Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1666/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 117 w zw. z art. 89, art. 256 ust. 1, art. 315 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska- Matusiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia świadectwa ochronnego na wzór zdobniczy pt.: "Słupek ostrzegawczo-ochronny, zwłaszcza do znakowania krawędzi drogi" oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2008 r. Urząd Patentowy RP na podstawie § 1 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych (Dz. U. nr 8, poz. 45 ze zm.), dalej rozporządzenie RM oraz art. 315 ust. 3 ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2004, nr 33, poz. 286) dalej p.w.p., unieważnił świadectwo ochronne na wzór zdobniczy pt.: "Słupek ostrzegawczo-ochronny, zwłaszcza do znakowania krawędzi drogi" nr [...] (dalej wzór zdobniczy), udzielone na rzecz E. W., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...] z siedzibą w O. (dalej skarżąca).

Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z [...] października 1999 r. Urząd Patentowy RP zarejestrował na rzecz skarżącej ww. wzór zdobniczy z mocą od [...] sierpnia 1997 r. Ochrona tego prawa wygasła [...] sierpnia 2002 r.

[...] lutego 2004 r. L. S., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w C. (dalej wnioskodawczyni, uczestnik postępowania) wniosła o unieważnienie prawa ochronnego na ww. wzór zdobniczy. Za podstawę swojego żądania wskazała art. 68 ust. 1 w związku z art. 82 ustawy z 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. 1993 r., nr 26, poz. 117 ze zm.), dalej u.w., w zw. z § 1 i § 6 ust. 2 Rozporządzenia RM, mających zastosowanie w zw. z art. 315 ust. 1 i 3 p.w.p.

W uzasadnieniu wniosku oraz w pismach procesowych złożonych w toku postępowania spornego, wnioskodawczyni stwierdziła, że rejestracja spornego wzoru zdobniczego nastąpiła z naruszeniem ww. przepisów, gdyż przedmiotowy wzór zdobniczy nie był nowy w dacie jego pierwszeństwa, albowiem był produkowany przez wnioskodawczynię od 1992 r. Na dowód powyższego przedstawiła: trzy zamówienia z roku 1996, złożone u niej przez skarżącą na wykonanie wyrobów, określonych jako dekiel pachołka drogowego i rura pachołka drogowego oraz szereg faktur z lat 1995-1996, na ww. wyroby, a także internetowe wydruki rozliczeń finansowych ze skarżącą z lat 1995-1996, zawierające daty, kwoty i symbole transakcji. Swój interes prawny wnioskodawczyni uzasadniała pozwem skarżącej, wniesionym [...] grudnia 2001 r. do Sądu Okręgowego w [...], o zakazanie wnioskodawczyni wytwarzania, reklamy i wprowadzania do obrotu słupków ostrzegawczo-ochronnych oraz publicznych przeprosin z powodu naruszania spornego prawa, co w ocenie wnioskodawczyni skutkowało ograniczeniem jej swobody działalności gospodarczej. Nadto zgłoszony został wniosek o przesłuchanie wnioskodawczyni na okoliczność produkcji, tożsamego jak sporny, słupka od początku lat 90-tych i sprzedawania go również innym, niż skarżąca, podmiotom.

Pismem z [...] maja 2004 r. skarżąca wniosła o oddalenie ww. wniosku, jako bezzasadnego z uwagi na to, że sporne rozwiązanie jest nowe. Skarżąca uznała, że przedłożone zamówienia na części i elementy, oraz faktury za wykonanie ww. części, potwierdzają jedynie, że wnioskodawczyni wykonała zamówienie według specyfikacji i wystawiła faktury. Natomiast internetowe wydruki rozliczeń finansowych potwierdzają jedynie współpracę w ramach działalności gospodarczej wnioskodawczyni. Potwierdziła, iż w latach 1995-1996 zamawiała u wnioskodawczyni niektóre części i elementy używane następnie do produkcji słupków ostrzegawczo-ochronnych o cechach różnych od przedmiotu spornego prawa.

