Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 670/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 115a
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] listopada 2018 r. Z. Z. (dalej: "skarżący") wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. (dalej: "KWP", "organ pierwszej instancji") o dokonanie ponownego obliczenia i wypłaty w wyższej niż dotychczas wysokości ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.; dalej: "u.p."). Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (opubl. Dz. U. z 2018 r., poz. 2102).

Pismem z [...] grudnia 2018 r. KWP poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe, dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby.

W dniu [...] stycznia 2019 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."). Skarżący umotywował to żądanie brakiem nowelizacji regulacji prawnych określających inny wymiar części miesięcznego uposażenia do ponownego naliczenia ekwiwalentu. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, KWP jest zobowiązany do obligatoryjnego zawieszenia postępowania na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Organ pierwszej instancji postanowieniem, wydanym [...] maja 2019 r. na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., zawiesił postępowanie. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił organowi użycie sformułowań, których nie zawarł we wniosku. Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ drugiej instancji") postanowieniem z [...] listopada 2019 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez KWP, nakazując ustalenie, w jakim trybie skarżący domaga się zawieszenia postępowania administracyjnego.

Pismem z [...] grudnia 2019 r. organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku z [...] listopada 2018 r. poprzez wskazanie (w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania), w jakim trybie domaga się zawieszenia postępowania (tj. czy w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czy w trybie art. 98 § 1 k.p.a.). Skarżący nie usunął tych braków formalnych w ww. terminie, ale [...] stycznia 2020 r. w rozmowie telefonicznej poinformował KWP, że wnosi o wydanie w jego sprawie decyzji administracyjnej.

Decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] organ pierwszej instancji, mając za podstawę art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 6a ust. 2 pkt 2, art. 32, art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a u.p., odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za rok 2007.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia KWP podał, że skarżący był funkcjonariuszem Policji i na podstawie rozkazu personalnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] kwietnia 2007 r. nr [...] został zwolniony ze służby z dniem [...] kwietnia 2007 r. W chwili zwolnienia funkcjonariuszowi pozostało łącznie 35 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, za które wypłacono mu ekwiwalent pieniężny w łącznej kwocie 4.681,72 zł brutto, przyjmując, że ekwiwalent pieniężny za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego odpowiadał wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

W ocenie organu pierwszej instancji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w następstwie którego nastąpiła utrata mocy części przepisu art. 115a u.p. (tj. w zakresie wielkości "przelicznika" za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), nie przyznało samo w sobie uprawnień byłym policjantom do przedmiotowego ekwiwalentu w innej wysokości, czyli obliczonego według 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, tak jak ma to miejsce w innych służbach mundurowych. Powyższe wskazuje na konieczność nowelizacji ustawy o Policji, określającej "nowy przelicznik" i ewentualnie zakres stosowania nowelizacji, tj. czy nowa regulacja będzie działać wstecz, a jeżeli tak, to do jakiej daty. Dopiero takie zdarzenie umożliwi ponowne przeliczenie byłym policjantom ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy.

KWP podkreślił, iż omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. jest orzeczeniem negatoryjnym, eliminującym normę prawną odnoszącą się do ułamkowej części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym przez niego stanowisku służbowym, która to norma stanowi podstawę obliczenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Tym samym orzeczenie to tworzy lukę w systemie prawnym, uniemożliwiającą ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. W konsekwencji dekompletuje konstrukcję prawną określającą zasady obliczania tego ekwiwalentu, pozbawiając ją elementu niezbędnego do ustalenia wysokości ekwiwalentu za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, KGP decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu KGP wskazał, że art. 114 ust. 1 pkt 2 u.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia skarżącego ze służby) stanowił podstawę do otrzymania przez policjanta zwalnianego ze służby ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 u.p. Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określa art. 115a u.p., który do 5 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 u.p. ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

KGP zgodził się z organem pierwszej instancji, iż ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego zmienił art. 115a u.p. w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Powyższa zmiana implikuje powstanie luki w systemie prawnym, a wobec obowiązku działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), niemożliwe jest ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego.

