Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 198/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.83
journal: Dz.U. 2021 poz 1098
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - t.j.
article: art.145 § 1 lit.c), art.200, 205§2,206
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy D. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Wójta Gminy D. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021r. znak [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej organ) po rozpatrzeniu zażalenia Wójta Gminy [...] (dalej skarżący) na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...], nieuzgadniające projekt decyzji zezwalającej na usunięcie [...] jesionów [...], brzozy [...] oraz gruszy [...], rosnących

w pasie drogowym drogi publicznej, na działkach o numerach ewidencyjnych: [...], [...], ark. mapy 1, obręb ewidencyjny [...], gmina [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan sprawy był następujący:

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], Starosta [...] na podstawie

art. 83a ust. 2a i 4 ustawy o ochronie przyrody wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], dalej: "RDOŚ w [...]", o uzgodnienie projektu decyzji zezwalającej Wójtowi Gminy [...] na usunięcie drzew rosnących na działkach

o numerach ewidencyjnych [...] i [...], obręb [...], gmina [...]. W projekcie decyzji stwierdzono, że przedmiotowe drzewa charakteryzują się obniżoną żywotnością lub są całkowicie obumarłe. Brak nasadzeń kompensacyjnych, uzasadniono w ten sposób, iż usunięcie przedmiotowych drzew nie zuboży w sposób istotny środowiska, a ich usunięcie może wpłynąć korzystnie na pozostałe drzewa rosnące w alei.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...], RDOŚ w [...] odmówił uzgodnienia ww. projektu decyzji, wskazując, że brak nałożenia obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych jest niezgodny z obowiązującymi przepisami,

a także z właściwymi praktykami ochrony środowiska.

W zażaleniu na w/w postanowienie skarżący, zarzucił naruszenie

art. 83a ust. 2a w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędne

jego zastosowanie i przyjęcie, że uzgadniana decyzja Starosty [...] winna

zawierać obowiązek wykonania nasadzeń zastępczych. Mieszkańcy ul. [...] w [...], skierowali pismo do Wójta Gminy [...] z dokumentacją fotograficzną wskazując na niebezpieczeństwo zagrożenia zdrowia i życia, przez zły stan drzew.

Zaskarżonym postanowieniem Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2021r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując że w przypadku usunięcia drzew, nowe nasadzenia, co do zasady powinny być wykonywane w tym samym miejscu. Jeżeli ze względu na różne okoliczności nie jest to możliwe, wybór innego miejsca powinien wynikać z analizy materiału dowodowego i znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W przypadku konieczności usunięcia drzew z powodu ich złego stanu sanitarnego, w ramach kompensacji winno się dokonywać nasadzeń zastępczych w jak najmniejszej odległości od miejsca, na którym rosły usuwane drzewa, tak aby uzupełniać luki w alejach przydrożnych. Uzgadniana decyzja Starosty [...] winna zawierać obowiązek wykonania nasadzeń zastępczych, warunki prowadzenia nasadzeń zastępczych oraz zobowiązanie wnioskodawcy do dokonania nasadzeń w ilości 1:1.

Z takim stanowiskiem nie zgodził się Wójt Gminy [...] wywodząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2021r. znak [...]

i zarzucając naruszenie:

- art. 83c ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.2021.1098 z póżn. zm.) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie,

że w niniejszej sprawie wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu powinna być uzależniona od określonych przez organ nasadzeń zastępczych, pomimo

że przepis ten jest przepisem fakultatywnym i nałożenie na stronę obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych uzależnia od wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 83c ust. 4 tej ustawy,

- art. 83c ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie występują przesłanki warunkujące wydanie zgody na usunięcie drzew od wykonania przez stronę nasadzeń zastępczych, pomimo braku istnienia takich przesłanek,

- art. 85 § 1 k.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie bez przeprowadzenia wszystkich niezbędnych dowodów, w tym w szczególności bez przeprowadzenia dowodu z oględzin w miejscu, gdzie mają być usunięte drzewa,

- art. 124 § 2 k.p.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienie ogólnych stwierdzeń i rozważań, które nie odnoszą się do niniejszego, konkretnego przypadku sprawy i w rezultacie nie pozwalają na wyjaśnienie wszystkich podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu argumentów podważających zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o:

- uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...];

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

- rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie

art. 119 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1

pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonego postanowienia, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że narusza ono prawo.

Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegało postanowienie z dnia [...] grudnia 2021r. znak [...] Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydane

w wyniku rozpatrzenia zażalenia Wójta Gminy na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...], nieuzgadniające projekt decyzji zezwalającej na usunięcie [...] jesionów [...], brzozy [...] oraz gruszy [...], rosnących w pasie drogowym drogi publicznej, na działkach

o numerach ewidencyjnych: [...], [...], ark. mapy 1, obręb ewidencyjny [...], gmina [...].

Zgodnie z art. 83 c ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.2021.1098 z póżn. zm.) organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych (ust.1). Wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu (ust.3). Organ, wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu:

1) wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie;

2) wartość kulturową;

3) walory krajobrazowe;

4) lokalizację (ust.4).

Treść przytoczonego przepisu jednoznacznie wskazuje, że jakie czynności organ powinien wykonać przed załatwieniem wniosku o wydanie zezwolenia

na usunięcie drzewa. Wbrew stanowisku organu udzielenie takiego zezwolenia

może być – a nie jest - uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych,

a w konsekwencji, żeby uznanie administracyjne nie miało charakteru dowolnego, uznaniowość decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzewa) wymaga, by organ wydający decyzję ważył dwa, w istocie przeciwstawne interesy - ochronę przyrody i interes wnioskodawcy. W związku z treścią art. 83c ust. 4 w związku z ust. 3 u.o.p. organ ma obowiązek ocenić warunki dostępności do nasadzeń i to zarówno mając na względzie wymagania roślin, jak i dobrostan społeczności lokalnej.

Zajęcie stanowiska przez organ musi być poprzedzone zatem rozważaniami, o których mowa w ust.4 omawianego przepisu.

Jak słusznie podniesiono w skardze, w uzasadnieniu postanowień organów obydwóch instancji brak jest dowodów na to, że organy te przeprowadziły nakazane przez przepis wyjaśnienia oraz poddały je ocenie. Nie odniesiono się również do argumentów podniesionych w zażaleniu oraz w piśmie mieszkańców ul. [...] w [...]. Treść uzasadnień organów orzekających w sprawie sprowadza się do powołania podstawy prawnej i szeregu uogólnień mogących mieć zastosowanie do większości spraw zainicjowanych podobnym wnioskiem.

W tak ustalonym stanie sprawy wszelkie rozstrzygnięcia należało uznać za przedwczesne.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia, Sąd na podstawie

145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205

§ 2 w zw. z art. 206 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2) lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804). Na koszty te składają się wpis od skargi (100 zł) i wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku.