Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 385/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust.  1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 18 stycznia 2020 r. (data wpływu – 25 maja 2020 r.) radca prawny P. S., prowadzący kancelarię radcy prawnego, zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w O. o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych przez Sąd Okręgowy w O. w sprawach o zadośćuczynienie i odszkodowanie z art. 446 § 3 i § 4 k.c., po 1 stycznia 2016 r. Wnioskodawca wyjaśnił, że treść wydawanych przez sądy wyroków zawiera informacje o działalności władz publicznych, m. in. o procesie stosowania prawa przez sądy. Wyroki sądów są jawne wraz z uzasadnieniami, jako ich integralną częścią, i stanowią informację publiczną. Orzeczenia sądowe z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez sąd w ramach jego działalności orzeczniczej, opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wnioskodawca zaznaczył, że żądana przez niego informacja może mieć oczywiście charakter informacji publicznej przetworzonej, ale nie ma to jakiegokolwiek istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.

Pismem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Prezes Sądu Okręgowego w O. poinformował wnioskodawcę, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną, w związku z czym wnioskodawca został wezwany do wykazania interesu szczególnie istotnego dla interesu publicznego do żądania udostępnienia informacji, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy udostępnienia informacji.

Pismem z dnia 4 czerwca 2020 r. wnioskodawca wskazał, że żądana informacja nie ma charakteru przetworzonego, wobec czego brak jest obowiązku wykazywania interesu publicznego. Co do zasady informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. Uzasadnienia wyroków poddawane są na bieżąco procesowi anonimizacji. Podobnie nie stanowi o przetworzeniu informacji sięganie do materiałów archiwalnych. Nie mniej jednak, interes społeczny przejawia się pogłębianiu świadomości obywateli na temat pozyskiwania odszkodowań i zadośćuczynienia za śmierć osób bliskich. W związku z coraz większym zainteresowaniem obywateli sprawami w tym zakresie, a także prowadzonymi badaniami, konieczny jest dla zapewnienia prawidłowego prowadzenia spraw, dostęp oraz analiza orzeczeń sądowych, jakie zapadły w podobnych sprawach. Uzyskanie żądanych informacji ma na celu analizę i przygotowanie, a także usprawnienie prowadzenia postępowań sądowych, z uwzględnieniem orzecznictwa sądowego. Dostęp do wyroków sądów wraz z ich uzasadnieniami stanowi jeden ze sposobów kontroli wymiaru sprawiedliwości.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Prezes Sądu Okręgowego w O. odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji organ potwierdził, że orzeczenia sądowe, a zatem i ich poszczególne fragmenty stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednakże żądana informacja jest informacją przetworzoną z uwagi na konieczność wyodrębnienia z licznego zbioru orzeczeń, zapadłych w okresie ponad 4 – letnim (lata 2016 – 2020), w zbiorczej kategorii spraw o odszkodowanie i zadośćuczynienie (160 spraw) wyselekcjonowanych danych, usystematyzowanych zgodnie z wnioskiem. Udostępnienie żądanej informacji wymaga przeprowadzenia stosownej analizy wybranej kategorii orzeczeń, sprowadzającej się do pogłębionych badań treści poszczególnych rozstrzygnięć, w celu wytworzenia swoistego zestawienia informacji. Wiąże się to z koniecznością podjęcia działań organizacyjnych i zaangażowania do tego celu środków osobowych. Sąd nie dysponuje gotową informacją, której domaga się wnioskodawca. Prowadzone w sądzie okręgowym urządzenia ewidencyjne, jak i regulacje prawne normujące zasady nadawania poszczególnym sprawom cywilnym symboli numerycznych, nie wyodrębniają kategorii orzeczeń w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie z art. 446 § 3 i 4 k.c. Wytworzenie żądanej informacji uwarunkowane byłoby wykonaniem iście tytanicznej pracy analitycznej, sprowadzającej się do drobiazgowej analizy akt spraw (zweryfikowanie osoby inicjującej postępowanie – poszkodowany czy najbliższy członek rodziny), wszystkich rozstrzygnięć, które zapadły w ponad czteroletnim okresie w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie w celu wyselekcjonowania informacji żądanej przez wnioskodawcę.

