Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 2462/98
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2001-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: par. 6
journal: Dz.U. 1997 nr 6 poz. 35
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Teza: Skoro nakłady ponoszone przez współwłaścicieli na modernizację budynku były zbliżone i za taką samą kwotę nabyli oni budynek, to organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów przyjmując, że wartość początkowa tego środka trwałego u obu podmiotów powinna być taka sama.

TEZY

Skoro nakłady ponoszone przez współwłaścicieli na modernizację budynku były zbliżone i za taką samą kwotę nabyli oni budynek, to organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów przyjmując, że wartość początkowa tego środka trwałego u obu podmiotów powinna być taka sama.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Piotra M. na decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia 6 października 1998 r. (...) w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniach od 19 czerwca do 9 lipca 1998 r. Inspektor Kontroli Skarbowej Urzędu Kontroli Skarbowej w S. przeprowadził kontrolę skarbową w firmie pana Piotra M. Zdaniem Inspektora, zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania materiał dowodowy potwierdził, iż przyjęta przez podatnika wartość początkowa środka trwałego "Dom Handlowy H" użytkowanego przez podatnika na zasadach współwłasności ze spółką z o.o. "A", była ustalona w sposób nieprawidłowy, a zarazem znacznie zawyżona. W związku z tym organ kontroli skarbowej wydał w dniu 17 lipca 1998 r. decyzję, w której określił wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r., zaliczki na podatek od czerwca do grudnia 1997 r., zaległość z tych tytułów oraz odsetki od zaległości liczone na dzień wydania decyzji.

Powyższą decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej pan M. zaskarżył do Izby Skarbowej w S. W odwołaniu podatnik podniósł, iż ustalając wartość początkową środka trwałego skorzystał z wyceny dokonanej przez biegłego, bowiem nie dysponował materiałami źródłowymi pozwalającymi na ustalenie wartości początkowej w inny sposób. Wyjaśnił, że nie gromadził faktur związanych z wydatkami na modernizacje budynku, gdyż nie wiedział, w jaki sposób będzie wykorzystywał gospodarczo środek trwały. Rozważane w tym czasie sposoby korzystania z tego środka nie wymagały kompletowania faktur i rachunków.

Decyzją z dnia 12 października 1998 r. (...) Izba Skarbowa w S. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z par. 6 ust. 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wartość środków trwałych ustala się na podstawie ceny zakupu powiększonej o sumę nakładów inwestycyjnych poniesionych w związku z modernizacją tego środka. Następnie, ponieważ środek trwały stanowił współwłasność, wartość dla każdego z współwłaścicieli należało ustalić poprzez określenie w nim udziałów poszczególnych wspólników. Zdaniem Izby nie było zatem podstaw do ustalania wartości początkowej środka trwałego na podstawie wyceny biegłego. Podatnik zastosował przepis par. 6 ust. 7 rozporządzenia zgodnie z którym, jeżeli podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych nie może ustalić kosztu wytworzenia /o którym mowa w ust. 5/, wartość początkową środków trwałych ustala się w wysokości określonej przez biegłego, powołanego przez podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych, o których mowa w ust. 6. Analiza tego przepisu wskazuje jednak, iż ma on zastosowanie do stanów faktycznych, o których mowa w par. 6 ust. 1 pkt 2, a więc do sytuacji, gdy podatnik we własnym zakresie wytwarza środek trwały, co w rozstrzyganej sprawie nie miało miejsca. Izba podkreśliła, że podatnik nie wytworzył we własnym zakresie środka trwałego, ale nabył w drodze kupna, a następnie dokonał jego modernizacji.

Ponieważ w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący i Spółka "A." jako współwłaściciele budynku ponosili koszty jego modernizacji w połowie, organy podatkowe ustaliły wydatki skarżącego na modernizacje budynku korzystając z materiałów zawartych w zapisach księgowych Spółki "A." Wartość początkową środka trwałego ustalono przez dodanie połowy wartości nabytego budynku do wartości tak ustalonych nakładów na modernizację.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu skarżący ponownie wyjaśnił, że przy wycenie środka trwałego oparł się o wycenę biegłego, gdyż nie gromadził rachunków i faktur związanych z kosztami modernizacji budynku. Skarżący zauważył również, iż współwłaściciele są odrębnymi podmiotami, które posiadają odrębną księgowość, odrębną osobowość prawną oraz odrębne źródła finansowania. Te wszystkie przesłanki zdaniem skarżącego w pełni uzasadniały zastosowanie do wyceny par. 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i przytaczając argumenty podane w jej uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Spór pomiędzy stronami dotyczy oceny sposobu ustalenia przez podatnika wartości początkowej środka trwałego.

Skarżący zastosował wycenę biegłego jako podstawę do ustalenia wartości początkowej środka trwałego "Dom Handlowy H.", którą to nieruchomość użytkował jako współwłaściciel ze Spółką z o.o. "A." Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, iż przyjęta przez skarżącego metoda ustalenia wartości początkowej środka trwałego była niezgodna z prawem.

