Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 391/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. przy udziale Prokuratora [...] sprawy ze skargi Gminy Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr KKU [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L., utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] stwierdzającą, że ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] dotycząca stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miejską L., prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowana w księdze wieczystej nr [...] - została wydana z naruszeniem prawa, przy czym nie jest możliwe jej uchylenie z uwagi na upływ dziesięciu lat od dnia jej doręczenia.

Decyzja Komisji została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę Miejską L., prawa własności opisanej nieruchomości położonej w L. Powyższa decyzja stała się ostateczna z dniem [...] grudnia 1999 r. Następnie B. i J. K. - właściciele sąsiedniej nieruchomości (działki nr [...]) położonej przy ulicy [...] wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody.

Po dwukrotnym instancyjnym rozpatrzeniu powyższego wniosku, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z uwagi na fakt, iż wnioskodawcy nie mieli przymiotu strony postępowania zakończonego tą decyzją. Z takiej samej przyczyny (braku przymiotu strony) Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2005 r. odmówił B. i J. K. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. Wskazana decyzja Wojewody z 2005 r. została uznana przez organ odwoławczy za prawidłową, w wyniku czego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] umorzyła postępowanie odwoławcze.

Wobec nieskuteczności działań na drodze administracyjnej, B. i J. K. złożyli w dniu [...] maja 2008 r. w Prokuraturze [...] zawiadomienie o popełnieniu przez geodetów miejskich Miasta L. przestępstwa polegającego na nieuwzględnieniu uzgodnionego poprzednio przebiegu granic działki nr [...] umożliwiającego dojazd do garażu położonego w ich budynku na działce nr [...]. W wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania Prokurator [...] potwierdził, że działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. geodeci w wykonaniu z góry powziętego zamiaru zaniechali uwzględnienia w dokumentacji geodezyjnej i w granicach działki nr [...] pasa gruntu o powierzchni [...] m² służącego właścicielom nieruchomości przy ulicy [...] jako dojazd do [...] położonego na ich nieruchomości (czyn wyczerpujący znamiona m.in. art. 271 § 1 kk). Jednocześnie postępowaniem z dnia [...] grudnia 2009 r. sygn. akt [...] z uwagi na przedawnienie karalności w/w zabronionego czynu, śledztwo w tej sprawie zostało umorzone. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] stycznia 2010 r. Następnie w dniu [...] stycznia 2010 r. Prokurator [...] wniósł sprzeciw wobec ostatecznej wskazanej powyżej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. domagając się wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją oraz wydania przez Wojewodę [...] decyzji orzekającej, że decyzja z dnia [...] grudnia 1999 r. wydana została z naruszeniem prawa, gdyż dowody na których oparł się Wojewoda podejmując kwestionowaną decyzję, okazały się fałszywe i pomiędzy przestępstwem zdziałanym przez geodetów, a wydaniem zaskarżonej decyzji istnieje związek przyczynowy. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono fakt popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy publicznych, to jest działających z upoważnienia Prezydenta Miasta L. geodetów, poprzez zaniechanie sprawdzenia faktycznego przebiegu granic nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz stanu ich użytkowania i związanego z tym poświadczenia nieprawdy a także poprzez niezgodne ze stanem rzeczy rozgraniczenie między nieruchomością przy ul. [...], oznaczoną jako działka [...], a nieruchomością przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] stanowiąca własność B. i J. K.

Z materiałów kartograficznych z 1983 r., wchodzących w skład miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego, osiedla budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego rejonu ul. [...] w L. (zatwierdzonego zarządzeniem Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 1983 r. nr [...]), odnalezionych w marcu 2005 r. w Urzędzie Miasta L., z materiałami znajdującymi się w ewidencji gruntów i budynków, będącymi podstawą do wydania decyzji komunalizacyjnej wynika, że została przesunięta granica nieruchomości przy ul. [...] na rzecz nieruchomości przy ul. [...], powodując tym samym zmianę (powiększenie) powierzchni nieruchomości podlegającej komunalizacji.

