Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2861/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi P.P. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "Naczelnik" lub "organ egzekucyjny") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec P. Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 20.12.2013r. oraz nr [...] z dnia 02.12.2015r., obejmujących podatek od towarów i usług za marzec, maj-czerwiec, sierpień i listopad 2012 r. oraz luty i marzec 2011 r. w łącznej kwocie należności głównej 1.556.973 zł, plus należne odsetki za zwłokę. Podstawę prawną tytułów nr [...] ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r.

Celem wyegzekwowania przedmiotowej należności Naczelnik, dokonał zajęcia rachunków bankowych Spółki. Wystąpił również z wnioskami do Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów, co jednak nie przyczyniło się do odnalezienia majątku Spółki. Ponadto Skarżąca oraz biuro rachunkowe prowadzące jej obsługę księgową oraz nie wskazali majątku Spółki. Organ w sporządzonym w dniu 25 sierpnia 2014 r. protokole o stanie majątkowym Spółki, zawarto informację, że Spółka powstała w dniu 12 stycznia 2012 r., obecnie nie zatrudnia pracowników, nie posiada środków transportu, majątku nieruchomego ani ruchomego.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku dokonanych zajęć rachunków bankowych Spółki wyegzekwowano jedynie kwotę 19.862,64 zł, gdyż dłużnicy zajętych wierzytelności poinformowali, że brak jest środków lub. że nie prowadzą już rachunku bankowego dla zobowiązanej Spółki. Wyegzekwowaną kwotę zarachowano na koszty egzekucyjne, należność główną i odsetki. Organ egzekucyjny podkreślił, że wszczęte w stosunku do Spółki postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania należności przypadających na rzecz Wierzyciela. W toku prowadzonej egzekucji nie ujawniono żadnego majątku w postaci pieniędzy, wierzytelności i praw majątkowych oraz nieruchomości co do których można byłoby skierować skuteczną egzekucję.

Organ uznał, że zachodzą przesłanki do umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), dalej zwanej też "u.p.e.a." lub "ustawą".

Skarżąca w zażaleniu z dnia 13 maja 2016 r., zarzuciła naruszenie:

- art. 59 § 2 w związku z art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 152 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") przez umorzenie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji w której postępowanie egzekucyjne było zawieszone z mocy prawa,

- art. 59 § 2 w związku z art. 56 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 61 § 3 P.p.s.a. przez umorzenie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji w której postępowanie egzekucyjne było zawieszone z mocy prawa.

Zdaniem Skarżącej, organ egzekucyjny nie miał kompetencji umorzenia postępowania egzekucyjnego bowiem było one zawieszone ex lege na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a. Spółka uznała, że w przypadku tytułów wykonawczych nr [...] postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone ze względu na to, że orzeczenia będące podstawą wydania w/w tytułów wykonawczych zostały uchylone w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami sygn. akt: III SA/Wa 1700/14, III SA/Wa 1701/14, III SA/Wa 1081/14, III SA/Wa 1082/14 i III SA/Wa 1083/14.

Z kolei jako podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] wskazała okoliczność wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3580/15, którym wstrzymano wykonanie decyzji z dnia [...].10.2015 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r.

utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2016 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ nadzoru odwołując się do treści art. 59 § 2 u.p.e.a. wskazał, że w przypadku gdy w postępowaniu dotyczącym wyegzekwowania należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, zasadne jest umorzenie postępowania.

W ocenie organu nadzoru ustalenia dotyczące czynności egzekucyjnych oraz informacje o stanie majątkowym Spółki pozwalały na stwierdzenie postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. uznano za bezskuteczne, tj. w wyniku jego prowadzenia nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W sporządzonych w dniach 28.07.2014 r. i 30.07.2014 r. przez poborcę skarbowego relacjach wskazano, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem siedziby oraz nie pozostawiła majątku do którego można by skierować egzekucje. Adres Spółki służył jedynie do jej rejestracji oraz odbioru korespondencji. Nie ustalono aktualnego adresu prowadzenia działalności przez Spółkę. Z zeznań Prezesa zarządu M.B. wynikało, że Spółka powstała 12.01.2012 r., a przedmiotem jej działalności jest handel produktami spożywczymi i chemią na terenie kraju i poza granicami kraju. Spółka nie zatrudnia pracowników. Nie posiada środków transportu, innych praw majątkowych, żadnego majątku nieruchomego ani ruchomego.

