Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2678/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi G.D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

G.D. wnioskiem z dnia [...] lipca 2004 r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) o umorzenie należności z tytułu odsetek. W uzasadnieniu oświadczyła, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Wyjaśniła, iż nie jest w stanie uregulować zaległości, gdyż jedyną pomocą dla niej jest pomoc rodziny. Ponadto dodała, że nie może znaleźć stałego zatrudnienia, a całym jej majątkiem dysponuje jej były mąż. W wyniku tego wnioskodawczyni znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej oraz jest na skraju wytrzymałości psychicznej.

ZUS decyzją z [...] sierpnia 2004 r., wydaną na podstawie art. 83 ust 1 pkt 3, art. 28 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137 poz. 887 ze zm., zwanej dalej: u.s.u.s.) odmówił umorzenia odsetek od składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 12.1996r. do 03.1998r. w łącznej kwocie [...] zł naliczonych na dzień [...] 07.2004r., tj. na dzień złożenia wniosku.

W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w myśl art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, również odsetek mogą być umorzone tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, natomiast w przedmiotowej sprawie ZUS stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki całkowitego umorzenia.

Pismem z dnia [...] września 2004 r. G.D. zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując stanowisko z poprzedniego wniosku, jednocześnie dodała, że jest matką czworga dzieci, a pod wpływem męża zmuszona została do opuszczenia domu.

ZUS decyzją z [...] października 2004 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 roku (Dz. U. Nr 98, poz.1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powołał się na argumenty z decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r.

Na skutek wniesionej przez G.D. skargi w dniu [...] maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, w którym stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2004 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. wydaną na podstawie art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Prezes ZUS postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2004r.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do umorzenia całości lub w części odsetek za zwłokę. Organ stwierdził, że w myśl art. 28 ust. 4 u.s.u.s. jedynie umorzenie składek powoduje umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty, zatem umorzenie należności pochodnych, następuje jedynie wówczas, gdy umorzona zostaje należność główna, a więc składki.

Organ dodał, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek całkowitej nieściągalności z uwagi na współudział wnioskodawcy w nieruchomości, na której ZUS zabezpieczył swoje wierzytelności.

W dniu [...] lipca 2006 r. G.D. wniosła skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. Skarżąca zarzuciła niesłuszne przyjęcie braku podstaw do umorzenia odsetek za zwłokę, brak wzięcia pod uwagę okoliczności dotyczących jej trudnej sytuacji materialnej oraz brak uwzględnienia okresu przedawnienia do dochodzenia zaległości z tytułu składek ZUS. W uzasadnieniu skarżąca podniosła również zarzut braku rozpoznania odwołania przez organ właściwy.

W odpowiedzi na skargę organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze, co do niewłaściwości organu wskazał, że Minister Pracy i Polityki Społecznej przekazał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezesowi ZUS jako organowi właściwemu. Prezes ZUS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz dodał, że skarżąca nie wykazała, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie spłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej i dla jej rodziny. Ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia należności organ stwierdził w przedmiotowej sprawie nie upłynął 10 letni okres przedawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia.

I) Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone."

Zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem osoby zobowiązanej do płacenia należności z tytułu składek, na jej wniosek, uwzględniając stan finansów ubezpieczeń społecznych, można umorzyć je. Szczegółowe zasady umarzania w całości lub części należności określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) – zwanego dalej rozporządzeniem. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wskazano, iż ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinna nie jest w stanie uiścić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności, gdy opłacenie pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Od decyzji ZUS na podst. art.83 ust.4 u.s.u.s. przysługuje stronie wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzje wydawane w postępowaniu administracyjnym podlegają rygorom określonym w art. 107 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia elementy decyzji administracyjnej - do których należy między innymi jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei § 3 cytowanego artykułu stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie decyzji spełnia szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego, a do takich należą decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie. Pozwala ono, bowiem na dokonanie oceny przez organ wyższej instancji, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Prawidłowe uzasadnienie decyzji wiąże się ponadto z realizacją zasady przekonywania, sformułowanej w art. 11 k.p.a. Wyjaśnianie stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy ma, bowiem ograniczyć konieczność stosowania środków przymusu przy jej wykonaniu.

Oceniając pod tym względem zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że uzasadnienie decyzji wydanej przez Prezesa ZUS powyższych wymogów nie spełnia. Na podstawie tak sformułowanego uzasadnienia Sąd nie był w stanie ocenić prawidłowości całościowego postępowania w sprawie, dokonanych na jego podstawie ustaleń i w konsekwencji końcowego rozstrzygnięcia, które zostało zaskarżone.

W uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2004 roku organ wskazał jedynie, iż nie zaszła żadna z okoliczności wymienionych w art.28 ust.3 pkt 1-6 u.s.u.s. pozwalająca na uznanie, że należności są całkowicie nieściągalne. Nie rozważał natomiast możliwości umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności na podstawie art. 28 ust. 3 a u.s.u.s..

Takie uzasadnienie decyzji organu w przedmiotowej sprawie jest z całą pewnością niewystarczające w świetle wymogów, jakie stawia przed decyzją administracyjną k.p.a.

Skarżąca w swoim wniosku z dnia [...] lipca 2004 roku przedstawiła swoją bardzo trudną sytuację materialną. Wskazała, że znajduje się na utrzymaniu rodziny, ponieważ nie posiada źródła dochodów, a całym jej majątkiem dysponuje jej mąż. W ocenie Sądu, Organ uzasadniając decyzję z dnia [...] sierpnia 2004r. nie odniósł się do argumentacji podniesionej przez Skarżącą we wniosku o umorzenie zaległości. Organ odwoławczy nie zajął stanowiska wobec twierdzeń Skarżącej w zakresie jej sytuacji finansowej i życiowej.

