Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 521/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1, ust. 2 i ust. 3a, art.54 ust. 2 pkt 4 i 5, art. 58 ust. 2 pkt 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
article: art. 22 ust. 1 pkt 3, ust. 3 i ust. 8
journal: Dz.U. 2019 poz 1167
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Protokolant Referent stażysta Grażyna Sułkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A w L. na rozstrzygnięcie Stowarzyszenia B w D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny wniosku o dofinansowanie realizacji operacji "[...]" w ramach naboru [...] "Zwiększenie konkurencyjności firm" oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest ponowna negatywna ocena wniosku o dofinansowanie realizacji operacji "Rozwój firmy poprzez zakup [...]", złożonego przez A w ramach naboru [...] "Zwiększenie konkurencyjności firm" przeprowadzonego przez Stowarzyszenie B.

Realizując strategię rozwoju lokalnego z udziałem lokalnej społeczności (zwaną dalej LSR), Stowarzyszenie B (dalej także jako Stowarzyszenie), przeprowadziło procedurę wyboru operacji i ustalana kwoty wsparcia dla operacji objętych wnioskami złożonymi w ramach naboru wniosków [...] "Zwiększenie Konkurencyjności firm".

Stowarzyszenie ogłosiło w dniu 8 lutego 2021 r. nabór na wnioski dotyczące rozwijania działalności gospodarczej w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" z wyłączeniem projektów grantowych oraz operacji w zakresie podejmowania działalności gospodarczej objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: "PROW na lata 2014-2020").

W ramach tego naboru A (dalej zwany Wnioskodawcą, Stroną, Skarżącym) złożył wniosek na realizację operacji "Rozwój firmy poprzez zakup [...]" wnioskując o dofinansowanie w wysokości 157.340,00 zł.

W wyniku oceny w/w operacja została uznana za zgodną z zakresem tematycznym, który został wskazany w ogłoszeniu o naborze wniosków, zgodną z LSR, oraz zgodną z warunkami przyznania pomocy określonymi w PROW na lata 2014 - 2020, ocenioną na zasadach określonych w Regulaminie Rady Programowej. W konsekwencji operację oceniono pod kątem lokalnych kryteriów wyboru. Łączna liczba punktów przyznanych operacji wyniosła 14 na 14 wymaganych, tym samym operacja została wybrana do dofinansowania, lecz nie mieściła się w limicie dostępnych środków finansowych, który dla naboru wynosił 786.739,16 zł. Wnioskodawca został poinformowany o podjętym przez Radę Stowarzyszenia B rozstrzygnięciu dotyczącym operacji.

Nie godząc się z nim Skarżący wniósł protest, w którym zakwestionował ocenę kryterium "Realizacja dotyczy działalności innowacyjnej" z uwagi na przyjęcie przez oceniających, innowacyjności procesowej na ternie gminy, a nie jak wnioskował na terenie obszaru B i zakwestionowanie innowacyjności produktowej, co skutkowało przyznaniem tylko 4 punktów na możliwych 8. Zarzucił naruszenie zasad obiektywizmu i rzetelności w ramach oceny tego kryterium poprzez bezpodstawne przyjęcie nieprawdziwych, nie znajdujących oparcia w dokumentacji przesłanek i brak odniesienia do załączonych do wniosku dokumentów tj. notatki z badania rynku oraz zaświadczenia z Lasów Państwowych, które potwierdziło zarówno zapotrzebowanie na projektowaną usługę i innowacyjny charakter projektowanej usługi związanej z utrzymaniem lasów (zapobieganie skutkom żywiołów, ochrona zwierząt i ludzi przed skutkami rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych).

Kwestionując z kolei ocenę w ramach kryterium "Operacja realizowana przez podmioty rozwijające działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne lub produkty gospodarki leśnej lub usługi związane z leśnictwem" - Wnioskodawca wskazał, że nie ma znaczenia rodzaj prowadzonej działalności na dzień złożenia wniosku, bowiem w jego ocenie istotne jest zadeklarowanie rozwoju takiej działalności, co zgodnie z tym kryterium Wnioskodawca uczynił. Planowana przez niego operacja stanowi przeważającą działalność w ramach rozwijanych PKD działalności i jest związana z utrzymaniem lasów, co wypełnia przesłanki kryterium, zatem zamiast 0 punktów powinien otrzymać 2 punkty w ramach tego kryterium.

Rada Stowarzyszenia na posiedzeniu 21 maja 2021 r. dokonała oceny protestu w trybie tzw. autokontroli i podtrzymała w pełni swoją wcześniejszą ocenę w zakresie obu kryteriów zaskarżonych przez Wnioskodawcę. W związku z powyższym protest wraz z dokumentacją dotyczącą oceny tego wniosku i protestu został przekazany do Zarządu Województwa O.

Zarząd Województwa O. uchwałą Nr [...] z dnia [...] uwzględnił protest i skierował operację do ponownej oceny przez Stowarzyszenie B.

Uzasadniając powyższe Zarząd Województwa stwierdził, że sporządzone przez Radę Stowarzyszenia uzasadnienie dotyczące kryterium "Operacja dotyczy rozwiązań innowacyjnych" jest zbyt lakoniczne i nie wyjaśnia w sposób jasny i wyczerpujący okoliczności nieprzyznania maksymalnej liczby punktów. W uzasadnieniu nie wskazano, dlaczego nie zostały przyznane punkty za innowacyjność procesową na obszarze całego B.

Odnosząc się z kolei do innowacji produktowej i uzasadnienia Rady w tym zakresie, Zarząd Województwa wskazał, że niezrozumiałe jest kwestionowanie i poddanie pod wątpliwość wykonalności usługi wskazanej w biznesplanie. Wskazywanie, że Wnioskodawca nie przedłożył odpowiednich dokumentów dot. planowanej współpracy z wskazanymi w biznesplanie potencjalnymi klientami jest bezzasadne i nie powinno mieć wpływu na ocenę innowacyjności. Ponadto zarówno z dokumentacji konkursowej jak i instrukcji do biznesplanu nie wynika, iż podmiot był do tego zobowiązany. Zarząd Województwa zauważył przy tym, że Wnioskodawca przedłożył pismo z Nadleśnictwa B., w którym wskazano, iż jest zapotrzebowanie na usługi jakie zaplanował w ramach realizacji operacji. W przypadku wątpliwości Rada Stowarzyszenia mogła wezwać Wnioskodawcę do uzupełnień. Również powoływanie się na zmianę kodu PKD przez Wnioskodawcę jest w tym zakresie niezrozumiałe i bez znaczenia w ocenie tego kryterium. Rada w tym kryterium powinna ocenić czy wskazana przez wnioskodawcę we wniosku usługa jest innowacyjna czy nie na terenie gminy, czy na obszarze całego B. Zarząd przychylił się do stanowiska Wnioskodawcy, że wielkość czy masa worka nie jest istotą innowacyjności, a innowacyjne jest wykorzystanie worków jako fragmentów budowy barier ochronnych. W biznesplanie (Sekcja IV. punkt 4.2.1 pole 3) Wnioskodawca zawęża rynek na który skierowana jest usługa, ujmując, iż usługa przeznaczona będzie na rynek lokalny, w promieniu do 10 km od miejsca lokalizacji operacji, ze względu na ograniczenia transportu [...]. Na powyższy zapis z biznesplanu powołuje się również Rada Stowarzyszenia w uzasadnieniu. Zdaniem Zarządu Województwa, należy jednak rozgraniczyć innowacyjność usługi na terenie B od wskazania rynku docelowego, gdyż można przyjąć, że usługa którą miałby świadczyć Wnioskodawca nie występuje na terenie B i tym samym jest innowacyjna na tym obszarze całego B. Przy czym Wnioskodawca może zawęzić planowany rynek docelowy świadczenia usług, z różnych osobistych powodów czy też opłacalności usług. Tym samym powyższe ustalenia nie powinny rzutować na ocenę w ramach tego kryterium. Dokonana ocena i uzasadnienie Rady Stowarzyszenia w zakresie innowacji produktowej jest więc niezrozumiałe. Nadto, dopiero w odpowiedzi na protest Rada w uzasadnieniu do uchwały w sprawie rozpatrzenia protestu wskazała firmę, która w ocenie B stosuje ten sam schemat działania (procesu pakowania [...]) co wnioskodawca i świadczy tę samą usługę, chociaż z przedstawionego przez Radę B w uzasadnieniu opisu działania tej firmy wynika, że w odróżnieniu do planowanego przez wnioskodawcę sposobu zasypywania [...], firma C stosuje inny schemat procesu zasypywania, niż wskazany przez wnioskodawcę (za pomocą [...]). Zdaniem Zarządu Województwa niedopuszczalne jest przyjęcie, że skoro w/w firma oferuje [...] z przeznaczeniem na zróżnicowane cele, to świadczy taką samą usługę jak zaplanował wnioskodawca. Wnioskodawca jasno wskazał we wniosku i pozostałych dokumentach, iż podstawą działalności jest skierowanie usługi na tereny leśne i tym samym świadczenie usług dot. leśnictwa. Nadto jak wynika z danych z CEIDG, firma C nie prowadzi działalności w oparciu o kod PKD 02.40.Z usługi związane z leśnictwem, a właśnie w oparciu o ten kod Wnioskodawca planuje swoją działalność w ramach operacji.

Odnosząc się natomiast do treści pisma z Nadleśnictwa B. z 02.03.2021 r. przedłożonego wraz z wnioskiem przez Wnioskodawcę, Zarząd podkreślił, że wskazano w nim na potrzebę świadczenia takich usług, wskazano także, że uniwersalnym rozwiązaniem jest stosowanie dużej pojemności worków [...], zasypywanych w miejscu docelowej aplikacji. Nadto, że na terenie Nadleśnictwa B. w rejonie [...] unikalnym i dotychczas nie stosowanym rozwiązaniem jest używanie do zasypywania worków materiałem sypkim, który jest lokalnie dostępny. Tym samym rozwiązanie to jest innowacyjne na wskazanym w piśmie terenie. Zarząd Województwa zauważył przy tym, że Wnioskodawca we wniosku i biznesplanie wskazuje na wykorzystywanie do zasypywania materiałów sypkich lokalnie dostępnych, np. [...], a z definicji innowacyjności przytoczonej przez B wynika, że innowacyjność to także nietypowe wykorzystanie lokalnych zasobów np. przyrodniczych. Rada B w uzasadnieniu uchwały dot. rozpatrzenia protestu odniosła się jedynie do tego pisma wskazując, że ma ogólnikowy charakter i tym samym nie potwierdza innowacyjności, o której pisze wnioskodawca. Nie ustosunkowała się jednak do notatki z badania rynku - obszaru działania B, w której Wnioskodawca opisuje usługę oraz także innowacyjność operacji. Rada B przy ocenie wniosku jest zobowiązana do weryfikacji wszystkich załączników, które mogą mieć znaczenie przy ocenie operacji.

W odniesieniu do kryterium "Operacja realizowana przez podmioty rozwijające działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne lub produkty gospodarki leśnej lub usługi związane z leśnictwem" Zarząd Województwa stwierdził, że sporządzone przez Radę Stowarzyszenia uzasadnienie jest zbyt lakoniczne i nie wyjaśnia w sposób wyczerpujący okoliczności nieprzyznania punktów. Rada nie wskazuje dlaczego ujęte przez Wnioskodawcę produkty nie są produktami gospodarki leśnej, o których przecież Wnioskodawca pisze we wniosku w uzasadnieniu spełnienia przez operację tego kryterium. Ponadto uzasadnienie Rady w zakresie kodu PKD jest niezrozumiałe. Wnioskodawca zarówno we wniosku jak i biznesplanie wskazuje, że operacja dotyczy kodu PKD 02.40.Z działalność usługowa związana z leśnictwem - jako kod PKD podstawowy. Zarząd Województwa podzielając stanowisko Wnioskodawcy podkreślił, że uszczegółowienie do kryterium nie zawiera informacji, iż w danym kryterium brany jest pod uwagę rodzaj działalności prowadzonej przez Wnioskodawcę wpisany jako główny w CEIDG. Lokalne kryteria wyboru z zasady powinny odnosić się i oceniać zakres operacji, natomiast bez znaczenia przy ocenie kryterium pozostaje rodzaj działalności i kod PKD ujęty w CEIDG. Wnioskodawca w ramach operacji ma prawo rozwijać swoją działalność, również o kody, które są wpisane w CEIDG jako dodatkowe, bądź nawet o nowe kody PKD, których nie ujęto jeszcze w CEIDG. W ocenie Zarządu Województwa, niezrozumiałe jest podejście Rady bazujące na kodach, które wpisano w CEIDG, a nie na treści i zapisach wniosku oraz biznesplanu i tym samym nie bazujące na tym, czego stricte dotyczy operacja. Prowadzi to do uprzywilejowania podmiotów i przyznania punktów takim Wnioskodawcom, którzy mają wpisany w CEIDG kod PKD związany np. działalnością dot. leśnictwa, bez względu na to jakiego zakresu dotyczyłaby operacja, co raczej byłoby sprzeczne zapisami LSR i intencją tego kryterium. Wnioskodawca wskazuje we wniosku i załącznikach, że zamierza rozwijać działalność gospodarczą o kod PKD 02.40.Z działalność usługową związaną z leśnictwem oraz oświadcza, iż obroty w ramach tego kodu będą stanowić 64% całości obrotów, a więc podstawę działalności. Wskazuje, iż zaplanowana usługa będzie głównie związana z leśnictwem w zakresie zabezpieczania lasów przed pożarami, powodziami i utrzymania lasów w dobrostanie zwierząt i roślin. Natomiast kryterium w swym zapisie odnosi się do podmiotów rozwijających w ramach operacji działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne lub produkty gospodarki leśnej lub usługi związane z leśnictwem. Tym samym Zarząd Województwa uważa, iż operacja powinna uzyskać 2 punkty, ze względu na wskazanie we wniosku, iż w ramach operacji podstawę stanowią usługi związane z leśnictwem.

W informacji z dnia 4 maja 2021 r. przekazanej Wnioskodawcy, a dotyczącej liczby uzyskanych przez operację punktów, Rada Stowarzyszenia B nie przedstawiła żadnej analizy, która wskazywałaby na słuszność podjętej przez nią decyzji. Dopiero w piśmie z dnia 25 maja 2021 r. stanowiącym odpowiedź na zarzuty w złożonym proteście Rada Stowarzyszenia B przedstawiła dodatkową argumentację (odnosząc się m.in. do pisma Nadleśnictwa B., do którego nawiązywał podmiot), która powinna znaleźć się już w pierwszym piśmie dotyczącym wyniku przeprowadzonej oceny, przekazanym wnioskodawcy zgodnie z art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy RLKS.

W wyniku ponownej oceny operacji z punktu widzenia zarzutów uznanych przez Zarząd Województwa za zasadne, Rada ponownie przeanalizowała treść wniosku o przyznanie pomocy, który złożył Wnioskodawca.

