Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2262/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 ;lit. c, art. 174 pkt 2. art. 176 par. 1 pkt 2, art. 183 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 2, par. 3 pkt 2, par. 4, par. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
article: art. 2 ust. 1-3, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
article: art. 33 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: par. 11
journal: Dz.U. 2013 poz 1676
law: Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
article: par. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Jarosław Szulc (spr.) Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 1147/14 w sprawie ze skargi A. N. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. N. na rzecz Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 maja 2015r. sygn. akt I SA/Gl 1147/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. N. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że wierzyciel – w związku

z brakiem realizacji przez stronę należności z tytułu zaległych opłat abonamentu rtv - pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego K. ( dalej również "organ egzekucyjny" ), o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego, na podstawie załączonych tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], sporządzonych za okres od stycznia 2009 r. do lipca 2013 r., opiewających na łączną kwotę należności głównych w wysokości 1.246,10 zł oraz odsetki w wysokości 278,80 zł.

W dniu [...] września 2013 r. organ egzekucyjny skierował do zobowiązanego ww. tytuły wykonawcze oraz zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego

w administracji. W uzasadnieniu wskazał, że od grudnia 2008 r. nie posiada odbiorników rtv, ponieważ je wyrejestrował. Zaznaczył, że informował o tym w marcu 2013 r. w związku z otrzymanym upomnieniem. Nadto poniósł, że tytuły wykonawcze zostały wystawione bezprawnie, ponieważ Poczta Polska S.A. od 1 stycznia 2013 r.,

w związku z wejściem w życie ustawy Prawo pocztowe przestała być operatorem publicznym i jest normalną spółką prawa handlowego działającą w celu uzyskania zysku i nie jest uprawniona do egzekwowania w postępowaniu administracyjnym zobowiązań mających charakter daniny publicznej; nie jest organem administracji

i utraciła status firmy pełniącej funkcje publiczne. Natomiast w uzupełniającym piśmie

z dnia [...] października 2013 r. wniósł o przedstawienie przez wierzyciela wniosku

o rejestrację odbiorników rtv lub dowodu dostarczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego – pod rygorem uznania zobowiązania za nieistniejące.

W oparciu o przepis art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), dalej "ustawa egzekucyjna" lub "u.p.e.a.", organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela

o zajęcie stanowiska w sprawie zasadności zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów: zarzutu nieistnienia obowiązku i zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela, obejmujących zaległości z tytułu opłaty abonamentowej rtv.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca.2014 r. wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione. Wskazał, że obowiązek rejestracji odbiorników rtv oraz uiszczania opłat abonamentu rtv, jak również ustawowe upoważnienie dla operatora wyznaczonego w myśl ustawy z dnia 23 listopada 2012 r.- Prawo pocztowe (Dz. U.

z 2012 r., poz. 1529), do stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji w zakresie egzekucji obowiązków pieniężnych, wynika bezpośrednio

z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728 ze zm.) dalej także "ustawa abonamentowa" lub "u.o.a.". Wierzyciel wyjaśnił również, iż przekształcenie się przedsiębiorstwa użyteczności publicznej w spółkę akcyjną, pozostaje bez wpływu na jej charakter prawny, gdyż Spółka wstąpiła we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem była Poczta Polska, tym samym nadal realizuje zadania publiczne, w tym również wynikające z ustawy o opłatach abonamentowych. Wierzyciel odwołał się również do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, wyrażonego w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygnatura akt K 24/08, w którym Trybunał uznał możliwość występowania Poczty Polskiej SA jako wierzyciela nieuiszczonego abonamentu. Nadto wierzyciel wskazał na: 1) dopełnienie przez zobowiązanego obowiązku rejestracji odbiorników rtv na aktualne dane adresowe, w wyniku czego otrzymał on książeczkę nr [...], 2) skierowanie do strony w dniu [...] sierpnia 2008 r. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], 3) brak dowodu na okoliczność wyrejestrowania odbiorników w dokumentacji wierzyciela i nie przedstawienie stosownego dowodu przez zobowiązanego.

Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach Poczty Polskiej S.A. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2014r. Wskazał, że dopełniono wszystkich proceduralnych wymogów w zakresie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy. W szczególności podkreślił, iż ustalono fakt dokonania przez zobowiązanego rejestracji odbiorników rtv w dniu [...] listopada 1985 r. w Urzędzie Pocztowym [...], co znajduje potwierdzenie w znajdującym się w aktach sprawy wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z tej daty, podpisanego przez stronę. Natomiast w dniu [...] sierpnia 2008 r. zobowiązany został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Jednocześnie w dokumentacji prowadzonej przez wierzyciela brak jest potwierdzenia wyrejestrowania odbiorników, a strona – na której w tym zakresie spoczywał ciężar dowodu - nie przedstawiła żadnych dowodów na tę okoliczność.

Natomiast odnosząc się do zarzutu bezprawności działań wierzyciela

w kontekście charakteru prawnego opłaty abonamentowej i zmiany statusu Poczty Polskiej, organ wskazał, że jest to typowy przykład zlecania funkcji administracyjnej, który znajduje pełne oparcie w przepisach prawnych. Odwołał się do treści obowiązujących przepisów oraz wspomnianego już wyroku TK. Nadto podkreślił, że komercjalizacja Poczty Polskiej stanowi jedynie zmianę kształtu prawnego istniejącego wcześniej podmiotu – spółka wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki swego poprzednika (sukcesja pod tytułem ogólnym).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a., organ ocenił go jako chybiony w świetle regulacji zawartej w art. 17 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i tytułów wykonawczych. Zarzucił naruszenia prawa materialnego, przez ignorowanie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ( Dz.U. nr 187, poz. 1342 ).

Wyrokiem z dnia 19 maja 2015r. sygn. akt I SA/Gl 1147/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd w pierwszej kolejności przytoczył podstawy materialnoprawne rozstrzygnięcia oraz zacytował fragmenty wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548), wydanego w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy abonamentowej - dotyczących charakteru uiszczania opłat abonamentowych. Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku wskazał m.in., że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".

Sąd wyjaśnił, że formułując pierwszy z zarzutów zobowiązany wywodził, iż obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych nie istnieje, ponieważ od grudnia 2008 r. nie posiada odbiorników rtv, które wyrejestrował. Twierdził, że nieprzedstawienie przez wierzyciela wniosku o rejestrację i udokumentowanego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oznacza brak dowodu zarejestrowania odbiornika, ze skutkiem nieistnienia obowiązku. Odnosząc się do powyższego Sąd I instancji przedstawił chronologicznie akty prawne regulujące problematykę opłat abonamentowych i stwierdził, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

W ocenie Sądu I instancji, zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. W niniejszej sprawie wymagałoby to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, czego zobowiązany nie uczynił. Gołosłowne twierdzenie zobowiązanego o wyrejestrowaniu odbiorników w sytuacji, gdy to twierdzenie nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym nie mogło wywołać skutku w postaci uznania za udowodnione nieistnienie obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Natomiast z posiadanych przez Pocztę Polska dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżący dokonał rejestracji odbiorników rtv w dniu [...] listopada 1985 r. w Urzędzie Pocztowym [...] ( uwierzytelniona notarialnie kopia wniosku podpisanego przez skarżącego – zał. nr 1 w aktach administracyjnych). W wyniku rejestracji otrzymał książeczkę nr [...].

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, dotyczącej obowiązku udokumentowania przez wierzyciela nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego Sąd I instancji wskazał, że wbrew przekonaniu skarżącego, dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Organ wskazał datę wysłania tego zawiadomienia ([...] sierpnia 2008 r.), a zatem nadano je w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie powołanego wyżej rozporządzenia, który to termin upływa w dniu 13 grudnia 2008 r. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że organ prawidłowo uznał wniesiony przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

