Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 341/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art 4a ust 1 pkt 1, art 6 ust.1 pkt 2-8 ust 2
journal: Dz.U. 2004 nr 142 poz 1514
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] r.

nr [...] wydaną w postępowaniu odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...] ustalającą M. G., podatek od spadków i darowizn w wysokości [...] zł z tytułu nabycia majątku w drodze spadku po zmarłej w dniu [...] r. E. B. ( matce).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż postanowieniem z dnia

[...] r. Sąd Rejonowy w S. Wydział III Cywilny stwierdził, że spadek po zmarłej w dniu [...] r. E. B. ostatnio zamieszkałej w S., na podstawie testamentu notarialnego z dnia [...]r., otwartego i ogłoszonego w dniu [...] r. w całości nabyła córka M. G.. Powyższe postanowienie uprawomocniło się dnia [...]r. i tego dnia powstał obowiązek podatkowy.

W dniu [...]r. skarżąca złożyła do Pierwszego Urzędu Skarbowego

w S. na formularzu SD-Z1 zgłoszenie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych tytułem spadku po E. B., w którym wykazała jako przedmiot spadku lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość o pow. [...]m2 położony w S. przy ul. [...], wraz z udziałem w częściach wspólnych nieruchomości oraz w nieruchomości gruntowej o wartości [...] zł, a także środki pieniężne zgromadzone w P. S.A. II Oddział w S., zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem z banku w kwocie [...] zł. Skarżąca wykazała długi i ciężary spadku w kwocie [...] zł.

Wobec tego, że skarżąca dokonała zgłoszenia o nabyciu majątku w drodze spadku po upływie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. wszczął wobec niej postępowanie podatkowe w sprawie podatku od spadków i darowizn.

W wyniku dokonanych ustaleń, decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy I instancji ustalił skarżącej podatek od spadku i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłej matce w kwocie [...] zł. Podstawę opodatkowania pomniejszono o długi i ciężary spadku w kwocie [...] zł oraz o kwotę wolną od podatku w wysokości [...] zł. Z uwagi na to, że skarżącą zaliczono do I grupy podatkowej ( córka zmarłej) zastosowano skalę podatkową określoną w art.15 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, stosownie dla nabywcy zaliczonego do I grupy podatkowej. Ostatecznie ustalono jako kwotę podlegającą opodatkowaniu [...] zł i stosownie do art.15 ust. 1 w/w ustawy wyliczono należny podatek na kwotę [...] zł.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżąca pismem z dnia [...] r. wniosła od niej odwołanie, wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i zwolnienie jej od podatku od spadków i darowizn bądź uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Przedmiotowej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych starań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszenie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczenie w poczet materiału dowodowego niezbędnych dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie zebranie i nie wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie zgłaszanych dowodów istotnych dla sprawy oraz naruszenie art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez niezastosowanie normy zawartej w tym przepisie w rozpoznawanej sprawie.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, bowiem wydana została z naruszeniem prawa i w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. Dalej podniosła, że w momencie składania zgłoszenia o nabyciu spadku była przekonana, że postępuje zgodnie z przepisami, z zachowaniem terminu uprawniającego do zwolnienie od opodatkowania.

W urzędzie skarbowym otrzymała informację, że zgłoszenia dokonała po terminie wskazanym w ustawie, ponieważ postanowienie Sądu w przedmiocie nabycia praw do spadku stało się prawomocne w dniu [...] r., zatem termin zgłoszenia upłynął w dniu [...] r. Odwołując się skarżąca wyjaśniała, że zgodnie z uzyskanym w Sądzie Rejonowym w S. przed którym toczyło się postępowanie spadkowe pouczeniem, po upływie trzech tygodni, tj. [...]r. zwróciła się o wydanie odpisu wydanego postanowienia. Z uwagi na trwający w sądzie remont, poinformowano ją że przedmiotowe postanowienie zostanie niezwłocznie wysłane drogą pocztową.

Jednakże przedmiotowe postanowienie skarżąca otrzymała dopiero w dniu

[...] r. i wówczas dowiedziała się o dacie uprawomocnienia. Jak wynika z daty stempla pocztowego, postanowienie to zostało nadane na poczcie w dniu [...]r.

Skarżąca dalej wskazała, że na jej żądanie, Sąd pismem z dnia [...]r. wyjaśnił lakonicznie przyczynę opóźnienia w wysłaniu przedmiotowego postanowienia podając, iż omyłkowo wysłano je [...] r., kiedy faktycznie zostało wysłane jeszcze później, bo [...] r. na co wskazuje data stempla pocztowego.

Niezwłocznie po uzyskaniu pozostałych dokumentów koniecznych do dokonania zgłoszenia, skarżąca uczyniła to w dniu [...] r. Dalej skarżąca wskazała, iż nie zgadza się z twierdzeniem organu I instancji, iż nie wypowiedziała się w sprawie zebranego materiału dowodowego, tym bardziej, że po otrzymaniu postanowienia z dnia [...]r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy wystosowała do urzędu pismo (datowane na [...] r.), w którym ponownie opisała przyczyny nie złożenia w terminie jednego miesiąca zgłoszenia o nabyciu spadku, które zatytułowała wprawdzie jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia, ale jego intencją było przede wszystkim wykazanie, iż z przyczyn od skarżącej nie zawinionych z opóźnieniem dokonała zgłoszenia.

W ocenie skarżącej, to na organie podatkowym spoczywa obowiązek poszukiwania środków dowodowych oraz udowadniania okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ podatkowy nie starał się z własnej inicjatywy wyjaśnić okoliczności sprawy, nie przyjął też w poczet materiału dowodowego okazywanych dokumentów. Skarżąca powołała się również się na zasadę prawdy obiektywnej, która nakazuje organom podatkowym uwzględniać zarówno okoliczności na korzyść, jak i na niekorzyść strony (wyrok NSA z dnia 6 listopada 2003 r., I SA/Gd 1237/00).

Dalej w uzasadnieniu odwołania, skarżąca przytoczyła wyrok NSA z dnia

29 listopada 1999 r. I SA/Lu 1167/98, wskazując na zróżnicowanie pojęć "zapoznanie z materiałem dowodowym" i "obowiązek zebrania materiału dowodowego". W ocenie skarżącej organ podatkowy nie uwzględnił okoliczności, iż wiadomość o dacie uprawomocnienia postanowienia Sądu, powzięła w dacie [...] r. wobec czego nie mogła dokonać zgłoszenia w prawidłowym terminie, tj. [...] r. Powołując się na treść art. 4a ust. 2 w/w ustawy wskazała, że uprawdopodobniła fakt późniejszego (po upływie jednego miesiąca) powzięcia wiedzy na temat nabycia spadku. Wobec powyższego, w ocenie skarżącej odwołanie należy uznać za zasadne.

Dyrektor Izby Skarbowej w S., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podjęte w sprawie wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest okoliczność, czy organ podatkowy I instancji prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, ustalił podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia majątku w drodze spadku po zmarłej E. B. Skarżąca zaskarżając decyzję ustalającą podatek od spadków i darowizn dowodziła, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, skutkiem czego winno mieć zastosowanie zwolnienie podatkowe wynikające z art. 4a ust. 1 i ust. 2 w/w ustawy.

