Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 692/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 5, par. 6
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek(spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] r. przyznał I. L. na rok 2009 jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż powierzchnia działek rolnych stwierdzona w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej dla jednolitej płatności obszarowej wyniosła 10, 96 ha, przy deklaracji 11, 10 ha, natomiast dla uzupełniającej płatności obszarowej - 5, 68 ha, przy deklaracji 5, 70 ha. Powierzchnia została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej. Odmowa przyznania płatności zwierzęcej uzasadniona była nieposiadaniem zarejestrowanych przez skarżącą zwierząt w okresie referencyjnym.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca nie zgodziła się z odmową przyznania płatności zwierzęcej za 2009 rok.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniósł, że płatność zwierzęca przysługuje rolnikowi, jeżeli rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych.

Z systemu informatycznego wynika, że zgłoszenie siedziby stada nastąpiło w dniu 28 maja 2007 roku. I.L. podała, że jej małżonek zmarł w roku 2007. W odniesieniu do tej kwestii organ wskazał, że aby móc zaliczyć zwierzęta posiadane przez małżonka rolnika, który otrzymywał uprzednio płatność zwierzęcą, wymagana jest na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, dalej: rozporządzenie z 9 marca 2009 r.), jego pisemna zgoda. W rozpatrywanej sprawie nie ma możliwości uzyskania pisemnej zgody współmałżonka. Organ zauważył przy tym, że od dnia 15 marca 2010 roku obowiązuje przepis § 12a powyższego rozporządzenia, który stanowi, że zgoda współmałżonka nie jest wymagana, jeżeli osoba, która była małżonkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, nie żyje. Z uwagi jednak na treść art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 36 poz. 197, dalej: ustawa o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), do postępowań wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, a co za tym idzie także przepisy wykonawcze w brzmieniu dotychczasowym.

Uzasadniając uchylenie decyzji w całości organ odwoławczy wskazał, iż powierzchnia działek rolnych A, C, D, I, K, L ustalona została przez organ I instancji w sposób nieprawidłowy. W treści decyzji wskazano, iż maksymalna powierzchnia działek rolnych (powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza – PEG) jest mniejsza niż powierzchnia działek rolnych deklarowanych we wniosku. Weryfikacja dokonana przez organ II instancji wykazała, iż w toku postępowania pierwszoinstancyjnego przy wyznaczaniu PEG organ nie wziął pod uwagę całości powierzchni uprawnionej do dopłat w granicach użytkowania.

Wyrokiem z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 1433/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że

decyzja organu I instancji zaskarżona została w części dotyczącej nieprzyznania płatności zwierzęcej na rok 2009 r. Zatem decyzja ta, w części, w której nie została zaskarżona, stała się ostateczna, w związku z czym jej weryfikacja w toku postępowania odwoławczego stanowi pogwałcenie zasady trwałości decyzji. Organ odwoławczy, może bowiem orzekać tylko w granicach sprawy objętej odwołaniem (zażaleniem).

W ocenie Sądu instancji błędny jest pogląd organu I instancji, co do braku możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisu § 12 a rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. Cytowany przepis, wszedł w życie z dniem 15 marca 2010 r. Decyzja organu odwoławczego wydana została w dniu [...] r. Rozporządzenie nowelizujące nie zawiera żadnych przepisów przejściowych, co oznacza konieczność stosowania przepisów w aktualnym brzmieniu.