W zakresie drugiego zarzutu, dotyczącego niedopuszczalności egzekucji z uwagi na okoliczność, że Poczta Polska SA od 1 stycznia 2013 r., w związku z wejściem w życie ustawy Prawo pocztowe przestała być operatorem publicznym i jest normalną spółką prawa handlowego działającą w celu uzyskania zysku i tym samym nie jest uprawniona do egzekwowania w postępowaniu administracyjnym zobowiązań mających charakter daniny publicznej, Sąd przyznał rację organowi. Wskazał, że z dniem 1 września 2009 r. na mocy ustawy z dnia 5 września 2008 r. o komercjalizacji przedsiębiorstwa użyteczności publicznej Poczta Polska (Dz. U. Nr 180, poz. 1109) nastąpiło przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną. Zgodnie z art. 1 tej ustawy, ustawa reguluje zasady i tryb komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska" działającego na podstawie ustawy z dnia 30 lipca 1997 r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej "Poczta Polska" (Dz. U. Nr 106, poz. 675, z późn. zm.), zwanego dalej "Pocztą Polską". Natomiast art. 2 stanowi, że komercjalizacja Poczty Polskiej, w rozumieniu ustawy, polega na przekształceniu Poczty Polskiej w spółkę akcyjną o nazwie "Poczta Polska Spółka Akcyjna", zwaną dalej "Spółką", w której Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem (ust. 1). Spółka wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem była Poczta Polska, bez względu na charakter prawny tych stosunków, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej (ust. 2). Wskazał, że takiego wyłączenia w zakresie poboru i egzekucji opłaty abonamentowej w przywołanej ustawie nie zamieszczono. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że dokonana komercjalizacja nie pozbawiła Poczty Polskiej posiadanych wcześniej uprawnień w zakresie egzekucji nieuiszczonej opłaty abonamentowej. Na poparcie argumentacji w powyższym zakresie Sąd ponownie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010r., sygn. akt K 24/08, w którym stwierdzono, że wybór Poczty Polskiej jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie wpływów z abonamentu nie wywołuje zastrzeżeń co do dopuszczalności takiego uregulowania.

Zdaniem Sądu, żadnej zmiany w tym zakresie nie wprowadza utrata przez wierzyciela statusu operatora publicznego., który to status Poczta Polska SA miała do końca 2012 r. Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1159) nie posługuje się bowiem pojęciem operatora publicznego. W tej ustawie wprowadzono pojęcie operatora wyznaczonego, co zgodnie z definicją legalną oznacza operatora zobowiązanego do świadczenia usług powszechnych (art. 3 pkt 13 tej ustawy). Na mocy art. 178 ust. 1 wzmiankowanej ustawy przez okres trzech lat od jej wejścia w życie, status ten służy Poczcie Polskiej SA. Powyższe zostało również uwzględnione w treści art. 7 ustawy abonamentowej w zakresie regulacji podmiotów uprawnionych do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków uiszczania opłaty abonamentowej.

Z powyższych powodów Sąd stwierdził, że prawidłowo organ odwoławczy uznał zarzut niedopuszczalności egzekucji za nieuzasadniony.

W skardze kasacyjnej strona zaskarżyła powyższy wyrok w całości, podnosząc zarzuty:

1. naruszenia przepisów prawa materialnego tj. przepisu § 5 ust. 2 w zw. z § 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) w zw. z art. 2 Konstytucji RP, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię zwrotu "powiadomienie użytkownika" w zakresie podjęcia czynności mających wypełnić obowiązek zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego i przyjęciu - iż pomimo, że organ nie dysponuje dowodem doręczenia czy wysłania pisma, zaś skarżący zaprzecza że je otrzymał, to organ wywiązał się z obowiązku wynikającego z tego Rozporządzenia jedynie poprzez podanie daty rzekomego wysłania przesyłki z zawiadomieniem, a także, poprzez naruszenie zakazu arbitralnego traktowania, wynikającego z zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji) polegającego na interpretacji przepisów prawa, która pozbawia prawa ochrony użytkowników (§ 5 ust. 2 ww. Rozporządzenia Ministra Transportu) w taki sposób, iż Sąd I instancji dochodzi do przekonania, że organ wywiązał się z obowiązku polegającego na powiadomieniu użytkownika o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego a czynność ta nie jest równoznaczna z jego doręczeniem, natomiast w odniesieniu do skarżącego Sąd przyjmuje a rebours, iż ten nie wywiązał się z obowiązku powiadomienia, mimo iż podaje, że obowiązek wypełnił a sposób poparcia tego twierdzenia jest taki sam jak organu.

2. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w zw. z art. art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na uznaniu, iż w sprawie nie mamy do czynienia z nieistnieniem obowiązku skarżącego, opartym na błędnie ustalonym stanie faktycznym polegającym przyjęciu, że skarżący był

w posiadaniu zarejestrowanego odbiornika (art. 5 ust. ustawy o opłatach abonamentowych) oraz że istnieje dowód zarejestrowania odbiornika przez skarżącego, gdy tymczasem organ, nie legitymuje się dowodem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, a dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników wygasły w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ww. Rozporządzenia Ministra Transportu. Tym samym Sąd I instancji błędnie oddalił skargę z ww. przyczyn.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko dotychczas prezentowane w sprawie.

W stanowiącym replikę piśmie z dnia [...] września 2015r., strona przeciwna odniosła się do argumentacji organu, przedstawionej w odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw w związku z czym podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Żadna z wymienionych w nim sytuacji nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Innymi słowy, zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że sąd drugiej instancji może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały w skardze kasacyjnej wyraźnie wskazane jako naruszone i nie może z urzędu badać, czy wojewódzki sąd administracyjny nie naruszył także innych przepisów prawa niż w niej podane. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wszczęte skargą kasacyjną nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na odniesieniu się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez Sąd drugiej instancji.

Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skargę kasacyjną, jak stanowi o tym art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, a zatem niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Także druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie, skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W ramach przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej sformułował w jej pkt II zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z art. art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Skarżący kasacyjnie kwestionując stanowisko organów i Sądu I instancji co do niewystąpienia w sprawie przesłanki nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, stwierdza, że zostało ono oparte na błędnie ustalonym stanie faktycznym polegającym na przyjęciu, że skarżący był w posiadaniu zarejestrowanego odbiornika (art. 5 ust. ustawy o opłatach abonamentowych) oraz że istnieje dowód zarejestrowania odbiornika przez skarżącego, podczas gdy organ nie legitymuje się dowodem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, a dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników wygasły w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Skarżący stawiając ten zarzut, w istocie rzeczy, zmierza do zakwestionowania dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, zaakceptowanych przez Sąd I instancji, przy czym jednocześnie nie wskazuje, jakim konkretnym regułom ( przepisom ) postępowania uchybił organ, a w konsekwencji nie wykazuje, w jaki sposób naruszenia przepisów postepowania wpłynęły na kształt ostatecznego, błędnego z perspektywy skarżącego rozstrzygnięcia sprawy.

Nadto, skarżący kasacyjnie błędnie ustalony stan faktyczny sprawy wiąże z wadliwym jego zdaniem przyjęciem, że skarżący był w posiadaniu zarejestrowanego odbiornika (art. 5 ust. ustawy o opłatach abonamentowych) oraz że istnieje dowód zarejestrowania odbiornika przez skarżącego. W jego ocenie, organ nie legitymuje się dowodem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, a dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników wygasły w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Wobec wygaśnięcia w listopadzie 2008r. dowodu zarejestrowania odbiorników, skarżący nie był w posiadaniu odbiorników, które wobec zarejestrowania podlegałyby opłatom abonamentowym, co finalnie oznacza nieistnienie obowiązku, uzasadniające zarzut egzekucyjny oparty na przepisie art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

Komplementarny charakter z przedstawionym powyżej stanowiskiem skarżącego, uzasadniającym łączne rozpoznanie, ma korespondujący z nim zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego ( pkt I skargi kasacyjnej ), w ramach którego zarzucono naruszenie przepisu § 5 ust. 2 w zw. z § 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w zw. z art. 2 Konstytucji RP, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię zwrotu "powiadomienie użytkownika" w zakresie podjęcia czynności mających wypełnić obowiązek zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego i przyjęciu - iż pomimo, że organ nie dysponuje dowodem doręczenia czy wysłania pisma, zaś skarżący zaprzecza że je otrzymał, to organ wywiązał się z obowiązku wynikającego z tego Rozporządzenia. Zdaniem skarżącego, skoro dla celów pobierania abonamentu odbiorniki podlegają zarejestrowaniu, a dowód tego ma stanowić zawiadomienie, to nieprawidłowe jest twierdzenie, że operator nie musi wykazać się żadnym dowodem wysłania czy doręczenia takiego zawiadomienia.

W ocenie składu orzekającego, podane zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw. W warstwie materialnoprawnej należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a. ( w stanie prawnym adekwatnym dla rozpoznawanej sprawy ), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika ( ust. 2). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego ( ust. 3 ). Przepis art. 5 ust. 1 ustawy stanowił natomiast, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego ( obecnie wyznaczonego – uwaga Sądu ), w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.).

