Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 572/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Szkoły Mistrzostwa Sportowego im. K. G. Liceum Ogólnokształcącego w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Szkoły Mistrzostwa Sportowego im. K. G. Liceum Ogólnokształcącego w Ł. kwotę 1.200 zł (jeden tysiąc dwieście) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak [...] Prezydent Miasta Ł. wymierzył Liceum Ogólnokształcącemu - Szkole Mistrzostwa Sportowego im. K. G. w Ł. przy ul. A, karę pieniężną za zniszczenie (pozbawienie koron) 67 sztuk drzew - topoli, rosnących na terenie wyżej wymienionej posesji, w wysokości 4.629,43 złotych.

Decyzję powyższą wydano na podstawie przepisów art. 110 ust. 1b pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( Dz.U. nr 49, poz. 196 ze zm.) w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. nr 100, poz. 1085 ), § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998r. w sprawie kar pieniężnych za naruszanie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar ( Dz.U. nr 162, poz. 1138).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał m.in., że w dniu 11 kwietnia 2000r. zgłoszono do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Ł. interwencję telefoniczną dotyczącą niszczenia i wycinania topól rosnących na terenie obiektu sportowego należącego do Liceum Ogólnokształcącego - Szkoły Mistrzostwa Sportowego w Ł.

W celu weryfikacji ww. zgłoszenia przeprowadzono z udziałem przedstawicieli szkoły wizję lokalną, w trakcie której ustalono, że samowolnie wycięto 16 sztuk pni z wielopniowych topól oraz że kolejnych 67 topól przycięto nieprawidłowo, pozbawiając je koron. Zniszczone (pozbawione koron) drzewa zostały zmierzone w obecności dyrektora Szkoły w dniu 12 kwietnia 2000r.

W toku postępowania Prezydent Miasta odroczył termin ustalenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew na okres 2 lat, tj. do 30 maja 2002r.

W dniu 23 maja 2002r. przedstawiciele Prezydenta Miasta przeprowadzili wizję terenową, w trakcie której stwierdzono, że wszystkie nieprawidłowo przycięte drzewa zachowały żywotność i są w dobrym stanie zdrowotnym, tj. odbudowały korony.

W tej sytuacji organ I instancji wymierzył karę pieniężną z uwzględnieniem § 10 ust. 2 i § 12 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia Rady Ministrów. Wyliczenie zostało zawarte w załączniku do decyzji.

Odnośnie natomiast samowolnego wycięcia drzew organ wskazał, że sprawa ta była przedmiotem odrębnego postępowania, które to zostało zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...], o odmowie uchylenia decyzji w sprawie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska. Ww. decyzja została następnie uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 marca 2004r.

W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] Szkoła Mistrzostwa Sportowego wniosła o jej uchylenie, ze względu na niezgodność z prawem, zasadami współżycia społecznego i stanem faktycznym. Zdaniem skarżącej zniszczone topole znajdowały się na terenie nie będącym w jej władaniu. Twierdzenie, że zniszczenie nastąpiło na prośbę, czy polecenie Szkoły jest zupełnie bezpodstawne, tym bardziej, że do zniszczenia drzew nikt się nie przyznał. Zdaniem skarżącej nie udowodniono Szkole, że jest odpowiedzialna za zniszczenie drzew, nie przeprowadzono żadnego dochodzenia, nie zbadano w czyim władaniu jest teren, a jedynie oparto się na doniesieniu telefonicznym.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Rozstrzygnięcie wydano w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 110 ust. 1b pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (t.j. Dz.U. z 1994r. nr 49, poz. 196 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. nr 100, poz. 1085 ), § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar (Dz.U. nr 162, poz. 1138 ze zm.).

Organ odwoławczy wskazał, że dyrektor Szkoły w dniu 1 stycznia 2000r. wystąpił z wnioskiem o wyrażenie zgody na obcinki pielęgnacyjne drzew oraz wycięcie suchych drzew znajdujących się na terenie obiektu sportowego przy ul. A. We wniosku wskazał, że jest dzierżawcą obiektu.

