Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 782/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2021 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od marca 2012 r. do maja 2013 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON lub organ pierwszej instancji) orzekł o solidarnej odpowiedzialności E.N. (dalej: strona, skarżący) wraz z A. sp. z o. o. w likwidacji (dalej: spółka) za zaległości tej spółki z tytułu wpłat na PFRON za okres od marca 2012 r. do maja 2013 r.

W odwołaniu skarżący powyższej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm., dalej: Ordynacja podatkowa), poprzez zaniechanie zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w zakresie jakim było to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności ustalenia momentu w którym nastąpiła niewypłacalność spółki, bezpodstawnie przyjmując, że nastąpiło to 20 kwietnia 2012 r. bez ustalenia i rozpatrzenia całokształtu stanu finansowego spółki;

2. art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę uwzględnienia zgłoszonego przez stronę wniosku dowodowego w przedmiocie wystąpienia przez organ pierwszej instancji do spółki znajdującej się obecnie w likwidacji o przedstawienie dokumentacji finansowej spółki za okres od marca 2012 r. do maja 2013 r., w szczególności bilansu spółki obejmującego aktywa i pasywa spółki oraz - jeżeli spółka dysponuje taką dokumentacją - stan finansowy spółki za poszczególne miesiące: od marca 2012 r. do maja 2013 r., a także wyjaśnień co do przyczyn i okoliczności postawienia spółki w stan likwidacji oraz dotyczącej tego dokumentacji - okoliczności mających znaczenie dla sprawy;

3. art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przez brak rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ustalenie stanu finansowego spółki, w szczególności daty powstania stanu niewypłacalności z pominięciem dowodów w postaci dokumentacji finansowej spółki przedstawionej przez stronę, w szczególności rachunku zysków i strat.

Zdaniem strony, powyższe uchybienia o charakterze procesowym doprowadziły do błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego w zakresie:

- wystąpienia stanu niewypłacalności spółki 20 kwietnia 2012 r. oraz obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości najpóźniej 4 maja 2012 r., podczas gdy całokształt sytuacji finansowej spółki, w ogóle nie oceniony przez organ (a wynikający m.in. z jej sprawozdań finansowych), w tym okresie nie wskazywał na stan jej niewypłacalności - spółka wypracowała zyski;

- uznania, że strona nie wywiązywała się z obowiązku wykazania, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, podczas gdy organ wydając decyzję pominął dokumenty finansowe przedstawione przez stronę wraz z pismem z 16 czerwca 2017 r. oraz dalsze wnioski dowodowe, mające na celu przedstawienie sytuacji finansowej spółki, które wiązały się z wystąpieniem do spółki o przedstawienie stosownej dokumentacji finansowej z uwagi na fakt, że strona takimi dokumentami nie dysponowała i nie miała możliwości jej uzyskać od spółki z uwagi na zaprzestanie funkcji w zarządzie spółki;

- ustalenia odpowiedzialności strony za powstałe zaległości wyłącznie w oparciu o okoliczność, że strona pełniła funkcję prezesa zarządu spółki w okresie od 15 kwietnia 2012 r. do 30 grudnia 2013 r., bez odniesienia się do powstałych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki.

Decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...] Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: MRPiPS lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy powyższą decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] sierpnia 2017 r.

Badając kwestię wymagalności zobowiązań spółki za analizowany okres, organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązania spółki za miesiące od marca 2012 r. do maja 2013 r. nie uległy przedawnieniu ze względu na skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia, na co wskazują odpisy zajęć rachunków bankowych wraz z potwierdzeniami odbioru zawiadomień spółki o ich zajęciu, przesłane przy piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 7 października 2019 r.

Na podstawie odpisu pełnego KRS spółki, protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 29 marca 2012 r. o powołaniu skarżącego na stanowisko prezesa zarządu spółki oraz odpisu z KRS z 19 grudnia 2013 r. o wykreśleniu skarżącego z funkcji prezesa zarządu spółki, MRPiPS ustalił, że strona pełniła funkcję prezesa zarządu spółki w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań spółki z tytułu wpłat na PFRON za miesiące od marca 2012 r. do maja 2013 r.

Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, okoliczność pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu w okresie upływu terminu płatności zobowiązań spółki z tytułu wpłat na PFRON za powyższe miesiące, została wykazana i spełniona została przesłanka odpowiedzialności, o jakiej mowa w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej

MRPiPS, odnosząc się do przesłanki odpowiedzialności członka zarządu wynikającej z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, czyli bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, podał, że postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 22 listopada 2016 r. wydanym na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dz.U.2020.1427; dalej jako: u.p.e.a.) zostało umorzone postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki.

