Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 184/00
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2002-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 13 par. 1, art. 13 par. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Teza: Zapis zawarty w art. 13 par. 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ zawiera konieczne elementy jakie Rada Ministrów musi zawrzeć w ustanowionej na podstawie par. 6 art. 13 Kodeksu celnego taryfie celnej. Tak ustanowiona taryfa celna ma moc wiążącą jako całość i brak jest podstaw do przyjęcia, by którykolwiek z elementów taryfy celnej, o których mowa w art. 13 par. 3 ww. Kodeksu zastępować przepisami spoza tej taryfy. Dla określania cła przez organy celne nie ma znaczenia treść innych przepisów znajdujących się poza taryfą celną, bowiem norma wynikająca z art. 13 par. 1 Kodeksu celnego rozstrzyga tę kwestię jednoznacznie. Istniejące natomiast sprzeczności pomiędzy taryfą celną, a innymi przepisami tej samej rangi, w żaden sposób nie pozbawiają jej waloru wyłącznej podstawy do określania cła.

TEZY

Zapis zawarty w art. 13 par. 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ zawiera konieczne elementy jakie Rada Ministrów musi zawrzeć w ustanowionej na podstawie par. 6 art. 13 Kodeksu celnego taryfie celnej. Tak ustanowiona taryfa celna ma moc wiążącą jako całość i brak jest podstaw do przyjęcia, by którykolwiek z elementów taryfy celnej, o których mowa w art. 13 par. 3 ww. Kodeksu zastępować przepisami spoza tej taryfy. Dla określania cła przez organy celne nie ma znaczenia treść innych przepisów znajdujących się poza taryfą celną, bowiem norma wynikająca z art. 13 par. 1 Kodeksu celnego rozstrzyga tę kwestię jednoznacznie. Istniejące natomiast sprzeczności pomiędzy taryfą celną, a innymi przepisami tej samej rangi, w żaden sposób nie pozbawiają jej waloru wyłącznej podstawy do określania cła.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "D." Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 21 grudnia 1999 r. (...) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Jednolitym dokumentem administracyjnym SAD z dnia 9.11.1998 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towary zgłoszone przez "D." Spółkę Akcyjną we W. jako "substancja białkowa /Lamequick ME 52/", klasyfikowane do kodu PCN 3504 00 00 0 ze stawką celną w wysokości 5,6 procent. Postanowieniem z dnia 9.11.1998 r. Dyrektor Urzędu Celnego w T. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego i następnie decyzją z dnia 25.11.1998 r. (...) uznał przedmiotowe zgłoszenie za nieprawidłowe. Mając na uwadze skład towaru, a przede wszystkim brzmienie kodu PCN 3504 00 00 0, i uwagę dodatkową do działu 35 Taryfy celnej oraz reguły 3/a/ i 3/b/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej orzekł, że właściwym kodem do zaklasyfikowania zgłoszonego do odprawy celnej produktu jest kod PCN 2106 1080 0, ze stawką celną autonomiczną 20 procent. "D." Spółka Akcyjna w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy bądź umorzenie postępowania w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego lub o uchylenie powyższej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zdaniem strony właściwym kodem PCN do zaklasyfikowania zaimportowanego towaru jest kod PCN 350400 00 0.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzja z dnia 21 grudnia 1999 r. (...) uchylił zaskarżoną decyzję w części i orzekł, iż właściwym kodem PCN jest kod 2106 90 98 0 ze stawką celną 20 procent.

W uzasadnieniu swojej decyzji Prezes GUC przedstawił, że przedmiotem importu był towar o nazwie handlowej "Lamequick ME 52", który stanowi mieszaninę związków chemicznych /estrów kwasu octowego, mono- i dwuglicerydów, emulgator E-472a/ ze środkami spożywczymi /tłuszczem roślinnym, mlekiem w proszku, cukrem/ i przeznaczony jest do stosowania w środkach spożywczych jako baza ubijająca do przygotowywania mas nawierzchniowych ubijanych, deserów musowych oraz deserów zamrożonych. Organ II instancji stoi na stanowisku, iż klasyfikacja spornego towaru o nazwie handlowej "Lamequick ME 52" do kodu PCN 2106 90 98 0 jest prawidłowa, gdyż została dokona w oparciu o uwagę do działu 35 Taryfy celnej /załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej - Dz.U. nr 158 poz. 1036/, która zgodna jest z treścią uwagi dodatkowej do działu 35 w Scalonej Nomenklaturze Określania i Kodowania Towarów, oraz zgodnie z regułą nr 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Organ I instancji orzekł, iż przedmiotowy towar należy klasyfikować do podpozycji 2106 10 /kod PCN 2106 10 80 0/. do tej podpozycji klasyfikowane są koncentraty białkowe otrzymywane przez wyeliminowanie pewnych składników z odtłuszczonej mąki sojowej, używane do wzbogacenia w białko przetworów spożywczych.

Preparat "Lemequick ME 52" nie jest koncentratem białkowym i nie jest dodawany do produktów w celu wzbogacenia ich w białko, a obecność białka w tym preparacie wynika z aktu, iż jest on jedynie składnikiem mleka i żelatyny. Dlatego też przyjęta przez organ I instancji podpozycja jest nieprawidłowa.

Dodatkowo Prezes GUC poinformował, iż na towar o nazwie handlowej "Lamequick 1/30" o podobnym składzie i właściwościach do towaru będącego przedmiotem niniejszej decyzji, wydane zostały wiążące Informacje Taryfowe z dnia 11.10.1999 r. i z dnia 14.10.1999 r. dotyczące klasyfikacji taryfowej tego produktu do kodu PCN 2106 90 98 0.

"D." Spółka Akcyjna we W. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Zdaniem skarżącej spółki organy celne naruszyły art. 7, art. 27 i art. 87 Konstytucji RP, a także art. 13 par. 3 Kodeksu celnego i art. 120-121 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, że zgodnie z przepisem art. 13 par. 3 Kodeksu celnego taryfa celna obejmuje Polską Scaloną Nomenklaturę Towarową Handlu Zagranicznego PCN-PS NTHZ PCN, z czego jednoznacznie wynika, że elementem Taryfy celnej w oparciu, o który dokonuje się klasyfikacji towaru, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacji nomenklatury scalonej, jest Polska Scalona Nomenklatura Towarowa Handlu Zagranicznego - PCN. Taryfa celna powinna więc recypować bez jakichkolwiek zmian PCN. Tymczasem w PCN uwaga dodatkowa do działu 35 brzmi: "Wyłącza się zwłaszcza z pozycji 3504 koncentraty protein z mleka zawierające w przeliczeniu na suchą substancję więcej niż 85 procent protein", a uwaga dodatkową do działu 35 Taryfy celnej, brzmi: "Pozycja nr 3504 obejmuje koncentraty protein z mleka zawierające, w przeliczeniu na suchą substancję, więcej

niż 85 procent protein." Zatem treść uwagi dodatkowej zawarta w Taryfie celnej jest niezgodna z treścią uwagi dodatkowej zawartej w PCN, a to przepisy PCN, jako recypowane wprost bez prawa jakichkolwiek zmian czy poprawek do Taryfy celnej muszą mieć znaczenie decydujące. Zdaniem skarżącej spółki organy celne obu instancji lekceważą przepis rangi ustawowej - art. 13 par. 3 Kodeksu celnego, gdyż błędnie uznają, że PCN zawarty w Taryfie Celnej nie musi być zgodny z PCN, wprowadzonym rozporządzeniem Rady Ministrów.

Skarżąca spółka wskazała, że tzw. Scalona Nomenklatura Określania i Kodowania Towarów nie może być podstawą jakichkolwiek rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym, albowiem nie jest źródłem prawa obowiązującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 87 Konstytucji RP. Próba zastępowania obowiązującego aktu prawnego aktem prawa obcego o treści anglojęzycznej stanowi zdaniem skarżącej naruszenie dwóch innych przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - art. 7 zobowiązującego organy władzy publicznej do działania na podstawie i w granicach prawa oraz art. 27 stanowiącego, że językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. Zdaniem strony skarżącej decydujące znaczenie w sprawie mają przepisy Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego - PCN /rozporządzenie Rady Ministrów - Dz.U. nr 11 poz. 37/ i one powinny stanowić podstawę klasyfikacji towarów.

W ocenie skarżącej spółki zaskarżona decyzja rażąco narusza przepisy art. 120 i art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej, albowiem organy celne nie działały w tejże sprawie na podstawie przepisów prawa, a ich postępowanie nie może w takiej sytuacji budzić zaufania.

W odpowiedzi na skarga Prezes GUC podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Dodatkowo wskazał, że istotnie uwaga do działu 35 Taryfy celnej /Dz.U. nr 158 poz. 1047/ nie jest zgodna z treścią uwagi do działu 35 Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego jednakże w sytuacji, gdy istnieje błąd legislacyjny, to musi nastąpić jego sprostowanie. Decyzja organu II instancji została wydana na podstawie m.in. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, zgodnie z którą przedmiotowa uwaga brzmi następująco: "Pozycja nr 3504 obejmuje koncentraty protein z mleka zawierające, w przeliczeniu na suchą substancję, więcej niż 85 procent protein". Zatem organ II instancji wydając decyzję, związany być treścią niniejszego aktu prawnego /w tym treścią uwagi do działu 35/. Zatem należy stwierdzić, iż zaklasyfikowanie przedmiotowego towaru do wnioskowanego kodu PCN mogłoby nastąpić, tylko w takiej sytuacji kiedy nastąpiłoby sprostowanie przedmiotowego aktu prawnego /rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej /Dz.U. nr 158 poz. 1047/. Prezes GUC wskazał, iż jako organ administracyjny nie jest kompetentny rozstrzygać kwestie, który akt prawny jest prawidłowy. Do tej pory żadne z ww. rozporządzeń nie zostało sprostowane, jednakże zasadność zastosowanej w decyzji organu II instancji taryfikacji spornego towaru do kodu 2106 90 98 0 potwierdza projekt Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego, w której uwaga dodatkowa do działu 35 brzmi: Pozycja 3504 obejmuje koncentraty białkowe z mleka o zawartości wagowej białek w przeliczeniu na suchą substancję, większej niż 85 procent, jest zgodne z treścią uwagi dodatkowej zawartej w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.

Prezes GUC podkreślił, iż wydając zaskarżoną decyzję kierował się zapisami w Taryfie celnej, która została sporządzona na podstawie Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego. Ta natomiast wzorowana jest na treści Nomenklatury Scalonej /CN/ opracowanej przez Komisję Wspólnot Europejskich. Nie jest to jednak jednoznaczne ze stosowaniem przez polskie organy celne Nomenklatury Scalonej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny dokonuje kontroli m.in. decyzji organów celnych przez badanie ich zgodności z przepisami prawa /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i tylko w takim zakresie umocowany jest do ich oceny.

Skarga "D." Spółki Akcyjnej we W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 21 grudnia 1999 r. nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej podniesione nie są w ocenie Sądu zasadne. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że naruszone zostały w niniejszej sprawie przepisy Kodeksu celnego, w szczególności art. 13, jak również art. 120 i art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej. Brak jest również w ocenie Sądu podstaw do uznania by w sprawie niniejszej można było skutecznie zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Na wstępie wskazać należy, iż Prezes Głównego Urzędu Ceł w swojej decyzji omyłkowo powołuje się na późniejsze Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, tj. z dnia 15 grudnia 1998 r. /Dz.U. nr 158 poz. 1036/, a nie na to, które znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej i które zostało prawidłowo zastosowane przez organ I instancji tj. z dnia 19 grudnia 1997 r. /Dz.U. nr 158 poz. 1047/. Zważywszy jednakże na pełną identyczność brzmienia odpowiednich postanowień obu rozporządzeń Rady Ministrów, uznać należy, iż owa omyłka nie miała wpływu na wynik sprawy.

Podstawowym zarzutem skargi w sprawie niniejszej, było mylne niezastosowanie przez organy celne co do importowanego przez skarżącą towaru kodu PCN 3504 00 00 0, pomimo zapisu w uwadze dodatkowej do działu 35 PCN stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego /PCN/, który nakazywał taką klasyfikację importowanego towaru. To zatem stanowiło istotę niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu bezsprzecznie zaistniała sprzeczność pomiędzy treścią uwagi dodatkowej do działu 35 Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej z dnia 19 grudnia 1997 r., która brzmi: "Pozycja nr 3504 obejmuje koncentraty protein z mleka zawierające, w przeliczeniu na suchą substancję, więcej niż 85 procent protein", a treścią uwagi dodatkowej do działu 35 PCN stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego /PCN/, która brzmi: "Wyłącza się zwłaszcza z pozycji 3504 koncentraty protein z mleka zawierające w przeliczeniu na suchą substancję więcej niż 85 procent protein". Jednakże zdaniem Sądu nie jest trafny pogląd skarżącej, że w takim wypadku organy celne na zasadzie art. 13 par. 3 Kodeksu celnego powinny zastosować wprost PCN wynikający z rozporządzenia z dnia 13 stycznia 1998 r., a nie PCN zawarty w Taryfie celnej.