Decyzją z dnia [...] zezwolono Szkole na wycięcie jednej suchej brzozy, 3 suchych topól i jednej próchniejącej topoli kanadyjskiej. Ponadto pismem z dnia 3 marca 2000r. zezwolono Szkole na zmniejszenie koron topoli kanadyjskich i skrócenie o 1/3 wysokości koron topoli włoskich, rosnących na terenie całego obiektu pod warunkiem, że przycięcie drzew nie naruszy praw osób trzecich i zostanie wykonane przez specjalistyczną firmę ogrodniczą. Z protokołu oględzin z dnia 12 kwietnia 2000r. wynika, że z uwagi na brak środków finansowych Szkoła wycinkę wykonała systemem gospodarczym przy pomocy rodziców dzieci korzystających z obiektu. Przycięć dokonano z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa przebywającej na działce młodzieży. Dyrektor szkoły, w zamian za odstąpienie od kary, zadeklarował dokonanie nowych zasadzeń.

Organ odwoławczy wskazał również, że skarżąca w odwołaniu sama podnosi, że jako placówka oświatowa, cierpi na brak pieniędzy, więc rodzice uczniów zadeklarowali samodzielne wykonanie prac przy pielęgnacji drzew. Podkreślono, że zarówno rodzice, jak i dyrektor Szkoły działali w dobrej wierze. Z kolei z pisma rodziców uczniów z dnia 16 listopada 2000r. wynika, że rosnące na terenie obiektu topole zostały przycięte razem z pniami bocznymi, wychylającymi się niebezpiecznie na drogę, bądź po prostu próchniejącymi i stwarzającymi zagrożenie dla bezpieczeństwa dzieci.

Przeprowadzone postępowanie administracyjne - zdaniem organu odwoławczego - bezspornie zatem wykazało uszkodzenie drzew, a także ich sprawców. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podniosło ponadto, że wyliczona zaskarżoną decyzją kara jest karą nie za całkowite zniszczenie drzew, lecz za ich uszkodzenie, które dzięki podjęciu odpowiednich działań, nie doprowadziło do utraty ich żywotności.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Liceum Ogólnokształcące - Szkoła Mistrzostwa Sportowego im. K. G. w Ł. wniosło o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając jej niezgodność z prawem i stanem faktycznym.

W uzasadnieniu skargi podano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, nie uwzględniając okoliczności wyraźnie wskazujących, iż decyzja ta jest niesłuszna i wydana z naruszeniem prawa. Organy administracji posłużyły się formułą generalnego obowiązku (obowiązek utrzymywania we właściwym stanie drzew) i ukarały podmiot, któremu nie udowodniono winy. Jak podaje skarżąca, nieprawdą jest, że osoby, które zniszczyły drzewa działały na wyraźną prośbę, czy jej polecenie. Szkoła przejęła obiekt (bez działki z topolami) w kompletnej ruinie i wypełniała obowiązek utrzymywania we właściwym stanie drzew i krzewów znajdujących się na jego terenie. Prace modernizacyjne, remontowe i pielęgnacyjne wykonywane były nakładem rodziców i przy pomocy sponsorów. Strona skarżąca wskazała, że faktem jest, iż w pierwszej chwili wzięła ciężar odpowiedzialności na siebie i na rodziców. Nie zwalniało to jednak organów administracji od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Dobrą wolę szkoły naprawienia szkody w postaci rozłożenia spłat na raty, czy też podjęcia różnorodnych akcji w zakresie ochrony środowiska, zbyto odmowami. W konkluzji skarżąca podkreśliła, że teren objęty decyzją administracyjną, nie należy do Szkoły oraz że nie udowodniono jej złej woli, ani zamiaru zniszczenia środowiska.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, wskazując, że w uzasadnieniu wyczerpująco odniosło się do zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak i zarzutów odwołania. Podkreślono, że Szkoła dopiero na etapie odwołania od decyzji organu I instancji zaczęła twierdzić, iż nie są jej znani sprawcy wycięcia drzew oraz że drzewa te nie znajdowały się na terenie szkoły. W ocenie organu odwoławczego, twierdzenia strony skarżącej stoją w oczywistej sprzeczności z jej zachowaniami i działaniami przed złożeniem odwołania - skarżąca wystąpiła w dniu 1 stycznia 2000r. z wnioskiem o wyrażenie zgody na obcinki pielęgnacyjne drzew znajdujących się na terenie obiektu sportowego przy ul. A, a następnie oświadczyła (protokół z dnia 12 kwietnia 2000 r.), że z uwagi na brak środków finansowych wycinkę wykonała systemem gospodarczym, przy pomocy rodziców uczniów.

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2004r. wydanym w sprawie sygn. II SA/Łd 1541/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.

Zdaniem sądu skarga była niezasadna przede wszystkim z uwagi na podpisanie przez dyrektora Szkoły protokołu z wizji lokalnej bez zastrzeżeń, co stanowiło potwierdzenie faktu dokonania przycinki drzew przez rodziców uczniów szkoły, a nie przez specjalistyczną firmę. Skarżąca nie kwestionowała wtedy również ilości przyciętych drzew. Sąd uznał zatem za niezasadny zarzut nie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Za niezasadny uznał również zarzut naruszenia prawa materialnego, polegający na obciążeniu karą niewłaściwej jednostki.

Wskazując na brzmienie art. 48 ust. 1 i art. 110 ust. 1b ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Nieprawidłowe przycięcie drzew przez pozbawienie ich koron stanowiło bowiem zniszczenie drzew spowodowane niewłaściwym wykorzystaniem sprzętu, o którym mowa w art. 110 ww. ustawy.

Ponadto sąd odwołał się do treści wyroku NSA z 24 września 1999r. (sygn. akt IV SA 1363/97, lex nr 48265), w którym stwierdza się, że kary za wycięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia wymierza się jednostce, która dopuściła się takiego naruszenia wymagań ochrony środowiska. Odnosi się to również do zniszczeń spowodowanych nieprawidłową pielęgnacją. Według sądu nie sposób podważyć zarzutu, że prace zostały wykonane niezgodnie ze sztuką ogrodniczą. Sąd podkreślił, że organ uwzględnił interes szkoły, odraczając wymierzenie kary na okres dwóch lat, umożliwiając tym samym podjęcie działań naprawczych. W rezultacie wymierzono znacznie niższą karę.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2006r. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że organy administracji dopuściły się uchybień w zakresie postępowania dowodowego. Przede wszystkim nie ustaliły, czy rzeczywiście skarżąca Szkoła jest podmiotem, do którego powinna być skierowana kwestionowana decyzja. Strona wprawdzie do pewnego momentu uznawała swoje obowiązki w zakresie dbałości o przedmiotowe drzewa, jednak już w odwołaniu od decyzji I instancji podniosła, że nie odpowiada za wycinkę. Zdaniem sądu przyjęty jako przesądzający w sprawie fakt, że w wizji lokalnej uczestniczył dyrektor Szkoły, który nie zgłaszał zastrzeżeń do wyników tej czynności prawnej, nie pozbawia strony prawa do stawiania skutecznie zarzutów odnośnie postępowania dowodowego. Jeżeli zatem strona, działająca bez fachowego pełnomocnika, podnosi zarzuty braku szczegółowego wyjaśnienia stanu sprawy, organ administracji publicznej, powinien z urzędu przeprowadzić postępowanie stosownie do okoliczności danej sprawy. Na organie administracji ciąży bowiem z mocy art. 77 § 1 k.p.a. ciężar udowodnienia tych okoliczności, które są dla sprawy kluczowe.

Ponadto organ administracji powinien zasięgnąć opinii biegłego co do tego, czy cięcie drzew było rzeczywiście niefachowe. Okoliczność ta powinna zostać ustalona przez osobę kompetentną i bezstronną, a nie przez pracownika organu administracji, który nawet gdyby posiadał odpowiednie kwalifikacje, nie ma przymiotu osoby bezstronnej. W postępowaniu nie wzięto również pod uwagę, iż w innej sprawie sąd I instancji uchylił decyzję w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wycięcie drzew, wymierzonej skarżącej Szkole, z tej przyczyny, że nie zostało w sposób jednoznaczny wyjaśnione, czy decyzja powinna być adresowana do tej strony.