Sytuacja taka (tj. brak podstaw prawnych do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego) będzie miała miejsce aż do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostanie, jak należy obliczać wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (koniecznym będzie przyjęcie danego wskaźnika tych przeliczeń). Istotne znaczenie będzie miało wprowadzenie przez ustawodawcę przepisów przejściowych, rozstrzygających, do jakich zdarzeń prawnych bądź też podmiotów nowe przepisy prawa znajdą zastosowanie, co w rezultacie może skutkować koniecznością ponownego ustalenia wysokości omawianego ekwiwalentu i wypłaty różnicy w jego wysokości osobom, które taki ekwiwalent otrzymały na podstawie zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny regulacji.

Organ drugiej instancji, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 6 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2050/13 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że nie jest jednoznaczne, czy organ, rozpatrując omawiane żądanie wypłaty ekwiwalentu, powinien wstrzymać się z oceną możliwości jego spełnienia do czasu zakończenia prac legislacyjnych nad daną kwestią i dopiero po wejściu w życie stosownych regulacji dokonać czynności materialno-technicznej wypłaty żądanego ekwiwalentu albo wydać decyzję o odmowie wypłaty żądanej należności, czy też bez oczekiwania na wprowadzenie rozwiązań prawnych determinowanych ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego orzekać o odmowie wypłaty. Wobec aktualnego braku przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę wypłaty ww. ekwiwalentu w innej niż dotychczasowa wysokości, organ administracji, decydując się na rozpatrzenie wniosku, nie ma możliwości rozstrzygnięcia w inny sposób niż poprzez odmowę uwzględnienia zgłoszonego w tym zakresie żądania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję KGP skarżący zarzucił naruszenie:

I. prawa materialnego, tj.

1. art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a u.p. poprzez ich niezastosowanie, w konsekwencji przyjęcie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, zdekompletował konstrukcję prawną określającą zasady obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany przez skarżącego urlop, pozbawiając ją elementu niezbędnego do ustalenia jego prawidłowej wysokości, co w ostateczności skutkowało odmową ponownego przeliczenia i wypłaty brakującej części ekwiwalentu za niewykorzystany przez skarżącego urlop wypoczynkowy lub urlopy dodatkowe,

2. art. 66 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 115a u.p. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy ustalony w sprawie stan faktyczny pozwala twierdzić, że stan prawny po wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 7/15 zawiera wszystkie elementy kształtujące prawo, niezbędne dla ponownego przeliczenia i wypłaty skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby,

3. art. 190 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 115a u.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w konsekwencji przyjęcie, że możliwość ustalenia wysokości brakującej części przysługującego skarżącemu ekwiwalentu za zaległy urlop wypoczynkowy oraz dodatkowy wymaga aktywności ustawodawczej, tym samym kolejnej nowelizacji art. 115a u.p. (tak w zakresie określającym wymiar przelicznika, jak również w zakresie wskazującym, że przelicznik ten powinien znaleźć zastosowanie także do samego skarżącego);

II. prawa procesowego, tj. art. 6 k.p.a. w związku z art. 115a u.p., a to poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w konsekwencji przyjęcie, że w stanie prawnym po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia z 30 października 2018 r., istnieje luka w przepisach prawa, która skutecznie uniemożliwia ponowne, tym razem zgodne z Konstytucją RP ustalenie wymiaru ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami, a także zasądzenie od organu na jego rzecz poniesionych kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), powołano do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach kognicji bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę, na mocy art. 151 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie niespornym jest, że skarżący był funkcjonariuszem Policji i został z tej służby zwolniony.

Organy obu instancji ustaliły, że skarżącemu wypłacono ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy: wypoczynkowy i dodatkowy (łącznie 35 dni), przyjmując, że ekwiwalent ten za jeden dzień odpowiadał 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Powyższa okoliczność jest niekwestionowana.

Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: czy w chwili obecnej, przy braku ustawowego zastąpienia "niekonstytucyjnego" ułamka 1/30 innym ułamkiem, można wyliczyć należną, a tym samym - po odjęciu kwoty wypłaconej - brakującą i niewypłaconą skarżącemu kwotę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, czy też takiej kwoty nie da się wyliczyć. W tym celu należy sięgnąć do powoływanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. W orzeczeniu tym podano, że art. 115a u.p. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Do chwili obecnej ustawodawca nie zastąpił "niekonstytucyjnego" ułamka 1/30 innym ułamkiem – np. 1/22 (ewentualnie 1/21), który jest stosowany wobec funkcjonariuszy innych służb mundurowych: Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego czy wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej.