W odpowiedzi na powyższe wnioskodawczyni podniosła, iż kwestionując wartość dowodową dokumentów przedłożonych przez nią, skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność wprowadzenia przez nią zmian konstrukcyjnych, technologicznych przy produkcji słupków ostrzegawczo-ochronnych. Na rozprawie przez organem podniosła dodatkowo, iż prawa autorskie do spornego słupka powinny przysługiwać jej, a nie skarżącej.

Urząd Patentowy RP decyzją z [...] marca 2005 r., działający w trybie postępowania spornego, oddalił ww. wniosek. Ustosunkowując się do zarzutu braku nowości Urząd Patentowy RP podniósł, że dla jego rozstrzygnięcia należałoby porównać ze sobą konkretne postacie spornego "słupka ostrzegawczo-ochronnego" według [...], w świetle ich postaci pokazanych i opisanych w dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Wskazał, że żaden z przedłożonych dokumentów nie tylko nie ujawniał konkretnej postaci spornego "słupka ostrzegawczo-ochronnego" według [...], ale nawet nie odnosił się do całości postaci jakiegokolwiek słupka ostrzegawczo-ochronnego. W ocenie organu, przedłożone zamówienia na ogólnie określone części i elementy, oraz faktury za wykonanie tych części, potwierdzają jedynie, że wnioskodawczyni wykonała zamówienie według bliżej nieokreślonej specyfikacji i wystawiła faktury. Internetowe wydruki rozliczeń finansowych, potwierdzają zaś w ocenie organu jedynie tę współpracę w ramach działalności gospodarczej wnioskodawczyni. Nie mogą one natomiast stanowić skutecznych dowodów ujawnienia konkretnej postaci spornego "słupka ostrzegawczo-ochronnego" według [...]. W tej sytuacji organ uznał zarzut braku nowości za bezzasadny i orzekł o oddaleniu wniosku.

Na powyższą decyzję wnioskodawczyni złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 lutego 2006 r. uchylił ją. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, a także nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył materiału dowodowego oraz nienależycie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, mających istotne w niej znaczenie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy, naruszało podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd podzielił pogląd Urzędu Patentowego RP, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy porównać ze sobą konkretne postacie słupka w świetle ich postaci pokazanych i opisanych w dokumentacji, przedłożonej przez wnioskodawcę, przy czym zgodnie z treścią przepisu § 1 Rozporządzenia RM decydujący wpływ na wynik tego porównania winien mieć widoczny wygląd tych postaci.

Decyzją z [...] marca 2008 r. Urząd Patentowy unieważnił świadectwo ochronne na wzór zdobniczy pt.: "Słupek ostrzegawczo-ochronny, zwłaszcza do znakowania krawędzi drogi" nr [...]. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazał, że interes prawny po stronie wnioskodawczyni istnieje i wynika z pozwu sądowego skarżącej przeciwko wnioskodawczyni w związku z naruszeniem przez wnioskodawczynię świadectwa ochronnego na sporny wzór zdobniczy. Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy i przywołaniu przepisów prawa, organ podniósł, że sporny wzór zdobniczy został zarejestrowany w dwóch odmianach: 1. długa jest przeznaczona do montowania bezpośrednio w podłoże pobocza drogi, 2. krótka jest przeznaczona do mocowania do konstrukcji i elementów znajdujących się nad powierzchnią drogi. Zakres ochrony dla pierwszej odmiany tyczył słupka ostrzegawczo-ochronnego w postaci rury zamkniętej od góry, podzielonej wzdłuż pionowej osi na trzy segmenty - górny, środkowy i dolny, w którym segment środkowy stanowi rurę o ściance koloru czerwonego i gładkiej powierzchni zewnętrznej zaopatrzoną w płytkę odblaskową koloru białego na jednej powierzchni bocznej rury oraz płytkę odblaskową koloru czerwonego na drugiej powierzchni bocznej rury, znamienny tym, że górny krótki segment i dolny długi segment stanowią rurę o przekroju trójkąta z zaokrąglonymi wierzchołkami, ze ścianką koloru białego o gładkiej powierzchni zewnętrznej. Zakres ochrony dla drugiej odmiany tyczył słupka ostrzegawczo-ochronnego w postaci krótkiej rury zamkniętej od góry, a od dołu zaopatrzonej w spornik mocujący, podzielonej wzdłuż osi pionowej na trzy segmenty - górny, środkowy i dolny, w którym segment środkowy stanowi rurę o ściance koloru czerwonego i gładkiej powierzchni zewnętrznej zaopatrzoną w płytkę odblaskową koloru białego na jednej powierzchni bocznej rury oraz w płytkę odblaskową koloru czerwonego na drugiej powierzchni bocznej rury, znamienny tym, że górny krótki segment i dolny krótki segment stanowią rurę o przekroju trójkąta z zaokrąglonymi wierzchołkami ze ścianką koloru białego o gładkiej powierzchni zewnętrznej. Urząd Patentowy RP zauważył, że podział przedmiotowego słupka na trzy segmenty: biały-czerwony-biały, wynika wprost z załącznika nr 1 do Zarządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 3 marca 1994 r. "Instrukcja o znakach drogowych pionowych, tom I, zasady stosowania znaków i urządzeń bezpieczeństwa ruchu"; (MP z 9 marca 1994 r. Nr 16, poz. 120), dalej jako Zarządzenie. Pierwsza odmiana spornego wzoru zdobniczego odpowiada opisowi słupka oznaczonego w ww. załączniku do Zarządzenia symbolem U-1a, zatem nie może być cechą znamienną spornego słupka, że obok segmentu w kolorze czerwonym (cecha wskazana jako znana), posiada on dwa segmenty w kolorze białym, z których jeden znajduje się nad segmentem czerwonym, a drugi pod nim, ponieważ są to cechy znane ze słupka U-1a, przy czym powierzchnia słupków powinna być czysta, gładka, pozbawiona rys, pęcherzy i wgłębień. W ocenie organu myląca było również cecha, wskazująca na kształt przekrojów poprzecznych białych segmentów spornego słupka, ponieważ sugeruje, że segment czerwony ma inny przekrój poprzeczny. Jest to udziwnienie zupełnie niepotrzebne, ponieważ ten segment w przekroju ma identyczny kształt. Pierwsza odmiana słupka według spornego wzoru różni się od słupka U-1a tylko przekrojem poprzecznym, który w słupku U-1a jest trapezem równoramiennym, a w spornym wzorze trójkątem równoramiennym. Pojęcia trójkąt i trapez w przypadku rur z tworzyw sztucznych są umowne, ze względu na zaokrąglone krawędzie rur, z których wytwarza się słupki, a zaokrąglenia wynikają z technologii produkcji rur. Zatem jedyną cechą nową, według odmiany pierwszej spornego słupka w porównaniu do słupka U-1a był inny przekrój poprzeczny tj. "trójkąt" z zaokrąglonymi wierzchołkami. Analogiczne uwagi organ odniósł także do słupka według drugiej odmiany spornego wzoru, który odpowiada słupkowi U-1b. Jedyną cechą nową według drugiej odmiany spornego wzoru w porównaniu ze słupkiem U-1b był nie trapezowy, a trójkątny przekrój poprzeczny, przy czym "trójkąt" miał zaokrąglone wierzchołki. Urząd Patentowy RP wskazał, że słupki prowadzące z tworzyw sztucznych mogą być wytwarzane m.in. z polichlorku winylu (PCW) lub z polietylenu (PE), przy czym słupki U-1a lub U-1b, wprowadzane do obrotu muszą być zgodne z instrukcją o znakach drogowych pionowych oraz muszą mieć aprobatę techniczną wydaną przez uprawnioną jednostkę. Skarżąca produkowała słupki najpierw z polichlorku winylu (PCV), a później z polietylenu (PE), o czym świadczą m.in. zamówienia złożone u wnioskodawczyni oraz faktury wystawione przez wnioskodawczynię. Słupki wykonane przez wnioskodawcę to: 1. słupek z polichlorku winylu (PCV), 2. słupek z polietylenu (PE). Pierwszy z