Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 159/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, pkt 5, art. 153, art. 200, art. 205, art. 269 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 102 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 76 par. 1,  art. 97 ust. 1 pkt 4, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 92a
journal: Dz.U. 2019 poz 821
law: Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń - tekst jedn.
article: art. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 541
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi B. W.-T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 29 sierpnia 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. W.-T. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 stycznia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 29 sierpnia 2018 r., którą organ orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy B. W.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 29 sierpnia 2018 r. (nr [...]) Starosta - działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 978 ze zm. – dalej jako: "u.k.p.") - zatrzymał B. W. (dalej jako "strona", "skarżaca") prawo jazdy kat. B, nr [...] wydane w dniu 1 lutego 2016 r. przez Starostę na okres 3 miesięcy. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na postawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej powoływanej jako: "k.p.a.").

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że do organu wpłynęło pismo z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia 7 maja 2018 r., w związku z ujawnieniem czynu polegającego na kierowaniu przez stronę pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, tj. czynu, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm. – dalej jako: "p.r.d.").

Stosownie do dyspozycji art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. organ wydał przedmiotową decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz zobowiązał stronę do niezwłocznego zwrotu prawa jazdy do depozytu urzędu zgodnie z art. 102 ust. 1e u.k.p.

Strona odwołała się od decyzji organu I instancji wnioskując o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji lub o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozpoznania zagadnienia wstępnego przez Sad Rejonowy w Z. (sygn. akt [...]).

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 stycznia 2019 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Problematyka zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy w związku z przekroczeniem przez kierującego dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym o ponad 50 km/h została uregulowana w przepisach ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przepisów ust. 1 pkt 4 i 5 nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia, o którym mowa w tym przepisie, działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego (art. 102 ust. 1aa u.k.p.).

Stosownie do treści art. 102 ust. 1c u.k.p. starosta wydaje decyzję na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. nie zostało zatrzymane w czasie kontroli). Podstawą wydania takiej decyzji jest informacja od podmiotu, który ujawnił popełnienie naruszenia, o przekroczeniu przez kierującego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

W niniejszej sprawie takie naruszenie ujawnił Główny Inspektor Transportu Drogowego. Przy czym nie ma znaczenia brak fizycznego zatrzymania prawa jazdy przez policję lub inny uprawniony podmiot oraz brak ukarana mandatem karnym. Literalne brzmienie wskazanego powyżej przepisu dowodzi, że wskazane w nim orzeczenie ma charakter związany. Właściwy starosta i samorządowe kolegium odwoławcze nie są przy tym uprawnione do samodzielnego weryfikowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym. W żadnym wypadku nie mogą one prowadzić postępowania administracyjnego zmierzającego do weryfikacji zasadności nałożenia na kierowcę mandatu karnego lub skierowania do sądu wniosku o ukaranie za ujawnione wykroczenie, gdyż do tego uprawniony jest wyłącznie sąd powszechny.

Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.), w brzmieniu obecnie obowiązującym, do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5, podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5 (a więc w ustawie o kierujących pojazdami), jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3. W punkcie 1 tego przepisu wskazano, że podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem (art. 7 ust. 1 pkt 1). Naruszenie, o którym mowa art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d., to kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Minister Cyfryzacji do dnia wydania niniejszej decyzji nie wydał komunikatu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, a zatem podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jest informacja podmiotu ujawniająca popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d.

Z cytowanych wyżej regulacji wynika, że nie jest w takich przypadkach konieczne prawomocne skazanie (wystarczy ujawnienie wykroczenia), bowiem ustawodawca przewiduje tu środek administracyjny, a nie karny. Stąd art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy jednoznacznie wskazuje, że okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest informacja odpowiedniego organu (tak też w wyroku WSA w Gliwicach z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/G1 92/16, wyroku WSA w Warszawie z 15 września 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2417/16, wyroku WSA w Łodzi z 8 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 631/16).

W konsekwencji organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, jest to bowiem domena postępowania wykroczeniowego. W szczególności nie mamy tu do czynienia z ustalaniem winy. Takie ustalenia wymagają bowiem w niektórych przypadkach długotrwałego postępowania dowodowego. Z woli ustawodawcy organ opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zatrzymanie prawa jazdy ma bowiem w tym przypadku charakter prewencyjny, mający służyć zapobieganiu dalszym naruszeniom przepisów ruchu drogowego we wskazanym okresie. Organy administracji publicznej nie są bowiem uprawnione do badania w jakich okolicznościach doszło do popełnienia wykroczenia, ani okoliczności dotyczących sposobu pomiaru prędkości, czy rodzaju urządzeń do tego służących.

Kolegium dodało, że w myśl art. 102 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, jeżeli sprawa o naruszenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, została skierowana do rozpoznania przez sąd lub organ orzekający w sprawie w postępowaniu dyscyplinarnym i nie zakończyła się prawomocnym rozstrzygnięciem w okresie 3 miesięcy od dnia zatrzymania dokumentu, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1d -w okresie 6 miesięcy, podlega on zwrotowi. Oznacza to, że z woli ustawodawcy, fakt prowadzenia postępowania przed sądem powszechnym pozostaje bez wpływu na możliwość wydania decyzji przez starostę o zatrzymaniu dokumentu. Upływ wskazanych wyżej terminów, bez względu na wynik postępowania przed sądem, stanowi przesłankę zwrotu zatrzymanego przez organ, w drodze decyzji, dokumentu.

Z tych względów brak jest przesłanek do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wykroczenie. Nie wystąpiło bowiem żadne zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

B. W. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji, a także umorzenie postępowania administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c i 1e u.k.p. w zw. z art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez taką interpretację art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c i 1e u.k.p., jakoby ów przepis zawieszał obowiązywanie przepisów dotyczących zgromadzenia przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej, uwzględnienie z urzędu słusznego interesu obywateli, swobodnej oceny materiału dowodowego, a tym samym wydania decyzji administracyjnej o utrzymaniu w całości decyzji o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy w sytuacji braku dokonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, przejawiającymi się między innymi w braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w sytuacji, kiedy organ II instancji był do tego obowiązany także z urzędu;

art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz innych ustaw w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 k.p.a. - poprzez jego błędną interpretacją, a mianowicie stwierdzenie, iż podstawą zatrzymania przez starostę prawa jazdy jest informacja o przekroczeniu prędkości, przekazana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, a nie fakt rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym, a tym samym błędne przyjęcie, iż zasada prawdy obiektywnej nie ma zastosowania do postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy za przedmiotowy czyn;

przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. - poprzez odstąpienie od podjęcia jakichkolwiek kroków zmierzających do wyjaśnienia sprawy, w sytuacji, gdy od samego początku skarżąca kwestionuje fakt, iż kierowała pojazdem marki BMW w dniu 4 sierpnia 2017 r. w lokalizacji [...], przekraczając dopuszczalną prędkość o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym;

przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji w sytuacji istnienia przesłanki do zawieszenia postępowania ze względu na konieczność rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez Sąd powszechny;

przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 k.p.a. - poprzez zaniechanie merytorycznego rozpatrzenia sprawy i ograniczenie się do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji;

przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez niesłuszne utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji, gdy winna być ona uchylona w całości, a postępowanie przed organem I instancji winno zostać umorzone.

W uzasadnieniu wskazała, że przesłana przez GITD informacja zawiera wyłącznie dowolne ustalenia, z których nie można jednoznacznie wywnioskować, iż to skarżąca kierowała wzmiankowanym pojazdem w dniu zdarzenia.

Przesłanki zatrzymania prawa jazdy, zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt. 4 u.k.p. jednoznacznie wskazują, iż starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy "kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym". W realiach niniejszej sprawy nie zostało ustalone, czy kierującą pojazdem była skarżąca. Nadto inspektorzy Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego nie wskazali sprawcy wykroczenia a skierowali wniosek o ukaranie przeciwko skarżącej mając jedynie podejrzenie popełnienia czynu zabronionego przez skarżącą, co w konsekwencji nie może uprawniać do czynienia dowolnych ustaleń w przedmiocie tego, iż to skarżąca prowadziła pojazd w dniu zdarzenia. Dlatego też organy powinny były uczynić wszystko co w ich mocy (nawet wychodząc poza zakres wniosków dowodowych), aby zbadać czy niniejsza informacja jest zgodna z rzeczywistym stanem faktycznym (tj. przede wszystkim zbadać czy faktycznie została przekroczona prędkość o więcej niż o 50 km/h) i czy kierującą pojazdem była skarżąca. Niestety w niniejszej sprawie nie uczyniły tych ustaleń.