Operacja "Rozwój firmy poprzez zakup [...]" została oceniona w następujący sposób: w ramach kryterium "Operacja dotyczy rozwiązań innowacyjnych" przyznano 4 punkty, gdyż operacja dotyczy rozwiązania innowacyjnego polegającego na wprowadzeniu innowacji procesowej na poziomie gminy L., czyli gminy zadeklarowanej przez Wnioskodawcę dnia 22.02.2021 (poprzez zmianę wpisu w CEIDG) jako dodatkowe stałe miejsce wykonywania swojej działalności gospodarczej. Rada podtrzymała swoje stanowisko, że operacja jest innowacyjna jedynie na terenie gminy L., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu znajdującym się w uchwale [...] z dnia [...], że planowany przez Wnioskodawcę sposób zasypywania [...] o poj. 1000 kg postrzegany jest jako innowacja procesowa. Podkreśliła jednocześnie, że na obszarze B na terenie Gminy Ł. działalność prowadzi firma C, która wydobywając [...], zasypuje nimi [...] za pomocą [...] i odpowiednich [...] umożliwiających równie sprawny proces załadowywania materiałami sypkimi przedmiotowych [...] na zróżnicowane cele. Z tego względu, w opinii Rady, wyżej opisana innowacyjność procesowa jest dana jedynie na obszarze gminy L., a nie jak wnioskuje o to Strona, na terenie całego obszaru B. W ocenie Rady, skoro na terenie gminy Ł. prowadzona jest działalność w zakresie zasypywania [...] i materiałami sypkimi [...] przez firmę C, to nie mogła ona przyznać operacji 8 punktów w odniesieniu do kryterium Operacja dotyczy rozwiązań innowacyjnych. Nadto w opinii Rady, przedłożone przez Wnioskodawcę pismo z Nadleśnictwa B. z 2 marca 2021 r. ma charakter ogólnikowy i zawiera jedynie przesłanki, że dużej pojemności worki [...] zasypywane w miejscu docelowej aplikacji, mogłyby nadawać się jako zabezpieczenie przeciwpowodziowe, jak i przeciwpożarowe oraz takie, które zapobiegają rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych w rejonie [...]. Pismo to nie zawiera bezpośredniej i jednoznacznej deklaracji o planowaniu zastosowania zasypanych materiałem sypkim i innym worków [...] jako zabezpieczenia przeciwpowodziowego, jak i przeciwpożarowego oraz takiego, które zapobiegać będzie rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych w rejonie [...]. Stanowi ono jedynie sugestię, że "w rejonie [...] unikalnym i dotychczas nie stosowanym rozwiązaniem jest używanie do zasypywania worków materiałem sypkim, który jest lokalnie dostępny", co jednak nie oznacza, że zastosowanie [...] jest skuteczną i odpowiednią metodą zabezpieczenia szczególnie przeciwpożarowego oraz takiego, które zapobiega rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych w rejonie [...].

Dlatego też Rada Programowa przyjęła, że powyższe pismo zawiera jedynie sugestię traktującą o rzekomej potrzebie zastosowania dużej pojemności worków [...] zasypywanych w miejscu docelowej aplikacji w leśnictwie, szczególnie w rejonie [...]. Jednocześnie Rada podkreśliła, że po zamkniętym naborze nie wzywa Wnioskodawcy do uzupełnienia wniosków. Zgodnie z zapisami w załączniku nr 3 tj. "Procedura przeprowadzania naborów wniosków i wyboru operacji przez Stowarzyszenie B, z wyłączeniem realizacji projektów grantowych oraz operacji własnych B" o wszelkie uzupełnienia oraz braki wzywa Biuro B co zostało uczynione, a dokumenty przekazane na posiedzenie Rady były kompletne i czytelne, tak więc Rada Programowa co do swojej oceny nie miała żadnych wątpliwości. Nadto Rada Programowa odrzucając argument Zarządu Województwa, iż [...] zasypywane materiałem sypkim, w tym [...], stanowią rozwiązanie innowacyjne jako nietypowe wykorzystanie lokalnych zasobów np. przyrodniczych na terenie B, wskazała, że także firma C z gminy Ł. zasypuje worki [...] w/w materiałami, co skutkuje uznaniem planowanego przez Wnioskodawcę rozwiązania jako innowacji procesowej jedynie na poziomie gminy L.

W odniesieniu do kryterium "Operacja realizowana przez podmioty rozwijające działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne lub produkty gospodarki leśnej lub usługi związane z leśnictwem" Rada ponownie przyznała 0 punktów. Odwołując się do argumentacji przedstawionej podczas pierwszej oceny wskazała, że podstawę działalności gospodarczej Wnioskodawcy nie stanowią produkty gospodarki leśnej ani też lokalne produkty rolne oraz usługi związane z leśnictwem. Podniesiony przez Zarząd Województwa O. argument, iż Wnioskodawca wskazując we wniosku i załącznikach, że zamierza rozwijać działalność gospodarczą o kodzie PKD 02.40.Z działalność usługową związaną z leśnictwem oraz oświadczając, że obroty w ramach tego kodu będą stanowić 64% całości obrotów stanowiąc podstawę działalności – spełnia to kryterium - uznała za nietrafny. W jej ocenie, Wnioskodawca nie wskazuje, że zaplanowana usługa będzie głównie związana z leśnictwem w zakresie zabezpieczania lasów przed pożarami, powodziami i utrzymania lasów w dobrostanie zwierząt, i roślin, bowiem samo zawarcie przez wnioskodawcę w dokumentach aplikacyjnych informacji, jak i deklaracji o planowanym zastosowaniu worków [...] jako skutecznej metody w zakresie m.in. ochrony przeciwpożarowej lasów, nie jest wystarczające, aby uznać zastosowanie worków [...] w lasach jako usługi związanej z leśnictwem. Dlatego też Rada Programowa uważa, że operacja nie powinna otrzymać 2 punktów.

W konsekwencji w wyniku ponownej oceny operacji, uzyskała ona ostatecznie łącznie 14 punktów, co oznacza, że operacja została wybrana do realizacji, ale nie mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze z dnia 08.02.2021 r. nr [...] dotyczącym przedsięwzięcia 1.1.2. Zwiększenie konkurencyjności firm.

Nie godząc się z tą oceną Strona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której zarzuciła naruszenie:

1) art. 37 ust. 1 ustawy o polityce spójności, poprzez przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania z naruszeniem obowiązku zachowania przejrzystości, rzetelności i bezstronności oraz dokonanie oceny kryteriów z pominięciem istotnych walorów projektu,

a) w zakresie kryterium innowacyjności operacji przez:

• dowolną ocenę dokumentacji wniosku i informacji w niej zawartych;

• bezpodstawne i nieuzasadnione przyjęcie, że na obszarze objętym strategią rozwoju regionalnego (Stowarzyszenia B) istnieją podobne punkty ładowania worków [...] przy wykorzystaniu innowacyjnej [...], przy jednoczesnym podaniu przykładu przedsiębiorstwa oferującego usługi ładowania worków [...] za pomocą metody zasypowej w warunkach stacjonarnych;

• zignorowanie zasadniczych różnic pomiędzy założeniami operacji skarżącego oraz działalnością przedsiębiorstwa wskazanego przez Radę Programową B;

• niewskazanie w uzasadnieniu ponownej oceny w jaki sposób Rada Programowa B ustosunkowała się do wszystkich uwag Zarządu Województwa O. stanowiących o nieprawidłowości pierwotnej oceny;

• brak wszechstronnej analizy zgromadzonej dokumentacji dotyczącej innowacyjności operacji, w tym unikalnych usług wznoszenia barier ochrony terenów leśnych, w szczególności fiszki projektowej oraz pisma z Nadleśnictwa B. z dnia 02.03.2021 r. i notatki własnej z badania rynku;

b) w zakresie kryterium realizacji operacji przez podmioty rozwijające działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne oraz produkty gospodarki leśnej lub usług związane z leśnictwem przez:

• dowolną ocenę dokumentacji wniosku i informacji w niej zawartych;

• bezpodstawne i nieuzasadnione przyjęcie, że brak jest w dokumentach aplikacyjnych informacji wystarczających, aby uznać zastosowanie worków [...] w lasach jako usługi związanej z leśnictwem, podczas gdy operacja Skarżącego w znakomitej części ukierunkowana jest na świadczenie usługi dla leśnictwa i cały wniosek oraz wszystkie dokumenty wykazywały charakter operacji związany z leśnictwem;