nich (PCV) stanowi rura o przekroju poprzecznym w kształcie "trójkąta" z zaokrąglonymi kątami. Zgodnie z instrukcją dotyczącą wyglądu słupka U-1a, słupek ten posiada folię czerwoną dzielącą słupek na 3 barwne segmenty kolejno (patrząc od góry): biały, czerwony, biały, przy czym czerwony segment zaopatrzony jest zgodnie z instrukcją dot. słupka U-1 a w światełka odblaskowe. Natomiast słupek drugi (PE) wytworzony jest w ten sposób, że do segmentu w kolorze czerwonym (czerwony polietylen) są dospawane doczołowo segmenty z białego polietylenu. Segment z czerwonego polietylenu zgodnie z instrukcją dot. słupka U-1 a jest zaopatrzony w elementy odblaskowe (biały i czerwony). Przekrój poprzeczny jest w kształcie "trójkąta", którego wierzchołek leżący naprzeciw podstawy jest zaokrąglony, natomiast kąty przy podstawie nie są zaokrąglone. W rzeczywistości te kąty też są zaokrąglone, co wynika z technologii wytwarzania rur z polietylenu. Na słupek (PE) wnioskodawczyni uzyskała [...] lutego 1998 r. aprobatę techniczną Instytutu Badawczego Dróg i Mostów (dalej Instytut). Taką samą aprobatę, na słupek (PE), uzyskała także skarżąca, ale [...] lutego 1997 r. Organ stwierdził, mając powyższe na uwadze, że słupki wnioskodawczyni i skarżącej są identyczne wymiarowo i kolorystycznie, jednakże podkreślił, że identyczność ta nie może dziwić, ponieważ oba słupki są zgodne z ww. przepisami. Przy czym z porównania przekrojów poprzecznych obu słupków widać, że bardziej zbliżony do trapezu, o którym mowa w Zarządzeniu jest słupek skarżącej. Do ochrony skarżąca zgłosiła sporny wzór zdobniczy o przekroju poprzecznym trójkątnym. Nastąpiło to dlatego, że takie kształty przekroju poprzecznego miały rury, z których skarżąca wytwarzała słupki drogowe. Technologicznie łatwiej bowiem wytworzyć rurę o przekroju poprzecznym w kształcie "trójkąta" z zaokrąglonymi wierzchołkami, niż trapez z zaokrąglonymi wierzchołkami, przy czym zarówno "trójkąt" równoramienny o zaokrąglonych wierzchołkach, jak i "trapez" równoramienny o zaokrąglonych wierzchołkach, przy zachowaniu wymiarów zgodnych z Zarządzeniem, różnią się tak niewiele, że wnioskodawczyni uzyskała np. akceptację Instytutu na "trójkąt", w którym wierzchołek leży naprzeciw podstawy jest wyraźnie zaokrąglony, a więc nie jest trapezem pokazanym w Zarządzeniu. Urząd Patentowy RP na poparcie ww. stwierdzeń, dotyczących identyczności słupków przywołał opinię biegłego sądowego - powołanego przez sąd powszechny w sprawie z ww. pozwu skarżącej przeciwko wnioskodawczyni, z której także wynikało, że słupki są identyczne, bowiem zostały wytworzone z rury o identycznym przekroju poprzecznym, wymiarach i kolorystyce. Zdaniem organu fakt wprowadzenia przez skarżącą na rynek słupków z PCV, stanowił dowód braku nowości spornego wzoru zdobniczego, ponieważ przekroje poprzeczne słupków, zarówno z polichlorku winylu (PCV), jak i z polietylenu (PE) były identyczne i miały postać trójkąta z zaokrąglonymi wierzchołkami. Niezależnie od tego sporny wzór zdobniczy utracił nowość wskutek wprowadzenia na rynek przez skarżącą słupków z polietylenu. Aprobatę techniczną na taki słupek skarżąca uzyskała [...] lutego 1997 r. Przed tą datą i po niej skarżąca nabywała u wnioskodawczyni elementy z polietylenu do produkcji słupków w ilościach, które nie mogły stanowić produkcji "na magazyn" i te ilości wyraźnie wskazują, że była to produkcja rynkowa, a ponieważ zgłoszenie spornego wzoru zdobniczego do rejestracji nastąpiło dopiero [...] sierpnia 1997 r., to sporny wzór zdobniczy w dacie zgłoszenia nie był nowy. Urząd Patentowy RP stwierdził także, że sporny wzór zdobniczy utracił nowość również wskutek wprowadzenia na rynek słupków z PCV przez inne podmioty, nabywające u wnioskodawczyni elementy do produkcji słupków (rura + dekielek), ponieważ słupki tych podmiotów, także musiały być zgodne z Zarządzeniem oraz posiadać aprobatę techniczną Instytutu. Ponadto organ wskazał, że skarżąca przyznając, że w latach 1995-1996 zamawiała u wnioskodawczyni dekielek i rurę pachołka drogowego - jako produkt wyjściowy dla dalszego procesu technologicznego, nie dodała, że również w 1997 r. kupowała od wnioskodawczyni rury z polietylenu. Jednocześnie organ podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodu na okoliczność przerabiania kupowanych u wnioskodawczyni rur o innym niż trójkątny przekroju, a następnie przetwarzaniu kształtu tych rur na trójkątny z zaokrąglonymi wierzchołkami, zastrzeżonymi w spornym wzorze zdobniczym. Urząd Patentowy RP uznał za nieprawdziwe twierdzenie, że rejestrując sporny wzór zdobniczy rozwiązała zagadnienie estetyczne. Wskazał, że przedmiotem ochrony spornego znaku zdobniczego był poprzeczny przekrój słupka drogowego o kształcie trójkąta z zaokrąglonym wierzchołkami, podczas gdy cechy "estetyczne" wynikają bezpośrednio z Zarządzenia.

