Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 164/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2,  art. 123
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 10 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 3, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 164/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 marca 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2010r., sprawy ze skargi E. Ż., na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 3 grudnia 2009r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń, Pracowniczych, uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 sierpnia 2009 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił E. Ż. umorzenia należności za pracowników w części finansowanej przez płatnika z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 61.114,84 zł oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 16.394,97 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania organ rentowy zaznaczył, że z mocy art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późn. zm.) składki te nie podlegają umorzeniu w trybie art. 28 i 29 cytowanej ustawy, a zatem brak jest przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 i art. 29 tej ustawy.

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 9 czerwca 2009 r. do ZUS wpłynął kolejny już wniosek E. Ż. o umorzenie należności z tytułu składek, uzupełniony następnie pismem z dnia 24 czerwca 2009 r. Strona stwierdziła, iż nigdy nie było jej zamiarem uchylanie się od obowiązków płatniczych, natomiast jej sytuacja finansowa jest bardzo zła. Wyjaśniła, iż była wierzycielem firmy, która ogłosiła upadłość, a postępowanie upadłościowe zostało umorzone bez zaspokojenia choćby części wierzycieli. W związku ze złym stanem zdrowia była hospitalizowana, a ponadto musiała zwrócić się o pomoc do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Do pisma z dnia 24 czerwca 2009 r. zobowiązana dołączyła zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 3 czerwca 2009 r., z którego wynika, iż pozostaje w leczeniu w Poradni Ortopedyczno-Chirurgicznej z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego oraz stawów kolanowych. Ponadto załączyła kartę informacyjną leczenia szpitalnego Szpitala Specjalistycznego w K., z której wynika, iż w okresie od 16 kwietnia 2009 do 20 kwietnia 2009 r. była hospitalizowana z powodu dolegliwości bólowych podbrzusza i została wypisana w stanie dobrym. Strona przedłożyła też decyzję MOPS odmawiającą jej przyznania zasiłku celowego specjalnego na czynsz. W decyzji tej stwierdzono, iż łączny dochód E. Ż. w kwocie 605,59 zł (517,84 zł wynagrodzenia za pracę oraz 87,75 zł pomocy od córki) przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Ponadto za zasadne uznano przyznanie stronie zasiłku celowego (otrzymywała taki zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 70 zł miesięcznie od kwietnia do czerwca 2009 r.), jednakże ze względu na brak środków finansowych odmówiono jej również i tej formy pomocy.

Z przedłożonego zaświadczenia o zarobkach wynika, że zobowiązana pracując w oparciu o umowę o pracę na czas nieokreślony w Firmie T. jako referent ds. kadr zarabia średnio ok. 600 zł brutto miesięcznie. Z zaświadczenia od pracodawcy wynika także, że strona pozostawała w 2009 r. często na zwolnieniu lekarskim, w tym od 1 czerwca 2009 do 2 lipca 2009 r. nieprzerwanie. Strona cierpi ponadto na zespół depresyjny z zaburzeniami narządowymi (zaświadczenie z [...]Szpitala w K.).

W toku prowadzonego postępowania ZUS ustalił nadto, że zobowiązana od 21 lat jest wdową, zamieszkuje wraz z córką, która wychowuje dwójkę małoletnich dzieci i wspomaga ją finansowo oraz że prowadziła działalność gospodarczą w latach 1997-2001 w zakresie usług remontowo-budowlanych. Pod koniec w/w działalności nie regulowała składek na ubezpieczenia własne oraz pracowników, co spowodowało powstanie zaległości oraz naliczenie odsetek za zwłokę.

Decyzją z dnia 22 marca 2009 r. nr [...]utrzymaną następnie w mocy przez Prezesa ZUS decyzją z dnia 25 maja 2009 r. nr [...]organ rentowy umorzył stronie należności tylko za osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Zaległości składkowe były poddane egzekucji, jednakże ta okazała się bezskuteczna – zarówno egzekucja własna ZUS jak i naczelnika właściwego urzędu skarbowego (brak możliwości skutecznego dochodzenia należności). Z dniem 1 października 2001 r. E. Ż. zawiesiła działalność gospodarczą, zlikwidowaną ostatecznie decyzją Prezydenta Miasta z dnia 22 lipca 2003 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Organ ustalił nadto, że obecnie strona nie jest przedsiębiorcą, jest zatrudniona na pół etatu na umowę o pracę w w/w firmie transportowej, za wynagrodzeniem 638,00 zł brutto miesięcznie. Od czerwca 2006 do czerwca 2007 r. pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 698,53 zł netto. Decyzją z dnia 30 października 2008 r. odmówiono jednak stronie prawa do renty, uznając ją za osobę zdolną do pracy.