Organ podatkowy II instancji przytaczając treść wspomnianego przepisu wskazał, iż zwolnienie od opodatkowania ma charakter warunkowy oraz zależy tylko

i wyłącznie od zachowania samego nabywcy (w tym przypadku spadkobiercy). Warunkiem zwolnienia nabycia majątku w drodze dziedziczenia po określonych osobach (matce) jest obowiązek poinformowania właściwego organu podatkowego o okolicznościach nabycia poszczególnych składników majątkowych na urzędowym formularzu, w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Nadto, organ wskazał, że termin do złożenia zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych wynika z przepisów materialnoprawnych, tj. ustawy o podatku od spadków i darowizn i ma charakter terminu zawitego. Niedotrzymanie takiego terminu na gruncie prawa podatkowego powoduje ujemne dla strony skutki procesowe albowiem nie ma możliwości ubiegania się o jego przywrócenie. Ponadto, nie może on być przez organy podatkowe, ani skracany, ani przedłużany. Przy czym przy obliczaniu biegu terminów złożenia wymaganych dokumentów, stosuje się zasady wskazane w przepisach art. 12 Ordynacji podatkowej.

Odstępstwem od reguły określonej w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy jest wystąpienie okoliczności opisanych w ust. 2, czyli sytuacje, gdy nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Wówczas przedmiotowe zwolnienie stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe Naczelnikowi Urzędu Skarbowego nie później niż w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

W ocenie organu odwoławczego, okoliczności powołane przez skarżącą

w odwołaniu, tj. remont w sądzie, a w konsekwencji późniejsze otrzymanie prawomocnego postanowienia o nabyciu praw do spadku i niezgłoszenie w ustawowym terminie nabycia spadku, nie wyczerpują dyspozycji art. 4a ust. 2 ustawy, wobec czego zasadne jest opodatkowanie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Dalej w zaskarżonej decyzji organ podatkowy II instancji wskazał, iż skarżąca miała wiedzę na temat nabycia spadku, które następuje z dniem śmierci spadkodawcy i toczącego się w przedmiotowej sprawie, postępowania przed Sądem w sprawie stwierdzenia praw do spadku. Zatem w dobrze pojętym jej interesie, było dołożenie wszelkich starań, aby zapoznać się zarówno z treścią postanowienia w sprawie nabycia spadku, jak również z datą uprawomocnienia się tego rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy miała zamiar skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Nadto, skarżąca jako wnioskodawca i uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia praw do spadku po zmarłej E. B. z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia została przez Sąd pouczona o prawie i terminie zaskarżenia. Przedmiotowe postanowienie o nabyciu praw do spadku stało się prawomocne z upływem terminu (21 dni) do wniesienia apelacji, w tym przypadku - postanowienie uprawomocniło się dnia [...]r.

Organ odwoławczy wskazał, że zwolnienie podatkowe, o którym mowa w art. 4a znowelizowanej ustawy obwarowane zostało obowiązkiem zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w terminie jednego miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego (uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku). W rozpoznawanej sprawie skarżąca wprawdzie dokonała zgłoszenia nabycia spadku na formularzu SD-Z1, jednak z uchybieniem terminu wskazanego w ustawie.

Dalej w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazując, że termin wskazany w art. 200 §1 Ordynacji podatkowej do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego stanowi nie obowiązek a uprawnienie, które strona może zrealizować przed wydaniem decyzji w sprawie. W tym kontekście nieuzasadnione są zarzuty skarżącej podnoszone w odwołaniu.

Odnośnie wyroków NSA wskazanych przez skarżącą, organ wskazał, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach podatkowych i nie mają mocy wiążącej na sposób rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy nie dopatrzył się także naruszenia przepisów dotyczących zasad postępowania podatkowego (art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej) oraz naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego (art. 180§1, art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej).

Reasumując organ odwoławczy uznał, iż decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 18 grudnia 2008 r. jest zgodna z przepisami w zakresie podatku od spadków i darowizn. Organ podatkowy I instancji w zaskarżonej decyzji przyjął wartość rzeczy i praw majątkowych pozostawionych po E. B. w wysokości zadeklarowanej przez skarżącą jako odpowiadające wartości rynkowej, łącznie w kwocie [...] zł (lokal mieszkalny o wartości [...] zł, udział do [...] części środków pieniężnych w Banku [...] S.A. w kwocie [...] zł oraz środki pieniężne zgromadzone w Banku [...] S.A. w walucie obcej [...] - wartości na dzień powstania obowiązku podatkowego, tj. [...]r. w kwocie [...] zł). Wartość masy spadkowej pomniejszono o długi i ciężary spadku w wysokości [...] zł. Wobec skarżącej zastosowano kwotę wolną (tj. [...]zł) zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz skalę podatkową