Zdaniem Sądu, ma rację skarżący, że chociaż ustawodawca nie zastąpił ułamka 1/30 innym ułamkiem, to w świetle motywów zawartych w ww. orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego można wyliczyć należną policjantowi kwotę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Na sposób wyliczenia kwoty należnej, także skarżącemu, wskazuje wprost uzasadnienie tego wyroku, w którym wskazano, że słowu "ekwiwalent" w języku polskim przypisuje się co najmniej dwa znaczenia: 1) rzecz równa innej wartością; odpowiednik, równoważnik oraz 2) towar, w którym jest wyrażona wartość innego towaru (vide Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S. Dubisza, Warszawa 2006, s. 811). Użycie przez ustawodawcę słowa "ekwiwalent" na oznaczenie świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy uzasadnia wniosek, że chodziło o równowartość niewykorzystanych urlopów.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Innymi słowy, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące, jak sama nazwa wskazuje, jego ekwiwalentem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia - w drodze decyzji administracyjnej (vide wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13). Prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby. Ze względu na funkcję art. 66 ust. 2 Konstytucji (gwarancja prawa do wypoczynku) i jego związek z ochroną zdrowia i życia pracownika, podstawową formą urzeczywistnienia przedmiotowego uprawnienia jest faktyczne wykorzystanie urlopu. Organizacja służby w Policji powinna zatem umożliwiać skorzystanie z niego tak, aby zrealizowany był podstawowy cel prawa do wypoczynku, tj. regeneracja sił funkcjonariuszy potrzebna do dalszego wykonywania służby. Jednakże na skutek okoliczności niezależnych od funkcjonariusza może niekiedy dojść do sytuacji, że nie zdołał on faktycznie wykorzystać urlopu przed ustaniem stosunku pracy. Wówczas jedyną formą rekompensaty corocznego płatnego urlopu jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny.

Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 u.p., który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze.

Przyjęcie w art. 115a u.p. wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji. Z powyższego, jak również z obowiązujących przepisów prawa wynika, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub urlopu dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby (na zasadach art. 41 i art. 116 w związku z art. 114 u.p.). Należy także podkreślić, iż do 1 lipca 2019 r. okres rozliczeniowy, o którym mowa w art. 33 ust. 3 w związku z art. 33 ust. 2 u.p., wynosił trzy miesiące (zmiana: Dz.U. z 2019 r., poz. 1635). Taki też należy przyjąć do wyliczeń należnej kwoty ekwiwalentu wobec policjantów zwolnionych ze służby przed 1 lipca 2019 r. Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku wskazał bowiem, że ekwiwalent pieniężny przysługuje także za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 u.p. Zgodnie z tym przepisem w zamian za czas służby przekraczający 40 godzin w tygodniu, w trzymiesięcznym okresie rozliczeniowym, policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo przyznaje rekompensatę pieniężną. Nie dotyczy to policjantów uprawnionych do dodatku funkcyjnego. Użycie przez ustawodawcę słowa "ekwiwalent" na oznaczenie świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy uzasadnia wniosek, iż chodziło o równowartość niewykorzystanych urlopów. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Innymi słowy, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące, jak sama nazwa wskazuje, jego ekwiwalentem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, przez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia – w drodze decyzji administracyjnej (vide wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13).

Tak więc z treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika wprost sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za jeden dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za jeden dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby.

W przedmiotowej sprawie oznacza to, iż liczbę dni urlopu przysługującego skarżącemu należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia należnego mu za jeden dzień roboczy w dacie zwolnienia ze służby, obliczonego – zgodnie z uzasadnieniem Trybunału Konstytucyjnego - w trzymiesięcznym okresie rozliczeniowym. Należy zatem pomnożyć liczbę dni należnego i niewykorzystanego urlopu przez "wycenę" (dokonaną zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego) ostatniego jednego dnia roboczego przysługującego skarżącemu na dzień zwolnienia ze służby.

