Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 895/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 162 par 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: SWSA Grażyna Firek SWSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2019 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 3 czerwca 2019r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł ([...] złotych).


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 3 czerwca 2019r. nr [...] odmówił A. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 26.03.2019 [...] określającej wysokość podatku VAT za okres od stycznia do kwietnia i od czerwca do grudnia 2015 roku.

W uzasadnieniu podano, iż w/w decyzja podatkowa została doręczona - zgodnie z art. 149 Ordynacji podatkowej, pełnoletniemu domownikowi - P. N. w dniu 1 kwietnia 2019 r. Termin zatem upłynął 15 kwietnia 2019r. Pismami nadanymi w jednej kopercie (data stempla pocztowego 16.04.2019 r.) A. P. wniosła odwołanie opatrzone datą 15.04.2019 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia opatrzony datą 16.04.2019 r. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż powodem uchybienia terminowi było to, iż pomimo przygotowania do wysłania odwołania, od paru dni jej stan zdrowia bardzo się pogorszył i nie była w stanie dotrzeć, ani do Urzędu Skarbowego w W., ani na pocztę celem wysłania dokumentów z zachowaniem terminu. Nadto ma pod opieką dwoje dzieci i stara się dalej prowadzić firmę. Ponadto przedłożyła zaświadczenie lekarskie z dnia 16.04.2019 r. wydane przez lek. med. T. Z. -specjalistę medycyny rodzinnej

W ocenie organu sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Skoro według w/w zaświadczenia lekarskiego z powodu stanu zdrowia skarżąca była niezdolna do czynności prawnych wyłącznie w dniu 15.04.2019 r., to przecież w okresie od 2 do 14 kwietnia 2019 r. bez przeszkód mogła wnieść odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu. Organ zaznaczył także, iż według w/w zaświadczenia, dopiero w dniu 16.04.2019 r. lekarz orzekł, że tylko poprzedniego dnia, tj. 15.04.2019 r., z powodu stanu zdrowia była ona niezdolna do czynności prawnych. Mając na uwadze chociażby zasady logiki i doświadczenia życiowego lekarze medycyny - specjaliści medycyny rodzinnej stosownie do swoich kwalifikacji oceniają w dniu wizyty (a nie na dzień ją poprzedzający) stan zdrowia pacjenta, co może znaleźć odzwierciedlenie w wydanym zaświadczeniu lekarskim, gdzie zazwyczaj wskazują rodzaj choroby i sposób leczenia. Natomiast orzekanie o niezdolności do czynności prawnych wymaga szerszych kwalifikacji, jakie posiadają np. biegli sądowi. Ponadto, jeżeli (pomimo wskazanej w w/w zaświadczeniu lekarskim niezdolności do czynności prawnych z powodu stanu zdrowia) w dniu 15 marca 2019 r. jednak skarżąca napisała w/w odwołanie (przedmiotowe odwołanie zostało opatrzone datą 15 kwietnia 2019 r.), to materialno-techniczną czynność faktyczną polegającą jedynie na wysłaniu dokumentów mogła zlecić osobie trzeciej.

W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. P. zarzuciła naruszenie;

- art. 162 §1 Ordynacji podatkowej (dalej jako: "o.p'). poprzez odmowę przez organ przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, i ustalenia, iż skarżąca poniosła winę za uchybienie terminowi do złożenia odwołania, w sytuacji kiedy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi;

- art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 162 § 1 o.p. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych i nie podjęciu wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym poprzez zaniechanie zwrócenia się do skarżącej o dodatkowe wyjaśnienia, co do jej stanu zdrowia w dniu 15 kwietnia 2019 roku.

W uzasadnieniu podano, iż samo poświadczenie o wystąpieniu choroby, poprzez zaświadczenie lekarskie nie jest okolicznością wystarczającą do uprawdopodobnienia braku winy, to jednak w niniejszej sprawie, zaświadczenie lekarskie wyraźnie wskazuje, iż w ostatnim dniu terminu na odwołanie od decyzji, pozostawała ona w stanie charakteryzującym się niezdolnością do czynności prawnych. W tym dniu była całkowicie pozbawiona możliwości wykonywania nawet najprostszych prac domowych czy innych czynności dnia codziennego. Ponadto nie była w stanie przekazać odwołania do złożenia swojemu zaufanemu pracownikowi z uwagi na fakt przebywania przez niego w delegacji służbowej. Nie mogła tego zlecić także innemu dorosłemu domownikowi. Prawdą jest, iż poszczególne kwestie rzutujące na brak dochowania terminu na odwołanie po jej stronie, takie jak konieczność opieki nad dwójką małoletnich dzieci, natłok pracy związany z prowadzeniem własnego przedsiębiorstwa czy też kwestia obszerności spraw, co do których zostały sporządzone odwołania, nie mogą stanowić wyłącznej przyczyny uzasadniającej brak winy po stronie skarżącej. Jednakże, skumulowanie tych wszystkich faktów, a także przebycie choroby, która odcisnęła znaczące piętno, skutkujące brakiem zdolności do czynności prawnych dnia 15 kwietnia 2019 roku, jednoznacznie świadczy o tym, iż brak winy został co najmniej uprawdopodobniony.

Z całą pewnością skarżąca dochowała należytej staranności - pomimo bardzo złego samopoczucia związanego z chorobą i sporządziła odwołanie. Nie mogła jednak przewidzieć, iż w ostatnim dniu terminu nastąpi nagły, nieprzewidywany zły stan zdrowia, powodujący u niej niezdolność do czynności prawnych oraz niemożliwość złożenia odwołania we właściwym terminie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o kosztach postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Skarga jest zasadna.

W kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 162 § 1 o.p., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co prowadzi do uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenie terminu. Organ wydający zaskarżone postanowienie błędnie uznał, iż przedłożone przez skarżącą zaświadczenie lekarskie nie może stanowić podstawy uprawdopodobnienia braku zawinienia strony w złożeniu odwołania w terminie ustawowym, nie wyjaśniając kwestii wpływu choroby skarżącej na faktyczną niemożność złożenia odwołania w terminie, a także przyjmując bez wyjaśnienia tezę, iż mogła z pewnością wyręczyć się inną osobą. Organ stwierdzając ewentualną lakoniczność zaświadczenia i niewystarczające wyjaśnienia skarżącej w zakresie jej stanu zdrowia, czy możliwości wyręczenie się inna osobą, winien był wezwać stronę do przedłożenia dodatkowych wyjaśnień i ewentualnego udokumentowania podawanych okoliczności. Istotne jest przy tym, iż skarżąca generalnie nie ponosi odpowiedzialności za treść zaświadczenia lekarskiego, o które wystąpiła. Nadto zwykle jest ono ustandaryzowanym, jeżeli chodzi o treść, zaświadczeniem, w którym z uwagi na poufny charakter danych medycznych nie opisuje się szeroko symptomów chorobowych pacjenta, a jedynie zaświadcza generalnie o stanie zdrowia. W kontrolowanej sprawie organ, który we wniosku o przywrócenie terminu został poinformowany o chorobie skarżącej, na co przedłożone zostało zaświadczenie lekarskie, przedwcześnie ocenił ten dowód, jako nie dający podstaw do przywrócenia terminu. Dopiero po dodatkowych wyjaśnieniach skarżącej, można byłoby dokonać rzetelnej oceny powoływanych we wniosku okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu - co było kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia w świetle spełnienia pozostałych przesłanek do przywrócenia terminu. Organ rozstrzygający powinien wnikliwiej podejść do przedstawionych przez skarżącą okoliczności występujących w jej indywidulanym przypadku i dokonać ich pełnej analizy, a w razie wątpliwości przeprowadzić postępowanie, które nie jest co prawda postępowaniem dowodowym w rozumieniu procedury administracyjnej, lecz postępowaniem mającym na celu umożliwienie stronie przedstawienia racji i możliwość ich wykazania. Brak oceny wyżej wskazanych wszystkich przedstawionych przez skarżącą argumentów i bardzo uproszczona ocena organu, czyni sprawę niewyjaśnioną w wymagany wyżej wskazanymi przepisami o.p. sposób. Nadto istotne w kontrolowanej sprawie jest, iż skarżąca wskazała na nagłą chorobę, którą uprawdopodobniła zaświadczeniem lekarskim. Skarżąca wyjaśniła także, iż odwołanie sporządzała własnoręcznie z zamiarem złożenia w ostatnim dniu terminu do jego wniesienia, nie mogąc przewidzieć wystąpienia u niej nagłego pogorszenia zdrowia i brak możliwości wniesienia odwołania do organu. Nie można uczynić zarzutu skarżącej, iż nie złożyła odwołania wcześniej niż wystąpiła u niej choroba. W przypadku powoływania się strony na stan zdrowia uniemożliwiający dopełnienie czynności procesowej w terminie, należy wbrew ocenie skarżonego organu, co do zasady uznać brak winy w niedochowaniu terminu z powodu obłożnej choroby, czy też nagłego, nie przewidywanego złego stanu zdrowia uniemożliwiającego obiektywnie działanie strony, w przeciwieństwie do np. długotrwałej choroby, czy innych okoliczności, które są znane stronie i powinny być przez nią uwzględniania w toku podejmowanych działań. Nadto zasadny jest zarzut skarżącej, iż w zaistniałych okolicznościach organ nie posiada niezbędnych kwalifikacji, aby stwierdzić, czy złożone przez skarżącą zaświadczenie dotyczy stanu chorobowego nie mającego wpływu na możliwość dochowania terminu, w sytuacji gdy organ nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego w tej kwestii.

Z tego względu zaskarżone postanowienie zostało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylone.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.