Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 377/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 165 a § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Adam Nita po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Gminy S. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] r. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 14h i art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 i art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. - dalej zwana O.p.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia Gminy S. na postanowienie tego organu z [...]r. nr [...] odmawiające, na podstawie art. 165a § 1 O.p., wszczęcia postępowania z wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy w sytuacji gdy nie jest znana kompletna historia budynku jego dostawa będzie korzystała ze zwolnienia od podatku, utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] r. Gmina S. złożyła prawidłowo wniosek o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności dostawy nieruchomości. We wniosku przedstawiła stan faktyczny/zdarzenie przyszłe. Mianowicie Gmina S. jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm. – dalej zwana ustawą o PTU). Zamierza sprzedać w drodze przetargu ograniczonego należące do niej prawo własności nieruchomości położonej na terenie S.. Dla nieruchomości tej nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie zostały wydane żadne decyzje dotyczące warunków zabudowy i zagospodarowania terenu czy lokalizacji inwestycji celu publicznego. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nieruchomość została oznaczona jako teren produkcyjny ([...] r. Rada Miejska w S. podjęła uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru który obejmuje również przedmiotową nieruchomość).

Na podstawie posiadanej dokumentacji Gmina ustaliła, że przedmiotowa nieruchomość była objęta decyzją z [...] r. o zwiększeniu opłat rocznych za użytkowanie, z której wynika także, że jako własność Skarbu Państwa była oddana w użytkowanie na rzecz "A" z siedzibą w K. na podstawie decyzji "B" w S. z [...] r. Kolejną wzmiankę o nieruchomości zawiera decyzja Wojewody [...] z [...] r. stwierdzającej nabycie przez Gminę S. z mocy prawa z dniem [...] r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości niezabudowanej stanowiącej własność Skarbu Państwa. Nabycie nastąpiło w drodze tzw. komunalizacji wprowadzonej przepisami art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. nr 32, poz. 191 ze zm.), który stanowił, iż mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Mienie to (przedmiotowa nieruchomość) nie było obciążone prawem zarządu lub użytkowania na rzecz istniejących wówczas przedsiębiorstw państwowych oraz nie służyło podmiotom i zadaniom wymienionym w art. 11 i 12 wyżej cyt. ustawy (w szczególności nie służyło wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, nie należało do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, Państwowego Funduszu Ziemi itd).

W [...] r. na zlecenie Gminy S. zewnętrzny podmiot sporządził operat geodezyjny, na którego podstawie ujawniono znajdujący się na przedmiotowym gruncie budynek niemieszkalny o powierzchni [...] m2. Gmina nie posiada informacji oraz dokumentacji stwierdzającej jaki podmiot i w jakich latach mógł wybudować ten budynek oraz w jaki sposób był on wykorzystywany od dnia wybudowania do dnia nabycia go przez Gminę z mocy prawa. W dniu [...]r. rzeczoznawca działający na zlecenie Gminy sporządził operat szacunkowy i wycenę nieruchomości, w tym budynku niemieszkalnego (budynek w bardzo złym stanie technicznym, najprawdopodobniej służył do obsługi bocznicy kolejowej, wzniesiony co najmniej kilkadziesiąt lat wcześniej), po czym został dokonany wpis tego budynku do ewidencji środków trwałych (budynek ujawniono także w księdze wieczystej). Przedmiotowa nieruchomość nie była nigdy wykorzystywana w ramach działalności gospodarczej czy pozagospodarczej Gminy.

W przedstawionym stanie faktycznym Gmina zadała pytania:

1) czy można przyjąć, że w/w budynek został wzniesiony dla celów jakiejkolwiek działalności gospodarczej i był w ten sposób przez jakiś czas wykorzystywany, co dawałoby przesłankę, by stwierdzić, że doszło w stosunku do niego do pierwszego zasiedlenia i móc zastosować do dostawy zwolnienie z opodatkowania na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o PTU ?

