Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1898/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... kwietnia 2006 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W., decyzją dnia ... kwietnia 2005r., nr ... uchylił w całości decyzję Urzędu Skarbowego W. z dnia ... września 2002r. określającą Skarżącemu M. O., "H." kwotę różnicy podatku VAT za listopad 2001r. w wysokości 528.193,00 zł. i określił na nowo kwotę różnicy podatku VAT za listopad 2001r. wys. 311.423,00 zł.

Ten sam organ trzema decyzjami z dnia ... czerwca 2005r. o nr:..., ... oraz ... określił Skarżącemu nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku VAT za poszczególne miesiące 2002 r.

Jak wynika z treści wskazanych wyżej decyzji, jako ich adresat wskazany został M. O. "H.", reprezentowany przez H. - B. Decyzja z dnia ... kwietnia 2005r. doręczona została w dniu ... kwietnia 2005r., natomiast decyzje z dnia ... czerwca 2005r. doręczone zostały w dniu ... lipca 2005r. Odbiór wszystkich czterech decyzji pokwitowała żona Skarżącego I. V.

Pismem z dnia 31 stycznia 2006r. M. O. zwrócił się do [...] Urzędu Skarbowego W. z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od wskazanych wyżej czterech decyzji. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzje te nie były odebrane przez osobę upoważnioną do ich odbioru, w związku z czym nigdy nie trafiły do rąk Skarżącego. O rzeczonych decyzjach Skarżący dowiedział się dopiero w styczniu 2006r., a kopie tych decyzji odebrał w dniu ... stycznia 2006r. w Urzędzie Skarbowym W. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu Strona złożyła odwołanie od wskazanych wyżej czterech decyzji, datowane na dzień ... stycznia 2006r.

Postanowieniem z dnia ... kwietnia 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 216 §1, art. 228 § 1 pkt 2, art. 162 i art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej "ord. pod.") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od przedmiotowych decyzji oraz stwierdził, iż odwołanie z dnia ... stycznia 2006r. wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ord. pod.

W uzasadnieniu organ powołując się na przepis art. 145 § 1 i § 2 ord. pod., stwierdził, iż pisma doręcza się Stronie, a jeżeli Strona ustanowiła pełnomocnika – temu pełnomocnikowi. Jak wynika z akt sprawy, aktem notarialnym, Rep. A Nr... z dnia ... sierpnia 1999r. Skarżący udzielił pełnomocnictwa E. B. m. in. do reprezentowania wobec wszelkich władz i urzędów osób prawnych i fizycznych. Pełnomocnictwo to nie zawierało adresu, na jaki należy kierować korespondencję do pełnomocnika, a jedyny adres zawarty w akcie notarialnym, to adres firmy "H.", W., ul... Z akt sprawy wynika, iż firma "H." M. O. dokonywała zmian miejsca wykonywania działalności gospodarczej, a ostatni adres, to "H.", M. O., W., ul...

Wobec powyższego decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia ... kwietnia 2005r. została skierowana do pełnomocnika H. B. i doręczona na adres firmy Skarżącego w dniu ... kwietnia 2005r. Decyzje z dnia ... czerwca 2005r. zostały również skierowane do pełnomocnika Strony i doręczone na adres firmy w dniu w dniu ... lipca 2005r. Odbiór wszystkich czterech decyzji pokwitowała żona Skarżącego.

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, iż składając wniosek o przywrócenie terminu Strona winna uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe decyzje zostały skutecznie doręczone na adres firmy "H.", W., ul..., pełnomocnikowi Skarżącego. Tym samym w ocenie organu przesłanki powołane przez Stronę we wniosku z dnia ... stycznia 2005r. nie są wystarczające do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Strona nie przedłożyła żadnych dowodów, które świadczyłyby o tym, iż decyzje odebrane zostały przez osobę nieuprawnioną.

W skardze na postanowienie z dnia ... kwietnia 2006r. M. O. wniósł o powtórne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanych wyżej czterech decyzji. Ponownie wskazał, iż decyzje te nie zostały skutecznie doręczone. Zostały one wysłane na adres firmy – W., ul..., natomiast zostały doręczone i odebrane przez żonę Skarżącego zamieszkałą w W. ul... Wskazał, iż od dnia zawarcia związku małżeńskiego z żoną posiada ustanowioną rozdzielność majątkową, nadto wyjaśnił, iż nigdy nie ustanawiał na rzecz żony pełnomocnictw pozwalających na odbiór jego korespondencji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje::

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd na podstawie przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej "p.p.s.a." nie był związany granicami skargi i z urzędu badał występowanie w sprawie przesłanek do jej uwzględnienia.