z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, stosownie dla nabywcy zaliczonego do I grupy podatkowej (córka zmarłej). Należny podatek od spadków

i darowizn wobec powyższego wynosi [...] zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., M. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a tym samym uwzględnienie przepisu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn poprzez całkowite zwolnienie jej od podatku od spadku nabytego po matce, na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S., z dnia [...]r doręczonego w dniu [...]r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu art. 4a ust. 2 pkt 1 ustawy

o podatku od spadków i darowizn poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, gdy skarżącej przysługiwała możliwość ponowienia uprawnienia do złożenia zgłoszenia

i ustalenia innego końca terminu dotyczącego zgłoszenia spadku albowiem skarżąca dowiedziała się o nabyciu własności rzeczy i innych praw majątkowych po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 ustawy, czyli po upływie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia i uprawdopodobniła ten fakt przed organem podatkowym.

Nadto, zarzuciła naruszenie przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego w sposób dokładny i rzetelny, a oparcie się jedynie na domniemaniu, z którego wynika, że skarżąca dowiedziała się o treści postanowienia w dniu ogłoszenia, a tym samym została zapoznana z treścią pouczenia Sądu dotyczącego daty uprawomocnienia się postanowienia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż w rozpoznawanej sprawie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, o których mowa w art. 4a ust.2 ustawy dające podstawę do odstępstwa od reguły określonej w art. 4a ust. 1. Wskutek opieszałości Sądu Rejonowego w S., postanowienie z dnia [...] r. stwierdzające fakt nabycia spadku po zmarłej E. B. zostało doręczone skarżącej w dniu [...]r. Wobec powyższego zgłoszenie SD-Z1 skarżąca złożyła w dniu [...]r., a więc w terminie przewidzianym w ust. 1 art. 4. ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zdaniem skarżącej, z uwagi na szczególne okoliczności związane

z reorganizacją i remontem sądu, nie była ona w stanie zapoznać się w sposób nie budzący wątpliwości z treścią postanowienia. Nastąpiło to dopiero w dniu [...]r, kiedy to otrzymała odpis postanowienia. Wtedy też dowiedziała się o dacie jego uprawomocnienia i zapoznała z zawartym pouczeniem.

Dalej skarżąca wskazała, iż stanowisko organu podatkowego w świetle którego wynika, że znała ona treść postanowienia Sądu Rejonowego w S.

z dnia [...]r., a co więcej, dokładnie wiedziała kiedy postanowienie to się uprawomocni oparte jest na domniemaniu organu podatkowego, a nie na ustaleniach faktycznych zgodnych z rzeczywistością, do których organ podatkowy powinien dążyć podejmując wszelkie niezbędne działania w celu ich wyjaśnienia (art.122 Ordynacji podatkowej).

Wskazała także, iż uczestnik postępowania sądowego z różnych przyczyn może być nieobecny w chwili końcowego ogłoszenia postanowienia, a tym samym nie mieć jakiejkolwiek wiedzy na temat tego, kiedy to postanowienie zostanie uprawomocnione.

Skarżąca podniosła także, iż złożyła wniosek o doręczenie jej postanowienia

i pomimo wielokrotnych wizyt w Sądzie nie była w stanie otrzymać, wyegzekwować doręczenie jej przedmiotowego orzeczenia sądowego - zaopatrzonego

w stwierdzenie prawomocności w terminie wcześniejszym.

