Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 546/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust. 7, art. 21
journal: Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie NSA Antoni Hanusz, Kazimiera Sobocińska (spr.), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zakładów "N." Spółki Akcyjnej z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 903/04 w sprawie ze skargi Zakładów "N." Spółki Akcyjnej z siedzibą w M. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 kwietnia 2004 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego dotyczącego należnych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2005 r. oddalił skargę Zakładów "N." S.A. od decyzji Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 kwietnia 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 20 lutego 2004 r. umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne wobec tych Zakładów.

Z przedstawionego w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy wynika, że Zakłady "N." S.A. wystąpiły o umorzenie zaległości w kwocie 374.608,21 zł z tytułu należnych wpłat na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych /dalej w skrócie PFRON/ na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155 poz. 1287/.

Projekt decyzji o zakończeniu restrukturyzacji zgodnie z art. 21 ust. 2 powołanej ustawy został przekazany do zaopiniowania Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów /dalej w skrócie UOKK/. Organ ten w wydanej opinii wypowiedział się negatywnie o projektowanej pomocy stwierdzając, że jest niezgodna z ustawą z 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców /Dz.U. nr 141 poz. 1177 ze zm./. Równocześnie organ opiniujący przytoczył dane liczbowe i wskaźnikowe z lat 2002-2004, dokonał ich analizy i stwierdził, że płynność finansowa przedsiębiorstwa nie była zagrożona. Uznając powyższą opinię za wiążącą organy restrukturyzacyjne uznały, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Zakłady "N." zarzuciły zaskarżonej decyzji naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 2 i art. 21 ust. 3 ustawy restrukturyzacyjnej oraz 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego wskazane przepisy ustawy restrukturyzacyjnej nie mogły być podstawą umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, gdyż nie zachodziły przesłanki w przepisach tych określone.

Nie było też innego przepisu uzasadniającego umorzenie postępowania po wydaniu decyzji o warunkach restrukturyzacji. Skarżący kwestionował też stanowisko o wiążącym charakterze opinii Prezesa UOKK.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę podzielił stanowisko zaskarżonej decyzji jako odpowiadające prawu.

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej restrukturyzacją są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności którzy tracą zdolność konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. Treść tego przepisu zbieżna jest z art. 15 ustawy "pomocowej" z 27 lipca 2002 przewidującym możliwość udzielenia pomocy tylko przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej z tych samych przyczyn, co wymienione w art. 1 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej.

W ocenie Sądu skarżący nie znajdował się w trudnej sytuacji ekonomicznej, o czym świadczą wynikające z akt sprawy ekonomiczne dane liczbowe i wskaźnikowe wskazujące na zachowanie płynności finansowej. W konsekwencji skoro skarżący nie spełniał warunków z art. 15 ustawy "pomocowej", to tym samym nie mógł być objęty restrukturyzacją na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej z 30 sierpnia 2002 r.

W sytuacji takiej, w ocenie Sądu I instancji, postępowanie restrukturyzacyjne podlegało umorzeniu na podstawie art. 18 ust. 7 powołanej ustawy. Przepis ten nakazuje umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego gdy z analizy wniosku i załączonych dokumentów wynika, że zamierzone działania nie rokują powodzenia w przeciwdziałaniu zjawiskom, o których mowa w art. 1 ust. 2. Tym bardziej więc postępowanie powinno być umorzone, gdy na późniejszym jego etapie okaże się, że przedsiębiorca nie jest zagrożony zjawiskami, o których mowa w art. 1 ust. 2, przy czym może to nastąpić nie tylko przed wydaniem decyzji o warunkach restrukturyzacji ale także po jej wydaniu.

Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest art. 21 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym w przypadku umorzenia postępowania z przyczyn określonych m.in. w art. 18 ust. 7 wpłacona opłata restrukturyzacyjna podlega zaliczeniu na poczet zaległości, przy czym wiadomo, że opłatę restrukturyzacyjną ustala się w decyzji o warunkach restrukturyzacji.

Odnośnie opinii Prezesa UOKK o projekcie decyzji w sprawie zakończenia restrukturyzacji przewidzianej w art. 21 ust. 2 ustawy Sąd I instancji podzielił stanowisko zaskarżonej decyzji o wiążącym jej charakterze i wskazując na art. 25 ust. 1 ustawy "pomocowej" stwierdził, że tylko pozytywna opinia Prezesa UOKK stanowić może podstawę udzielenia pomocy.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Zakłady "N." wniosły skargę kasacyjną, w której powołując się na przepisy art. 173 par. 1, art. 177 par. 1, art. 185 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z odesłaniem do Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze.zm. - wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Skargę oparto na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. zarzucając naruszenie przepisów:

- art. 18 ust. 7 w z w. z art. 21 ust. 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 przez błędną ich wykładnię,

- art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz art. 21 ust. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., a także art. 25 ust. 1 w zw. z art. 26 ustawy z 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców/poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

Dodatkowo na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 25 sierpnia 2002 r. zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 141 par. 4 tej ustawy poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, co miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący, niezgadzając się ze stanowiskiem zaskarżonego wyroku, wyraża pogląd że art. 18 ust. 7 w zw. z art. 21 ust. 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. mógł stanowić podstawę umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego tylko do momentu wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji i tylko w oparciu o ocenę danych wynikających z samego wniosku i załączonych dokumentów, a nie na późniejszym etapie postępowania. Naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. skarżący uzasadnia tym, że nie zachodziły przesłanki w przepisach tych określone do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego.

