Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 924/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 83 ust 2 pkt 2, art. 84 ust 2
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Związku Harcerstwa Polskiego na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w związku z art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania C. , od decyzji Starosty z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa, oznaczoną jako działka nr [...], obręb W. gmina W., z 1 % na 0,3 % ceny nieruchomości - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...]r. Z. wystąpił z wnioskiem o zmianę stawki procentowej opłaty z tytułu trwałego zarządu nieruchomością zabudowaną, stanowiącą własność Skarbu Państwa, oznaczoną jako działka nr [...], położoną w W. gmina W. We wniosku wskazano, że obecnie naliczana jest z tego tytułu stawka wynosząca 1 % ceny, tymczasem Związek Harcerstwa Polskiego jest organizacją użytku publicznego zajmującą się m.in. wychowaniem, turystyką, sportem. Komenda Chorągwi Podkarpackiej ZHP organizuje turnusy dla harcerzy, a pozyskiwane kwoty w całości są przeznaczane na cele statutowe, w tym m.in. biwaki, rajdy, zloty, imprezy patriotyczne, szkolenie młodzieży, imprezy kulturalne, sportowe. Zdaniem wnioskodawcy powinien on zostać "potraktowany według art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami". W uzupełnieniu wniosku (pismem z dnia 12 grudnia 2014 r.) wnioskodawca wskazał, że od roku [...] r. na działce nr [...] położonej w W. organizuje obozy wyłącznie dla harcerzy a programy tych obozów służą przede wszystkim wszechstronnemu wychowaniu młodego człowieka przez realizację programów turystycznych, kulturalnych, oświatowych i sportowych. Wcześniej opłata za trwały zarząd nie stanowiła większego problemu dlatego wnioskodawca nie interesował się stawką procentową, jednak zaczął ją analizować w [...] r. kiedy wzrosła 9-krotnie.

Decyzją z dnia [...] r., znak [...] Starosta odmówił zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nad przedmiotową nieruchomością, wskazując, od momentu wydania decyzji z dnia [...] r., znak [...] ustanawiającej prawo trwałego zarządu do przedmiotowej nieruchomości nie zmienił się cel przeznaczenia nieruchomości określony jako wypoczynkowy. Tymczasem zgodnie z treścią art. 84 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się jeżeli po oddaniu nieruchomości w trwały zarząd nastąpi stała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości. Pismem z dnia 26 listopada 2014 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez wyjaśnienie na czym polega oraz czy nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, a także szczegółowe określenie charakteru prowadzonej działalności na przedmiotowym gruncie. Wnioskodawca w piśmie z dnia 12 grudnia 2014 r. wskazał, że realizuje m.in. cele turystyczne, kulturalne, oświatowe, sportowe, jednak nie poparł tego żadnymi dokumentami.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła C. , domagając się zmiany decyzji poprzez zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z 1 % na 0,3 % ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że prowadzona obecnie działalność powinna być zakwalifikowana zgodnie z art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie można bowiem przyjmować, że prowadzona przez Związek działalność jest działalnością wypoczynkową, bowiem wiązałoby się to z powadzeniem przez Związek działalności zarobkowej co nie ma miejsca.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu II instancji, przedstawienie przez stronę w piśmie z 12 grudnia 2014 r. opisu prowadzonej działalności w ogólny sposób, bez przedłożenia jakiejkolwiek dokumentacji nie stanowi wystarczającego dowodu, potwierdzającego trwałą zmianę sposobu użytkowania działki nr [...]. Tymczasem z treści art. 84 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyraźnie wynika, że zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, o jakiej mowa w tym przepisie, musi być trwała, czyli wyłączone są w tym zakresie zmiany okazjonalne, czy też tymczasowe.

Ogólne wskazanie kilku działań bez dokładnych terminów ich realizacji, nie pozwala stwierdzić, że statutowa działalność strony odbywa się na przedmiotowej nieruchomości w sposób ciągły. Organ pomocniczo posłużył się ponadto informacjami zawartymi na oficjalnej stronie internetowej ZHP Hufiec Przeworsk i stwierdził, że Hufiec posiada również odpłatną ofertę wypoczynkową dla osób spoza Hufca – grup zorganizowanych i ofertę indywidualną z zakwaterowaniem i wyżywieniem, jak i z możliwością wynajęcia całej bazy, zlokalizowanej na przedmiotowej nieruchomości. Za pobyt osób spoza Hufca w [...] r. pobierane są opłaty zgodnie z obowiązującym cennikiem. W związku z powyższym nie znajduje potwierdzenia informacja, że na przedmiotowej nieruchomości organizowane są wyłącznie obozy dla harcerzy. Organ podkreślił, że z przedstawionych przez ZHP informacji, jak również z informacji uzyskanych przez organ nie wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana w sposób pozwalający stwierdzić, że nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Chorągiew Podkarpacka Związku Harcerstwa Polskiego reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie art. 83 § 2 pkt 2 w zw. z art. 84 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością, kiedy to z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że nieruchomość przeznaczona jest w sposób trwały na realizację celów publicznych, działalność charytatywną, opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową, badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną.

Zdaniem skarżącej organ błędnie przyjął, że skarżąca nie wykazała trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, a co za tym idzie uznał, że od wydania decyzji z dnia 14 maja 1999 r. nie zmienił się cel przeznaczenia nieruchomości. ZHP jest organizacją pożytku publicznego i w ramach prowadzonej działalności jako stowarzyszenie realizuje cele turystyczne, oświatowe, kulturalne, sportowe. W związku z realizacją tych celów organizowane są wyjazdy dla członków stowarzyszenia. ZHP nie prowadzi działalności zarobkowej.

Skarżąca zaznaczyła, że nieruchomość położona w Wisełce od chwili wydania decyzji z dnia 14 maja 1999 r. przeznaczona była na realizację celów turystycznych, kulturalnych, oświatowych i sportowych. ZHP od momentu otrzymania nieruchomości rozpoczęło organizację obozów dla swoich członków. Cel na jaki skarżąca otrzymała nieruchomość został błędnie określony już na etapie wydawania decyzji. Nieruchomość nie służyła do celów wypoczynkowych, prowadzenia działalności zarobkowej lecz do realizacji zadań statutowych stowarzyszenia, związanych z realizacją programów przede wszystkim sportowych, oświatowych, kulturalnych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. Komendant C. oświadczył, że zakres działalności skarżącej pomiędzy 1999 r. a dniem dzisiejszym nie uległ żadnej zmianie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

W oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w § 2 tego przepisu sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty odmawiającą zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nad nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa oznaczoną nr działki [...], położoną w obrębie W., gmina W. z 1 % na 0,3 %.

Opisana wyżej stawka procentowa opłaty rocznej ustalona została decyzją Starosty z dnia 14 maja 1999 r., ustanawiającą trwały zarząd nad przedmiotową nieruchomością na rzecz Z. – bez zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania. Jak wynika z treści tej decyzji, z uwagi na przeznaczenie terenu – cele wypoczynkowe – przyjęto opłatę roczną odpowiadającą 1 % wartości gruntu.

Decyzją z dnia [...] r. Starosta zaktualizował opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu tą nieruchomością i ustalił nową wysokość opłaty rocznej na [...] zł. Wspomniana decyzja stała się ostateczna w dniu 22 sierpnia 2013 r. Natomiast w dniu 27 października 2014 r. strona wystąpiła z wnioskiem o zmianę stawki procentowej z tytułu trwałego zarządu nad tą nieruchomością z 1 % na 0,3 %, wskazując, że Związek Harcerstwa Polskiego jest organizacją pożytku publicznego zajmującą się m.in. wychowaniem, turystyką i sportem wobec czego zastosowanie winien w tym wypadku mieć przepis art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z tym przepisem, wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu jest uzależniona od celu, na jaki nieruchomość została oddana, i w przypadku nieruchomości oddanych na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych, działalność charytatywną, opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową, badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną, a także na siedziby organów władzy i administracji publicznej niewymienionych w art. 60 ust. 1 oraz w art. 60a ust. 1 – wynosi 0,3% ceny.

Z kolei zgodnie z treścią art. 84 ust. 2 tej ustawy, jeżeli po oddaniu nieruchomości w trwały zarząd nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do zmienionego sposobu korzystania. Zmiany stawki procentowej opłaty rocznej dokonuje się w drodze decyzji właściwego organu.

Jak wynika zatem z powyższego przepisu, zmiana stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nad nieruchomością jest możliwa wówczas gdy nastąpi zmiana sposobu korzystania z tej nieruchomości, przy czym zmiana taka będzie zmianą trwałą.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji słusznie przyjęły, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło w tym wypadku do trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości. Trafnie też organy przyjęły, że niezbędne w tym wypadku jest nie tylko ustalenie, że prowadzona działalność ma charakter określony w art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ale także, że zmiana o jakiej mowa w art. 84 ust. 2 jest zmianą trwałą. Przywołane przez organ okoliczności świadczące o tym, że ZHP organizuje nie tylko obozy dla harcerzy lecz także posiada odpłatną ofertę wypoczynkową dla osób spoza Hufca, w ocenie Sądu, nie mają w tym wypadku kluczowego znaczenia dla rozstrzygnięcia skoro sama strona wskazuje, że od 1999 r. (kiedy to wydano decyzję o ustanowieniu trwałego zarządu nad nieruchomością) sposób korzystania z nieruchomości nie uległ zmianie.

Należy w tym miejscu podkreślić, że skarga w tym zakresie zawiera istotne sprzeczności bowiem strona z jednej strony wskazuje, że skarżąca "wbrew twierdzeniom organu wydającego decyzję, w pełni udowodniła fakt, iż nastąpiła zmiana sposobu korzystania z nieruchomości", z drugiej zaś strony podniosła, że nieruchomość położona w W. od chwili wydania decyzji z dnia 14 maja 1999 r. przeznaczona była na realizację celów turystycznych, kulturalnych, oświatowych, sportowych, zaś cel na jaki strona otrzymała nieruchomość została błędnie określona już na etapie wydawania decyzji. Jak wskazano w skardze, "nieruchomość nie służyła do celów wypoczynkowych, prowadzenia działalności zarobkowej, zaś do realizacji zadań statutowych stowarzyszenia, związanych z realizacją programów przede wszystkim sportowych, oświatowych, kulturalnych".

Ostatecznie jednak skarżąca przedstawiając swoje stanowisko na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. wskazała, że zakres jej działalności od 1999 r. do chwili obecnej nie uległ zmianie.

W tej sytuacji należy, uznać za trafne stanowisko organu odwoławczego, co do braku możliwości zmiany stawki procentowej opłaty rocznej w oparciu o przepis art. 84 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomości skoro przepis ten przewiduje możliwość takiej zmiany wyłącznie w razie trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości (która, jak twierdzi sama strona, nie miała miejsca).

Z uwagi na powyższe, bez znaczenia pozostaje powoływanie się przez skarżącą na uregulowania art. 84 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli nieruchomość oddana w trwały zarząd jest wykorzystywana na więcej niż jeden cel, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się dla tego celu, który w decyzji o oddaniu w trwały zarząd został określony jako podstawowy. W sytuacji zatem wykorzystywania nieruchomości na różne cele stawkę procentową opłaty rocznej należałoby przyjąć dla tego celu który został określony jako podstawowy – w decyzji o oddaniu w trwały zarząd. Nie ulega przy tym wątpliwości, że we wspomnianej decyzji wskazano przeznaczenie terenu na cele wypoczynkowe.

Twierdzenie strony, że cel na jaki skarżąca otrzymała nieruchomość został błędnie określony już na etapie decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu mogłoby być brane pod uwagę w postępowaniu wywołanym działaniami skarżącej zmierzającymi do wzruszenia tejże właśnie decyzji z dnia 14 maja 1999 r. Powyższe nie jest jednak możliwe w niniejszym postępowaniu – dotyczącym decyzji wydanych w związku z wnioskiem o obniżenie stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.