Nadto, wskazała, że w celu wykazania praw do spadku, oraz skutecznego podjęcia czynności przed organem podatkowym niezbędne jest dołączenie do formularza druku SD-Z1 odpisu postanowienia jak również dokumentów stwierdzających tytuł własności do lokalu czy też innych praw majątkowych. Samo złożenie druku bez załączników, a w szczególności prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego nie jest skuteczne i nie wywołuje skutków prawnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i ustosunkowując się do zarzutów skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 142 z 2004r., poz.1514 ze zm., tj. w brzmieniu obowiązującym w 2008r.), zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Powyższe zwolnienie od opodatkowania ma zatem charakter warunkowy oraz zależy tylko i wyłącznie od odpowiedniego zachowania się samego spadkobiercy.

W przypadku gdy nabycie spadku następuje w drodze spadkobrania- spadkobierca, by skorzystać z owego całkowitego zwolnienia od opodatkowania nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, ma bezwarunkowy obowiązek zgłoszenia tego faktu właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku na druku SD-Z1 (określonego przez rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych - Dz. U. Nr 243, poz. 1762). Niedotrzymanie terminu na gruncie prawa podatkowego rodzi ujemne konsekwencje dla strony.

W niniejszej sprawie, termin do złożenia oświadczenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych upłynął po miesiącu od dnia [...] r.,w którym to dniu stało się prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku. Oświadczenie złożono w dniu [...] r. Tak więc niespełnienie warunku, o którym stanowił art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, spowodowało, że skarżąca utraciła prawo do zwolnienia, a nabycie spadku w drodze dziedziczenia podlegało opodatkowaniu na zasadach ogólnych określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej, w uwzględnieniem stawek podatków właściwych dla tej grupy nabywców (art. 15 ust. 1) i minimum podatkowego określonego w art. 9 ust. 1 pkt 1.

Odstępstwem od reguły określonej w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy jest wystąpienie okoliczności opisanych w ust. 2, czyli sytuacje, gdy nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Wówczas przedmiotowe zwolnienie stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe Naczelnikowi Urzędu Skarbowego nie później niż w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

Jednakże taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie, skarżąca wiedziała, że nabyła własność rzeczy po zmarłej matce (była wnioskodawcą w postępowaniu przed sądem rejonowym). Opodatkowanie podatkiem od spadku i darowizn podlega, m.in. nabycie przez dziedziczenie przez osoby fizyczne własności rzeczy lub praw majątkowych. Kwestie związane z nabyciem spadku, a w tym określenie momentu nabycia spadku, uregulowane zostały w księdze IV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Z art. 925 k.c. wynika, że spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, a z art. 924 k.c., że spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. A zatem, jeżeli w ustawie o podatku od spadków i darowizn mowa jest o nabyciu rzeczy i praw majątkowych tytułem dziedziczenia, to oznacza nabycie tych właśnie składników majątku przez spadkobiercę z chwilą śmierci spadkodawcy. Należy podkreślić, że właśnie z tą chwilą spadkobierca nabywa spadek. Postanowienie sądu powszechnego stwierdzające nabycie spadku ma charakter deklaratoryjny (potwierdza istniejący stan prawny, prawo lub obowiązek strony).

W ustawie o podatku od spadku i darowizn ustawodawca uregulował kwestię momentu powstania obowiązku podatkowego. W zasadzie obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia z chwilą przyjęcia spadku, zgodnie

z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jeżeli jednak nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie orzeczeniem sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia, co wynika z treści art. 6 ust. 4 tej ustawy.

W związku z tym, moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadku może się różnić od momentu nabycia spadku (może być późniejszy). Jednocześnie niedotrzymanie terminu miesięcznego do złożenia zgłoszenia SD-Z1 przez spadkobiercę powoduje opodatkowanie spadku na zasadach ogólnych.

Kwestia związana z niezawinionym lub zawinionym przez stronę naruszeniem terminu określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku spadków i darowizn nie ma znaczenia przy rozpoznaniu niniejszej sprawy.

Zdaniem Sądu, organ działał prawidłowo i nie naruszył przepisów prawa materialnego i prawa procesowego.

Sąd mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.