Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1252/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 71
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO" albo "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania spółki [...] Sp. z o.o. w M. (dalej "skarżącej" albo "inwestora") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej także "Wójta") nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., którą to decyzją odmówiono określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanej przez skarżącą budowy 10 obiektów inwentarskich dla hodowli brojlera kurzego o obsadzie 60 000 szt. każdy (łącznie 2400 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą na działce o nr ew. [...] w miejscowości M., gm. [...] – uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] marca 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżąca zwróciła się do Wójta o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (dalej "decyzji środowiskowej") dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektów inwentarskich dla hodowli brojlera kurzego o obsadzie 60 000 szt. każdy (łącznie 2400 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą na działce o nr ew. [...] w miejscowości M., gm. [...] (dalej "przedsięwzięcie" albo "inwestycja"). Do wniosku dołączono kopię mapy ewidencyjnej, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zaświadczenie o przeznaczeniu terenu działki.

2. Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Wójt zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia.

3. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. (dalej "RDOŚ") uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.

4. Opinią sanitarną Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. zaopiniował planowane przedsięwzięcie bez zastrzeżeń.

5. W toku prowadzonego postępowania Wójt dokonał szeregu czynności procesowych, w tym w szczególności w dniu [...] kwietnia 2015 r. rozprawę administracyjną przeprowadził.

6. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Wójt odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia.

7. Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżąca wniosła do SKO odwołanie od decyzji Wójta, podnosząc przeciwko orzeczeniu szereg zarzutów.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. SKO rozpatrzyło odwołanie skarżącej od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., uchylając tę decyzję w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Uzasadniając zaskarżone orzeczenie odwoławcze, SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. W sprawie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji Wójta w całości i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia na zasadzie art.138 § 2 k.p.a.

2. [niedostateczna analiza wariantów przedsięwzięcia] Kluczowym elementem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Prawidłowo sporządzony raport winien zawierać elementy, o których mowa w art. 66 ustawy. Istotnym składnikiem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest opis wariantu proponowanego, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem tegoż wyboru (art. 66 ust. 1 pkt. 5 ustawy). Wariantowanie przedsięwzięcia jest w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko szczególnie istotne - raport nie stanowi bowiem opinii biegłego, gdyż ustawa nie wymaga sporządzenia go przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, lecz jest dowodem prywatnym, podlegającym ocenie przez organ rozpoznający sprawę. Aby zapewnić organowi możliwość jak najpełniejszej oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania, a nawet wyboru innego, niż zaproponowany przez inwestora, wariantu. Wynika to wprost z art. 81 ustawy, który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Znaczenie wariantowania w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika również z art. 68 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazać m.in. rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania.

Odnosząc powyższe uwarunkowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy stwierdzić, co następuje:

(-) W treści raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dziesięciu obiektów inwentarskich dla hodowli brojlera kurzego o obsadzie 60 000 szt. każdy (łącznie 24000 DJP) wraz z niezbędna infrastrukturą Kolegium stwierdza, że w pkt 7 raportu (str. 64) wskazano na opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, - wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Bliższa analiza treści tej części raportu prowadzi jednakże do wniosku, iż zawiera ona jedynie opis wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Brak jest opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Opis wariantu alternatywnego sprowadza się do zastąpienia wnioskowanego przedsięwzięcia poprzez hodowlę brojlerów indyczych lub hodowlę kur niosek i w zależności od rodzaju hodowli odpowiednie zapotrzebowanie na wodę oraz rodzaj zastosowanego ogrzewania. W uzupełnieniu raportu dokonanym na wezwanie Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2015 r. inwestor przedstawił wariant proponowany przez wnioskodawcę. W dalszym ciągu raport nie został uzupełniony o wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Wyjaśnienia zawarte w uzupełnieniu, iż wariant przedstawiony przez wnioskodawcę jest jednocześnie wariantem najbardziej racjonalnym nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. Uzupełnienie raportu o wskazanie wariantu alternatywnego zawiera powielenie opisu wskazanego w samym raporcie. Tym samym uznać należy, iż inwestor nie przedstawił wariantu alternatywnego dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Poprzez wariant alternatywny rozumieć należy wskazanie innych wariantów danej inwestycji w ramach tego samego wniosku np. poprzez zmniejszenie obsady a nie wskazanie zupełnie innej inwestycji w stosunku do wnioskowanej tak jak to uczynił inwestor określając jako wariant alternatywny hodowlę brojlerów indyczych lub kur niosek. Brak wskazania wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz niespójne i lakoniczne przedstawienie racjonalnego wariantu alternatywnego nie może być uznane za spełniające wymagania z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy;

(-) Wskazanie racjonalnego wariantu alternatywnego jest zasadniczo niezbędne. Na gruncie obowiązujących przepisów wybór wariantu do realizacji przedsięwzięcia należy bowiem do organu. Aby to było możliwe konieczne jest szczegółowe opisanie w raporcie nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę ale i racjonalnego wariantu alternatywnego jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, tak aby organ mógł sam dokonać porównania a nawet wyboru innego niż zaproponowany przez inwestora wariant realizacji przedsięwzięcia. Powyższe wynika wprost z art. 81 ust. 1 ustawy, który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia;

(-) W raporcie nie można poprzestać na wskazaniu wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Zamiarem ustawodawcy było bowiem stworzenie warunków dla szerszego wyboru pomiędzy wariantami oddziaływującymi w różny sposób na środowisko;

(-) Zgodnie ze stanowiskiem judykatury środowisko stanowi dobro publiczne, zaś jego ochrona, zgodnie z art. 74 ust. 2 Konstytucji RP jest obowiązkiem władz publicznych. Dlatego inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany. Kryterium ekonomiczne może stanowić element uzasadnienia wyboru określonego wariantu, ale nie usprawiedliwia pominięcia w raporcie, co do zasady analizy racjonalnego wariantu alternatywnego, jak również wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2012 r., II OSK 1238/11., wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2015 r., II SA/Bd 14443/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

(-) Tego rodzaju uchybienie raportu jak brak opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz racjonalnego wariantu alternatywnego musi być uznane za wadę pozbawiającą tego rodzaju dowód przydatności dla postępowania wymagającą uzupełnienia przez organ pierwszej instancji. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że opracowanie raportu z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej uznaje się za wadę postępowania dowodowego, która nie może być konwalidowana i zawsze stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt ll OSK 1848/10, z dnia 2 grudnia 2014 r., akt II OSK 2916/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

3. [brak analizy oddziaływań skumulowanych] W myśl art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio - i długoterminowe, stałe i chwilowe - oddziaływania na środowisko, wynikające z istnienia przedsięwzięcia (lit. a), wykorzystywania zasobów środowiska (lit b) i emisji (lit. c). Jak wskazano wyżej raport musi uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle przepisu art. 66, ponieważ jest kluczowym dowodem w tym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2313/13 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Obowiązek uwzględnienia powiązań planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć na ten sam obszar wynika wprost z treści art. 63 ust. 1 pkt 1 b ustawy.