Zdaniem organu zobowiązanego, nie wynika, aby wnioskodawca – radca prawny zamierzał wykorzystać przetworzoną informację publiczną zgodnie z istotnym interesem publicznym. Wnioskodawca nie wykazał, aby w ramach kancelarii radcowskiej prowadził np. na szeroką skalę kampanię informacyjną w tym zakresie, czy też podejmował innego rodzaju działania popularyzacyjne wiedzę społeczną w tej materii o zasięgu ogólnopolskim. Niewystarczająca jest subiektywna opinia wnioskodawcy odnośnie przyczynienia się uzyskanej informacji do usprawnienia funkcjonowania organów państwowych.

W odwołaniu wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielenie informacji publicznej, zarzucając:

- naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez uznanie, że żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, podczas gdy jest to informacja publiczna prosta,

- naruszenie art. 61 Konstytucji RP przez brak udostępnienia żądanej informacji publicznej,

- błędne uznanie, że wyrok z uzasadnieniem stanowi informację publiczną przetworzoną, podczas gdy informacja publiczna przetworzona w chwili złożenia wniosku nie istnieje,

- błędne uznanie, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, podczas gdy informacje te mogą stanowić jedynie informacje przekształcone (podlegające anonimizacji), a nie przetworzone,

- błędne uznanie, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, podczas gdy zrealizowanie wniosku nie wymaga podjęcia czynności merytorycznych (intelektualnych), prowadzących do wytworzenia nowych jakościowo informacji, zaś konsekwencje czasochłonności realizacji wniosku nie mogą obciążać wnioskodawcy.

Według wnioskodawcy, wyodrębnienie informacji ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu. Wniosek dotyczy orzeczeń sądu, które należy jedynie wyszukać w posiadanych zbiorach i ewentualnie je zanonimizować. Rozpoznanie wniosku nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru dokumentów z tego zasobu według określonych wielu kryteriów, przeprowadzenia zestawień i wyciągów. Rozpoznanie wniosku nie jest także związane z koniecznością poniesienia znacznych kosztów osobowych lub finansowych i nie wymaga takich działań organizacyjnych, które trudne byłyby do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu i znacznie utrudniały wykonywanie przypisanych mu zadań. Nie jest przetwarzaniem informacji wysiłek intelektualny przy zbieraniu danych, polegający tylko na odszukiwaniu ich w określonych rejestrach i dokonaniu podstawowych działań arytmetycznych. Takie czynności organu, jak np. selekcja dokumentów, są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie noszą cech przetwarzania informacji.

Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w O.. W uzasadnieniu decyzji uznano, że organ pierwszej instancji w dniu złożenia wniosku nie dysponował gotową informacją w postaci wyselekcjonowanych wyroków w sprawach o zadośćuczynienie i odszkodowanie z art. 446 § 3 i § 4 k.c. We wskazanym we wniosku okresie do Sądu Okręgowego wpłynęło 160 spraw, których treść powinna zostać zweryfikowana dla ustalenia, które z orzeczeń będą odpowiadać żądaniu wnioskodawcy. Słuszne było zatem wezwanie zainteresowanego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Wnioskodawca odpowiedział na wezwanie, polemizując ze stanowiskiem organu i nie wykazując przy tym szczególnie istotnego interesu publicznego. Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu, a nie jedynie interesy indywidualne. Zdaniem organu drugiej instancji, wnioskodawca nie posiada obiektywnych możliwości spowodowania wykorzystania żądanych informacji dla poprawy funkcjonowania struktur publicznych. Organ drugiej instancji nie widzi podstaw do przyjęcia, że informacje, które uzyskałby wnioskodawca, miałyby znaczenie z punktu widzenia efektywności funkcjonowania państwa. Trudno też zakładać, że mogłyby się realnie przełożyć na poprawę funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej, zarzucając:

