Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 333/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrz [...] z dnia 17 grudnia 2020 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem [...] a Burmistrzem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W.Z. o umieszczenie w domu samotnej matki postanawia wskazać Burmistrza [...] jako organ właściwy w sprawie 1


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 17 grudnia 2020 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., działający w imieniu Burmistrza M. (dalej Burmistrz M.), wniósł - na podstawie art. 22 § 1 [pkt 1] kpa - o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy "Dyrektorem Ośrodka Pomocy Społecznej w P." [winno być "Burmistrzem P."] (dalej Burmistrz P.) a "Kierownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M." [winno być "Burmistrzem M."] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W.Z. (dalej zainteresowana) o umieszczenie w domu samotnej matki.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 10 listopada 2020 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. (dalej MOPS) wpłynęło pismo Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (dalej OPS) o przekazaniu - zgodnie z właściwością - podania zainteresowanej dot. przyznania pomocy odnośnie [do] miejsca w domu dla samotnych matek. Do podania załączono zebrany materiał dowodowy, tj. wywiad środowiskowy cz. I wraz z dokumentacją. W uzasadnieniu pisma znalazła się informacja, że zainteresowana jest zameldowana na pobyt czasowy w P. ul. [...] od 2 lipca 2020 r. do 30 listopada 2020 r. Ostatni adres zameldowania na pobyt stały to: M. ul. [...] od 2001-8-20 do 2012-4-19. W myśl przepisów ustawy [z dnia 12 marca 2004 r. o] pomocy społecznej [Dz. U. z 2020 r. poz. 1876, dalej ups], zainteresowaną nie można traktować jako osobę bezdomną. Zainteresowana zameldowana jest tymczasowo na terenie miasta P.; obecnie jest słuchaczem LO dla Dorosłych [...] w P.; [została] zarejestrowana w PUP w P., gdzie odbywa staż, jednakże z powodu zwolnienia lekarskiego zmuszona była przerwać kontynuację stażu. Z oświadczenia zainteresowanej z 2 listopada 2020 r. wynika, że chciałaby przebywać jak najbliżej P. Obecnie w mieście tym realizuje wszystkie swoje podstawowe potrzeby życiowe. Pod pojęciem centrum życiowego należy rozumieć miejsce, w którym osoba mieszka, nocuje i spożywa posiłki, przechowuje rzeczy osobiste codziennego użytku. MOPS stoi na stanowisku, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ups: "Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie". Ups nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". Wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, należy uwzględnić regulację zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego. Z art. 25 kc wynika, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu) (postanowienie NSA z 13.10.2010 r. I OW 111/10, Legalis).

W sytuacji, gdy na podstawie przepisów szczególnych nie można wskazać organu właściwego do rozpatrzenia sprawy, subsydiarnie zastosowanie muszą znaleźć zasady zawarte w kpa. Wnioskodawca przytoczył art. 21 § 1 kpa. MOPS stoi na stanowisku, że związanie prawomocnym postanowieniem o przekazaniu sprawy według właściwości oznacza obowiązek organu, któremu sprawa została przekazana do: 1. merytorycznego rozpatrzenia wniosku strony, jeżeli uznaje się za właściwy w sprawie, albo 2. wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, jeżeli stoi na stanowisku, że organem właściwym w sprawie jest organ przekazujący, albo 3. przekazania sprawy według właściwości, jeśli prezentuje pogląd, że organem właściwym w sprawie jest inny organ administracyjny niż organ przekazujący (postanowienie NSA z 30.7.2018 r. I OW 39/08).

Wniesiono o rozstrzygnięcie sporu o właściwość i wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy.

Pismem z 10 lutego 2021 r. odpowiedź na wniosek z 17 grudnia 2020 r. złożył Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działający w imieniu Burmistrza P. Wniesiono o rozstrzygnięcie sporu w ten sposób, że organem właściwym do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji jest Burmistrz M..