W ocenie SKO przedłożony w niniejszej sprawie raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia nie zawiera w istocie oceny skumulowanego oddziaływania na środowisko. Autor raportu na stronie 108 opracowania w punkcie 10.2 zawarł wyjaśnienia odnośnie oddziaływania skumulowanego. Z treści wynika, że najbliższe, zwarte zabudowania występują w odległości około 909,60 m od strony południowej, najbliższe budynki inwentarskie występują w odległości 595,69 od strony południowej względem granicy przedmiotowej parceli. Powołując się na dopuszczalne wartości hałasu dla zabudowy zagrodowej oraz obliczenia dla wszystkich emitowanych substancji poza granicami terenu inwestora autor raportu stwierdził, że nie wystąpi skumulowane oddziaływanie dla przedmiotowej inwestycji. Dokonując analizy akt przedmiotowej sprawy, SKO stwierdza, iż: na działce nr [...] (według organu pierwszej instancji w odległości około 600 m) prowadzona jest przez skarżącą hodowla zwierząt o obsadzie 774 DJP, na działce nr [...] prowadzona jest przez Pana P. S. hodowla zwierząt o obsadzie 140 DJP. Ponadto na działce nr [...], znajdującej się w odległości około 15 m od działki nr [...] planowana jest przez Pana P. S. inwestycja polegająca na budowie tuczami przeznaczona do chowu 1980 szt. tuczników. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wójt wezwaniem z dnia [...] maja 2015 r. wezwał autora raportu o jego uzupełnienie poprzez wyjaśnienie oddziaływania skumulowanego. W wyjaśnieniach do raportu (z dnia [...] czerwca 2015 r.) wskazano, że z przedstawionych w raporcie obliczeń wynika, że dla wszystkich emitowanych substancji poza granicami terenu inwestora spełnione są standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz rozporządzeniu w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Jednocześnie zgodnie z rozporządzeniem w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku inwestycja nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych normatywów immisji hałasu na terenach chronionych akustycznie. Z powyższego wynika, że obszar oddziaływania przedsięwzięcia ograniczony zostanie do terenu wnioskowanej działki. Stwierdzono, że nie wystąpi skumulowane oddziaływanie dla przedmiotowej inwestycji pomimo występowania w sąsiedztwie inwestycji budynków inwentarskich o podobnym charakterze.

Zdaniem organu odwoławczego w przedłożonym raporcie jak i jego uzupełnieniu nie została przeprowadzona żadna analiza na temat szkodliwych substancji jak i hałasu z istniejących inwestycji, ich ewentualnej kumulacji z substancjami z dziesięciu kurników objętych planowanym przedsięwzięciem, a tym samym analiza zakresu negatywnego oddziaływania wszystkich inwestycji na środowisko ludzi. Poza ogólnym stwierdzeniem, iż nie wystąpi skumulowane oddziaływanie dokumenty nie zawierają żadnych wyliczeń, analizy rysunków izolinii stężeń oraz izofon pod kątem ewentualnego "nakładania się" emisji. W tym też zakresie powoływanie się na decyzję środowiskową, wydana przez Wójta dla inwestycji zlokalizowanej na działce [...] i stwierdzającej, iż jej eksploatacja nie spowoduje przekroczenia standardów jakości środowiska jako uzasadnienie dla braku kumulacji z przedmiotową inwestycją uznać należy za dowolne i nie poparte żadnymi dowodami. Brak danych w zakresie kumulacji oddziaływań czyni ocenę oddziaływania skumulowanego nierzetelną i nie opartą na konkretnych danych. Braki w tym zakresie pozwalają przyjąć, iż przedłożony raport pomimo jego uzupełnienia nadal nie zawiera w istocie oceny oddziaływania skumulowanego odnośnie powietrza i klimatu akustycznego, co czyni nieodpowiadającym wymogowi art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy.

SKO podziela jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie, iż w sytuacji potencjalnej możliwości kumulacji oddziaływań planowanej inwestycji z innymi, należy dokonać analizy i wyliczeń tych oddziaływań łącznie (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 9 października 2013 r, II SA/Bk 212/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r.,ll SA/Bk 667/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 16 września 2014 r., II SA/Bk 315/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r, II SA/Lu 444/15, www.orzeczenia.nba.qov.pl).

4. [brak analizy możliwych konfliktów społecznych] Kolejnym obligatoryjnym elementem, który powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest analiza możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Kolegium zauważa, że przedłożony przez inwestora raport w swej pierwotnej wersji, w części odnoszącej się do analizy możliwych konfliktów społecznych, związanych z planowanym przedsięwzięciem, w ogóle nie przewidywał możliwości wystąpienia konfliktów społecznych w aspekcie obowiązujących norm prawnych w zakresie ochrony środowiska. Zdaniem autora raportu planowane przedsięwzięcie nie powinno być powodem uzasadnionych merytorycznych skarg i konfliktów społecznych w szczególności na tle ekologicznym i nie są one przewidywane (str. 123, 124 raportu). Kolegium zaznacza, że na początkowym etapie procedowania o wydane decyzji środowiskowej, zwłaszcza w sytuacji, gdy załącznikiem do wniosku jest raport o oddziaływaniu na środowisko (przy przedsięwzięciach mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko) takie stanowisko uznać można za uzasadnione. Nie mniej jednak Kolegium wskazuje na to, iż w niniejszej sprawie konflikty społeczne ujawniły się po przedstawieniu wniosku o wydanie decyzji wraz z raportem w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa. Składane liczne skargi i sprzeciwy przeciwko planowanej inwestycji oraz przeprowadzona przez Wójta rozprawa administracyjna świadczą o istnieniu konfliktu społecznego w związku z planowana inwestycją. Nadmienić należy, że Wójt Gminy [...] wezwaniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. wezwał inwestora o dokonanie analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. W odpowiedzi pełnomocnik inwestora wyjaśnił (pismo z dnia [...] września 2015 r.), iż analiza możliwych konfliktów społecznych została przedstawiona w złożonym raporcie; brak jest zatem jakichkolwiek podstaw prawnych by dokonać analizy przedmiotowych konfliktów społecznych ponownie. Zdaniem pełnomocnika inwestora takiej analizy nie powoduje złożenie krytycznych uwag i wniosków pod adresem przedmiotowego przedsięwzięcia przez osoby biorące udział w postępowaniu z udziałem społeczeństwa.

Zdaniem Kolegium zebrany w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie świadczy o istnieniu konfliktów społecznych. W przedmiotowej sprawie nie tylko nie odniesiono się do tej kwestii w raporcie oraz w wyjaśnieniach do raportu, ale w ogóle nie dostrzeżono i nie odnotowano konfliktu społecznego, wobec czego zabrakło wymaganej przez art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy analizy, nie tylko możliwego ale wręcz istniejącego konfliktu. Zdaniem Kolegium nieprzeprowadzenie analizy możliwości wystąpienia konfliktu społecznego w raporcie nie pozwala na przyjęcie, iż raport sporządzony został zgodnie z wymaganiami prawa. Pominięcie w raporcie istotnego elementu, jakim jest analiza możliwych konfliktów społecznych stanowi istotną wadę raportu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2639/13. www.orzeczeniá.nsa.qov.pl).