2) czy też należy uwzględnić tylko "znaną" historię budynku, tj. od [...] r., i uznać, że skoro nabycie nastąpiło bez prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a następnie Gmina nie dokonywała żadnych ulepszeń budynku w stosunku do których miałaby prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, to dostawa może korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o PTU ?

Gmina stoi na stanowisku, że w/w budynek ujawniony w ewidencji ewidencji gruntów i budynków został po raz pierwszy zasiedlony wiele lat temu przez przedsiębiorstwo, które go wybudowało, bowiem zarówno wygląd jak i stan techniczny wskazują, że był on kiedyś wykorzystywany w celach gospodarczych (bez względu na fakt, że miało to miejsce w latach, w których nie obowiązywała jeszcze ustawa o podatku od towarów i usług), a na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat nie były w nim wykonywane żadne prace remontowo-budowlane. W konsekwencji dostawa nieruchomości zabudowanej będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o PTU, gdyż pomiędzy dostawą nieruchomości a pierwszym zasiedleniem upłynął bezsprzecznie okres dłuższy niż dwa lata.

Jeżeli jednak powyższe stanowisko okazałoby się błędne, to opierając się na dokumentach źródłowych dot. nieruchomości, Gmina nabyła ją (nieruchomość niezabudowaną) nieodpłatnie z mocy prawa. Ponieważ Gmina od nigdy nie wznosiła na tym gruncie żadnego budynku można przypuszczać, że zawarta w decyzji Wojewody [...] informacja o nieruchomości niezabudowanej wynika najprawdopodobniej z braku ujawnienia w tamtym czasie przedmiotowego budynku niemieszkalnego w operacie ewidencji gruntów i budynków. Tym samym, jeżeli na przedmiotowym gruncie istniał już w [...] r. budynek niemieszkalny, to biorąc pod uwagę okoliczności nabycia go w tym roku przez Gminę nieodpłatnie z mocy ustawy bez prawa do odliczenia i późniejszy brak jakichkolwiek działań (ulepszenie czy remontów) na tej nieruchomości oraz niewykorzystywanie jej w celach działalności gospodarczej czy niegospodarczej Gminy, można uznać, że w sytuacji planowanej dostawy Gmina będzie miała prawo skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o PTU.

Przywołując treść przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a oraz art. 43 ust. 7a ustawy o PTU wnioskodawca wskazał, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu. W zaistniałej sytuacji nie można jednoznacznie stwierdzić, że po wybudowaniu opisanego we wniosku budynku gospodarczego i w trakcie ewentualnego wykorzystywania go dla celów działalności gospodarczej nie dochodziło do ulepszeń, które mogłyby zatrzeć pierwsze zasiedlenie, jakim było wykorzystywanie go w ramach działalności gospodarczej po wybudowaniu. Tym samym niemożność precyzyjnego wskazania przesłanek skorzystania ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o PTU nakazuje analizowanie stanu faktycznego pod kątem prawa do zwolnienia przewidzianego w pkt 10a. Dopiero wykluczenie zwolnienia podatkowego obligowałoby Gminę do opodatkowania transakcji dostawy przedmiotowej nieruchomości stawką podstawową.

Postanowieniem z [...] r. organ interpretacyjny, na podstawie art. 165a w zw. z art. 14h O.p., odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie.

Powołując przepisy art. 120, art. 14b § 1 - 3, art. 14c § 1 i 2 O.p. wskazał, że przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego może być ocena prawna danego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego, dotyczącego wnioskodawcy (zainteresowanego) na gruncie przepisów prawa podatkowego. Istotą interpretacji indywidualnej jest więc rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny/zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji indywidualnej są możliwe wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest m.in. do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego/ zdarzenia przyszłego. Przedstawienie zdarzenia które wystąpiło już w przeszłości, jak również tego które może dopiero nastąpić w przyszłości, cechować musi się dużym stopniem precyzji i jednoznaczności. Musi je charakteryzować przesłanka wyczerpującego przedstawienia takiego zdarzenia. "Wyczerpujący" postrzegany jest jako taki, który wiąże się z koniecznością podania wszystkich elementów istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. Jeżeli wniosek zainteresowanego jest w tym względzie niepełny, a organ wydający interpretację nie ma w tym zakresie wiedzy, to wydana interpretacja nie realizuje jednego z podstawowych celów tej instytucji, to jest nie chroni podatnika.

Oceniając treść wniosku organ interpretacyjny stwierdził, że zarówno sformułowane pytania, jak również opis sprawy, uniemożliwiają dokonanie właściwej oceny zaprezentowanego przez wnioskodawcę własnego stanowiska w sprawie. Braki informacji w zakresie na który wskazuje wnioskodawca zarówno w opisie sprawy, jak również w pytaniu - nie dają podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego we wniosku zagadnienia. Informacje te (których zabrakło we wniosku) są bezwzględnie konieczne do wydania interpretacji indywidualnej, gdyż podany stan sprawy nie jest wystarczający do jednoznacznej oceny, czy w przedmiotowej sprawie sprzedaż nieruchomości będzie zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy o PTU korzystać ze zwolnienia od podatku.

Jak wskazał organ, w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu w powiązaniu z art. 43 ust. 7a ustawy. Oznacza to, że zawsze w pierwszej kolejności należy przeanalizować, czy planowana dostawa nieruchomości będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. Za wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 23 października 2014 r. sygn. akt I SA/Go 479/14 organ stwierdził, że Gmina nie wskazała kiedy, na podstawie jakiego tytułu prawnego nabyła działki, czy przysługiwało jej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy ich nabyciu. Nie wskazała też, czy nieruchomość była wykorzystywana wyłącznie na cele działalności gospodarczej zwolnionej od podatku od towarów i usług. W przypadku działki zabudowanej zabrakło dodatkowo wskazania, w którym roku zostały wybudowane budynki oraz czy były one udostępniane innym podmiotom na podstawie umów cywilnoprawnych, jak również czy dłużnik ponosił wydatki lub nakłady na ich ulepszenie. Niezbędne jest precyzyjne, jednoznaczne, niepozostawiające jakiegokolwiek marginesu wątpliwości, przedstawienie organowi interpretacyjnemu stanu sprawy, celem dokonania prawidłowej subsumpcji tego stanu faktycznego pod przepis prawa materialnego, jak też wyprowadzenia prawidłowych wniosków.

W konkluzji organ interpretacyjny stwierdził, że wszczęcie postępowania w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego jest możliwe wyłącznie na podstawie takiego wniosku zainteresowanego, którego sposób sformułowania pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia realizującego funkcje przypisane tej instytucji prawnej, którego charakter odpowiada jej istocie. Wniosek Gminy kryteriów tych nie spełnia. Wnioskodawca wskazuje, że nie jest znana kompletna historia budynku (Gmina nie posiada informacji oraz dokumentacji stwierdzającej jaki podmiot i w jakich latach mógł wybudować ten budynek oraz w jaki sposób był on wykorzystywany od dnia wybudowania do dnia nabycia go przez Gminę z mocy prawa), opisany stan sprawy nie zostanie uzupełniony, a brak informacji zawartych we wniosku oraz założenia ujęte w pytaniu powodują, że rozstrzygnięcie miałoby charakter hipotetyczny, a nie rzeczywisty. W konsekwencji żądanie Gminy S. nie może być rozstrzygnięte w interpretacji indywidualnej, wydanej w trybie art. 14b § 1 O.p. Skoro bowiem zainteresowany nie posiada informacji oraz dokumentacji stwierdzającej jaki podmiot i w jakich latach mógł wybudować budynek znajdujący sią na gruncie mającym być przedmiotem sprzedaży oraz w jaki sposób był on wykorzystywany od dnia wybudowania do dnia nabycia go przez Gminę z mocy prawa, to nie ma możliwości ustalenia informacji niezbędnych do wydania interpretacji w zakresie będącym przedmiotem zapytania. Czyni to niecelowym zastosowanie art. 169 O.p. i obliguje organ do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Op.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła:

- błędną wykładnię art. 14b i 165a § 1 O.p.,

- niewłaściwe zastosowanie art. 14g O.p.,

- pominięcie art. 120, art. 121, art. 122 i art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p.

