Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1476/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Specjalista Dorota Zawiślińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K.S. i P.S. wspólników spółki cywilnej "A" na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za miesiące od marca do maja 2020 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 9 sierpnia 2021 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w G. wpłynęło pismo z dnia 6 sierpnia 2021 r. A s.c. K. S. z siedzibą w G. zatytułowane "Reklamacja". W piśmie tym Spółka wniosła o uwzględnienie reklamacji z października 2020 r. dotyczącej złożenia wniosku RDZ o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Spółka wskazała, że wniosek został złożony w Inspektoracie ZUS w G. do skrzynki na wnioski. Spółka nie otrzymała potwierdzenia wpływu pisma, ponieważ "w czasie trwania pandemii nikt pieczątek nie przystawiał". Końcowo wskazała, że firma działa od 1993 r. i nigdy nie zalegała ze składkami.

Decyzją z dnia 9 września 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając

na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." w związku z art. 31 zp ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) - dalej: "ustawa o COVID-19", w zw. z art. 83 b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.

z 2020 r., poz. 266 z późn. zm.) - dalej: "u.s.u.s.", odmówił F.H. A s.c. z siedzibą w G. wszczęcia postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu 9 sierpnia 2021 r. do Zakładu wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosków w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. W dalszej kolejności, przywołując treść art. 31 zp ust. 1 ustawy o COVID-19, organ podniósł, że nie stwierdzono wpływu wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, co w rezultacie skutkuje odmową wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.

W skardze z dnia 12 października 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie K. S. i P. S., wspólnicy spółki cywilnej As.c. z siedzibą w G., wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania merytorycznej decyzji w przedmiocie wniosku z dnia 21 kwietnia 2020 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 31 zp ust. 1 w zw. z art. 31 zo ust. 1 ustawy o COVID-19, poprzez odmowę wszczęcia postępowania o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r., mimo złożenia przez skarżących wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany okres na odpowiednim formularzu i w przepisanym terminie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 21 kwietnia 2020 r. wspólnicy spółki cywilnej złożyli wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec - maj 2020 r. w specjalnej skrzynce podawczej (wrzutni dokumentów) Inspektoratu ZUS w G. Pomimo tego organ ustalił powstanie zaległości z tytułu składek za wskazane wyżej miesiące i zarachował składki zapłacone za miesiące od czerwca do lipca 2020 r. na poczet zaległości za miesiące od marca do maja 2020 r. W dniu 20 października 2020 r. skarżący złożyli w Oddziale ZUS reklamację podnosząc okoliczność złożenia w kwietniu 2020 r. wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za wskazany okres. W dniu 9 sierpnia 2021 r. skarżący ponownie zwrócili się do organu o rozpatrzenie wniosku z kwietnia 2020 r., szczegółowo opisując okoliczności jego złożenia. W dalszej kolejności skarżący wyjaśnili, że jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą przed 1 lutego 2020 r. i zgłoszony przed tą datą jako płatnik, który zgłosił do ubezpieczeń mniej niż 10 ubezpieczonych, niewątpliwie byli uprawnieni do uzyskania świadczenia. W ocenie skarżących fakt sporządzenia i złożenia wniosku RDZ w dopuszczonej przez organ formie – poprzez wrzucenie do skrzynki podawczej w Oddziale ZUS - został uprawdopodobniony poprzez złożenie kopii wniosku a także szczegółowy opis okoliczności złożenia wniosku. Okoliczność, że organ nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, w szczególności należytej pieczy nad składanymi przez ubezpieczonego dokumentami, nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla skarżącego, który nie miał żadnego wpływu na działania pracowników ZUS, w tym na sposób postępowania ze złożonymi przez niego dokumentami. Końcowo wskazano, że Zakład nie dokonał kompletnych ustaleń, w szczególności nie przeprowadził dowodu z przesłuchania strony ani świadka celem zbadania, czy wniosek ZUS RDZ został rzeczywiście złożony i w jakiej dacie, co czyni wydaną decyzję wadliwą i uzasadnia jej uchylenie.

Dodatkowo należy podnieść, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W., decyzją z dnia 21 października 2021 r., utrzymał w mocy decyzję z dnia 9 września 2021 r. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 31 zq ust. 8 ustawy o COVID-19 organ wskazał, że w dniu 28 października 2020 r. wpłynęło pismo, w którym płatnik składek wskazał, że w dniu 21 kwietnia 2020 r. złożył w Oddziale ZUS w G. wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za miesiące od marca do maja 2020 r. W piśmie z dnia 29 października 2020 r. Zakład poinformował, że po weryfikacji dokumentów nie odnotował wpływu wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Następnie, w dniu 6 sierpnia 2021 r. strona złożyła reklamację wnosząc o uwzględnienie reklamacji z października 2020 r. W dniu 9 września 2021 r. Zakład wydał decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Płatnik składek złożył w dniu 15 września 2021 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przytaczając treść art. 31 zp ust. 1 ustawy o COVID-19 organ odwoławczy wskazał, że w wyniku ponownej analizy sprawy ustalił, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za miesiące marzec – maj 2020 r. nie został złożony w ustawowy terminie, tj. do 30 czerwca 2020 r., w związku z czym organ pierwszej instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Powyższa informacja wynika z akt administracyjnych przesłanych do WSA w związku ze skargą na decyzję z dnia 9 września 2021r. będącą przedmiotem niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę z dnia 4 listopada 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że skarżący, jako przedsiębiorcy powinni brać pod uwagę, że wybrana przez nich forma złożenia wniosku bezpośrednio w skrzynce podawczej ZUS, choć była jedną z form przewidzianych przez obowiązujące przepisy, może utrudnić lub pozbawić ich możliwości wykazania faktu złożenia wniosku. Nie dysponując żadnym potwierdzeniem, że wniosek trafił do skrzynki podawczej, przedsiębiorcy nie podjęli żadnych prób uzyskania informacji o wpływie wniosku, czy o stanie zaawansowania sprawy. Wprawdzie to na organie rentowym, w świetle obowiązujących przepisów, ciąży obowiązek informowania, jednakże w przypadku, gdy tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, postępowanie nie zostało wszczęte z uwagi na brak złożenia wniosku, to obowiązek taki – zdaniem Zakładu - po stronie organu w ogóle nie powstał. W tych okolicznościach, skoro przedsiębiorcy w swoim dobrze pojętym interesie nie dołożyli należytej staranności w kwestii potwierdzenia wpływu wniosku do ZUS - zarzuty skargi, zdaniem organu, nie mogą być uwzględnione. Na marginesie organ wskazał, że w jego ocenie skarga jest niezasadna również z tego powodu, że nie dotyczy decyzji wydanej przez organ w drugiej instancji tj. decyzji z dnia 21 października 2021 r., lecz decyzji z 9 września 2021 r., w stosunku do której płatnik skorzystał już z prawa do ponownego rozpatrzenia wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar i sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia 9 września 2021 r., którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącym wszczęcia postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. W decyzji tej zawarto pouczenie, że strona może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy alternatywnie może zrzec się prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy lub wnieść skargę do sądu administracyjnego. Z przedłożonych tut. Sądowi akt administracyjnych bezsprzecznie wynika, że skarżący skorzystali z uprawnienia do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji do sądu administracyjnego. W aktach sprawy brak jest jednocześnie dokumentu, na który powołuje się organ w odpowiedzi na skargę, stanowiącego wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W związku z powyższym za bezpodstawny uznać należy wniosek organu o oddalenie skargi z uwagi na uprzednie skorzystanie przez skarżących z prawa do ponownego rozpoznania sprawy.

Sąd z urzędu powziął ponadto informację, że skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 października 2021 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gd 1625/21 i będzie przedmiotem odrębnego procedowania.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 31zo ust. 2 ustawy o COVID-19 na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 u.s.u.s., opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

W myśl art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID-19 wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r.

do dnia 31 maja 2020 r., płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.

W zaskarżonej decyzji z dnia 9 września 2021 r. jako przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z opłacania należnych składek za marzec-maj 2020 r. organ wskazał brak złożenia wniosku o zwolnienie w terminie wskazanym w ww. przepisach, tj. do 30 czerwca 2020 r. Skarżący twierdzili natomiast, że wniosek o zwolnienie złożyli do skrzynki wystawionej w siedzibie organu w przewidzianym przepisami terminie.

Z uwagi na trwający od 20 marca 2020 r. stan epidemii (zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia

na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz. U. poz. 491), ZUS – jak wynika z komunikatów z 3 i 24 kwietnia 2020 r. oraz z 7 maja 2020 r. zamieszczonych na stronie internetowej - www.zus.pl – umożliwił płatnikom składek składanie przedmiotowych wniosków w następujących formach: 1) drogą elektroniczną – przez PUE ZUS, 2) drogą elektroniczną przez PUE ZUS,

za pośrednictwem strony gov.pl (link do strony zewnętrznej), 3) w formie papierowej – za pośrednictwem poczty, a także 4) osobiście w placówce ZUS – do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa" (bez kontaktu

z pracownikiem ZUS). Oznacza to, że organ dopuścił w stanie epidemii możliwość osobistego złożenia wniosku o zwolnienie bądź innych dokumentów w placówce ZUS do stosownej skrzynki (urny, pojemnika).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania.