5. [zalecenia dla organu I instancji] Dokonując kompleksowej analizy przedłożonego w sprawie raportu oddziaływania na środowisko jako podstawowego dokumentu wraz z jego uzupełnieniem i wyjaśnieniami inwestora, SKO stwierdza, iż dokument ten nie spełnia, jak wskazano wyżej, wymogów z art. 66 ustawy. W takiej sytuacji konieczne jest uzupełnienie przedmiotowego raportu o wskazane powyżej uchybienia. Uzupełnienie raportu o oddziaływaniu na środowisko powoduje konieczność ponownego uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w W. oraz zaopiniowania z Państwowym Powiatowym lnspektorem Sanitarnym w M. W związku z tymi czynnościami należy ponownie przeprowadzić procedurę udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu.

6. [obowiązek zawarcia w decyzji środowiskowej informacji o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa] W przedmiotowej sprawie, w ramach procedury z udziałem społeczeństwa, zostały złożone liczne uwagi i sprzeciwy przez okolicznych mieszkańców. W myśl art. 85 ust. pkt 1a ustawy uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczył się wyłącznie do szczegółowego wykazania, kiedy i o jakiej treści wpłynęły uwagi od społeczeństwa. W ocenie Kolegium organ nie wyjaśnił w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione złożone uwagi i wnioski. Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie konflikt społeczny jest bardzo widoczny. W rozpatrywanej sprawie społeczność lokalna wyraziła swoje stanowisko i wskazała na obawy, co do możliwych zagrożeń, jednakże organ nie ustosunkował sie do nich w żaden sposób, lakonicznie stwierdzając, iż w dużej mierze zasługują na uwzględnienie. Dlatego też organ pierwszej instancji winien dołożyć wszelkiej staranności przy uzasadnieniu decyzji odnośnie złożonych uwag i wniosków w kontekście zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów. Powyższe stanowi o naruszeniu art. 37 pkt 2 w związku z art. 80 ust. 1 pkt 3 oraz art. 85 ust. 2 pktl lit a ustawy. Ponadto Kolegium zauważa, iż pisma składane w niniejszej sprawie przez Państwa R. i A. P. nie zostały podpisane (pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r., [...] lipca 20915 r., [...] października 2015 r.). Natomiast w świetle obowiązujących przepisów prawa sprzeciw społeczeństwa wobec realizacji konkretnej inwestycji nie może być traktowany jako prawo veta, obligujące organ do wydania decyzji negatywnej dla inwestora.

7. [obowiązek zawarcia przy wydawaniu decyzji środowiskowej wyników uzgodnień i opinii] Zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy, przy wydawaniu decyzji Wójt Gminy [...] winien wziąć pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy a uzasadnienie decyzji winno zawierać informacje w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, którym mowa w art.78. Elementów tych zabrakło w decyzji organu pierwszej instancji. Dokonując samodzielnej oceny wydanego w sprawie uzgodnienia oraz opinii w zestawieniu z zebranym materiałem dowodowym Kolegium stwierdza, iż wobec uchybień raportu istnieje konieczność przeprowadzenia ponownej procedury uzgadniającej i opiniującej. Dopiero prawidłowo sporządzony raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko może stanowić podstawę do przeprowadzenia postępowania uzgadniającego oraz opiniującego.

8. [gospodarka nawozami naturalnymi] Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił kwestii gospodarki nawozami naturalnymi, a zwłaszcza wielkości areału, na którym ma być zagospodarowany obornik powstały przy planowanej hodowli. Z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przy planowanej obsadzie 600 000 szt. brojlerów kurzych obornika powstanie 7200 Mg/rok. W ocenie sporządzającego raport, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych (dz. U. Nr 4, poz. 44) obornik w ilości 7200 Mg powinien zostać zagospodarowany na 180 ha gruntów. Natomiast organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na dane wynikające z Opinii Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego w P. z której wynika, że szacunkowa roczna produkcja obornika wyniesie 10770 Mg/rok natomiast rocznie nagromadzony nawóz naturalny powinien być zagospodarowany na minimalnej powierzchni 1692 ha gruntu. Konkluzja wynikająca z powyższej opinii odnośnie zagospodarowania nawozu naturalnego na minimalnej powierzchni 1692 ha znacznie różni się od wniosków wynikających z raportu, gdzie wskazano areał 180 ha. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił tak znaczących różnic w powierzchni gruntów rolnych niezbędnych do zagospodarowania obornika.

Zdaniem Kolegium inwestor winien zapewnić odpowiednią powierzchnię gruntów rolnych do zagospodarowania powstałej w toku produkcji gnojowicy. Z raportu wynika, że inwestor posiada 90 ha gruntów własnych i na tych gruntach zostanie wykorzystane 3600 Mg obornika/rok. W raporcie brak jest potwierdzenia posiadania wskazanej powyżej ilości gruntów przez inwestora oraz brak jest szczegółowych informacji na temat gruntów posiadanych przez "innych rolników" i podpisanych z nimi umów na odbiór obornika. Nie bez znaczenia jest fakt, iż inwestor prowadzi już inną działalność, która generuje powstawanie obornika i zasadne jest zbadanie czy nie zachodzi kumulacja zagospodarowania obornika na tych samych gruntach rolnych. Zdaniem Kolegium kwestia zagospodarowania obornika w tym powierzchnia gruntów ornych na jakie będzie wywożona gnojowica powinna być wyczerpująco wyjaśniona. Na powyższe wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 6 listopada 2014 r, II SA/Bk 404/15 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 24 kwietnia 2015 r., II SA/Kr 113/15.

9. [kwestia wywiązywania się przez inwestora z obowiązków środowiskowych] W uzasadnieniu decyzji Wójt poddał w wątpliwość wywiązywanie się przez inwestora z obowiązków środowiskowych. Teza ta, pomimo tego, iż stanowi podstawę do wydania decyzji odmownej, nie znalazła odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Ze względu na wątpliwości Wójta Gminy [...], co do rzetelności prowadzonej działalności, organ pierwszej instancji, mając na uwadze treść art. 7 i 77 Kpa może przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające i zwrócić się do właściwych organów i jednostek np. do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w M. o udzielenie informacji w zakresie przestrzegania przepisów wymagań ochrony środowiska.

10. [osoba właściwa do uzupełnienia raportu] Uzupełnienia raportu winny być sporządzone przez Pana J. J. jako autora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

11. [zalecenia dla organu I instancji – cd] Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji winien wezwać sporządzającego raport o jego uzupełnienie o kwestie wskazane w powyższym uzasadnieniu a następnie dokonać ponownego uzgodnienia z dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięgnąć opinii inspektora sanitarnego. Następnie należy przeprowadzić postępowanie z udziałem społeczeństwa w pełnym zakresie. Wydana decyzja administracyjna winna bezwzględnie spełniać wszelkie wymogi wynikające z art. 85 ustawy.

