Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 858/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1  pkt 1 i 2,  art. 51 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi S. U. i E. U. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 8 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/GL 343/08 uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie obowiązku przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał na rozpoczęcie przez inwestora W. B. robót budowlanych w oparciu o nieostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, prowadzeniu jej następnie do dnia 16 lipca 2003 r. na podstawie decyzji ostatecznej z dnia [...]r., która została uchylona wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2280/01.

Sąd podkreślił, że roboty budowlane (tu rozbudowa) wykonane na podstawie nieostatecznej decyzji, która następnie została utrzymana w mocy przez organ II instancji, nie stanowią samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego, nawet w sytuacji późniejszego uznania przez sąd administracyjny wadliwości z jakichkolwiek przyczyn udzielonego pozwolenia (uchylonego pozwolenia na budowę wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2003 roku – II SA/Ka 2280/01). Do robót budowlanych, po wyroku sądu administracyjnego uchylającego pozwolenie na ich wykonanie (tu pozwolenie na budowę) znajdują zastosowanie regulacje zawarte w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 3 w związku z art. 51 ust. 8. Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub ust. 2, są więc roboty budowlane, inne niż objęte art. 48, które wymagają doprowadzenia do zgodności z przepisami prawa budowlanego i wydanymi na jego podstawie aktami wykonawczymi, co wiąże się z możliwością nałożenia na inwestora w trybie art. 81c ust. 2 obowiązku dostarczenia wymaganych ocen, uzgodnień itp.

Rozpoznając sprawę ponownie – po wyroku z dnia 8 grudnia 2006 roku sygn. akt II SA/GL 343/06 – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowieniem nr [...] z dnia [...]roku zobowiązał inwestora W. B. do przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót pod kątem ich zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a także poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.

W oparciu o złożoną ocenę techniczną, sporządzoną przez uprawnione osoby z lutego 2006 roku, organ ustalił, że sporne roboty (rozbudowa) zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, przepisami techniczno-budowlanymi, poszanowaniem interesów osób trzecich w szczególności w aspekcie nasłonecznienia pomieszczeń znajdujących się w obiektach sąsiednich (brak naruszenia § 13 rozp. z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).

Mając na uwadze zgodność wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi i nie naruszenie tymi robotami uzasadnionych interesów osób trzecich, organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...]roku, na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego (t.j. z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 z ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego – jednorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w R.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...]. Organ ten zaakceptował ustalenia organu I instancji, poczynione w oparciu o złożoną ocenę techniczną, potwierdzającą zgodność robót wykonanych na działce nr 2 z przepisami, w tym § 13 warunków technicznych. Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie dotyczy przypadku samowoli określonej w art. 51 prawa budowlanego. Skoro zatem z przedłożonej opinii technicznej wynika, że sporne roboty nie naruszają prawa brak jest podstaw do nakazania inwestorowi wykonania określonych czynności mających na celu doprowadzenie tych robót do zgodności z prawem, co czyni postępowanie w zakresie określonym art. 51 prawa budowlanego bezprzedmiotowym i uzasadnia umorzenie postępowania.

Jednakże wskutek skargi S. U. i E. U. prawomocnym wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/GL 337/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obydwu instancji.

Sąd wskazał, że na skutek uchylenia pozwolenia na budowę wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2280/01, organy winny rozpoznać sprawę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego w związku z art. 51 ust. 7.

W postępowaniu takim, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego (z ewentualnym wykorzystaniem art. 81c ust. 2), o ile nie zachodzą przyczyny uzasadniające zastosowanie jednego ze środków przewidzianych art. 51 ust. 1 pkt 1, organ powinien nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności, bądź robót w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Podstawę do wydania takiej decyzji przewiduje art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. W praktyce obowiązek ten polega na nałożeniu na inwestora obowiązku wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą (art. 3 pkt 14 prawa budowlanego). Dokumentacja budowy – wobec braku projektu budowlanego – winna zawierać elementy takie jak w przypadku projektu budowlanego. Taka dokumentacja powykonawcza pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego a więc nie tylko zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi odnoszącymi się do sytuowania budynku na działce. Pozwala ona wreszcie na ocenę, czy nie zostały naruszone usprawiedliwione interesy osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu.

Wykonanie przez inwestora obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej oznacza, że zrealizowane roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, a organ nadzoru z urzędu lub na wniosek zobowiązany jest do wydania decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy). Zatem w przypadku gdy inwestor wykonał roboty budowlane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, następnie uchylonej prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, nie jest możliwe w postępowaniu prowadzonym w trybie i na zasadach art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 prawa budowlanego w związku z art. 51 ust. 7 tego prawa, wydanie decyzji o umorzeniu tego postępowania.

Stąd też umorzenie postępowania prowadzonego w oparciu o art. 51 prawa budowlanego, przy wcześniejszym uchyleniu przez Sąd pozwolenia na budowę, w istocie doprowadziło do sytuacji nie posiadania przez inwestora żadnego tytułu do wykonanych robót budowlanych.

Następnie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1919/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną W. B. od powyższego wyroku, podzielając pogląd, że dopiero dokumentacja powykonawcza pozwoli na ocenę, czy rozbudowa budynku mieszkalnego wykonana została zgodnie z przepisami prawa budowlanego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...]r. nałożył na W. B. – inwestora robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ulicy [...] w R., numer działki 1, obowiązek przedłożenia, w terminie do końca września 2010 r., dokumentacji powykonawczej wykonanej rozbudowy obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu powiatowego stwierdzając wykonanie robót zgodnie ze sztuką budowlaną, przepisami techniczno-budowlanymi oraz poszanowaniem interesów osób trzecich, w szczególności w aspekcie nasłonecznienia pomieszczeń znajdujących się w obiektach sąsiednich.

W dniu 28 września 2010 r. W. B. przedłożył w siedzibie PINB w R. dokumentację powykonawczą wykonanej rozbudowy. Pismem z dnia 18 października 2010 r. PINB w R. wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji powykonawczej:

– w części rysunkowej zagospodarowania terenów naniesienie wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych w nawiązaniu do istniejącej zabudowy, oznaczenia charakterystycznych rzędnych i wymiarów, wejścia i wjazdów oraz elementów zagospodarowania;

– w projekcie architektoniczno-budowlanym w części opisowej i rysunkowej w zakresie układu konstrukcyjnego wykonanej rozbudowy, zastosowanych schematów konstrukcyjnych, założeń przyjętych do obliczeń konstrukcji, w tym dotyczących obciążeń oraz podstawowe wyniki tych obliczeń;

– o protokół odbioru przewodów kominowych, protokoły badań i sprawdzeń wewnętrznych instalacji wodnej, kanalizacyjnej i centralnego ogrzewania autoryzowanych przez osoby posiadające uprawnienia w odpowiedniej specjalności wraz z kopią tych uprawnień i kopią uprawnień osoby dokonującej sprawdzenia wewnętrznej instalacji elektrycznej, w terminie do dnia 30 listopada 2010 r.

W tym stanie rzeczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] r. Nr [...]działając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst ustawy – Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623) stwierdził wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji nr [...]z dnia 27 maja 2010 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., nakazującej W. B. – inwestorowi robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w R. nr działki 2, polegającego na przedłożeniu dokumentacji powykonawczej wykonanej rozbudowy obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., znak sprawy [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że podstawą wszczęcia postępowania było powzięcie wiadomości, iż wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2280/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylił ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r., którą udzielono pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w R. na działce nr 2.

Następnie decyzją ostateczną z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda[...]uchylił przedmiotową decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r., udzielającą pozwolenia na budowę i umorzył postępowanie w I instancji. Skarga na ww. decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 września 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2836/03.

W ramach niniejszego postępowania ustalono, że zastosowanie w sprawie mają przepisy art. 51 prawa budowlanego, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 8 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/GL 343/06, mocą którego uchylono postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie obowiązku przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych.

W ramach niniejszego postępowania przeprowadzono w dniu 13 stycznia 2006 r. oględziny rozbudowy istniejącego budynku mieszkalno-jednorodzinnego położonego w R. przy ul. [...].

Następnie postanowieniem nr [...]z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. zobowiązał inwestora do przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót pod kątem ich zgodności z przepisami w tym techniczno-budowlanymi oraz poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Z oceny tej, sporządzonej w lutym 2006 r. przez mgr inż. arch. J. P. i mgr inż. J. K. wynika, że przedmiotowa rozbudowa została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną oraz przepisami technicznymi. Ponadto autorzy jej dokonali sprawdzenia poszanowania interesu osób trzecich, szczególnie w aspekcie prawidłowego nasłonecznienia pomieszczeń znajdujących się w obiektach sąsiednich.

Z dokonanych wyliczeń wynika, że wybudowany obiekt nie narusza przepisów w tym zakresie, a usytuowanie obiektu jest zgodne z przepisami zawartymi w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Ponadto ustalono, iż niniejsza rozbudowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta R, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...]r. obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003 r. oraz aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r. (pisma Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury z dnia 12 czerwca 2006 r., 19 maja 2010 r. i z dnia 24 maja 2010 r.).

W dniu 29 września 2010 r. inwestor przedłożył opracowanie wykonanej rozbudowy sporządzone przez mgr inż. arch. J. P. i inż. arch. A. S. obejmujące: inwentaryzację powykonawczą, inwentaryzację fotograficzną, ocenę prawidłowości wykonanych prac zgodnie z normami i przepisami. Autorzy opracowania wskazali, iż budynek został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki. Organ ustalił, że rozbudowany budynek jednorodzinny zlokalizowany jest na parceli nr 2, która graniczy (patrząc od strony ulicy) od lewej strony z posesją nr 3 zlokalizowaną przy ul. [...], a od strony prawej z posesją nr 4 położoną przy ul. [...]. W dokumentacji powykonawczej wykonanej rozbudowy w części A.4 pt. "Opis zagospodarowania terenu i współczynniki urbanistyczne", str. 5 dokonano pomiarów odległości rozbudowanego budynku:

– od granicy z sąsiednimi działkami, tj. z działką nr 3 – 4 m i działką nr 4 – 480 cm;

– od granicy zabudowy na działkach sąsiednich, tj. budynek na działce nr 3 znajduje się w odległości 262 cm od granicy (w ścianie tego budynku znajduje się okno), na działce tej znajduje się również budynek gospodarczy zlokalizowany w części od strony ulicy w odległości około 60 cm od granicy, budynek na działce nr 4 znajduje się w odległości około 500 cm od granicy (w ścianie tego budynku znajdują się okna),

– od granicy innych elementów budynku dobudowanego – jedyny element budynku dobudowanego wystający z lica ściany to schody wejściowe wychodzące poza lico 93 cm oraz daszek nad wejściem do piwnicy od strony ogrodu; wejście do części dobudowanej znajduje się we wnęce cofniętej w stosunku do lica ściany o 151 cm, schody i wejście znajdują się od strony działki nr 3.

Zatem budynek znajduje się w prawidłowych odległościach od granic z sąsiednimi działkami, które są zgodne z projektem oraz postanowieniami § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych. Jednocześnie w niniejszym opracowaniu nie ustalono minimalnych odległości w granicach tej samej działki, wskazując iż nie mierzono odległości budynku od istniejącego garażu (pkt A.8 dokumentacji powykonawczej wykonanej rozbudowy str. 9).

W dniu 1 października 2010 r. stawili się w siedzibie organu S. U. i E. U., którzy wnieśli zastrzeżenia do przedłożonej dokumentacji podnosząc, iż nie obejmuje ona zasadniczego planu sytuacyjnego, w którym miałyby być namierzone pozostałe obiekty na działce, ich wzajemna odległość i odległość od wykonanej rozbudowy, jak również odległość od sąsiednich obiektów na działkach 3 i 4 i granic.

Stąd też pismem z dnia 18 października 2010 r. wezwano inwestora do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji powykonawczej: - w części rysunkowej zagospodarowania terenu – poprzez naniesienie wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich i granic działki oraz oznaczenie charakterystycznych rzędnych i wymiarów, wejścia i wjazdów oraz elementów zagospodarowania; - w projekcie architektoniczno-budowlanym (w części opisowej i rysunkowej) w zakresie: układu konstrukcyjnego wykonanej rozbudowy, zastosowanych schematów konstrukcyjnych, założeń przyjętych do obliczeń konstrukcji, w tym dotyczących obciążeń oraz podstawowe wyniki tych obliczeń – poprzez dostarczenie protokołu odbioru przewodów kominowych, protokołów badań i sprawdzeń wewnętrznych instalacji wodnej, kanalizacyjnej i centralnego ogrzewania autoryzowanych przez osoby posiadające uprawnienia w odpowiedniej specjalności wraz z kopią tych uprawnień oraz kopii uprawnień osoby dokonującej sprawdzenia wewnętrznej instalacji elektrycznej.

Uzupełniona dokumentacja została następnie dostarczona przez inwestora w dniu 30 listopada 2010 r., w tym naniesiono w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu wymiary i wzajemne odległości obiektów budowlanych w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenu sąsiednich działek i granic działki inwestora.