Mając na względzie przedstawiony wyżej sposób wyliczenia, przyjęty przez Trybunał Konstytucyjny, całkowite wyliczenie należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nie powinno nastręczać trudności, a tym bardziej wymagać regulacji ustawowej, skoro przyjmuje się, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Liczba dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną, możliwą do ustalenia na podstawie kalendarza z danego roku, na mocy przepisów ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2015 r., poz. 90), a nawet jest publikowana w internecie jako "wymiar czasu pracy" w każdym roku. Natomiast wynagrodzenie pobierane przez funkcjonariusza w danym roku kalendarzowym należy do danych posiadanych przez organ policyjny.

Odnosząc się do argumentów powoływanych przez organy Policji obu instancji, Sąd wskazuje, iż skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego była utrata 6 listopada 2018 r. (data publikacji orzeczenia w Dzienniku Urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a u.p. w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Przepisu tego nie wyeliminowano z systemu prawnego w całości, co oznacza, że organ administracji publicznej winien zrekonstruować treść tego przepisu, zgodnie z wytycznymi orzeczenia Trybunału. Stosownie bowiem do art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W uzasadnieniu omawianego wyroku Trybunał Konstytucyjny wyinterpretował z art. 66 ust. 2 Konstytucji i art. 115a u.p. normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za jeden dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Dokonując wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, organy Policji powinny uwzględnić, iż świadczeniem ekwiwalentnym za jeden dzień niewykorzystanego urlopu jest wynagrodzenie nie w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, lecz w wysokości jednego dnia roboczego.

W judykaturze nie budzi wątpliwości, że pozbawienie przez Trybunał Konstytucyjny danej normy prawnej domniemania jej konstytucyjności powoduje wyeliminowanie tej normy od początku jej obowiązywania. Oznacza to usunięcie danej normy prawnej z przepisu. W niniejszej sprawie oznacza to, iż ułamek 1/30, zaniżający policjantowi wysokość należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, nie istniał. Tym samym należy przyjąć, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 "przyznał" policjantowi prawo do wyższego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop od chwili wejścia w życie ustawy z 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz.U. Nr 100, poz. 1084), która wprowadziła niekompatybilność zmiany systemu urlopu 30-dniowego liczonego w dniach kalendarzowych na system 26-dniowy liczony w dniach roboczych z wprowadzeniem do art. 115a u.p. Inne stanowisko sprzeciwiałoby się regułom demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych (vide wyrok NSA z 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2311/14). Prawo to gwarantuje w rozpoznawanej sprawie art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, który przewiduje prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które to prawa - jak podkreślał w ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny - mają charakter bezwarunkowy.

Przed wydaniem ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, skarżący nie mógł wystąpić z żądaniem uzupełnienia ekwiwalentu, gdyż art. 115a u.p. korzystał z domniemania zgodności z Konstytucją RP. Dopiero wejście w życie tego wyroku zrodziło po stronie funkcjonariusza Policji uprawnienie do uzupełnienia wypłaconego uprzednio ekwiwalentu do wysokości odpowiadającej konstytucyjnym regulacjom. Zatem skarżący skutecznie złożył wniosek o wyrównanie ekwiwalentu w związku ze zwolnieniem ze służby. Roszczenie to jako nieistniejące przed ogłoszeniem ww. wyroku nie mogło się też przedawnić. Jedynym środkiem uznawanym za ograniczenie czasowego oddziaływania wyroków Trybunału Konstytucyjnego jest określenie przez ten Trybunał innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego niż data ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). W ww. wyroku z 30 października 2018 r. Trybunał nie zastosował tego środka. W świetle powyższego, tutejszy Sąd nie znajduje podstaw prawnych, aby ograniczyć uprawnienie funkcjonariuszy Policji do uzyskania pełnego, odpowiadającego wymogom konstytucyjnym ekwiwalentu za niewykorzystany urlop

w zależności od kryterium daty zwolnienia ze służby - o ile zwolnienie to nastąpiło po wejściu w życie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny art. 115a u.p, czyli po 19 października 2001 r. - a tak było w przedmiotowej sprawie.

Ponownie rozpoznając wiosek skarżącego, organ Policji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną Sądu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.