Synteza wskazanych regulacji prawnych pozwala na konstatację, że po pierwsze, obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli.

W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie nie podważył wykazanej przez organ okoliczności dokonania przez niego rejestracji odbiornika telewizyjnego i radiowego w dniu [...] listopada 1985r. w Urzędzie Pocztowym [...], co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy podpisany wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z tej daty oraz otrzymania książeczki o nr [...].

Dla porządku należy podać, że zarówno § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ( Dz.U. z 2013r. poz. 1676 ), jak i wcześniej przepisy § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007r., nr 187, poz. 1342), obowiązującego do 31 grudnia 2013r. a także § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty polskiej o zmianie m.in. miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy zaprzestania używania odbiorników.

Zasady postępowania w tym zakresie były zawarte w imiennej książeczce opłaty abonamentowej, która była jednocześnie dowodem zarejestrowania odbiorników.

Dalej należy odnotować, że po wejściu w życie Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jak stanowił o tym § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Z kolei na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Wobec tego, osoby posiadające w dniu wejścia w życie cytowanego rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. imienną książeczkę opłat abonamentowych, a więc również skarżący, kontynuowały wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników rtv. Natomiast, obowiązkiem operatora publicznego, było nadanie posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego w zakreślonym, dwunastomiesięcznym terminie, od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia oraz powiadomienie o tym użytkownika.

W ocenie składu orzekającego, istotna odrębność omawianego zagadnienia, w konfrontacji z materią, która była przedmiotem orzekania w powołanym przez skarżącego kasacyjnie wyroku NSA z dnia 3 czerwca 1993r. sygn. akt II SA/406/93, nie pozwala na bezpośrednie odniesienie zawartego w nim stanowiska co do konieczności posiadania dowodu doręczenia pisma stronie, do realiów rozpoznawanej sprawy.

Z treści analizowanych uprzednio przepisów nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Wbrew stanowisku skarżącego, prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (v. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 913/15, dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W tym kontekście, ponieważ powiadomienie o nadaniu numeru ma charakter informacyjny, wtórny i następczy wobec samego jego nadania, nie jest trafna argumentacja skarżącego, sytuowana w ramach zarzucanego naruszenia zakazu arbitralnego traktowania wynikającego z zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji) w taki sposób, iż Sąd I instancji dochodzi do przekonania, że organ wywiązał się z obowiązku polegającego na powiadomieniu użytkownika o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego a czynność ta nie jest równoznaczna z jego doręczeniem, natomiast w odniesieniu do skarżącego Sąd przyjmuje, iż ten nie wywiązał się z obowiązku powiadomienia, mimo iż podaje, że obowiązek wypełnił a sposób poparcia tego twierdzenia jest taki sam jak organu.

Należy bowiem zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się poświadczona kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącemu, będącemu użytkownikiem odbiorników rtv zarejestrowanych według imiennej książeczki opłaty abonamentowej nr [...], indywidulanego numeru identyfikacyjnego [...], z datą [...] sierpnia 2008r. ( a więc przed upływem terminu wskazanego w § 5 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ), podpisanego przez uprawnionego pracownika Operatora publicznego. Użytkownicy, którym nadano indywidualny numer identyfikacyjny przed dniem 12 grudnia 2008 r., w którym to upływał termin wskazany w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, kontynuują wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności ponownej rejestracji odbiorników rtv oraz zastosowania trybu o którym mowa w § 2 tego rozporządzenia. Zawiadomienie to, stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu przepisu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

W świetle podanych regulacji i dokonanych ustaleń faktycznych nie ulega wątpliwości, że skarżący był obowiązany do ponoszenia - a po nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego - do kontunuowania opłat za używanie odbiorników rtv. Natomiast, co ponownie należy podkreślić, z § 4 tego rozporządzenia wynika, że o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 2, a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. Podobnie kwestię tę reguluje § 11 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych Z akt sprawy nie wynika, a skarżący poza samym deklarowaniem nie wykazał tych okoliczności, nie przedstawił żadnych dowodów wyrejestrowania odbiorników, nie powiadomił również skutecznie operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu oraz o zaprzestaniu używania odbiorników.

Z podanych przyczyn, zarzuty naruszenia podanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Mając zatem na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c/ i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/ Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. z 2013 poz. 490 j.t., ze zm. ).