Mieć należy na uwadze, iż zgodnie z art. 13 par. 1 Kodeksu celnego podstawą do określenia cła jest taryfa celna lub inne środki taryfowe i skoro z mocy par. 6 art. 13 Kodeksu celnego Rada Ministrów została upoważniona do ustanowienia w drodze rozporządzenia taryfy celnej, to brak jest podstaw do przyjmowania, by organy celne dokonywały owego określenia na podstawie innych przepisów. Zapis zawarty w art. 13 par. 3 Kodeksu celnego zawiera konieczne elementy jakie Rada Ministrów musi zawrzeć w ustanowionej na podstawie par. 6 art. 13 Kodeksu celnego taryfie celnej. Tak ustanowiona taryfa celna ma moc wiążącą jako całość i brak jest podstaw do przyjęcia, by którykolwiek z elementów taryfy celnej, o których mowa w art. 13 par. 3 ww. Kodeksu zastępować przepisami spoza tej taryfy. Dla określania cła przez organy celne nie ma znaczenia treść innych przepisów znajdujących się poza taryfą celną, bowiem norma wynikająca z art. 13 par. 1 Kodeksu celnego rozstrzyga tę kwestię jednoznacznie. Istniejące natomiast sprzeczności pomiędzy taryfą celną, a innymi przepisami tej samej rangi, w żaden sposób nie pozbawiają jej waloru wyłącznej podstawy do określania cła.

Zasygnalizowanie takich sprzeczności stanowić może jedynie podstawę do ewentualnej zmiany przepisów, czy też sprostowania omyłki, jeśli takowa zaistniała. Jednakże zważywszy na to, że kolejna ustanawiana rozporządzeniem przez Radę Ministrów Taryfa celna z dnia 15 grudnia 1998 r. /Dz.U. nr 158 poz. 1036/, zawiera identyczne postanowienia uwagi dodatkowej do działu 35 jak Taryfa celna ustanowiona rozporządzeniem przez Radę Ministrów Taryfa celna z dnia 19 grudnia 1997 r. /Dz.U. nr 158 poz. 1047/, to zakładając działanie racjonalnego ustawodawcy. Taryfa celna z dnia 19 grudnia 1997 r. nie zawiera żadnego błędu.

Zatem, skoro zgłoszony do odprawy celnej przez skarżącą towar zgodnie z uwagą dodatkową do działu 35 Taryfy celnej, nie mógł być zaklasyfikowany do kodu PCN 3504 00 00 0 ze stawką celną w wysokości 5,6 procent, to zasadnie zaklasyfikowano go do kodu PCN 2106 10 80 0 obejmującego przetwory spożywcze, gdzie indziej nie wymienione, ani nie włączone, pozostałe ze stawką celną autonomiczną 20 procent.

Tym samym nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 i art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej, bowiem wbrew poglądowi skarżącej organy celne działały na podstawie przepisów prawa, gdyż zaskarżona decyzja wydana została na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów taryfy celnej. Nie można również zarzucić Prezesowi GUC by prowadzone przez niego postępowanie naruszało zasadę zaufania strony do organów celnych, gdyż taryfa celna i załączniki do niej zostały ogłoszone w dzienniku ustaw i strona mogła się zapoznać z ich treścią.

Wbrew poglądowi skarżącej brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że podstawą jego rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji było nieobowiązujące na terenie Polski źródło prawa tzw. Nomenklatura Scalona /CN/. Nie można tym samym uznać za zasadny zarzut skarżącej spółki, że zaskarżona decyzja narusza art. 27 i art. 87 Konstytucji RP. Jak wynika z treści decyzji organów obu instancji, nie stosowały one w sprawie wprost żadnych przepisów, które nie byłyby źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, jak również, aby stosowano przepisy zapisane jedynie w języku obcym, czym by naruszono konstytucyjną zasadę, że w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski.

Zatem za słuszne należało uznać stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Ceł i stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z tego powodu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd oddalił skargę.