Na powyższą decyzję z [...] lutego 2008 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

b. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału;

c. art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz.1270, z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a. poprzez naruszenie obowiązku działania zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku sądu administracyjnego.

Zdaniem skarżącej Urząd Patentowy RP nie ustalił, mimo, że był do tego zobowiązany przepisami prawa i wytycznymi Sądu z 17 lutego 2006 r., jaką konkretnie postać słupka, ujawnioną przed datą zgłoszenia przedmiotowego wzoru zdobniczego do ochrony - przed [...] sierpnia 1997 r., przeciwstawił wzorowi zdobniczemu chronionemu prawem z rejestracji nr [...]. Ustalenia w tym zakresie zostały, w jej ocenie zastąpione domysłami i hipotezami na temat wyglądu słupka, a hipotezy i pytania, na które organ udzielił prostych odpowiedzi, nie zastąpią dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, do czego zobowiązują art. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Nadto wnosząca skargę wskazała, że organ w sposób sprzeczny ze wskazanym w zaskarżonej decyzji materiałem dowodowym ustalił, iż postać słupka objętego świadectwem ochronnym nr [...] była w pełni zdeterminowana przez Zarządzenie, czym naruszył postanowienia art. 80 k.p.a. Wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie i podniósł, że w uzasadnieniu swoje decyzji wyraźnie wskazał, iż skarżąca wprowadziła na rynek przed [...] sierpnia 1997 r. słupki identycznie, jak słupek według spornego wzoru, a niezależnie od tego identyczne słupki przed wskazaną datą wprowadziły na rynek inne podmioty. Podmioty te oraz skarżąca, nabywali u wnioskodawczyni rury o przekroju "trójkąta" z zaokrąglonymi wierzchołkami, a wygląd słupków, wymiary, kolorystyka i elementy odblaskowe, musiały być zgodne z Zarządzeniem. Nadto wszystkie słupki musiały uzyskać aprobatę techniczną Instytutu. Zdaniem organu uzasadnienie jego decyzji odpowiada stanowi faktycznemu sprawy i przepisom prawa.

Sąd 22 października 2008 r. postanowił przywrócić wnioskowany termin do złożenia skargi od decyzji z [...] lutego 2008 r. Postanowienie to uprawomocniło się 6 lutego 2009 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wnioskodawczyni - uczestnika postępowania, na ww. postanowienie.