- naruszenie ar. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez odmowę udostępnienia informacji,

- naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez uznanie, że żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, podczas gdy jest to informacja publiczna prosta, a brak dostępnych funkcji w systemie elektronicznym sądu, służących do organizacji i wyodrębnienia kategorii orzeczeń nie może przesądzać o przetworzonym jej charakterze,

- naruszenie art. 61 Konstytucji RP przez brak udostępnienia żądanej informacji publicznej,

- naruszenie art. 6, art. 7 i 8 k.p.a. polegające na niewłaściwym ich zastosowaniu i odmowie udzielenia informacji z uwagi na brak dostępnych funkcji w systemie elektronicznym sądu, służących do organizacji i wyodrębnienia kategorii orzeczeń w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie z art. 446 § 3 i 4 k.c. i w związku z tym uznanie tych informacji za przetworzone, podczas gdy charakter techniczny sytemu nie może przesądzać o charakterze wnioskowanych informacji, które dotyczą szeregu informacji prostych,

- błędne uznanie, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, podczas gdy:

a) informacja publiczna przetworzona w chwili złożenia wniosku nie istnieje,

b) charakter techniczny sytemu i brak dostępnych funkcji w systemie elektronicznym sądu, służących do organizacji i wyodrębnienia kategorii orzeczeń w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie z art. 446 § 3 i 4 k.c., nie może przesądzać o przetworzonym charakterze informacji,

c) wnioskowane informacje mogą stanowić jedynie informacje przekształcone (podlegające anonimizacji), a nie przetworzone,

d) zrealizowanie wniosku nie wymaga podjęcia czynności merytorycznych (intelektualnych), prowadzących do wytworzenia nowych jakościowo informacji, zaś konsekwencje czasochłonności realizacji wniosku nie mogą obciążać wnioskodawcy,

e) zestawienie, uszeregowanie orzeczeń według określonego kryterium nie jest cechą informacji przetworzonej,

f) czasochłonność, kosztowność oraz trudności organizacyjno-techniczne lub biurowe, jakie wiążą się z przygotowaniem danej informacji publicznej, nie stanowią o jej przetworzonym charakterze i nie mogą zwalniać z obowiązku udostępnienia informacji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wyodrębnienie informacji ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu. Wniosek dotyczy orzeczeń sądu, które należy jedynie wyszukać w posiadanych zbiorach i ewentualnie je zanonimizować. Rozpoznanie wniosku nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru dokumentów z tego zasobu według określonych wielu kryteriów, przeprowadzenia zestawień i wyciągów. Rozpoznanie wniosku nie jest także związane z koniecznością poniesienia znacznych kosztów osobowych lub finansowych i nie wymaga takich działań organizacyjnych, które trudne byłyby do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu i znacznie utrudniały wykonywanie przypisanych mu zadań.

Poza tym, charakter techniczny sytemu nie może przesądzać o charakterze wnioskowanych informacji, które dotyczą szeregu informacji prostych. Trudności w wygenerowaniu informacji żądanej przez wnioskodawcę wynikają z ograniczeń systemu informatycznego, nie zaś z charakteru wnioskowanej informacji. Również ilość spraw, na którą powołuje się organ – 160 spraw, nie stanowi przesłanki do odmowy udzielenia informacji. Wytworzenie tej informacji nie wymaga znacznego zaangażowania intelektualnego i czasowego ani działań analitycznych, wobec czego nie stanowi informacji przetworzonej. Czynności te nie mają charakteru intelektualnego, twórczego, a stanowią proste czynności kancelaryjno – biurowe o charakterze technicznym. Nie jest przetwarzaniem informacji wysiłek intelektualny przy zbieraniu danych, polegający tylko na odszukiwaniu ich w określonych rejestrach i dokonaniu podstawowych działań arytmetycznych. Takie czynności organu, jak np. selekcja dokumentów, są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie noszą cech przetwarzania informacji. Informacja prosta nie zmienia się też w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga w rozpatrywanej sprawie nie jest zasadna.

Kwestie związane z dostępem do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, dalej u.d.i.p.).

Nie jest sporne pomiędzy stronami postępowania, że Prezes Sądu Okręgowego, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a żądana przez skarżącego informacja w postaci skanów wyroków wraz z uzasadnieniami stanowi informację publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Kwestią sporną jest natomiast, czy żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację prostą czy informację przetworzoną, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odmawiając udostępnienia informacji publicznej w postaci skanów wyroków wraz z uzasadnieniami, organ wyjaśnił, żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, a skarżący pomimo wezwania organu nie wykazał istotności uzyskania tej informacji dla interesu publicznego.

Ustawodawca, wprowadzając pojęcie "informacji przetworzonej" w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., ograniczającym prawo dostępu do informacji publicznej przez konieczność wykazania istotności uzyskania informacji dla interesu publicznego, nie zdefiniował tego pojęcia w ustawie. Brak definicji legalnej oznacza, że ustawodawca godzi się na przyjmowanie znaczenia danego pojęcia w oparciu o rozumienie nadawane w języku potocznym, a więc dopuszcza również jego wieloznaczność i akceptuje pewien zakres nieostrości. W ustaleniu jednolitego rozumienia kryterium "przetworzenia" istotna jest rola orzecznictwa sądów administracyjnych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na dwa aspekty "przetworzenia" informacji prostych. Pierwsze rozumienie "przetworzenia" uwzględnia zmiany jakościowe informacji prostych, drugie podkreśla aspekt techniczny i ilościowy, traktując przetworzenie informacji prostych w kategoriach czynności, jakim muszą zostać poddane, aby uzyskać dane podlegające udostępnieniu. Funkcjonują zatem dwa kryteria uznawania informacji publicznej za informację przetworzoną.

W pierwszym znaczeniu informacja przetworzona to informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w wymaganej treści i postaci, a jej wytworzenie wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonych czynności analitycznych i intelektualnych w odniesieniu do posiadanego zbioru danych. Przetworzeniem jest zebranie, często na podstawie różnych kryteriów, informacji prostych i ich następnie zanalizowanie, zredagowanie, opracowanie w postaci nowego dokumentu i nowej informacji o treści, która do tej pory w takiej postaci nie istniała. Drugie rozumienie informacji przetworzonej dotyczy przypadków, gdy żądanie udostępnienia istniejącej informacji publicznej ma taki zakres i rozmiar, że wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań poza zakresem jego rutynowych czynności, skierowanych na przygotowanie żądanej informacji i nadanie jej formy umożliwiającej udostępnienie, albowiem proste udostępnienie w formie posiadanej przez podmiot zobowiązany nie jest możliwe. W tym drugim rozumieniu suma informacji prostych, w zależności od wiążącego się z ich wyselekcjonowaniem i przygotowaniem nakładu koniecznej pracy i środków, może być traktowana jako informacja przetworzona (tak wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11; wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 863/14; wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1645/14; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1362/17; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1056/18; wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 4369/18, oraz I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Wolters Kluwer 2016, komentarz do art. 3, teza 1).

Takie stanowisko zostało wyrażone także w wyroku NSA z dnia 23 stycznia 2015 r., I OSK 315/14 (publ. Lex nr 1683050), w którym zawarto tezę, że "w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstała w wyniku wskazanych wyżej działań. Zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej."

Przywołać także należy pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 9 sierpnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 977/11, w którym Sąd podkreślił, że: "jeżeli jednak utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca, to jest to informacja przetworzona."

