Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 87/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4, art. 233 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Dnia 26 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 roku sprawy ze skargi [...] S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że decyzje określone w pkt I wyroku nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/ Po 87/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta J. określił T. S.A. z siedzibą w W. – obecnie O. S.A. z siedzibą w W. (dalej zwana spółką albo skarżącą) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł.

Na skutek odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2013 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy zalecił przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, wskazując że organ I instancji powinien wezwać podatnika do przedłożenia czytelnego i prostego zestawienia, stanowiącego wyciąg z ewidencji środków trwałych zawierającego wyłącznie dane istotne dla sprawy. Dane te miały dotyczyć budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przez spółkę na terenie gminy i miasta J., stanowiących własność skarżącej według stanu na 2007r., i na 2009r. Zestawienie miało zawierać wartości tych budowli stosownie do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz, wyszczególnienie środków trwałych, które zostały przez spółkę pominięte w deklaracji na 2009r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta J. ponownie określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] listopada 2010 r. do Urzędu Gminy i Miasta w J. wpłynęła deklaracja (z dnia [...].11.2010 r.) na podatek od nieruchomości na rok 2009 w kwocie [...] zł.

W powyższej deklaracji podatkowej kwota wartości budowli zadeklarowanej na rok 2009 była, w ocenie organu I instancji znacznie obniżona w stosunku do roku 2007. Ustalono, że skarżąca w dniu [...] stycznia 2007 r. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości określając w niej wartość budowli na kwotę [...] zł, a kwotę podatku w wysokości [...] zł. Natomiast dnia [...] stycznia 2008 r. złożono deklarację na podatek od nieruchomości zmniejszając w niej wartość budowli do kwoty [...] zł i wykazując podatek w kwocie [...] zł.

W toku postępowania podatkowego, pełnomocnik skarżącej poinformował, że zmiana wartości budowli zadeklarowanej na rok 2008 w stosunku do wartości budowli zadeklarowanej na rok 2007 wynikła z faktu, że w roku 2008 wyłączone zostały podstawy opodatkowania obiektów nie będących budowlami w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. W ocenie pełnomocnika spółka w poprzednich latach błędnie deklarowała do celów rozliczenia podatku od nieruchomości wartość linii kablowych położonych w kanalizacjach kablowych.

Do Urzędu Gminy i Miasta J. w dniu [...].02.2009 r. wpłynęła korekta złożonej przez podatnika deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2009. Przyczyną korekty była sprzedaż w dniu [...].01.2009 r. przez skarżącą budowli podlegającej podatkowi od nieruchomości. Pismami z dnia [...].07.2009 r., [...].11.2009 r. oraz [...].12.2009 r. i korektą deklaracji z dnia [...].11.2010 r. skarżąca poinformowała o kolejnych zmianach opodatkowania, w związku z czym przesłano korekty deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2009.

Realizując wytyczne organu odwoławczego, Burmistrz Miasta i Gminy J. wezwał skarżącą do przedłożenia czytelnego i prostego zestawienia. stanowiącego wyciąg z ewidencji środków trwałych, zawierającego wyłącznie dane istotne dla sprawy, a w szczególności wykaz budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przez spółkę na terenie gminy i miasta J., stanowiących jej własność według stanu na 2007r., taki sam według stanu na 2009r., podanie wartości tych budowli stosownie do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wyszczególnienie środków trwałych, które zostały przez spółkę pominięte w deklaracji na 2009r. Ponadto wezwano skarżącą do uzupełnienia dokumentacji w zakresie stanu budowli w roku podatkowym (umniejszenia, zwiększenia - powstanie, wygaśnięcie zobowiązania w trakcie roku podatkowego).

Odpowiadając na wezwanie organu, pełnomocnik skarżącej wskazał, że spółka przedłożyła wcześniej nośnik danych w postaci płyty CD zawierający wyciąg z ewidencji środków trwałych dla grupy [...] KŚT i dla grupy [...] KŚT, dla obszaru w obrębie którego położona jest gmina J. W ocenie pełnomocnika, dane zapisane na nośniku pozwalają na wyodrębnienie i wyliczenie wartości obiektów podlegających opodatkowaniu.

Zdaniem Wójta Miasta i Gminy J. w przeprowadzonym przez organ postępowaniu podatkowym ustalono, że skarżąca nadal pozostaje właścicielem budowli w postaci linii kablowych położonych w kanalizacjach kablowych położonych na nieruchomości na terenie Gminy i Miasta J. Powołując się na uzasadnienie wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II FSK 543/2010 oraz wyroku NSA z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt II FSK 553/10, organ podatkowy I instancji wskazał, że sieć uzbrojenia terenu w postaci telekomunikacyjnych linii kablowych stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a tym samym - także art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Odnosząc się do przedłożonej przez spółkę w formie elektronicznej ewidencji środków trwałych stwierdzono, że dowodowi temu należy odmówić pełnej mocy i wiarygodności dowodowej wskutek braku możliwości przeprowadzenia oceny tego dowodu. Organ wskazał przy tym, że przedłożony przez spółkę dowód zawiera wprawdzie dane, które mogłyby potwierdzić stanowisko skarżącej, jednakże prowadzona w systemie elektronicznym ewidencja środków trwałych mogłaby stanowić co najwyżej materiał dowodowy o charakterze pomocniczym. W kontekście powyższego zaznaczono także, że organ podatkowy związany jest oceną organu odwoławczego co do wartości dowodowej materiałów przedłożonych przez podatnika i wobec braku zastosowania się do wezwania nie może wydać rozstrzygnięcia w oparciu o ten materiał.

Uznano zatem, że skarżąca nie udowodniła okoliczności zmniejszenia wartości budowli i zmniejszenia ich liczby na terenie gminy i miasta J. W związku z czym konieczne stało się określenie wysokości zobowiązania podatkowego w drodze decyzji.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J. z dnia [...] listopada 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. W odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 rok.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że zaskarżona decyzja narusza art. 122 w związku z art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, gdyż organ podatkowy pierwszej instancji w ogóle nie ustalił, jakich konkretnie obiektów nie zadeklarowała skarżąca.

W uzasadnieniu odwołania jego autor odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/09, w którym to wyraźnie wskazano na konieczność dokonywania - każdorazowo, tj. w odniesieniu do każdego obiektu, podlegającego ocenie z punktu widzenia definicji budowli, zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. - dokładnych ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy konkretny obiekt wypełnia wskazane w tym przepisie cechy definicyjne budowli.

Zdaniem autora odwołania decyzja organu I instancji narusza art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Naruszenie tych przepisów polega na opodatkowaniu linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, tj. obiektów, które w sposób oczywisty nie są budowlami podlegającymi podatkowi od nieruchomości. O naruszeniu ww. przepisów zdaniem autora odwołania przesądza nieuwzględnienie prokonstytucyjnej wykładni wyżej powołanych przepisów. Przy zastosowaniu tych przepisów organ podatkowy pierwszej instancji pominął bowiem definicję budowli, jaką przedstawił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/09. Trybunał Konstytucyjny rozstrzygał wprawdzie w sprawie tzw. podziemnych wyrobisk górniczych, jednak we ww. wyroku zawarł również istotne uwagi na temat znaczenia pojęcia budowli na gruncie art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., które w procesie stosowania prawa powinny uwzględniać organy i sądy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy odwołując się do wyroków sadów administracyjnych, stwierdził, że przewody telekomunikacyjne ułożone w kanalizacji kablowej tworzą, całość techniczno-użytkową podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust 1 pkt 3 w zw. z art 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Tym samym uznano za nieuzasadniony zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Podatkowy organ odwoławczy powołując się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Po 1416/13 wskazał, że z braku przeciwnych dowodów przyjął, że wartość budowli w styczniu 2009 r. odpowiadała niekwestionowanej przez spółkę wartości określonej przez nią w deklaracji za 2007 rok, zaś począwszy od lutego 2009 roku wartość budowli pomniejszył o wartość budowli sprzedanych innej spółce i przez tę spółkę wykazanych w deklaracji podatkowej. Takie ustalenie podstawy opodatkowania uznać należy zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. za prawidłowe, a wydaną w oparciu o takie dowody decyzję - za zgodną z prawem.

Wyżej wymieniona ostateczna decyzja podatkowa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2014 r. stanowi przedmiot skargi spółki kierowanej do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W swojej skardze skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, a także o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuca się naruszenie:

1) art. 210 § 4 w związku z art. 124 Ordynacji podatkowej, gdyż jej uzasadnienie nie wyjaśnia zasadniczej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatku od nieruchomości za rok 2009, tj. nie zawarto w nim zestawienia obiektów, które - zdaniem organu - podlegają opodatkowaniu;

2) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieustalenie - przy uznaniu, że opodatkowane obiekty stanowią budowle - podstawy opodatkowania od budowli, w sytuacji, gdy organ podatkowy był w posiadaniu dowodu, tj. ewidencji środków trwałych, pozwalającego na dokonanie ustaleń w tym zakresie, co miało wpływ na naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych;

3) art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych;

4) art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż jako podstawę opodatkowania przyjęto wartość inną niż wartość określona w tym przepisie;

5) art. 4 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez niepowołanie biegłego, w sytuacji gdy podatnik nie określił wartości budowli, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych;

6) art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo iż nie stanowią one budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., też p.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Stan faktyczny sprawy jest zdaniem SKO wystarczająco ustalony, gdyż spór w sprawie dotyczy interpretacji przepisów prawa, a konkretnie przesądzenia, czy kable umieszczone w kanalizacji kablowej są budowlami a co się z tym wiąże czy podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Ta konstatacja SKO pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami Spółki zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w którym akcentowano między innymi fakt zmian jakie zaszły w trwałym majątku Spółki w skutek zawarcia w styczniu 2009 r. umowy sprzedaży infrastruktury telekomunikacyjnej do T. I. sp. z o. o..

Mając na uwadze zarzuty naruszenia prawa procesowego podniesione w skardze należy wskazać, że w myśl art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Stosownie do art. 124 O.p. organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. Stosownie zaś do postanowień art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast w myśl art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z kolei art. 210 § 4 O.p. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Powyższe uregulowania potwierdzają częściową zasadność skargi. W ocenie Sądu w odniesieniu do przyjętej wartości budowli zwłaszcza wobec częściowego ich zbycia doszło do naruszenia art. 121 § 1, art. 122, 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. W szczególności należy podkreślić brak jakichkolwiek ustaleń organów co do wartości budowli stanowiących podstawę opodatkowania. Skarżąca w odwołaniu podniosła, że doszło do zawarcia umowy sprzedaży części jej mienia i ta okoliczność wymagała wyjaśnienia. Przede wszystkim należało wyjaśnić, czy umowa ta objęła np. kanalizację kablową, gdyż jej wartość wpływa na wysokość podstawy opodatkowania. Rację ma organ, że nie ciąży na nim nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów na potwierdzenie tez wskazywanych przez stronę postępowania, jednakże warunkiem koniecznym wymiaru podatku jest określenie w sposób prawidłowy i rzeczywisty podstawy opodatkowania. Nie do zaakceptowania – w świetle podstawowych zasad postępowania podatkowego – jest przyjęcie (co zdaje się eksponować organ), że pasywna postawa podatnika stanowi podstawę do odejścia od tych zasad. W konsekwencji bowiem zaaprobowanie takiego stanowiska stanowiłoby zgodę na swoistą "sankcję podatkową". Oceniając dokonane w sprawie ustalenia faktyczne Sąd podziela stanowisko Spółki, iż organy obu instancji naruszyły podstawową zasadę prowadzenia postępowania podatkowego tj. zasadę prawdy obiektywnej.

Organ odwoławczy przyjmując co do zasady legalność przeprowadzonego postępowania dowodowego wskazał m.in. na brak współpracy Spółki w zakresie ustalenia wartości budowli, w tym głównie kabli telekomunikacyjnych. Wymaga przy tym wskazania, że Spółka przedłożyła dane na płycie CD, które dla organu okazały się nieczytelne, nie odpowiedziała natomiast na wezwanie do przedłożenia czytelnych i skróconych informacji odnośnie wykazu środków trwałych (budowli) podlegających opodatkowaniu na terenie Gminy J.

Sąd dostrzega pasywną postawę skarżącej jednakże fakt ten nie może usprawiedliwiać braku działań organów podatkowych zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy odpowiadającego rzeczywistemu. Trudno bowiem zaakceptować stanowisko, że trudności w odkodowaniu danych zawartych na płycie CD zwalniają organ z obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy. To, że organ nie posiadał w tej kwestii dostatecznej wiedzy winno skutkować podjęciem czynności procesowych, które umożliwiłyby mu właściwe określenie wartości budowli podlegających opodatkowaniu w 2009 r. W tej mierze mógł skorzystać przede wszystkim z opinii biegłego, który w oparciu o dokumentację Spółki określiłby wartość budowli będących w jej posiadaniu na dzień 1 stycznia 2009 r. Oparcie się w tej konkretnej sprawie o dane wynikające z deklaracji podatkowej Spółki na 2007 r. przed jej korektą, a więc proste matematyczne wyliczenie nie czyniło – wbrew twierdzeniu Kolegium – zadość zasadom postępowania podatkowego. Należałoby bowiem zaakcentować, że dwuletni okres mógł skutkować zarówno zwiększeniem posiadanego majątku, w tym kanalizacji i linii kablowych, jak i jej zmniejszeniem. Wymaga też wskazania, że Spółka wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych (karta [...] akt podatkowych). Wniosek Spółki z dnia [...] grudnia 2012 r. o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych nie został rozpoznany, mimo że strona wezwana została do przedłożenia ewidencji środków trwałych za lata 2008 – 2011. Takie działanie organu stoi w bezspornej opozycji wobec treści art. 180 § 1 O.p. i art. 188 O.p. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy ,chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W ocenianej sprawie przedłożona przez Spółkę ewidencja środków trwałych nie została wykorzystana przez organy, gdyż uznano jej nikłą przydatność w postępowaniu dowodowym. Organ nie dysponował też żadnym innym dowodem dotyczącym wartości budowli, a rozstrzygnięcie w sprawie oparł na podstawie deklaracji Spółki na 2007 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wobec brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 3 upol, zgodnie z którym, podstawę opodatkowania budowli stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych ustalona – co do zasady – na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, ewidencja środków trwałych stanowiła główne źródło wiedzy o wartości poszczególnych budowli. W tym stanie rzeczy niewątpliwie wniosek dowodowy strony o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych zmierzał do wykazania okoliczności mających fundamentalne znaczenie dla sprawy, zatem jego nieuwzględnienie stanowiło naruszenie w/w przepisów.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie doszło także do naruszenia art. 191 O.p. Podkreślenia bowiem wymaga, że ocena materiału dowodowego nie może nosić cech dowolności i musi mieć oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W świetle wywodów skarżącej, zaakcentowania wymaga zdaniem Sądu także i to, że brak czy to wiedzy czy umiejętności organu w zakresie określonego zagadnienia nie zwalnia go z obowiązku ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy. Organ ma do dyspozycji różnorakie środki dowodowe, w tym możliwość skorzystania z opinii biegłego, czy oględziny. Istotę opinii biegłego stanowi zapatrywanie wyrażone przez osobę niezainteresowaną rozstrzygnięciem sprawy, która może udzielić organowi administracji publicznej fachowych informacji i wiadomości dla ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sprawy, ułatwiając tym samym właściwą ocenę faktów i wydanie rozstrzygnięcia. Biegli wypowiadają opinię co do okoliczności faktycznych sprawy na podstawie swych wiadomości fachowych i doświadczenia zawodowego (zob. T. Ereciński (w:) k.p.c. Komentarz, s. 510). W świetle art. 197 Ordynacji podatkowej potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego uzasadnia konieczność skorzystania z "wiadomości specjalnych" przez organ administracji publicznej w toku rozpatrywania indywidualnej sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga "wiadomości specjalnych" wtedy, gdy przy jej rozpoznaniu wyłoni się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne i nie jest możliwie bez posiadania wiadomości specjalnych w określonej dziedzinie nauki, sztuki, rzemiosła, techniki, stosunków gospodarczych itp., z którą wiąże się rozpatrywane zagadnienie. Biegły nie jest powołany do ustalenia stanu faktycznego, lecz naświetlenia i wyjaśnienia okoliczności wskazanych przez organ administracji publicznej z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych (zob. K. Piasecki (w:) Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, t. 2, Warszawa 1989, s. 458). Opinia biegłego nie powinna dotyczyć stanu prawnego, co jak już wskazano, nie dyskwalifikuje jednak w całości takiej opinii.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że SKO nie podjęło w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym, nie wyjaśniło Spółce zasadności wszystkich przesłanek, którymi kierowało się przy załatwianiu sprawy, ani też nie zgromadziło i nie rozpatrzyło w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co skutkowało tym, że jego ocena nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie udowodniono wszystkie jej okoliczności. W ocenie Sądu również uzasadnienie kontrolowanego rozstrzygnięcia nie spełnia wymogów z art. 210 § 4 O.p. albowiem nie zawiera wskazania wszystkich faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a co w konsekwencji nakazuje przyjąć, że podjęte w sprawie przez Kolegium rozstrzygnięcie oparte o przepis art. 233 § 1 pkt. 2 O.p. było co najmniej przedwczesne.

Ze względów wyżej wyrażonych Sąd uznał za przedwczesne odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi. Zastosowanie bowiem przepisów prawa materialnego obligatoryjnie winno wynikać z prawidłowo, zgodnie z rzeczywistym ustaleniem stanu rzeczy. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego stanowi warunek sine qua non prawidłowego zastosowania normy przepisów prawa materialnego, z tej też przyczyny nie jest możliwa – na tym etapie postępowania – ocena prawidłowości zastosowania tych przepisów.

Zalecenia co dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań Sądu, jednakże zaakcentowania wymaga, że podstawowym zadaniem organu będzie ustalenie rzeczywistej wartości budowli na dzień 1 stycznia 2009 r. Wybór środków dowodowych należy do organu, w sytuacji jednak, gdy nie będzie w stanie we własnym zakresie dokonać w/w ustalenia powoła biegłego, który w oparciu o dokumentację Spółki tj. ewidencję środków trwałych określi tę wartość. Organ zbada ponadto, które z budowli zostały przez skarżącą zbyte w dniu [...] stycznia 2009 r. i jaka była ich początkowa wartość przyjęta do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Po tak zgromadzonym materiale dowodowym, organ dokona jego oceny zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 O.p. i ustali rzeczywistą wartość budowli podlegających opodatkowaniu w 2009 r.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.