Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 661/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16a, art. 17 ust. 1, 1a, 1b, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 128, art. 129, art. 132
journal: Dz.U. 2017 poz 682
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy, po rozpoznaniu wniosku K. G., decyzją z dnia 14 stycznia 2020 r. odmówił wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią H. K.

W podstawie prawnej decyzji organ pierwszej instancji powołał art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że babcia strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 14 stycznia 2019 r., w którym stwierdzono, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. H. K. jest osobą samotną, wdową, posiada dwóch synów M. K. i B. K.. H. K. zamieszkuje w domu syna M. K., który prowadzi gospodarstwo rolne w miejscowości Z. Nie posiada on orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. B. K. jest rencistą, osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną. W związku z tym, że H. K. jest wdową, kolejną osobą obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym jest syn M. K.

Organ pierwszej instancji wskazał również na ustalenia poczynione na podstawie przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego, z którego wynikało, że H. K. choruje na wiele chorób, które uniemożliwiają jej wykonywanie wszystkich czynności samodzielnie, zaś potrzebną opiekę i pomoc zapewnia jej strona – wnuczka K. G., w tym: mierzenie ciśnienia, podawanie leków, przygotowywanie posiłków, przygotowywanie opału, palenie w piecu, które to czynności wykonuje ona przez cały dzień. Strona nie pracuje zawodowo ani dorywczo, a także nie poszukuje zatrudnienia ze względu na sprawowanie osobistej opieki nad niepełnosprawną babcią. K. G. w związku z opieką, którą obecnie sprawuje nad babcią, na mocy decyzji Wójta Gminy z dnia 12 marca 2019 r. oraz z dnia 6 grudnia 2019 r. w okresie od 1 lutego 2019 r. do 31 października 2020 r. pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy.

W konsekwencji organ pierwszej instancji stwierdził, że możliwość przyznania K. G. świadczenia pielęgnacyjnego jest wykluczona ze względu na fakt, że to syn osoby wymagającej opieki, Mirosław K., jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec matki, fakt nie spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy oraz fakt pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji wskazując na skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt. K 38/13, w wyniku którego doszło do uznania niekonstytucyjności części normy prawnej art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także zarzucając błędne uznanie, że skarżąca jako wnuczka niepełnosprawnej nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, błędne uznanie, że fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i nieuwzględnienie, że w razie zbiegu uprawnień do ww. świadczeń osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń.

Decyzją z dnia 21 kwietnia 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania K. G., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność rezygnacji skarżącej z posiadanego zatrudnienia lub niepodejmowania pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią. Jedyne zatrudnienie skarżącej miało miejsce w 2014 r. na okres jednego miesiąca na podstawie umowy zlecenia. Skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad babcią w lutym 2019 r., tj. w okresie, w którym od ponad 4 lat już nie pracowała. Nie była też zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna.

Nadto, w ocenie Kolegium, nie można stwierdzić, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia tylko z powodu sprawowania opieki nad babcią. Zakres przedmiotowy i czasowy sprawowanej opieki nie wyklucza podjęcia pracy chociażby w ograniczonym wymiarze, tym bardziej, że osoba wymagająca opieki mieszka w domu, w którym oprócz rodziny skarżącej mieszka też jej syn M. K.. Jakkolwiek ilość czynności wskazywanych przez skarżącą, jako związanych z opieką nad babcią, jest znaczna, to jednak nie wszystkie z nich są związane są z bezpośrednią, niezbędną opieką nad babcią. Opieka ta związana musi być bowiem wyłącznie z osobą niepełnosprawną, a nie polegać na prowadzeniu gospodarstwa domowego. Nie zawsze ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności pozwala przyjąć, że osoba niepełnosprawna wymaga opieki w takim rozmiarze, który uniemożliwia opiekunowi podjęcie aktywności zawodowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zdaniem Kolegium skarżąca, jako osoba nieposzukująca pracy i niewyrażająca woli jej podjęcia, pozostawałaby nieaktywna zawodowo także w sytuacji, gdyby nie sprawowała opieki nad babcią. Zatem w sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Nadto nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1a ustawy, bowiem skarżąca nie jest osobą spokrewnioną z H. K. w pierwszym stopniu, zaś obowiązek sprawowania opieki spoczywa w pierwszej kolejności na jej synu M. K.. Sam zaś fakt, że syn H. K. pracuje w gospodarstwie rolnym i nie zaprzestaje prowadzenia tego gospodarstwa i w związku z tym nie może opiekować się matką, nie może być uznany za okoliczność obiektywną uniemożliwiającą mu spełnienie obowiązku alimentacyjnego wobec matki czy to w formie bezpośredniej opieki, czy też dostarczenia środków pieniężnych koniecznych do zapewnienia takiej opieki.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy. Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 organ odwoławczy wyjaśnił, że skutkiem wejścia w życie tego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa, a poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy.

Jak wskazało Kolegium, skarżącej nie przysługuje prawo wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako korzystniejszego od otrzymywanego specjalnego zasiłku opiekuńczego, albowiem wnioskowane świadczenie z uwagi na dyspozycję art. 17 ust. 1a i 1b ustawy nie przysługuje.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję K. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie art. 17 ust. 1b ustawy oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13,

2. naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy przez błędne uznanie, że skarżąca jako wnuczka niepełnosprawnej nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego,

3. naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez błędną oceną materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia,

4. błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego,

5. niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy,

6. naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy przez uznanie na podstawie wywiadu środowiskowego, że skarżąca pomimo sprawowanej nad babcią opieki ma możliwość podjęcia zatrudnienia, podczas gdy organ powinien przeprowadzić wnikliwą i obiektywną ocenę wymaganej opieki nad babcią, co powinno mieć swój wyraz w zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji winno doprowadzić do wniosku, że opieka nad babcią stanowi przeszkodę do podjęcia zatrudnienia przez skarżącą, a także, że skarżąca będąca w wieku produkcyjnym mogłaby podjąć zatrudnienie, czego jednak nie czyni z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.) - dalej także jako "ustawa", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Ponadto, według art. 17 ust. 1a tej ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Powyższe przepisy jednoznacznie stanowią, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedynie osobie, która spełnia łącznie określone w nich przesłanki.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w dniu 3 września 2019 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną babcią H. K., legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 14 stycznia 2019 r., zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności. H. K. jest wdową, ma dwóch synów, z których jeden jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i całkowicie ubezwłasnowolnioną. Drugi z jej synów – M. K. mieszka wraz z H. K. oraz rodziną skarżącej K. G. M. K. jest osobą aktywną zawodowo, prowadzi bowiem gospodarstwo rolne.

W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią była wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy i rozstrzygnięcie, czy w świetle jej przepisów osobie, którą obciąża obowiązek alimentacyjny względem członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 ustawy, jeżeli żyją inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu i nie są one małoletnie oraz nie zostały zaliczone do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym.

Stosownie do art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2086 ze zm.), obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.). Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 2 k.r.o.).

Przy wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy należy mieć jednocześnie na względzie cel regulacji zawartej w tych przepisach, a także treść art. 132 k.r.o., zgodnie z którym obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Zgodnie zatem z art. 17 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1a ustawy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w pierwszej kolejności osobom najbliższym, tj. matce, ojcu, dzieciom, czyli osobom spokrewnionym w pierwszym stopniu. Natomiast dalszym krewnym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko w przypadku, gdy nie ma osób najbliższych spokrewnionych w pierwszym stopniu albo są one małoletnie lub same legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w wyjątkowych przypadkach , gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun, z przyczyn nie leżących w sferze jego woli, opieki nad osobą niepełnosprawną nie może sprawować, dalszym krewnym może przysługiwać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednak wykazanie tego rodzaju sytuacji spoczywa nie na organach administracji, a na samym wnioskodawcy. Mimo wynikającego z zasady prawdy obiektywnej ciążącego na organie administracji publicznej obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego strona postępowania nie jest zwolniona z inicjatywy dowodowej. Brak wskazania przez skarżącą ( reprezentowaną przez fachowego pełnomocnika) zarówno w toku postępowania administracyjnego, w tym w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak również we wniesionej do sądu skardze, na jakiekolwiek okoliczności mogące świadczyć o niemożliwości sprawowania opieki przez syna osoby niepełnosprawnej potwierdza, że organ odwoławczy zasadnie uznał, że skarżącej nie mogło zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne.

Jak już wyżej wyjaśniono, z ustaleń organów poczynionych w toku postępowania wynikało, że syn H. K. – M. K. nie legitymuje się orzeczeniem Fo znacznym stopniu niepełnosprawności. Choć w wywiadzie wspomniano o jego chorobie alkoholowej to wynika z niego również, że jest on osobą aktywną zawodowo, prowadząc gospodarstwo rolne. Skoro jego stan zdrowia pozwala na prowadzenie gospodarstwa rolnego, może on także sprawować opiekę nad niepełnosprawną matką. Nadto zamieszkuje on w domu, w którym zamieszkuje również wymagająca opieki H. K., a w którym mieszka też skarżąca wraz z rodziną. W tej sytuacji fakt nie sprawowania opieki osobistej przez M. K. nad matką pozostaje w sferze woli M. K., czyli osoby w pierwszej kolejności zobowiązanej do alimentacji na rzecz H. K.. Dodać należy, że obowiązek sprawowania opieki, stanowiący element obowiązku alimentacyjnego, ze względu na który ustala się krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, nie ogranicza się wyłącznie do starań osobistych, ale może przybrać formę inną, np. świadczenia pieniężnego, w celu zapewnienia opieki osobie bliskiej, w tym przypadku matce.