• nieuwzględnienie znaczenia załączonego do wniosku pisma z Nadleśnictwa B. z dnia 02.03.2021 r. oraz notatki z badania rynku z których wynikał użytkowy dla gospodarki leśnej charakter przyjętego rozwiązania;

• lakoniczne i niezrozumiałe uzasadnienie oceny, w związku z czym skarżący nie jest w stanie ustalić jakie konkretnie warunku zdaniem Rady B powinien był spełnić, aby uznano, że podstawą jego działalności operacyjnej będą usługi związane z leśnictwem;

2) art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy RLKS poprzez brak rzeczowego i kompleksowego uzasadnienia dokonanej przez Radę Programową B oceny spełnienia przez operację skarżącego kryteriów naboru, nieodniesienie się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych podnoszonych w trakcie procedury weryfikacyjnej, wskazywanych również przez Zarząd Województwa O.;

a w konsekwencji:

3) naruszenie art. 29 ust. 2 ustawy o polityce spójności oraz art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/30) przez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy w wyniku czego doszło do niezgodnej z prawem oceny walorów punktowych zgłoszonego wniosku i przyznanie operacji ostatecznie łącznie 14 punktów, co doprowadziło do wyboru operacji do dofinansowania, lecz ze wskazaniem, że nie mieści się ona w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze z dnia [...] nr [...], podczas gdy zgodna z przepisami ocena operacji powinna doprowadzić do przyznania jej 20 punktów i plasować ją wśród operacji mieszczących się w limicie środków.

Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy o polityce spójności wniosła o uwzględnienie skargi przez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Stowarzyszeniu B oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu Strona podtrzymała dotychczasową argumentację i podkreśliła, że przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania i ocena wniosku Skarżącego miały miejsce z naruszeniem obowiązku zachowania przejrzystości, rzetelności i bezstronności oraz zostały dokonane z pominięciem istotnych walorów projektu, co stanowiło naruszenie zasad określonych w art. 37 ust. 1 ustawy o polityce spójności. Dotyczy to oceny przeprowadzonej w ramach dwóch kryteriów wyboru: "Operacja dotyczy rozwiązań innowacyjnych" oraz "Operacja realizowana przez podmioty rozwijające działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne lub produkty gospodarki leśnej lub usługi związane z leśnictwem".

W odniesieniu do kryterium "Operacja dotyczy rozwiązań innowacyjnych" Skarżący wskazał, że jego operacja prowadzi do wdrożenia innowacji procesowej oraz produktowej. Innowacja procesowa wynika z zastosowania w procesie pakowania [...] dedykowanej [....]. Rozwiązanie to znacznie przyśpiesza tempo prac oraz eliminuje konieczność zastosowania dodatkowego urządzenia do podtrzymania worka w trakcie jego napełniania np. w postaci workownicy. Ponadto mobilny charakter urządzenia służącego do napełniania worków pozwala na ich napełnienie w miejscu, gdzie mają zostać docelowo zastosowane. Od strony produktowej operacja prowadzi do wdrożenia usługowego tworzenia barier ochronnych z materiałów sypkich dostępnych w miejscu docelowej aplikacji bariery. Usługa tego typu może być stosowana np. do zabezpieczenia przeciwpożarowego i przeciwpowodziowego terenów leśnych czy gospodarstw indywidualnych. Na terenie działania B tego typu usługa nie jest oferowana, czego dowodziło załączone do wniosku oświadczenie Nadleśnictwa B. oraz notatka z badania rynku.

Rada Stowarzyszenia B nie odniosła się jednak do obu wskazanych przez Skarżącego rodzajów innowacyjności, poprzestając wyłącznie na ocenie innowacyjności procesowej, stwierdzając, że na terenie gminy Ł. działalność prowadzi przedsiębiorstwo C, które również napełnia [...] i [...] w równie sprawnym procesie co rozwiązanie deklarowane przez Skarżącego.

Stanowisko Rady Programowej zawarte w piśmie z dnia 12.10.2021 r. ponownie bagatelizuje kwestię innowacyjności produktowej, mimo że z cytowanego wyżej opisu kryteriów wyboru operacji jednoznacznie wynika, że przedmiotem oceny w ramach kryterium dot. innowacyjności operacji mogą być zarówno: wprowadzenie nowego lub znacząco udoskonalonego produktu/usługi (innowacja produktowa); wprowadzenie nowego procesu (innowacja procesowa); nowej metody organizacji (innowacja organizacyjna); nietypowe wykorzystanie lokalnych zasobów.

Stanowisko Rady wyrażone w ponownej ocenie pozbawione jest szczegółowej analizy innowacyjności produktowej w ramach operacji Skarżącego, polegającej na wykorzystywaniu napełnionych worków [...] w usługach związanych z leśnictwem, w celu zabezpieczenia lasów przed żywiołami takimi jak pożary, powodzie oraz rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych, czego przedsiębiorstwo C nie oferuje. W ocenie Skarżącego, nawet jeżeli firma ta wyświadczy usługę pakowania, to możemy mówić jedynie o zbieżności realizowanego procesu z operacją Skarżącego, ale nie usługi, ponieważ inną funkcję pełni worek wypełniony [...] przeznaczony do transportu do miejsca wykorzystania [...] jako materiału budowlanego, a czym innym jest ten sam worek [...] ułożony liniowo w celu utworzenia skutecznej bariery jako elementu konstrukcji ogrodzenia jak ma to miejsce w przypadku operacji Skarżącego.

Zdaniem Skarżącego, Rada Stowarzyszenia B w sposób nierzetelny i nieobiektywny oceniła pismo Nadleśnictwa B. z 02.03.2021 r. chociaż z pisma tego jednoznacznie wynikało, że istnieje potrzeba usług zaplanowanych do świadczenia przez Skarżącego. Podkreślono tam, że uniwersalnym rozwiązaniem jest właśnie stosowanie dużej pojemności worków [...], zasypywanych w miejscu docelowej aplikacji. Nadleśnictwo wskazało przy tym, że na terenie Nadleśnictwa B. w rejonie [...] unikalnym i dotychczas niestosowanym rozwiązaniem było zasypywanie worków materiałem sypkim, który jest lokalnie dostępny, co jest równoznaczne z definicją innowacji zawartą w Załączniku nr 5, gdzie ustalono, że innowacyjność to także nietypowe wykorzystanie lokalnych zasobów przyrodniczych. Zarówno we wniosku, jak i w biznesplanie Skarżący wskazywał na wykorzystywanie do zasypywania materiałów sypkich lokalnie dostępnych, np. [...], lecz Rada nie uzasadniła, dlaczego tego rodzaju argumentacja została odrzucona bądź pominięta.

Nadto Rada w ramach dokonanej oceny całkowicie pominęła analizę i ocenę załącznika do wniosku - notatki z badania rynku - obszaru działania B - w której Skarżący opisał usługę oraz innowacyjność operacji.

W zakresie oceny kryterium "Operacja realizowana przez podmioty rozwijające działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne lub produkty gospodarki leśnej lub usługi związane z leśnictwem" Skarżący wskazał, że planowane przedsięwzięcie ze względu na wykorzystania różnych dostępnych materiałów sypkich do załadunku [...] jak i zastosowania ich w walce żywiołami zagrażającymi lasom i przyrodzie przesądzało o związku operacji z usługami związanymi z leśnictwem i o tym, że do operacji będą wykorzystywane produkty gospodarki leśnej.

Związek usługi z leśnictwem potwierdzało pismo z Nadleśnictwa B. z dnia 02.03.2021 r. z którego wynikał użytkowy dla gospodarki leśnej charakter przyjętego rozwiązania, jak również notatka z badania rynku, którą Rada B całkowicie zignorowała, mimo iż świadczyła ona o tym, że Skarżący jest w całości skupiony na realizacji swojej usługi w leśnictwie.

Pominięcie tych argumentów przy ocenie spełnienia powyższego kryterium potwierdza, zdaniem Skarżącego, brak rzetelności Rady Stowarzyszenia B w toku oceny wniosku.

W konsekwencji sposób uzasadnienia ponownej oceny operacji Skarżącego, w odniesieniu do obu kryteriów narusza również przepis art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy RLKS.

Stowarzyszenie B, reprezentowane przez fachowego pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i opłaty 17 zł od pełnomocnictwa. Nadto na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j. - dalej jako ppsa) wniosło o przeprowadzenie dowodu z załączonego pisma Nadleśnictwa B. z dnia 29.11.2021 r. nr [...] – dla wykazania braku wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonego przez Skarżącego pisma z dnia 02.03.2021 r. rzekomo sporządzonego przez Nadleśnictwo B.

W uzasadnieniu Stowarzyszenie podtrzymało dotychczasową argumentację. W odniesieniu do wniosku dowodowego wskazało, że w piśmie z dnia 29.11.2021 r. Nadleśnictwo B. poinformowało Stowarzyszenie, że nie otrzymało zapytania od D. D. dot. zastosowania wydajnego systemu zabezpieczenia przeciwpowodziowego i przeciwpożarowego i w związku z tym nie wystosowało odpowiedzi. Tego rodzaju zapytania nie odnotowano w ewidencji spraw prowadzonych przez Nadleśnictwo B. Jednocześnie poinformowało, że każde pismo wychodzące z Nadleśnictwa B., zgodnie z instrukcją kancelaryjną i obiegiem dokumentów – jest opatrzone znakiem sprawy oraz podpisem i pieczątką Nadleśniczego Nadleśnictwa B. lub elektronicznym podpisem kwalifikowanym.

Z uwagi na powyższe, zdaniem Stowarzyszenia, pismo z dnia 02.03.2021 r. przedłożone przez Skarżącego w toku naboru nr [...] nie pochodzi od Nadleśnictwa B. i jest niewiarygodne, zatem nie powinno być brane pod uwagę przy ustalaniu stanu faktycznego. Stowarzyszenie podkreśliło również, że pismo nie zawiera znaku sprawy lub liczby dziennika i nie zostało podpisane przez Nadleśniczego Nadleśnictwa B.

Na rozprawie strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska, przy czym pełnomocnik Skarżącego sprostował zarzut skargi z punktu 3 wskazując na naruszenie art. 29 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r.

Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ppsa, dopuścił dowód z wnioskowanego pisma Nadleśnictwa B. z dnia 29.11.2021 r. Zn.spr.:[...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j. ze zm.- dalej ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 ppsa. Stosownie do art. 3 § 3 ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa w tym przepisie, zalicza się ustawę z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 t.j. - dalej także jako: ustawa wdrożeniowa), jak również ustawę z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2019, poz. 1167 t.j. ze zm., dalej jako: "url").

Stosownie do art. 22 ust. 1 pkt 3 url, od wyniku wyboru, który powoduje, że operacja nie mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, przysługuje podmiotowi ubiegającemu się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, prawo wniesienia protestu. Protest wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 21 ust. 5 pkt 1 (art. 22 ust. 2 url). W myśl art. art. 22 ust. 3 url, do protestu stosuje się odpowiednio przepisy art. 54 ust. 2-6 oraz art. 54a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.

Z kolei zgodnie z art. 22 ust. 8 url, do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. W myśl z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ppsa. Zauważyć przy tym należy, że ustawa nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, ze zm.), a mianowicie pod kątem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 58 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, w przypadku uwzględnienia protestu właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, może przekazać sprawę instytucji, o której mowa w art. 39 ust. 1, w celu przeprowadzenia ponownej oceny projektu, jeżeli stwierdzi, że doszło do naruszeń obowiązujących procedur i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wynik oceny, informując wnioskodawcę na piśmie o przekazaniu sprawy.

Przy czym przepis art. 58 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej nie obliguje organu, któremu przekazano projekt do ponownej oceny w wyniku uwzględnienia protestu, aby w całości on uwzględnił stanowisko i wskazówki zawarte w rozstrzygnięciu protestu. Zgodnie bowiem z art. 58 ust. 3 tej ustawy, ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5.

Podkreślić w związku z tym należy, że granice kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięć wydawanych na podstawie ustawy wdrożeniowej są zawężone i Sąd rozpoznając skargę jest związany zakresowo treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jak już wskazano, wniesienie protestu nie powoduje ponownego, pełnego rozpoznania wniosku o dofinansowanie, a jedynie w granicach zaskarżenia.

Zatem, ponieważ wnioskodawca stosownie do art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej jest zobowiązany do wskazania w proteście (wraz z uzasadnieniem) kryteriów wyboru projektów, z których oceną się nie zgadza oraz zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli jego zdaniem naruszenie takie miało miejsce, to kontrola sądu w przypadku ponownej oceny projektu polega na weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów protestu, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5.

Dalej wskazać należy, że stosownie do art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Orzekając na tej podstawie i w zakresie określonym w art. 61 ustawy wdrożeniowej Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Rada Stowarzyszenia B, w ramach realizowania kompetencji przewidzianej w art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 22 ust. 8 url dokonała ponownej oceny operacji w zakresie zarzutów objętych protestem Wnioskodawcy, który Zarząd Województwa O. uznał za zasadne.

Rada przyznała operacji w ramach kryterium " Operacja dotyczy rozwiązań innowacyjnych" - 4 punkty i w ramach kryterium "Operacja realizowana przez podmioty rozwijające działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne lub produkty gospodarki leśnej lub usługi związane z leśnictwem" – 0 punktów.

Jak wskazano wyżej, ustawa wdrożeniowa nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej operacji np. poprzez odmienną ocenę założeń i przyznanie określonej liczby punktów ocenianej operacji, lecz uprawniony jest wyłącznie do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r. II GSK 2249/13). Zgodnie z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej, które na podstawie art. 30a tej ustawy znajdują zastosowanie w sprawach rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, a projekt ocenia pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektu. W takim też zakresie sąd kontroluje legalność dokonanej oceny operacji.

Rola sądu sprowadza się do zbadania czy zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po uprzednim przeprowadzeniu zgodnego z prawem postępowania, w tym w zgodzie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Wymienione w tym przepisie zasady znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości. Zasady te dotyczą każdego etapu procedury wyboru operacji i ustalania kwoty wsparcia dla operacji objętych wnioskami złożonymi w ramach naboru wniosków.

Jak wskazano, stosownie do art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, ponowna ocena operacji polega na jej powtórnej weryfikacji, ale tylko w zakresie kryteriów i zarzutów protestu, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 tej ustawy.

W konsekwencji Sąd rozpoznający skargę na ponowną ocenę wniosku o dofinansowanie musi ograniczyć się tylko do zakwestionowanych w proteście kryteriów wyboru operacji do dofinansowania, których operacja nie spełniła oraz związanych z tym ewentualnych naruszeń proceduralnych.

W proteście Wnioskodawca zakwestionował ocenę kryterium "Realizacja dotyczy działalności innowacyjnej" z uwagi na przyjęcie przez oceniających, innowacyjności procesowej na ternie gminy, a nie jak wnioskował na terenie obszaru B i zakwestionowanie innowacyjności produktowej, co skutkowało przyznaniem tylko 4 punktów na możliwych 8. Zarzucił naruszenie zasad obiektywizmu i rzetelności w ramach oceny tego kryterium poprzez bezpodstawne przyjęcie nieprawdziwych, nie znajdujących oparcia w dokumentacji przesłanek i brak odniesienia do załączonych do wniosku dokumentów tj. notatki z badania rynku oraz zaświadczenia z Lasów Państwowych, które potwierdziło zarówno zapotrzebowanie na projektowaną usługę i innowacyjny charakter projektowanej usługi związanej z utrzymaniem lasów (zapobieganie skutkom żywiołów, ochrona zwierząt i ludzi przed skutkami rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych).