Pismem z [...] maja 2009 r. uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że w jego ocenie Urząd Patentowy RP w sposób wyczerpujący i zgodny przepisami prawa ustalił stan faktyczny sprawy, kierując się przy tym wytycznymi Sądu z 17 lutego 2006 r. Nie zgodziła się z twierdzeniem skarżącej, jakoby w zaskarżonej decyzji organ nie ustalił jaką konkretnie postać miał słupek ujawniony przed datą zgłoszenia przedmiotowego wzoru zdobniczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez E. W. skargi od decyzji Urzędu Patentowego z [...] marca 2008 r. unieważniającej świadectwo ochronne na wzór zdobniczy pt "Słupek ostrzegawczo-ochronny, zwłaszcza do znakowania krawędzi drogi", Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Art. 145 p.p.s.a. określa kiedy decyzje podlegają uchyleniu.

Sporny wzór zdobniczy został zgłoszony do rejestracji [...] sierpnia 1997 r. i rejestrację tę uzyskał [...] października 1999 r. Oznacza to, że do oceny jego zdolności rejestracyjnej, w myśl art. 315 ust. 3 p.w.p., mają zastosowanie przepisy rozporządzenia RM z 29 stycznia 1963 r. W przedmiotowej sprawie, jako podstawę wniosku o unieważnienie świadectwa ochronnego, wskazano § 6 ust. 1 i 2 w zw. z § 1 ww. rozporządzenia, zarzucając spornemu wzorowi brak nowości.

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia za wzór zdobniczy uważa się nową postać przedmiotu przejawiającą się w kształcie, właściwościach powierzchni, układzie linii, rysunku lub barwie nadającej przedmiotowi swoisty i oryginalny wygląd, przeznaczoną do odtworzenia w produkcji przemysłowej lub rękodzielniczej i zmierzającą do celów estetycznych. Natomiast w myśl § 6 świadectwo ochronne na wzór zdobniczy może być ważnie uzyskane tylko na nowy wzór zdobniczy. Wzoru zdobniczego nie uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ze świadectwa ochronnego, został podany do wiadomości powszechnej, albo był w Polsce jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru zdobniczego. Cechę nowości niweczy przy tym jakiekolwiek ujawnienie w kraju bez względu na sposób, w jaki to nastąpiło.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących uchybienia przepisom postępowania to należy podkreślić, że takie uchybienia mogą prowadzić do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy są na tyle ważkie, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotowa sprawa o unieważnienie świadectwa ochronnego na wzór zdobniczy toczyła się przed Urzędem Patentowym w trybie spornym (art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p.).

Według art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Skoro postępowanie o unieważnienie świadectwa ochronnego jest postępowaniem spornym, toczącym się przed Urzędem Patentowym między wnioskodawcą a uprawnionym z rejestracji spornego prawa, to jego istota polega na kontradyktoryjności między stronami tego postępowania.

Z art. 117 w zw. z art. 89 p.w.p. wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego. W konsekwencji, zasada działania organu z urzędu w takim postępowaniu w kwestiach ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w przepisach art. 7, 75, 77 i 80 k.p.a. podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty tego postępowania, wynikającej z powyższych przepisów, a zakładającej aktywność dowodową stron. Na wymóg aktywności strony, nawet w ogólnym postępowaniu administracyjnym w określonych wypadkach, wskazywał niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach (np. wyrok z 19 września 1988 r., II SA 1947/87 z 11 lipca 2002 r., SA/Po 788/00 z 20 maja 1998 r., SA/Ka 1605/96). Z uwagi na charakter postępowania powyższy wymóg dotyczy obu jego stron.

Skarżąca zarzuca, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładne stanu faktycznego sprawy i dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego materiału dowodowego.

Zgodnie z art. 77 k.p.a. organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Granicą dopuszczalności środków dowodowych jest ich zgodność z przepisami prawa. Jednocześnie kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych, nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody na wzajemnej łączności. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny. Zasadę swobodnej oceny dowodów można podważyć jedynie gdy naruszone zostały zasady prawidłowego wnioskowania i logicznego rozumowania. Sąd nie może dokonać odmiennej oceny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 5203/98).

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a dokonana ocena materiału dowodowego była swobodna, lecz nie dowolna. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a wyciągnięte na ich podstawie wnioski są – w ostatecznym rozrachunku - logiczne i przekonywujące. Sąd dostrzega wprawdzie pewne niezręczności sformułowań zawartych w uzasadnieniu decyzji, a wyeksponowanych w skardze, ale w ocenie Sądu nie mają one istotnego wpływu na wynik sprawy. Z całości uzasadnienia wynika ostatecznie jaką postać słupka ujawnioną przed [...] sierpnia 1997 r. organ przeciwstawia spornemu wzorowi zdobniczemu, jak również dlaczego uznał, że wzór ten w dacie zgłoszenia nie mógł być uznany za nowy. Tym samym w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. należy uznać za niezasadny.

Urząd Patentowy przeprowadził w toku postępowania administracyjnego wszystkie dowody zgłoszone przez uczestników postępowania. Wprawdzie, skoro przepisy k.p.a. przewidują zarówno dowód z zeznań świadków, jak i z zeznań stron, zarówno E. W., jak i L. S. powinny zostać przesłuchane w charakterze strony. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, skoro przepisy k.p.a. nie przewidują takich zasad przeprowadzenia tych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie uchybieniem organu jest także brak jednoznacznej oceny przeprowadzonych dowodów. Jednakże całość uzasadnienia decyzji wskazuje, którym dowodom Urząd dał wiarę.

Jak zauważono powyżej, z uzasadnienia decyzji wynika, jakie konkretne postacie słupków porównywał organ. Co do zasady organ w tej materii oparł się na opinii biegłego sporządzonej na potrzeby postępowania cywilnego toczącego się przed Sądem Okręgowym w [...]. Wynika z niej, że przekroje poprzeczne słupków skarżącej i uczestniczki postępowania są tożsame – mają kształt trójkąta z zaokrąglonymi wierzchołkami. Tymczasem, jak prawidłowo ustalił organ, to właśnie przekrój poprzeczny był cechą nową przedmiotowego wzoru zdobniczego w obu jego odmianach. Do wniosku tego organ doszedł przeprowadzając analizę zakresu udzielonej ochrony oraz wymogów wynikających z przepisów zarządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 3 marca 1994 r. – Instrukcja o znakach drogowych pionowych, Tom I – Zasady stosowania znaków i urządzeń bezpieczeństwa ruchu. Wnioski, które organ wyprowadził z tej analizy są – zdaniem Sądu – prawidłowe. Skoro powyższa instrukcja determinuje wymiary i kolory poszczególnych segmentów słupka, oddzielnie dla każdej odmiany, miejsce rozmieszczenia elementów odblaskowych, ich kolor i wymiary oraz materiał, z jakiego mogą być wykonane, to elementy te nie mogą być przedmiotem ochrony. I wbrew twierdzeniom skargi organ nie twierdził, że instrukcja determinuje w pełni kształt słupka Organ zauważył, że instrukcja przewidująca słupki o przekroju w kształcie trapezu, dopuszcza także stosowanie słupków o innym kształcie przekroju. W tych okolicznościach faktycznych, na potrzeby rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, nie było potrzeby porównywania wszystkich elementów słupków, a jedynie tych z nich, które mogą determinować nowość przedmiotowego wzoru zdobniczego. Dokonanie porównania w powyższym zakresie nie oznacza, że organ nie zrealizował wytycznych WSA zawartych w uzasadnieniu wyroku z 17 lutego 2006 r. Organ zalecane przez Sąd porównanie przeprowadził i doszedł do podanych wcześniej wniosków, które – w ocenie Sądu – są wnioskami prawidłowymi. Ma wprawdzie rację skarżąca, że rysunki słupków wykonanych przez uczestniczkę postępowania nie są opatrzone żadną datą, ale dowody te nie są jedynymi, w oparciu o które rozstrzygał organ. Organ stan faktyczny ustalał w oparciu o szereg różnych dowodów wskazanych w decyzji i dowody te oceniał we wzajemnej łączności, a ocena dokonana przez organ, wprawdzie swobodna, ale nie może zostać uznana za dowolną. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca nie przedstawiła takich dowodów, które pozwoliłyby organowi na poczynienie innych ustaleń i ocen.

