Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1014/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 12 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska ( spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi S.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 4 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że w dniu 3 stycznia 2011 r. na wniosek S. C., Prezydent Miasta wydał decyzję administracyjną zezwalającą na zajęcie pasa drogowego oraz nałożył opłatę z tytułu umieszczenia - w pasie drogowym wojewódzkiej drogi publicznej Al. [...] w S. na wysokości posesji nr 881 - infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego tj. reklamy o łącznej powierzchni 4m² w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. Wysokość opłaty obliczono stosując iloczyn: 3 zł x 4 mkw. x365 dni.

Ponieważ reklama nie została usunięta w dniu upływu ważności zezwolenia, Prezydent Miasta S. po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 21 marca 2013 r. nałożył na S. C. karę pieniężną w wysokości 3720 zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w terminie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 stycznia 2012 r.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 2007 Nr 19, poz. 115 ze zm.), zgodnie z którym za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6.

W odwołaniu S. C. przyznał, że w okresie od dnia 1 do 31 stycznia 2012 r. nie miał zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Ponieważ jednak zajmował pas drogowy od wielu lat na podstawie udzielanych kolejno zezwoleń, kara nie powinna zostać nałożona, a organ powinien pobrać od odwołującego się opłatę za zajęcie pasa w dotychczasowej wysokości, tym bardziej, że odwołujący się nie złożył stosownego wniosku nie tylko w wyniku własnego przeoczenia, ale również przeoczenia organu I instancji. Ponadto odwołujący się podniósł, że przepisy nie pozwalają na pobieranie kilku opłat za zajęcie pasa drogowego w tym samym miejscu i czasie, a reklama była umieszczona na wspólnym nośniku wraz reklamą innego podmiotu gospodarczego. Tak więc - skoro inny podmiot gospodarczy uiszcza opłaty za korzystanie z pasa drogowego, opłat tych nie powinno się pobierać od drugiego użytkownika. Końcowo wskazano w odwołaniu, że organ nie przedstawił właściwego dokumentu, z którego wynikałoby jaką powierzchnią zajmowała reklama. Notatka służbowa nie jest dowodem w sprawie, ponieważ nie został podpisany dwustronny protokół pomiarów.

Decyzją z dnia 4 października 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie jako zgodne z prawem.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że z całości materiału dowodowego wynika, że w sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi – Gminy Miasta W sprawie zgromadzono kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego organ I instancji prawidłowo ustalił, że reklama znajdowała się na działce [...] stanowiącej działkę drogową, będącą własnością Gminy Miasta. Fakt, że S. C. dysponował potrzebnymi zgodami na inne okresy, nie zwalnia odwołującego się z odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2012 r. i nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność. W ocenie Kolegium powierzchnia reklamy została ustalona prawidłowo, co potwierdzają poprzednie wnioski skarżącego o zajęcie pasa drogowego pod tę reklamę. Powołując się na treść art. 40 ust. 6 ustawy organ wyjaśnił końcowo, że w przypadku gdy wiele reklam znajduje się na jednym nośniku, każda z nich podlega odrębnej opłacie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. C. wniósł o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta .

Skarżący podtrzymał swoją dotychczasową argumentację przedstawianą w sprawie. W ocenie skarżącego umieszenie reklamy nie stanowiło zajęcia pasa drogowego drogi publicznej. Skoro działka [...] stanowi przedmiot własności Gminy Miasta, jej właścicielem nie jest Samorząd Województwa [...], a tylko to dawałoby podstawę do przyjęcia, że doszło do zajęcia pasa drogowego wojewódzkiej drogi publicznej. Zatem, nawet jeżeli Prezydent Miasta jest zarządcą drogi, to nie sposób uznać, że doszło do zajęcia pasa drogowego drogi wojewódzkiej, a za rzekome zajęcie takiej właśnie drogi nałożono na skarżącego kwestionowaną karę. Zdaniem skarżącego - jeżeli Al. [...] w S. ma status wojewódzkiej drogi publicznej, czyli takiej drogi publicznej, której właścicielem jest Samorząd Województwa [...], to działka drogowa należąca do innej jednostki samorządu terytorialnego (Gminy Miasta ) nie zachowuje statusu wojewódzkiej drogi publicznej.

Skarżący wskazał, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, z której w istocie nie wynika, czy kara został nałożona za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, czy też - z przekroczeniem terminu określonego w zezwoleniu zarządcy drogi.

Skarżący zauważył ponadto, że w prowadzonym postępowaniu organ pominął drugiego przedsiębiorcę, którego oznaczenia widniały na nośniku reklamowym, co świadczy o nierównym traktowaniu podmiotów znajdujących się w analogicznej sytuacji, podważa zaufanie do organów i narusza zasadę praworządności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśniono dodatkowo, że działka nr [...] wchodzi w pas drogowy drogi publicznej i - także z ewidencji gruntów wynika, że oznaczona jest jako droga, natomiast Gmina Miasta jest jej i właścicielem i zarządcą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej) z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Co istotne, sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości. Sąd administracyjny nie kieruje się przy rozpatrywaniu zasadami współżycia społecznego.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi normują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). W myśl art. 134 § 1 ww. aktu, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Takie przeznaczenie gruntu dla zapewnienia ruchu lub postoju pojazdów oraz ruchu pieszych podkreśla treść art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, w myśl którego zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to dotyczy m.in. prowadzenia robót w pasie drogowym jak również - umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, czyli np. reklam.

Stosownie do ust. 12 cyt. artykułu ustawy, za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi lub z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

Z powołanego przez organ I instancji przepisu – art. 40 ust. 12 pkt. 2 ustawy o drogach publicznych wynika, ze nałożenie kary nastąpiło w związku z przekroczeniem terminu zajęcia, określonego w zezwoleniu zarządcy drogi.

Na podstawie ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego należy podzielić zasadność stanowiska organu odwoławczego, że poprzez umieszczenie w pasie drogowym tablicy reklamowej skarżącego doszło do zajęcia pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi, której skarżący nie uzyskał na czas od dnia1 do dnia 31 stycznia 2012 r. Fakt, że skarżący dysponował zezwoleniami na inne okresy, nie uzasadniał odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za okres, na który wymaganego zezwolenia brakowało. Nałożenie kary administracyjnej jest obowiązkiem organu. Kara pieniężna przewidziana w ustawie ma dyscyplinować osoby korzystające z pasa drogowego w innym celu niż wynikającym z ustawy i ma zapobiegać sytuacjom nie wywiązywania się z ustawowych obowiązków.

Ponieważ brzmienie art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych jest jednoznaczne i wskazuje, że "zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej" nie jest zasadny zarzut podniesiony w skardze, że Gmina Miasta S., jako zarządca drogi uprawniony do wydawania zezwoleń w tym przedmiocie, nie była uprawniona do nałożenia kary za samowolne zajęcie pasa drogowego.

Uprawnień Gminy skarżący dotąd nie kwestionował zwracając się do Gminy celem uzyskania wymaganego prawem zezwolenia.

Nie jest również zasadny zarzutu odnośnie nieprecyzyjnego czy nieudokumentowanego obliczenia powierzchni reklamy. Z akt sprawy wynika, że we wniosku z dnia 1 lutego 2012 r. o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego skarżący podał powierzchnię reklamową taką samą, jaką ustaliły organy na podstawie art. 40 ust. 6 ustawy w tym postępowaniu (4 mkw).Jak wynika z notatki służbowej z dnia 1 lutego 2012 r.(k-4a akt adm.) z uwagi na złożony wniosek uznano, że ustało samowolne zajęcie pasa drogowego przez umieszczenie w nim tej samej reklamy. Skoro przez cały czas uzyskiwania zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, podstawą ustalanych opłat była taka sama powierzchnia reklamy, ( tj. taka, jak w decyzji z dn. 3 stycznia 2011 r., przywołanej na wstępie uzasadnienia) to trudno przyjąć, że w niniejszej sprawie ta sama powierzchnia nie jest prawidłowo wyliczona.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w sentencji.