Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 793/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.124 ust.1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokat K. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa, osiemdziesiąt) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego S. R. wykonane na zasadzie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S., działającego jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w S. obręb nr [...], województwo p., w skład której wchodzi działka oznaczona w ewidencji gruntów m. S. numerami geodezyjnymi [...] o powierzchni 3,9211 ha, stanowiącej własność S. R., poprzez udzielenie Polskim Sieciom E. S.A. z siedzibą w K. – J. zezwolenia na przeprowadzenie prac budowlanych polegających na założeniu

i przeprowadzeniu przez powyższą działkę dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV E.-granica RP, w tym podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej nad działką oznaczoną nr geod. [...] na wysokości nie mniejszej niż 13,4 m, a także na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 400 kV po jej wybudowaniu w pasie technologicznym

o szerokości po 35 m od osi linii w każdą stronę.

Decyzja Wojewody P. została wydana przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], Prezydent Miasta S. działający jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), dalej jako u.g.n., po rozpatrzeniu wniosku Polskich Sieci E. S.A. w K.-J. (dalej: spółka, inwestor) z dnia [...] listopada 2013 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] grudnia 2013 r.):

1. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w S. obręb

nr [...], województwo p., w skład której wchodzi działka oznaczona w ewidencji

gruntów m. S. numerami geodezyjnymi [...] o powierzchni 3,9211 ha. Dla

nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta o nr [...]. Działka

stanowi własność S. R. Wskazano, że ograniczenie polegać będzie na udzieleniu Spółce zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez wymienioną działkę dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV E.-Granica RP, w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej nad działką [...] na wysokości nie mniejszej niż 13,4 m, a także na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 400 kV po jejwybudowaniu w pasie technologicznym o szerokości po 35 metrów od osi liniiw każdą stronę. Obszar zajęcia pod pas technologiczny na działce [...] wynosi0,3473 ha. Lokalizację linii oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono nazałączonej mapie, stanowiącej integralną część decyzji. Obszar pasa technologicznego to obszar sięgający po 35 metrów od osi linii w każdą stronę, w którym obowiązują ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości polegające na obowiązku korzystania z tego pasa w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa i normami dotyczącymi budowy oraz eksploatacji napowietrznych linii elektroenergetycznych,

2. wskazał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości opisanej

w pkt. 1 polega w szczególności na uprawnieniu Spółce do wstępu na nieruchomość w celu: - wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych oraz innych czynności związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV E.-Granica RP, - wykonywania czynności związanych z konserwacją usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii elektroenergetycznej.

Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że we wniosku wszczynającym postępowanie spółka wystąpiła o wydanie decyzji w trybie art. 124 u.g.n ograniczającej sposób korzystania nieruchomości położonej w S. w obrębie nr [...], województwo p., w skład której wchodź działka oznaczona w ewidencji gruntów m. S. numerem geodezyjnym [...] o pow. 3,9211 oraz wydanie na podstawie art. 124 ust. 1 a u.g.n. decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. Wniosek zawierał wszystkie niezbędne elementy, w tym załączono do niego: wypis i wyrys z rejestru gruntów dla działki objętej wnioskiem, załącznik mapowy z przebiegiem linii, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję RDOŚ o środowiskowych uwarunkowaniach, dokumenty z przebiegu rokowań, stosowne pełnomocnictwa, wyciągi z operatów szacunkowych, odpis z KRS PSE S.A., decyzję Parlamentu Europejskiego w sprawie Transeuropejskich Sieci Energetycznych. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej napowietrznej linii energetycznej 400 kV E.-Granica RP na terenie miasta Suwałki zatwierdzonym uchwałą Nr XXXII/343/2013 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 27 lutego 2013 roku, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z dnia 19 marca 2013 roku pod pozycją 1591 (Dz.Urz.Woj.Podl.2013.1591).

Organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa inwestycja stanowi cel publiczny oraz wyjaśnił zasady orzekania o ograniczeniu sposobu korzystania

z nieruchomości wynikające z art. 124 u.g.n. (podkreślając konieczność przeprowadzenia rokowań z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, której sposób korzystania ma być ograniczony). Wskazał, że

z wniosku wynika, iż w wyniku realizacji inwestycji na działkach powstanie pas technologiczny ograniczonego użytkowania o szerokości 70 m ( tj. po 35 metrów od osi linii w każdą stronę), o łącznej powierzchni 0,3473 ha. Założenie przewodów elektroenergetycznych nad wyżej wymienioną działką nie prowadzi do zmiany aktualnego sposobu korzystania z nieruchomości. Tym samym obszar pasa, zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, odpowiada zasięgowi ograniczonego użytkowania nieruchomości. Zarówno wskazany przebieg linii, jak i szerokość pasa technologicznego w ocenie prowadzącego postępowanie stanowi minimalne niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu przebieg ww. napowietrznej linii elektroenergetycznej przez ww. działkę nie prowadzi do zmiany aktualnego sposobu korzystania

z nieruchomości.

Ponadto organ wskazał, że podjęto również próbę przeprowadzenia rokowań

z właścicielami działki, co wynika z akt sprawy, w których znajdują się dokumenty z przebiegu rokowań, jednak do porozumienia między stronami nie doszło. W toku postępowania przeprowadzono też rozprawę administracyjną (w dniu [...] lutego 2014 r.), podczas której nie doszło do ugodowego załatwienia sprawy.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ustalił identycznie jak organ I instancji treść żądania strony, jak również stwierdził, że do wniosku dołączono dokumentację z przeprowadzonych rokowań z właścicielami nieruchomości, które nie doprowadziły do porozumienia i uzyskania zgody na wykonanie na nieruchomości powyższych robót budowlanych. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił zasady dokonywania ograniczeń sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. podkreślając, że przepis ten może być zastosowany w sytuacji zamiaru zrealizowania celu publicznego (w sprawie niniejszej jest to cel z art. 6 pkt 2 u.g.n.) i tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ze swej istoty naruszają interes właściciela nieruchomości, dlatego przesłanki umożliwiające lub wyłączające dokonanie na tej podstawie ograniczenia muszą być rozumiane ściśle, zaś w decyzji wydawanej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno dojść do precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie. Odnosząc powyższe, ogólne uwagi do przedmiotowej sprawy organ stwierdził, że zarówno wskazany przebieg inwestycji przez nieruchomość jak

i zakres uszczuplenia władztwa właścicieli w zakresie niezbędnym do wykonania przedmiotowej inwestycji są zgodne z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto podniesiono, że zarówno wskazany przebieg linii jak i szerokość pasa technologicznego stanowi minimalne niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości. Zostały zatem spełnione warunki formalne określone w art. 124 ust. 1 u.g.n.

Zdaniem organu odwoławczego, z akt sprawy wynika także, że zgromadzone dokumenty potwierdzają, że przedstawiciel wnioskodawcy występował do właściciela nieruchomości o wyrażenie zgody na ustanowienie notarialnej służebności przesyłu na rzecz spółki w związku z planowaną inwestycją, ale do porozumienia nie doszło. Powyższe okoliczności oznaczają spełnienie warunku przeprowadzenia negocjacji. Wnioskodawca miał przy tym rzeczywistą wolę załatwienia sprawy na drodze cywilnoprawnej, zaś okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi warunki możliwe dla niego do przyjęcia, nie podlega weryfikacji w trybie art. 124 u.g.n. Po wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., organ nie ma żadnych podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie przyczyn braku zgody rokujących stron.

Na koniec organ wyjaśnił, że kwestia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nie może być przedmiotem niniejszego postępowania.

S. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na powyższą decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2014 r., w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Prezydenta Miasta S. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie prawa, tj.:

1) art. 124 u.g.n. poprzez brak precyzyjnego określenia w zaskarżonej decyzji, sposobu i miejsca położenia napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV

i postawienia słupów, która ma być poprowadzona przez nieruchomość skarżącego, dwutorowa napowierzchna linia elektroenergetyczna 400kV oraz brak wskazania sposobu komunikacji przez Polskie Sieci E. przy wykonywaniu prac budowlano -montażowych oraz konserwacją i usuwanie awarii, w tym w szczególności, iż w uzasadnieniu decyzji nie ma szczegółowego opisu wyliczenia i opisu powierzchni, a to nie wyjaśnia skarżącemu, gdzie faktycznie ma przebiegać planowana inwestycja, jak i sam organ nie jest w stanie wskazać jednoznacznie powyższego. Umieszczenie ograniczenia w załączniku graficznym bez części tekstowej decyzji powoduje znaczne ograniczenia i uniemożliwia skarżącemu możliwości zaplanować charakteru prowadzonych upraw (gospodarstwo ekologiczne) i wyłączenia tych części pół z tego rodzaju upraw z ARIMR;

2) art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez brak wykazania przez wnioskodawcę przeprowadzenia faktycznych i rzeczywistych, uczciwych i rzetelnych rokowań przez inwestora z właścicielami nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac objętych decyzją w sytuacji:

a) gdy od samego początku Inwestor postawił niemożliwe do zaakceptowania warunki umowy właścicielom, czyniąc i prowadząc negocjacje w sposób pozorny,

b) niewzięcie pod uwagę faktu, iż od samego początku Inwestor zaproponował ceną nieadekwatną do proponowanego obciążenia nieruchomości odwołującego się;

3) art. 124 b ust. 3 u.g.n. poprzez brak wskazania, że nałożony na właścicieli obowiązek udostępnienia nieruchomości określony w pkt 2 zaskarżonej decyzji - winien być ograniczony czasowo i nie może być ustanowiony na okres dłuższy niż 6 miesięcy;

4) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających znaczenie dla sprawy, w tym w szczególności brak wskazania na jakiej podstawie Prezydent Miasta S., a następnie Wojewoda P. uznał w zaskarżonych decyzjach, zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej, powietrznej linii elektroenergetycznej uchwały Rady Miejskiej w Suwałkach Nr XXXIl/343/2013 z dnia 27 lutego 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w granicach administracyjnych miasta Suwałk przeznaczonych pod linię 400 kV relacji E. - Granice Państwa opublikowanej w dzienniku Województwa Podlaskiego z dnia 19 marca 2013 r., poz. 1591 i mieści się w granicach pasa technologicznego i odpowiada tożsamemu przebiegowi linii elektroenergetycznej 400 kV, posadowienie słupów elektroenergetycznych oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono na mapach w skali 1:2000;

5) art. 75 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia

w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w tym niewykazanie przez wnioskodawcę, iż została zmieniona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...], zmieniająca decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], na wniosek wnioskodawców złożony w niniejszym postępowaniu, a kształtująca ograniczenia środowiskowe dla budowy dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV;

6) art. 7 k.p.a. oraz art. 21 i 64 Konstytucji RP poprzez nieposzanowanie w równym stopniu interesów wszystkich podmiotów uczestniczących w omawianym postępowaniu oraz niezastosowanie zasady jak najmniejszej ingerencji w prawo własności oraz przepisu art. 11 k.p.a. poprzez lakoniczne jedynie odniesienie się w treści zaskarżonej decyzji do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia w pełni interesów skarżących i odwołanie się jedynie do korzyści płynących z lokalizacji i budowy inwestycji wnioskodawcy, z pominięciem interesu skarżącego oraz z pominięciem analizy sposobu wykorzystania nieruchomości sąsiednich;

7) art. 107 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji, które przesłanki zostały spełnione przez wnioskodawcę, a wynikające z art. 124 u.g.n. i przyczyn takiego uznania, na podstawie jakich dowodów oraz przyczyn nie uwzględnienia stanowiska S. R.;

8) art. 10 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przed upływem terminu do zakończenia postępowania, co uniemożliwiło stronie prawo do zajęcia stanowiska w sprawie;

