Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 464/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 146-149,  art. 161  par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

I SA/Wr 463/03- 466/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek, Asesor WSA Anetta Chołuj, Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Protokolant Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. H. na postanowienia Izby Skarbowej we W., Ośrodka Zamiejscowego w W. z dnia [...] Nr [...],[...], [...] i [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienia, II. orzeka, że decyzje Urzędu Skarbowego w N. R. z dnia [...] o numerach od [...] do [...], odwołań od których dotyczyły zaskarżone postanowienia, nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w N. R. czterema decyzjami z dnia [...] o numerach od [...] do [...] orzekł o odpowiedzialności S. H. jako członka zarządu Spółki z o.o. A w N. R. jako osoby trzeciej za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług odpowiednio za miesiące: sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 1999r.

Izba Skarbowa we W., Ośrodek Zamiejscowy w W. postanowieniami z dnia [...] o numerach od [...] do [...] odmówiła na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej uwzględnienia wniosku S. H. o przywrócenie terminu do wniesienia od tych decyzji odwołań. Uznano, że decyzje doręczone zostały w miejscu zamieszkania podatnika w P. przy ul. T. [...] w dniu [...] i odebrane przez jego żonę T. H., natomiast odwołanie nadane zostało w Urzędzie Pocztowym we W. w dniu [...], to jest dzień po upływie terminu. Powoływanie się na to, że T. H. udzieliła skarżącemu błędnej informacji co do daty odbioru decyzji w dniu [...] nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu i nie uzasadnia jego przywrócenia. Nadto stwierdzenie podatnika, iż w poszukiwaniu zarobku często przebywa za granicą świadczy o tym, że tym samym upoważnił niejako zamieszkałą w P. przy ul. T. [...] T.H. do odbioru kierowanej do niego korespondencji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. H. wniósł o uchylenie postanowień odmawiających mu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Stwierdził, że wskazując adres przy ul. T. [...] w P., pod którym od kilku lat już nie mieszka i nie jest tam zameldowany, jako adres do korespondencji liczył na to, że była żona, z którą jest w separacji, powiadomi go o nadejściu przesyłki, ewentualnie przyjmie kierowaną do niego pocztę. Nie mógł wiedzieć, że żona przez pomyłkę podała mu późniejszy, niż miał miejsce w rzeczywistości termin odbioru decyzji podatkowych. Powołał się na wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1997r. sygn. III SA 1581/95 i stwierdził, że uprawdopodobnił wystarczająco brak swojej winy w uchybieniu terminu, co nastąpiło na skutek działań innych osób, na które nie miał wpływu i którym nie mógł zapobiec.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że decyzje doręczono zgodnie z wymogami art. 149 Ordynacji podatkowej. Wcześniej wysłano skarżącemu na ten sam adres postanowienie o wszczęciu postępowania i postanowienie wyznaczające mu termin zapoznania się z aktami sprawy, odebrane wówczas przez jego żonę T. i córkę M., czego nie kwestionował. Skoro wymeldował się z P. z dniem [...] i zamieszkał gdzie indziej, nie informując o tym organu podatkowego, naruszył przez to przepis art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej.

W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W odróżnieniu od tego podstawowego sposobu doręczenia właściwego przewidziano w art. 149 Ordynacji doręczenie zastępcze. Przepis ten mówi, że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Musi to być jednak chwilowa, w danym tylko momencie nieobecność adresata w mieszkaniu, w którym zamieszkuje. Art. 149 Ordynacji podatkowej wprowadził jako jeden z warunków wymóg nieobecności adresata w mieszkaniu pojmowanej jako każde spowodowane przejściowymi okolicznościami nie zastanie odbiorcy w miejscu, które dla doręczeń jest właściwe, każdą, choćby krótkotrwałą nieobecność, wywołaną zwykłymi okolicznościami, wszelkiego rodzaju czasową nieobecność, ale nie zmianę miejsca zamieszkania lub też wyjazd na stałe do innej miejscowości lub za granicę (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2000r. sygn. I SA/Ka 1763/99, Lex nr 47158, wyrok z dnia 22 marca 2000r. sygn. I SA/Lu 1730/98, Lex 40678, wyrok z dnia 10 kwietnia 2001r. sygn. V SA 2002/00, Lex nr 53246). Jedynie doręczenie zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej wywołuje skutki prawne przewidziane przez obowiązujące przepisy. Doręczenie zastępcze na podstawie art. 149 Ordynacji nie może mieć miejsca w mieszkaniu, w którym adresat pisma od kilku lat nie mieszka, a była żona czy też żona, z którą adresat pisma pozostaje w separacji, nie może być w takich warunkach uznana za jego domownika. Okoliczności tych, na które powołuje się skarżący, w wystarczający sposób nie wyjaśniono, gdyż uznano je za nieistotne. Od nich zależy jednak, czy w ogóle można mówić, jak to przyjął organ podatkowy, o prawidłowym doręczeniu zastępczym decyzji podatkowych na podstawie tego przepisu. Oczywiście zgodnie z art. 146 § 1 Ordynacji w toku postępowania strona ma zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu. Skarżący jednak nie zmieniał swego adresu w toku postępowania, ale w istocie w ogóle go nie podał, na co nie zwrócił uwagi organ podatkowy. Materiały znajdujące się w aktach sprawy, nie uzasadniają też przyjęcia, że skarżący ustanowił swoją żonę pełnomocnikiem do spraw doręczeń w rozumieniu art. 147 Ordynacji podatkowej.

Zbagatelizowanie wyjaśnienia tych okoliczności mieć musiało wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonych postanowień o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji orzekających od odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. za okres, w którym był członkiem jej zarządu. Art. 162 § 1 Ordynacji mówi, iż w razie uchybienia terminu, należy przywrócić go na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Skarżący podnosi, że decyzję doręczono w miejscu zamieszkania jego żony, z którą był w separacji, gdzie również od kilku lat nie mieszkał, nie był też zameldowany, a ona poinformowała go o późniejszym, niż miał miejsce w rzeczywistości, terminie odbioru decyzji podatkowych, w związku z czym z 1-dniowym opóźnieniem wniósł odwołanie. Nie próbowano wyjaśnić, czy okoliczności podawane przez skarżącego są prawdziwe, choćby przesłuchując jego żonę, ustalić gdzie w tym czasie skarżący przebywał, w jaki sposób i kiedy dowiedział się o nadejściu przesyłki do mieszkania, w którym nie mieszkał itd. Dla prawidłowego zastosowania obowiązujących przepisów prawa niezbędne jest pełne wyjaśnienie w toku postępowania administracyjnego istotnych okoliczności faktycznych. Pominięcie tego przed wydaniem zaskarżonych postanowień świadczy o tym, iż nastąpiło naruszenie w sposób, mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Z tych przyczyn dla umożliwienia wyjaśnienia i należytego rozpatrzenia wskazanych wyżej okoliczności sad uchylił zaskarżone postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej, orzekając jednocześnie na podstawie art. 152 tej ustawy, iż nie mogą być wykonane decyzje, których dotyczyły uchylone postanowienia.