Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2542/95
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1996-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Jeżeli Urząd Skarbowy nie kwestionował wyliczenia podatku wynikającego ze złożonego wcześniej zeznania podatkowego, a następnie nie uwzględnił skorygowanego przez podatnika zeznania, to brak było podstaw prawnych do wydania decyzji /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/.

2. Uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1995 r. daje możliwość odzyskania części uiszczonego podatku również członkom spółdzielni mieszkaniowych, którym przysługuje lokatorskie prawo do lokalu i którzy w latach 1992-1993 spłacali w spółdzielni kredyty mieszkaniowe.

TEZY

1. Jeżeli Urząd Skarbowy nie kwestionował wyliczenia podatku wynikającego ze złożonego wcześniej zeznania podatkowego, a następnie nie uwzględnił skorygowanego przez podatnika zeznania, to brak było podstaw prawnych do wydania decyzji /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/.

2. Uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1995 r. daje możliwość odzyskania części uiszczonego podatku również członkom spółdzielni mieszkaniowych, którym przysługuje lokatorskie prawo do lokalu i którzy w latach 1992-1993 spłacali w spółdzielni kredyty mieszkaniowe.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 206 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd administracyjny nie związany granicami skargi, władny jest uwzględnić ją także z uwagi na inne uchybienia niż te, które podniesiono w skardze lub stwierdzić nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 par. 1 Kpa.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą ustalono skarżącym wysokość podatku dochodowego za 1992 r. w kwocie jaka została wykazana przez podatników w zeznaniu rocznym według wzoru PIT-33.

Organy podatkowe jako podstawę materialnoprawną swoich rozstrzygnięć podały przepis art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ a organ II instancji także art. 6 ust. 1 i 2, art. 27 ust. 1 i art. 45 ust. 6 powołanej ustawy.

W myśl art. 104 par. 1 Kpa załatwienie sprawy następuje w formie decyzji. Odnosi się to tylko do sytuacji, gdy z przepisów prawa materialnego lub innych wynika obowiązek załatwienia sprawy w takiej formie prawnej.

Do powstania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych nie potrzeba zasadniczo decyzji organu podatkowego.

Ustawa nakłada bowiem na samych podatników obowiązek rozliczenia należnego podatku bez konieczności wypowiadania się w tym względzie przez Urząd Skarbowy. Obowiązek ten wynika z przepisów art. 45 ust. 1 omawianej ustawy. Podatek wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok, chyba że urząd skarbowy wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku /art. 45 ust. 6 cyt. ustawy/.

Z przepisów tych wynika jednoznacznie, że jeżeli Urząd Skarbowy nie kwestionował wyliczenia podatku wynikającego ze złożonego wcześniej zeznania podatkowego a następnie nie uwzględnił skorygowanego przez podatnika zeznania w piśmie z dnia 28 lutego 1995 r., brak było podstaw prawnych do wydania decyzji w dniu 19 kwietnia 1995 r. /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/.

Utrzymanie w mocy takiego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, oznacza akceptację decyzji wydanej bez podstawy prawnej. Skutkuje to zatem stwierdzeniem nieważności obu decyzji na podstawie art. 207 par. 3 Kpa w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa stosownie do art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Niezależnie od powyższego, Sąd zwraca uwagę, że zarzut podniesiony w skardze zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 listopada 1995 r. III AZP 34/95 uznał, że na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "c" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych można odliczyć od dochodu wydatki poniesione na spłatę kredytów zaciągniętych przez spółdzielnię mieszkaniową na budownictwa mieszkaniowe wraz z odsetkami, jako wydatki na wkład budowlany i mieszkaniowy.

W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że członkowie spółdzielni, którzy wnieśli na konto spółdzielni raty przeznaczone na spłatę kredytów zaciągniętych na budowę ich mieszkań, w istocie nie spłacali kredytów, te bowiem zaciągały i spłacały spółdzielnie, ale w ten sposób wnosili: wkład budowlany i mieszkaniowy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się więc wcześniej pogląd, że odliczeniu od dochodu podlegały wydatki poniesione przez członków spółdzielni, o ile dotyczyły wkładów budowlanych /całość kosztów budowy lokalu/ czyli w przypadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Obecnie uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1995 r. daje możliwość odzyskania części uiszczonego podatku również członkom spółdzielni mieszkaniowych, którym przysługuje lokatorskie prawo do lokalu i, którzy w latach 1992-1993 spłacali w spółdzielni kredyty mieszkaniowe. Dlatego uzasadnione jest rozpatrzenie pisma z dnia 28 lutego 1995 r. złożonego przez skarżącą jako wniosku o dokonanie korekty złożonych zeznań za 1992 r. przez Urząd Skarbowy.

Na podstawie tego wniosku i załączonego zaświadczenia, że Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 22 lutego 1995 r., organ I instancji wyda stosownie do art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ decyzję o wysokości podatku dochodowego za 1992 r., a także zwróci nadpłatę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 208 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.