W wyniku rozpatrzenia wskazanego sprzeciwu Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone własną decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. i podzielając argumenty podane przez Prokuratora [...] decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] stwierdził, że ostateczna decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. została wydana z naruszeniem prawa przy czym nie jest możliwe jej uchylenie z uwagi na upływ dziesięciu lat od dnia jej doręczenia. W uzasadnieniu w/w orzeczenia organ podniósł, że analiza materiału dowodowego wskazuje, iż na skutek przestępstwa opisanego w postanowieniu Prokuratury [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. o umorzeniu śledztwa, komunalizacją została objęta działka nr [...] położona przy ul. [...], w kształcie, który nie był zgodny z rzeczywistym stanem geodezyjnym. Granice tejże działki na sutek działania sprawców czynu zabronionego, zostały bowiem przesunięte, a sfałszowane w ten sposób materiały zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Gdyby do popełnienia przestępstwa nie doszło, wówczas część działki nr [...], która bezprawnie została włączona w jej granice, nie podlegałaby procesowi komunalizacji w ramach postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. Tym samym decyzja ta obejmowałaby inną pod względem granic nieruchomość. Zatem Wojewoda [...] stwierdził, iż zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa, bowiem dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, zaś decyzja komunalizacyjna w jej brzmieniu, została wydana w wyniku przestępstwa, natomiast konsekwencje faktu popełnienia przestępstwa pozwalałyby na uchylenie przedmiotowej decyzji. Przy czym decyzja powyższa została stronom doręczona w dniu [...] grudnia 1999 r. i stała się ostateczna z dniem [...] grudnia 1999 r., wobec czego organ stwierdził upływ terminu dziesięciu lat, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa, uniemożliwiający uchylenie wyżej wymienionego aktu. Przepis art. 151 § 2 kpa stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 kpa, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. wniósł Prezydent Miasta L. zarzucając, że kwestionowana przez niego decyzja nie uwzględnia tego, iż stan faktyczny i prawny spornej nieruchomości (działki nr [...]) został ustalony w oparciu o istniejące wówczas wpisy w dokumentacji wieczystoksięgowej (KW nr [...]) oraz w ewidencji gruntów, oraz w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. W celu ewentualnej korekty tych wpisów należy wystąpić do odpowiednich organów w trybie określonym ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne bądź ustawą o księgach wieczystych. Podsumowując Prezydent wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] 2010 r. w całości i zakwestionował jednocześnie fakt wznowienia z urzędu tego postępowania, gdyż nie orzeczono wyrokiem sądowym popełnienia w tej sprawie przestępstwa jak również przedłożone przez stronę dowody nie okazały się według niego fałszywe. Podkreślił też, iż jak wynika z decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] oraz decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], B. i J. K. nie przysługuje w tej sprawie przymiot strony.

Rozpatrując sprawę jako organ odwoławczy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zważyła, że wznowienie ostatecznie zakończonego postępowania administracyjnego może nastąpić zarówno na wniosek strony danego postępowania jak i z urzędu, ale również w wyniku sprzeciwu złożonego przez prokuratora. W przypadku - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ, a jest nim w tym postępowaniu Wojewoda [...] - miał obowiązek wszczęcia postępowania z urzędu (art. 186 kpa). W związku z tym, wbrew sugestiom odwołania, w rozpatrywanej sprawie ani decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r., ani decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2005 r. nie tamowały Wojewodzie [...] możliwości wznowienia postępowania zakończonego jego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r., gdyż po pierwsze Wojewoda nie działał na wniosek strony, a ponadto wznowił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 kpa, a nie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa stanowiący podstawę oceny wcześniejszego wniosku wznowieniowego B. i J. K. Zdaniem organu odwoławczego Wojewoda [...] prawidłowo ocenił również przyczyny wznowienia przedmiotowego postępowania bowiem skutki zawinionego przez geodetów świadomie uczynionego poświadczenia nieprawdy co do granic spornej działki nr [...], sprawiły, że decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. skomunalizowano nieruchomość niezgodnie z rzeczywistym przebiegiem jej granic, zatem dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe i tym samym decyzja z dnia [...] grudnia 1999 r. wydana została w wyniku przestępstwa. Wbrew twierdzeniom odwołania dowodem popełnienia przestępstwa w rozumieniu powyższych przepisów jest nie tylko i nie wyłącznie orzeczenie sądu, lecz również orzeczenie innego organu (art. 145 § 2 i § 3 kpa), a w rozpatrywanym postępowaniu jest nim niezaskarżone postanowienie Prokuratora [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, zasadnym było w niniejszej sprawie również orzeczenie o stwierdzeniu, że decyzja z dnia [...] grudnia 1999 r. została wydana z naruszeniem prawa, gdyż od jej doręczenia minęło więcej niż dziesięć lat. Mając na uwadze powyższe, Komisja decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r., uznając ją za prawidłową. Skargę na wskazaną decyzję Komisji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina Miasta L., wnosząc o jej uchylenie jak i o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 40 § 2 kpa oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.)

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.

Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. wydaną w trybie art. 151 § 2 kpa stwierdzającą, że decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. wydana została z naruszeniem prawa, przy czym nie jest możliwe uchylenie tej decyzji z uwagi na upływ

dziesięcioletniego terminu od dnia jej doręczenia. Decyzja powyższa została wydana w wyniku wznowienia z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa postępowania zakończonego ostateczną decyzją komunalizacyjną z dnia [...] grudnia 1999 r.

Kwestią zasadniczą przedmiotowej sprawy jest ocena, czy organy orzekające w stanie faktycznym tej sprawy prawidłowo zastosowały art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa w zw. z art. 151 § 2 kpa.

Wskazać należy, że postępowanie wznowieniowe jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Reguły związane ze wszczęciem tego postępowania oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego. W pierwszej fazie postępowania organ administracji sprawdza jedynie czy zachodzą przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 kpa lub w art. 145a § 1 kpa. Jeśli tak, to organ administracji ma obowiązek wznowić postępowanie i już we wznowionym postępowaniu ocenić, czy przesłanki te rzeczywiście zostały spełnione. W obowiązującym systemie prawnym istnieje zasada interpretacyjna, według której wszelkie przepisy szczególne (a takie jest postępowanie wznowieniowe) należy wykładać ściśle, niedopuszczalna jest zatem wykładnia rozszerzająca.

Po zbadaniu podstaw wznowieniowych organ wydaje jedną z decyzji określonych w art. 151 kpa: o odmowie uchylenia decyzji wobec braku podstaw wznowienia, decyzję o uchyleniu dotychczasowej decyzji łącznie z orzeczeniem o istocie sprawy, decyzję ograniczającą się do stwierdzenia, iż dotychczasowa decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, w obrębie [...] opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa wskazując, iż przyczyną wznowienia postępowania jest ujawnienie, że dowody na których oparto istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe oraz, że decyzja została wydana w wyniku popełnienia przestępstwa.

Należy zauważyć, że aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 kpa muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki:

1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na fałszywy dowód;

2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem Sądu lub innego organu (chyba, że zajdą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 lub 3 kpa tzn. można wznowić postępowanie przed wydaniem orzeczenia Sądu lub innego organu, jeśli sfałszowanie dowodu jest oczywiste lub wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo szkody dla interesu społecznego, a także wówczas gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa);

3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną.

Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpiła, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 kpa.

Konieczne jest zatem, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Cechę zaś istotności będą miały te okoliczności, które dotyczą faktów prawotwórczych tj. wpływają na określenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (por. J.Borkowski (w:) Komentarz, 1985, s.219).

Drugą przyczyną wznowienia postępowania w niniejszej sprawie jest wydanie decyzji w wyniku przestępstwa (art. 145 § 1 pkt 2 kpa). Aby stwierdzić wystąpienie tej przyczyny, należy ustalić istnienie związku przyczynowego między wydaną decyzją, a popełnionym przestępstwem np. użyciem przemocy, groźbą karalną czy udzieleniem korzyści majątkowej.

W rozpoznawanej sprawie przyczyną wznowienia postępowania było wydanie przez Prokuraturę [...] postanowienia z dnia [...] grudnia 2009 r. sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa w sprawie, mającego miejsce w październiku 1998 r. w L., co najmniej dwukrotnego w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych, to jest działających z upoważnienia Prezydenta Miasta L. geodetów, polegającego na zaniechaniu sprawdzenia faktycznego przebiegu granic nieruchomości położonych przy ul. [...] oraz stanu ich użytkowania i związanego z tym poświadczenia nieprawdy. Jednakże niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy określeniu na wyrysie z mapy ewidencji gruntów z dnia [...] października 1998 r. ([...]) przebiegu granic między w/w nieruchomościami i działania tym samym na szkodę interesu prywatnego B. i J. K. tj. o czym z art. 271 § 1 kk w zw. z art. 231 § 1 kk, w zw. z art. 11 § 2 kk, w zw. z art. 12 kk – wobec przedawnienia karalności w/w czynu zabronionego."

Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, iż powyższe postanowienie o umorzeniu śledztwa uzasadnia przyjęcie, iż decyzja komunalizacyjna została oparta na sfałszowanych poprzez poświadczenie nieprawdy dowodach i w związku z tym wydana w wyniku przestępstwa.

Organy jednak w ocenie Sądu nie wykazały ani nie wyjaśniły w uzasadnieniach swoich decyzji w sposób wystarczający, by w sprawie niniejszej zaistniały podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa, błędnie przyjmując, że sfałszowany dowód dotyczący granic faktycznego użytkowania spornej działki stanowił podstawę ustalenia istotnych dla sprawy komunalizacyjnej okoliczności faktycznych.

Postanowienie o umorzeniu śledztwa z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczyło bowiem sfałszowania stanu użytkowania przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, który stanowił podstawę prawną decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie ustawy, z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Ujęte przez ustawodawcę pojęcie "...należące" oznacza kategorię prawną a nie kategorię faktyczną, a więc chodzi tutaj o posiadanie określonego tytułu prawnego, a nie jedynie faktyczne władanie nieruchomością. Jeżeli więc właścicielem nieruchomości wpisanym w księdze wieczystej jest Skarb Państwa i był nim w czasie wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., gmina mogła stać się właścicielem tej nieruchomości na podstawie art. 5 tej ustawy. Organ orzekający o komunalizacji z mocy ustawy musi zbadać, czy mienie, które podlegać ma komunalizacji, stanowi własność Skarbu Państwa oraz czy należało ono w dacie wejścia w życie ustawy tj. w dniu 27 maja 1990 r. do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Jeżeli ustalenia organu komunalizacyjnego (wojewody) będą pozytywne, to wydaje on stosownie do postanowień art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. decyzję stwierdzającą nabycie przez gminę własności z mocy prawa określonego mienia ogólnonarodowego. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza to, co nastąpiło z mocy prawa. Organ komunalizacyjny nie może jednocześnie rozstrzygać sporu co do powierzchni, czy granic skomunalizowanej działki.

Z akt sprawy wynika, że sporna nieruchomość tj. działka nr [...] o pow. [...] m2 stanowiła w dacie komunalizacji własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej KW Nr [...] (podstawę nabycia stanowiło postanowienie o przepadku nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 1964 r. sygn. akt [...]). W wypisie z rejestru gruntów sporządzonym według stanu na dzień 27 maja 1990 r. figuruje Skarb Państwa jako właściciel działki nr [...] o pow. [...] ha.

Jak wynika również z akt sprawy w 1971 r. została zawarta pomiędzy Miejskim Zarządem [...] a J. K. umowa dzierżawy części spornej nieruchomości o pow. [...] m2 stanowiącej pas służący właścicielom nieruchomości przy ul. [...] jako dojazd do ich [...] usytuowanego od strony granicy obu działek. W dniu [...] czerwca 1971 r. J. K. uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę [...] na przedmiotowej części nieruchomości. W decyzji zastrzeżono, że ogrodzenie należy traktować jako tymczasowe i jako takie winno być rozebrane na każde żądanie władz. Nie wynika z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy by B. i J. K. stali się właścicielami spornej części nieruchomości. W tej kwestii organy orzekające w niniejszej sprawie w ogóle się nie wypowiedziały, a przecież to właśnie ustalenie istnienia tytułu prawnego do mienia będącego przedmiotem komunalizacji może stać na przeszkodzie komunalizacji, a nie jak przyjęły organy stan władania nim.

Organy nie uzasadniły również z jakiego powodu przyznały w niniejszym postępowaniu przymiot strony B. i J. K. w sytuacji, gdy w prawomocnym wytroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1458/08 oddalającym skargę B. i J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalkizacyjnej z dnia [...] grudnia 1999 r. Sąd stwierdził, że skarżący nie mając tytułu prawnego do skomunalizowanej działki nr [...] nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony ale i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Co prawda postępowanie o wznowienie postępowania jest samoistne, ale wiąże się z postępowaniem zwykłym instancyjnym, gdyż zachodzi tożsamość przedmiotu sprawy. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1, stronami zaś postępowania komunalizacyjnego prowadzonego w trybie w/w ustawy z dnia 10 maja 1990 r. są Skarb Państwa i właściwa gmina. Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest wykazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu, czego organy orzekające nie uczyniły.

Sąd uznał za chybiony zarzut skargi dotyczący pominięcia w niniejszym postępowaniu pełnomocników strony skarżącej, którzy uczestniczyli w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją komunalizacyjną, gdyż postępowanie wznowieniowe co prawda łączące się z postępowaniem zwykłym, stanowi jednak samoistne postępowanie, które wymaga złożenia odrębnych pełnomocnictw.

Reasumując należy uznać, iż organy orzekające nie wykazały w sposób wystarczający, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa, jak również nie uzasadniły swojego stanowiska zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji przeprowadzi w sposób wnikliwy i szczegółowy postępowanie co do przyczyn wznowienia, a następnie zgodnie z wymogami art. 107 § 3 uzasadni swoje racje decyzyjne, ustalając jednocześnie w sposób prawidłowy strony niniejszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.