Następnie pismem z dnia 29 grudnia 2010 r. organ zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 10 kpa, w związku z zebraniem materiału dowodowego w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na powyższe S. U. pismem z dnia 6 stycznia 2011 r. (data wpływu do organu dnia 13 stycznia 2011 r.) zwróciła się o prolongatę terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym przedmiotowego postępowania administracyjnego, uzasadniając to pobytem męża – E. U. w szpitalu od dnia 3 stycznia 2011 r.

W związku z powyższym pismem z dnia 19 stycznia 2011 r. organ wezwał stronę do wskazania terminu w jakim zamierza skorzystać z uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy, pod rygorem przyjęcia iż nastąpi to w terminie do dnia 31 stycznia 2011 r. Powyższe pismo pozostało bez odpowiedzi, w związku z czym organ dnia 21 lutego 2011 r. ponownie skierował do E. U. zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 10 kpa, w związku z zebraniem materiału dowodowego w niniejszej sprawie.

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 3 prawa budowlanego, właściwy organ po upływie terminu lub na wniosek inwestora, sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Jak podano w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/GL 337/08, dokumentacja powykonawcza obejmująca pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a nie tylko zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi odnoszącymi się do sytuowania budynku na działce oraz czy nie zostały naruszone usprawiedliwione interesy osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu.

W ślad za tym Sąd stwierdził, że wykonanie przez inwestora obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej oznacza, że zrealizowane roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, a organ nadzoru zobowiązany jest do wydania decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy.

Tak więc z przedłożonej oceny technicznej wykonanych robót z lutego 2006 r., sporządzonej przez uprawnione osoby, którą organ uznał za wiarygodną i wyczerpującą w przedmiotowej sprawie wynika, że obiekt został wybudowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich.

Ponadto, na podstawie przedłożonej dokumentacji powykonawczej stwierdzono, iż rozbudowa została wykonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami oraz nie zostały naruszone usprawiedliwione interesy osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu.

Zatem obowiązek ujęty w decyzji nr [...]z dnia [...]r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., nakazującej W. B. – inwestorowi robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...]w R. nr działki 2, polegający na przedłożeniu dokumentacji powykonawczej wykonanej rozbudowy obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K, znak sprawy [...], został wykonany.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. i S. U. W odwołaniu tym zarzucili wadliwą treść dokumentacji powykonawczej polegającą na tym, iż odległość budynku od granicy z działką nr 3 została ustalona w oparciu o oświadczenie inwestora, mimo iż pod ogrodzeniem znajdują się kamienie graniczne. Ponadto odwołujący zarzucili, iż podane w projekcie zamiennym powierzchnie zabudowy obiektów znajdujących się na działce inwestora wielokrotnie przewyższają rzeczywiste powierzchnie zabudowy. Ponadto, zarzucano, iż inwestorzy przystąpili do użytkowania dobudowanej części budynku mieszkalnego, mimo iż brak jest zezwolenia na budowę. Odwołujący zarzucali także, iż nieprawdziwe jest stwierdzenie autora opracowania o braku kondensacji pary wodnej, czemu przeczy notorycznie otwarte okno łazienki. Wskazali na brak określenia odległości budynku od istniejącej zabudowy oraz bilansu terenu.

Wobec powyższego organ wojewódzki na podstawie art. 136 kpa zobowiązał PINB w R. do przeprowadzenia dodatkowych oględzin. Oględziny przeprowadzono dnia 12 sierpnia 2011 r. i stwierdzono, iż wymiary rzutu poziomego rozbudowanej części budynku są zgodne z dokumentacją powykonawczą. Odległość rozbudowanej części budynku mieszkalnego od budynku gospodarczego wynosi w części piwnicznej 7,67 m i 7,63 m w części parteru. Brak możliwości dokładnego pomiaru od granicy z nieruchomości 3, odległość od siatki ogrodzeniowej w miejscach zaznaczonych na załączonym szkicu wynosi 3,85 m i 3,90 m. Odległość od ściany garażu do cokołu z płytek wynosi 4,70 i 4,48 m do ściany parteru. Wewnątrz budynku stwierdzono, iż w dobudowanej części nie ma kuchni, w pokoju na parterze wykonana jest wentylacja – wlot wentylacji wykonany jako kratka 14 cm x 14 cm, w łazience kratka 14 cm x 14 cm. W pokoju na piętrze kratka wentylacyjna 14 cm x 14 cm, w łazience na piętrze kratka wentylacyjna 14 cm x 14 cm. Inwestor przekazał w toku oględzin poprawioną dokumentację z naniesionymi zmianami dotyczącymi przewodów kominowych, poprawionymi współczynnikami urbanistycznymi, naniesiono przewód dymowy kominka i wykreślono kuchnię z rozbudowanej części, dodano opis zawierający zestawienie obciążeń, obliczenia statystyczne i przyjęte okłady komunikacyjne, rysunek nr 2a – rzut ław fundamentowych. Wg oświadczenia inwestora, naniesione przewody już istniały. Z adnotacji uczynionych przez pracowników organu powiatowego w protokole wynika, iż inwestor nie wpuścił pozostałych stron postępowania na terenie oględzin.