12. [ustosunkowanie się do zarzutów odwołania] Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium wyjaśnia, że:

(-) Fakt zaakceptowania raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko przez dwa wyspecjalizowane organy tj. przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz Państwowego Powiatowego inspektora Sanitarnego w M. nie świadczy o tym, iż w toku postępowania wyjaśniającego zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy nie mogą dokonywać oceny przedłożonego raportu pod kątem przesłanek wynikających z art. 66 ustawy. Skoro w ocenie organu odwoławczego przedłożony raport nie spełnia wymagań wynikających z tego przepisu to zasadne jest jego uzupełnienie i poddanie ponownemu uzgodnieniu i opiniowaniu;

(-) W ocenie Kolegium inwestor na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie ma obowiązku legitymowania się planem nawożenia oraz pozwoleniem zintegrowanym. Nie mniej jednak z przytoczonego powyżej orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że inwestor winien wykazać areał potrzebny do zagospodarowania gnojowicy;

(-) Kolegium znana jest treść nowelizacji ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jednakże fakt planowania na działce sąsiedniej (nr [...]) inwestycji polegającej na hodowli 1980 tuczników nie może pozostawać bez wpływu na kumulację oddziaływań. Obowiązek uwzględniania powiązań planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć na ten sam obszar wynika wprost z treści art. 63 ust. pkt 1 b ustawy. Na konieczność badania skumulowanego oddziaływania nawet w przypadku jeszcze nie zrealizowanych przedsięwzięć wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 grudnia 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2181/12).

III. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. skarżąca spółka wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję SKO z dnia [...] marca 2016 r., podnosząc przeciwko orzeczeniu odwoławczemu zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

1) przepisów prawa materialnego, to jest art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie przedstawia wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz przedstawione wariantowanie przedsięwzięcia nie spełnia wymogów tego przepisu, oraz zawarcie w uzasadnieniu decyzji wytycznych w zakresie obowiązku przedstawienia wariantowania, podczas gdy wariant przedstawiony do realizacji przez wnioskodawcę jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska,

2) art. 66 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy ocenowej poprzez ich błędną interpretację i przyjęcie, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko błędnie ocenia analizę braku skumulowanych oddziaływań oraz zawarcie w uzasadnieniu decyzji wytycznych w zakresie obowiązku ustalenia występowania skumulowanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z innymi projektowanymi i realizowanymi przedsięwzięciami, dla których nie wydano chociażby ostatecznej decyzji środowiskowej, czym rażąco naruszył wskazane przepisy poprzez ich błędną wykładnię,

3) art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy ocenowej poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, iż ujawnione w toku postępowania z udziałem społeczeństwa w ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej konflikty społeczne winny znaleźć się w treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, podczas gdy złożone w trakcie postępowania z udziałem społeczeństwa uwagi i wnioski winny być rozpatrzone przez organ wydający decyzję środowiskową,

4) art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie do wymogów raportu o oddziaływaniu na środowisko podczas gdy przepis ten ma zastosowanie do etapu oceny czy istnieje podstawa do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia,

5) przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest art. 77 § 1 oraz art. 80 w związku z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego oraz dokonanie dowolnych oraz wybiórczych, a nie swobodnych ustaleń w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie spełnia wymagań określonych przepisami ustawy,

6) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia podczas, gdy możliwe było wydanie orzeczenia merytorycznego w oparciu o materiał dowodowy, na który powoływał się organ pierwszej instancji oraz przeprowadzone w trybie art. 136 k.p.a. uzupełniające postępowanie dowodowe.

W związku z powyższym skarżąca spółka wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz zobowiązanie organu odwoławczego do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt sprawy, wskazując sposób załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji środowiskowej zgodnej z wnioskiem skarżącej, to jest ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia,

2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca wskazała w szczególności, co następuje:

1. Organ odwoławczy zobowiązany był do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji oraz wydania decyzji merytorycznej, z uwagi na okoliczność, iż zebrany przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy, który został uzupełniony przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. pozwala na wydanie decyzji środowiskowej.

2. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art.66 ust.1 pkt 5 ustawy ocenowej.

W świetle poglądów orzecznictwa sądowego SKO nie mogło dokonać samodzielnej, dyskwalifikującej oceny merytorycznej treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymagało to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Ocena raportu przez organ administracji dotyczy w szczególności kwestii, czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy ocenowej, a więc nie może to być ocena merytoryczna. Gdyby organ chciał takiej merytorycznej oceny dokonać powinien powołać dowód z uzupełniającej opinii biegłego, posiadającego wiadomości specjalne z tej dziedziny wiedzy. Kontrdowody wprowadzane przeciw specjalistycznemu raportowi powinny reprezentować wartość merytoryczną na co najmniej równym poziomie kompleksowości, a nie stanowić jedynie niepoparte głębszą analizą uwagi negujące założenia w nim zawarte.

W toku postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej, w świetle zgromadzonej dokumentacji, musi nastąpić m.in. zidentyfikowanie wariantu najbardziej korzystnego dla środowiska (patrz elementy raportu art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o cenach) oraz ocena, czy proponowany przez inwestora wybór wariantu, - którym nie musi być najkorzystniejszym dla środowiska, co wynika z treści art. 66 ust. 1 pkt 7 ustawy o ocenach, w myśl zasady zrównoważonego rozwoju - art. 1 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 13 i 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze, zm.), może być zaakceptowany (z uwzględnieniem kosztów środowiskowych, społecznych, ekonomicznych i innych).

Oznacza to, iż inwestor, o ile nie proponuje wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, jest obowiązany przedstawić w raporcie przesłanki przemawiające za realizacją preferowanego wariantu, w tym np. analizy ekonomicznej realizacji przedsięwzięcia w innych wariantach, identyfikację kosztów społecznych (np. wyburzenia budynków itp.), szacunek rentowności przedsięwzięcia w wybranym wariancie (np. jak w rozpatrywanym przypadku - lokalizacyjnym), to znaczy okoliczności potwierdzające zasadność dokonanego wyboru. Kwestie te w takim przypadku podlegają, co do meritum ocenie organu właściwego w sprawie wydania decyzji środowiskowej, jako istotne dla sposobu rozpatrzenia sprawy.

Przechodząc do meritum niniejszej sprawy, przedstawiony wariant realizacji przedsięwzięcia jest wynikiem żądanego przez wnioskodawcę poziomu produkcji i programu technologicznego, istniejących uwarunkowań terenowych (kształtu działek, sąsiedztwo parceli), wymagań przepisów branżowych - przepisy poszczególnych branż (rozporządzenia, normy, wytyczne). Rozważania dotyczące lokalizacji obiektów były uwarunkowane wielkością działki oraz oddaleniem budynku od terenów nie należących do Inwestora.

Przedstawiona przez inwestora technologia chowu brojlerów - dobór wielkości budynków, systemu wentylacji, strategia karmienia i pojenia, została opracowana z zachowaniem przepisów branżowych dotyczących hodowli zwierząt. Inwestor zastosował najkorzystniejszy dla środowiska wariant realizacji przedsięwzięcia.

Przedstawione przedsięwzięcie nie ma wariantów alternatywnych pod względem racjonalności - jedynym racjonalnym sposobem prowadzenia hodowli jest hodowla w odpowiednio wyposażonych budynkach inwentarskich.

Ewentualne warianty mogą dotyczyć karmienia, pojenia lub konstrukcji budynku, jednak w tym wypadku nie będzie miało to znaczących skutków dla wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Wariant dotyczyć również może rodzaju zastosowanego ogrzewania. Na terenie przedmiotowej inwestycji do ogrzewania budynku będzie stosowany gaz płynny, propan. Wariant przedstawiony przez wnioskodawcę jest jednocześnie wariantem najbardziej racjonalnym, gdyż zakłada prowadzenie hodowli przy jak najmniejszym nakładzie prac za pomocą technologii dostosowanej do takiej wielkości i wydajności gospodarstwa oraz w technologii powszechnie stosowanej przy hodowli brojlerów, zgodnej z wymogami przepisów unijnych i krajowych. Wariantem alternatywnym dla projektowanego przedsięwzięcia jest hodowla w poszczególnych obiektach brojlerów indyczych - łącznie 100 000 szt. bądź 600 000 szt. kur niosek (również 2400 DJP). Dla 10 kurników o obsadzie 60 000 szt. każdy będzie wykorzystywane: 600 000 szt. * 0,5 dm3/dobę =300 000 dm3/dobę = 300 m3/dobę. Przedstawione obliczenia zużycia wody dla wariantu alternatywnego wskazują, iż zapotrzebowanie na wodę dla planowanego wariantu będzie niższe od wariantu alternatywnego. Wariant alternatywny może dotyczyć również rodzaju zastosowanego ogrzewania. Na terenie przedmiotowej inwestycji do ogrzewania budynku będzie stosowany gaz płynny. Zastosowanie kotłowni węglowych wiązałoby się z emisją dwutlenku węgla oraz dużej ilości siarki. Ponadto do atmosfery dostają się też pewne ilości pierwiastków radioaktywnych. Popioły są toksyczne, palacz jest narażony na niekorzystne ich działanie na drogi oddechowe. Spalanie węgla powoduje również powstawanie popiołu. Zatem powstałby większy strumień odpadów. W/w warianty byłby mniej korzystne dla poszczególnych komponentów środowiskowych (emisja , odpady, wpływ na ludzi, rośliny).

3. W odniesieniu do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy ocenowej:

W obowiązującym stanie prawnym brak jest jakichkolwiek podstaw do żądania przeprowadzenia w raporcie oceny skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, dla których nie wydano chociażby decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Obowiązek taki wprowadzi z dniem 1 stycznia 2017 r. ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 r., poz. 1936). W dodanym do art. 66 ust. 1 punkcie 3 b ustawy ocenowej ustawodawca wprowadził obowiązek zamieszczenia w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko informacji na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Obowiązek ten jednak dotyczy stanu prawnego po 1 stycznia 2017 r., a poza tym dotyczy przedsięwzięć dla których wydano już decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach i tylko w zakresie, W jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. W obowiązującym stanie prawnym ocenę wystąpienia skumulowanego oddziaływania dokonuje się w oparciu o istniejące i funkcjonujące obiekty i instalacje, a taka ocena została przeprowadzona w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

4. W odniesieniu do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy ocenowej:

W nieuzasadniony sposób organ odwoławczy dopatrzył się niezgodności treści raportu z art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy ocenowej poprzez nieprzeprowadzenie tam analizy konfliktów społecznych, które ujawniły się w toku procedury oceny oddziaływania na środowisko przeprowadzanej w ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej. Stanowisko to, błędne i niepoparte obowiązującymi regulacjami prawnym, stanowiło podstawę do zalecenia organowi pierwszej instancji zażądania od inwestora uzupełnienia raportu o analizę przedmiotowych konfliktów. Kolegium nie wyjaśniło przy tym, jak głęboko analiza tych konfliktów miałaby sięgać.

W postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej, w ramach której przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko, należy zapewnić wszystkim zainteresowanym możliwość wypowiedzenia się na temat planowanego przedsięwzięcia. Uwagi i wnioski, w tym również krytyczne wobec planowanego przedsięwzięcia, winny być rozpatrzone przez organ orzekający w sprawie, nie zaś przez autora raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Jednocześnie pozbawione podstaw prawnych było nałożenie przez organ odwoławczy obowiązku uzupełnienia przedłożonego przez inwestora raportu ściśle przez jego autora. Autorem takiego uzupełnienia może bowiem każda osoba, posiadająca konieczne wiadomości specjalne.

5. W odniesieniu do zarzuty naruszenia art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy ocenowej:

Przepis art. 63 ust. 1 ustawy ocenowej wskazuje kryteria, jakimi powinien kierować się organ administracji, nakładający obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Przepis ten nie znajduje natomiast zastosowania do oceny raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Kryteria ta mają ponadto charakter ogólny i choć organ musi je wszystkie przeanalizować to nie oznacza, że przy każdej planowanej inwestycji one zaistnieją.

6. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a.:

Organ nie może ograniczyć się do ogólnego stwierdzenia, że złożony przez wnioskodawcę raport zawiera błędy, ewentualnie nieprawdziwe, czy też niewyczerpujące ustalenia. Dopuszczalność zgłoszenia zastrzeżeń do raportu jest bowiem uzależniona od powołania się przez organ na stosowną specjalistyczną ekspertyzę, wykazującą wady tegoż raportu. Niedochowanie wskazanego wyżej wymogu przez organ obliguje do uznania sformułowanych przezeń zarzutów, jako nie popartych wiadomościami specjalistycznymi, za gołosłowne. Tak właśnie należy postrzegać wywodzone przez SKO, a nie znajdujące potwierdzenia w rzeczywistości, uchybienia raportu w zakresie wskazania wariantów alternatywnych, analizy konfliktów społecznych oraz skumulowanej oceny oddziaływania na środowisko. Dywagacje SKO, dotyczące m.in. sposobu wykazania istnienia skumulowanych oddziaływań wskazują na to, iż przedmiotem oceny organu było w istocie inne przedsięwzięcie, o czym świadczy użycie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego na stronie 5 sformułowania: "Wójt Gminy [...]". Powyższa okoliczność dowodzi schematyzmu ocen SKO, nie popartego analizą materiału dowodowego.

