Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 450/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37  ust. 1  pkt 1,  ust. 2  pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. (dalej jako organ/SKO) decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. działając na podstawie art. 1, art. 2, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz.U. z 2001 r. 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 104 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013, poz. 267 z późn. zm. – dalej jako kpa) utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działającego z upoważnienia Wójta Gminy P. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. odmawiającą przyznania M. I. zasiłku stałego w wysokości [...] zł miesięcznie z powodu niespełnienia kryterium dochodowego.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że wnioskiem z dnia 19 listopada 2014 r. M. I. (dalej jako skarżący) zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o przyznanie mu [...] złotych miesięcznie na stałe z przeznaczeniem na pokrycie kosztów wynajęcia młodej opiekunki. Potrzebę udzielenia takiej pomocy wnioskodawca uzasadnił swoją sytuacją zdrowotną, która wymaga stałej opieki oraz trudną sytuacją majątkową niepozwalającą na zrealizowanie tej potrzeby we własnym zakresie. Organ ustalił, że skarżący ( w wieku 75 lat) prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe; zamieszkuje w domu drewnianym, bez urządzeń sanitarnych, użytkuje jedno pomieszczenie wyposażone w skromny sprzęt gospodarstwa domowego, ogrzewane piecykiem gazowym użyczonym przez GOPS w P. U skarżącego stwierdzono trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji od [...].11.2012 r.; legitymuje się on także orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. Nr [...] z dnia [...].02.1012 r, w którym został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do [...].02.2015 r. Wg organu skarżący pobiera emeryturę składkową z KRUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie [...] zł, posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha przel., z którego dochód ryczałtowy wynosi [...] zł, ponadto otrzymuje zasądzone od córek alimenty w kwocie [..] zł miesięcznie, co dało łączny dochód w miesiącu październiku 2014 r. – [...] zł.

Decyzję odmowną Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję SKO oparto na kryterium dochodowym skarżącego. Podstawę prawną stanowił art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ wyjaśnił także, że żądanie przyznania pomocy finansowej w kwocie [...] zł miesięcznie, nawet w przypadku osiągania dochodu poniżej kryterium dochodowego nie mogłoby być zrealizowane bowiem kwota zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej nie może być wyższa niż 529,00 zł miesięcznie. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w sprawie rozważono możliwość realizacji specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania wnioskodawcy jednak skarżący nie jest nimi zainteresowany a ponadto uznano, iż byłyby to trudne do zrealizowania z uwagi na jego codzienną nieobecność w miejscu jego zamieszkania. Skarżący jest osobą sprawną fizycznie i bardzo często podróżuje do różnych miast rowerem oraz środkami komunikacji publicznej. Organ podkreślił, że pomimo iż skarżący nie spełnia kryterium dochodowego, uwzględniając okres zimowy GOPS uznał jego sytuację za szczególną i decyzjami [...] z dnia [...] października 2014 r. udzielił mu pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego na żywność, gaz do ogrzania mieszkania i zakup leków, użyczono mu także piecyk gazowy wraz z butlą zabezpieczając tym samym podstawowe potrzeby bytowe.

Odnośnie do dochodów z gospodarstwa organ wyjaśnił, że art. 8 ust. 9 ustawy określa tzw. ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego. Wskazał, że dochód ten jest wyliczany jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem ha przeliczeniowych i kwoty dochodu ustalonej dla 1 ha przeliczeniowego niezależnie od faktycznej dochodowości konkretnego gospodarstwa. Podał, że przepis art. 8 ust. 9 nie przewiduje jakichkolwiek wyjątków od przyjętej w nim zasady wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., I OSK 724/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2010 r., I OSK 1292/09 - informacja Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Skargę na ww decyzję złożył M. I.. Zarzucił, że w sprawie naruszono prawo wspólnotowe, a w osobnym piśmie wniósł o przyznanie mu zasiłku w kwocie [...] zł miesięcznie. (k 12) Wskazał, że otrzymywane dochody pobierają jego wierzyciele, co powoduje, że nie ma żadnych źródeł dochodu. Wyjaśnił, że leczy się psychiatrycznie oraz cierpi na chorobę serca (stan przedzawałowy) stąd potrzeba opiekunki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa") uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa, a organ administracji prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny i prawny, uzasadniając swoje stanowisko adekwatnie do wymagań zawartych w art. 107 § 3 kpa.

Podstawę prawną kontrolowanego postępowania administracyjnego stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. 2013 r. poz. 182 ze zm. zwanej dalej ustawą). Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 ww ustawy zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie. Definicję "osoby samotnie gospodarującej" zawiera art. 6 pkt 10 ustawy stanowiąc, iż pod pojęciem "osoby samotnie gospodarującej" należy rozumieć osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Osobie samotnie gospodarującej, przysługuje pomoc społeczna o ile jej dochód nie przekracza 542 zł, (tzw. "kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej"). Stanowi o tym art. 8 ust. 1 ustawy oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r. poz. 823). Za dochód, zgodnie z art. 8 ust. 3 i 4 ustawy, uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania.

W ocenie Sądu ustalenia organu wskazujące na to, że stanowiący kwotę [...] zł miesięczny dochód skarżącego znacznie przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy, tj. kwotę 542,00 zł – są prawidłowe. Okoliczności tej nie wyłącza fakt, że świadczenia skarżącego są częściowo zajęte przez komornika, gdyż jak słusznie wskazał organ zobowiązania wobec wierzycieli nie pomniejszają dochodu wyliczonego na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym skarżący nie spełnia wymogów do otrzymania zasiłku stałego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, ponieważ jego dochód ponad dwukrotnie przekracza ustawowe kryterium dochodowe.

Ustalenia organu nie były kwestionowane przez skarżącego, który zresztą osobiście stawił się na rozprawie. W szczególności skarżący nie negował faktu posiadania gospodarstwa rolnego a jedynie wskazywał, że nie przynosi ono dochodów. Organ rzeczowo uzasadnił podstawy prawne określanego ryczałtowo dochodu z gospodarstwa rolnego, i w tym zakresie był związany obowiązującymi przepisami. W sprawie nie ma też znaczenia, że część emerytury rolniczej skarżącego w wysokości [...] zł (netto) miesięcznie obciążona jest zajęciami komorniczymi. Skarżący pobiera ponadto dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł i alimenty od córek w wysokości [...] zł miesięcznie. Ustalony w ten sposób dochód miesięczny skarżącego wynosi łącznie [...] zł (netto) i przekracza ustawowe kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.

Nabycie prawa do zasiłku stałego w świetle art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy wymaga spełnienia przez wnioskodawcę łącznie dwóch warunków, tj. bycia niezdolnym do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnym do pracy oraz posiadania dochodu niższego od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Uwzględniając, że miesięczny dochód skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe nie dając mu prawa do zasiłku stałego, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.