Nadto, organ wojewódzki zwrócił się do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w R. o odpisy ksiąg wieczystych prowadzonych dla działek objętych przedmiotowym postępowaniem.

W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Zdaniem organu, przedłożona przez inwestora dokumentacja zawiera wymagane na podstawie art. 20 ust. 4 prawa budowlanego oświadczenia autora (projektanta), iż projekt (dokumentacja powykonawcza) został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej.

Wskazano też, iż PINB w R. postanowieniem z dnia [...]r. zobowiązał inwestora do przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót w aspekcie: 1) zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 2) odpowiedniego usytuowania obiektu na działce, 3) poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności możliwości naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach zlokalizowanych na działkach sąsiednich, w rozumieniu

§ 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Czyniąc zadość nałożonemu w/w postanowieniem obowiązkowi W. B. przedłożył ocenę techniczną robót budowlanych rozbudowy domu jednorodzinnego przy ulicy [...]w R. opracowanej w lutym 2006 r. przez mgr inż. arch. J. P. oraz mgr inż. J. K. W oparciu o w/w opinię organ I instancji ustalił, że roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, przepisami techniczno-budowlanymi oraz z poszanowaniem interesów osób trzecich w szczególności w aspekcie nasłonecznienia pomieszczeń znajdujących się w obiektach sąsiednich.

Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut braku ekspertyzy kominiarskiej, brak dokumentacji pozostałych instalacji (c.o., elektrycznej, wodnej i gazowej), braku inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. W aktach organu I instancji znajduje się m. in.: protokół odbioru technicznego instalacji c.o., przy czym w ocenie [...]WINB, dokumentacja ta będzie mieć znaczenie dopiero na etapie zawiadomienia o zakończeniu budowy w trybie art. 54 prawa budowlanego. Taki sposób zakończenia niniejszego postępowania naprawczego wynika ze wskazań wyroku WSA w Gliwicach sygn. II SA/GL 337/08 i takie dokumenty należy dołączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 57 ust. 1 prawa budowlanego). Ponadto zauważył, iż w przywołanym wyroku Sąd wskazywał, iż dokumentacja budowy, wobec braku projektu budowlanego winna zawierać takie elementy jak w przypadku projektu budowlanego.

Za niezrozumiany uznano też zarzut naruszenia § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.) poprzez fakt, iż odległość budynku mieszkalnego od zabudowy inwentarsko-gospodarczej wynosi 7,47 zamiast 8 m, skoro przepis ten brzmi cyt. "Odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną do podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, nie ustala się" i jest nieadekwatny do postawionego zarzutu.

W tym stanie rzeczy odwołania nie uwzględniono.

W skardze do sądu administracyjnego S. U. i E. U. po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, zarzucili że wbrew wytycznym zawartym w wyroku NSA z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt OSK 1919/08 co do wymogu przeprowadzenia postępowania dowodowego, dokonanie oględzin nastąpiło przez pracownika organu I instancji i bez ich udziału, gdyż nie zostali wpuszczeniu na teren sąsiedniej posesji. Skarżący podtrzymali też zarzut nierzetelności przedłożonej inwentaryzacji powykonawczej i braku dochowania odległości spornego budynku mieszkalnego od znajdujących się na działce inwestora nielegalnie wybudowanych budynków inwentarskiego i gospodarczego (§12 ust. 7 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Zdaniem skarżących, przedmiotowa rozbudowa narusza też zapisy planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr 35/VII/94 Rady Miejskiej w Rudzie Śl. z dnia 24 listopada 1994 r. Dz. Urz. Woj. Kat. Nr 15, poz. 188), a zwłaszcza w zakresie wymogu zachowania 35 % powierzchni działki jako biologicznie czynnej i braku nawiązania charakterem do zabudowy sąsiedniej.

Wreszcie, skarżący wskazali na przewlekłość postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, bowiem przywołany w skardze plan miejscowy już nie obowiązuje, zaś przepis 12 ust. 7 warunków technicznych w przywołanym przez skarżących brzmieniu nie obowiązuje od dnia 7 lipca 2009 r. Przekroczenie terminów załatwienia sprawy nie ma zaś wpływu na rozstrzygnięcie.