Konstatując, jeżeli istnieją uzasadnione przesłanki mówiące o tym, iż przekazana przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego informacja może być niezgodna z rzeczywistym stanem faktycznym organy miały uprawnienia - jednocześnie obowiązek – by ją zweryfikować, tak aby wydana decyzja administracyjna nie została wydana na podstawie informacji, co do której istnieją wątpliwości, co do jej zgodności ze stanem faktycznym (co zostało potwierdzone, przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt K 24/15 oraz przez wskazane w skardze orzeczenia sądów administracyjnych i decyzje organów odwoławczych). Nie można dopuszczać do sytuacji, iż organ administracyjny bezrefleksyjnie stwierdzi, że nie ma uprawnień do weryfikowania informacji przesłanej przez daną jednostkę w przypadku, gdy do takiej weryfikacji obligują go przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jeżeli organy administracyjne obu instancji nie chciały przeprowadzać żadnych czynności weryfikujących informacje przekazane przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego, to powinny przynajmniej zawiesić postępowanie na czas trwania sprawy przed Sądem Rejonowym w Z., który ostatecznie rozstrzygnąłby czy skarżąca faktycznie poruszała się z prędkością wskazaną przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego czy jednak nie i - co więcej - czy to skarżąca poruszała się pojazdem w dniu zdarzenia, czy też nie. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała orzeczenia sądów administracyjnych (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 400/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 812/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 195/17).

Skarżąca podkreśliła, że organy administracji publicznej są - na podstawie art. 7 Konstytucji RP oraz na podstawie art. 6 k.p.a. - zobligowane do działania na podstawie i w granicach prawa. Należy więc przez to rozumieć, że winny działać na podstawie całego obowiązującego porządku prawnego, nie ograniczając się tylko do stosowania norm kompetencyjnych w oderwaniu od prawa materialnego. To, że organ wydaje decyzję, nie zwalnia go z obowiązku zbadania czy materiał dowodowy, na którym opiera swoje działania jest zgodny ze stanem faktycznym, czy nie ma w nim nieprawidłowości i niejasności, tym bardziej, iż organy miały ku temu stosowne środki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sporządzonym przez siebie uzasadnieniu, praktycznie w żadnym miejscu nie odniosło się do argumentacji podniesionej przez skarżącą, a w szczególności nie odniosło się do okoliczności, która stanowi kluczową kwestię, tj. czy to skarżąca kierowała pojazdem. Ta okoliczność nie została wyjaśniona, organ nie odniósł się do niej w żaden sposób, co świadczy również o wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Ponadto zawieszenie postępowania z uwagi na toczącą się sprawę w sądzie powszechnym jest konieczne dla zakończenia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej prędkości. Sąd powszechny dokonuje analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i rozstrzyga o odpowiedzialności za wykroczenie, co bez wątpienia wpływa na zasadność decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, a starosta oraz samorządowe kolegium odwoławcze nie może pominąć skutków prawomocnego wyroku sądu powszechnego. Tymczasem Kolegium błędnie przyjęło, że nie istnieją przesłanki do zawieszenia postępowania.

Zdaniem skarżącej do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego istnieje materialnoprawna przeszkoda w rozstrzygnięciu sprawy. Przeszkoda ta musi mieć bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną, a jej usunięcie jest konieczne dla umożliwienia dalszego biegu i merytorycznego jej rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie niewątpliwie zagadnienie wstępne stanowi rozstrzygnięcie czy to skarżąca w dniu 4 sierpnia 2017 r. prowadziła pojazd marki BMW i czy przekroczyła prędkość o 50 km/h w terenie zabudowanym, co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2018 r. (sygn. akt I OSK 2809/17).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej.

Postanowieniem z dnia 30 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z zawisłą przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawą o sygn. akt I OPS 3/18, zaś postanowieniem z dnia 7 października 2019 r. podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części (pkt 1), albo stwierdza jej nieważność (pkt 2) bądź niezgodność z prawem (pkt 3).