W toku ponownego rozpoznania sprawy na rozprawie w dniu 25 października 2006r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że popiera skargę oraz złożył wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według załączonego zestawienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed 1 stycznia 2004r., a zatem właściwym sądem do jej rozpoznania jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a.

Ponadto, sąd, któremu sprawa została przekazana po rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej, jest - stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. - związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z treści wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2006r., jak to wyżej wskazano, wynika, iż ustalenie kary pieniężnej nastąpiło w niniejszej sprawie bez wymaganego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wnikliwego, szczegółowego wyjaśnienia wszystkich, niezbędnych do wydania decyzji, okoliczności.

Należy stwierdzić, iż organy administracji przede wszystkim nie ustaliły w sposób należyty stanu faktycznego, czym naruszyły art. 7, 77 i 80 k.p.a. Zakres obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy powiązany jest zawsze z unormowaniami prawa materialnego, określającymi przesłanki zastosowania tego przepisu. W niniejszej sprawie zakres ustaleń organu administracji określała ustawa z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( t.j. Dz.U. z 1994r. nr 49, poz. 196 ze zm. ) w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. nr 100, poz. 1085 ).

Stosownie do przepisu art. 110 ust. 1b pkt 1 ww. ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska za naruszenie przez jednostki organizacyjne wymagań ochrony środowiska, polegające m.in. na zniszczeniu drzew i krzewów, spowodowane niewłaściwym wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza karę pieniężną.

Kluczową okolicznością uzasadniającą zastosowanie tego przepisu jest zatem zniszczenie drzew, przy czym tylko o tyle, o ile jego przyczyną było niewłaściwe wykorzystanie sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych.

Nałożenie kary wymaga również ustalenia podmiotu (jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej), która doprowadziła swoim działaniem do ww. zniszczenia.

W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że ustalenia poczynione przez organy administracji są niewystarczające do właściwego zastosowania ww. art. 110 ust. 1b pkt 1 ustawy. Materiał dowodowy sprowadza się w zasadzie do protokołu z wizji lokalnej, w czasie której pracownicy Urzędu Miasta, w obecności dyrektora skarżącej Szkoły, dokonali pomiaru pni uszkodzonych drzew. Organy administracji w ogóle pominęły w prowadzonym przez siebie postępowaniu potrzebę ustalenia, czy dokonana przycinka (niezależnie od tego, kto ją faktycznie wykonał), była przeprowadzona niefachowo oraz, czy w konsekwencji rzeczywiście doprowadziła ona do zniszczenia drzew.

Wątpliwości w tym zakresie powstają w szczególności wobec ustaleń zawartych w protokole z wizji lokalnej przeprowadzonej po upływie 2 lat od wycinki.

W dniu 23 maja 2002r. przedstawiciele organu przeprowadzili wizję terenową, w trakcie której stwierdzono, że "wszystkie przycięte topole (...) zachowały żywotność i są w dobrym stanie zdrowotnym". Fakt, że wszystkie drzewa objęte przycinką zachowały swoją żywotność, może stanowić argument raczej za stwierdzeniem, że przycinka była jednak prawidłowa i faktycznie nie doprowadziła do zniszczenia drzew, a to przecież zniszczenie drzew stanowi podstawowy warunek wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 110 ustawy.

Nie można zatem poprzestać, tak jak to zrobiły organy administracji w niniejszej sprawie, na ustaleniu, że określone drzewa zostały przycięte i z tego faktu wywieść bezpośrednio wniosek, że zostały zniszczone. Organy administracji winny bowiem ustalić, że do zniszczenia drzew w rzeczywistości doszło. Ustalenia te, jak to podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, powinny być oparte na opinii sporządzonej przez niezależny i kompetentny podmiot, tj. przez biegłego powołanego przez organ administracji.

Ponadto organy administracji w istocie nie ustaliły podmiotu odpowiedzialnego za przycięcie drzew.

Ustawa stanowi, że odpowiedzialność ponosi osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, która dokonała zniszczenia, a nie właściciel nieruchomości (por. wyrok NSA z 24.9.1999 r., IV SA 1363/97, LEX nr 48265). Organy administracji są zatem zobligowane do poczynienia odpowiednich ustaleń, zwłaszcza gdy w toku postępowania strona postępowania kwestionuje stanowisko organu. W niniejszej sprawie, zdaniem organów administracji, za uznaniem, że przycinka drzew nastąpiła za wiedzą dyrektora Szkoły, przemawia treść zastrzeżeń dyrektora zamieszczonych w protokole z 12 kwietnia 2000r., jak również treść wniosku z 1 stycznia 2000r. o udzielenie zgody na przycięcie drzew znajdujących się na terenie obiektu sportowego dzierżawionego przez Szkołę. W ocenie sądu wnioski, jakie organy wyciągnęły z ww. dokumentów, nie mogą zastąpić prawidłowych ustaleń co do tego, kto rzeczywiście dokonał przycinki oraz ewentualnie, jaki był udział Szkoły w jej dokonaniu, tj. czy przycinka została dokonana za jej wiedzą, a także czy zakres przycinki był zgodny z zamierzeniami Szkoły.

Strona już na etapie odwołania od decyzji organu I instancji wskazywała, że przycięte drzewa znajdują się poza terenem, którym włada (k. 9 akt administracyjnych). Skarżąca wprawdzie nie wskazała wówczas dokładnie, kto jej zdaniem włada tym terenem, jednak rzeczą organu było poczynienie stosownych ustaleń w tym zakresie. Okoliczność, kto był właścicielem terenu, nie była bez znaczenia, mogła bowiem wskazywać na potencjalnego wykonawcę (lub zleceniodawcę) przycinki. Przesłuchanie podmiotu władającego tą nieruchomością, jest zatem - jak się wydaje - niezbędne dla pełnego wyjaśnienia sprawy.

Ponadto zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że sam wniosek dyrektora Szkoły o wyrażenie zgody na przycinkę drzew, nie może przesądzać o odpowiedzialności Szkoły.

Skarżąca słusznie podnosi, że ww. wniosek nie wskazuje konkretnie drzew, które mają być objęte przycinką. Rzeczą organu było zatem ustalenie, czy rzeczywiście wszystkie przycięte drzewa znajdowały się na terenie władanym przez Szkołę, czy też pozostawały poza jej władztwem. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że część drzew, znajdująca się poza terenem pozostającym we władaniu skarżącej, została przycięta w ogóle bez jej wiedzy.

Przyznać również należy rację skarżącej, że nie można stawiać jej zarzutu, że dyrektor Szkoły, przy sporządzeniu z jego udziałem protokołu z wizji lokalnej, nie podniósł określonych zarzutów, podniesionych następnie w kolejnych pismach strony w dalszym toku postępowania. Zarzuty takie mogły być podniesione i powinny zostać dogłębnie zweryfikowane przez organy orzekające w sprawie. To natomiast, że pojawiły się dopiero w toku postępowania, nie czyni ich automatycznie bezwartościowymi.

W konsekwencji błędów popełnionych w postępowaniu dowodowym organy administracji mogły dopuścić się również naruszenia prawa materialnego, stosując art. 110 ustawy i nakładając na skarżącą szkołę karę pieniężną za zniszczenie drzew, mimo że nie wykazały zaistnienia materialnych podstaw zastosowania tego przepisu.

W ponownym postępowaniu organy administracji obowiązane będą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.).

W celu dokonania niezbędnych ustaleń organy administracji w pierwszej kolejności winny ustalić podmioty władające nieruchomością, na której znajdują się przedmiotowe drzewa, umożliwić im wypowiedzenie się w sprawie, a także przesłuchać ewentualnych świadków przycinki drzew, czy też - jeżeli okaże się to możliwe - osób, które ją wykonały.

Ponadto organy administracji winny dopuścić dowód z opinii biegłego, który ustali, czy dokonana przycinka została rzeczywiście wykonana w sposób niewłaściwy oraz czy jej konsekwencją było faktyczne zniszczenie drzew.

Wobec tego, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona sąd, na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, § 6 pkt 3 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm.), zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę 1.200,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 sentencji wyroku wydane zostało w oparciu o art. 152 p.p.s.a.