Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 921/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6178 Uprawnienia do prowadzenia usługowego ksiąg rachunkowych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant: Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2005 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Minista Finansów z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania certyfikatu uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2004 r.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Minister Finansów utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2004 r. w przedmiocie odmowy wydania K. P. certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych ze względu na niespełnienie wymogów dotyczących wykształcenia.

Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] marca 2004 r. wpłynął do Ministerstwa Finansów wniosek skarżącej o wydanie certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych na podstawie § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Do wniosku skarżąca załączyła dokumenty potwierdzające fakt posiadania przez nią ponad trzyletniej praktyki w księgowości, wykształcenia wyższego magisterskiego oraz ukończenia w dniu [...] grudnia 2003 r. studiów podyplomowych w zakresie rachunkowości na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...].

Minister Finansów odmawiając wydania skarżącej certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1022 ze zm.) w/w certyfikat bez egzaminu otrzymują m.in. osoby, które mają trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie i ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych. Wnioskodawczyni K. P. ukończyła studia wyższe magisterskie w Akademii Ekonomicznej im. [...] w [...], a także w dniu [...] grudnia 2003 r. studia podyplomowe w zakresie rachunkowości na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...]. Minister Finansów zaznaczył, że w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących posiadania przez Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] stosownych uprawnień, pozwalających uznać zdobyte w nim wykształcenie za spełniające wymogi określone dla osób ubiegających się o uprawnienia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez egzaminu, zwrócił się w tej sprawie pismem z dnia [...] marca 2004 r. do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Komisja ta w piśmie z dnia [...] marca 2004 r. poinformowała Ministra Finansów, że uprawnienia Wydziału Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych są obecnie zawieszone z mocy prawa, a o zawieszeniu tych uprawnień Komisja została zawiadomiona przez Wydział pismem z dnia [...] lipca 2003 r. W tej sytuacji Minister Finansów uznał, że w dniu ukończenia przez skarżącą studiów podyplomowych jednostka organizacyjna szkoły wyższej nie posiadała uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych określonych w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

K. P. w piśmie z dnia [...] grudnia 2004 r. zwróciła się do Ministra Finansów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniosła, że wykaz jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych został zawarty w Obwieszczeniu Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 18 grudnia 2002r. (Monitor Polski z dnia 10 stycznia 2004 r. Nr 2 poz. 19). W wykazie tym znajdował się Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...]. Obwieszczenie to nie zostało zmienione odrębnymi przepisami do czasu uzyskania przez skarżącą dyplomu, tj. do dnia [...] grudnia 2003 r. Skarżąca nie znalazła też w odrębnych przepisach żadnej informacji o tym, że Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] utracił uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych, natomiast pismo wewnętrzne Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, o którym nie mogła wiedzieć, nie może stanowić podstawy odmowy wydania jej certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Podkreśliła jednocześnie, że podejmując kolejne studia podyplomowe z zakresu rachunkowości dokonała dokładnej weryfikacji uprawnień uczelni z punktu widzenia jej uprawnień w zakresie możliwości uzyskania certyfikatu księgowego bez egzaminu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Minister Finansów, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2004 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej poprzedniej decyzji. Ponadto podkreślił, że skarżąca złożyła wniosek o wydanie certyfikatu w okresie obowiązywania rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, a więc wydanie certyfikatu możliwe jest tylko w przypadku spełnienia wymogów określonych w tym rozporządzeniu. Ponadto Minister Finansów obowiązany jest działać w granicach prawa i dlatego nie jest możliwe wydanie stosownych uprawnień osobie nie spełniającej wymogów określonych w prawie materialnym.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. P. powołała się na te same argumenty, które przedstawiła wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że z dniem [...] lipca 2003 r. nastąpiło z mocy prawa zawieszenie uprawnień Wydziału Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym (Dz. U. Nr 65, poz. 595) w związku z wystąpieniem okoliczności, o których mowa w art. 6 tej ustawy. Regulacje zawarte w tym przepisie nie nakładają natomiast na Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów żadnych dodatkowych obowiązków warunkujących zaistnienie skutku prawnego w postaci zawieszenia przedmiotowych uprawnień. Rolą Komisji jest określenie terminu na uzupełnienie przez Wydział stanu zatrudnienia do poziomu umożliwiającego przywrócenie zawieszonych uprawnień oraz zasad kontynuowania przewodów doktorskich.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej jako p.p.s.a.).

Skarga wniesiona przez K. P. zasługuje na uwzględnienie, gdyż w ocenie Sądu niewłaściwa interpretacja kwestii zawieszenia uprawnień uczelni doprowadziła organ do naruszenia przepisu prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 lit.b) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 120 poz. 1022 z późno zm.) - minister właściwy do spraw finansów publicznych wydaje certyfikat księgowy osobom fizycznym, które udokumentowały trzyletnią praktykę w księgowości, posiadają wykształcenie wyższe magisterskie lub równorzędne oraz ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych. Określenie "wydaje" nie oznacza dowolności lecz jest równoznaczne z obowiązkiem Ministra Finansów do wydania certyfikatu z chwilą spełnienia przez osobę ubiegającą się, warunków wskazanych w cytowanym przepisie prawa.

W niniejszej sprawie Minister Finansów uznał za udowodnione, że skarżąca posiada wykształcenie wyższe magisterskie oraz trzyletnią praktykę w księgowości. Zakwestionował natomiast spełnienie przez skarżącą wymogu ukończenia studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości w jednostce organizacyjnej uprawnionej, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych. Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...], na którym skarżąca ukończyła w dniu [...] grudnia 2003 r. studia podyplomowe z zakresu rachunkowości, należał do jednostek uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w dyscyplinie "nauki o zarządzaniu" z tym, że uprawnienie do nadawania tego stopnia naukowego w lipcu 2003 r. uległo zawieszeniu z mocy prawa na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65 poz. 595), z powodu zmniejszenia się stanu zatrudnienia pracowników naukowych poniżej minimum określonego w art. 6 tej ustawy.

W tej sytuacji bezsporna w sprawie była okoliczność, że w dniu ukończenia przez skarżącą studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] nie miał więc cofniętego uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w dyscyplinie "nauki o zarządzaniu", lecz uprawnienie to uległo jedynie zawieszeniu. Co prawda okoliczność ta miała niewątpliwie znaczenie z punktu widzenia wszczętych na tym Wydziale przewodów doktorskich, które nie zostały zakończone do dnia zawieszenia uprawnień do nadawania tego stopnia naukowego lecz, zdaniem Sądu, zawieszenie uprawnień nie było równoznaczne z utratą tych uprawnień.

Należy podkreślić, że w omawianym wypadku zawieszenia uprawnień z powodu braku odpowiedniej ilości pracowników naukowych, przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki nie przewidują dla Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów obowiązku ogłaszania o tym fakcie w Dzienniku Urzędowym RP "Monitorze Polskim", w przeciwieństwie do okoliczności opisanych w przepisie art. 9 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz w ust. 4 i 5 ustawy.

Dlatego, mimo zawieszenia uprawnień, Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] należał nadal do jednostek organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych, a ewentualna utrata tego statusu mogła nastąpić dopiero z chwilą cofnięcia tych uprawnień.

W zaistniałym stanie faktycznym należało więc przyjąć, że skarżąca ukończyła studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostce organizacyjnej uprawnionej, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w rozumieniu przepisu § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1022 ze zm.).

Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku organ będzie zatem miał na względzie fakt spełnienia przez skarżącą wszystkich wymaganych warunków do uzyskania certyfikatu do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Z tych przyczyn, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.