Wyrok NSA, sygn. akt III SA 5296/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Korzyści płynące z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym w roku 1994 /obecnie art. 26 ust. 1 pkt 1/, przysługują tylko podatnikowi - małżonkowi płacącemu alimenty na rzecz drugiego małżonka, gdyż z jego dochodu są one płacone w wysokości oznaczonej w wyroku rozwodowym.

TEZY

Korzyści płynące z art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym w roku 1994 /obecnie art. 26 ust. 1 pkt 1/, przysługują tylko podatnikowi - małżonkowi płacącemu alimenty na rzecz drugiego małżonka, gdyż z jego dochodu są one płacone w wysokości oznaczonej w wyroku rozwodowym.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 29 grudnia 1997 r. ustalającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 1994 r. wobec Marii J. w kwocie 382,80 zł.

Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu podatkowego, iż skarżąca w 1994 r. uzyskała dochód z tytułu alimentów od byłego męża na mocy wyroku sądowego.

Izba Skarbowa stwierdziła, że dochód z tytułu alimentów podlega opodatkowaniu jako dochód /przychód/ z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 21 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, albowiem zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 uważa się alimenty z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci.

Maria J. w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako sprzecznej z treścią art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skarżąca stwierdziła, że podstawę obliczenia podatku z zastosowaniem art. 24 ust. 3, ust. 28-30 tej ustawy stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1 i 2 lub art. 25 po odliczeniu kwot rent i innych trwałych ciężarów opartych na tytule prawnym nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów oraz alimentów z wyjątkiem alimentów na dzieci, w wysokości ustalonej w wyroku alimentacyjnym.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podnosząc, iż powołany przez skarżącą przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, albowiem dotyczy możliwości odliczenia od dochodu alimentów w wysokości ustalonej w wyroku alimentacyjnym przez tych podatników, od których alimenty takie zostały zasądzone.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Organy podatkowe w rozpatrywanej sprawie w sposób prawidłowy dokonały ustaleń faktycznych i oceny prawnej w zakresie powinności płacenia podatku dochodowego przez skarżącą z tytułu otrzymywanych alimentów od b. męża.

W szczególności prawidłowo zostały powołane dwa przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ a mianowicie art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 jako podstawa prawna rozstrzygnięcia. Art. 10 ust. 1 tejże ustawy zawiera katalog enumeratywnie wyliczonych źródeł przychodów.

W punkcie 9 tego przepisu wymieniono "inne źródła" przychodów jako podstawę opodatkowania.

Art. 10 ust. 1 pkt 9 doznaje rozwinięcia w art. 20 ust. 1 ustawy.

Przepis ten stanowi, iż za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 uważa się także alimenty z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci.

Alimenty są instytucją prawną, której celem jest zapewnienie środków utrzymania tym członkom rodziny, którzy nie są w stanie własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb. Obowiązek alimentacyjny występuje także pomiędzy rozwiedzionymi małżonkami.

Z woli ustawodawcy nie podlegają opodatkowaniu alimenty otrzymywane na rzecz dzieci co oznacza, iż realnie cała otrzymywana z tego tytułu kwota ma być przeznaczona na utrzymanie tychże dzieci. Ustawa przewiduje zwolnienia podatkowe jako pewnego rodzaju wyłom w zasadzie powszechności opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jednakże alimenty o których mowa w sprawie, nie zostały objęte zwolnieniami podatkowymi.

Skarżąca absolutnie błędnie za podstawę zwolnienia od obowiązku płacenia podatku od otrzymywanych alimentów, powołuje art. 26 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy.

Przepis art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje szereg ulg i odliczeń od dochodu przed opodatkowaniem.

Wśród tych odliczeń znajdują się także alimenty z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci. Przepis art. 26 tejże ustawy dotyczy podatników obciążonych alimentami. Z tego przepisu może więc korzystać nie skarżąca, lecz jej b. małżonek, albowiem z jego dochodu płacone są alimenty z wyroku rozwodowego i w tej sytuacji ustawodawca dla niego złagodził obciążenia podatkowe.

Zupełnie innym zagadnieniem jest kwestia trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Autorka skargi w określonym postępowaniu podatkowym może ubiegać się o umorzenie zaległości podatkowej określonej w zaskarżonej decyzji.

Sam zaś wymiar podatku jak i podstawa jego określenia w rozpatrywanej sprawie, nastąpiły bez naruszenia przepisów prawa i dlatego też skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.