Sąd badając niniejszą sprawę stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji, podlegają uchyleniu z uwagi na to, że w sprawie wystąpiło naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przesłanki wznowienia postępowania zostały określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.). W myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przy czym, jak wskazuje się w doktrynie prawa administracyjnego ujawnienie nowych dowodów może prowadzić, nie tylko do ustalenia nowych okoliczności, ale do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Nadto nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2014, s. 587-578). Przyjmuje się więc, że sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi wystąpienie którejś z przesłanek wznowienia postępowania, gdyż pojęciu "naruszenia prawa" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. należy przypisać znacznie bardziej zobiektywizowane, nawiązujące do szerokiego pojmowania wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków w decyzji administracyjnej (które to wady mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego, np. wadliwego prejudykatu). W takim przypadku każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. W tym (zobiektywizowanym) ujęciu "naruszenia prawa" nie jest bowiem istotne, kto je naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał, z takich czy innych przyczyn, prawidłowo (por. T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 748-749).

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 stycznia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 29 sierpnia 2018 r. orzekającą o zatrzymaniu skarżącej – B. W. prawa jazdy kategorii B.

Materialnoprawną podstawę wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm. – dalej w skrócie "u.k.p."), który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Z akt sprawy wynika, że organy informację o tym, że skarżąca dopuściła się w dniu 4 sierpnia 2017 r. czynu polegającego na kierowaniu pojazdem o nr rej. [...] z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, tj. naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm. – dalej jako: "p.r.d."), uzyskały w piśmie Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego Delegatury Północnej w B. z dnia 7 maja 2018 r., przesłanym przez ten organ w celu realizacji obowiązku wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.).

W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że w toku postępowania (jak również we wniesionej do tut. Sądu skardze) skarżąca konsekwentnie kwestionowała fakt, iż to ona – kierując wskazanym w piśmie organu inspekcji transportu drogowego pojazdem i w opisanych w nim okolicznościach – dopuściła się ww. naruszenia przepisów ruchu drogowego, wnioskując w tym zakresie o przeprowadzenie przez organy "własnego" postępowania wyjaśniającego bądź przynajmniej zawieszenia postępowania w sprawie zatrzymania jej prawa jazdy do czasu wydania przez Sąd Rejonowy II Wydział Karny prawomocnego orzeczenia w związku ze skierowanym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego wnioskiem o jej ukaranie dotyczącym ww. ujawnionego czynu. Organy – wbrew wnioskom i podnoszonym zarzutom – nie uwzględniły jednak powyższych żądań strony.

Stanowisko to należy uznać za prawidłowe, w szczególności w świetle podjętej przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego – na podstawie art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a. – uchwały z dnia 1 lipca 2019 r. (sygn. akt I OPS 3/18, ONSAiWSA2019/5/72), w której stwierdzono, że: "1. Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2015 r., poz. 541 ze zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym; 2. Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.)".

Wyjaśnienia wymaga, że uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego mają na celu ujednolicenie orzecznictwa sądów administracyjnych. Celowi temu służy ich pośrednia moc wiążąca, która przejawia się tym, że - zgodnie z art. 269 § 1 i § 2 p.p.s.a. - jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W takich przypadkach skład siedmiu sędziów, skład Izby lub pełny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego podejmuje ponowną uchwałę.

Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanej wyżej uchwale i nie dostrzega powodu, by zwracać się o ponowne wydanie we wskazanym zakresie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Jednocześnie Sąd pragnie zauważyć, że z treści uzasadnienia powołanej uchwały wynika, że Sąd ją podejmujący zaznaczył m.in., że "zakończenie postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy będzie uprawniało stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli później (...) wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję".

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie mogło w tej sytuacji ujść z pola uwagi Sądu, że strona skarżąca pismem z dnia 11 lipca 2019 r. poinformowała tyt. Sąd, iż postanowieniem wydanym w sprawie o sygn. akt [...] z dnia 25 czerwca 2019 r. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie przeciwko B. W. z powodu braku dowodów wskazujących na sprawcę wykroczenia, załączając do ww. pisma wskazane postanowienie wraz z uzasadnieniem (vide: k. 61-63 akt sądowoadministracyjnych). Z wyjaśnień pełnomocnika strony skarżącej złożonych na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. wynika natomiast, że postanowienie to nie było zaskarżone i jest prawomocne (vide: k. 94 akt sądowoadministracyjnych).

W zaistniałej sytuacji fakt istnienia w obrocie prawnym prawomocnego postanowienia umarzającego - z powodu braku dowodów wskazujących na osobę sprawcy wykroczenia - postępowanie wykroczeniowe wszczęte z wniosku tego samego organu (Głównego Inspektora Transportu Drogowego) i dotyczące tej samej osoby (skarżącej) i tego samego czynu (naruszenia przepisów ruchu drogowego), w związku z którego ujawnieniem orzeczono wobec skarżącej zatrzymanie prawa jazdy, wskazuje – w ocenie Sądu – na wyjście na jaw nowej istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej nieznanej organowi, który wydał decyzję. Skoro bowiem organy wydały zaskarżone decyzje wyłącznie na podstawie informacji otrzymanej od Głównego Inspektora Transportu Drogowego, przyjmując bez jakiejkolwiek weryfikacji, że to skarżąca była rzeczywiście osobą kierującą wskazanym pojazdem przekraczającym dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, to w sytuacji braku w istocie potwierdzenia tej okoliczności w przeprowadzonym przez Sąd Rejonowy w Z. II Wydział Karny postępowaniu i wobec wydania w tej sprawie ww. prawomocnego postanowienia, przyjęte przez organy ustalenie faktyczne (co do osoby skarżącej jako kierującej pojazdem w momencie popełnienia wskazanego naruszenia przepisów ruchu drogowego) w sposób oczywisty należy uznać za przedwczesne, bowiem nieczyniące zadość zasadzie prawdy obiektywnej i niespełniające wymogu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Należy w tym miejscu podkreślić, że zarówno dokonane przez organ inspekcji transportu drogowego powiadomienie o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, jak również wydane przez Sąd powszechny - po rozpoznaniu wniosku o ukaranie w związku z podejrzeniem popełnienia wykroczenia z art. 92a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 821 ze zm.) - orzeczenie, stanowią dokumenty urzędowe, które to sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). Skoro zatem treść wydanego po zakończeniu postępowania administracyjnego dokumentu urzędowego nie potwierdza okoliczności faktycznej istotnej z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zarazem przyjętej przez organy za podstawę faktyczną wydanych w tej sprawie decyzji, to ujawnienie takiego dokumentu na etapie postępowania sądowoadministracyjnego musi stanowić – stosowanie do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. – asumpt do przeprowadzenia przez organy ponownie postępowania wyjaśniającego mającego na celu, w szczególności w sposób bezsprzeczny i wszechstronny, ustalenie spornej okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. w tym przypadku bezspornego wskazania osoby kierującej ww. pojazdem w momencie przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W ocenie Sądu jest bowiem nie do przyjęcia z punktu widzenia zasad państwa prawa, by ta sama okoliczność faktyczna – na domiar niosąca dla strony negatywne konsekwencje prawne - mogła stanowić dla jednego organu państwa, bez jakiegokolwiek sprawdzenia i weryfikacji jej prawdziwości, podstawę do wydania orzeczenia w sytuacji, gdy inny organ państwa prowadząc postępowanie wyjaśniające w tym zakresie nie potwierdza istnienia tej samej okoliczności.

Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania (punkt 2. sentencji wyroku) zostało wydane w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzoną od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w wysokości 480 zł, wpis sądowy w wysokości 200 zł oraz opłata skarbowa z tytułu udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. W szczególności ponownie rozpoznając sprawę dotyczącą zatrzymania skarżącej prawa jazdy, organy zobowiązane będą do przeprowadzenia - w oparciu o wszelkie dopuszczalne środki dowodowe - postępowania wyjaśniającego mającego na celu bezsporne ustalenie, czy faktycznie osobą kierującą w momencie przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym była skarżąca, z uwzględnieniem dokonania oceny tej okoliczności w oparciu o ww. postanowienie Sądu Rejonowego II Wydziału Karnego z dnia 25 czerwca 2019 r. (sygn. akt [...]).