Organy obu instancji wskazały w niniejszej sprawie na to drugie rozumienie "przetworzenia" informacji publicznej. Dlatego też Prezes Sądu Okręgowego w piśmie z dnia 29 maja 20129 r. poinformował wnioskodawcę, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną i wezwał wnioskodawcę do wykazania występowania szczególnie istotnego publicznego w uzyskaniu żądanej informacji, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy udostępnienia informacji. Wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej na etapie składania wniosku nie musi bowiem wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powinien jednak poinformować wnioskodawcę, że dana informacja jest w jego ocenie informacją przetworzoną, wobec czego jej udostępnienie jest możliwe w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Przyjęte przez organ rozumienie informacji przetworzonej wymaga uwzględnienia okoliczności danego przypadku i ich oceny przez pryzmat zakresu i rodzaju czynności koniecznych do przygotowania informacji o treści i zakresie żądanym przez wnioskodawcę.

Należy wskazać również na wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 866/14, w którym Sąd akcentuje, że organy muszą liczyć się z tym, że każdy zainteresowany podmiot ma prawo uzyskać odpowiedź na interesujące go kwestie ze sfery spraw publicznych, a organ zobowiązany jest temu uczynić zadość. Nie zmienia to jednak okoliczności, że konkretne żądanie może w istocie zawierać wniosek o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. Taką okoliczność należy jednak wykazać w uzasadnieniu decyzji. Podobny pogląd został zaprezentowany również np. w wyrokach NSA z 18 września 2014 r., I OSK 60/14 i WSA w Poznaniu z 10 grudnia 2014 r., IV SA/Po 940/14.

W ocenie Sądu, organy obu instancji rozpoznając wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej sprostały wymogom, o których mowa w art.107 § 3 k.p.a. i wykazały, że żądana przez skarżącego informacja stanowi informację przetworzoną. Organy wyjaśniły w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć w sposób nie budzący wątpliwości, że przygotowanie żądanej informacji wymaga czasochłonnych i pracochłonnych działań, analiz i opracowań zebranego materiału, które byłyby trudne do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego podmiotu i znacznie utrudniłyby wykonywanie przypisywanych mu zadań.

Przede wszystkim organy wskazały, że żądana przez skarżącego informacja nie mogła zostać wyselekcjonowana automatycznie z informatycznego zbioru orzeczeń. Z informacji kierownika sekretariatu I Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego wynika, że w systemie Currenda nie ma możliwości wygenerowania spraw od odszkodowanie i zadośćuczynienie z art. 446 § 3 i § 4 k.p.c. Istnieje jedynie możliwość wygenerowania spraw o odszkodowanie i zadośćuczynienie, które zakończyły się wydaniem wyroku. Jest to 160 spraw (w 5 roszczenie oddalono, w 155 uwzględniono w całości lub w części). Zasadnie organy wskazały, że udostępnienie żądanej informacji wymagałoby wyszukania wszystkich 160 orzeczeń należących do zbiorczej kategorii spraw o odszkodowanie i zadośćuczynienie, a następnie dokonania przez pracownika sądu indywidualnej i drobiazgowej analizy uzasadnień tych orzeczeń pod kątem wyselekcjonowania orzeczeń według danych podanych przez skarżącego, tj. ustalenia kto wystąpił z roszczeniem w danej sprawie, poszkodowany czy najbliższy członek rodziny. Skarżący wnioskował bowiem o udostępnienie orzeczeń w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie z art. 446 § 3 i § 4 k.p.c. wydanych po 1 stycznia 2016 r., a więc za okres blisko 4,5 roku.

Organ wskazał także, ze prowadzone w sądzie okręgowym urządzenia ewidencyjne, jak i obowiązujące regulacje prawne, normujące zasady nadawania poszczególnym sprawom cywilnym symboli numerycznych, nie wyodrębniają kategorii orzeczeń w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie z art. 446 § 3 i 4 k.c. (załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej – Dz. Urz. M. S. z 2019 r., poz. 138).

Sąd podziela pogląd organów, że znaczy nakład pracy i zaangażowanie pracowników sądu związane z udostępnieniem żądanej informacji oznacza, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przetworzeniem informacji publicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Przygotowanie skanów żądanych orzeczeń łączy się w sprawie z takim zakresem czynności, dla których uzasadnieniem może być jedynie wzgląd na interes publiczny, ingerują one bowiem nadmiernie w zwykłe czynności podmiotu zobowiązanego.