Sąd uznał za nieuprawnione odwoływanie się przez organ odwoławczy do brzmienia przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, dla uzasadnienia braku możliwości zastosowania przepisu § 12a powołanego wyżej rozporządzenia w niniejszej sprawie. Po pierwsze, dlatego, że wspomniany przepis przejściowy dotyczy regulacji w nim wskazanej (nowelizacji powołanych w niej ustaw). Po wtóre art. 6 ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw wprost przewiduje możliwość nowelizacji rozporządzeń wykonawczych, wydanych m.in. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit a (jak sporne w niniejszej sprawie rozporządzenie) bez jakichkolwiek ograniczeń czasowych, co do poszczególnych kampanii.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 833/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiego Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przyjmując, że decyzja organu I instancji została zaskarżona tylko w części obejmującej odmowę przyznania płatności zwierzęcej Sąd I instancji wywiódł, "iż zaskarżona decyzja w sposób istotny narusza przepisy postępowania, albowiem uchyla rozstrzygnięcie organu I instancji w całości, zatem również w niezaskarżonej przez stronę części", po czym jako naruszony wskazał przepis art.138 § 2 k.p.a. Wcześniej jednak uznał, że skoro decyzja organu I instancji, w części w której nie została zaskarżona, stała się ostateczna, to jej weryfikacja w toku postępowania odwoławczego narusza zasadę trwałości decyzji. Tak przeprowadzony, niezwykle lakoniczny i oparty na sprzecznych założeniach wywód prawny nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji przyjmując, iż zachodzą podstawy do zastosowania art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., a wada ta uniemożliwia kontrolę instancyjną wyroku w zakresie obejmującym oparcie go na powołanym przepisie.

Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że nie jest wyjaśnieniem zastosowania omawianej podstawy prawnej przyjęcie, iż kontrolowana decyzja zapadła z naruszeniem art.138 § 2 k.p.a. Nie jest przy tym zrozumiałe, czy według Sądu I instancji naruszenie tego przepisu polegało na zastosowaniu go mimo braku przesłanek w nim określonych, czy też z powodu "uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji w całości". Na tą pierwszą ewentualność wskazuje zacytowanie treści art.138 § 2 k.p.a. i przyjęcie za powołanymi w uzasadnieniu wyrokami sądów administracyjnych, że "zgodnie z powołaną normą prawną organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm procesowych, a szczególnie nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego, albo, co prawda postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszając w nim przepisy procesowe".

Natomiast twierdząc, że uchybieniem art.138 § 2 k.p.a. było uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji w całości Sąd I instancji pozostaje w niezgodzie z treścią tego przepisu, który stanowi wprost o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości. W oparciu o art.138 § 2 k.p.a. nie można zatem uchylić zaskarżonej decyzji w części i przekazać sprawy w części do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Można i należałoby jednak wyłożyć, w jakim znaczeniu ustawodawca posługuje się pojęciem "zaskarżonej decyzji" w tym przepisie, ale tego wywodu nie przeprowadził Sąd I instancji.

Naczelny Sad Administracyjny podkreślił także, że w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art.174 pkt 1 p.p.s.a w dwóch zarzutach skargi kasacyjnej jej autor wykazuje, iż nieuprawniony był pogląd Sądu I instancji, że przepis § 12 a rozporządzenia z 9 marca 2009 r. miał w tej sprawie zastosowanie. Przytoczony przepis został dodany przez § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 39, poz. 217, dalej: rozporządzenie zmieniające).

Stosownie do § 2 powołanego wyżej rozporządzenia, weszło ono w życie z dniem 15 marca 2010 r. i jak słusznie zauważył Sąd I instancji rozporządzenie zmieniające nie zawierało żadnych przepisów przejściowych. Zostało ono wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 17 ust.1 pkt 2 lit a oraz art.24 c ustawy o płatnościach w brzmieniu nadanym tym przepisom odpowiednio przez art.1 pkt 12 a i art.1 pkt 20 ustawy z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Konieczność dokonania zmian w ustawie o płatnościach wynikała z wejścia w życie nowych regulacji prawnych, w tym rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L 2003.30.16, dalej "rozporządzeniem nr 73/2009").

Rozporządzenie nr 73/2009 uchyliło, z dniem 1 stycznia 2010 r., rozporządzenie Rady ( WE) nr 1782/2003 z dna 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE.L.2003.270.1, dalej: rozporządzenie nr 1782/2003).

Stosownie do art.1ust.1 ustawy o płatnościach akt ten określał zadania oraz właściwość w zakresie płatności określonej m.in. w rozporządzeniu nr 1782/2003. Uchylenie tego rozporządzenia i wejście w życie rozporządzenia nr 73/2009 skutkowało, jak już wskazano, zmianą ustawy o płatnościach. Ta sama uwaga dotyczy kolejnych aktów prawa unijnego wymienionych w art.1ust.1 ustawy o płatnościach w brzmieniu sprzed 15 marca 2010r., uchylonych z dniem 1 stycznia 2010 r., odpowiednio przez:

- rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE L. 2009.316. 65);

- rozporządzenie Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. U. UE L. 2009. 316. 27);

- rozporządzenie Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L. 2009. 316).