Jak wynika z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, skarżący - na zasadzie współwłasności - odpłatnie nabył 1/2 wspomnianej nieruchomości w dniu 26 marca 1996 r., ale wprowadził ją do ewidencji środków trwałych w dniu 1 kwietnia 1997 r. Druga połowa nieruchomości została zaliczona do środków trwałych przez Spółkę "A."

Zgodnie z par. 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych /Dz.U. nr 6 poz. 35 ze zm./ za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2, 3 i 6-15, uważa się w razie odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia.

Ponieważ skarżący nabył odpłatnie środek trwały, powinien przyjąć za wartość początkową cenę jego nabycia, ale ze względu na okoliczność, że składnik majątku w 1/2 stanowił współwłasność skarżącego, za jego wartość początkową należało przyjąć połowę ceny jego nabycia. Zgodnie bowiem z par. 6 ust. 10 powołanego rozporządzenia, w razie gdy składnik majątku stanowi współwłasność podatnika, wartość początkową tego składnika ustala się w takiej proporcji, w jakiej pozostaje udział podatnika we własności tego składnika majątku.

Wbrew twierdzeniu skarżącego jest oczywiste, że skarżący znał cenę nabycia wspomnianego środka trwałego, gdyż była ona określona w zawartej przez skarżącego umowie z dnia 26 marca 1996 r.

Jak wynika z akt sprawy, nabyty budynek został przez skarżącego znacznie zmodernizowany w okresie od jego nabycia do momentu wpisania do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez skarżącego. Zgodnie z par. 6 ust. 3 wspomnianego wyżej rozporządzenia, jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu /przebudowie, rozbudowie, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji/, wartość początkową tych środków powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie. Skarżący jako wartość początkową środka trwałego powinien zatem przyjąć sumę ceny zakupu i wydatków na jego ulepszenie.

Procedura ustalania wartości początkowej środka trwałego jest jasno określona w cytowanym rozporządzeniu. Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżący nie miał prawa ustalać wartości początkowej środka trwałego na podstawie wyceny dokonanej przez biegłego, bo w wypadku odpłatnego nabycia środka trwałego, a tak było w rozpatrywanej sprawie, rozporządzenie nie przewiduje takiej metody. Powoływany przez skarżącego par. 6 ust. 7 cytowanego rozporządzenia przewiduje zastosowanie takiej metody, gdy nie można ustalić kosztu wytworzenia środka trwałego we własnym zakresie, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Nie budzi bowiem wątpliwości, że skarżący nabył odpłatnie wspomniany środek trwały.

Sąd podzielił również pogląd organów podatkowych, że stosując tę niewłaściwą metodę skarżący jednocześnie znacznie zawyżył wartość początkową środka trwałego. Skarżący przyjął jako wartość początkową środka trwałego kwotę 1.034.277 zł. Wartość 1/2 zakupionego budynku wynosiła 88.700,00 zł, gdyż wartość całego budynku wynosiła 177.400,00 zł. Zgodnie z zasadami określonymi w par. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 przytoczonego rozporządzenia, pozostałą część wartości początkowej środka trwałego powinna zatem stanowić wartość modernizacji poczynionej przez skarżącego. Istotne w rozstrzyganej sprawie jest, że skarżący nie dysponował, co sam przyznaje w odwołaniu i w złożonych zeznaniach, rachunkami potwierdzającymi wielkość poczynionych wydatków na ulepszenie nabytego składnika majątkowego. Również w skardze skarżący stwierdził, że nie ma kompletu faktur i rachunków i nie jest w stanie go zdobyć.

Słusznie zatem uczyniły organy podatkowe biorąc pod uwagę wielkość nakładów na modernizację poczynionych przez drugiego współwłaściciela - Spółkę "A.". Jak bowiem wynika z zeznania prezesa zarządu tej spółki wydatki Spółki stanowiły 50 procent nakładów modernizacyjnych, a pozostałe 50 procent pokrywał skarżący. Temu zeznaniu skarżący nie zaprzeczył w trakcie postępowania wyjaśniającego ani w skardze. W skardze podnosi się tylko różnice w sytuacji prawnej i finansowej współwłaścicieli, ale nie są one istotne przy określeniu wielkości nakładów na modernizację budynku.

Skoro nakłady ponoszone przez współwłaścicieli na modernizację budynku były zbliżone i za taką samą kwotę nabyli oni budynek /co razem stanowi kwotę 280.568,58 zł/, to organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów przyjmując, że wartość początkowa tego środka trwałego u obu podmiotów powinna być taka sama. Słusznie zatem przyjęto, że skarżący zawyżył wartość początkową środka trwałego.

Analiza akt sprawy nie wykazała również naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W toku wyczerpującego postępowania zebrały one szeroki i bogaty materiał dowodowy, dokonały analizy i oceny tego materiału, a wydane decyzje zawierają wystarczające uzasadnienie faktyczne. Skarżący brał czynny udział w każdym stadium postępowania podatkowego oraz miał możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.