Skarżący nie wykazał w piśmie z dnia 4 czerwca 2020 r., że udostępnienie mu informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wskazując jedynie ogólnie na pogłębianie świadomości obywateli na temat pozyskiwania odszkodowań i zadośćuczynienia za śmierć osób bliskich w związku z coraz większym zainteresowaniem obywateli sprawami w tym zakresie oraz prowadzone badania, nie precyzując jakie działania zamierza podjąć w tym zakresie z wykorzystaniem żądanego orzecznictwa. Nie wyjaśnił również, w jaki sposób żądane orzecznictwo przyczyni się do usprawnienie prowadzenia postępowań sądowych oraz umożliwi kontrolę wymiaru sprawiedliwości.

Należy zaznaczyć, że działanie na rzecz interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa. Charakter czy też pozycja podmiotu, który występuje z żądaniem udzielenia informacji przetworzonej ma wpływ na ocenę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, a zwłaszcza realne możliwości przyszłego wykorzystania przez ten podmiot uzyskanych danych. Przykładem w tym zakresie może być np. poseł lub senator zasiadający w komisji ustawodawczej, mający możliwość kształtowania uchwalanych przepisów prawa, organizacja zawodowa lub społeczna mogąca realnie wpłynąć na funkcjonowanie organu np. poprzez realne przeprowadzenie obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej. Podmioty te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych przetworzonych informacji publicznych w celu "usprawnienia" funkcjonowania odpowiednich organów (wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., I OSK 865/14, Lex nr 1677565). Skarżący nie wykazał natomiast tego rodzaju możliwości.

Podkreślić również należy, że uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami konkretnych organów. W związku z tym udzielanie informacji publicznej przetworzonej podmiotom, które nie zapewniają, że zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania danego organu państwa przemawia za przyjęciem, iż po ich stronie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający udzielenie im żądanej przetworzonej informacji publicznej.

Wskazywanie przez skarżącego, że dostęp oraz analiza orzeczeń sądowych, jakie zapadły w podobnych sprawach, konieczne są dla zapewnienia prawidłowego prowadzenia spraw wiąże się z prowadzeniem przez skarżącego praktyki w kancelarii radcy prawnego. Rodzi to przekonanie o indywidualnym, a nie publicznym charakterze interesu, w jakim wniosek został skierowany do Sądu Okręgowego, skoro celem uzyskania żądanej informacji było zapoznanie się z praktycznym stosowaniem przepisów prawa cywilnego w orzecznictwie tego Sądu.

Z wyżej wskazanych względów zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nie zasługują na uwzględnienie. Jak już powyżej wyjaśniono, nie są słuszne twierdzenia skarżącego, jakoby wytworzenie żądanej informacji nie wymagało znacznego zaangażowania intelektualnego i czasowego ani też działań analitycznych pracowników organu. Wyselekcjonowanie żądanych informacji nie stanowi, jak zarzucił skarżący, jedynie "prostych czynności kancelaryjno – biurowych o charakterze technicznym". Nie uzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., polegający na niewłaściwym ich zastosowaniu i odmowie udzielenia informacji z uwagi na brak dostępnych funkcji w systemie elektronicznym organu, bowiem charakter żądanej informacji podlega indywidualnej ocenie z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy, w tym nakładu pracy i czasu, niezbędnych do realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto do postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ, w tym do ustalenia charakteru żądanej informacji, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, jako ustawa szczególna, reguluje w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego to jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jedynie w art. 16 ust. 2, a więc należy wyłączyć stosowanie przepisów tego Kodeksu do faz poprzedzających wydanie decyzji. Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej prowadzi czynności procesowe stanowiące postępowanie wyjaśniające. Bez tych czynności nie byłaby możliwa ocena, czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Czynności te nie są jednak oparte o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące, postępowanie dowodowe (wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2020 r., I OSK 2958/19, Lex nr 2979207).

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.