Odnośnie do stanu majątkowego ustalono, iż zgodnie z informacją z Wydziału Geodezji Urzędu Miasta zobowiązana nie figuruje jako właściciel, współwłaściciel ani użytkownik wieczysty nieruchomości w ewidencji gruntów miasta K. Natomiast strona posiada ½ części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. 50 m kw. położonego przy ul. A. [...]w K. Lokal ten został nabyty przez stronę i jej córkę w drodze spadkobrania po zmarłym K. Ż., tj. małżonku strony (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt[...]). Według informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia 6 lutego 2009 r. E. Ż. jest właścicielem samochodu osobowego marki Peugeot 206 1.1Kat z 2000 r. Współwłaścicielem pojazdu jest bank kredytujący jego zakup, a według oświadczenia strony z dnia 18 grudnia 2008 r. samochód użytkuje córka, spłacając raty w wysokości 203 zł miesięcznie, co potwierdziła J. Ż. (córka płatniczki).

Ustalono ponadto, iż stronie przysługiwała wierzytelność wobec upadłej firmy "F." S.A. w kwocie 40.030,74 zł, VI kategoria zaspokojenia. Postępowanie upadłościowe umorzono postanowieniem z dnia 7 grudnia 2007 r. z uwagi na to, iż majątek masy upadłości nie wystarczał na zaspokojenie wszystkich należności kategorii pierwszej.

W tak ustalonym przez organ stanie faktycznym sprawy odmówiono stronie umorzenia wskazanych wyżej zaległości z tytułu składek. W świetle zebranego materiału dowodowego stwierdzono bowiem brak podstaw do ich umorzenia na postawie art. 28 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ zaznaczył, że umorzenie na tej podstawie może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku całkowitej nieściągalności zaległych składek, które to przypadki wymienione enumeratywnie w art. 28 ust. 3 powołanej ustawy organ przytoczył. Ponadto wskazano, iż na podstawie delegacji ustawowej z art. 28 ust. 3a istnieje możliwość umorzenia zaległych składek pomimo braku całkowitej nieściągalności w przypadku płatników składek będących jednocześnie osobami ubezpieczonymi, którą to możliwość przewiduje przepis § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Ponadto wyjaśniono, iż w tego rodzaju sprawach decyzja organu ZUS ma charakter uznaniowy, tzn. nawet wówczas, gdy występuje któraś z przesłanek umorzenia, czy to dotycząca całkowitej nieściągalności czy też jedna z określonych w powołanym rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, Zakład nie ma obowiązku umorzenia zaległości. Składki ubezpieczeniowe mają bowiem charakter należności publicznoprawnych, co obliguje ZUS do zachowania szczególnej ostrożności w gospodarowaniu nimi.

Odnosząc powyższe przepisy do ustalonego stanu faktycznego sprawy organ ZUS stwierdził, iż w przypadku należności za pracowników w części finansowanej przez płatnika oraz odsetek za zwłokę bada się przesłanki umorzenia jedynie w kontekście ich całkowitej nieściągalności. Okoliczności, o których mowa w powołanym rozporządzeniu nie znajdują w tym przypadku zastosowania, zatem nie wzięto pod uwagę dowodów wskazujących na trudną sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną zobowiązanej.

Stwierdzono, iż w przypadku E. Ż. nie zachodzi całkowita nieściągalność (art. 28 ust. 3 pkt 1-6 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych): zobowiązana pozostaje w stosunku pracy za stałym wynagrodzeniem, a w chwili obecnej pobiera zasiłek chorobowy w kwocie 440 zł. Ponadto posiada udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, który może być przedmiotem hipoteki przymusowej na zabezpieczenie. Nie można zatem wykluczyć, iż w ramach czynności egzekucyjnych zaległości składkowe zostaną przynajmniej częściowo ściągnięte.

Pismem z dnia 7 września 2009 r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu E. Ż. opisała bliżej okoliczności, w jakich umorzono postępowanie upadłościowe wobec firmy "F." S.A. Kwota jej wierzytelności byłaby wystarczająca na pokrycie należności wobec ZUS, jednak w ocenie zobowiązanej syndyk masy upadłościowej nie potrafił lub nie chciał wyegzekwować należności. W ocenie E. Ż. ZUS miał być stroną postępowania upadłościowego, skoro ona miała wierzytelności wobec w/w firmy, jednak nie podjął korespondencji z syndykiem ani z sądem.