Zakwestionował również ocenę w ramach kryterium "Operacja realizowana przez podmioty rozwijające działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne lub produkty gospodarki leśnej lub usługi związane z leśnictwem" wskazując, że nie ma znaczenia rodzaj prowadzonej działalności na dzień złożenia wniosku, a istotne jest zadeklarowanie rozwoju działalności zgodnej z tym kryterium, co Wnioskodawca uczynił. Planowana przez niego operacja stanowi przeważającą działalność w ramach rozwijanych PKD działalności i jest związana z utrzymaniem lasów, co wypełnia przesłanki kryterium, zatem powinien otrzymać 2 punkty w ramach tego kryterium.

Z kolei w skardze wskazał na naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania z naruszeniem obowiązku zachowania przejrzystości, rzetelności i bezstronności oraz dokonanie oceny kryteriów z pominięciem istotnych walorów projektu. Kwestionując ponownie ocenę dokonaną w ramach kryterium innowacyjności operacji wskazał na dowolną ocenę dokumentacji wniosku i informacji w niej zawartych; bezpodstawne i nieuzasadnione przyjęcie, że na obszarze objętym strategią rozwoju regionalnego Stowarzyszenia istnieją podobne punkty ładowania worków [...] przy wykorzystaniu innowacyjnej [...] i zignorowanie zasadniczych różnic pomiędzy założeniami operacji skarżącego oraz działalnością przedsiębiorstwa wskazanego przez Radę Programową B; niewskazanie w uzasadnieniu ponownej oceny w jaki sposób Rada Programowa B ustosunkowała się do wszystkich uwag Zarządu Województwa O. stanowiących o nieprawidłowości pierwotnej oceny; brak wszechstronnej analizy zgromadzonej dokumentacji dotyczącej innowacyjności operacji, w tym unikalnych usług wznoszenia barier ochrony terenów leśnych, w szczególności fiszki projektowej oraz pisma z Nadleśnictwa B. z dnia 02.03.2021 r. i notatki własnej z badania rynku.

W zakresie kryterium realizacji operacji przez podmioty rozwijające działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne oraz produkty gospodarki leśnej lub usług związane z leśnictwem Skarżący wskazał z kolei na dowolną ocenę dokumentacji wniosku i informacji w niej zawartych; bezpodstawne i nieuzasadnione przyjęcie, że brak jest w dokumentach aplikacyjnych informacji wystarczających, aby uznać zastosowanie worków [...] w lasach jako usługi związanej z leśnictwem, podczas gdy operacja Skarżącego w znakomitej części ukierunkowana jest na świadczenie usługi dla leśnictwa i cały wniosek oraz wszystkie dokumenty wykazywały charakter operacji związany z leśnictwem; nieuwzględnienie znaczenia załączonego do wniosku pisma z Nadleśnictwa B. z dnia 02.03.2021 r. oraz notatki z badania rynku z których wynikał użytkowy dla gospodarki leśnej charakter przyjętego rozwiązania; lakoniczne i niezrozumiałe uzasadnienie oceny, w związku z czym skarżący nie jest w stanie ustalić jakie konkretnie warunki zdaniem Rady B powinien był spełnić, aby uznano, że podstawą jego działalności operacyjnej będą usługi związane z leśnictwem.

Podniósł również zarzut naruszenia art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy RLKS poprzez brak rzeczowego i kompleksowego uzasadnienia dokonanej przez Radę Programową B oceny spełnienia przez operację skarżącego kryteriów naboru, nieodniesienie się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych podnoszonych w trakcie procedury weryfikacyjnej, wskazywanych również przez Zarząd Województwa O., a w konsekwencji naruszenie art. 29 ust. 2 ustawy wdrożeniowej oraz art. 9 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/30) przez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy w wyniku czego doszło do niezgodnej z prawem oceny walorów punktowych zgłoszonego wniosku i przyznanie operacji ostatecznie łącznie 14 punktów, co doprowadziło do wyboru operacji do dofinansowania, lecz ze wskazaniem, że nie mieści się ona w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze. Na rozprawie pełnomocnik wskazał, że zarzut ten dotyczy naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r.

Sąd nie podzielił powyższych zarzutów, o czym będzie mowa poniżej. Odnosząc się natomiast do sprostowanego na rozprawie zarzutu naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r., Sąd wskazuje, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie i dotyczy on wniosków rozpatrywanych w trybie konkursowym.

Opis kryteriów wyboru operacji wraz z możliwą do uzyskania liczbą punktów za ich spełnienie zawiera opracowany przez B Załącznik nr 5 "Kryteria wyboru operacji wraz z procedurą ustalania lub zmiany kryteriów do umowy o warunkach i sposobie realizowania strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" nr [...] z dnia 1 czerwca 2016 r.

W ramach przedsięwzięcia 1.1.2. "Zwiększenie konkurencyjności firm" w zakresie kryterium "Operacja dotyczy rozwiązań innowacyjnych" przyjęto, że operacja może otrzymać max 8 punktów w przypadku innowacji na poziomie całego obszaru B. W przypadku innowacji na poziomie gminy operacja może otrzymać 4 punkty.

W załączniku tym sformułowano definicję innowacyjności, zgodnie z którą "operacja innowacyjna na obszarze B rozumiana jako - wprowadzenie nowego lub znacząco udoskonalonego produktu (wyrobu lub usługi), nowego procesu, nowej metody organizacji. Innowacyjność to także nietypowe, niestandardowe wykorzystanie lokalnych zasobów (przyrodniczych, kulturalnych, społecznych, historycznych, w tym związanych z lokalnym dziedzictwem kulinarnym, tradycjami) na poziomie co najmniej gminy".

Z kolei w odniesieniu do kryterium "Operacja realizowana przez podmioty rozwijające działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne lub produkty gospodarki leśnej lub usługi związane z leśnictwem", zdefiniowano pojęcia lokalnego produktu rolnego i produktów gospodarki leśnej. Lokalny produkt rolny to wytwarzany na obszarze objętym lokalną strategią rozwoju B, a produkt gospodarki leśnej to – drewno, runo leśne, zwierzyna łowna.

Po pozytywnym rozpatrzeniu protestu Rada ponownie oceniając operację objętą wnioskiem złożonym przez Skarżącego, przyznała w ramach kryterium związanego z innowacyjnością 4 punkty uznając, że planowana usługa jest innowacyjna na poziomie gminy L. Rada dokonując oceny tego kryterium przedstawiła definicję innowacyjności argumentując, że operacja dotyczy rozwiązania innowacyjnego polegającego na wprowadzeniu innowacji procesowej na poziomie gminy, zadeklarowanej przez Wnioskodawcę jako dodatkowe stałe miejsce wykonywania swojej działalności gospodarczej. Podtrzymała argumentację zawartą w uzasadnieniu do uchwały [...] z dnia [...]. Wskazała, że na obszarze B na terenie Gminy Ł. działalność prowadzi firma C, która wydobywając [...], zasypuje nimi [...] za pomocą [...] i odpowiednich [...] umożliwiających równie sprawny proces załadowywania materiałami sypkimi przedmiotowych [...] i z tego względu nie można uznać, że planowana usługa będzie innowacyjna na terenie całego obszaru B. Oceniła również znaczenie pisma Nadleśnictwa B. na które powołuje się Skarżący we wniosku, wskazując na jego ogólnikowy charakter i przesłanki, które z niego wynikają. W ocenie Rady z treści tego pisma nie wynika, że Nadleśnictwo planuje zastosować zasypane materiałem sypkim i innym worki [...] jako zabezpieczenie przeciwpowodziowe, jak i przeciwpożarowe oraz takie, które zapobiega rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych w rejonie [...]. Sugestia wynikająca z tego pisma, że w rejonie [...] unikalnym i dotychczas nie stosowanym rozwiązaniem jest używanie do zasypywania worków materiałem sypkim, który jest lokalnie dostępny, nie oznacza, że zastosowanie [...] jest skuteczną i odpowiednią metodą zabezpieczenia szczególnie przeciwpożarowego oraz takiego, które zapobiega rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych w rejonie [...]. Z tych względów Rada potraktowała powyższe pismo jako sugestię o rzekomej potrzebie zastosowania dużej pojemności worków [...] zasypywanych w miejscu docelowej aplikacji w leśnictwie, szczególnie w rejonie [...].