Za zupełnie pozbawiony podstaw prawnych i faktycznych uznać należy, stwierdzony przez Kolegium obowiązek dysponowania przez inwestora odpowiednią powierzchnią gruntów rolnych do zagospodarowania powstałej w toku produkcji gnojowicy. Okoliczność ta świadczy o tym, iż organ odwoławczy w ogóle nie rozpatrzył materiału dowodowego w sprawie i nie dysponuje nie tylko wiadomościami specjalnymi potrzebnymi do oceny raportu o oddziaływaniu na środowisko ale również podstawowymi informacjami związanymi z planowanym przedsięwzięciem, a znajdującymi się w aktach sprawy. Planowane przedsięwzięcie polegające na hodowli brojlera kurzego nie produkuje odpadu w postaci gnojowicy, a obornik. Tak jak wskazano to w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko obornik będzie rozdysponowywany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tym niemniej nic nie stało na przeszkodzie by warunek ten dodatkowo określić w decyzji środowiskowej. Na etapie decyzji środowiskowej, która jest pierwszym zezwoleniem w wieloetapowym procesie inwestycyjnym brak jest prawnego obowiązku realizacji inwestycji, tym bardziej brak jest obowiązku wykazywania, iż strona dysponuje niezbędnym areałem gruntów do rozdysponowywania obornika. Rodziłoby to bowiem niczym nieuzasadnione obowiązki na wczesnym etapie planowanego przedsięwzięcia, takie jak konieczność zapewnienia sobie tytułów prawnych dla bliżej nieokreślonego czasowo przedsięwzięcia. Tymczasem już sama długość postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją pozwala na przyjęcie tezy, iż inwestor nie może przewidzieć, kiedy realnie ta chwila by nastąpiła. Nie oznacza to jednak, iż w przypadku braku takiego obowiązku na etapie decyzji środowiskowej, będzie on naruszał istniejące przepisy w tym zakresie na etapie funkcjonowania przedsięwzięcia.

7. W odniesieniu zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.:

Rozstrzygnięcie odwoławcze, przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a., może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r" sygn. akt II OSK 2323/12, publ. CBOSA). W przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a to w związku z faktem, że obowiązkiem organu odwoławczego było ewentualne uzupełnienie postępowania dowodowego stosownie do art. 136 k.p.a., a następnie orzeczenie co do istoty sprawy.

7. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a.:

Przed wydaniem decyzji odwoławczej SKO uniemożliwiło skarżącej spółce złożenie wniosku o przeprowadzenie przez organ, w trybie art. 136 k.p.a., uzupełniającego postępowania dowodowego i pełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co umożliwiłoby wydanie decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy.

8. Okoliczności sprawy uzasadniają zastosowanie przez Sąd środka przewidzianego w art.145a p.p.s.a., tj. (w następstwie uchylenia zaskarżonej decyzji) zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji lub wskazanie sposobu załatwienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji odwoławczej w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art.134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie.

VI. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] marca 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym SKO orzekło jako organ odwoławczy, było ustalenie na podstawie art.71 ust.1, ust.2 pkt 1 i nast. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, polegającego na budowie 10 obiektów inwentarskich dla hodowli brojlera kurzego o obsadzie 60 000 szt. każdy (łącznie 2400 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą na działce o nr ew. [...] w miejscowości M., gm. [...]. Planowane przez skarżącą spókę przedsięwzięcie spełnia kryteria przedsięwzięcia zawsze mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko, przewidzianego w §2 ust.1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. nr 213, poz.1397) – chodzi zatem o chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza).

O ile organ I instancji, tj. Wójt rozstrzygnął przedmiotową sprawę na niekorzyść skarżącej spółki, odmawiając ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, o tyle SKO uznało tę decyzję za przedwczesną, tj. wydaną w warunkach niewyjaśnienia przez organ stanu faktycznego w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i w efekcie powyższego, działając na podstawie art.138 § 2 k.p.a., uchyliło decyzję Wójta oraz przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ocena sprawy, sformułowana w decyzji odwoławczej SKO, znajduje pełną aprobatę Sądu za wyjątkiem słusznie kwestionowanego w skardze, a zbyt daleko idącego stanowiska SKO, że zalecone przez ten organ inwestorowi uzupełnienie raportu (do którego ma dojść na etapie ponownie przeprowadzonego postępowania przed organem I insytancji) winno być sporządzone ściśle przez tę samą osobę, która sporządzała sam raport (słusznie zatem argumentuje skarga, że w rzeczywistości nie ma żadnych przeszkód prawnych do tego, aby autorem zaleconego uzupełnienia była jakakolwiek inna osoba, posiadająca wymagane wiadomości specjalne). Pozostałe zarzuty skargi nie zasługują jednakże na uwzględnienie, co oznacza, że organ odwoławczy w przekonujący sposób wykazał konieczność powtórzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w sprawie z tych wszystkich przyczyn, które zostały w decyzji SKO wymienione. Jednocześnie Sąd nie formułuje żadnych zastrzeżeń co do prawidłowości zaleceń dla organu I instancji (i dla inwetsora), sformułowanych w decyzji odwoławczej (poza wskzaną wyżej kwestią osoby upoważnionej do sporządzenia zaleconego przez SKO uzupełnienia raportu).

2. Tryb i zasady wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach regulują przepisy Działu V Rozdział 3 (art.71 – 87) ustawy ocenowej. Z art.71 ust.1 ustawy wynika, że przedmiotem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji danego przedsięwzięcia, przez które to przedsięwzięcie rozumieć należy, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy, "zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty". W myśl art.71 ust.2 pkt 1 ustawy ocenowej uzyskanie decyzji środowiskowej jest wymagane dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

W świetle art. 3 ust.1 pkt 8 ustawy ocenowej przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko służy ocenie na wstępnym etapie wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz podjęciu próby wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne oddziaływania na środowisko, które następnie powinny być wykorzystane na dalszych etapach postępowania administracyjnego. Stosownie do powyższego, zgodnie z art. 62 ust.1 ustawy, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c, e) dostępność do złóż kopalin; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu. W myśl art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

3. W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z brzmienia tegoż przepisu wynika, że by zastosować art. 138 § 2 k.p.a. organ obowiązany jest łącznie stwierdzić naruszenie przepisów postępowania oraz wykazać, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W rezultacie możliwość rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. sprowadza się do tych przypadków, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, którego zakres ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Wskazane istotne braki postępowania przed organem I instancji nie mogą być sanowane w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy administracyjnej. Inaczej mówiąc dokonanie ustaleń mających istotny wpływ na wynik sprawy dopiero na etapie postępowania odwoławczego naruszałoby zasadę dwuinstancyjności, bowiem ustalenia te pozbawione zostałyby możliwości dwukrotnej kontroli organów administracji. Wskazane wyżej ustawowe przesłanki, upoważniające organ odwoławczy do zastosowania instytucji z art. 138 § 2 k.p.a. zostały wykazane w niniejszej sprawie przez SKO.