W toku rozprawy sądowej skarżący złożyli kolejne pismo, w którym zarzucili, że wykonane roboty budowlane nie stanowią rozbudowy, lecz w istocie budowę kolejnego budynku mieszkalnego na działce przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną w świetle obowiązującego planu miejscowego. Niedopuszczenie ich do oględzin miało zaś na celu zatuszowanie tych faktów. Podnieśli, że budynek ma trzy niezależne wejścia, podczas, gdy pozostałe 15 % budynków na osiedlu ma tylko jedno wejście. Budynek jest przygotowany do jeszcze jednego źródła ciepła (posiada przewody kominowe), a brak jest dokumentacji c.o. Skarżący zarzucili, że opracowanie geodezyjne zostało sporządzone przez nieuprawnioną osobę, nie legitymującą się wymaganymi uprawnieniami. Zatem w celu doprowadzenia obiektu do charakteru zabudowy jednorodzinnej niezbędne jest zamurowanie dwóch wejść do nowej części budynku i przystosowanie wszystkich instalacji.

Skarżący oświadczyli też, że swój budynek mieszkalny wybudowali w latach 1970-73 i w tym też czasie zostało wybudowane przez ojca inwestora ogrodzenie między posesjami.

Uczestnik postępowania W. B. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania.

Zasadnie bowiem organy nadzoru budowlanego obydwu instancji w oparciu o przedłożoną przez inwestora dokumentację powykonawczą, obejmującą dokumentację budowy oraz geodezyjną powykonawczą, o której mowa w art. 3 pkt 14 ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej, stwierdziły wykonanie spornych robót wykonawczych zgodnie ze sztuką budowlaną i wymogami prawa budowlanego. Zastosowany tryb postępowania wynika zaś ze wskazań wyżej przywołanych wyroków tut. Sądu sygn. akt II SA/GL 337/08 i NSA sygn. akt II OSK 1919/08, mających walor wiążący zarówno dla organów, jak i składu orzekającego w niniejszej sprawie.

W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, że brak podstaw do żądania od inwestora pozwolenia na budowę, skoro postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie umorzone wobec rozpoczęcia spornych robót budowlanych w oparciu o nieostateczną decyzję i ich ukończenia w okresie, gdy decyzja ta pozostawała w obrocie prawnym. Stąd też rozstrzygnięcie o bycie prawnym zrealizowanych robót należało do organów nadzoru budowlanego w oparciu o tryb, wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 7 prawa budowlanego. W tym zaś przypadku zastosowanie sankcji w postaci nakazu rozbiórki spornej rozbudowy jako części budynku, byłoby dopuszczalne jedynie wówczas, o ile nie jest możliwe doprowadzenie robót do stanu zgodnego z wymogami prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organy obydwu instancji nie dopatrzyły się jednak konieczności wydania nakazu co do wykonania przez inwestora jakichkolwiek robót budowlanych, stwierdzając że przedmiotowa rozbudowa jest zgodna ze sztuką budowlaną i przepisami prawa budowlanego. Stąd też w celu legalizacji spornej inwestycji zobligowano inwestora do przedłożenia dokumentacji, a po jej przedłożeniu i weryfikacji w drodze kolejnych oględzin w trybie art. 136 kpa stwierdzono wykonanie obowiązku na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy.

Zdaniem sądu administracyjnego, zarzuty skarżących, kwestionujące zgodność wykonanych robót budowlanych z prawem, są nieuzasadnione. Wbrew ich twierdzeniom, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku oddalającym skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/GL 337/08, wskazał na fakt, że to dokumentacja powykonawcza stanowić będzie podstawę oceny zgodności zrealizowanych robót z przepisami prawa budowlanego. Tymczasem organ odwoławczy dodatkowo przeprowadził oględziny celem weryfikacji danych, wynikających z przedłożonej dokumentacji, zlecając przeprowadzenie tej czynności organowi I instancji.

Dopuszczalność takiego trybu przeprowadzenia dodatkowego postępowania wynika zaś wprost z treści art. 136 kpa.