W uzasadnieniu wskazała, że przedstawiła stan faktyczny na tyle wszechstronnie, dogłębnie i gruntownie, na ile to było możliwe. Niepełna historia budynku będącego przedmiotem planowanej dostawy nie jest wynikiem celowego ogólnikowego i niestarannego przedstawienia stanu sprawy, lecz realnej niemożności odtworzenia wszystkich elementów stanu faktycznego dotyczących zdarzeń przeszłych. Wnioskodawca, jako podatnik podatku od towarów i usług, w sytuacji braku możliwości ustalenia bardziej precyzyjnego stanu faktycznego będąc zobligowanym do rozliczenia podatku w zgodzie z przepisami ustawy, zwrócił się do organu o dokonanie najbardziej poprawnej wykładni wskazywanych przepisów. Naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych jest zatem sytuacja, w której organ interpretacyjny odmawia zajęcia stanowiska w oparciu o czynniki, na które wnioskodawca nie ma wpływu, szczególnie, gdy dopełnił wszelkich starań, by przedstawić okoliczności zagadnienia w sposób jak najpełniejszy, oddający posiadaną wiedzę.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, organ podatkowy utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie wydane w I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że we wniosku podatnik ma obowiązek wyczerpująco opisać zaistniały stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe i przedstawić własne stanowisko dotyczące jego oceny, a organ nie prowadzi postępowania dowodowego zmierzającego do jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego. Interpretacja przepisów dokonana co do niedookreślonego stanu faktycznego nie daje bowiem podatkowi ochrony, o której mowa w art. 14k – art. 14n O.p. W ocenie organu w tej sprawie wnioskodawca przedstawił stan faktyczny w sposób nieprecyzyjny, a przy tym brak było przesłanek do zastosowania art. 169 O.p. Zaistniały natomiast podstawy do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a O.p. Żądanie wnioskodawcy sprowadza się bowiem do uzyskania odpowiedzi na pytanie dotyczące wskazania, czy czynność sprzedaży nieruchomości będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług w sytuacji, gdy nie jest znana kompletna historia budynku. Gmina nie posiada informacji oraz dokumentacji stwierdzającej jaki podmiot i w jakich latach mógł wybudować ten budynek oraz w jaki sposób byt on wykorzystywany od dnia wybudowania do dnia nabycia go przez Gminę z mocy prawa. W konsekwencji nie ma możliwości ustalenia informacji niezbędnych do wydania interpretacji w zakresie będącym przedmiotem zapytania.

Organ uznał za bezzasadne także pozostałe zarzuty podniesione w zażaleniu.

Na powyższe postanowienie Gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów:

1. art. 14b § 3 O.p. poprzez błędne uznanie, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stan faktyczny nie został przedstawiony w sposób wyczerpujący, co uniemożliwiło organowi wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia,

2. art. 233 § 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 14h O.p. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy postanowienie to powinno zostać uchylone,

3. art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h O.p. poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia sposobu opodatkowania dostawy nieruchomości, w sytuacji gdy nie jest znana kompletna historia budynku,

4. art. 169 § 1 O.p. poprzez pominięcie jego zapisów i nie wezwanie wnioskodawcy do usunięcia ewentualnych braków wniosku,