4. Zasadniczym dowodem w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W art. 66 ust. 1 ustawy ocenowej ustawodawca wskazał, jakie niezbędne elementy powinien zawierać raport, jednakże znaczną część problemów związanych z charakterem prawnym raportu oraz jego znaczeniem dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w drodze wykładni rozwiązywało orzecznictwo sądowe.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań danego przedsięwzięcia. W konsekwencji, organy administracji mają obowiązek ocenić na podstawie art. 80 k.p.a. wartość dowodową raportu. Ewentualny brak dostatecznego odniesienia się do istotnych kwestii oznacza, że raport w tym zakresie może zostać uznany za niespełniający wymogów ustawowych (por.: wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2213/13, wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2032/13).

Ocena raportu powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji, co jest niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą zostać uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego (por.: wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 1858/13).

Przeprowadzenie przez organ oceny materiału dowodowego nie może nosić cech dowolności. Aby ocena taka była swobodna tj. dokonana w granicach art. 80 K.p.a., a nie dowolna, musi być oparta na całokształcie materiału dowodowego, a ponadto nie może być traktowana wybiórczo (por. np: wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 464/13).

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. W szczególności organ powinien ustalić, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji tylko wtedy, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. Skuteczność zarzutów wobec raportu może być zróżnicowana w zależności od poparcia ich odpowiednimi dowodami i konkretną argumentacją, jednak w każdym przypadku rzeczą organu administracji jest wyjaśnienie i ocena rozbieżnych stanowisk dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto do weryfikacji raportu stosuje się wszystkie zasady postępowania dowodowego, dlatego w razie wątpliwości w zakresie istotnych okoliczności sprawy, organ może wezwać inwestora do uzupełnienia raportu lub może sięgnąć do innych środków dowodowych. Dlatego nawet, gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia raportu oraz danych w nim zawartych, organ musi samodzielnie ocenić raport. Jest to o tyle ważne, że ze względu na cel prowadzenia postępowania w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, kończącego się wydaniem decyzji, etap ten jest najbardziej właściwy do oceny konkretnych wymagań ochrony środowiska (por.: wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1858/13).

Nie budzi również wątpliwości, że zarzut stawiany raportowi musi być oparty na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem, czyli np. w przypadku zarzutu o braku jego kompletności - z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w orzecznictwie TSUE przyjmuje się bowiem, że opracowanie raportu z naruszeniem tego przepisu, uznaje się za tego rodzaju wadę postępowania dowodowego, która nie może być konwalidowana i zawsze stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (por.: wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2916/12).

Wskazuje się także, że raport jest dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony, mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Posiada on przy tym szczególną moc dowodową. Wyjątkowy charakter raportu wynika z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych i organizacyjnych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Rzeczą organu administracji jest zatem rzetelna, wnikliwa i wszechstronna ocena raportu oraz ewentualnych innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Jest to niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą być uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, m.in. w pozwoleniu na budowę (por.: wyrok NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2999/12, wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2213/13, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2753/12).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraża się także pogląd stwierdzający, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje wady raportu. Podważenie ustaleń raportu, co do zasady, mogłoby nastąpić jedynie poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (por.: wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2032/13).

Zaznacza się również, że choć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie w sprawie o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, to ocena ta z pewnych koniecznych względów musi być ograniczona, gdyż organ nie dysponuje odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty (por.: wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2032/13).

Sporządzony raport winien stanowić samodzielny, kompletny dokument, który rzetelnie, kompleksowo i wszechstronnie przedstawiałby zagadnienia niezbędne do oceny w procedurze uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Raport nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 K.p.a., nie korzysta więc z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym, co oznacza, że zawarte w nim stwierdzenia odnośnie faktów i analizy ich znaczenia podlegają ocenie, jak każdy dowód w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. To właśnie organ, oceniając w szczególności spójność jego treści z pozostałym materiałem dowodowym, ocenia przydatność raportu dla rozstrzygnięcia. Sporządzenie raportu nie zwalnia organu od czynienia własnych ustaleń w zakresie ochrony środowiska zmierzających do zweryfikowania przedstawionych w raporcie danych (por.: wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2633/13).

5. Trafnie uznało orzekające w drugiej instancji SKO, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki do powtórzenia przez Wójta postępowania wyjaśniającego z racji tego, że w postępowaniu dotychczas przeprowadzonym nie zostały ustalone wszystkie okoliczności faktyczne, mające znaczenie z punktu widzenia wyczerpującej oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a dotyczące w szczególności takich istotnych zagadnień, jak: 1) wariantowość przedsięwzięcia, 2) ocena potencjalnego skumulowania oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z oddziaływaniem innych przedsięwzięć, zlokalizowanych w sąsiedztwie, 3) zidentyfikowanie źródeł potencjalnych konfliktów społecznych, związanych z realizacją przedsięwzięcia. Całkowicie trafnie przy tym przyjęło SKO, że niedostatki skontrolowanego przezeń postępowania przed organem I instancji, wynikają z niewyczerpującego zbadania wskazanych wyżej zagadnień w przedłożonym przez inwestora raporcie oddziaływania na środowisko. Raport ten wymaga zatem stosownego uzupełnienia, co prawidłowo wykazał organ odwoławczy, nie przekraczając w żadnym stopniu granic swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a., w tym w szczególności nie dopuszczając się uchybienia, mającego polegać na dowolnym i bezpodstawnym podważaniu takich ustaleń raportu, które poczynione zostały przez jego autora w oparciu o wiedzę specjalistyczną i których podważenie wymagałoby co do zasady powołania się przez organ na specjalistyczny kontrdowód. Dostrzeżone przez SKO niedostatki raportu były zatem wynikiem dokonania przez ten organ nie tylko dopuszczalnej, ale i obligatoryjnej kontroli wiarygodności tego dokumentu pod kątem takich zasadniczych przesłanek oceny specjalistycznych opracowań, będących podstawą ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym, jak kompletność, czy też dostateczna szczegółowość tego dokumentu. Kwestionowanie prawidłowości raportu w tak zakreślonych granicach, bez konieczności powoływania się na specjalistyczne kontrdowody, mieści się całkowicie w kompetencjach organu.

6. Trafnie wskazało SKO na niedostateczne przeanalizowanie w raporcie zagadnienia wariantów planowanej inwestycji, do wskazania których zobowiązywał inwestora art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ocenowej (chodzi tu o: 1) wariant proponowany przez wnioskodawcę, 2) racjonalny wariant alternatywny, 3) wariant najkorzystniejszy dla środowiska).

W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że na podstawie lakonicznego opisu niemożliwe jest dokonanie oceny, czy zasadne jest realizowanie przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez inwestora. Jest to o tyle istotne, że kwestia dotyczy oceny oddziaływania określonego przedsięwzięcia na środowisko, które stanowi dobro publiczne, zaś jego ochrona, zgodnie z art. 74 ust. 2 Konstytucji RP jest obowiązkiem władz publicznych. Dlatego też inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany. Kryterium ekonomiczne może zatem stanowić element uzasadnienia wyboru określonego wariantu, ale nie usprawiedliwia pominięcia w raporcie co do zasady analizy racjonalnego wariantu alternatywnego (por.: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1238/11 oraz wyrok NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2999/12).

Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Warianty przedsięwzięcia nie mogą odbiegać od siebie w takim stopniu, który oznaczałby swoistą zmianę tożsamości tego przedsięwzięcia poprzez przekształcenie jego konstytutywnych, fundamentalnych parametrów i prowadziłby w rezultacie do zaproponowania do realizacji kilku różnych przedsięwzięć tego samego rodzaju. Powinny one poprzestać na korekcie parametrów dokonywanych w ramach jednego przedsięwzięcia. W przypadku przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi wszystkie warianty muszą się mieścić – w zakresie jej lokalizacji – w granicach jednego korytarza, od którego możliwie są jedynie niewielkie odchylenia w poszczególnych wariantach, podyktowane w szczególności potrzebą ochrony siedlisk przyrodniczych poprzez ich ominięcie i pozostawieniem poza liniami wyznaczającymi zasięg inwestycji (por.: wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1605/13).

Nie budzi także wątpliwości, że na gruncie ustawy o udostępnianiu informacji, o ile wariant proponowany przez inwestora może się pokryć z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, to nigdy wariant proponowany przez inwestora nie może się pokryć z wariantem alternatywnym (por.: wyrok z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 464/13).

Formułując w zaskarżonej decyzji wnioski na temat kompletności ustaleń raportu w odniesieniu do wariantów planowanego przedsięwzięcia, SKO stwierdziło, że wprawdzie zapisy pkt 7 raportu (str. 64) sugerują zanalizowanie w tym opracowaniu wszystkich wymaganych prawem wariantów przedsięwzięcia, w tym: 1) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, 2) racjonalnego wariantu alternatywnego, 3) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru, to jednakże bliższa analiza treści raportu nakazuje przyjęcie, że w rzeczywistości zawiera on jedynie opis wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Organ wskazał w tym kontekście, że: (-) raport nie zawiera opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, (-) zamieszczony w raporcie opis wariantu alternatywnego sprowadza się do zastąpienia wnioskowanego przedsięwzięcia poprzez hodowlę brojlerów indyczych lub hodowlę kur niosek i w zależności od rodzaju hodowli odpowiednie zapotrzebowanie na wodę oraz rodzaj zastosowanego ogrzewania, (-) wyjaśnienia zawarte w uzupełnieniu raportu, iż wariant przedstawiony przez wnioskodawcę jest jednocześnie wariantem najbardziej racjonalnym nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, (-) uzupełnienie raportu o wskazanie wariantu alternatywnego zawiera powielenie opisu wskazanego w samym raporcie, (-) poprzez wariant alternatywny rozumieć należy wskazanie innych wariantów danej inwestycji w ramach tego samego wniosku np. poprzez zmniejszenie obsady a nie wskazanie zupełnie innej inwestycji w stosunku do wnioskowanej tak jak to uczynił inwestor określając jako wariant alternatywny hodowlę brojlerów indyczych lub kur niosek. W oparciu o powyższe ustalenia SKO skonkludowało, że brak wskazania wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz niespójne i lakoniczne przedstawienie racjonalnego wariantu alternatywnego nie może być uznane za spełniające wymagania z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Organ podkreślił przy tym, że prawidłowe wywiązanie się z tych wymagań przez inwestora jest konieczne dla ustalenia przez organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej, czy względy ochrony środowiska nie przemawiają za skorzystaniem z uprawnień przewidzianych w art. 81 ust.1 ustawy ocenowej. Z przepisu tego wynika, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.

W świetle powyższych okoliczności zarzutów skargi, polemizujących z ustaleniami organu odwoławczego, nie sposób podzielić.

7. Sąd podziela w całości i przyjmuje jako własne stanowisko organu odwoławczego, że w przedłożonym raporcie jak i jego uzupełnieniu nie została przeprowadzona wyczerpująca analiza skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z uwzględnieniem faktu, że w sąsiedztwie planowanej inwestycji są już zlokalizowane przedsięwzięcia o podobnym charakterze. Powyższe zaniechanie stanowi o sporządzeniu raportu z naruszeniem art. 66 ust.1 pkt 8 ustawy ocenowej. Wprawdzie nie można zanegować faktu, że art. 66 ust.1 pkt 8 ustawy nie operuje w sposób wyraźny terminem "skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami", tak jak ma to miejsce np. w art. 97 ust.1 in fine oraz art. 97 ust.4b ustawy ocenowej (gdzie mówi się nawet o "oddziaływaniach skumulowanych z innymi realizowanymi, zrealizowanymi i planowanymi przedsięwzięciami"), posługując się w to miejsce ogólną formułą "oddziaływania skumulowane", niemniej wywodzenie stąd istotnych różnic normatywnych zwłaszcza w kontekście przedsięwzięcia mogącego zawsze negatywnie oddziaływać na środowisko jest nieuprawnione.

Podobnie jak SKO, Sąd przyłącza się zatem do linii orzeczniczej, reprezentowanej w przywołanym w zaskarżonej decyzji orzecznictwie sądów administracyjnych, iż w sytuacji potencjalnej możliwości kumulacji oddziaływań planowanej inwestycji z innymi, należy dokonać analizy i wyliczeń tych oddziaływań łącznie (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 9 października 2013 r, II SA/Bk 212/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r. ll SA/Bk 667/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 16 września 2014 r., II SA/Bk 315/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r, II SA/Lu 444/15, www.orzeczenia.nsa.qov.pl).

8. Nietrafnie zarzuca skarga organowi odwoławczemu naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy ocenowej, mające polegać na nie mającym podstaw prawnych (w ocenie skargi), nakazaniu inwestorowi uzupełnienia raportu o analizę konfliktów społecznych, związanych z planowanym przedsięwzięciem. Nietrafność zastrzeżeń skargi w tym zakresie wynika wprost z treści przywołanego przepisu, który jasno wskazuje, iż analizę tego rodzaju raport winien zawierać. Z racji bezspornego wykazania przez organ odwoławczy, że wymagana analiza nie znalazła się w raporcie, postulat stosownego uzupełnienia opracowania jest oczywisty.

9. Jednocześnie trafne są zastrzeżenia organu odwoławczego co do szczegółowo wykazanych braków samej decyzji Wójta, odnoszących się w szczególności do takich kwestii, jak: (-) wywiązywanie się przez inwestora z obowiązków środowiskowych, (-) gospodarki nawozami naturalnymi, (-) zawarcie w decyzji środowiskowej informacji o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa,

10. W świetle orzecznictwa sądowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1994/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, "Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.". Zarzut podniesiony w tym zakresie skardze nie spełnia wskazanych wyżej warunków.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentncji na podstawie art.151 p.p.s.a.