9) naruszenie art. 108 k.p.a., art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzez naruszenie prawa własności i niewykazania ważnego interesu

gospodarczego wnioskodawcy, bowiem organ nie może wskazać lakonicznie, że decyzja na pozwolenie na budowę stanowi ważny interes wnioskodawcy;

10) art. 107 k.p.a. w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji, które przesłanki zostały spełnione przez wnioskodawcę, w tym

w szczególności do kiedy inwestor winien wybudować dwutorową napowietrzną elektroenergetyczną linię i co oznacza w uzasadnieniu "najkrótszy czas" i przyczyn takiego uznania, na podstawie jakich dowodów organ uznał i na czym będą polegać dotkliwe straty oraz na czym ma polegać interes społeczności lokalnej, skoro planowana linia będzie zasilać sąsiednie Państwa, a nie miasto S.;

11) naruszenie art. 3051-3052 kodeksu cywilnego poprzez nieuwzględnienie faktu, że na działce skarżącego nie została ustanowiona służebność przesyłu na rzecz Polskich Sieci E. S.A.

W uzasadnieniu skargi skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz przywołał orzecznictwo sadów administracyjnych. Ponadto podniósł, że w zaskarżonej decyzji organu I i II instancji nie ma odniesienia do najmniej uciążliwego przebiegu inwestycji, nie ma wskazanego jej przebiegu

w sentencji oraz wskazań co do uciążliwości i wpływu na prawo własności. Ww. zarzucił również, że organy w uzasadnieniu decyzji nie wykazały, w jaki sposób została obliczona powierzchnia zajęcia własności nieruchomości skarżących, co uniemożliwia im zweryfikowanie decyzji zgodnie z art. 107 k.p.a. w tym zakresie. Strona skarżąca podniosła także, że negocjacje były prowadzone nierzetelnie, bez ustalenia rzeczywistej ceny, kłamliwie, nieuczciwie i nierealnie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 10 stycznia 2015 r. pełnomocnik inwestora ustosunkował się do zarzutów podniesionych w skardze Do ww. pisma dołączył odpis decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. Wnosząc o oddalenie skargi uczestnik postępowania podkreślił m.in., że wskazana decyzja dodatkowo podkreśla zasadność decyzji organu, ponieważ określając uwarunkowania środowiskowe dla całego przebiegu budowy linii elektroenergetycznej 400 kV E. - Granica Państwa, ustanawia szerokość pasa technologicznego na 70 metrów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta S., działającego jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej stanowiącej własność S. R.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 518; dalej: u.g.n.), a w szczególności art. 124 ust. 1 i 3.

Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną,

a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Na samym początku wskazania wymaga, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć

w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie natomiast z art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej,

a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów

i urządzeń. Z kolei z art. 124 ust. 3 u.g.n. wynika, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy. Może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 763/11). Decyzje wydawane na podstawie wskazanego przepisu ze swej istoty naruszają interes właściciela nieruchomości, gdyż ograniczają sposób korzystania z nieruchomości, czyli prawo własności. Ustawodawca dopuścił je w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 567/10). Zauważenia jednak wymaga, że przepisy art. 124 u.g.n. muszą być interpretowane dosłownie i niedopuszczalne jest w związku z tym formułowanie jakichkolwiek innych, niż określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami, przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 85/09). W decyzji takiej ograniczenie prawa własności musi być ściśle określone, co oznacza, że musi ona wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres niezbędnego do wykonania danej inwestycji, uszczuplenia władztwa właściciela (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 763/11). Powyższe dotyczy także obowiązku precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, a zatem decyzja winna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres (por. M. Wolanin [w:] J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009 r., str. 796, oraz wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 85/09).

Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n, jak wyżej wskazano, wymaga także zgodności decyzji o ograniczeniu prawa własności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Powyższe warunki gwarantują, że administracyjna ingerencja w korzystanie z nieruchomości nie będzie możliwa w każdej sytuacji

i w stosunku do każdej inwestycji, lecz jedynie do tych, które spełniają jakieś kryteria

i służą realizacji relatywnie doniosłych interesów (por. wyrok WSA w Warszawie

z dnia 6 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2497/10).