Organ egzekucyjny podjął na podstawie art. 36 u.p.e.a. bezskuteczne próby ustalenia składników majątku Spółki. Natomiast pozyskana w trakcie egzekucji kwota 19.862,64 zł, pokryła jedynie 0,45% łącznej kwoty głównej dochodzonych należności, oraz 11,24% kwoty wszystkich kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z dokonanymi zajęciami z dnia 1.07.2014 r. i 10.03.2015 r.

W konsekwencji organ nadzoru uznał, iż egzekucja okazała się niewykonalna przez brak środków pieniężnych na rachunkach bankowych, nieruchomości oraz majątku ruchomego Spółki i wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.

Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze z dnia 24 sierpnia 2016 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie

- art. 59 § 2 w związku z art. 56 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 152 § 1 P.p.s.a. przez umorzenie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji w której postępowanie egzekucyjne było zawieszone z mocy prawa,

- art. 59 § 2 w związku z art. 56 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 61 § 3 P.p.s.a. przez umorzenie postępowania egzekucyjnego, w sytuacji w której postępowanie egzekucyjne było zawieszone z mocy prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W istocie spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy dopuszczalne prawnie jest umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a w sytuacji, gdy postępowanie to było zawieszone na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Przechodząc zatem do rozstrzygnięcia przedmiotowego zagadnienia należy zauważyć, że katalog przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. ma charakter zamknięty. Użycie przez ustawodawcę w art. 56 § 1 u.p.e.a. sformułowania "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu" oznacza, że w razie spełnienia przesłanek wymienionych enumeratywnie w pkt 1- 5 nie pozostawiono organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania, a wystąpienie okoliczności przewidzianych w tym przepisie obliguje organ do zawieszenia postępowania (wyrok z dnia 15 lutego 2017 r. VII SA/Wa 772/16). Zatem Organ w przedmiotowej sprawie musiał zawiesić postępowania egzekucyjne.

Jednakże fakt zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie prowadzi do wykonania ciążących na zobowiązanym obowiązków, nie stanowi też zakończenia (umorzenia) postępowania egzekucyjnego. Okoliczności stanowiące podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego mają charakter przejściowy, zatem po ich ustąpieniu następuje podjęcie postępowania egzekucyjnego. W przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne. Fakt zawieszenia postępowania nie jest też wynikiem stwierdzenia, że postępowanie to jest niedopuszczalne (wyrok z dnia 11 grudnia 2013 r. I SA/Sz 540/13). Wskazać należy także, że w świetle art. 57 § 1 u.p.e.a Organ egzekucyjny podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia, zawiadamiając o tym zobowiązanego.

Z kolei instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel, wiąże się ono z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne (na podstawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a.) lub fakultatywne (na podstawie przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a.). Zaistnienie przesłanki wskazanej w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie nakłada na organ obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie udostępnia taką możliwość. Tym samym umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi (wyrok z dnia 10 października 2017 r. I SA/Gd 794/17).

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego w przeciwieństwie do jego umorzenia nie prowadzi zatem do definitywnego zakończenia postępowania. W ocenie Sądu nie ma więc uzasadnienia stanowisko Skarżącego, że postępowanie egzekucyjne powinno "trwać" zawieszone pomimo, że wiadomo jest Organowi (na podstawie zebranych w sprawie dowodów), iż ziściła się przesłanka do jego definitywnego zakończenia w formie umorzenia na postawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Jeżeli zatem pomimo zawieszania postępowanie egzekucyjnego Organ ocenia, że nie zostanie realizowany jego cel możliwe jest jego umorzenie.

Dodatkowo należy wskazać, że podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego mają charakter przejściowy zatem po ich ustąpieniu Organ jest zobligowany do odwieszenia postępowania egzekucyjne. Jeżeli po odwieszeniu postępowania egzekucyjnego, czyli ustąpieniu przesłanki zawieszenia Organ już wcześniej ocenił, że wystąpiła przesłanka wskazana w art. 59 § 2 u.p.e.a. i tak umorzyłby postępowanie egzekucyjne. Zatem stanowisko Skarżącego prowadziłoby jedyni do formalnego utrzymywania postępowania egzekucyjnego w formie zawieszonej.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.