Rozporządzenie nr 73/2009 wprowadziło szereg zmian w stosunku do poprzednio obowiązującego rozporządzenia nr 1782/ 2003. W nowym stanie prawnym prawodawca unijny zrezygnował z niektórych płatności (m.in. do roślin energetycznych) jak i wprowadził nowe płatności (wsparcie specjalne). Przyczyny dokonania zmian w ustawie o płatnościach oraz omówione uwarunkowania prawne nie mogą zostać obojętne dla dokonania wykładni art.4 ust.1 ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W przepisie tym ustanowiono zasadę, że do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że określenie "przepisy dotychczasowe" obejmuje nie tylko przepisy ustawy o płatnościach w brzmieniu sprzed zmiany ustawy, w tym przepisy prawa unijnego, ale i przepisy aktów wykonawczych wydanych w oparciu o delegację ustawową zawartą w przepisach dotychczasowych. Użycie ogólnego określenia "przepisy dotychczasowe" bez wskazania, że chodzi o przepisy określonej ustawy w brzmieniu dotychczas obowiązującym również na to wskazuje.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu Sądu I instancji, iż wniosek przeciwny można wyprowadzić z treści art.6 ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który w ocenie tegoż Sądu "wprost przewiduje możliwość nowelizacji rozporządzeń wykonawczych, wydanych m.in. na podstawie art. 17 ust.1 pkt 2 lit a bez jakichkolwiek ograniczeń czasowych, co do poszczególnych kampanii".

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że do płatności za 2009 r. nie może mieć zastosowanie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w brzmieniu nadanym mu § 1 rozporządzenia zmieniającego z dnia 11 marca 2010 r. Wniosek przeciwny wynika bowiem wprost z zacytowanego art.86 rozporządzenia Komisji nr 1122/09 i można go wyprowadzić z art.4 ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w ogóle nie rozważył, czy dość oczywistego zwolnienia przez normodawcę z obowiązku uzyskania zgody, jeżeli osoba, która była małżonkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, nie żyje, nie można wyprowadzić z przepisów dotychczas obowiązujących i z faktów ustalonych w toku postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).

Kontrola, o której mowa jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafności wykładni (prawa materialnego) tych przepisów.

Dodać również należy, że stosownie do art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. NR 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu prawnego przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jego zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem.

Sprawa ta była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 lutego 2011 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny przy ponownym rozpoznaniu danej sprawy jest związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny zarówno w zakresie prawa materialnego, jak i przepisami postępowania, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest pochodną oceny wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów postępowania. W tym sensie Naczelny Sąd Administracyjny może pośrednio wiązać sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy co do oceny ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracyjne.

Oznacza to, że przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć osąd do prawnej wartości sprawy a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa, tak materialnego, jak i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu II instancji ciążący na sądzie I instancji, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez NSA mają moc wiążącą (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2008 r. sygn. Akt I OSK 131/07 – Lex nr 510043). Sąd ponownie uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepis art. 145 § 1 lit. a i b P.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji (jak to wynika z jej uzasadnienia) stanowi m.in. § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rozwoju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczególnych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. nr 40, poz. 326). Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia płatności w danym roku kalendarzowym przysługuje jeżeli rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz , lub koni co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznaczonych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji koniowatych, także w przypadku, gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.

Na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni:

a) trwałych użytków zielonych lub

b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub

c) mieszanek roślin motylkowatych drobnosianych z trawami jeżeli we wniosku złożonych w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki - także w przypadku gdy osoby te pozostawały w związku małżeńskim.

Stosownie natomiast do § 12 ust. 1 wskazanego rozporządzenia w przypadku gdy bydło lub owce, lub kozy lub konie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznaczonych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez małżonka rolnika, który złożył wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, zwierzęta te uwzględnia się na żądanie rolnikowi przy ustalaniu powierzchni maksymalnej dla tego z małżonka, a którego drugi z małżonków wyraził pisemną zgodę.

Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczący płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40, poz. 328) w przypadku gdy przy ustalaniu powierzchni, do której przysługuje płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwana dalej "płatnością zwierzęcą", mogą być uwzględnione bydło lub owce, lub kozy lub konie, które w okresie określonym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40, poz. 326) zwana dalej "rozporządzeniem w sprawie roślin" były w posiadaniu małżonka rolnika wnioskującego o tę płatność, co potwierdzi wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zawiera:

1) żądanie uwzględnienia tych zwierząt przy ustalaniu powierzchni, do której przysługuje płatność zwierzęca;

2) imię i nazwisko oraz nazwisko rodowe małżonka;

3) numer identyfikacyjny małżonka, jeżeli został nadany, oraz PESEL albo kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości, jeżeli małżonek nie ma obywatelstwa polskiego;

Po myśli § 5 ust. 5 w/w rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w ust. 1 do wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej dołączyć oświadczenie małżonka o wyrażeniu zgody na uwzględnienie zwierząt, które były w posiadaniu rolnika wnioskującego o płatność zwierzęcą przy ustalaniu powierzchni, do której rolnikowi przysługuje płatność zwierzęca.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji zdaje się wynikać, że skarżąca spełniała warunki określone w § 6 ust. 1 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. Organ podkreślał, że małżonek skarżącej nie żyje, a zatem nie może wyrazić zgody, a zatem nie można uwzględnić zarejestrowanych zwierząt posiadanych przez małżonka producenta rolnego. "W konsekwencji płatności dla wnioskodawcy z roku 2009 nie przysługuje". Dokonana przez organy w taki sposób wykładnia wskazanych przepisów jest wyrazem skrajnego rygoryzmu i formalizmu. Wymaganie od skarżącej przedłożenia oświadczenia nieżyjącego małżonka stanowi wykładnię rozszerzającą wskazanych powyżej przepisów. Jest to bowiem warunek, którego skarżąca z oczywistych względów spełnić nie może.

Ze stanu faktycznego zdaje się wynikać, że skarżąca jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego. Po śmierci małżonka jest chyba jedynym właścicielem i posiadaczem gospodarstwa rolnego. W takiej sytuacji czynnikiem przesądzającym uzależnienie przyznania skarżącej wnioskowanych dopłat jest spełnienie czynników określonych w § 6 ust. 1 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. Odnieść się należy również do faktu, że skarga dotyczy decyzji organu odwoławczego uchylającej decyzję organu pierwszej instancji przy czym uwzględnione są zarzuty strony. Decyzja administracyjna obejmuje zarówno rozstrzygnięcie jak i uzasadnienie. Skarga, w której skarżący kwestionuje rozstrzygnięcie lub uzasadnienie jest skargą na decyzję. Tak więc, jeżeli skarżąca podnosi w skardze zarzuty dotyczące uzasadnienia, to jest to skarga na decyzję albowiem na skutek skargi sąd rozpoznaje sprawę , której przedmiotem jest ocena decyzji pod względem zgodności z prawem, a nie tylko jej fragmentu obejmującego uzasadnienie. Jeżeli zatem strona skarżąca nie kwestionuje rozstrzygnięcia, które nie jest sprzeczne z uzasadnieniem decyzji, a jedynie podnosi zarzuty dotyczące wadliwości prawnych uzasadnienia, to sąd nie może oceniać tylko zarzutów, ponieważ nie jest dopuszczalne uchylenie decyzji tylko co do uzasadnienia. W takiej sytuacji obowiązkiem sądu administracyjnego jest dokonanie oceny zarzutów dotyczących uzasadnienia, a w razie ich podzielenia, konsekwencją takiego stanowiska może być uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji. Co nie oznacza, że w niektórych przypadkach sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę może wyrazić ocenę prawną, która będzie odnosić się do wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego organ odwoławczy będzie zobowiązany do uwzględnienia poglądu Sądu, co do konieczności przedłożenia "zgody" nieżyjącego małżonka, tzn. wyjaśnienia prawa własności skarżącej do gospodarstwa rolnego jak i tych okoliczności, które były powodem uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji. Tutaj Sąd w tym składzie podziela pogląd organu, że takie sformułowanie decyzji organu pierwszej instancji wynikające z przepisów prawa uniemożliwiło uchylenie tej decyzji jedynie w części.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 §1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

bg