5. art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez ich pominięcie i uchylenie się od wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, poprzestając na formalnym rozpatrzeniu wniosku w obliczu uzasadnionych wątpliwości wnioskodawcy, jako podmiotu zobowiązanego do prawidłowego rozliczenia transakcji sprzedaży nieruchomości w zakresie podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że w sprawie będącej przedmiotem sporu nie można uznać, że Gmina przedstawiła stan faktyczny w sposób nierzetelny, niedbały czy ogólny. Wręcz przeciwnie, mając na uwadze własny interes prawny i ekonomiczny - szczególnie nałożony przepisami ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych oraz ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych - wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej podając wyczerpującą ocenę swojego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, oczekując od organu wskazania właściwego stanowiska wraz z prawidłową wykładnią stosownych przepisów. Tymczasem organ uchylił się od wydania interpretacji. Odstępując od dokonania prawidłowej kwalifikacji prawnej zaprezentowanego przez Gminę zdarzenia nie opierał się na przepisach prawa, lecz w sposób niezwykle szablonowy i schematyczny podszedł do przedstawionego problemu, nie starając się wnikliwie przeanalizować stanu faktycznego aby stwierdzić, że zawiera wszystkie elementy konieczne dla rozstrzygnięcia zagadnienia przedstawionego do rozpatrzenia. Co więcej, pomijając zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej pominął zapisy art. 169 § 1 O.p., gdyż jeżeli uznał, że złożony przez Gminę wniosek nie czyni zadość wymaganiom któregokolwiek z przepisów zawartych w Rozdziale 1a Ordynacji podatkowej, to powinien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków. Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca powołała wyrok NSA z 2 września 2015 r. sygn. II FSK 1542/13.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała za uwzględnienie.

Ocena zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem wymaga w pierwszej kolejności przypomnienia przepisów mających w tej sprawie zastosowanie, a dotyczących wydawania przez organ podatkowy indywidualnych interpretacji prawa.

Zgodnie z art. 14b § 1 O.p., minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

W myśl art. 14b § 2 O.p., wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych.

Stosownie natomiast do art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Na podstawie art. 14h O.p., w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV.

Z kolei zgodnie z art. 14k § 1 O.p., zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną nie może szkodzić wnioskodawcy, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej.

Odnosząc się do powyższych przepisów stwierdzić należy, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej może dotyczyć zdarzenia przyszłego, także hipotetycznego. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego/ zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Oznacza to, że zarówno obowiązek przedstawienia zdarzenia, które wystąpiło już w przeszłości, jak również tego, które może dopiero nastąpić w przyszłości, cechować musi duży stopień precyzji i jednoznaczności. Wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego postrzegane jest jako takie, które wiąże się z koniecznością podania wszystkich elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy (art. 14b § 3 O.p.).

W razie, gdy stan faktyczny przestawiony we wniosku wymaga doprecyzowania, organ podatkowy ma obowiązek podjąć czynności wyjaśniające (art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p.). Dotyczy to między innymi sytuacji, gdy stan faktyczny, w kontekście interpretowanych przepisów, nie pozwala jeszcze na zajęcie przez organ jednoznacznego merytorycznego stanowiska. Dążenie do merytorycznego załatwienia wniosku jest bowiem zasada. W sytuacji zatem, gdy zdaniem organu interpretacyjnego przedstawiony we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego stan faktyczny nie wykazuje cech indywidualizujących go, w stopniu umożliwiającym dokonanie właściwej oceny zaprezentowanego stanowiska, organ powinien zastosować unormowania zawarte w art. 169 § 1-2 O.p.

Co do funkcji gwarancyjnej interpretacji podkreślenia wymaga, że opisany we wniosku przez zainteresowanego stan faktyczny stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone skutki prawne. Niezgodne ze stanem rzeczywistym lub pomijające istotne okoliczności przedstawienie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) działało będzie na niekorzyść strony postępowania interpretacyjnego, nie tworząc ochrony prawnej z tytułu uzyskanej interpretacji. Stan faktyczny przedstawiony we wniosku konstytuuje bowiem przedmiotowy zakres sprawy o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, a przez to i zakres udzielonej interpretacji. Podatkowy organ interpretacyjny ocenia możliwość zastosowania prawa podatkowego w odniesieniu do konkretnego, przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego i w relacji do tego obszaru dokonuje także operatywnej wykładni przepisów prawa, których potencjalną subsumcję rozważa (zob. wyrok WSA w Warszawie z 12 marca 2015 r. III SA/Wa 2076/14).