Wskazuje też na naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. jako przepisu prawa materialnego, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. Naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2002 r., zdaniem skarżącego polegało na niewłaściwym jego zastosowaniu, gdyż przepis ten odnosi się tylko do pomocy indywidualnej, podczas gdy pomoc o którą zabiegał miała charakter horyzontalny, wobec czego zgodnie z art. 26 ust. 1 tej ustawy nie wymagała wiążącej opinii Prezesa UOKK.

Naruszenie art. 141 par. 4 ustawy z 25 lipca 2002 r. skarżący uzasadnia tym, że Sąd I instancji ustalił stan faktyczny odpowiadający ustaleniom zaskarżonej decyzji, które były błędne, gdyż przedstawione wskaźniki ekonomiczne wskazywały, że przedsiębiorstwo było. w trudnej sytuacji ekonomicznej, a okresowa poprawa wynikała z faktu, że nie było obowiązane wpłacić należności objętej restrukturyzacją na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna.

Skarżący na wstępie skargi kasacyjnej, jak i w dalszej jej części, powołuje się na przepisy ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odsyłając do Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. Tymczasem pod wskazaną pozycją Dziennika Ustaw opublikowana została ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Można się jedynie domyślać, że wskazane w skardze przepisy ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczą ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o tej nazwie, co nie powinno mieć miejsca, gdyż skarga kasacyjna powinna precyzyjnie i dokładnie określać przepisy, na których się opiera.

Wskazana w skardze podstawa kasacyjna naruszenia prawa materialnego z art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej w skrócie p.p.s.a./ zarzuca błędną wykładnię art. 18 ust. 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - bez podania jej nazwy ani miejsca publikacji.

Jeśli przyjąć, że autorowi skargi kasacyjnej chodziło o ustawę z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155 poz. 1287 ze zm./, to należy stwierdzić, że powołany przepis nie ma charakteru materialnego, jest natomiast przepisem postępowania obowiązującym przed organem restrukturyzacyjnym, określa bowiem w jakich okolicznościach organ ten wydaje decyzję o umorzeniu wszczętego postępowania restrukturyzacyjnego. O procesowym charakterze tego przepisu stanowi także jego zamieszczenia w rozdziale 2 ustawy dotyczącym postępowania restrukturyzacyjnego.

Podobnie należy oceniać charakter przepisu art. 21 ust. 5 omawianej ustawy. Tak więc wskazane wyżej przepisy nie mieszczą się w podstawie kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Zatem zarzut naruszenia ww. przepisów jako naruszenie prawa materialnego jest nieuzasadniony. Brak zarzutu procesowego /art. 174 pkt 2 p.p.s.a./ w tym zakresie oznacza, że zastosowanie ww. przepisu uznać należy za prawidłowe.

Przepisem prawa materialnego zastosowanym w rozpatrywanej sprawie był art. 1 ust. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców określający materialnoprawne przesłanki uprawniające przedsiębiorców do skorzystania z przewidzianej ustawą pomocy. Skarga kasacyjna nie zarzuca naruszenia ww. przepisu prawa materialnego, należy zatem przyjąć, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia tego przepisu jak i jego zastosowanie były prawidłowe.

Zarzut naruszenia przepisów art. 21 ust. 1 pkt 2 i art. 21 ust. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. /bez podania nazwy ani miejsca publikacji/ jest nieskuteczny głównie z tego powodu, że przepisy te nie były stosowane w zaskarżonym wyroku. Art. 25 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2002 r. jest przepisem ogólnym z zakresu nadzorowania wszelkich form pomocy dla przedsiębiorców i nie miał bezpośredniego zastosowania w sprawie bowiem wymóg uzyskania opinii Prezesa UOKK o projektowanej pomocy w formie restrukturyzacji należności oraz termin jej wydania wynika wprost z art. 21 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej. Jest to przepis, adresowany do organu restrukturyzacyjnego oraz do organu współdziałającego, nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia tego przepisu przez Sąd na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Art. 26 ustawy z 27 lipca 2002 r. nie miał i nie mógł mieć zastosowania w sprawie, bowiem dotyczy pomocy horyzontalnej, o której mowa w art. 14 pkt 4 i 6 tej ustawy, a nie restrukturyzacji, o której mowa w ustawie z 30 sierpnia 2002 r.

W kwestii dotyczącej opinii Prezesa UOKK oraz jej oddziaływania na rozstrzygnięcie sprawy zasadniczej należy podnieść, że w art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, podobnie jak w art. 209 Ordynacji podatkowej, określony został tryb postępowania oraz uprawnienia procesowe strony w sytuacji gdy przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, w tym wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie. Jednakże skarga kasacyjna nie zawiera żadnych zarzutów w tym zakresie, tym samym stanowisko Sądu I instancji o znaczeniu tej opinii w sprawie nie zostało skutecznie podważone. Zgodnie bowiem z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi, z wyjątkiem przypadków nieważności postępowania, które w sprawie nie występują.

Zarzut naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego nie może być uznany za skuteczny, bowiem nie wskazuje konkretnego przepisu postępowania sądowego, który miałby zostać naruszony. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się w przedstawionym uzasadnieniu wyroku stanem sprawy i stwierdzeniem, że przedsiębiorstwo nie było w trudnej sytuacji ekonomicznej, jest niewystarczające do podważenia ustaleń faktycznych i ich oceny.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.