Rada Programowa odrzuciła przy tym argument Zarządu Województwa, iż worki [...] zasypywane materiałem sypkim, w tym [...], stanowią rozwiązanie innowacyjne jako nietypowe wykorzystanie lokalnych zasobów np. przyrodniczych na terenie B, bowiem firma C z gminy Ł. również zasypuje worki [...] takimi materiałami.

W odniesieniu do kryterium operacja realizowana przez podmioty rozwijające działalność, której podstawę stanowią lokalne produkty rolne lub produkty gospodarki leśnej lub usługi związane z leśnictwem, Rada przyznała operacji 0 punktów z możliwych 2 punktów za to kryterium, wskazując, że podstawę działalności gospodarczej Wnioskodawcy nie stanowią produkty gospodarki leśnej ani też lokalne produkty rolne oraz usługi związane z leśnictwem. Odnosząc się do argumentu Zarządu Województwa wskazującego na zamiar Skarżącego rozwijania działalności gospodarczej o kodzie PKD 02.40.Z działalności usługowej związanej z leśnictwem i przewidywaną wysokości obrotów, Rada zauważyła, że zawarcie przez Wnioskodawcę w dokumentach aplikacyjnych informacji, jak i deklaracji o planowanym zastosowaniu worków [...] jako skutecznej metody w zakresie zabezpieczania lasów przed pożarami, powodziami i utrzymania lasów w dobrostanie zwierząt i roślin, nie jest wystarczające, aby uznać zastosowanie worków [...] w lasach jako usługi związanej z leśnictwem.

Badając zasadność dokonanej przez Radę oceny w zakresie wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że nie nosi ona cech dowolności, uwzględnia opis kryteriów wyboru operacji przedstawiony we wskazanym wyżej załączniku nr 5 opracowanym przez B. Stanowisko Rady zostało logicznie i przekonująco umotywowane. Odniesiono się do wszystkich istotnych elementów decydujących o spełnieniu, bądź nie wskazanego kryterium. Rada w sposób zwięzły wskazała dlaczego przyznano/ bądź nie określoną ilość punktów. W konsekwencji ponowna ocena projektu nie narusza zasady przejrzystości oraz rzetelności i równego dostępu do pomocy.

W ramach kryterium "Operacja dotyczy rozwiązań innowacyjnych" możliwe było przyznanie max 8 punktów w przypadku innowacji na poziomie całego obszaru B, a w przypadku innowacji na poziomie gminy 4 punktów. Zdefiniowane zostało również pojęcie innowacyjności. W rozumieniu tego kryterium operacja innowacyjna na obszarze B to wprowadzenie nowego lub znacząco udoskonalonego produktu (wyrobu lub usługi), nowego procesu, nowej metody organizacji. Innowacyjność to także nietypowe, niestandardowe wykorzystanie lokalnych zasobów (przyrodniczych, kulturalnych, społecznych, historycznych, w tym związanych z lokalnym dziedzictwem kulinarnym, tradycjami) na poziomie co najmniej gminy. Definicja ta nie budzi zastrzeżeń, w sposób jasny i zrozumiały wskazuje jakie elementy muszą być spełnione aby wnioskodawca mógł uzyskać punkty.

Jak wynika z przywołanej definicji, innowacja produktowa to wprowadzenie nowego wyrobu lub usługi lub znacząco udoskonalonego, także wprowadzenie nowego procesu, nowej metody organizacji. Z nowym wyrobem czy nową usługą na obszarze B mamy do czynienia wtedy, gdy dotychczas nie występowały one na tym obszarze, a ulepszony wyrób bądź usługa to produkt doskonalszy, cechujący się lepszą jakością, wykorzystujący nowszą technologię. Operacja będzie innowacyjna także wtedy, gdy wykorzystuje się w sposób nietypowy, niestandardowy czyli dotąd niepraktykowany lokalne zasoby przyrodnicze, kulturowe, społeczne, historyczne, w tym związane z lokalnym dziedzictwem kulinarnym czy tradycjami, na poziomie co najmniej gminy. Przy tym, w ocenie Sądu, innowacja procesowa czy produktowa powinna być oceniana w kontekście całości operacji (projektu), w tym także jej efektów z punktu widzenia odbiorcy/konsumenta produktów/usług.

Wnioskodawca zarówno we wniosku o przyznanie pomocy, jak i w fiszce projektowej, czy biznesplanie innowacyjność na obszarze B wywodził z zastosowania w procesie pakowania [...] dedykowanej [...] z [...] zasypu do worka przymocowanego do [...], a od strony produktowej innowacyjność upatrywał we wdrożeniu usługowego tworzenia barier ochronnych z materiałów sypkich w miejscu docelowej aplikacji bariery, wywodząc, że usługa ta ma służyć zabezpieczeniu przeciwpożarowemu/przeciwpowodziowemu terenów leśnych czy gospodarstw indywidualnych. Wskazywał, że operacja będzie realizowana przez podmiot rozwijający działalność usługową związaną z leśnictwem i prowadzi do wykorzystania lokalnych produktów sypkich nadających się do pakowania worków oraz produktów gospodarki leśnej. W fiszce projektowej ta argumentacja została powtórzona i uzupełniona o potrzebę zabezpieczenia terenów leśnych także przed chorobami dzikich zwierząt. W notatce z badania rynku zaakcentował, opisując proces załadunku i pakowania worków, że jest on innowacyjny w procesie załadunku, budowy barier, jak i organizacji pracy poprzez stosowanie surowca dostępnego na danym terenie.

Przy czym, w ocenie Skarżącego, potwierdzeniem zapotrzebowania na projektowaną usługę i potwierdzeniem jej innowacyjnego charakteru związanego z utrzymaniem lasów na terenie obszaru B jest przedłożone przez niego wraz z dokumentacją o przyznanie pomocy - zaświadczenie z dnia 2 marca 2021 r. Lasów Państwowych Nadleśnictwo B. Posiłkując się treścią tego zaświadczenia Skarżący wywodził zarówno potrzebę dotyczącą realizacji innowacyjnych usług związanych z leśnictwem, a także nietypowe wykorzystanie lokalnych zasobów przyrodniczych poprzez wykorzystanie różnych dostępnych materiałów sypkich do załadunku [...] dostępnych w miejscu docelowej aplikacji i zastosowanie ich w walce żywiołami zagrażającymi lasom i przyrodzie. Z pisma wynikało także, że na terenie Nadleśnictwa B. w rejonie [...] rozwiązanie to jest unikalne i dotychczas niestosowane. W ocenie Skarżącego, przesądzało to o związku operacji z usługami związanymi z leśnictwem i o tym, że do operacji będą wykorzystywane produkty gospodarki leśnej.

Reasumując, Skarżący z treści w/w pisma wywodził zarówno zapotrzebowanie na tego typu usługi, ich unikalny charakter, a także nietypowe wykorzystanie lokalnych zasobów przyrodniczych, wykazując innowacyjny charakter usług, które zamierza świadczyć.

Rada kwestionując powyższą argumentację szczegółowo odniosła się do treści pisma z dnia 2 marca 2021 r. wskazując na jego ogólnikowy charakter i brak bezpośredniej oraz jednoznacznej deklaracji o planowaniu zastosowania zasypanych materiałem sypkim i innym worków [...] jako zabezpieczenia przeciwpowodziowego, jak i przeciwpożarowego oraz takiego, które zapobiegać będzie rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych w rejonie [...]. Podkreśliła, że z jego treści wynika jedynie sugestia dotycząca takiego zastosowania worków [...], a to wcale nie oznacza, że zastosowanie [...] jest skuteczną i odpowiednią metodą zabezpieczenia szczególnie przeciwpożarowego oraz takiego, które zapobiega rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych w rejonie [...].