W ocenie Sądu, przedmiotowa inwestycja niewątpliwie stanowi cel publiczny,

a ponadto realizowana ma być na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ograniczenie sposobu korzystania przez właściciela z przedmiotowej nieruchomości nastąpiło zgodnie z uchwałą nr XXXII/343/2013 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 27 lutego 2013 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego

z dnia 19 marca 2013 roku pod pozycją 1591 ( Dz. Urz. Woj. Podl. z 2013 r., poz. 1591). Zgodnie z § 1 ust. 3 i 4 uchwały, plan obejmuje tereny położone w granicach administracyjnych miasta Suwałk o powierzchni ok. 31 ha. Natomiast w § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 tej uchwały zapisano, że celem regulacji prawnych zawartych w ustaleniach planu jest realizacja inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, jakim jest dwutorowa, napowietrzna linia elektroenergetyczna 400kV E. - Granica Państwa (pkt 1); ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów oraz form ochrony terenów, z zachowaniem warunków określonych w ustawach

i postanowieniach przepisów szczególnych (pkt 2); ustalenie ograniczeń

w zagospodarowaniu terenów w pasie technologicznym linii 400kV (pkt 4).

Na podstawie § 14 pkt 2 dopuszczono możliwość tymczasowego zajęcia terenów objętych planem, na cele związane z budową linii 400 kV. W rozpoznawanej sprawie w załączonych do decyzji organu I instancji mapach (stanowiących integralną część decyzji), zobrazowano przebieg linii i pasa technologicznego zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja organu I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącego, jednoznacznie wskazuje zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomości skarżącego jak i zakres uszczuplenia jego władztwa w zakresie niezbędnym do wykonania przedmiotowej inwestycji, zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji wskazał, że w wyniku realizacji inwestycji na działkach powstanie pas technologiczny ograniczonego użytkowania o szerokości 70 m (po 35 m od osi linii w każdą stronę), o łącznej powierzchni 0,3473 ha. Zaznaczył również, że założenie przewodów elektroenergetycznych nad wyżej wymienioną działką nie prowadzi do zmiany aktualnego sposobu korzystania z nieruchomości. Słusznie też, w ocenie Sądu organ wskazał, że obszar pasa, zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, odpowiada zasięgowi ograniczonego użytkowania nieruchomości oraz stanowi minimalne niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości. Sąd nie stwierdził zatem naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a, gdyż trasa linii 400 kV ujęta w powołanej uchwale jest zgodna z trasą linii wskazaną na mapie załączonej do decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Należy też podkreślić, że przebieg linii elektroenergetycznej wyznaczył plan miejscowy i na etapie jego uchwalania skarżący miał możliwość kwestionowania takiej a nie innej lokalizacji.

W ocenie Sądu bezzasadny okazał się też zarzut naruszenia art. 124 b ust. 3 u.g.n. Powyższy przepis stanowi odrębną od art. 124 ust. 1 u.g.n. podstawę prawną do uzyskania tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie posadowionych na niej urządzeń przesyłowych i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Z kolei z art. 124 u.g.n. nie wynika, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości ma wskazywać termin, w którym inwestycja będzie realizowana. Obowiązek uzyskiwania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomościami leżącymi w ciągu inwestycji liniowej, utrudnia wskazanie konkretnego terminu rozpoczęcia i zakończenia inwestycji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 484/12). Skład orzekający w niniejszej spawie ma świadomość odmiennego stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, którego jednak nie popiera, a mianowicie, że treść normy art. 124 ust. 1 u.g.n. zawiera wymóg ścisłego określenia zakresu ograniczenia nieruchomości czasowo (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Go 208/10). W związku z powyższym za nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. w zw. z art. 108 k.p.a. polegający na niewskazaniu w uzasadnieniu decyzji terminu do kiedy inwestor winien wybudować napowietrzną linię elektroenergetyczną.

Stosownie do treści art. 124 ust. 3 u.g.n., udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić

z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty

z przeprowadzonych rokowań.

Zdaniem Sądu, obowiązek przeprowadzenia rokowań należy pojmować jako konsekwencję zasady ochrony własności i wynikającą z tego powinność podjęcia przez inwestora starań o doprowadzenie do uzyskania zgody właściciela (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 924/09). Celem ustanowionego

w art. 124 ust. 3 u.g.n. obowiązku przeprowadzenia rokowań jest umożliwienie konsensualnego załatwienia sprawy między stronami. W orzecznictwie uznaje się, że niemożność uzyskania zgody właściciela zachodzi wówczas, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Przepisy art. 124 u.g.n. nie określają formy prowadzenia rokowań, ani też sposobu ich dokumentowania (Ewa Bończak - Kucharczyk, Komentarz do art. 124 ustawy, LEX/2013, oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki zmierzające do uzyskania prawa do gruntu, w tym zaproponował propozycje cenowe, jednak do porozumienia nie doszło. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, powyższe okoliczności oznaczają spełnienie warunku przeprowadzenia negocjacji. W przedmiotowej sprawie rokowania były prowadzone poprzez wymianę korespondencji i w rozmowach bezpośrednich. Przebieg rokowań został potwierdzony stosownymi dokumentami. Z akt sprawy wynika bowiem, że przedstawiciel wnioskodawcy występował do właściciela nieruchomości o wyrażenie zgody na ustanowienie notarialnej służebności przesyłu na rzecz spółki w związku z planowaną inwestycją pod nazwą "Budowa napowietrznej linii 400kV E.- Granica RP (protokół z ustaleń nr [...] z dnia 21 listopada 2012 r., pismo pełnomocnika Spółki nr [...] r. z dnia [...] kwietnia 2013 r. z propozycją przeprowadzenia negocjacji, protokół z ustaleń nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., odpowiedź S. R. z dnia [...] maja 2013 r., potwierdzenie odbioru operatu szacunkowego z dnia [...] maja 2013 r., pismo S. R. z dnia [...] czerwca 2013 r., odpowiedź na pismo z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] z dnia 03 lipca 2013 r., oferta Spółki z dnia [...] sierpnia 2013 r. zawarcia umowy cywilnoprawnej określającej warunki udzielenia zgody na przeprowadzenie linii, pismo S. R. z dnia [...] sierpnia 2013 r., protokół niestawiennictwa drugiej strony w formie aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2013 r., pismo S. R. z dnia [...] sierpnia 2013 r., protokoły ustaleń nr [...] z dnia [...] września 2013 r. i [...] września 2013 r., pisma S. R. z dnia [...] września 2013 r. i [...] października 2013 r., odpowiedź na pismo z dnia [...] września 2013 r. nr [...] z dnia [...] października 2013 r., pismo nr [...]. z dnia [...] października 2013 r., pismo nr [...] spółki z dnia [...] listopada 2013 r. W toku postępowania przeprowadzono też rozprawę administracyjną (w dniu [...] lutego 2014 r.), na której strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wypowiedzeniem się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W ocenie Sądu, z powyższego wynika, że strony podczas rokowań przedstawiły sobie warunki, które były dla nich wzajemnie nie do przyjęcia. Stąd też stwierdzić należy, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez brak wykazania przez inwestora przeprowadzenia faktycznych, rzeczywistych, uczciwych i rzetelnych rokowań. W tym miejscu podnieść należy, że w trybie art. 124 u.g.n. nie podlega weryfikacji okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1657/11). Rolą organów było wyłącznie zbadanie okoliczności, czy rokowania się odbyły i ustalenia, jaki był ich rezultat. Nie miały one kompetencji do angażowania się w przebieg rokowań.