MRPiPS ustalił też, że spółka została postawiona w stan likwidacji 30 grudnia 2013 r. Likwidator nie przebywał pod wskazanym adresem. Majątek spółki stanowiła nieruchomość, w której mieściła się kręgielnia - obecnie zamknięta, a postępowanie egzekucyjne z niej prowadzi komornik sądowy. W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęć rachunku bankowego spółki w [...] S.A. Bank poinformował, że saldo zajętego rachunku bankowego jest ujemne i wynosi: - 1.440.986,24 zł. W oparciu o prowadzoną przez urząd ewidencji - systemy POLTAX dokonano sprawdzenia stanu majątkowego spółki i nie ustalono rzeczy, ani praw majątkowych, z których można byłoby prowadzić egzekucję administracyjną.

Organ odwoławczy, przechodząc do przesłanek egzoneracyjnych umożliwiających stronie uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, zaznaczył, że wobec spółki zaistniała podstawa do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości z uwagi na zaprzestanie regulowania przez spółkę zobowiązań wobec PFRON, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r., nr 60, poz. 535 ze zm., obecnie ustawa nosi tytuł Prawo upadłościowe), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.

MRPiPS wskazał dalej, że Prezes Zarządu PFRON decyzjami wydanymi 20 listopada 2014 r., określił wysokość zobowiązań spółki z tytułu wpłat na PFRON odpowiednio - za okres od grudnia 2011 r. do listopada 2012 r. w kwocie 38.369,00 zł oraz za okres od grudnia 2012 r. do maja 2013 r. w łącznej kwocie 18.328,00 zł.

Organ odwoławczy ustalił, że brak regulowania przez spółkę wymagalnych zobowiązań, miał miejsce już w pierwszych miesiącach 2011 r., gdyż spółka nie uiszczała należnych wpłat na PFRON począwszy od grudnia 2010 r.

Mając na uwadze art. 11 ust. 1 oraz 21 ust. 1 prawa upadłościowego, MRPiPS uznał, że skarżący powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki najpóźniej do 4 czerwca 2012 r., bowiem stan niewypłacalności spółki datował się od 20 maja 2012 r., kiedy to nie zostało wykonane kolejne zobowiązanie wobec PFRON, tj. za kwiecień 2012 r., czyli za kolejny miesiąc, za który spółka nie dokonała płatności na rzecz PFRON.

Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został w ogóle zgłoszony.

Organ przyjął też, że skarżący nie wskazał składników majątkowych należących do spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji. Nie wykazał także żadnych innych okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej i umorzenie postępowania; ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W skardze zawarto również wniosek o zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji strona zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie:

1. art. 122 i 187 § 1 w zw. art. 229 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie przez organy obu instancji obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie, w jakim było to niezbędne do ustalania stanu faktycznego sprawy, w szczególności ustalenia momentu, w którym nastąpiła niewypłacalność spółki, oraz odmowę uwzględnienia zgłoszonego przez stronę wniosku dowodowego w przedmiocie wystąpienia przez organ pierwszej instancji do spółki o przedstawienie dokumentacji finansowej spółki za okres od marca 2012 r. do maja 2013 r., w szczególności bilansu spółki obejmującego aktywa i pasywa spółki oraz dokumentację finansową spółki za poszczególne miesiące: od marca 2012 r. do maja 2013 r., a także wyjaśnień co do przyczyn i okoliczności postawienia spółki w stan likwidacji oraz dotyczącej tego dokumentacji - okoliczności mających znaczenie dla sprawy;

2. art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przez brak rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ustalenia stanu finansowego spółki, w szczególności daty powstania stanu niewypłacalności z pominięciem dowodów w postaci dokumentacji finansowej spółki przedstawionej przez stronę, w szczególności rachunku zysków i strat;

3. art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie przez organ odwoławczy, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, podczas gdy organ pierwszej instancji nie ustalił rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej spółki, w tym przepływów pieniężnych w spółce, zarówno w okresie, w którym w ocenie organów powstał stan niewypłacalności spółki, jak i w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki, gdyż właściwe ustalenia w tym zakresie, wbrew twierdzeniom organów, niewątpliwie potwierdzają wyłącznie odpowiedzialność skarżącego jako osoby trzeciej za zobowiązania spółki;

4. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie przez organ odwoławczy, że organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w sposób wnikliwy i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, podczas gdy postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w pełnym zakresie, a także nie podjęto wszelkich niezbędnych środków pozwalających na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaś nie została przeprowadzona weryfikacja sytuacji majątkowej i finansowej spółki, w tym przepływów pieniężnych w spółce, zarówno w okresie, w którym w ocenie organów powstał stan niewypłacalności spółki, tj. listopadzie 2013 r., jak i w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki, w kontekście oceny właściwej chwili na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości;

5. art. 107 § 1, § 2 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej, § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 21 ust. 1 prawa upadłościowego, poprzez ustalenie odpowiedzialności strony za powstałe zaległości wyłącznie w oparciu o okoliczność, że skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki w okresie od 15 kwietnia 2012 r. do 30 grudnia 2013 r., bez rozważenia przez organ okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność, pomimo, że w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki, nie istniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, co wyłącza jego odpowiedzialność jako osoby trzeciej.

Zdaniem skarżącego, powyższe uchybienia doprowadziły do błędnego ustalenia przez organy obu instancji stanu faktycznego w zakresie:

- wystąpienia stanu niewypłacalności spółki 20 kwietnia 2012 r. oraz obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości najpóźniej 4 maja 2012 r., podczas gdy całokształt sytuacji finansowej spółki, w ogóle nie oceniony przez organ (a wynikający m.in. z jej sprawozdań finansowych), w tym okresie nie wskazywał na stan jej niewypłacalności - spółka wypracowywała zyski;

- uznania, że strona nie wywiązała się z obowiązku wykazania, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, podczas gdy organ wydając decyzję pominął dokumenty finansowe przedstawione przez stronę wraz z pismem z 16 czerwca 2017 r. oraz dalsze wnioski dowodowe mające na celu przedstawienie sytuacji finansowej spółki, które wiązały się z wystąpieniem do spółki o przedstawienie stosownej dokumentacji finansowej z uwagi na fakt, że strona takimi dokumentami nie dysponowała i nie miała możliwości jej uzyskać od spółki z uwagi na zaprzestanie sprawowania funkcji w zarządzie spółki;

- ustalenia odpowiedzialności strony za powstałe zaległości wyłącznie w oparciu o okoliczność że skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki w okresie od 15 kwietnia 2012 r. do 30 grudnia 2013 r., bez odniesienia się do pozostałych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki.

W odpowiedzi na skargę MRPiPS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy zaistniały przesłanki pozytywne do przypisania skarżącemu odpowiedzialności z art. 116 Ordynacji podatkowej. W szczególności, strona zarzuciła organom błędne przyjęcie, że wobec spółki wystąpiły przesłanki upadłościowe, w okresie kiedy pełniła ona funkcję członka zarządu spółki.

Zakreślając ramy rozważań prawnych w sprawie należy wskazać, że granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki kapitałowej określają przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej. W analizowanej sprawie, jak zasadnie przyjęły organy orzekające, przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. W sprawie znajdują bowiem zastosowanie regulacje obowiązujące przed 1 stycznia 2016 r., a to na podstawie art. 1 pkt 91 ustawy z 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649). Zgodnie z tym przepisem do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W niniejszej sprawie prawidłowo organy przyjęły natomiast, że spółka była podmiotem niewypłacalnym już w 2012 r.

W myśl art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej).

Regulacje te odnoszą się również do składek na PFRON. W tym miejscu wyjaśnić należy, że przepisy Ordynacji podatkowej mają w niniejszym postępowaniu zastosowanie na podstawie przepisu art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (obecnie t.j. Dz.U.2020.426; dalej ustawa o rehabilitacji), zgodnie z którym, do wpłat na PFRON stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu PFRON.

Zdaniem sądu pierwszej instancji, MRPiPS prawidłowo przyjął, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przypisanie stronie odpowiedzialności z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków narządu, określona w § 1, obejmuje między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w § 4 art. 116 Ordynacji podatkowej.

Przesłanki upadłościowe w świetle odpowiedzialności z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej należało – jak wyjaśniono już powyżej - analizować na gruncie przepisów ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U.2003, nr 217, poz. 2125 ze zm.; dalej prawo upadłościowe) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. (wówczas ustawa nosiła tytuł Prawo upadłościowe i naprawcze). Obowiązują bowiem te przepisy prawa (materialnego), które obowiązywały w dniu zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa (upadłościowa) wiąże skutek prawny. Podstawy niewypłacalności spółki, co trafnie ustalono w zaskarżonej decyzji, istniały już w 2012 r. Natomiast od 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2015 r. poz. 978), która znowelizowała ustawę Prawo upadłościowe i naprawcze, w tym zmieniając tytuł tej ustawy.