Ocena powyższa również nie nosi cech dowolności, stanowisko Rady zostało w tym zakresie logicznie i przekonująco umotywowane.

Podkreślić w tym miejscy należy, że innowacyjność nie może wynikać z subiektywnego przekonania Wnioskodawcy i opierać się wyłącznie o jego deklaracje, ale powinna znaleźć potwierdzenie w konkretnej argumentacji, odwołującej się do obiektywnych cech i rezultatów usługi. Jak już wskazano wcześniej, innowacja procesowa czy produktowa powinna być oceniana w kontekście całości operacji (projektu), w tym również jej efektów z punktu widzenia odbiorcy usługi, co oznacza, że istotne będzie znaczenie projektowanej usługi nie tylko z punktu widzenia wykonawcy, ale również potencjalnego odbiorcy. Zatem jeżeli innowacyjność wywodzona jest również z zastosowania danej usługi na konkretne cele Nadleśnictwa B., a z tego ma wynikać również związek operacji z usługami związanymi z leśnictwem, a nawet wykorzystanie produktów gospodarki leśnej, to powinno to zostać wykazane przez Stronę ubiegającą się o dofinansowanie. W szczególności to Strona ubiegając się o przyznanie punktów za innowacyjność projektu na obszarze B powinna przedstawić w sposób logiczny i przekonywująco we wniosku stosowne argumenty, przemawiające za tym, że projektowane usługi lub rozwiązania w oparciu o nowatorskie wykorzystanie zasobów, będą miały istotne znaczenie dla całego projektu, co oznacza również wykazanie, że worki [...] jako zabezpieczenie przeciwpowodziowe, przeciwpożarowe oraz zapobiegające rozprzestrzenianiu chorób zakaźnych w rejonie [...], taką funkcję rzeczywiście będą spełniać i że możliwe będzie ich zasypywanie w miejscu budowania barier ochronnych, co wymaga odpowiedniego wykazania, że tego rodzaju materiały, którymi Wnioskodawca zamierza zasypywać worki [...] są dostępne na miejscu w ilościach wystarczających do budowania barier ochronnych, które mogłyby spełnić funkcje wskazywane przez wnioskodawcę. Wykazanie, iż dana operacja spełnia wymogi innowacyjności, należy wyłącznie do Wnioskodawcy.

Podkreślić również należy, że znaczenie treści pisma 02.03.2021 r. nabiera innego wydźwięku w kontekście dowodu, o przeprowadzenie którego Stowarzyszenie wnioskowało.

Na rozprawie Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ppsa, dopuścił dowód z przedłożonego przez Stowarzyszenie i zawnioskowanego jako dowód, pisma Nadleśnictwa B. z dnia 29.11.2021 r. Zn.spr.:[...].

W piśmie tym Nadleśnictwo B. poinformowało Stowarzyszenie, że nie otrzymało zapytania od D. D. dot. zastosowania wydajnego systemu zabezpieczenia przeciwpowodziowego i przeciwpożarowego i w związku z tym nie wystosowało odpowiedzi. Tego rodzaju zapytania nie odnotowano w ewidencji spraw prowadzonych przez Nadleśnictwo B. Jednocześnie poinformowało, że każde pismo wychodzące z Nadleśnictwa B., zgodnie z instrukcją kancelaryjną i obiegiem dokumentów – jest opatrzone znakiem sprawy oraz podpisem i pieczątką Nadleśniczego Nadleśnictwa B. lub elektronicznym podpisem kwalifikowanym.

Przedłożone przez Skarżącego wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy pismo z dnia 02.03.2021 r. opatrzone jest jedynie pieczątką Nadleśnictwa B. i nieczytelnym podpisem. Nie zostało podpisane przez Nadleśniczego, nie zawiera jego pieczątki, ani podpisu kwalifikowanego, nie nadano mu numeru (znaku sprawy).

W świetle powyższego, niezależnie od wątpliwości wskazanych przez Radę przy ocenie tego pisma, informacje w nim zawarte w ogóle budzą uzasadnione wątpliwości co do ich wiarygodności, a to z nich właśnie Skarżący wywodził zapotrzebowanie na projektowaną usługę związaną z leśnictwem, a także nietypowe wykorzystanie lokalnych zasobów przyrodniczych poprzez wykorzystanie różnych dostępnych materiałów sypkich do załadunku [...] dostępnych w miejscu docelowej aplikacji i zastosowanie ich w walce żywiołami zagrażającymi lasom i przyrodzie, w tym zakresie innowacji produktowej. Innych argumentów w tym względzie Skarżący nie przedstawił.

W konsekwencji Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy o polityce spójności, poprzez przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania z naruszeniem obowiązku zachowania przejrzystości, rzetelności i bezstronności oraz dokonanie oceny kryteriów z pominięciem istotnych walorów projektu, w tym dowolnej oceny dokumentacji wniosku i informacji w niej zawartych. Chybiony jest również zarzut

wskazujący na bezpodstawne i nieuzasadnione przyjęcie, że na obszarze B istnieją podobne punkty ładowania worków [...]. Wskazany przez Radę przykład przedsiębiorstwa oferującego usługi ładowania worków [...] za pomocą metody zasypowej, wprawdzie w warunkach stacjonarnych, wskazuje na równie sprawny proces zasypywania worków. W sytuacji, gdy Skarżący w sposób wystarczający nie wykazał, że nietypowe wykorzystanie lokalnych zasobów przyrodniczych poprzez wykorzystanie różnych dostępnych materiałów sypkich do załadunku [...] dostępnych w miejscu docelowej aplikacji będzie miało zastosowanie w walce żywiołami zagrażającymi lasom i przyrodzie, bezprzedmiotowe są argumenty dotyczące zasadniczych różnic pomiędzy założeniami operacji Skarżącego oraz działalnością przedsiębiorstwa wskazanego przez Radę Programową B. Dotyczy to zwłaszcza unikalnych usług wznoszenia barier ochrony terenów leśnych czy stosowania worków [...] w lasach jako usługi związanej z leśnictwem. Wbrew twierdzeniom Skarżącego wniosek oraz wszystkie przedłożone z nim dokumenty pomimo, że wskazywały na charakter operacji związany z leśnictwem, to jak omówiono to wyżej - nie wykazały takiego związku. W szczególności o takim charakterze nie świadczyło pismo z 02.03.2021 r. rzekomo wystawione przez Nadleśnictwo B. i bazujące na jego treści notatki z badania rynku z których miał wynikać użytkowy dla gospodarki leśnej charakter przyjętego rozwiązania.

W konsekwencji uznając, że ponowna ocena operacji została przeprowadzona zgodnie z prawem, Sąd nie podzielił naruszenia art. 21 ust. 5 pkt 1 url, bowiem Rada Programowa w pisemnej informacji o wyniku ponownej w zakresie spełniania przez operację kryteriów wyboru uzasadniła ocenę i podała liczbę punktów otrzymanych przez operację. W uzasadnieniu w sposób rzeczowy i przejrzysty przedstawiła argumenty, które zadecydowały o wyniku oceny, z uwzględnieniem spełnienia/ lub nie kryteriów wyboru, odnosząc się do wszystkich istotnych okoliczności, w tym podnoszonych w trakcie procedury weryfikacyjnej. Odniosła się także do argumentacji Zarządu Województwa ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów sformułowanych przy rozpatrzeniu protestu. Nie doszło zatem do naruszenia zasad wyboru operacji do dofinansowania, wybór przeprowadzono w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zapewniając wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.

Uzupełniająco wskazać należy, że stosownie do art. 200 ppsa, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje jedynie skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.