W uzasadnieniu odpowiedzi podniesiono, że zainteresowana złożyła wniosek w Ośrodku Pomocy Społecznej w P. o pomoc w formie schronienia w domu dla bezdomnych matek i kobiet w ciąży. Na podstawie wywiadu środowiskowego z 2 listopada 2020 r. ustalono, że zainteresowana uzyskuje dochód w formie stypendium stażowego wypłaconego przez PUP w P. i świadczenia pieniężnego na kontynuowanie nauki przyznanego decyzją nr [...] z [...] września 2020 r. na okres od 1 września 2020 r. do 31 sierpnia 2021 r. i wypłaconego przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w M.. Zainteresowana, na mocy postanowienia Sądu z [...] października 2009 r., przebywała w rodzinie zastępczej na terenie P., którą z dniem 13 stycznia 2020 r. opuściła i rozpoczęła proces usamodzielnienia w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. 2020 poz. 821 [ze zm.]). Strona ma ostatni stały meldunek w M. przy ul. [...]. Od 13 stycznia 2020 r. przebywała w mieszkaniu chronionym, gdzie miała czasowy meldunek do 30 listopada 2020 r. Dnia 28 października 2020 r. pracownik socjalny kontaktował się z MOPS w M. ustalając przedmiot sprawy strony, tj. otrzymano informację, że na swoim terenie nie mają wnioskowanego przez zainteresowaną ośrodka wsparcia i wówczas kierują osobę potrzebującą do innych powiatów bądź refundują pobyt. Wniosek wraz z wywiadem środowiskowym z 5 listopada 2020 r. został przekazany MOPS w M., zgodnie z art. 65 § 1 kpa, w oparciu o art. 101 ust. 3 ups.

W ocenie Ośrodka, punktem wyjścia do rozważań problematyki bezdomności zainteresowanej jest ustawowa definicja osoby bezdomnej, którą ups w art. 6 pkt 8 definiuje jako osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Bezdomność zainteresowanej jawi się jako następstwo wystąpienia okoliczności, które zmusiły osobę do planowania opuszczenia lokalu, z uwagi na brak możliwości dalszego zamieszkiwania w nim. Definicja osoby bezdomnej winna być rozważana także w kontekście art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy [Dz. U. z 2020 r. poz. 611, dalej opl], zgodnie z którym przez lokal należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. Nie jest w rozumieniu cytowanej ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Art. 2 ust. 1 pkt 4 opl wskazuje, że można przyjąć wszystkie pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, także te, które w ustawie nie zostały wprost wymienione, że nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu ustawy. Pobyt w mieszkaniu chronionym, który z założenia został przyznany tymczasowo, znajduje odzwierciedlenie w cytowanym przepisie. Zgodnie z ogólną regułą wynikającą z art. 102 ust. 1 ups, świadczenie z pomocy społecznej w formie schronienia udzielane jest na wniosek. Zgodnie z wynikającą z przepisów kpa zasadą kompetencyjności, na podstawie art. 101 ust. 2 ups, w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie w sprawach niecierpiących zwłoki, zgodnie z art. 101 ust. 3 ups, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Wskazuje się, że sytuacje, do których ma zastosowanie art. 101 ust. 3 ups, mają zastosowanie wtedy, gdy wnioskodawca z obiektywnych przyczyn nie ma możliwości ubiegać się o przyznanie świadczenia w organie właściwym dla swego miejsca zameldowania. Ośrodek nie stwierdził, by przypadek zainteresowanej miał uzasadnienie w art. 101 ust. 3 ups. Przepisy kpa nie definiują pojęcia miejsca zamieszkania. Przy ustaleniu miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy zasadne jest posiłkowanie się art. 25 kc. W przypadku osoby bezdomnej nie może być mowy o miejscu zamieszkania w rozumieniu kc, co doprowadziło do wniosku, że nie bada się jej zamiaru co do stałego pobytu, lecz ustała gminę ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Zainteresowana spełnia warunki opisane w art. 6 pkt 8 ups. Nie jest nigdzie zameldowana na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych; nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. Zainteresowaną wymeldowano z pobytu stałego z dniem 19 kwietnia 2012 r. i nie ma żadnej możliwości powrotu [pod ten adres]. Zainteresowana nie ma wsparcia ze strony rodziny biologicznej, a z rodziną zastępczą, w której się wychowywała, ma zerwane więzi. Jako pełnoletnia wychowanka pieczy zastępczej nie ma możliwości dalszego przebywania w rodzinie zastępczej, a tym samym została pozbawiona schronienia. Od 13 stycznia 2020 r. do 30 listopada 2020 r. była czasowo zameldowana w mieszkaniu chronionym, przeznaczonym dla wychowanków, opuszczających pieczę zastępczą. Lokal ten ma charakter tymczasowego schronienia. W toku prowadzonego postępowania ustalono, na podstawie pisma Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. (dalej PCPR) z 27 października 2020 r., że zainteresowana nie może przebywać w mieszkaniu chronionym treningowym, ponieważ w jej sytuacji zakres pomocy i wsparcia nie będzie wystarczający. Zainteresowana została zagrożona bezdomnością i ubiegała się o pomoc instytucjonalną w ośrodku wsparcia, jakim jest schronisko dla bezdomnych matek i kobiet w ciąży.

W oświadczeniu z 2 listopada 2020 r. zainteresowana nie [s]precyzowała, gdzie planuje się na stałe osiedlić, gdyż ojciec dziecka zamieszkuje w C. Aspekt ten należało brać pod uwagę, gdyż tym samym zainteresowana nie negowała jego uczestniczenia w wychowaniu dziecka. Zainteresowana P. wskazała jako czasowy pobyt, który był podyktowany jej pozostawaniem w pieczy zastępczej, rozpoczętym kształceniem i stażem. W toku prowadzonych czynności ustalono, że zainteresowana nie miała rozpatrzonych uprawnienień dotyczących pomocy z tytułu zagospodarowania, do których mała uprawnienia zgodnie z art. 143 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej [Dz. U. z 2020 r. poz. 821], a które to rozpatruje powiat właściwy ze względu na miejsce osiedlenia się wychowanka pieczy zastępczej. Trudno uznać, że zainteresowana miała wolę osiedlenia się na terenie Gminy P.

W ocenie Ośrodka bezspornie nie można uznać mieszkania chronionego o charakterze tymczasowym za "lokal mieszkalny" w rozumieniu przytoczonych przepisów. W czasie pozostawania w nim zainteresowana, z uwagi na ciążę, ubiegała się o schronienie dla bezdomnych matek i kobiet w ciąży, gdyż jej sytuacja wskazywała na status bezdomności. Zainteresowana winna być uznana za osobę bezdomną, o jakiej mowa w art. 101 ust. 2 w zw. z art 6 pkt 8 ups, która świadoma tego faktu ubiega się o kolejne tymczasowe schronienie docelowo w ośrodku wsparcia. W przypadku osoby bezdomnej, z oczywistych względów, nie może być mowy o miejscu zamieszkania. Nie bada się jej zamiaru, co do stałego pobytu, lecz ustala gminę ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Skoro ostatnim miejscem zameldowania zainteresowanej na pobyt stały była gmina M., to tym samym [Burmistrz M.] jest organem właściwym do załatwienia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ppsa) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 kpa). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ppsa).

Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe.

Tryb kierowania i przyjmowania do domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, stosownie do art. 47 ust. 5 ups, reguluje rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży (Dz. U. nr 43 poz. 418, dalej rozporządzenie z 2005 r.; postanowienie NSA z 23.8.2016 r. I OW 65/16). Osoba ubiegająca się o skierowanie do domu składa wniosek w ośrodku pomocy społecznej właściwym ze względu na jej miejsce zamieszkania (§ 4 ust. 1). Następnie ośrodek kompletuje dokumenty, o których mowa w ust. 3, w terminie 14 dni i przekazuje je do starosty najbliższego powiatu prowadzącego dom, który wydaje decyzję o skierowaniu do domu (§ 4 ust. 2). Pozostające w sporze organy znajdują się na etapie przyjęcia wniosku i kompletowania dokumentów.

Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r. jako właściwy wskazuje ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o skierowanie do domu. Powyższa norma - aczkolwiek odnosząca się do konkretnej kategorii świadczeń - jest powtórzeniem ogólnej klauzuli zawartej w art. 101 ust. 1 ups stanowiącej, że właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (postanowienie NSA z 19.11.2020 r. I OW 137/20). W pierwszej kolejności należało ustalić, czy zainteresowana - jak uważa Burmistrz P. - jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ups. W takiej sytuacji właściwość organu wynikałaby z art. 101 ust. 2 ups.