Stosownie do art. 10 prawa upadłościowego (wszystkie przepisy prawa upadłościowego powoływane są w sprawie w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2 ww. ustawy, dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

MRPiPS w zaskarżonej decyzji poczynił wyczerpujące ustalenia w przedmiocie powstania niewypłacalności spółki. Stwierdził prawidłowo, że taki stan zaistniał, a wystarczającą w tym zakresie była wskazana podstawa zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych przez spółkę, określona w art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego.

Na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania pełnienia przez członka zarządu funkcji w czasie, gdy powstały zobowiązania, które przerodziły się w dochodzoną zaległość spółki, oraz bezskuteczności egzekucji. Stronę natomiast obciąża wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność (np. wyroki NSA z 4 sierpnia 2017 r., II FSK 1955/15 i z 19 maja 2017 r., II FSK 1110/15, wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3298/15; dostępne, tak jak inne orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W postępowaniu w sprawie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych, organ prowadzący postępowanie obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej), a także do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) i jego swobodnej oceny (art. 191 Ordynacji podatkowej).

Przechodząc do analizy okoliczności niniejszej sprawy, należy wskazać przede wszystkim, że zobowiązania spółki za okres od marca 2012 r. do maja 2013 r. nie uległy przedawnieniu ze względu na skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Zobowiązania spółki za okres od marca 2012 r. do maja 2013 r. stawały się wymagalne odpowiednio od kwietnia 2012 r. do czerwca 2013 r. Dla zobowiązań za okres od marca 2012 r. do listopada 2012 r. bieg pięcioletniego terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, upłynąłby z końcem 2017 r., natomiast dla zobowiązań za okres od grudnia 2012 r. do maja 2013 r. – z końcem 2018 r.

W aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające przerwanie biegu terminu przedawnienia, tj. zajęcia rachunku bankowego spółki z 11 stycznia 2016 r., zawiadomienie o zajęciach doręczone zostało spółce 19 stycznia 2016 r. (zajęcie i odpisy zajęć rachunków bankowych spółki wraz z potwierdzeniem odbioru przez spółkę zawiadomień o ich zajęciu wraz z pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 7 października 2019 r., k. 107-108 i k. 110 akt administracyjnych).

Ponadto z akt sprawy wynika także, że Prezes Zarządu PFRON decyzjami z [...] listopada 2014 r. znak: [...] oraz znak: [...], określił spółce wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okresy od grudnia 2011 r. do listopada 2012 r. w kwocie 38.369,00 zł oraz za okres od grudnia 2012 r. do maja 2013 r. w kwocie 18.328,00 zł, z uwagi na brak dokonania przez spółkę wpłat z tego tytułu. Powyższe obie decyzje zostały utrzymane w mocy decyzjami Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] lipca 2015 r. znak: [...] oraz znak: [...] (k.17-21 akt administracyjnych).

Następnie należy wskazać, że w sprawie bezspornym było, iż skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki (prezesa jej zarządu) od 15 kwietnia 2012 r. do 30 grudnia 2013 r. Okoliczności te potwierdzają też dokumenty, w szczególności protokół NZW spółki z 29 marca 2012 r. o powołaniu strony na stanowisko prezesa zarządu spółki i odpis KRS spółki.

Skarżący pełnił zatem funkcję członka zarządu spółki w okresie, w którym upływał termin płatności powyższych zobowiązań spółki. Dla przeniesienia odpowiedzialności określonej w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, istotne jest to, że terminy płatności zobowiązań podatkowych spółki upływały w czasie pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu.

Organy podatkowe wykazały także w sprawie bezskuteczność egzekucji z majątku spółki.

Zdaniem sądu pierwszej instancji, w trakcie postępowania egzekucyjnego organ podjął wszelkie możliwe czynności zmierzające do ustalenia majątku spółki oraz podjęcia prób wyegzekwowania powyżej wskazanych zaległości spółki.