Po ustaleniu, że w istocie przedmiotem ochrony spornego wzoru jest przekrój poprzeczny słupka drogowego ostrzegawczo-ochronnego, organ musiał poczynić ustalenia, czy w tym zakresie wzór jest nowy, a jeżeli nie to wskazać co szkodzi nowości tego wzoru. Dokonując analizy i oceny zgromadzonych w sprawie dowodów organ doszedł do prawidłowego wniosku, że słupki drogowe o przekroju poprzecznym w kształcie trójkąta z zaokrąglonymi wierzchołkami były wprowadzane na rynek przed datą dokonania zgłoszenia.

Również w tym przypadku organ nie dysponował dowodami bezpośrednimi, co jest zrozumiałe z uwagi na upływ czasu i przedmiot, którego tego dowody dotyczą. Przedmiotem jego oceny były natomiast dowody pośrednie, które analizowane łącznie uprawniały do dokonania takich ocen, jak to uczynił organ.

Zasadny jest wniosek organu, że skoro skarżąca (czego sama nie kwestionuje) przed datą dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym nabywała u uczestniczki postępowania elementy do produkcji słupka, w tym także rury o przekroju poprzecznym w postaci trójkąta z zaokrąglonymi wierzchołkami, to produkowane i sprzedawane przez nią słupki drogowe odpowiadały – w zakresie ochrony – spornemu wzorowi zdobniczemu. L. S. rury o takim przekroju poprzecznym produkowała od 1996 r., kiedy to w oparciu o jej dokumentację zostało opracowane urządzenie wtryskowe do ich wytwarzania. Skarżąca nie udowodniła, żeby nabywane przez nią rury o trójkątnym przekroju były przez nią następnie przerabiane, co potwierdza prawidłowość oceny organu. Nie wykazała również, aby nowy słupek miał nowy kształt. Przesłuchiwana w tym zakresie przez organ skoncentrowała się na wyglądzie zewnętrznym słupka, jego kolorystyce i innych elementach dodatkowych, co jak wskazano powyżej nie jest przedmiotem ochrony i tym samym nie podlegało ocenie organu. Tymczasem, na co zwrócono uwagę powyżej, również skarżąca dla wykazania swoich twierdzeń winna przedstawić stosowne wnioski dowodowe. Skarżąca w toku całego postępowania nie przejawiała inicjatywy dowodowej. Okoliczność, że to na wnioskodawcy ciąży ciężar udowodnienia, że sporny wzór uzyskał świadectwo ochronne z naruszeniem obowiązujących przepisów, nie zwalnia uprawnionego z obowiązku udowodnienia swoich twierdzeń, jeżeli pozostają one w opozycji do twierdzeń i dowodów strony przeciwnej. W tych okolicznościach faktycznych organ słusznie uznał, że nowości spornego wzoru szkodzi wprowadzanie przez skarżącą na rynek przed sierpniem 1997 r. słupków drogowych o przekroju poprzecznym trójkąta z zaokrąglonymi wierzchołkami.

Sporny wzór zdobniczy nie mógł być uznany za nowy i z tego powodu, że przed datą jego zgłoszenia w Urzędzie Patentowym także inne podmioty produkowały i wprowadzały na rynek słupki drogowe ostrzegawczo-ochronne o przekroju poprzecznym jak w spornym wzorze, w tym również uczestniczka postępowania. Kształt tych słupków był zdeterminowany kształtem rur nabywanych przez te podmioty u uczestniczki postępowania. Okoliczności te w toku postępowania przed Urzędem Patentowym nie zostały przez skarżącą zakwestionowane i podważone.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że organ zasadniczo nie naruszył przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego też skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił.