Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 64/98
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2002-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 2
journal: Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 czerwca 1984 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: Uprawnienia do przebywania na pobyt stały w określonym budynku, lokalu, pomieszczeniu, o jakich mowa w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./ mogą być samoistne lub pochodne. Uprawnienia samoistne oparte są na tytule prawnym wynikającym z własności, najmu lub innego stosunku obligacyjnego. Natomiast uprawnienia pochodne wynikają głównie z więzi rodzinnych /osoby bliskie właściciela lub najemcy/ albo z woli dysponenta budynku lub lokalu.

TEZY

Uprawnienia do przebywania na pobyt stały w określonym budynku, lokalu, pomieszczeniu, o jakich mowa w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./ mogą być samoistne lub pochodne. Uprawnienia samoistne oparte są na tytule prawnym wynikającym z własności, najmu lub innego stosunku obligacyjnego. Natomiast uprawnienia pochodne wynikają głównie z więzi rodzinnych /osoby bliskie właściciela lub najemcy/ albo z woli dysponenta budynku lub lokalu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Małgorzaty R. na decyzję Wojewody K. z dnia 16 grudnia 1997 r. (...) w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego:

I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia 5 listopada 1997 r. (...), (...)


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 grudnia 1997 r. (...) Wojewoda K. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia 5 listopada 1997 r. (...) odmawiającą wymeldowania z pobytu stałego Andrzeja R. z budynku położonego przy ulicy (...) w J.

Jako podstawę prawną tej decyzji powołał art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174/ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył, że w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymeldowanie określonej osoby z pobytu stałego na wniosek strony lub z urzędu może nastąpić m.in. w przypadku gdy osoba taka utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym jest zameldowana i bez wymeldowania opuściła ten lokal. Wskazane przesłanki muszą występować łącznie. Budynek przy ulicy (...) w J. na podstawie umowy zniesienia współwłasności z dnia 5 września 1994 r., sporządzonej w formie aktu notarialnego stanowi wyłączną własność Małgorzaty R. Andrzej R. został zameldowany na pobyt stały w przedmiotowym budynku w dniu 12 czerwca 1990 r. Uprawnienie do przebywania w lokalu zostało potwierdzone przez ówczesną właścicielkę budynku Zofię K. /teściową Andrzeja R./. Małżeństwo Małgorzaty R. i Andrzeja R. zawarte w dniu 2 czerwca 1990 r. nadal istnieje. Skoro więc Andrzej R. jest mężem właścicielki budynku, a więc osobą bliską, zatem z tego powodu nadal posiada uprawnienie pochodne do przebywania w przedmiotowym lokalu. Tym samym nie może być mowy o utracie uprawnienia do przebywania w lokalu. Natomiast bezsporny jest fakt, iż Andrzej R. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego, przebywa za granicą i jego miejsce pobytu za granicą zna Małgorzata R. i organ meldunkowy.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca Małgorzata R. wniosła o wymeldowanie Andrzeja R. z jej domu położonego w J. przy ulicy (...). W motywach skargi podniosła, iż Andrzej R. dobrowolnie opuścił dom i rodzinę w dniu 26 grudnia 1995 r. i od tego czasu nie zamieszkuje pod wspomnianym adresem. Przez pół roku był zameldowany tymczasowo przy ulicy (...) w J., zaś od lipca 1996 r. przebywa w USA. Dom stanowi jej wyłączną własność. Andrzej R. nie interesował się domem, nie płaci alimentów na dzieci, w czasie pobytu w budynku kilkakrotnie "dokonał zniszczeń" w jej domu.

Wojewoda K. wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy podkreślić, iż uprawnienia do przebywania na pobyt stały w określonym budynku, lokalu, pomieszczeniu, o jakich mowa w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./, nazwanej dalej ustawą o ewidencji ludności, mogą być samoistne lub pochodne.

Uprawnienia samoistne oparte są na tytule prawnym wynikającym z własności, najmu lub innego stosunku obligacyjnego. Natomiast uprawnienia pochodne wynikają głównie z więzi rodzinnych /osoby bliskie właściciela lub najemcy/ albo z woli dysponenta budynku lub lokalu.

W takim ujęciu, uprawnienia Andrzeja R. do przebywania na pobyt stały w budynku przy ulicy (...) w J. mają charakter pochodny.

Niesporna jest okoliczność, iż od dnia 5 września 1994 r. Małgorzata R. jest wyłączną właścicielką powyższego budynku. Organ odwoławczy za fakt bezsporny uznał też okoliczność, iż Andrzej R. opuścił miejsce pobytu stałego i przebywa za granicą.

Odmowę wymeldowania wymienionego motywował tym, że skoro Andrzej R. jest mężem właścicielki budynku, zatem nie mógł utracić uprawnień pochodnych. Sąd tego poglądu nie zaakceptował, bowiem uprawnienie pochodne uzależnione jest od woli dysponenta budynku lub lokalu. W tym miejscu należy dodać, iż utrata uprawnień do przebywania w budynku lub lokalu nie stanowi samodzielnej przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu, bowiem musi być jednocześnie spełniona druga przesłanka, tj. dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego /art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności/.

Skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego /art. 15 ust. 2 ww. ustawy/, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zatem Sąd na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1, art. 29 i 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy uwzględnią ww. wskazówki: - ustalą stan faktyczny sprawy według stanu istniejącego w dacie wydania nowej decyzji i dokonają subsumpcji tego stanu z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.