Powtórzyć należy, że spółka została postawiona w stan likwidacji 30 grudnia 2013 r. MRPiPS ustalił, że brak było kontaktu z likwidatorem spółki. Majątek spółki stanowiła nieruchomość, w której mieściła się kręgielnia - obecnie zamknięta, a postępowanie egzekucyjne z niej prowadził komornik sądowy. Z akt sprawy wynika, że wobec półki zostały dokonane zajęcia na rzecz komornika sądowego. W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęć rachunku bankowego spółki w [...] S.A., a saldo zajętego rachunku bankowego jest ujemne i wynosiło: - 1.440.986,24 zł. W oparciu o prowadzoną przez urząd ewidencji - systemy POLTAX dokonano sprawdzenia stanu majątkowego spółki i nie ustalono rzeczy, ani praw majątkowych, z których można byłoby prowadzić egzekucję administracyjną.

W rezultacie postanowieniem z [...] listopada 2016 r. organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego w C., na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki z uwagi bezskuteczność egzekucji (postanowienie k. 101. K.26 akt administracyjnych).

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "bezskuteczność egzekucji" oznacza, iż w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucji skierowanej do majątku podatnika (spółki), nie doszło do przymusowego zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Orzecznictwo i doktryna jednoznacznie wskazują przy tym, że postanowienie o umorzeniu egzekucji, czy to wydane przez komornika, czy przez organy egzekucji administracyjnej, wyczerpują pojęcie bezskuteczności egzekucji (wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1008/17).

Powyższe stanowisko sąd orzekający w sprawie w pełni podziela.

Dotychczasowe działania organów wykazały, że egzekwowana kwota zaległości publicznoprawnych wobec spółki nie może być zaspokojona z majątku spółki. W sprawie zatem organy orzekające wykazały bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku spółki.

Zdaniem sądu orzekającego w sprawie wykazano także, że spółka stała się podmiotem niewypłacalnym, zaistniały wobec niej podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości, które to podstawy istniały w okresie kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki. Podkreślić przy tym należy, z uwagi na argumentację zawartą w skardze, a wcześniej w odwołaniu, że wystarczającą w tym zakresie była jedna z dwóch przewidzianych prawem przesłanek upadłościowych, tj. wskazana przez organy podstawa zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, określona w art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego.

MPRiPS przyjął, że spółka już w maju 2012 r. była podmiotem niewypłacalnym.

Zdaniem sądu orzekającego w sprawie spółka stała się podmiotem niewypłacalnym kilka miesięcy wcześniej, tj. na początku 2012 r.

Przede wszystkim należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż spółka nie regulowała wymagalnych zobowiązań pieniężnych wobec PFRON już za grudzień 2010 r. i za poszczególne miesiące 2011 r. (k. 109 akt administracyjnych - tytuły wykonawcze łącznie na ponad 50.000 zł za 2011 r. Już ta okoliczność wskazuje, że zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych przez spółkę datuje się od początku 2011 r.

Należy też podkreślić, że – jak ustalono powyżej – spółka nie spłaciła istniejących wymagalnych zobowiązań pieniężnych z tytułu wpłat na PFRON także za miesiące od grudnia 2011 r. do lutego 2012 r. Okoliczność ta w sprawie była bezsporna, potwierdza ją także powołana powyżej decyzja z 20 listopada 2014 r. Prezesa Zarządu PFRON określająca spółce wysokość zobowiązań za powyższe miesiące. W niniejszej sprawie natomiast odpowiedzialność przeniesiono na stronę za zobowiązania za okres od marca 2012 r. do maja 2013 r. Te zobowiązania także nie zostały zapłacone przez spółkę, a stan niewypłacalności spółki w tym okresie stale pogłębiał się. W istocie spółka już na przełomie grudnia 2011 r. i stycznia 2012 r. stała się podmiotem niewypłacalnym w rozumieniu art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego. W rezultacie zatem wniosek o ogłoszenie upadłości spółki powinien zostać zgłoszony wcześniej niż dzień który przyjął organ odwoławczy wskazując na 4 czerwca 2012 r. Wniosek ten skarżący powinien – w ocenie sądu – złożyć w terminie dwóch tygodni od daty objęcia funkcji członka zarządu spółki, tj. najpóźniej na początku maja 2012 r. Stan trwałej niewypłacalności spółki istniał już na pewno na przełomie grudnia 2011 r. i stycznia 2012 r., a strona objęła funkcję członka zarządu 15 kwietnia 2012 r. W tej dacie z pewnością istniały i stawały się wymagalne (płatne) zobowiązania spółki za kolejna miesiące, w tym za marzec 2012 r. (wymagalne 20 kwietnia 2012 r.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 prawa upadłościowego, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

W niniejszej sprawie w dacie 15 kwietnia 2012 r., kiedy strona objęła funkcję członka zarządu spółki, spółka była już pomiotem niewypłacalnym, a termin wskazany w art. 21 ust. 1 prawa upadłościowego stanowił tzw. czas właściwy, w którym strona była zobowiązana zapoznać się z sytuacją finansową spółki i przygotować, a następnie zgłosić wniosek o głoszenie upadłości spółki wobec braku trwałego już od wielu miesięcy regulowania przez spółkę wymagalnych zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON.