Faktem jest, że skarżącym uniemożliwiono wejście na teren posesji inwestora z uwagi na jego sprzeciw, jednak odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w oględzinach, miało w takich okolicznościach umocowanie w przepisie art. 10 § 2 kpa. Wszak postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest już od 2006 r., organ przeprowadzający oględziny umożliwił skarżącym zapoznanie się z treścią sporządzonego z tej czynności protokołu, a zdaniem składu orzekającego, organy administracji winny wykonywać czynności dowodowe w taki sposób, aby nie doprowadzić do drastycznych sytuacji, zagrażających porządkowi, czy bezpieczeństwu osób, co może się zdarzyć w sytuacji ostrego konfliktu sąsiedzkiego. Z punktu widzenia uzasadnionych interesów skarżących jako właścicieli działki sąsiedniej nie ma też żadnego znaczenia rozkład i wielkość pomieszczeń wewnątrz budynku, lecz jedynie jego odległość od granicy z ich nieruchomością. Tymczasem wykonanie tego pomiaru skarżący mogli obserwować ze swojej posesji. Co więcej, negując przebieg granic, bądź też położenie znaków granicznych, skarżący mogli zainicjować postępowanie w trybie art. 29 bądź art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.). Istotne jest przy tym, że inwestor przedłożył kopię mapy, przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, na której naniesiono przebieg granic i odległości od granicy z działką skarżących. Dokumentacja geodezyjna powykonawcza, jak i znajdujący się w aktach materiał zdjęciowy, dowodzą obiektywnie, że sporna rozbudowa usytuowana jest w tej samej odległości od granicy, co budynek pierwotny.

Skarżący wyjaśnili też w toku rozprawy sądowej, że ogrodzenie pomiędzy posesjami zostało wykonane przez ojca inwestora w latach 1970-73, kiedy to na obydwu posesjach wybudowano budynki mieszkalne, Jednak ich zdaniem, podmurówka ogrodzenia została posadowiona na kamieniach granicznych, podczas gdy wg przedłożonej dokumentacji i twierdzeń inwestora, ogrodzenie w całości jest posadowione na jego działce. Stąd też organ I instancji dokonał pomiarów odległości wg linki naprężającej siatki ogrodzeniowej, co wykazało odległość 3,90 – 3,85 m od granicy z działką skarżących, podczas gdy w dokumentacji odległość ta wynosi

4,03 m. Zdaniem sądu administracyjnego, różnice te są nieistotne. Co więcej, zgodnie z § 9 ust. 4 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) – w brzmieniu nadanym rozp. zamieniającym z dnia 12 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 56, poz. 461), dla budynków istniejących dopuszcza się przyjmowanie odległości bez uwzględnienia grubości warstw izolacji termicznej, tynków i okładzin zewnętrznych (oprócz ściany usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki). Skoro sporna rozbudowa została zrealizowana przed wejściem w życie tego rozp., ustalenie odległości od granicy może więc nastąpić po odliczeniu grubości styropianu (10-12 cm) oraz tynku zewnętrznego. Zatem przy uwzględnieniu grubości tych warstw (okładzin zewnętrznych) oraz błędu wynikającego z niedokładności pomiaru, wyniki pomiarów dokonanych przez pracowników organów są zbieżne z danymi, wynikającymi z dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Odległość spornej rozbudowy od granicy z działką skarżącego wynosi bowiem 4 m (bez uwzględnienia okładzin zewnętrznych), co spełnia wymogi z § 12 ust. 1 pkt 1 rozp., gdy idzie o sytuowanie budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi w stronę granicy.

Dokumentacja powykonawcza zawiera także analizę nasłonecznienia i naświetlenia pomieszczeń w budynku skarżących, potwierdzającą spełnienie warunków z § 13 ust. 1 i 2 warunków technicznych, aczkolwiek z dokumentacji tej wynika, że budynek skarżących znajduje się w odległości 2,62 m od granicy i w ścianie tej znajduje się okno. Jednak kwestia zgodności z prawem usytuowania budynku skarżących nie była przedmiotem niniejszego postępowania, co nie pozbawia organów nadzoru budowlanego kompetencji wdrożenia odrębnego postępowania z uwagi na zasadę równości wobec prawa.

Gdy zaś idzie o zarzut nierzetelności przedłożonej dokumentacji, podzielić należy stanowisko organów nadzoru budowlanego, że nie mógł on odnieść skutku, gdyż dokumentacja została wykonana przez osoby do tego upoważnione. W szczególności, wyjaśnić przyjdzie, że wymogi dokumentacji geodezyjnej określa

§ 17 rozp. Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U. Nr 25, poz. 133). Zgodnie z tą regulacją, geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza ma na celu zebranie aktualnych danych o przestrzennym rozmieszczeniu elementów zagospodarowania działki. Dokumentacja ta podlega naniesieniu na mapę zasadniczą (§ 20 rozp.). Zatem rozp. nie przewiduje naniesienia przez uprawnionego geodetę odległości, czy wymiarów, a jedynie wymaga naniesienia przestrzennego elementów zagospodarowania.

Wbrew twierdzeniom skarżących, wymogi prawa budowlanego w zakresie dochowania odległości pomiędzy poszczególnymi rodzajami budynków nie dotyczą zabudowy na działce inwestora. Przepis § 12 ust. 7 rozp. z 2002 r., jednoznacznie wskazuje, że chodzi o wymogi sytuowania budynku inwentarskiego lub gospodarczego w odległości nie mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budynku mieszkalnego. Stąd też bez znaczenia jest kwestia odległości spornej rozbudowy od innych obiektów budowlanych na działce inwestora.

Nie mógł też odnieść skutku zarzut naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego. Zarówno plan obowiązujący w dacie budowy, jak i w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego, przywołane przez organ I instancji, przeznaczają bowiem teren pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Inwestor legitymował się ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, wydaną pod rządami nieobowiązującego już planu z 1994 r. Zdaniem sądu administracyjnego, miarodajne dla oceny zgodności budowy z przepisami są jednak zapisy aktualnego planu (Dz. Urzęd. Woj. Śl. Z 2006 r. Nr 84, poz. 2383). Działka inwestora położona jest na terenie o symbolu MN1, dla której dopuszczalne są maksymalnie 3 kondygnacje, powierzchnia zabudowy – 50 %, z tym że § 15 ust. 3 pkt 8 uchwały, dopuszcza odstępstwo co do powierzchni zabudowy dla budynków istniejących. Z przedłożonej dokumentacji powykonawczej wynika zaś, że współczynnik zabudowy działki inwestora wynosi 60 % - przy uwzględnieniu powierzchni budynku mieszkalnego po rozbudowie oraz znajdujących się na działce budynków gospodarczego i inwentarskiego, które skarżący określili jako nielegalne, aczkolwiek obiekty te naniesiono na mapę geodezyjną.

Stąd też niewątpliwie sam budynek mieszkalny nie narusza wyznaczony w planie miejscowym współczynnik intensywności zabudowy, a co więcej, z uwagi na fakt, że został zrealizowany przed wejściem w życie uchwały z 2006 r., dopuszczalne jest odstępstwo w świetle 15 ust. 3 pkt 8.

Przedmiotowy obiekt po rozbudowie ma zaś nadal charakter budynku mieszkalnego jednorodzinnego, mimo że znajdują się w nim dwa mieszkania w rozumieniu § 3 pkt 9 warunków technicznych..., czyli zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Z mocy definicji ustawowej, zawartej w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy bowiem rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych.

W konsekwencji, przedmiotowy budynek po rozbudowie nadal spełnia wymogi zabudowy jednorodzinnej, mimo że posiada dwa mieszkania z trzema wejściami – dwa wejścia do każdej części mieszkalnej oraz dodatkowe samodzielne wejście do pomieszczeń piwnicy w rozbudowanej części.

Nie ma zaś żadnego prawnego znaczenia fakt, że budynek przygotowany jest do jeszcze jednego źródła ciepła. W aktach postępowania znajduje się też dokumentacja wszystkich instalacji (część dokumentacji złożono w toku oględzin), w tym protokół odbioru technicznego instalacji c.o.

Nie mógł zatem odnieść skutku postulat skarżących, aby nakazać inwestorowi zamurowanie dwóch wejść do nowej części budynku i przystosowanie wszystkich instalacji. Co więcej, § 15 ust. 2 pkt 1 lit. f) planu miejscowego, dopuszcza dla terenu o symbolu MN 1, nawet zabudowę wielorodzinną do 4 mieszkań.

Wreszcie, bez znaczenia dla wyniku sprawy jest zarzucona przewlekłość postępowania oraz kwestionowanie fachowości pracowników organu I instancji. Zdaniem sądu administracyjnego, poczucie skrzywdzenia skarżących ma zaś charakter subiektywny. W ramach postępowania na gruncie prawa budowlanego ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, do których należy zaliczyć właścicieli nieruchomości sąsiednich, sprowadza się bowiem do zbadania wymogów prawa budowlanego. Ochrona przed skutkami innych uciążliwości możliwa jest jedynie na drodze procesu cywilnego przed sądem powszechnym. Jedynie w postępowaniu przed takim sądem dopuszczalne jest też rozstrzygnięcie sporu na tle przebiegu granic i położenia znaków granicznych.

Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 tej ustawy.

sw