Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1162/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Siwek, sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r., nr [...], znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia PINB [...] z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], znak: [...] nakładającego na właściciela budynku, tj. Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] w [...] obowiązek przedłożenia - w terminie dwóch miesięcy od dnia w którym postanowienie stanie się ostateczne - w siedzibie PINB [...] oceny technicznej odstępstw dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], odnoszącej się do: prawidłowości wykonania ww. robót; art. 36a ust 5a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186; dalej: "p.b."); zgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690); wpływu dokonanych odstępstw na stan techniczny budynku. Do oceny technicznej należało załączyć rysunki z naniesionymi zmianami. Ocenę należało również złożyć z w terminie 2 miesięcy od dnia w którym postanowienie stało się ostateczne.

W ocenie [...]WINB, organ powiatowy wykazał istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego budynku mieszkalnego poprzez wykazanie, nieprawidłowości w lokalu nr [...] (pęknięcia w suficie, odspojenia w narożnikach, zasuszone zacieki i odkształcenia), a także podczas oględzin z 6 marca 2018 r., niezgodności niektórych elementów przedmiotowego budynku z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Nr [...] z [...] października 2003 r. PINB [...] grudnia 2017 r. podczas oględzin ustalił, że w lokalu nr [...] na połaci dachowej istnieje niewielkie odkształcenie płyty G-K. Wskazano, że organy były w niniejszej sprawie związane prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2016 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2459/15). Sąd nakazał ustalenie powodów zaistniałego nieodpowiedniego stanu technicznego, w tym m.in. czy jest on związany z założeniami projektowymi, czy też odstępstwami od tego projektu. Stąd też organ był zobligowany do poczynienia ustaleń w tym zakresie. Poza możliwością organu pozostaje zaś dokonanie ustaleń dotyczących wpływu dokonanych odstępstw na stan techniczny obiektu. Wymaga to bowiem dodatkowych badań technicznych, a być może również dokonania odkrywek w określonych miejscach. Tego typu czynności organ nie jest w stanie wykonać we własnym zakresie. Wbrew temu co podnosi się we wniosku o stwierdzenie nieważności, postępowanie zwyczajne dotyczy stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, nie zaś odstępstw do pozwolenia na budowę. W zakresie odstępstw organy zostały zobowiązane przez sąd jedynie do ustalenia ich wpływu na stan techniczny. W takim też przedmiocie wydane zostało badane postanowienie z [...] kwietnia 2018 r.

2. Na wskazane postanowienie zażalenie w ustawowym terminie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w [...], reprezentowana przez radcę prawnego. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 81c ust. 2 p.b. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez błędną wykładnię przepisów i przyjęcie, iż uprawnione na ich podstawie jest zobowiązanie Wspólnoty do sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej odstępstw dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...], względem którego została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie - co doprowadziło organ administracji do odmowy stwierdzenia nieważności postanowień PINB, które w istocie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co winno skutkować stwierdzeniem ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.

3. Po rozpatrzeniu wniesionego środka zaskarżenia, GINB postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie [...]WINB z [...] grudnia 2018 r., nr [...]. W uzasadnieniu opisał zaistniały w sprawie stan faktyczny i przeprowadzone w sprawie czynności kontrolne. Stwierdził, że postanowienie o którym mowa w art. 81 c ust. 2 p.b. ma charakter kontrolny i dowodowy, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego i nie jest orzeczeniem merytorycznym. Postępowanie w którym zostało wydane ma na celu wyjaśnienie przez organ okoliczności sprawy i podjęcie stosownych czynności. Dopiero uzyskany w trybie art. 81 c ust. 2 p.b. materiał dowodowy pozwoli organowi na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia w oparciu o inne przepisy p.b.