Uwzględniając zatem istnienie stanu niewypłacalności spółki już w grudniu/styczniu 2012 r. oraz datę objęcia funkcji członka zarządu, wniosek o ogłoszenie upadłości spółki powinien zostać zgłoszony najpóźniej w pierwszych dniach maja 2012 r. Wniosek taki natomiast w ogóle nie został zgłoszony.

Należy także zauważyć, że trwały stan niewypłacalności spółki od 2011 r. stale pogłębiał się, bowiem – jak wynikało z ustaleń MRPiPS, poczynionych przy kwestii bezskuteczności egzekucji, wobec spółki postępowanie egzekucyjne prowadził także komornik sądowy. Ta okoliczność świadczy z kolei o tym, że spółka miała także wymagalne niespłacone zobowiązania pieniężne wobec wierzycieli cywilnoprawnych, których to zobowiązań ostatecznie nie spłaciła. Co więcej, z informacji udzielonej przez [...] S.A. wynikało, że zadłużenie na rachunku bankowym spółki wynosiło ponad 1.440.986,00 zł (o czym świadczy ujemne saldo zajętego rachunku bankowego spółki).

Zatem stan nieregulowania przez spółkę wymagalnych zobowiązań pieniężnych miał niewątpliwie charakter trwały. Stan trwałego niewykonywania zobowiązań pieniężnych w myśl art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego stanowi natomiast wystarczającą podstawę do uznania, że spółka stała się podmiotem niewypłacanym, i że zaistniały podstawy do ogłoszenia jej upadłości.

Niewątpliwie termin wskazany w art. 21 ust. 1 prawa upadłościowego przypadał w czasie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki.

W istocie jednak, dla rozstrzygnięcia w sprawie nie było decydujące ustalenie dokładnej daty obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, bowiem wniosek o ogłoszenie upadłości spółki w ogóle nie został zgłoszony. W tej kwestii należy w całej rozciągłości podzielić stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 93/11, zgodnie z którym określenie od kiedy spółka pozostaje w upadłości (w stanie niewypłacalności) miałoby znaczenie w sytuacji, gdyby wniosek taki został złożony, a organ zarzucał skarżącemu, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie nastąpiło we właściwym czasie. Badanie tzw. upływu czasu właściwego musi mieć miejsce tylko w określonym stanie faktycznym - takim, w którym nastąpiło zgłoszenie tego wniosku.

A zatem okoliczność uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności podatkowej, przy tej przesłance egzoneracyjnej, może być analizowana tylko w takim stanie, w którym wniosek ten został skutecznie zgłoszony.

Skarżący w tej sprawie nie wykazał też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (lub wszczęcie postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.

W skardze strona zarzuciła organom niepełne zgromadzenie materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym pominięcie i niezwrócenie się do spółki o dokumenty finansowe, a tym samym nieustalenie, na potrzeby oceny przesłanki upadłościowej, stanu finansowego spółki.

Powyższy zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.

Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że do stwierdzenia stanu niewypłacalności spółki kapitałowej nie jest konieczne wystąpienie łącznie obu przesłanek upadłościowych określonych w art. 11 ust. 1 i 2 prawa upadłościowego. Organy orzekające wykazały w sprawie zaistnienie wobec spółki przesłanki upadłościowej, określonej w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, tj. zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Badanie zatem czy w sprawie wystąpiła także przesłanka z ust. 2 tego przepisu (stosunek wysokości istniejących wszystkich zobowiązań spółki do wartości jej majątku) było bezprzedmiotowe.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 kwietnia 2018 r. sygn. I FSK 1359/16 potwierdził, że skoro organy za przyczynę niewypłacalności spółki przyjęły brak wykonywania przez spółkę jej wymagalnych zobowiązań pieniężnych, tj. wystąpienie przesłanki wskazanej w art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego, to istotnym elementem ustaleń w sprawie określenia "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest stan regulowania takich zobowiązań, a nie analiza stanu finansowego i majątkowego spółki.