W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy na podstawie art. 165a § 1 O.p. odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Gminy o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, a postanowienie wydane w tym przedmiocie uzasadnił nieprawidłowym, niepełnym, niewyczerpującym przedstawieniem przez stronę stanu faktycznego dotyczącego zdarzenia przyszłego oraz brakiem funkcji gwarancyjnej wydanej ewentualnie na kanwie tego stanu faktycznego interpretacji.

W świetle w/w art. 14b § 3 O.p. granice sprawy o udzielenie interpretacji indywidualnej zakreśla, jak już nadmieniono, podmiot zainteresowany jej wydaniem. Powyższe oznacza, że zarówno organ wydający interpretację oraz sąd administracyjny są związani podanym we wniosku stanem faktycznym. Istotą interpretacji jest dokonanie podatkowej kwalifikacji konkretnego bądź abstrakcyjnego stanu faktycznego opisanego przez wnioskodawcę, a interpretacja ma pełnić funkcję informacyjną oraz gwarancyjną. Zakreślając granice sprawy o wydanie interpretacji wnioskodawca ponosi ryzyko wadliwego, czy też nie dość precyzyjnego sformułowania wniosku, bowiem brak takowej precyzji może prowadzić do wyłączenia funkcji gwarancyjnej, wynikającej z przepisów art. 14k-14n O.p.

Kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku wniosek o udzielenie interpretacji zawiera wszystkie wymagane elementy. Strona przedstawiła w wystarczający sposób stan faktyczny (dotyczący zwolnienia z opodatkowania nieruchomości nabytej nieodpłatnie, z mocy prawa, w [...] r.). Przedstawiła również własne stanowisko w sprawie i oparła je na wskazanych we wniosku przepisach prawa podatkowego – w szczególności art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o PTU.

Nie można zgodzić się z organem, że odpowiedź na pytanie sformułowane we wniosku oznaczałoby konieczność zinterpretowania stanu faktycznego, a nie konkretnych przepisów prawa. Jak już wyżej zaznaczono organ nie może ingerować w stan faktyczny zaprezentowany we wniosku. To wnioskodawca formułując określony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) decyduje o granicach rozpatrzenia sprawy z wniosku o wydanie interpretacji określonych przepisów prawa podatkowego. Skuteczność interpretacji uzależniona jest od tego, czy wszystkie elementy stanu faktycznego, będącego podstawą wydanej interpretacji wystąpią w przyszłości. Jeżeli w toku późniejszego postępowania podatkowego organy podatkowe ustalą stan faktyczny w sposób odmienny od tego, który stanowił stan faktyczny udzielonej uprzednio interpretacji prawa podatkowego, interpretacja ta, z powodu i w zakresie różnicy wymienionych stanów faktycznych, nie uzasadnia ochrony prawnej na podstawie art. 14k O.p. (zob. wyrok NSA z 11 kwietnia 2017r. II FSK 738/15).

W analizowanym przypadku wnioskodawca nie oczekiwał od organu interpretacji stanu faktycznego. Z wniosku jednoznacznie wynika, że domagał się wyjaśnienia, alternatywnie, dwóch kwestii: 1) czy w przedstawionym stanie faktycznym, w odniesieniu do budynku który został wzniesiony dla celów działalności gospodarczej i był w ten sposób przez jakiś czas wykorzystywany, można twierdzić, że doszło do pierwszego zasiedlenia i do dostawy nieruchomości znajdzie zastosowanie zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt. 10 ustawy o PTU ? czy też 2) należy przyjąć, że skoro strona pytająca nabyła nieruchomość wraz z budynkiem w [...] r. i nabycie nastąpiło bez prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, przy czym Gmina nie dokonywała żadnych ulepszeń dających prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, ani nie wykorzystywała budynku do jakichkolwiek celów, to dostawa może korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o PTU ?