Oceniając zaskarżone postanowienie pod względem jego zgodności z prawem, Sąd stwierdził, iż narusza ono przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., w którym organ ten odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie stwierdził, iż odwołanie wniesione zostało po terminie.

Organ odmawiając Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w efekcie tych rozstrzygnięć spowodował, iż Strona pozbawiona została prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Dlatego też szczególnie istotne jest, aby w sposób dokładny i wyczerpujący zbadać wszystkie okoliczności faktyczne sprawy oraz wyjaśnić wszelkie ewentualne wątpliwości, które mogą powstać po analizie zgromadzonego materiału dowodowego. Odstąpienie od przeprowadzenia wnikliwej i wszechstronnej oceny wszystkich dowodów w sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania podatkowego - art. 122 i art. 187 § 1 ord. pod.

Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w W. zobowiązany był ocenić, czy w stanie faktycznym zaistniałym w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 162 § 1 i 2 ord. pod., mianowicie, czy Strona uprawdopodobniła, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy oraz czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem podania Strona zobowiązana była dopełnić czynności, dla której był określony termin, któremu uchybiła.

Ponieważ Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu, (jak również następnie w skardze) podnosił zarzut nieskutecznego doręczenia decyzji, organ odwoławczy zobowiązany był odnieść się do tego zarzutu. Skarżący podnosił, iż odbiór decyzji pokwitowała żona Skarżącego, która nie była osobą uprawnioną do odbioru korespondencji firmy, nadto mieszka ona w lokalu ... przy ul... w W., podczas gdy siedziba firmy Skarżącego mieści się w lokalu ... przy ul... w W. Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu uznał, że powołane przez Stronę okoliczności nie są wystarczające do przywrócenia terminu. Decyzje zostały bowiem skierowane do pełnomocnika Strony H. B. i doręczone na adres firmy, a ich odbiór pokwitowała żona Skarżącego. Tym samym w ocenie organu decyzje zostały skutecznie doręczone.

W ocenie Sądu analiza akt sprawy nie daje podstawy do uznania legalności zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu stanowiska.

Stosownie do przepisu art. 145 § 1 ord. pod., jeżeli Strona ustanowiła pełnomocnika – co w rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane - pisma doręcza się temu pełnomocnikowi (podkreślenie Sądu). Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczenia decyzji, jak również wszystkich pism procesowych ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993r., III ARN 45/93, niepubl.) Tym samym doręczenie decyzji Stronie, w sytuacji ustanowienia pełnomocnika, nie może być uznane za prawnie skuteczne (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., I SA/Wr 2995/98, niepubl.).

Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby decyzje zostały skierowane do ustanowionego w sprawie pełnomocnika i jemu doręczone. Istotne jest to, iż w treści decyzji jako ich odbiorcę wskazano nie pełnomocnika, lecz Skarżącego: "H." M. O., wskazano także nieprawidłowy (nieaktualny) adres miejsca prowadzenia działalności: ul..., W., zamiast ul..., W.

Także przesyłki zawierające rzeczone decyzje zostały zaadresowane nie do pełnomocnika Skarżącego, a bezpośrednio do Skarżącego. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru, jako adresat przesyłek został bowiem wskazany: M. O. ul... W.

Sąd wziął także pod uwagę wyjaśnienia Skarżącego, który na rozprawie w dniu 5 lutego 2007r. oświadczył, iż wobec faktu, iż listonosz nie zastał nikogo w siedzibie firmy, jako że adresatem przesyłek był Skarżący, dostarczył je żonie Skarżącego w lokalu (mieszkaniu) ... przy ul... Nadto Skarżący oświadczył, iż prawidłowy adres siedziby firmy, na jaki należy doręczać mu korespondencję, to adres: W., ul...

W tych okolicznościach zdaniem Sądu nie można uznać, aby decyzje, których odbiór pokwitowała żona Skarżącego, w trybie art. 149 ord. pod., jako "pełnoletni domownik", zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi Strony.

Jednocześnie Sąd wskazuje, iż w przypadku stwierdzenia, że doręczenie decyzji nie było skuteczne, termin do wniesienia odwołania w ogóle nie rozpoczyna biegu. Tym samym wniosek Strony o przywrócenie terminu należy uznać za bezprzedmiotowy. Konstrukcja wniosku o przywrócenie terminu opiera się bowiem na założeniu, iż decyzja, od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona i że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Strony.

Wobec powyższego, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organ zobowiązany będzie umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem Strony z dnia ... stycznia 2005r., jako bezprzedmiotowe. Organ będzie miał także obowiązek z urzędu dokonać ponownego, prawidłowego doręczenia decyzji pełnomocnikowi Strony.

Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzonych naruszeń art. 122, art. 187 § 1, art. 145 § 2 ord. pod., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zakres, w jakim zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, określono zgodnie z art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podst. art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

.