Podzielając w całej rozciągłości powyższy pogląd, sąd orzekający w sprawie stwierdził, że na potrzeby oceny czy spółka stała się podmiotem niewypłacalnym, nie było konieczne ustalanie sytuacji finansowej spółki, tj. ustalanie czy w sprawie zaistniała przesłanka określona w art.11 ust. 2 prawa upadłościowego. Dlatego organy nie naruszyły przepisów prawa pomijając wnioski dowodowe strony, które to wnioski zmierzały do ustalenia stanu finansowego spółki, a to na potrzeby oceny, czy w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 11 ust. 2 prawa upadłościowego.

Ponadto nie ma racji skarżący kwestionując istnienie przesłanki art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego, poprzez powoływanie się na okoliczność, że zobowiązania spółki za marzec 2012 r. do maja 2013 r. stały się wymagalne dopiero w 2017 r., a zatem z dniem wydania decyzji przez organ drugiej instancji w przedmiocie określenia spółce zobowiązań wobec PFRON. Strona poprzez ten argument wywodziła, że zobowiązania spółki stały się wymagalne gdy już nie pełniła funkcji członka zarządu (należy w tym miejscu jedynie doprecyzować, że – jak ustalono powyżej - decyzja określająca, wydana została przez organ drugiej instancji 23 lipca 2015 r., a nie w 2017 r.).

Odnosząc się do powyższego zarzutu, sformułowanego jako naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a, § 2 i 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego, podkreślić należy, że w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa - art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (a takimi niewątpliwie były zobowiązania spółki, za które odpowiedzialność została przeniesiona na stronę), to spółka była zobowiązana do zapłaty należności wobec PFRON w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa (bez oczekiwania na wydanie decyzji określającej przez organy).

Stosownie do art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy dokonują wpłat, o których mowa w ust. 1, w terminie do dnia 20 następnego miesiąca.

Zatem, zgodnie z ustawą, zobowiązanie wobec PFRON za marzec 2012 r. powinno zostać zapłacone do 21 kwietnia 2012 r., a kolejne – odpowiednio do 21 każdego kolejnego miesiąca, aż do 21 czerwca 2013 r.

Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej (przewidzianej przepisami prawa) wysokości uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie przepisu art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Nie zmienia to jednak oceny, że zobowiązanie to już istniało wcześniej (powstało z mocy prawa) i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa (uzasadnienie powołanej przez skarżącego uchwały NSA w składzie 7 sędziów z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, także wyrok NSA z 13 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1605/06; CBOSA).

Dla zobowiązań powstających z mocy prawa, wymagalność zobowiązania nie została więc powiązana z datą wydania lub doręczenia decyzji określającej jego wysokość. Na gruncie art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego w zw. z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, także zobowiązanie wobec PFRON staje się wymagalne w dacie jego płatności, zobowiązany ma obowiązek zapłacić, a organ jest uprawniony do otrzymania zapłaty.

Czym innym jest natomiast kwestia dotycząca tego, w jakiej wysokości uwzględnia się zobowiązania spółki w celu dokonania oceny, czy zaistniała przesłanka określona w art. 11 ust. 2 prawa upadłościowego. Skarżący w swojej argumentacji myli te dwie kwestie (str. 5 – 6 skargi). Po pierwsze, jak wyjaśniono powyżej, powstanie stanu niewypłacalności spółki w sprawie zostało stwierdzone na podstawie przesłanki z art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego. Zatem badanie podstaw określonych w ust. 2 tego przepisu, było zbędne. Poniżej, jedynie celem wyjaśnienia, należy wskazać, jak wynika to zresztą z uzasadnienia powołanej przez stronę uchwały NSA w sprawie II FPS 3/09, że przy określaniu stosunku wysokości istniejących zobowiązań spółki względem wartości jej majątku, należy uwzględniać wysokość zobowiązania określoną prawidłowo w ostatecznej decyzji organu, a nie np. w deklaracji składanej przez spółkę. Nie zmienia to okoliczności, że dane zobowiązanie powstało wcześniej z mocy prawa i wedle przepisów prawa została określona data jego wymagalności. Innymi słowy, dane zobowiązanie było płatne wcześniej, a w jakiej wysokości - określa to dopiero w sposób prawidłowy decyzja organu, skoro do jej wydania doszło (a zatem spółka w ogóle nie zadeklarowała danego zobowiązania lub zadeklarowała je w nieprawidłowej wysokości).

Z tych względów zarzuty podniesione w skardze uznać należało za chybione.

W sprawie organy orzekające także prawidłowo stwierdziły, że skarżący nie wykazał żadnych okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Ciężar wykazania przesłanek wyłączających analizowaną odpowiedzialność spoczywa na członku zarządu, bowiem tylko on może powołać się na wystąpienie w sprawie szczególnych okoliczności dotyczących jego osoby.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że członka zarządu obowiązuje przy wykonywaniu jego funkcji, zgodnie z art. 293 § 2 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U.2019.505, dalej k.s.h.), zachowanie należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru jego działalności. Na podstawie art. 208 § 2 k.s.h. każdy członek zarządu spółki posiada prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, co jednocześnie oznacza, że odpowiada za wszystkie istotne sprawy spółki, w tym również związane z jej sytuacją ekonomiczno-finansową. Natomiast zgodnie z art. 293 § 2 k.s.h., członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykonywaniu swoich obowiązków powinien dołożyć szczególnej staranności będącej wynikiem zawodowego charakteru i w czasie trwania mandatu stale monitorować dokumentację spółki i stan jej finansów.

Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/GI 1513/08, zgodnie z którym, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości spółki jedynie wtedy, gdy wykaże, że nie przewidywał i nie mógł w żaden sposób z przyczyn obiektywnych - przewidzieć, że zaistniała w spółce sytuacja finansowa wymagała zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością. Profesjonalizm wymagany od członka zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność, pozwala na przyjęcie, że jest on obowiązany kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 2008 r., sygn. akt II UK 381/07).

Wyjaśnić należy też, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 265/10).

Powyższej powołane stanowisko judykatury sąd orzekający w sprawie także przyjmuje za własne.

Powyższych przesłanej egzoneracyjnych strona w sprawie nie wykazała.

Ordynacja podatkowa w art. 116 § 1 pkt 2 przewiduje również możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości spółki poprzez wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie tych zaległości w znacznej części.

W zakresie tej przesłanki MRPiPS także prawidłowo przyjął, że skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego możliwe byłoby wyegzekwowanie zaległości spółki (chociażby w jakiejkolwiek części).

Zarówno w doktrynie jak i w judykaturze ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, istnieje wówczas, gdy wskaże on istnienie takiego majątku spółki, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (wyrok WSA w Gliwicach z 9 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/GI 785/09). Tak więc warunkiem zwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności jest wskazanie konkretnego mienia spółki, istniejącego rzeczywiście, nadającego się do egzekucji, przedstawiającego realną wartość finansową (por. Wyrok WSA w Łodzi z 12 lutego 2020 r., II SA/Łd 697/19 w, także w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 698/19).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 grudnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 2089/19, podkreślił, że brzmienie art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że mienie spółki wskazywane przez członka zarządu uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości spółki tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne i rzeczywiście istniejące oraz umożliwiające przeprowadzenie egzekucji zaległości spółki "w znacznej części", co oznacza, że musi mieć "egzekwowalną" wartość spełniającą przesłankę znaczności w porównaniu z wysokością zaległości spółki.

A zatem tylko realnie istniejące mienie, dokładnie zidentyfikowane i istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 5 lutego 2020 r. I SA/Gl 1221/19)

Skarżący nie wykazał w toku postępowania, że istnieje jakiekolwiek mienie (majątek) spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja zaległości spółki wobec PFRON.

Powyższe okoliczności, w ocenie sądu, stanowiły podstawę do oceny dla organu odwoławczego, że w sprawie zostały spełnione pozytywne przesłanki warunkujące odpowiedzialność strony, jako byłego członka zarządu, wymienione w art. 116 Ordynacji podatkowej.

Biorąc pod uwagę powyższe, sąd orzekający w sprawie doszedł do przekonania, że podniesione w skardze zarzuty były niezasadne. Organy orzekające zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy, który poddany został prawidłowej analizie i ocenie, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019.2325).

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W związku z dynamicznym wzrostem zagrożenia epidemicznego na terenie województwa mazowieckiego, mając na uwadze, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374), zarządzono zmianę trybu rozpoznania niniejszej sprawy na niejawny. Jednocześnie w sprawie sąd nie stwierdził konieczności rozpoznania sprawy na rozprawie. Materiał dowodowy był kompletny, zaskarżona decyzja podlegała ocenie z punktu widzenia zgodności z prawem, strona swoje argumenty powołała w pismach procesowych, a dokonanie ich oceny prawnej nie wymagało posiedzenia jawnego z udziałem stron.