Zasadne jest więc zbadanie czy odstępstwa dokonane w trakcie realizacji przedmiotowego budynku mieszkalnego mają wpływ na stan techniczny budynku. Wbrew temu co twierdzi Skarżąca, przedmiotowe postępowanie nie toczy się w sprawie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a w sprawie złego stanu budynku. Obowiązek wykonania ekspertyzy nałożony postanowieniem PINB z [...] kwietnia 2018 r. ma na celu jedynie zbadanie wpływu tych odstępstw na stan techniczny budynku oraz prawidłowość wykonania robót. Wyjaśnienie tych kwestii będzie warunkowało zastosowanie odpowiedniego trybu postępowania. Organ wskazał, że znajdująca się w obrocie prawnym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wywiera wpływ na tryby w jakich można prowadzić postępowanie w stosunku do obiektu budowlanego, niemniej organy nadzoru budowlanego są związane prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2016 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2459/15).

Postanowienie wydane w trybie art. 81 c p.b. nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego oraz nie jest orzeczeniem merytorycznym, a jego celem jest wykazanie przyczyn nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. W związku z powyższym nieusprawiedliwione jest przypisywanie kwalifikowanej wady prawnej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., postanowieniu PINB z dnia [...] kwietnia 2018 r. Samo bowiem wydanie takiego postanowienia oraz przedłożenie ekspertyzy nie może wywołać skutków społeczno - gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie.

4. Skargę z dnia 6 maja 2019 r. na postanowienie GINB z [...] kwietnia 2019 r. złożyła Wspólnota Mieszkaniowa. Zarzuciła w niej naruszenie art. 81c ust. 2 p.b. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż uprawnione na ich podstawie jest zobowiązanie Skarżącej do sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej odstępstw dokonanych w trakcie procesu budowlanego (realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...]), który to proces został już zakończony poprzez wydanie prawomocnej i ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie - co doprowadziło organ do utrzymania w mocy postanowienia [...]WINB z [...] grudnia 2018 r., nr [...], odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowień PINB z dnia [...] i [...] kwietnia 2018 r., które zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.).

W uzasadnieniu podniesiono, że brak jest w przepisach prawa podstawy prawnej do zobowiązania Skarżącej do przedłożenia oceny technicznej odstępstw dokonanych w trakcie realizacji budynku przy ulicy [...] w [...] - w okresie użytkowania przedmiotowo budynku, po uprawomocnieniu się pozwolenia na użytkowanie. Przepis art. 81c ust. 2 p.b. i procedura z niego wynikająca jest zarezerwowana wyłącznie dla trwającego - a więc jeszcze nie zakończonego - procesu budowlanego. Żądanie to nie może być zaś skierowane po ukończeniu robót budowlanych.

Bezprzedmiotowe jest obecnie sporządzanie ekspertyz dotyczącej odstępstw od projektu budowlanego na etapie realizacyjnym, podczas gdy odstępstwa te zostały już ocenione jako nieistotne w innej - ostatecznej i prawomocnej - decyzji administracyjnej. Przedmiotowe mogłoby doprowadzić do naruszenia trwałości decyzji administracyjnych - o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie i okolicznościach tam wskazanych. Co jest także istotne - organ w ramach tej procedury wymaga od Skarżącej znacznego zaangażowania finansowego i merytorycznego. Badanie stanu technicznego budynku przy ulicy [...] w [...] obecnie jest możliwe jedynie na podstawie art. 66 p.b. a aktualnie nie jest zasadne, bowiem prowadzone kontrole potwierdziły dobry, ogólny stan budynku. Zobowiązanie Skarżącej powstałe wyniku rażącego naruszenia prawa niesie ze sobą poważne obciążenie finansowe dla strony, w postaci zobowiązania do przedłożenia kosztowanej oceny technicznych odstępstw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. W pierwszej kolejności należy wskazać, że prowadzone postępowanie jest tzw. postępowaniem nieważnościowym, którego celem nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy ani badanie przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz wyłącznie skontrolowanie, czy rozstrzygnięcie zawiera wady wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Tryb ten umożliwia weryfikację również ostatecznych orzeczeń organów administracji publicznej, stanowiąc wyjątek od zasady trwałości postanowień ostatecznych, sformułowanej w art. 16 § 1 k.p.a.

Istotą sprawy jest to, że organy obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności postanowienia PINB [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nakładającego na właściciela budynku (Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] w [...]) obowiązek przedłożenia (w terminie dwóch miesięcy od dnia w którym postanowienie stanie się ostateczne) oceny technicznej odstępstw dokonanych w trakcie realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], odnoszącej się do szczegółowo wskazanych w postanowieniu okoliczności (na podstawie art. 81 c ust. 2 p.b.).

Zdaniem organów postanowienie wydane w trybie art. 81 c ust. 2 p.b. ma charakter jedynie kontrolny i dowodowy. Nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego oraz nie jest orzeczeniem merytorycznym. Jego celem jest wykazanie przyczyn nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. W związku z powyższym nieusprawiedliwione jest przypisywanie kwalifikowanej wady prawnej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., postanowieniu PINB [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Samo bowiem wydanie takiego postanowienia oraz przedłożenie ekspertyzy nie może wywołać skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie. Dodatkowo wydając to postanowienie, organy były związane wyrokiem WSA w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 2459/15).

Z daniem Skarżącej, przepis art. 81c ust. 2 p.b. dotyczy trwającego a nie zakończonego procesu budowlanego. Budynek w 2006 r. uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Cezura czasowa dla możliwości zobowiązania strony do przedłożenia oceny technicznej odstępstw od projektu budowlanego jest zakończenie procesu budowalnego, który wyraża się w wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Po tym momencie, poszukiwanie nieprawidłowości w budynku może następować jedynie w trybie art. 66 p.b. a możliwość żądania przedłożenia oceny technicznej odstępstw od projektu budowlanego jest zamknięta.

Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom, które wydały zaskarżone postanowienia, a nie Skarżącej.

2. Z akt sprawy wynikają następujące ustalenia faktyczne i prawne, które mają wpływ na przedmiotową sprawę:

- w związku z pismem Pani [...] z 27 grudnia 2011 r., pracownicy PINB w dniu 6 marca 2012 r., przeprowadzili kontrolę stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...] w nieruchomości przy ul. [...] w [...] (stwierdzono, że w łazience znajdują się widoczne pęknięcia na suficie, w salonie na suficie widoczne zasuszone zacieki oraz odkształcenia i pęknięcia; w pokoju dziennym widoczne są na styku ściany i sufitu zasuszone zacieki oraz pęknięcia; w wc widoczne są pęknięcia na styku ścianki kolankowej i sufitu skośnego);

- postanowieniem z [...] października 2012 r., PINB nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową "Nieruchomości [...]" obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] (ze szczególnym uwzględnieniem dachu budynku oraz izolacji ścian zewnętrznych);

- z ekspertyzy wynika, że stan techniczny omawianego budynku mieszkalnego jest dobry, pomimo występujących wad i usterek, które należy bezwzględnie zlikwidować (z badania kamerą termowizyjną bloku mieszkalnego [...] w [...], wykonanego 24 stycznia 2014 r., wynikało, że budynek posiada wady izolacji termicznej pod postacią mostków termicznych w sufitach i skosach dachowych);

- organ powiatowy, decyzją z [...] lipca 2015 r. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej "Nieruchomości [...]" obowiązek wykonania (w terminie czterech miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna) robót budowlanych polegających na uzupełnieniu izolacji w miejscach występowania mostków termicznych;

- [...]WINB decyzją [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego;

- WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 11 sierpnia 2016 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2459/15) uchylił decyzję organu wojewódzkiego z [...] sierpnia 2015 r., oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie, wydane w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. zapadło co najmniej przedwcześnie; wskazał, że rzeczą organu było wyjaśnienie, w jaki sposób doszło do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, czy powiązany on jest z nieprawidłowościami powstałymi w trakcie użytkowania budynku, czy stan taki miał charakter pierwotny, został zaaprobowany w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, czy też był wynikiem odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę bądź powstania innych okoliczności; WSA zauważył, że wyjaśnienie powyższej kwestii będzie warunkowało zastosowanie odpowiedniego trybu postępowania);

- w dniu 11 kwietnia 2017 r., PINB przeprowadził kontrolę w sprawie stanu technicznego budynku, ze szczególnym uwzględnieniem stanu technicznego dachu (stwierdzono, że dach pokryty jest dachówką ceramiczną; obróbki blacharskie, orynnowanie, kominy ponad dachem w stanie technicznym dobrym, nie stwierdzono uszkodzeń; ogólny stan techniczny budynku określono jako dobry);

- organ powiatowy 8 grudnia 2017 r. przeprowadził kontrolę w lokalu nr [...] w omawianym budynku (stwierdzono, że w pokoju dziennym na połaci dachowej widoczne są niewielkie odkształcenia płyty gipsowo-kartonowej; stwierdzono odnowione powłoki malarskie oraz brak uszkodzeń w pozostałych pomieszczeniach);

- w dniu 6 marca 2018 r., pracownicy PINB dokonali czynności kontrolnych w celu sprawdzenia zgodności budynku z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta [...] z [...] października 2003 r. (ustalono, że zmieniono usytuowanie pochylni dla osób niepełnosprawnych, na piętrze III zmieniono grubość ścian zewnętrznych, zmieniono materiałowe pokrycie dachu, w wejściu wykonano 3 stopnie, zmieniono wysokość kondygnacji z 2,6 m na 2,74 m, zmieniono ilość stopni schodowych w biegach, część poddasza nieużytkowego nad poddaszem użytkowym grubość połaci dachowej ok. 30 cm - niezgodnie z projektem, brak płyty G-K, izolacja termiczna zabezpieczona folią);

- organ powiatowy postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. nałożył na podstawie art. 81c p.b. na Wspólnotę Mieszkaniową "Nieruchomości [...]" w [...] obowiązek przedłożenia (w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym niniejsze postanowienie stanie się ostateczne) oceny technicznej odstępstw dokonanych w trakcie realizacji przedmiotowego budynku, odnoszącej się do: prawidłowości wykonania ww. robót, art. 36a ust. 5a p.b., zgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75 poz. 690), wpływu dokonanych odstępstw na stan techniczny budynku;

- [...]WINB zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia organu powiatowego.

3. Wskazać należy, że podstawą prawną zastosowaną w niniejszej sprawie był art. 81 c ust 2 p.b. Zgodnie z tym przepisem: "Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia".

Zgodnie zaś z art. 81 c ust. 1 p.b. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów: związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego; świadczących, że wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, a w szczególności wyroby budowlane, zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi.

Nie ulega wątpliwości to, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. ma charakter dowodowy. Oznacza to, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w p.b. bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. wyrok NSA z 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11).

W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 81 c ust. 2 p.b. daje uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją "uzasadnione wątpliwości", a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Stąd też organ, wydając postanowienie na podstawie art. 81 c ust. 2 p.b. obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Niemniej istotne jest, aby poza wykazaniem uzasadnionych wątpliwości organ precyzyjnie wskazał jaką ekspertyzę, czego dotyczącą i w jakim zakresie strona jest obowiązana przedłożyć. Treść przepisu determinuje bowiem przedmiot ekspertyzy (oceny technicznej), gdyż odnosi się on do: jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych oraz stanu technicznego obiektu budowlanego. Trzeba też zaznaczyć, że wyjątkowość stosowania art. 81 c ust. 2 p.b., którego skutkiem jest przerzucenie na stronę zobowiązaną kosztów ustalenia jakości czy też stanu technicznego obiektu budowlanego, wynika z faktu, że co do zasady organy wymienione w tym przepisie posiadają wiedzę specjalistyczną z zakresu normowanego prawem budowlanym, nie są jednak w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują rozstrzygnąć powstałej wątpliwości (por. wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/GI 134/18).

W ocenie Sądu, postanowienie o którym mowa w art. 81 c ust. 2 p.b. nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego i nie jest orzeczeniem merytorycznym. Postępowanie w którym zostało wydane ma na celu wyjaśnienie przez organ okoliczności sprawy i podjęcie stosownych czynności. Dopiero uzyskany w trybie art. 81 c ust. 2 p.b. materiał dowodowy pozwoli organowi na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy p.b.

4. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy wykazały istnienie "uzasadnionych wątpliwości" co do stanu technicznego budynku mieszkalnego. Ustalenie istnienia "uzasadnionych wątpliwości" wymaga, co do zasady, przeprowadzenia określonego postępowania dowodowego, stosownie do reguł procesowych wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż zwykle dopiero rezultat takiego postępowania może stanowić podstawę nałożenia obowiązku, o którym mowa w art. 81c ust. 2 p.b. Dotyczy to zarówno samego obowiązku, jak też jego zakresu, i wreszcie charakteru wymaganego od strony dokumentu (ocena/ekspertyza), który powinien odpowiadać stwierdzonym wątpliwościom. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 710/19). W sprawie wskazano bowiem na:

- nieprawidłowości techniczno-budowlane w lokalu nr [...] (z oceny stanu technicznego lokalu nr [...], sporządzonej przez [...], wynika, że w budynku występują ukryte wady istotne: przeciekający dach budynku, zła jakość izolacji termicznej stropu ostatniej kondygnacji, nieskuteczna izolacja termiczna ścian zewnętrznych lokalu, a stwierdzone wady spowodowane zostały błędami wykonawczymi bądź odstępstwami od projektu budowlanego);

- niezgodności niektórych elementów przedmiotowego budynku z projektem budowlanym;

- wykazało wady izolacji termicznej budynku (por. przedłożona w dniu 7 marca 2014 r. w PINB kserokopii badania termowizyjnego dla lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]).

Zdaniem Sądu, zasadne są twierdzenia organów dotyczące zbadania, czy odstępstwa dokonane w trakcie realizacji przedmiotowego budynku mieszkalnego mają wpływ na stan techniczny budynku. Organy przyjęły, wbrew temu co twierdzi Skarżąca, że przedmiotowe postępowanie nie toczy się w sprawie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a w sprawie złego stanu budynku. Obowiązek wykonania ekspertyzy (wynikający z postanowieniem PINB z [...] kwietnia 2018 r.) ma na celu jedynie zbadanie wpływu tych odstępstw na stan techniczny budynku oraz prawidłowość wykonania robót. Dopiero wyjaśnienie tych kwestii będzie warunkowało zastosowanie odpowiedniego trybu postępowania.

Słusznie przyjęły organy, że znajdująca się w obrocie prawnym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wywiera wpływ na tryby w jakich można prowadzić postępowanie w stosunku do obiektu budowlanego, niemniej organy nadzoru budowlanego były związane prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2016 r. Dodatkowo wskazać trzeba, że NSA w wyroku z 7 lipca 2017 r. (sygn. akt II OSK 2827/15), stwierdził, że błędny jest pogląd, że po skutecznym zawiadomieniu o zakończeniu budowy niedopuszczalna jest jakakolwiek kontrola organów nadzoru budowlanego. Przeczą temu chociażby kompetencje organów nadzoru budowlanego zawarte w art. 81–81c p.b. oraz art. 83–84 p.b. Taka też sytuacja wystąpiła w analizowanej sprawie.

Zasadnie twierdzą organy, że postanowienie wydane w trybie art. 81 c ust. 2 p.b. ma charakter jedynie kontrolny i dowodowy, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy prowadzonego postępowania administracyjnego oraz nie jest orzeczeniem merytorycznym, a jego celem jest wykazanie przyczyn nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Postępowanie, w którym jest ono wydawane może być częścią innego toczącego się przed organem postępowania albo może być też elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wszczęcie. W związku z powyższym nieusprawiedliwione jest przypisywanie kwalifikowanej wady prawnej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., postanowieniu PINB z dnia [...] kwietnia 2018 r. Samo bowiem wydanie takiego postanowienia oraz przedłożenie ekspertyzy nie może wywołać skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie.

W postępowaniu opartym na przepisie art. 81c ust. 2 p.b. organ nie ustala przyczyn zaistniałego stanu faktycznego, ani też nie ustala, kto ponosi odpowiedzialność za zły stan techniczny obiektu budowlanego. Nie ma również obowiązku zbadania przyczyn złego stanu technicznego, a tym bardziej wskazywania w nim osób odpowiedzialnych za taki stan rzeczy. Sam fakt wydania postanowienia nie determinuje rodzaju procedury, w ramach której uzyskana tą drogą ekspertyza może być lub faktycznie będzie wykorzystana, nie determinuje również późniejszej legalizacji ewentualnej samowoli budowlane (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 8 października 2019 r., sygn. akt I SA/Rz 942/19).

5. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargę na postanowienie na podstawie art. 151 p.p.s.a.