Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 697/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Alicja Jaszczak-Sikora Hanna Raszkowska Irena Szczepkowska (spr.) Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. i T. J., Z. R., M. R., P. R., na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Prezydenta Miasta z dnia "[...]"2001 r. Nr "[...]" zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego 8-rodzinnego w O. przy ul. "[...]", na działce oznaczonej nr ewid. "[...]" z obrębu "[...]" - na rzecz Przedsiębiorstwa "A" sp. z o.o..

Od decyzji tej odwołania wnieśli A. i T. J. oraz G. i Z. R. (właściciele działek sąsiadujących z terenem przewidzianym pod inwestycję) zarzucając, że przy projektowaniu przedmiotowego budynku nie były przestrzegane warunki techniczne, wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wojewoda decyzją z "[...]"2001 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta stała się przedmiotem skarg A. i T. J. oraz G. i Z. R. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 14 lutego 2003 r. sygn. akt IV S.A. 1665/01 uchylił decyzję organu II instancji. W motywach wyroku Sąd wskazał, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów podnoszonych przez skarżących w odwołaniach, wobec czego nie dopełnił ciążących na nim elementarnych obowiązków, określonych przepisami kpa, w tym art. 7-9 i 11 kpa, które w ocenie Sądu mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Decyzją Wojewody z dnia "[...]"2003 r. nr "[...]", po ponownym rozpatrzeniu odwołań wskazanych wyżej stron, uchylono zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]"2001 r. w całości i umorzono postępowanie organu I instancji w przedmiotowej sprawie, podając w podstawie prawnej art. 138 § l pkt 2 kpa. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż z akt przedmiotowej sprawy wynika, że budynek wielorodzinny został już wybudowany i dopuszczony do użytkowania. Wskazano, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowana jest konsekwentnie zasada, w myśl której, w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już wykonane — wydanie pozwolenia na budowę staje się już bezprzedmiotowe i postępowanie w tym zakresie winno z mocy art. 105 § l kpa ulec umorzeniu. Stąd wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę po zakończeniu robót nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Poprzez analogię organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż rozpatrywanie sprawy udzielonego pozwolenia na budowę także nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach.

Na powyższą decyzję Wojewody skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli A. i T. J. oraz G. i Z. R. wnosząc o unieważnienie tej decyzji i uznanie jej za sprzeczną z prawem. Skarżący uważają bowiem, że przy podejmowaniu tej decyzji złamano prawo administracyjne, w złej woli posłużono się posiadanymi kompetencjami organu państwowego oraz doprowadzono do paradoksu prawnego polegającego na dopuszczeniu do powstania domu, na wybudowanie którego nie istnieje ważne pozwolenie na budowę. Według skarżących brak merytorycznego rozstrzygnięcia w tej sprawie jest sprzeczny z wymową korzystnego dla nich wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazano, że organ odwoławczy nie uwzględnił ważnych aspektów ich odwołania, istotnych dla sprawy. Podnieśli także, iż zaskarżoną decyzję wydano po upływie 2,5 miesiąca od otrzymania przez nich wyroku NSA, dopatrując się w tym zachowaniu organu w złej woli. Wskazują, iż w międzyczasie, jak wynika z informacji uzyskanych w nadzorze budowlanym, w dniu 29 kwietnia 2003 r., miał miejsce techniczny odbiór będącego przedmiotem sporu budynku. Sprawę tę skarżący uważają za tym bardziej kontrowersyjną, że dotyczy ulokowania domu wielorodzinnego pośród zabudowy wielorodzinnej. W podsumowaniu skargi wniesiono o unieważnienie zaskarżonej decyzji, przywrócenie staniu prawnego przed jej wydaniem oraz uznanie istniejącego domu jako samowoli budowlanej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc ojej oddalenie.

W sprawie tej, następcami procesowymi zmarłej w dniu w dniu "[...]"2004 r. skarżącej G. R., stali się: P. R. i M. R.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie wskazać należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych! ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, z późn. zm.) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe miejscowo wojewódzkie sądy administracyjne.

Stosownie do unormowań art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przyznaje odpowiednich praw lub świadczeń, jak też nie nakłada obowiązków, a jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującym prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Analizując pod tym kątem skargę Sąd doszedł do przekonania, że nie może ona zostać uwzględniona.

Przepis art. 138 § l pkt 2 in fme kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiący podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji, wyposaża organ odwoławczy do podjęcia decyzji, którą uchyli zaskarżoną decyzję i umorzy postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie ma oczywiście swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego, stanowiącego wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy. Uprawnienie do podjęcia takiej decyzji powstaje dopiero wówczas, gdy wystąpi przesłanka bezprzedmiotowości (art. 105 § l kpa). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 sierpnia 1997 r. sygn. akt I S.A. Gd 514/96 (niepubl.) ustalił: "W sytuacji, gdy dopiero na etapie postępowania odwoławczego zajdą okoliczności faktyczne czyniące postępowanie w sprawie bezprzedmiotowym (art. 105 § l kpa), organ odwoławczy wydaje decyzję przewidziana w zd. drugim art. 138 § l pkt 2 kpa. Takiemu rozstrzygnięciu nie stoi na przeszkodzie sformułowanie "umarza postępowanie pierwszej instancji" w istocie bowiem znaczy ono tylko tyle, co -umarza postępowanie w sprawie".

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że właśnie na przesłance bezprzedmiotowości, oparł się organ odwoławczy przyjmując, że wobec zrealizowania przedmiotowej inwestycji wszczęte przed organem pierwszej instancji postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu rozstrzygającego w niniejszej sprawie, taki stan sprawy musiał spowodować umorzenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Stanowisko to znajduje także poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego, a jako przykład przywołać można tezę przedstawioną w wyroku z dnia 6 października 1998 r. sygn. akt IV SA 1750/96 (LEX nr 43777): "W sytuacji kiedy inwestor zrealizował inwestycję budowlaną, prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na jej wybudowanie stało się zbędne". Pogląd ten to został podtrzymany w wyroku NSA z dnia 15 listopada 2000r. sygn. akt. IV SA 1164/98 (LEX nr 53387), w którym Sąd powołał się na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, "iż decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nawet jeśli nie została wykonana całość tych robót, powoduje, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwoleniem na budowę. Z tych przyczyn nie można postawić uzasadnionego zarzutu, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa."

Sąd, nie kwestionując argumentacji skarżących, że poprzednia decyzja Wojewody została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2004 r. ze względu na brak należytego ustosunkowania się zarzutów podnoszonych w odwołaniach, pragnie zauważyć, że po wydaniu tego wyroku uległ zmianie stan faktyczny sprawy polegający na zakończeniu robót budowlanych i właśnie ta okoliczność przesądziła o tym, że organowi odwoławczemu, nie można skutecznie postawić zarzutu nierespektowania oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 23 lipca 1999 r. sygn. akt I SA 1880/98, LEX 48559). Powoływany wyrok nie zawierał nadto innych ocen prawnych, które wiązałyby ten sąd i organ w rozumieniu art. 153 ustawy z dnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W związku z podnoszonym zarzutem przewlekłości prowadzonego postępowania odwoławczego, zgodzić należy się ze skarżącymi, że niewydajnie decyzji w terminie uchybiało przepisom postępowania administracyjnego, nie mniej jednak skarżący nie występowali z tego powodu ani z zażaleniem w trybie art. 37 kpa, ani następnie ze skargą na niewydanie w terminie decyzji administracyjnej.

Z tych wszystkich względów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270), skargę oddalił.