Dodatkowo w piśmie z dnia 23 października 2009 r. strona podniosła nową okoliczność w sprawie, mianowicie z dniem 17 października 2009 r. z powodu długotrwałej choroby dotychczasowy pracowała rozwiązał z nią umowę o pracę bez wypowiedzenia, na dowód czego E. Ż. przedłożyła świadectwo pracy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 3 grudnia 2009 r., Nr[...], utrzymał w mocy decyzję z dnia 25 sierpnia 2009 r. Organ powołując się na dokumenty i informacje zgromadzone w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezesa ZUS z dnia 25 maja 2009 r. nr [...]stwierdził, że brak jest przesłanek do umorzenia należności objętych wnioskiem.

Podkreślono w uzasadnieniu, iż organ nie może stwierdzić przesłanki całkowitej nieściągalności, jeśli istnieją realne szanse na wyegzekwowanie zaległości składkowych. Przy ponownym rozpatrywaniu spraw wzięto pod uwagę, iż zobowiązana prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, która udziela jej pomocy, a ponadto nadal dysponuje udziałem w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego. Powołano się też na orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach i stwierdzono, że wynik ekonomiczny prowadzonej działalności nie może mieć wpływu na obowiązek regulowania składek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E.Ż. powtórzyła argumenty z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponownie powołując się na okoliczności upadłości firmy "F." S.A., która spowodowała u niej rozstrój zdrowia i pozbawiła środków do życia.

Ponadto skarżąca podniosła, iż w październiku 2009 r. rozwiązano z nią umowę o pracę z powodu długotrwałej niezdolności do pracy i jak do tej pory nie znalazła nowego zatrudnienia z uwagi na wiek i stan zdrowia.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa ZUS podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, podnosząc te same argumenty merytoryczne, co w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, iż organ umorzył należności składkowe za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, uwzględniając trudną sytuację skarżącej. Jednakże organ rentowy nie mógł umorzyć należności za osoby zatrudnione, ponieważ nie została spełniona przesłanka całkowitej nieściągalności – można prowadzić egzekucję z nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. Zdaniem organu precyzyjnie został ustalony stan faktyczny w sprawie i prawidłowo dokonana ocena sytuacji materialnej strony postępowania, a zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą, która by mogła skutkować jej uchyleniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z zupełnie innych względów niż podnoszone w jej treści.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy przepisu § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. nr 163, poz. 1016).

Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że wniosek skarżącej z dnia 3 czerwca 2009 r., który wpłynął do organu rentowego w dniu 9 czerwca 2009 r. nie był pierwszym wnioskiem zobowiązanej dotyczącym umorzenia należności z tytułu składek. Z akt sprawy wynika bowiem, że podobne wnioski E. Ż. składała uprzednio w dniu 4 listopada 2008 r. oraz w dniu 18 grudnia 2008 r. (informacje zawarte na k-41 akt administracyjnych). O ile jednak pierwszy z wniosków pozostawiony został bez rozpatrzenia, to drugi z nich został załatwiony ostateczną decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 maja 2009 r. Nr[...], na mocy której umorzono stronie należności z tytułu składek tylko za osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Powyższa okoliczność, jak również treść kolejnego wniosku z dnia 3 czerwca 2009 r., w którym skarżąca prosi "o ponowne przeanalizowanie jej sytuacji", a stanowiącego niejako odpowiedź na brak uwzględnienia w/w decyzją w całości wniosku strony z dnia 18 grudnia 2008 r. sugeruje, że ponowny wniosek dotyczy kwestii żądania umorzenia należności składkowych w zakresie, w jakim organ rentowy odmówił zastosowania powyższej instytucji w/w decyzją ostateczną.

