Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1419/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 60, art. 64
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 13 f
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. K. (dalej: "Skarżący", "Strona" lub "Zobowiązany") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z ... czerwca 2018 r. nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta .... (dalej: "organ I instancji") z ... kwietnia 2018 r. nr ...2018 w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Zarząd Dróg Miejskich na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalił, że Z. K. w dniu ... sierpnia 2013 r. był właścicielem pojazdu o nr rejestracyjnym ...oraz, że jest osobą zobowiązaną do uiszczenia należności z tytułu opłaty dodatkowej nr ...z dnia 20 sierpnia 2013 r., o której mowa w art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.), dalej: "ustawa o drogach", powstałej w związku z postojem ww. pojazdu na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego (dalej: "SPPN") w Warszawie bez wniesienia obowiązującej opłaty.

W dniu ... lutego 2016 r., związku z postojem ww. pojazdu na obszarze SPPN w W. bez wniesienia stosownej opłaty, wobec Strony wystawiono upomnienie o nr ....

Zobowiązany – kolejnym już pismem - z ,,, stycznia 2018 r. wniósł o umorzenie należności wynikającej z racji wystawionych opłat dodatkowych, z uwagi na trudną sytuację materialną, życiową, jak również zdrowotną. Zobowiązany we wniosku wskazał, że ma 83 lat, a jest osobą schorowaną, utrzymującą się z miesięcznej emerytury w kwocie 1 237,81 zł. Zobowiązany wyjaśnił, że z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową. Do wniosku załączył: kopię aktu notarialnego z [...] czerwca 2009 r. o rozdzielności majątkowej oraz zawiadomienie płatnicze z 9 czerwca 2016 r. o ponoszonych miesięcznych kosztach z tytułu czynszu za komunalny lokal mieszkalny w kwocie 611,52 zł (pozostałe miesięczne wydatki tj. energia elektryczna, gaz, telefon kształtują się na poziomie 200 zł).

Decyzją z ... kwietnia 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, Prezydent ... odmówił Stronie umorzenia należności w wysokości 61,60 zł powstałych w związku z postojem pojazdu na obszarze SPPN w W. bez wniesienia stosownej opłaty.

Jak wyjaśnił organ I instancji kwestia zasadności wystawienia opłaty dodatkowej nr ... z ... sierpnia 2013 r. była przedmiotem postępowania reklamacyjno-odwoławczego. Na złożone pismo z 23 sierpnia 2013 r. Zobowiązany otrzymał odpowiedź ZDM z 21 marca 2014 r. informujące, że reklamacja nie została uwzględniona, gdyż podczas kontroli ww. pojazdu w dniu 20 sierpnia 2013 r. stwierdzono parkowanie przy użyciu nieważnego abonamentu. Dokument opłaty dodatkowej nr nie mógł być anulowany, ponieważ abonament nr ... był ważny do 31 lipca 2013 r., a kolejna opłata abonamentowa została wniesiona dopiero w dniu 22 sierpnia 2013 r. ZDM zobowiązał Z. K. do uregulowania ww. opłaty dodatkowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania, odwołanie nie zostało uwzględnione, co zostało przedstawione w piśmie z 18 czerwca 2014 r.

Nadto Prezydent ... wskazał, iż przesłankami umorzenia należności jest ważny interes dłużnika lub ważny interes publiczny i podkreślił, że Wnioskodawca otrzymuje stałe miesięczne świadczenie emerytalne w wysokości 1 237,81 zł, co zdaniem organu powinno umożliwić zapłatę kwoty 61,60 zł. Ponadto odnosząc się do nowej – zdaniem Strony - okoliczności rodzinnej przedstawionej we wniosku dotyczącej małżeństwa Zobowiązanego z T. Ż., która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe i z którą ma ustanowioną rozdzielność majątkową – organ I instancji wyjaśnił, że rozdzielność majątkowa została ustanowiona już w 2009 r., a zatem nie powstała teraz i nie może spowodować braku możliwości uregulowania powstałego zobowiązania. Zatem sytuacja Zobowiązanego nie uległa pogorszeniu, bo okoliczność ta istnieje od 2009 r.

Pismem z 11 maja 2018 r. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji. Skarżący podkreślił, iż jest osobą starszą, schorowaną, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej. W jego ocenie zaskarżona decyzja jest niesłuszna i krzywdząca, bowiem organ nie uwzględnił istotnych, poważnych, udokumentowanych okoliczności uzasadniających umorzenie opłaty dodatkowej.

Decyzją z ...czerwca 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, w W.utrzymało w mocy decyzję Prezydenta w przedmiocie odmowy umorzenia stronie należności z tytułu opłaty dodatkowej.

Organ odwoławczy podkreślił, że trudna sytuacja materialna Strony sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem Strony. Dlatego ważne jest wykazanie nadzwyczajności tej sytuacji, w której Strona się znalazła niezależnie od swojego postępowania. W ocenie SKO wniosek Strony nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż sytuacja materialna Strony nie nosi cech wyjątkowości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję SKO Skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie nałożonej opłaty dodatkowej oraz dołączenie do rozpoznawanej obecnie sprawy, akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. V SA/Wa 202/17.

Autor skargi wyjaśnił, że organ odwoławczy nie uwzględnił faktu, że Wnioskodawca ma obecnie 84 lata, jest poważnie chory na serce /po zawale/, ma nadciśnienie, chore nerki, anemię, schorzenia urologiczne oraz zwyrodnienie kręgosłupa. Utrzymuje się z niewielkiej emerytury miesięcznej w kwocie 1 273 zł i po opłaceniu czynszu za mieszkanie 604 zł, opłat za energię elektryczną, gaz, telefon w kwocie 200 zł miesięcznie, na lekarstwa, jedzenie, ubranie, środki czystości pozostaje mu zaledwie kwota 469 zł, która nie jest wystarczająca na wykupienie wszystkich niezbędnych lekarstw. W tej sytuacji, co podkreślił wnoszący skargę kwota nałożonej opłaty dodatkowej stanowi dla niego znaczący uszczerbek finansowy w koniecznym utrzymaniu.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko prezentowane w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezspornym w sprawie jest, iż Skarżący w związku z postojem pojazdu o nr rejestracyjnym ... na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego w W. bez wniesienia stosownej opłaty, był zobowiązany do uiszczenia należności z tytułu opłaty dodatkowej nr ... z dnia ...sierpnia 2013 r.

Pismem z 22 stycznia 2018 r., uzupełnionym pismem z dnia 28 lutego 2018 r., Skarżący wniósł o umorzenie należności z tytułu opłat dodatkowych, z uwagi na trudną sytuację materialną, życiową oraz zdrowotną.

Opłata dodatkowa, której dotyczy wniosek Skarżącego pobierana jest, zgodnie z art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.) przez zarząd drogi, w rozpatrywanej sprawie: Zarząd Dróg Miejskich w W., i stanowi dochód budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 40a ust. 1 powołanej ustawy).

Zgodnie z art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.), dalej: "u.f.p.", dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw należą do kategorii środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

Na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w całości należności publicznoprawne w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Pojęcia te stanowią klauzule generalne. Ich konkretyzacja dokonywana jest na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie, po dokonaniu analizy sytuacji materialnej Skarżącego organy stwierdziły, że otrzymywanie stałego miesięcznego świadczenia emerytalnego w wysokości 1 237,81 zł, przy deklarowanym poziomie miesięcznych wydatków w wys. 611,52 z tytułu czynszu oraz 200 zł (energia elektryczna, gaz, telefon), powinno umożliwić zapłatę należności z tytułu opłaty dodatkowej w wys. 61,60 zł. Organy orzekające uznały, ze ceny tej nie zmienia wiek ani stan zdrowia Skarżącego, a także podnoszona okoliczność ustanowienia w 2009 r. rozdzielności majątkowej małżeńskiej.

W świetle tych ustaleń należy zgodzić się z organami, że położenie, w którym znajduje się Skarżący jest trudne, jednak nie wyklucza możliwości uregulowania opłaty dodatkowej w wys. 61,60 zł.

Sąd podkreśla, że o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego, stanowiącego przesłankę umorzenia przedmiotowej należności, decydują kryteria zobiektywizowane. W rozpoznawanej sprawie sytuacja majątkowa Skarżącego w zestawieniu ze skutkami ekonomicznymi, jakie wystąpią w wyniku uregulowania zobowiązania w wys. 61,60 zł nie uzasadnia twierdzenia o wystąpieniu przesłanki umorzenia zobowiązania ze względu na ważny interes Skarżącego. Interes zobowiązanego musi być bowiem na tyle istotny, aby jego pominięcie powodowało dla niego wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki.

Zdaniem Sądu w sprawie nie zachodzi również interes publiczny, który uzasadniałby umorzenie przedmiotowej należności, co zostało szczegółowo wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Interes publiczny rozumiany jest jako dyrektywa postepowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji (por. wyrok NSA z 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt II FSK 620/09). Sąd podziela stanowisko organów, że posiadanie pojazdu wiąże się z koniecznością ponoszenia wszelkich kosztów i opłat eksploatacyjnych, w tym również opłat dodatkowych w przypadkach, o których mowa w ustawie o drogach publicznych.

Należy podkreślić, że decyzja w przedmiocie udzielenia ulgi, stosownie do unormowania art. 64 ust. 1 u.f.p., ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym użycie w art. 64 ust. 1 tej ustawy słowa "może", co oznacza, że nawet w przypadku wystąpienia ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego organ nie będzie zobowiązany do umorzenia zaległości. Ustawodawca nie wskazał bowiem sytuacji, w której organ miałby obowiązek zastosowania ulgi.

Co istotne, decyzje w przedmiocie ulg jako decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sądową kontrolą nie jest objęte rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonanego przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 660/07, Lex nr 485329; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2148/11, Lex nr 1557843).

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że organy orzekające zasadnie stwierdziły i uzasadniły swoje wnioski, że za umorzeniem przedmiotowej opłaty dodatkowej objętej wnioskiem Skarżącego nie przemawia ani ważny interes zobowiązanego, ani interes społeczny.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że żaden z argumentów skargi nie wskazuje na wadliwość ustaleń stanu faktycznego, czy błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego. Prawidłowo też organy uzasadniły swoje stanowisko, zastosowały i dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa. Zdaniem Sądu działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zarzuty skargi są niezasadne. Ponadto Sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

W tym stanie rzeczy, uznając decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.