Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1804/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Drogi publiczne
Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 27, art. 13 ust. 3a pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1440
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 15
journal: Dz.U. 2016 poz 191
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2019/17 w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od G. R. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 370 (trzysta siedemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 marca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2019/17, uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...], nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej oraz umorzył postępowanie administracyjne. Ponadto zasądził od organu na rzecz skarżącej Gminy R. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Urządzenia kontrolne w systemie viaToll, 28 września 2016 r., zarejestrowały przejazdy pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] na odcinkach dróg ekspresowych S7 i S8. Odcinek drogi ekspresowej S7 Zakroczym (połączenie z drogą krajową nr 7) - Czosnów (skrzyżowanie z drogą powiatową nr 2405W), po którym poruszał się wspomniany pojazd 28 września 2016 r., został wyszczególniony w pkt 12 lit. e) załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1263, ze zm.; dalej: rozporządzenie). Z kolei odcinek drogi ekspresowej S8, węzeł Piotrków Trybunalski Zachód - węzeł Radziejowice, został wyszczególniony w pkt 13 lit. c) załącznika nr 1 do rozporządzenia.

Na podstawie danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita (dmc) pojazdu przekraczała 3,5 tony. Z kolei z informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat wynikało, że pojazd nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, ze zm.; dalej: u.d.p.).

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także: GITD, organ), mając na uwadze, że 28 września 2016 r. posiadaczem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] była Gmina R. (dalej także: Gmina, skarżąca), która naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, decyzją z 8 maja 2017 r. nałożył na Gminę karę pieniężną w wysokości 1.500 zł.

Gmina R. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wywiodła, że w dniu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej właścicielem pojazdu była W. Z. Skarżąca stała się jego właścicielem dopiero 17 października 2016 r. Pojazd został zarejestrowany 18 października 2016 r. i następnie przekazany do użytkowania jednostce OSP w D.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: k.p.a.) i art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 u.d.p. oraz załącznikiem nr 1 do rozporządzenia i art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, ze zm.; dalej: u.t.d.), utrzymał w mocy decyzję z 8 maja 2017 r.

W uzasadnieniu GITD podniósł, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128, ze zm.; dalej: p.r.d.), o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, oraz że za naruszenie tego obowiązku, wymierza się karę pieniężną w wysokości:

1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy;

2) 1.500 zł - w pozostałych przypadkach.

Z kolei w myśl art. 13k ust. 4 u.d.p., kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ust. 1, wymierza się właścicielowi pojazdu samochodowego, a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów, to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą. W sytuacji kiedy właściciel nie jest posiadaczem pojazdu, to kary nakłada się na podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie tego pojazdu.

Organ stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został dostarczony do siedziby Gminy 22 września 2016 r., a jego protokolarne przekazanie przez właścicielkę W. Z. Gminie R., w imieniu której działał Wójt Gminy R. G., miało miejsce 23 września 2016 r. Wraz z pojazdem wydano dowód rejestracyjny, kartę pojazdu i kopię polisy ubezpieczenia. Z kolei umowa użyczenia pojazdu, pomiędzy Gminą R. a jednostką OSP w D., została zawarta 18 października 2016 r. Wobec tego, że Gmina R. była posiadaczem pojazdu w dniu zdarzenia, karę pieniężną za naruszenie obowiązku opłacenia przejazdu po drodze ekspresowej należało wymierzyć Gminie.

Gmina R. wniosła skargę na powyższą decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...]. Ponadto Sąd umorzył postępowanie administracyjne.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ słusznie uznał Gminę R. za stronę postępowania administracyjnego, lecz pominął zasadniczą kwestię, a mianowicie nie ustalił charakteru pojazdu, którego przejazd drogą krajową został zakwalifikowany jako podlegający opłacie. Zgodnie bowiem z treścią art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p., z opłaty za korzystanie z dróg publicznych są zwolnione są m.in. pojazdy służb ratowniczych. W tym zakresie, Sąd podzielił stanowisko Gminy, że pojazd ratowniczo-gaśniczy jest pojazdem służb ratowniczych niezależnie od tego, czy bierze udział w akcji, czy też jest dopiero przygotowywany do rozpoczęcia służby w określonej jednostce, w tym przypadku w jednostce ochotniczej straży pożarnej. Pojazd taki może być bowiem wykorzystywany wyłącznie w celu podejmowania działań ratowniczych i gaśniczych. Dlatego w przypadku tego typu pojazdu pobieranie opłat za przejazd drogą krajową jest sprzeczne nie tylko z literą ustawy, ale również z celem zwolnienia, określonego w art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p., którym jest odstąpienie od pobierania opłat od pojazdów szczególnego rodzaju, przeznaczonych do realizacji ważnych społecznie zadań publicznych. Sąd stwierdził przy tym, że nie ma znaczenia, czy pojazd specjalistyczny typu wóz ratowniczo-gaśniczy w określonym momencie przejazdu drogą krajową bierze udział w akcji ratowniczej, czy też nie.

Sąd uznał, że służbą ratowniczą jest zarówno ochotnicza straż pożarna jak i jednostka samorządu terytorialnego (w tym przypadku gmina), która w ramach realizacji zadań własnych oraz zadań wynikających z ustawy o ochronie przeciwpożarowej wyposaża jednostki ochotniczych straży pożarnych w niezbędny sprzęt ratowniczo-gaśniczy, w tym pojazdy specjalnego przeznaczenia. Wspomniany pojazd został zakupiony jako pojazd ratowniczo – gaśniczy dla OSP D., dlatego w świetle art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p., był zwolniony z obowiązku wniesienia opłaty za przejazd drogą krajową. W związku z tym w sprawie nie było podstawy do nałożenia kary pieniężnej. W konsekwencji nie zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a wobec tego postępowanie administracyjne należało umorzyć.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok w całości, domagając się, na podstawie art. 176 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 188 p.p.s.a., jego uchylenia i oddalenia skargi; ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto GITD wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niezasadnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że 28 września 2016 r. pojazd o nr rejestracyjnym [...] jako pojazd służb ratowniczych był zwolniony z uiszczenia opłaty elektronicznej, podczas gdy dowody wskazują, że pojazd będący w posiadaniu Gminy R. nie podlegał zwolnieniu i skarżąca obowiązana była wnieść opłatę elektroniczną za przejazd;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez stwierdzenie, że zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania, podczas gdy organ prawidłowo ustalił stronę postępowania, należycie zweryfikował na podstawie posiadanego materiału dowodowego, czy posiadaczem pojazdu o nr rejestracyjnym [...] w czasie naruszenia - nieuiszczenia opłaty elektronicznej była Gmina R. i czy kontrolowany pojazd nie podlegał zwolnieniu od uiszczenia opłaty elektronicznej, tym samym zasadnie nałożył na skarżącą karę pieniężną;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w sprawie, polegającą na uznaniu, że zarówno z wykładni literalnej i celowościowej wspomnianego przepisu wynika, że za pojazd służb ratowniczych należy uznać każdy pojazd ratowniczo - gaśniczy (pojazd specjalny) niezależnie od tego kto jest jego posiadaczem, podczas gdy z przepisu art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p. literalnie wynika, że zwolnieniu od opłaty elektronicznej podlegają jedynie pojazdy służb ratowniczych, tj. pojazdy będące w posiadaniu służb ratowniczych, a zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 27 u.d.p. - służby ratownicze to jednostki ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 15 pkt 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 736 i 1169), stosownie zaś do art. 15 pkt 1-8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 736 i 1169), jako jednostka ochrony przeciwpożarowej nie została wymieniona gmina.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej GITD podniósł, że wobec brzmienia art. 13 ust. 3a u.d.p. nie jest istotne, że pojazd skarżącej był to pojazd specjalny (pojazd ratowniczo-gaśniczy), bowiem ten rodzaj pojazdów nie został wymieniony w powołanym przepisie, a więc w sposób niewątpliwy nie podlegał zwolnieniu. Przepis art. 13 ust. 3a u.d.p. zawiera listę pojazdów wyłączonych spod obowiązku ponoszenia opłat za przejazd drogami krajowymi i z jego brzmienia nie wynika zwolnienie od obowiązku ponoszenia opłaty elektronicznej pojazdów specjalnych. Organ podkreślił ponadto, że zarówno z pisma Wójta Gminy R. z 24 stycznia 2017 r., jak i z 24 maja 2017 r. wynika, że 28 września 2016 r. posiadaczem samochodu była Gmina R. Pojazd został przekazany Ochotniczej Straży Pożarnej w D. w użyczenie 18 października 2016 r., a zatem w dacie wykonywania przejazdu podlegającego opłacie pojazd ten nie był pojazdem służb ratowniczych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. W związku z tym obowiązkiem sądu uwzględniającego skargę na tej podstawie jest nie tylko wskazanie przepisu czy przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił i wyjaśnienie na czym to uchybienie polegało, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej.

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji, uwzględniając skargę powołał u podstaw orzeczenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., lecz nie wskazał żadnego przepisu regulującego postępowanie administracyjne, który został naruszony przez GITD. Sąd pierwszej instancji stwierdził jedynie, że organ prowadząc postępowanie wyjaśniające pominął kwestię charakteru pojazdu, którego przejazd drogą krajową został zakwalifikowany jako podlegający opłacie. Zdaniem WSA pojazd ratowniczo-gaśniczy zakupiony dla OSP D., w świetle art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p., był zwolniony z obowiązku wniesienia opłaty za przejazd drogą krajową.

Lektura motywów zaskarżonego orzeczenia, prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji w istocie uznał, że organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p., które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Rozbieżność, między przyjętą przez WSA podstawą prawną wyroku a jego uzasadnieniem, nie została jednak dostrzeżona przez GITD i kwestia ta nie była podniesiona w żadnym z zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. w granicach skargi kasacyjnej, nie był upoważniony do oceny tego uchybienia z urzędu.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu błędnej wykładni art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p., który Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Organ zakwestionował pogląd Sądu pierwszej instancji, że pojazd ratowniczo-gaśniczy (pojazd specjalny) jest pojazdem służb ratowniczych i korzysta ze zwolnienia z opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., niezależnie od tego kto jest jego posiadaczem. Zdaniem GITD zwolnienie od opłaty, o którym mowa w art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p. przysługuje wyłącznie tym pojazdom, które znajdują się w dyspozycji służb ratowniczych – jednostek ochrony przeciwpożarowej, do których nie zalicza się gminy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p. jest trafny. Trzeba jednocześnie zauważyć, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia powołanego przepisu w istocie sprowadzała się do przyjęcia, że gmina, która w ramach realizacji zadań własnych oraz zadań wynikających z ustawy o ochronie przeciwpożarowej wyposaża jednostki ochotniczej straży pożarnej w niezbędny sprzęt ratowniczo-gaśniczy, w tym pojazdy specjalnego przeznaczenia, może być uznana za służbę ratowniczą (s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

W tym miejscu trzeba przypomnieć, że zasadą jest ponoszenie przez korzystających z dróg publicznych opłat między, innymi za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 35 p.r.d., za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów, niezależnie od ich masy całkowitej (art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.). Wspomniana opłata nosi nazwę opłaty elektronicznej i jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w rozporządzeniu (art. 13ha u.d.p.).

W art. 13 ust. 3a u.d.p., ustawodawca przewidział zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów przejazdu drogami krajowymi w formie opłaty elektronicznej, pojazdów określonych służb i formacji (w tym służb ratowniczych), służących realizowaniu zadań zabezpieczających sprawne funkcjonowanie Państwa przez zapewnienie bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, porządku publicznego oraz ochrony zdrowia, środowiska i mienia, a także pojazdów zarządcy dróg krajowych – jednak wyłącznie wykorzystywanych do utrzymania tych dróg.

Zgodnie z art. 4 pkt 27 u.d.p., użyte w ustawie określenie "służby ratownicze" oznacza jednostki ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 191, 298 i 904) oraz zespoły ratownictwa medycznego w rozumieniu ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 757, ze zm.).

Z uwagi na przedmiot postępowania, dalsze rozważania odnośnie do zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej pojazdów służb ratowniczych zostaną ograniczone do kwestii zwolnienia z opłaty za przejazd po drogach krajowych pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej.

Stosownie do art. 4 pkt 27 u.d.p. ustalenie zakresu pojęcia "jednostki ochrony przeciwpożarowej" wymaga sięgnięcia do przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej. W myśl art. 15 tej ustawy jednostkami ochrony przeciwpożarowej są: jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej, jednostki organizacyjne Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej, zakładowa straż pożarna, zakładowa służba ratownicza, gminna zawodowa straż pożarna, powiatowa (miejska) zawodowa straż pożarna, terenowa służba ratownicza, ochotnicza straż pożarna, związek ochotniczych straży pożarnych, inne jednostki ratownicze. Wyliczenie jednostek ochrony przeciwpożarowej zawarte w art. 15 ustawy o ochronie przeciwpożarowej jest wyczerpujące. Analiza powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że brak jest normatywnych podstaw do przyjęcia, że gmina jest jednostką ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu ustawy o ochronie przeciwpożarowej. To oznacza, że nie może być zaliczona do służb ratowniczych, o których mowa w art. 4 pkt 27 u.d.p. Wobec tego przejazd po drogach krajowych, pojazdem ratowniczo-gaśniczym w okresie gdy znajdował się on w dyspozycji Gminy R., nie mógł być objęty zwolnieniem z obowiązku wnoszenia opłaty elektronicznej na podstawie art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p., gdyż nie wykonywano wówczas przejazdu pojazdem służby ratowniczej – jednostki ochrony przeciwpożarowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie przez WSA, że gmina, z uwagi na wykonywanie powierzonych jej zadań, w tym związanych z ochroną przeciwpożarową, może zostać zaliczona do służb ratowniczych i korzystać ze zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłaty elektronicznej było pozbawione podstaw. Należy bowiem zauważyć, że zwolniony od opłaty jest przejazd pojazdu służb ratowniczych - jednostek ochrony przeciwpożarowej, a to oznacza, że zwolnieniem objęty jest przejazd pojazdu użytkowanego wyłącznie przez te służby, bez względu na posiadany tytuł prawny. Inaczej rzecz ujmując, zwolnienie z opłaty elektronicznej nie obejmuje przejazdów pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do realizacji zadań przypisanych jednostkom ochrony przeciwpożarowej, wykonywanych przez podmioty, które nie mogą być zaliczone do tego rodzaju służb ratowniczych i to niezależnie od celu jakiemu taki przejazd służy. Trzeba podkreślić, że odstąpienie od pobierania opłaty elektronicznej od podmiotów wymienionych w art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p., w tym jednostek ochrony przeciwpożarowej, uprawnia je do wykonywania bezpłatnego przejazdu po drodze krajowej pojazdem, którego używają przy wykonaniu przypisanych im prawem zadań.

W świetle dotychczasowych ustaleń należy uznać, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, wykonywanie przez Gminę R., w ramach realizacji zadań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, czynności związanych z wyposażeniem Ochotniczej Straży Pożarnej w D. w pojazd ratowniczo-gaśniczy, nie daje podstaw do zaliczenia Gminy do jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 15 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Wobec tego WSA niesłusznie uznał, że Gmina R. korzystała ze zwolnienia, o którym mowa w art. 13 ust. 3a pkt 2 u.d.p., zaś nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej było niezasadne.

Uwzględnienie zarzutu, sformułowanego w pkt 3) petitum skargi kasacyjnej, uczyniło zbędną ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania, ujętego w pkt 1) i 2) petitum tej skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny, z podanych wyżej przyczyn, uchylił zaskarżony wyrok. Jednocześnie mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a odpowiedzialność Gminy R., ówczesnego użytkownika pojazdu, za naruszenie obowiązku ponoszenia opłaty za przejazd po drogach krajowych nie budziła wątpliwości, NSA doszedł do wniosku, że istota sprawy została wyjaśniona i rozpoznanie skargi jest możliwe. Z kolei przedstawiona wyżej wykładnia art. 13 ust. 3a pkt 2 w związku z art. 4 pkt 27 u.d.p. i w związku z art. 15 ustawy o ochronie przeciwpożarowej prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, ze zm.). Koszty te obejmują zwrot wpisu uiszczonego od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika GITD za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (270 zł).