W takim stanie sprawy, w pierwszym rzędzie organ winien zbadać, czy w tym zakresie nie wystąpiła tożsamość spraw powodująca wystąpienie res iudicata. Jak podnosi się w orzecznictwie istnienie tożsamości sprawy zachodzi w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1061/96, Lex nr 45166). Innymi słowy, z tożsamością spraw mamy do czynienia w przypadku jedności podmiotów, istnienia tej samej podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Przy przyjęciu zatem, że strona wystąpiła z tożsamym żądaniem, jak we wniosku z dnia 18 grudnia 2008 r. nieuwzględnionym następnie ostateczną decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 maja 2009 r. Nr[...], to obowiązkiem organu było jednoznaczne ustalenie czy i w jakim zakresie zmienił się stan faktyczny sprawy, zwłaszcza że od daty wydania przedmiotowej decyzji do dnia złożenia kolejnego wniosku upłynęły zaledwie dwa tygodnie. Przy stwierdzeniu, że w sytuacji wnioskodawczyni nie zmieniło się nic od daty wydania poprzedniego orzeczenia w sprawie, organ winien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późn. zm.), w przeciwnym razie rozpoznając merytorycznie sprawę naraża się na wydanie decyzji obarczonej wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).

Organy rentowe działające w niniejszej sprawie nie tylko nie zbadały powyższej kwestii, ale przedwcześnie wydając decyzję o charakterze merytorycznym oparły się nadto o materiał dowodowy zgromadzony w innej sprawie i nie włączony do akt niniejszego postępowania. Większość poczynionych przez organy rentowe ustaleń nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy, albowiem nie ma w nich szeregu dokumentów, które zostały powołane zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Brak tu w szczególności dokumentacji mającej wpływ na ustalenie przesłanki całkowitej nieściągalności określonej w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a dotyczącej prowadzonego względem skarżącej postępowania egzekucyjnego oraz dokumentacji w zakresie postępowania upadłościowego wobec wierzyciela skarżącej firmy "F." S.A., powoływanej przez organ informacji z Wydziału Geodezji Urzędu Miasta odnośnie do posiadanych przez skarżącą nieruchomości, informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia 6 lutego 2009 r. dotyczącej posiadanych przez skarżącą pojazdów, czy informacji z US o osiągniętych przez skarżącą dochodach. Orzekanie w oparciu o nieistniejący w aktach sprawy dowód stanowi naruszenie zasady prawdy materialnej wynikającej z art. 7 i art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Ponadto organ rentowy nie zbadał aktualnej sytuacji w zakresie ustawowych przesłanek umorzenia należności składkowych, skupiając się na analizie materiałów zgromadzonych na potrzeby innego postępowania i aktualnych na dzień wydania decyzji z dnia 25 maja 2009 r., Nr[...], które mogły ulec dezaktualizacji. Ustalenie stanu faktycznego aktualnego na dzień orzekania, a zwłaszcza określenie w jaki sposób uległ on modyfikacji od daty wydania ostatecznej decyzji z dnia 25 maja 2009 r. , nr [...]było istotne również ze względów wskazanych wyżej, a mogących przesądzić o zaistnieniu powagi rzeczy osądzonej.

Zaznaczyć nadto należy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych naruszył kardynalną zasadę postępowania wynikającą z art. 10 § 1 k.p.a., tj. zasadę czynnego udziału strony. Zgodnie z treścią tego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wprawdzie na etapie końcowym postępowania, przed wydaniem decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 sierpnia 2009 r., Nr[...], pismem z dnia 17 lipca 2009 r. poinformowano stronę o zakończeniu postępowania w sprawie i możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów, jednakże po upływie wyznaczonego terminu do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem sporządzono w dniu 18 sierpnia 2009 r. kwestionariusz o możliwościach płatniczych płatnika składek, z którym strona na tym etapie nie miała możliwości zapoznania, a co za tym idzie weryfikacji zawartych w nim ustaleń i twierdzeń.

Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania wyżej wskazane w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzec, jak w sentencji. Działając zaś na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga.

W konsekwencji stwierdzonych uchybień Sąd nie mógł ocenić zaskarżonej decyzji w jej materialnoprawnym zakresie, albowiem byłoby to działanie przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organów jest przede wszystkim wyjaśnienie kwestii związanych z ewentualnym wystąpieniem res iudicata. W przypadku zaś oceny, iż nie zachodzą z tego powodu przesłanki do umorzenia postępowania organy mają obowiązek zgromadzić i ocenić materiał dowodowy zgodnie z zasadami wynikającymi z k.p.a., a co za tym idzie z wyeliminowaniem wskazanych wyżej uchybień, a efekty tej oceny zawrzeć w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu decyzji o charakterze merytorycznym.

Sąd zaniechał orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że skarżąca występowała w sprawie osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, a z mocy art. 239 pkt 1lit. e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwolniona była z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych.