Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2131/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Lech, Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 647/11 w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 647/11, po rozpatrzeniu skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. przyznał M.R. specjalny zasiłek celowy w wysokości 100 zł na zakup butli z gazem w grudniu 2008 r. oraz specjalny zasiłek celowy w wysokości 150 zł w grudniu 2008 r. na dokupienie opału na sezon grzewczy 2008/2009. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, pomoc przyznano ze względu na niepełnosprawność i trudną sytuację życiową oraz na miarę posiadanych środków finansowych. Decyzja ta stała się ostateczna. M.R. pismem z dnia [...] września 2010 r., powołując się na przepis art. 145 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3 oraz art. 156 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 kpa wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wznowienie postępowania, uchylenie, zmianę oraz stwierdzenie nieważności wszystkich wydanych w stosunku do niego decyzji Prezydenta Miasta Z. dotyczących zasiłku stałego wyrównawczego, zasiłku stałego oraz celowych i okresowych, w tym decyzji odmownych wydanych od stycznia 2003 r. Wnioskiem tym została objęta opisana także wyżej decyzja. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzje zostały wydane w związku z popełnieniem przez organ I instancji przestępstwa, bowiem organy uznały, że dochodem wnioskodawcy są również alimenty zarówno zaległe, jak i bieżące, które zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 94/09, winny zostać odliczone od dochodu. Doprowadziło to do przyznania świadczeń w zmniejszonej wysokości. Na skutek wezwania Kolegium M.R. ostatecznie sprecyzował wniosek domagając się wzruszenia oraz stwierdzenia nieważności wszystkich decyzji wydanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. począwszy od decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r.

Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych oraz organów administracji odmowa stwierdzenia nieważności następuje, jeśli w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że nie istnieje przyczyna nieważności. Organ stwierdził, że decyzja oraz postępowanie, w którym ją wydano, mogą być obarczone pewnymi wadami, ale jeżeli nie są to wady nieważności, organ zobowiązany jest odmówić stwierdzenia jej nieważności. Nieważność istnieje bowiem jedynie w przypadkach określonych w art. 156 § 1 kpa. Skoro M.R. uzasadnił swój wniosek dokonaniem przez organ złej interpretacji przepisu, to wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto niezależnie od treści wniosku Kolegium badając akta sprawy nie ustaliło zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem M.R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą do wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. było ustalenie jego dochodu. Zdaniem odwołującego się do dochodu zostały wliczone potrącenia alimentacyjne, które nie są jego dochodem.

Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Kolegium stwierdziło, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu organ powtórzył w całości argumentację zawartą w treści skarżonej decyzji.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (uzupełnioną pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r.) złożył M.R.. Zdaniem strony począwszy od stycznia 2003 r. wszystkie decyzje Prezydenta Miasta Z., w tym i stanowiąca przedmiot postępowania przed Kolegium, rażąco naruszały konstytucyjnie gwarantowane mu prawa, takie jak prawo do prawnej ochrony życia, równego traktowania i zakazu dyskryminacji oraz zasadę sprawiedliwości społecznej. Organy nie zastosowały się do zapisu zawartego w ustawie o pomocy społecznej, zgodnie z którym do dochodu nie wlicza się kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Skarżący stwierdził, że w kwestii obliczania wysokości zasiłku stałego wyrównawczego ustawa o pomocy społecznej nakazywała nie wliczać alimentów do dochodu, o czym przesądziło stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt I OSK 94/09 a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gliwicach zawarte w wyroku z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/GI 428/09. M.R. stwierdził, że przy ustalaniu wysokości zasiłków podstawą do obliczenia ich wysokości powinno być prawidłowe ustalenie wysokości dochodu strony, co u niego oznacza jedynie dochód w postaci zasiłku wyrównawczego i stałego. Jego zdaniem skoro od stycznia 2003 r. do jego dochodu wliczane były kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób, to należy na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdzić nieważność każdej decyzji wydanej przez organ I instancji od tego momentu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 647/11 oddalił skargę. Sąd I instancji wyjaśnił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Katalog przesłanek skutkujących nieważnością decyzji administracyjnych określa art. 156 § 1 kpa. W granicach tego postępowania organ nie jest zatem władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak może uczynić to w postępowaniu odwoławczym. Sądowa kontrola działania organu podejmowanego w tym szczególnym trybie, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, jest również ograniczona do kwestii związanych z prawidłowością zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznych. Wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają bowiem w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wyznaczonej przez jej przedmiot oraz podmiot, którego sprawa ta dotyczy. Sąd I instancji stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie zakwalifikowało pismo skarżącego z dnia [...] września 2010 r. (po jego sprecyzowaniu) jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z., w tym z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], na mocy której przyznano skarżącemu specjalny zasiłek celowy w grudniu 2008 r. w wysokości 100 zł na zakup butli z gazem oraz w wysokości 150 zł na dokupienie opału na sezon grzewczy 2008/2009. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzja ta nie została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wyjaśnił, że jako podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji M.R. wskazał błędne ustalenie jego sytuacji dochodowej, gdyż organ nie uwzględnił kwot alimentów, jaka była potrącana przez komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne. W orzecznictwie sądowym podkreślono, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa może nastąpić wówczas, jeżeli waga naruszenia przepisu prawa będącego podstawą wydania kwestionowanej decyzji jest tak duża, że pozostawienie takiej decyzji w obrocie prawnym stanowiłoby oczywistą obrazę dla porządku prawnego, nie byłoby do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako rażącego może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jego znaczenie jest większe niż zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Przy czym rażące naruszenie prawa musi dotyczyć prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego podstawy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej nie może stanowić odmienna wykładnia przepisów prawa od przyjętej w innej sprawie przez sąd. Interpretacja taka jest bowiem wiążąca dla organu w konkretnej sprawie. Tym samym naruszenie prawa, które miałby polegać na zastosowaniu odmiennej interpretacji przepisów, nie może zostać uznane za rażące i stanowić podstawy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. W konsekwencji podnoszone przez skarżącego w skardze zarzuty odnoszące się do interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących ustalania dochodu nie mogą być, zdaniem Sądu I instancji, podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł M.R.. W złożonej skardze skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

1. prawa materialnego, tj.:

- art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej polegające na nieuwzględnieniu przy ustalaniu dochodów skarżącego alimentów świadczonych na rzecz innych osób, w tym przypadku dzieci skarżącego. Wynikiem tego skarżący otrzymał zasiłek okresowy w kwestionowanej wysokości 250 zł. W zaskarżonym wyroku WSA w Gliwicach uznał, iż zarzut błędnego wyliczenia dochodu strony postępowania ze względu na nieprawidłową interpretację obowiązującego prawa uznać trzeba za całkowicie pozbawioną związku z kontrolowaną sprawą;

- art. 3 ust 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej polegający na przyznaniu zasiłku okresowego w dalece niewystarczającej wysokości 250 zł, co powoduje, iż nie jest on w stanie żyć w warunkach odpowiadających godności człowieka, a nadto, iż rozmiar świadczenia nie jest dostosowany do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy;

2. naruszenie przepisów procesowych, które miało wpływ na wynik sprawy, czyli:

- art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędną wykładnię tego przepisu, w efekcie której błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawnie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2009 r.,

- art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie przeprowadzenia koniecznych czynności dowodowych celem poczynienia ustaleń idących w kierunku obliczenia, jaka część alimentów jest potrącana przez organ egzekucyjny jako bieżące alimenty, co ma wpływ na wysokość przyznanego zasiłku celowego a tym samym zaakceptowanie uchybień organu administracji w zakresie obowiązków określonych w art. 7 i 77 kpa.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych, które w całości ani w części nie zostały uregulowane.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał właściwej i prawidłowej wykładni przepisów prawa powołanych w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia oraz nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym w pierwszej kolejności wymagają oceny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdyż zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego może podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.

W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez Sąd I instancji koniecznych czynności dowodowych Zarzut ten uznać należy za całkowicie niezasadny. Zgodnie z treścią art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Regułą obowiązującą w postępowaniu sądowym jest bowiem, że Sąd rozpoznaje i rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej (art. 133 § 1 powołanej ustawy). Przeprowadzenie dowodów uzupełniających i to jedynie z dokumentów (nie może więc być mowy o tym, żeby Sąd I instancji samodzielnie dokonywał jakichkolwiek wyliczeń i tworzył dodatkowe dokumenty w sprawie) jest zatem wyjątkiem dopuszczalnym tylko w przypadku, gdy ustalenia stanu faktycznego w zakresie przesądzającym o prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu administracji budzą istotne wątpliwości. Zakres postępowania dowodowego jest bowiem wyznaczony przez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, tj. ocenę z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest zatem dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji. Sąd administracyjny nie może zatem dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 7 lutego 2006 r. sygn. akt II GSK 359/05, że celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie dopuszczalne zatem wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu.

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia wątpliwości, o jakich mowa w art. 106 § 3 powołanej ustawy. Z analizy akt sprawy (w tym protokołu rozprawy z dnia [...] kwietnia 2012 r.) nie wynika również, aby skarżący osobiście lub przez pełnomocnika z urzędu składał jakiekolwiek wnioski dowodowe. W tej sytuacji uznać należy, że przy dostatecznie zgromadzonym przez organ nadzoru materiale dowodowym i przy braku stosownych wniosków Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył powołanego przepisu a tym bardziej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania okazały się nieusprawiedliwione, należy przejść do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego. W skardze kasacyjnej zawarto zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 156 § 1 pkt 2 kpa (błędnie zakwalifikowany przez autora skargi kasacyjnej do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego) poprzez błędną wykładnię tego przepisu, w efekcie której błędnie przyjęto, że w przedmiotowej sprawnie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2009 r. Również z tym zarzutem i jego argumentacją nie sposób się zgodzić. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajnym trybem, który ograniczony jest jedynie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężkim, kwalifikowanym naruszeniem prawa, określonym enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Według art. 156 § 1 pkt 2 kpa podstawą do stwierdzenia nieważności jest rażące naruszenie prawa. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawa, które nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca i zasadnie Sąd I instancji wywiódł brak podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że podnoszone przez skarżącego zarzuty odnoszące się do interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących ustalania dochodu nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 zawarte w skardze kasacyjnej sprowadza się do stwierdzenia, że Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, że organ ustalając kwotę dochodu skarżącego pominął wysokość alimentów świadczonych przez niego na rzecz dzieci, co w jego ocenie spowodowało przyznanie zasiłku w zmniejszonej wysokości. Wnoszący skargę kasacyjną nie zauważa jednak, że ta kwestia nie ma żadnej doniosłości prawnej w rozpatrywanej sprawie. Decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący dotyczyła bowiem przyznania zasiłku celowego specjalnego (na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej), czyli świadczenia przyznawanego w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Oznacza to, że sposób obliczenia dochodu skarżącego nie miał w tej sprawie istotnego znaczenia. Ponadto zwrócić należy uwagę na fakt, że przyznane skarżącemu decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego w wysokości 100 zł na zakup butli z gazem w grudniu 2008 r. oraz specjalnego zasiłku celowego w wysokości 150 zł w grudniu 2008 r. na dokupienie opału na sezon grzewczy 2008/2009, są w całości zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia [...] grudnia 2008 r. znajdującym się w aktach sprawy.

Już same te okoliczności powodują, że podnoszone przez skarżącego w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się do błędnej interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co słusznie podniósł Sąd I instancji. W związku z tym zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 8 ust 3 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej także nie zasługiwały na uwzględnienie.

Podkreślić przy tym należy, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczenia dokonanej przez Sąd I instancji w sprawie oceny ustaleń faktycznych oraz narzędziem polemiki skarżącego z rozstrzygnięciem Sądu I instancji, z którym skarżący się nie zgadza i którego nie akceptuje.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią się ubiegających, jak również udzielać wszelkich świadczeń w oczekiwanej i wnioskowanej przez te osoby wysokości. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości, jaką uzna za zasadną. Istotnym bowiem w tej sprawie jest fakt, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Powyższe oznacza, że osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do samodzielnego podejmowania działań zmierzających do przezwyciężania we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać, może jej zostać przyznana pomoc społeczna w określonej postaci, jednakże jedynie w zakresie określonym limitowanymi środkami pieniężnymi przekazywany przez Państwo na ten cel. Trzeba jeszcze przypomnieć, że w wyroku z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt SK 15/01 (OTK 8/01, poz. 252) Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że cechą wyróżniającą pomoc społeczną, w porównaniu do innych systemów świadczeniowych, jest brak po stronie obywateli roszczenia prawnego do świadczenia pomocy. Należy również pamiętać, że celem pomocy społecznej nie jest stałe zastępowanie osobistej aktywności osób w zakresie dostarczania rodzinie środków utrzymania. Pomoc społeczna nie może bowiem polegać na stałym zapewnieniu środków utrzymania i ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do aktywności samego zainteresowanego.

Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [..] stycznia 2009 r. w przedmiocie przyznania M.R. specjalnych zasiłków celowych na zakup butli z gazem oraz dokupienie opału w pełni odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji.