Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1039/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 119 i nast. , art. 121 § 1, art. 15 § 1, art. 26 § 1, 4, 5 pkt 1, art. 20 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 10 § 1,  art. 32, art. 40
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1292
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), po rozpatrzeniu zażalenia B. C., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10.000,00 zł.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy podniósł, że Burmistrz [...] wystawił w dniu 3 grudnia 2019 r. wobec zobowiązanego B. C. tytuł wykonawczy nr 1/2019. Jako treść obowiązku wskazano zobowiązanie do usunięcia nielegalnie składowanych na działce nr ewid.[...]w [...] odpadów oraz przekazanie tych odpadów do odzyskania lub unieszkodliwienia podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia i przedstawienie wierzycielowi dowodów usunięcia odpadów i ich zagospodarowania.

Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji nałożył na skarżącego grzywnę w kwocie 10.000,00 zł wskazując, że na mocy ostatecznej decyzji SKO z [...] została wszczęta egzekucja wykonania obowiązku usunięcia nielegalnie składowanych opadów z ww. działki. Zobowiązany obowiązku nie wykonał, wobec czego koniecznym było nałożenie grzywny w celu przymuszenia.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł B. C.. W opisanej na wstępie decyzji, wydanej na skutek rozpatrzenia tego zażalenia, SKO wyjaśniło dalej, że w przypadku grzywny w celu przymuszenia organ nie bada merytorycznie sprawy, ale jedynie zasadność zastosowania środka egzekucyjnego. Samo postanowienie zostało wydane w zgodzie z obowiązującymi w tej materii przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Grzywna została nałożona w celu wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, jej wysokość nie przekracza dopuszczalnej wysokości określonej w art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Samo zaś postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera wszystkie wymagane przez art. 122 § 2 tej ustawy elementy. Uzasadniając wysokość grzywny organ I instancji wskazał, że zobowiązany prowadzi dobrze prosperującą działalność gospodarczą na terenie dwóch województw, a grzywna powinna zostać nałożona w takiej wysokości, aby zobowiązanemu nie opłaciło się jej uiszczenie w celu przedłużenia postępowania egzekucyjnego i oddalenia osobistego lub zastępczego wykonania obowiązku.

SKO podniosło, że ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Organ określając bowiem wysokość grzywny w celu przymuszenia kieruje się potrzebą zapewnienia efektywności prowadzonej egzekucji oraz zasadą ogólną celowości. Nawet trudna sytuacja materialna strony nie ma wpływu na prawidłowość zastosowania środka egzekucyjnego, gdyż dobrowolne wykonanie nałożonego obowiązku powoduje, że grzywna w celu przymuszenia staje się bezprzedmiotowa i nie podlega ściągnięciu. Grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu usunięcia odpadów w terminie. W przypadku zobowiązanego w niniejszej sprawie nie zachodzi trudna sytuacja materialna, która mogłaby mieć wpływ na terminowe usunięcie odpadów. Poza tym nałożona grzywna nie przekracza maksymalnej kwoty 10.000,00 zł, a ponadto grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym. Zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone grzywny w celu przymuszenia, podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego.

Z kolei koszty wykonania zastępczego mogą znacznie przewyższyć koszty poniesione przez osobę zobowiązaną, która samodzielnie wykonałaby obowiązek.

W ocenie SKO nałożenie grzywny w kwocie 10.000,00 zł jest adekwatne do stanu faktycznego sprawy. Wysokość grzywny powinna być taka, aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do wykonania obowiązku, a celem jej nałożenia jest m.in. uniknięcie konieczności sięgania do następnego, dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Organ podkreślił, że obowiązek podlegający wykonaniu wynika z ostatecznej decyzji wydanej w dniu 29 października 2018 r., a więc ponad rok przed wystawieniem tytułu wykonawczego. W decyzji tej jako termin usunięcia odpadów wskazano dzień 22 grudnia 2018 r. To również świadczy o tym, że zasadnym było nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości, co może wpłynąć na niezwłoczne wykonanie obowiązku. Z akt sprawy wynika także, że postępowanie pozakarne związane z nieusuniętymi odpadami prowadzi Prokuratura Okręgowa, a poza tym zostało złożone zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 183 § 1 Kodeksu karnego, jak i skarga na bezczynność Burmistrza [...] w związku z niewyegzekwowaniem obowiązku usunięcia odpadów. Z załączonych do zażalenia dokumentów wynika, że część odpadów została przekazana do usunięcia w dniu 13 marca 2020 r. W czasie oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 18 sierpnia 2020 r. stwierdzono, że na działce w dalszym ciągu zalegają odpady. Organ podkreślił ponadto, że obowiązek nie został wykonany pomimo nałożonych już grzywien w celu przymuszenia, co miało miejsce w dniach 16 stycznia 2020 r., 10 marca i 28 maja 2020r.

W powyższym kontekście za zasadne uznało SKO wezwanie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku w terminie 30 dni. Miał on ponad rok na wykonanie obowiązku i nic nie stało na przeszkodzie, aby zrobił to bez stosowania środków egzekucyjnych. Zdaniem Kolegium na ocenę działania organu I instancji nie może wpłynąć fakt, że zobowiązany podjął działania mające na celu usunięcie odpadów. Miał bowiem dostateczną ilość czasu na wykonanie całego obowiązku.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ odwoławczy podniósł, że upomnienie zostało doręczone w dniu 29 października 2019 r. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo ogólne upoważniające radcę prawnego i do reprezentowania skarżącego w sprawie o usunięcie odpadów zgromadzonych na działce nr [...]. Zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy zostały prawidłowo doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego.

Organ zauważył, że w tytule wykonawczym z dnia 3 grudnia 2019 r. jako zobowiązany został wskazany B. C., który został wskazany również jako zobowiązany w zaskarżonym postanowieniu.

SKO podkreśliło również, że zarzuty dotyczące postępowania, w którym został nałożony obowiązek, nie mogą odnieść skutku na etapie postępowania dotyczącego grzywny w celu przymuszenia. Zarzuty dotyczące upomnienia oraz osoby zobowiązanego powinny być podniesione jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie SKO w Kielcach B. C. zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 77, art. 80 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i niewystarczające dla jej wyjaśnienia ustalenia faktyczne i prawne, w tym brak zbadania, czy skarżący poczynił czynności zmierzające do usunięcia odpadów,

- art. 124 § 1 kpa w zw. z art. 121 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że organ I instancji uczynił zadość wymogowi wskazania przesłanek, na których oparł swoje rozstrzygnięcie, a brak jest wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się organ I instancji przy ustalaniu grzywny.

Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż pomimo, że postanowienie zostało wydane na podstawie wadliwie przeprowadzonego postępowania, organ odwoławczy nie dostrzegł wskazanych uchybień. Wyznaczenie przez organ I instancji terminu 30-dniowego od dnia doręczenia "nie było niemożliwe do wykonania", bowiem zmiana miejsca składowania odpadów wymaga znalezienia odpowiedniego miejsca, jak również uzyskania szeregu pozwoleń, co wiąże się z wydłużeniem czasu realizacji. Dodatkowo skarżący musi znaleźć firmę, która dokona transportu znacznej ilości odpadów. Wykonanie zobowiązania w terminie przedstawionym przez organ I instancji było niemożliwe do zrealizowania również przez bardzo dużą ilość odpadów, które się znajdują na działce w [...].

Skarżący zarzucił, że organ nie ustalił, jaki czas potrzebny jest na podpisanie odpowiednich umów z firmami, które zajmują się usuwaniem odpadów. Potrzebne jest również nowe miejsce na ich składowanie. Organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii terminu 30-dniowego na usunięcie odpadów.

W ocenie skarżącego, grzywna w niniejszej sprawie jest nadmiernie wygórowana, ponieważ nie odpowiada zasadzie racjonalnego działania, jak również zasadzie niezbędności, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia. Nałożenie tak wysokiej grzywny jest krzywdzące i nie uwzględnia specyfiki sprawy. Organ nie uwzględnił sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego. Burmistrz [...] nie wskazał, jakimi kierował się przesłankami w ustaleniu grzywny w wysokości 10.000,00 zł. Kwestia dobrze prosperującej firmy, bez zbadania w rzeczywistości jej działania, nie jest dostatecznym uzasadnieniem.

Skarżący wyjaśnił, że po doręczeniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, zaczął podejmować czynności związane z usunięciem odpadów, tj. poszukiwać odpowiedniego terenu, na którym będzie mógł składować tak dużą ilość odpadów. Dodatkowo w dniu 10 marca 2020 r. przystąpił do pierwszego usunięcia odpadów z nieruchomości położonej w [...]. Jednak z uwagi na ograniczenie w ilościach odbieranych odpadów nie jest możliwe jednorazowe usunięcie wszystkich zalegających surowców. Będą one transportowane etapami.

Skarżący zarzucił, iż nie zostało mu doręczone pisemne upomnienie, lecz od razu postanowienie nakładające na niego grzywnę w celu przymuszenia, dlatego nie miał odpowiedniego czasu na usunięcie odpadów, bez konieczności nakładania grzywny. Ponadto tytuł wykonawczy został wystawiony na B. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], podczas gdy postanowienie organu I instancji wydane zostało na B. C., tj. osobę fizyczną. Organ odwoławczy odniósł się jedynie do kwestii doręczenia tytułu wykonawczego pełnomocnikom, a pominął ww. kwestię.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie, podobnie jak postanowienie organu I instancji, wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Postanowienie objęte skargą wydane zostało na podstawie art. 119 i nast. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm.), dalej jako "u.p.e.a.". Grzywna w celu przymuszenia jest jednym ze środków egzekucyjnych stosowanych w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Nakłada się ją, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a). Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4 (art. 121 § 1 u.p.e.a.).