Sąd nie uznał także za wyczerpujące, uzasadnienia ograniczającego się do przytoczenia treści przepisów prawa oraz stwierdzenia, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia. Takie ogólnikowe stwierdzenia, bez dokonania oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącej pod kątem spełnienia, bądź niespełnienia przesłanek do umorzenia zaległości, nie mogą stanowić uzasadnienia decyzji, które w przypadku decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego pozwala na dokonanie oceny, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, niejako ponownie rozstrzygający sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a. Należy także zawrócić uwagę, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2004 r. wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych również nie odpowiada warunkom określonym dla prawidłowej decyzji w art 107 k.p.a., gdyż nie zawiera uzasadnienia faktycznego jak i pełnego uzasadnienia prawnego.

II) Zdaniem Sądu błędne jest ponadto stanowisko organu, iż niemożliwe jest umorzenie samych odsetek bez jednoczesnego umorzenia należności głównej. Przeczy temu treść art. 24 ust. 2 u.s.u.s., który zawiera definicję "należności z tytułu składek", o których mowa w art. 28 ust. 1 u.s.u.s. Z przepisu art. 24 ust. 2 u.s.u.s. wynika, iż "należności z tytułu składek" to zarówno składki, jak i odsetki za zwłokę, oraz koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkowa opłata.

W związku z tym, gdy strona zwraca się do organu administracyjnego o umorzenie samych odsetek od zaległości z tytułu składek, niewystarczające jest wskazanie treści art. 28 ust. 4 u.s.u.s. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, ustanawiał bowiem zasadę, iż obligatoryjne jest umorzenie odsetek za zwłokę, jak też kosztów upomnienia oraz dodatkowej opłaty, gdy umarzane są składki. Nie oznacza to jednak, iż ZUS nie ma podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia w zakresie umorzenie odsetek za zwłokę z tytułu nieuiszczonych w terminie składek, a tak wynika z uzasadnienia decyzji Prezesa ZUS. Podstawę do umorzenia ww. należności z tytułu odsetek stwarza art. 28 ust. 1 u.s.u.s. w związku z art. 24 ust. 2 u.s.u.s. Ważne jest więc, aby organ, który wydaje rozstrzygnięcie o umorzeniu lub o odmowie umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rozważył przesłanki wynikające z ustawy w odniesieniu do konkretnej strony postępowania.

III) Należy także zauważyć, że niniejsza sprawa była już po raz drugi rozpatrywana przez organ. Wyrokiem z dnia [...] maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] października 2004 r., która utrzymała w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2004 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję, w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] października 2004 r.

Prezes ZUS zatem utrzymał w mocy decyzję, której nieważność stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny. Uczynił to wbrew art 138 k.p.a. , który stanowi, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo uchyla decyzję organu pierwszej instancji. Stanowiło to naruszenie prawa procesowego mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

IV) Ponadto organ przed wydaniem decyzji, nie umożliwił skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przez co nie wywiązał się z obowiązku nałożonego nań przepisem art. 10 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przesłanki odstąpienia od tego obowiązku określone zostały w art. 10 § 2 k.p.a. (załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowana szkodę). Żadna z tych przesłanek nie wystąpiła, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organ również nie wskazywał żadnej z nich.

Wprawdzie przepisy k.p.a., odmiennie niż ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. 2005 r. Nr , poz. ze zm.) nie precyzują obowiązków organów administracji publicznej poprzez wskazanie, iż stronie należy wyznaczyć termin, w którym może ona zrealizować swoje prawo, jednakże, zdaniem Sądu, z przepisu art. 10 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu poinformowania strony o zakończeniu postępowania dowodowego i w konsekwencji o możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności wskazanych w tym artykule, które przecież będą stanowić podstawę faktyczną decyzji. Zawarte w treści art. 10 § 1 k.p.a. sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia, dotyczy to zarówno postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, jest więc dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska. Natomiast wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się jest uzasadnione koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji publicznej, oczekiwać powinien na jej stanowisko w sprawie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa pozostawiono wyłącznie jej uznaniu. Rzeczą organu jest jej to umożliwić, czego organy pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie uczynił. Szczególne znaczenie ma powyższa zasada, gdy pomiędzy decyzjami upływa kilkuletni odstęp czasu, w którym mogło dojść do zmiany sytuacji faktycznej strony.

Strona ma prawo uczestniczyć czynnie w postępowaniu, między innymi współdziałać w gromadzeniu dokumentów i dopiero po wezwaniu strony do ustosunkowania się do zebranego materiału, organ powinien wydawać decyzję. Pozwala to na wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem całokształtu materiału i po umożliwieniu stronie zapoznania się z aktami sprawy.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w skardze, tj. wydania decyzji przez organ niewłaściwy w postaci Prezesa ZUS, należy podzielić argumentację przedstawioną w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2006 roku, jak i w odpowiedzi na skargę, bez potrzeby jej powtarzania. Zmiana art 83 ust. 4 u.s.u.s. z dniem 24 sierpnia 2005 roku spowodowała konieczność zmiany właściwości organu do rozpoznania sprawy. Wyrok WSA z dnia [...] maja 2005 r. był wydany w oparciu o obowiązujący wcześniej stan prawny i nie mógł odnosić się do sytuacji po zmianie unormowań prawnych. Należy także podzielić pogląd, iż nie nastąpiło przedawnienie należności wobec ZUS, gdyż w dacie wydania decyzji nie upłynął okres 10 letni przedawnienia zobowiązań zgodnie z art.24 ust.4 u.s.u.s.

W tym stanie rzeczy, wobec ujawnienia naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji, uznając, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości (art.152 p.p.s.a.).