Z akt niniejszej sprawy nie wynika , aby istniała obiektywna przeszkoda faktycznie uniemożliwiająca M. K. podjęcie opieki nad matką. Za szczególną okoliczność powodującą niemożność sprawowania opieki nie może zostać uznana konieczność wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, skoro podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest właśnie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu podjęcia aktywności życiowej polegającej na sprawowaniu opieki nad chorym.

Podobnie stwierdził NSA w wyroku z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 198/12 (LEX nr 1214520) uznając, że zawarte w art. 17 ust. 1a ustawy unormowanie, że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, musi być wykładane przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych, do których nie należy sam fakt pozostawania w zatrudnieniu.

Skoro zatem skarżąca nie jest osobą w pierwszej kolejności zobowiązaną do spełnienia obowiązku alimentacyjnego na rzecz swojej babci, to nie może ona skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad nią.

Dodać należy, że decyzja w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie jest decyzją uznaniową lecz związaną. Związany charakter decyzji w tym przedmiocie oznacza, że organ jest zobowiązany do przyznania świadczenia wyłącznie wtedy, gdy są spełnione wszystkie wskazane w przepisach prawa przesłanki jego przyznania. Organ nie może według swojego uznania przyznać świadczenia kierując się zasadami współżycia społecznego, czy też słuszności.

O przyznaniu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego nie mógł przesądzić też fakt, że skarżąca sprawuje opiekę nad babcią, rezygnując i nie podejmując w związku z tym zatrudnienia, co wynika z ustaleń rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz fakt pobierania z tego tytułu przyznanego wcześniejszymi decyzjami specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Podkreślić bowiem należy, że przesłanki przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, unormowane art. 16 a ustawy, nie są całkowicie tożsame z przesłankami przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Przepis art. 16a ustawy stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 i 2089) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:

1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub

2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

- w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przyznanie obu świadczeń wymaga rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania pracy zarobkowej, oba świadczenia mogą też być przyznane osobom, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny. W przypadku jednak świadczenia pielęgnacyjnego ustawa przewiduje , że osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności mogą otrzymać prawo do świadczenia pod warunkami określonymi art. 17 ust. 1 a ustawy, a tego rodzaju ograniczeń przepisy normujące prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie przewidują.

Wobec prawidłowego ustalenia, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią stwierdzić należało, że skarżąca nie uzyskała prawa do skorzystania z dobrodziejstwa wynikającego z art. 27 ust. 5 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Przepis cytowany wyżej przewiduje w swej hipotezie zbieg uprawnień do określonych świadczeń, co oznacza, że jednej osobie przysługuje uprawnienie do więcej niż jednego świadczenia. Skarżącej przyznano prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad H. K.. Skarżąca nie spełnia jednak przesłanek do przyznania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, zatem nie może skorzystać z prawa wyboru świadczenia korzystniejszego.

Na marginesie należy wskazać, że organy obu instancji błędnie wzięły pod uwagę okoliczność, że nie da się ustalić wieku H. K., w którym powstała jej niepełnosprawność, bowiem, jak zasadnie podnosiła skarżąca, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13; Dz. U. z 2014 r. poz. 1443; publ. OTK-A 2014/9/104) uznał, że w sytuacji dokonywania oceny warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego nie należy brać pod uwagę art. 17 ust. 1b ustawy. Mając na względzie treść art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, należy konsekwentnie uznać, że nie można uwzględniać wieku powstania niepełnosprawności przy ocenie warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego.

Z uwagi na powyższe stanowisko Sądu nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia prawidłowość bądź wadliwość stanowiska organu odwoławczego o braku związku przyczynowego między koniecznością sprawowania przez skarżącą opieki a rezygnacją lub niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia.

Zdaniem Sądu fakt błędnego powołania przez organy obu instancji art. 17 ust. 1b ustawy jako dodatkowej przeszkody do przyznania żądanego świadczenia ma charakter drugorzędny.

W niniejszej sprawie z uwagi na to , że skarżąca nie jest osobą spokrewnioną z osobą wymagającą opieki w pierwszym stopniu, a osoba spokrewniona w pierwszym stopniu - syn H. K. – M. K., nie jest osobą małoletnią lub legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie spełnia ona warunków do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, określonych art. 17 ust.1a pkt 2 ustawy. W tej sytuacji organu obu instancji trafnie orzekły o odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Zatem rozstrzygnięcia organów obu instancji, pomimo w części błędnych uzasadnień, odpowiadały prawu.

Wyrok został wydany w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd , na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.