanii i tam kupiła dom. Przyjęcie zatem przez organ, że centrum życiowe skarżącej znajduje się w Polsce byłoby rzeczywiście nieuprawnione. Ma rację organ odwoławczy, że sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu tam osoby, która ma być wymeldowana, lecz musi być on połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w tym miejscu swych osobistych i majątkowych interesów, a ocena tego zamiaru nie może się sprowadzać do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń tej osoby dotyczącej jej woli wewnętrznej, z pominięciem czynników obiektywnych pozostających w sprzeczności z tą wolą. Zarzuty skargi, że organ niewłaściwie wyjaśnił stan faktyczny sprawy w świetle wszechstronnie zgromadzonego materiału dowodowego i prawidłowo ocenionego są nieuzasadnione. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia.

Nie stwierdzając wobec powyższego naruszenia prawa materialnego ani przepisów procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.