Zauważyć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją,

z mocy art. 180 K.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), co oznacza,

że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie

z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 K.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi,

że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł,

oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie

dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział

w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie,

to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1352/18).

Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ ograniczył się jedynie do lakonicznego wskazania, że wymagany wniosek nie został złożon przed upływem wyznaczonego w ustawie terminu. Organ nie odniósł się również do zgłaszanych przez skarżących twierdzeń o złożeniu przez nich wniosku do skrzynki w siedzibie ZUS z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19. Organ nie wyjaśnił z jakich powodów nie dał wiary skarżącym, że wniosek faktycznie złożyli. Obciążając skarżących obowiązkiem wykazania, że przedmiotowe dokumenty złożyli przed upływem terminu określonego w art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19 ZUS nie podał, czy przy procedurze składania dokumentów do pojemników strona miała możliwość wykazania tego w inny sposób niż na podstawie własnych wyjaśnień i z jakich przyczyn organ nie uwzględnił jej stanowiska.

Na tle art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID-19, powołanych zasad postępowania administracyjnego oraz komunikowanego publicznie przez ZUS dopuszczalnego sposobu składania dokumentów osobiście w placówce ZUS – do skrzynki

na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa") Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że obowiązkiem organu było wyjaśnienie, w jaki sposób ewidencjowano korespondencję składaną przez płatników składek do urn,

czy ewidencja korespondencji dokonywana była codziennie, czy istnieje dokumentacja potwierdzająca wpływ wniosków, pism lub innych dokumentów

za okres, w którym skarżący – jak twierdzi – wniosek złożył, a wreszcie czy praktyka ewidencji wniosków różniła się w zależności od oddziału lub inspektoratu ZUS,

czy może była ustandaryzowana. Takich wyjaśnień zabrakło, a mogły one mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Organ na podstawie art. 75 § 1 zd. 1 K.p.a. jako dowód powinien był dopuścić wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne

z prawem. Mógł również – na podstawie art. 75 § 2 Kpa - odebrać od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 k.p.a. stosuje się odpowiednio.

Podkreślenia wymaga, że badając pod kątem zgodności z prawem wydaną

w sprawie decyzję Sąd wziął pod uwagę, iż postępowanie prowadzone przez ZUS przypadło na czas trwającego stanu epidemii, co wiązało się z licznymi powszechnymi ograniczeniami, również natury procesowej. Uwzględniając również realia rozpoznawania wniosków o zwolnienie z obowiązku opłacania należności

z tytułu składek, zapewne ich ogromnej liczby, ograniczenia związane z trwającym stanem epidemii, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że okoliczności te

nie mogą uzasadniać niekorzystnych skutków dla strony postępowania.

Organ nie wyjaśnił przyczyn nieuwzględnienia stanowiska skarżących,

nie wyjaśnił procedury składania dokumentów do pojemników a także nie wskazał, czy wykluczone jest omyłkowe dołączenie dokumentów skarżących, np. do akt sprawy innego płatnika. Na tym etapie postępowania nie można wykluczyć, że przez omyłkę organu mogło dojść do nieprawidłowości. Organ nie wskazał również w jaki realny sposób skarżący mieliby wykazać, że złożyli dokumenty do skrzynki podawczej Inspektoratu ZUS w G. W sytuacji, gdy nie ma możliwości wykazania danej okoliczności, a przedmiotem postępowania jest ograniczenie lub odebranie stronie uprawnień, zgodnie z art. 81a § 1 K.p.a. nie dające się usunąć wątpliwości

co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść strony. Organ nie skorzystał

z możliwości odebrania od skarżących oświadczenia, nie wziął też pod uwagę,

że z uwagi na brak potwierdzenia złożenia dokumentów do pojemnika nie mieli oni możliwości uzyskania potwierdzenia. Zakład nie odniósł się także do dołączonej do pisma z dnia 28 października 2020 r. kopii wniosku RDZ datowanej na dzień 21 kwietnia 2020 r.

Kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) oraz obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) organ powinien był wyjaśnić, czy w Inspektoracie ZUS w G., gdzie hipotetycznie skarżący złożyli wymagane dokumenty rozliczeniowe, istnieją księgi (repertoria) ewidencyjne korespondencji składanej do pojemników na dokumenty albo inny system ewidencji tego rodzaju korespondencji (por. wyrok WSA

w Poznaniu z dnia 21 maja 2021 r., III SA/Po 745/20, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 czerwca 2021 r., II SA/Go 473/21).

Na marginesie zauważyć należy, że w odpowiedzi na skargę organ obszernie ustosunkował się do kwestii związanej ze złożeniem przez skarżących wniosku RDZ, jednakże informacje podane w odpowiedzi na skargę nie konwalidują wad uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Odpowiedź na skargę organ nie stanowi uzupełnienia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ orzekający powinien jedynie odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych lub ocen prawnych, które powinny znaleźć się

w decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu nie są wywody zawarte w odpowiedzi

na skargę, lecz prawidłowość wydanej przez organ decyzji (por. wyrok WSA

w Lublinie z dnia 6 lutego 2020 r., III SA/Lu 366/19; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt 452/18, WSA w Bydgoszczy z dnia 13 października 2020 r. I SA/Bd 458/20).

Zważywszy, że kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnienie złożenia bądź niezłożenia wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek dotyczy okresu od marca do maja 2020 r., w którym funkcjonowanie organów,

w tym przyjmowanie wniosków o zwolnienie w związku ze stanem epidemii było utrudnione, a jedną z dopuszczalnych form było składanie dokumentów

do specjalnego pojemnika przygotowanego przez organ, należało mieć na uwadze, że wnioskodawcy mają utrudniony sposób wykazania, iż wniosek doręczyli

w określonej dacie. W ocenie Sądu, wobec tego, że skarżący wnosząc bezpośrednio podanie (wniosek) do organu nie mieli możliwości otrzymania potwierdzenia tego faktu, niedopuszczalnym jest przyjmowanie, że niewykazanie przez nich wniesienia dokumentu musi pociągnąć za sobą niekorzystne dla nich konsekwencje procesowe (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 sierpnia 2021 r., I SA/Rz 459/21, wyrok WSA w Gorzowie z dnia 28 października 2021 r., sygn. II SA/Go 675/21). Tym bardziej postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia złożenia danego dokumentu winno być przeprowadzone przez ZUS szczególnie wnikliwie, w sposób budzący zaufanie obywateli do organu. Tymczasem w aktach sprawy brak jest odzwierciedlenia przebiegu postępowania wyjaśniającego, na które powoływał się organ zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę.

Naruszenie powyższych przepisów, nawet przy uwzględnieniu trudnej sytuacji, w jakiej znalazł się również organ w dobie ograniczeń spowodowanych stanem epidemii, mogło mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji.

Stwierdziwszy naruszenie przez organ przepisów postępowania Sąd wskazuje, że termin złożenia wniosku powinien być rzetelnie wyjaśniony.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wezwie skarżącego do złożenia wyjaśnień w zakresie wniosku. Uwzględni przy tym procedurę, zgodnie z którą odbywało się wnoszenie podań w tamtym czasie, kiedy to obowiązywały szczególne ograniczenia związane z przeciwdziałaniem skutkom pandemii. Uwzględni również, że strona nie mogła uzyskać potwierdzenia złożenia wniosku, a przyjęty tryb wnoszenia wniosków nie może negatywnie wpływać na prawną sytuację strony.

W sprawie nie zostało należycie ocenione twierdzenie skarżących o dotrzymaniu wskazanego w przepisach prawa terminu warunkującego uzyskanie ulgi w zakresie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Złożona przez skarżących reklamacja nie stanowi potwierdzenia uchybienia terminu, jest jedynie podjętą przez stronę próbą wykazania złożenia wniosku w dniu 21 kwietnia 2020 r. poprzez dołączenie zawierającego tę datę formularza RDZ. Ewentualne nadanie biegu wnioskowi o przywrócenie terminu po ustaleniu, że w sprawie zaistniał stan uchybienia terminu wymaga uwzględnienia, że cel zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek, jakim jest zniwelowanie skutków kryzysu gospodarczego oraz trwający nadal stan epidemii. Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, obowiązujących od 16 grudnia 2020 r., dodanych ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.) w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane przepisy weszły w życie 16 grudnia 2020 r., lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. poz. 491).

Z uwagi na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1. wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 wskazanej ustawy.