Czynności egzekucyjne podejmowane przez organ I instancji wobec B. C. wynikają z niewykonania przez niego ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], którą został on zobowiązany do usunięcia odpadów o określonych kodach z działki nr ew.[...]w [...]. Jak zauważył organ odwoławczy, nałożona na skarżącego decyzją z dnia 28 lipca 2020 r. grzywna w celu przymuszenia jest już kolejną (czwartą) tego rodzaju grzywną, jaką organ zastosował wobec B. C. w związku z niewykonaniem ww. decyzji SKO. Postanowienia Burmistrza [...] w tym przedmiocie, datowane na dzień 16 stycznia 2019 r. i na dzień 10 marca 2020 r., zostały utrzymane w mocy postanowieniami SKO kolejno z dnia 2 kwietnia 2020 r. i z dnia 28 maja 2020 r. Wszystkie te postanowienia zostały następnie uchylone wyrokami tut. Sądu – odpowiednio z dnia 3 listopada 2020 r. w sprawie o sygn. II SA/Ke 534/20 i z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. II SA/Ke 771/20. Uchybienia w procedowaniu organu na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego stwierdzone przez Sąd, a będące powodem rozstrzygnięcia we wspomnianych sprawach, mają równie istotne znaczenie także dla oceny prawidłowości postanowienia o nałożeniu grzywny z dnia 28 lipca 2020 r. i utrzymującego go w mocy postanowienia organu odwoławczego, które jest przedmiotem kontroli w rozpatrywanej obecnie sprawie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przy tym stanowisko wyrażone w powołanych sprawach o sygn. II SA/Ke 534/20 oraz II SA/Ke 771/20 i argumentację przedstawioną w uzasadnieniach wydanych w tych sprawach wyroków.

Mianowicie stosownie do treści art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 oraz § 5 pkt 1 u.p.e.a.).

Jak wynika z akt postępowania (w tym również akt administracyjnych w sprawie o sygn. II SA/Ke 534/20) oraz decyzji organu I instancji Burmistrz [...], będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym (art. 20 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) skierował do B. C. upomnienie z dnia 22 października 2019 r. wzywające go do wykonania obowiązku określonego decyzją SKO z dnia 2[...], pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji. Upomnienie zostało doręczone w dniu 28 (lub 29 – oznaczenie daty dziennej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest niejednoznaczne – por. k. 53 akt adm. dołączonych do sprawy II SA/Ke 534/20) października 2019 r. pełnomocnikowi zobowiązanego adwokatowi, na adres jego kancelarii. W dniu 3 grudnia 2019 r. Burmistrz [...] wystawił tytuł wykonawczy nr 1/2019 (art. 26 § 4 u.p.e.a.), który również doręczył temu samemu pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu 6 grudnia 2019 r. Powyższe dokumenty, tj. upomnienie i tytuł wykonawczy – doręczone pełnomocnikowi – stały się podstawą wszczęcia wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego, w toku którego organ nałożył kolejne grzywny w celu przymuszenia – nie tylko postanowieniem datowanym na dzień 16 stycznia 2019 r., ale także postanowieniem z dnia 10 marca 2020 r., jak również postanowieniem z 28 lipca 2020 r., które SKO utrzymało w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem. Ta ostatnia okoliczność wynika wprost z postanowienia organu I instancji. Brak jest podstaw do przyjęcia, aby organ dokonywał ponownego doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego samemu zobowiązanemu – przed wydaniem postanowienia z dnia 28 lipca 2020 r.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażany

w orzecznictwie sądowym, że ustanowienie pełnomocnika przez zobowiązanego dopuszczalne jest po wszczęciu administracyjnego postępowania egzekucyjnego (zob. A. Skoczylas (w:) red. R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2018, s. 121-123 oraz powołane tam orzecznictwo). Zarówno z art. 15 § 1 u.p.e.a. w odniesieniu do upomnienia, jak i z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w stosunku do odpisu tytułu wykonawczego wynika, że dokumenty te powinny zostać doręczone zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. To zobowiązany ma mieć pełną świadomość negatywnych konsekwencji, jakie łączą się z zainicjowanym w stosunku do niego postępowaniem egzekucyjnym i to ten podmiot powinien zostać poinformowany przez organ egzekucyjny o tym, jaki dokładnie obowiązek powinien wykonać. Zobowiązany powinien czerpać wiedzę o wszczęciu postępowania egzekucyjnego wprost od organu, a nie pośrednio od pełnomocnika czy też innej wskazanej przez niego osoby. Nie ma przeszkód ku temu, aby zobowiązany ustanowił pełnomocnika po doręczeniu mu odpisu tytułu wykonawczego, w oparciu o stosowane odpowiednio na gruncie egzekucyjnym przepisy kpa. Do tego momentu ustanowienie pełnomocnika pozostaje niedopuszczalne także z tego względu, że w sprawie nie toczy się żadne postępowanie. Istnienie wcześniejszego pełnomocnictwa nie ma znaczenia w kontekście doręczenia tytułu wykonawczego, który musi być doręczony zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. Dopiero bowiem po skutecznym doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego zobowiązany staje się stroną w postępowaniu egzekucyjnym, której uprawnienia są regulowane tak w art. 10 § 1, jak i art. 32 oraz art. 40 kpa. Dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego organ powinien zostać zawiadomiony o ustanowieniu pełnomocnika w konkretnej sprawie, np. przez złożenie dokumentu pełnomocnictwa (por. przykładowo wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r. II OSK 688/20 oraz z dnia 14 listopada 2018 r. I GSK 2270/18; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2019 r. II SA/Kr 199/19, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

Jak wyżej wspomniano, w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, aby upomnienie oraz tytuł wykonawczy zostały doręczone zobowiązanemu, zostały natomiast doręczone adw. jako jego pełnomocnikowi. Tej samej osobie dokonano doręczenia postanowienia z dnia 28 lipca 2020 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Na k. 83 akt postępowania dołączonych do sprawy o sygn. II SA/Ke 534/20 znajduje się kserokopia pełnomocnictwa z dnia 12 września 2017 r., nadesłana przez pełnomocnika skarżącego na adres Burmistrza [...] w dniu 27 stycznia 2020 r. (data nadania – k. 84 ww. akt adm.). Wprawdzie z okoliczności sprawy można wywnioskować, że skarżący potwierdził fakt udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi do reprezentowania go w postępowaniu egzekucyjnym, jednak to nie zmienia oceny co do naruszenia przez organ prawa w zakresie doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego, które nastąpiło do rąk pełnomocnika, a nie zobowiązanego.

Nawet jeśli przyjąć, że naruszenie przez organ art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., polegające na doręczeniu tytułu wykonawczego pełnomocnikowi zamiast zobowiązanemu, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro B. C. w piśmie z dnia 13 grudnia 2019 r. skierowanym do Burmistrza [...] (k. 69 akt postępowania dołączonych do sprawy II SA/Ke 534/20) przyznał, że otrzymał tytuł wykonawczy nr 1/2019, to i tak zaskarżone postanowienie nie może się ostać z uwagi na brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Z treści art. 15 § 1 u.p.e.a. wynika, że czynność polegająca na doręczeniu zobowiązanemu upomnienia jest warunkiem przyjęcia, że postępowanie egzekucyjne w ogóle może być wszczęte. Dlatego naruszenie powyższego przepisu przez organ I instancji, niedostrzeżone w zaskarżonym postanowieniu przez organ odwoławczy, skutkować musiało uchyleniem obu podjętych w sprawie postanowień w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Nie można mówić o prawidłowo nałożonej grzywnie w celu przymuszenia, skoro nie było podstaw do wszczęcia egzekucji z uwagi na brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o jakim mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Z tego względu również argumentacja przywołana przez organ odwoławczy w końcowej części uzasadnienia jego decyzji, dotycząca obecnego etapu postępowania egzekucyjnego, nie może wpływać na powyższą ocenę (por. też wyrok NSA z dnia 24 września 2019 r., sygn. II OSK 2200/18).

Rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji będzie miał na uwadze przedstawione przez Sąd stanowisko prawne i w razie stwierdzenia, że skarżący nadal nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, skieruje do niego upomnienie, a następnie doręczy mu tytuł wykonawczy. Dopiero po prawidłowym dokonaniu tych czynności, będzie mógł zastosować przewidziane w u.p.e.a. środki egzekucyjne.

Nie można natomiast podzielić stanowiska skarżącego co do tego, że tytuł wykonawczy nie może być wystawiony na niego jako osobę fizyczną. Z treści decyzji SKO w Kielcach z dnia 29 października 2018 r. wynika, że określony nią obowiązek nałożony został na B. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] B. C.". Skarżący jako osoba fizyczna jest zatem przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 z późn. zm.) i prawidłowo wobec niego organ skierował egzekucję administracyjną.

Z uwagi na przyczyny uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, merytoryczne odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał za bezprzedmiotowe.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego wydano w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.