W ocenie Sądu stan faktyczny objęty wnioskiem jest wystarczający do jego merytorycznego załatwienia, szczególnie gdy obejmuje elementy istotnych zdarzeń jeszcze sprzed wejścia w życie i obowiązywania ustawy o PTU, tj. gdy podatek VAT nie był elementem systemu podatkowego. Z tym zastrzeżeniem, że to wnioskodawca decyduje o tym, jakie elementy stanu faktycznego zawiera we wniosku i tym samym ponosi ryzyko nie dość precyzyjnego sformułowania wniosku, narażając się na wyłączenie gwarancyjnej funkcji interpretacji.

Rację ma organ podnosząc, że wykluczona jest możliwość wydania interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy stan faktyczny został przedstawiony w sposób abstrakcyjny i niejednoznaczny. Brak wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego (rozumianego jako zaistniały stan faktyczny/ zdarzenie przyszłe), stanowiącego podstawę kwalifikacji prawnopodatkowej w ramach procesu wydawania interpretacji indywidualnej oznacza, że nie można zasadnie oczekiwać od organu podatkowego odpowiedzi na postawione pytania (zob. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r. II FSK 2354/13). Sytuacja taka jednak w tej sprawie nie wystąpiła. Jednocześnie w przypadku, gdy we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatnik wskaże określoną okoliczność faktyczną, lecz w sposób nieprecyzyjny lub powodujący wątpliwości organu wydającego interpretacyjnego, to w trybie art. 14h w zw. z art. 169 § 1 O.p. należy wezwać wnioskodawcę do dokonania stosownych uzupełnień i dookreśleń kwestii faktycznych, które warunkują prawidłowe rozpatrzenie wniosku pod kątem wykładni prawa podatkowego (zob. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r. I FSK 507/12). Odmowa udzielenia odpowiedzi na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., bez wezwania do usunięcia braków, jest możliwa jedynie w razie gdy wniosek cechuje brak wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego stanowiącego dla organu udzielającego interpretacji podstawę kwalifikacji, który nie poddaje się usunięciu w trybie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. (zob. wyroki NSA: z 27 czerwca 2013 r. I FSK 864/12; z 4 czerwca 2014 r. II FSK 1599/12; z 6 czerwca 2017 r. I FSK 1940/15).

Podkreślić należy, że przepisu art. 165a § 1 O.p nie należy interpretować rozszerzająco. Dopiero brak wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego (rozumianego jako zaistniały stan faktyczny/ zdarzenie przyszłe), stanowiącego podstawę kwalifikacji prawnopodatkowej w ramach procesu wydawania interpretacji indywidualnej oznaczałby, że nie można zasadnie oczekiwać od organu podatkowego odpowiedzi na postawione pytania. Powyższe jednak w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Pojęcie "postępowanie nie może być wszczęte" należy odnosić do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis, którego wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenia treści żądania w sposób merytoryczny. Są to w szczególności przypadki braku w przepisach podstaw do rozpatrzenia żądanej treści w trybie postępowania podatkowego, toczące się już w danej sprawie postępowanie podatkowe, wydanie w danej sprawie decyzji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 909/13 wskazał, że z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika dyrektywa interpretacyjna zakazująca zawężającej wykładni prawa do sądu, ponieważ bezpodstawne i pochopne zastosowanie omawianej instytucji narusza szeroko rozumiane konwencyjne i konstytucyjne prawo do sądu, a w szczególności prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Jak trafnie wskazała strona skarżąca, organ interpretacyjny winien rozważyć każde z pytań indywidualnie i ocenić, czy możliwa jest odpowiedź na któreś z nich. Podobnie należy ocenić zarzut bezpodstawnego uznania przez organ, że wnioskodawca - wbrew przepisowi art. 14b § 3 O.p. - nie spełnił obowiązku wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, skoro organ nie skorzystał z możliwości, jakie daje art. 169 O.p.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej zwana p.p.s.a.), uchylił zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ interpretacyjny zobowiązany będzie do wydania indywidualnej interpretacji poprzez udzielenie odpowiedzi na zadane przez stronę skarżącą pytania.

Na podstawie art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.