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 3051-3052 k.c. poprzez nieuwzględnienie faktu, że na działkach skarżącego nie została ustanowiona służebność przesyłu. Ustanowienie służebności przesyłu jest alternatywnym oraz całkowicie samodzielnym cywilistycznym trybem pozyskania przez inwestora tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości w zakresie posadowienia i lokalizacji niezbędnych urządzeń przesyłowych. Uzyskanie decyzji o udzieleniu zezwolenia na ograniczenie nieruchomości w trybie administracyjnym z art. 124 ust. 1 u.g.n.

wyłącza możliwość ustanowienia służebności przesyłu (por. uchwała SN z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt III CZP 107/13).

Ponadto za bezpodstawny Sąd uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a., oraz art. 21 i 64 Konstytucji RP, polegający na tym, że wydanie kwestionowanej decyzji nie nastąpiło z poszanowaniem interesów wszystkich stron, a jedynie w oparciu o interes wnioskodawcy, a także art. 11 k.p.a. poprzez lakoniczne odniesienie się w treści zaskarżonej decyzji do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia w pełni interesów skarżących. Zauważenia bowiem wymaga, że postępowanie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., może być wszczęte na wniosek inwestora i decyzja wydana w tym trybie zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy właściciel nie wyraża na to zgody i decyzja ta zastępuje dowód o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2003 r., sygn. akt SA/Rz 1635/00). Powyższe oznacza, że już z samego charakteru tego postępowania wynika, że decyzja jest wydawana w sytuacji braku zgody pomiędzy inwestorem a właścicielem nieruchomości.

Jako niezasadny należy także uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 108 k.p.a., art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 124 ust. 1 a u.g.n., gdyż w przedmiotowym postępowaniu wskazane przepisy nie miały zastosowania.

Odnośnie zarzutu naruszenia przez organy przepisu art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w tym niewykazanie, że została zmieniona decyzja Generalnego

Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r., a oparcie zaskarżonej decyzji na decyzji organu I instancji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska

z dnia [...] lipca 2013 r. – Sąd stwierdza, że uchybienie to nie miało znaczenia dla wyniku sprawy. Z dołączonej do akt sądowych decyzji GDOŚ z dnia [...] grudnia

2013 r. wynika, że zmieniła ona decyzję pierwszoinstancyjną, ale w zakresie nie dotyczącym oddziaływania linii na nieruchomość skarżącego, a nadto zawiera element korzystny, odnoszący się do ogółu zainteresowanych, tj. obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej, do której inwestor będzie zobligowany się dostosować w przyszłości, niezależnie od przedmiotu rozpoznawanej sprawy w tym postępowaniu. Na marginesie należy tylko zaznaczyć, że postępowanie dotyczące ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia było postępowaniem odrębnym, toczyło się z szerokim udziałem społeczeństwa, tam też były rozważane kwestie ewentualnego negatywnego oddziaływania linii energetycznej na środowisko. Nie wynika jednak, by strona skarżąca brała w nim czynny udział

Zdaniem Sądu, niezasadne są także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 75, art. 78 i art. 107 k.p.a. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a). Rozstrzygnięcie zostało też, wbrew twierdzeniom skarżącego, wydane w oparciu o pełny materiał dowodowy. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a). Nie doszło też do naruszenia art. 10 k.p.a. Skarżący miał bowiem możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i zgłaszania wszelkich oświadczeń i wniosków dowodowych. Zresztą nie wskazuje on w skardze, w jakim zakresie jego prawo zostało naruszone i jaki to miało wpływ na rozstrzygnięcie. W oparciu o art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji

z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo, a w szczególności art. 124 ust. 1 u.g.n. Jak to już zostało wcześniej wyjaśnione, decyzje wydawane na podstawie ww. przepisu ze swej istoty naruszają interes własny strony (właściciela nieruchomości), ograniczając sposób korzystania z nieruchomości w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizację inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi.

Reasumując, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Mające natomiast zastosowanie w sprawie przepisy zostały także należycie zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się też naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak

w sentencji.

O kosztach postępowania , w tym zażaleniowego, orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490, j.t.).