Stosownie do art. 6 pkt 8 ups, za osobę bezdomną uważa się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 611, dalej uol), przez lokal należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Mieszkanie chronione treningowe, w którym zamieszkuje zainteresowana, mieści się w zakresie art. 2 ust. 1 pkt 4 uol, gdyż jest lokalem służącym do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, a przy tym pobyt w nim nie ma charakteru krótkotrwałego (przesądza o tym art. 53 ust. 4 ups, zgodnie z którym w mieszkaniu chronionym treningowym zapewnia się usługi bytowe oraz naukę, rozwijanie lub utrwalanie samodzielności, sprawności w zakresie samoobsługi, pełnienia ról społecznych w integracji ze społecznością lokalną, w celu umożliwienia prowadzenia samodzielnego życia - ustawodawca nie określił ram czasowych przebywania w tego typu mieszkaniu, podkreślił jednak, że organ ma zapewnić m.in. usługi bytowe w celu prowadzenia samodzielnego życia, co świadczy o długotrwałym i stabilnym procesie udzielanej pomocy).

Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w P. niekonsekwentnie wywodzi, że zainteresowana jest osobą bezdomną, skoro pisze również, że dopiero "została zagrożona bezdomnością" (s. 4 wiersz 5 pisma z 10 lutego 2021 r.),

W sprawie nie znajduje zastosowania art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm.), lecz § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r.

Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia, osoba ubiegająca się o skierowanie do domu składa wniosek w ośrodku pomocy społecznej właściwym ze względu na jej miejsce zamieszkania.

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd, że skoro rozporządzenie z 2005 r. ani ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", to wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, uwzględnić należy regulację zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej, zgodnie z art. 25 kc, jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Tym samym o miejscu zamieszkania w świetle omawianego przepisu decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Do przyjęcia, że dana osoba zamieszkuje w określonej miejscowości konieczne jest zajście dwu przesłanek: przebywania i zamiaru stałego pobytu w określonej miejscowości, przy czym przesłanki te muszą wystąpić kumulatywnie. O ile ustalenie pierwszej przesłanki nie nastręcza zwykle trudności, o tyle mogą one wystąpić przy ustalaniu zamiaru stałego pobytu. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej (postanowienia NSA z: 10.2.2009 r. I OW 164/08; 27.6.2013 r. I OW 41/13; S. Dmowski aktualizacja R. Trzaskowski w: S. Dmowski, S. Rudnicki, R. Trzaskowski, Kodeks cywilny. Komentarz Część ogólna, LexisNexis 2014 s. 166 uw. 3). W orzecznictwie podkreśla się, że miejscem stałego pobytu osoby fizycznej mającej zdolność do czynności prawnych jest miejsce, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby, i to bez względu na adres jej zameldowania (postanowienie NSA z 2.9.2009 r. I OW 85/09).

Zainteresowana zamieszkuje w mieszkaniu chronionym treningowym (ul. [...] w P.). Tak też swoje miejsce zamieszkania oznaczyła we wniosku z 27 października 2020 r.; oświadczeniach z 2 listopada 2020 r. o: stanie majątkowym, miejscu zamieszkania, niekaralności (tak też w kwalifikacji telefonicznej do wizyty z 4 kwietnia 2020 r.). Z akt sprawy wynika, że zainteresowana zameldowana jest tymczasowo na terenie miasta P.; obecnie jest słuchaczem Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w P. (zaświadczenie nr [...] - od września 2020 r. jest słuchaczem LO dla Dorosłych [...] w P. na semestrze III; planowane zakończenie szkoły: kwiecień 2022 r.). Została zarejestrowana w PUP w P., gdzie odbywa staż - z powodu zwolnienia lekarskiego zmuszona była przerwać kontynuację stażu. Bezsprzecznie zainteresowana zamieszkuje na terenie P. Ma zamiar stałego tam pobytu, o czym świadczą jej słowa: "chciałabym być jak najbliżej P." (oświadczenie o miejscu zamieszkania z 2 listopada 2020 r.) i życiowe decyzje (kształcenie w P. i rejestracja w PUP w P.). Na powyższe nie wpływa fakt wskazania w kwestionariuszu jako miejsca zamieszkania M., ul. [...], a ul. [...] [P.] jedynie jako "tymczasowego pobytu" i oświadczenia, że "trudno sprecyzować", gdzie zamierza na stałe przebywać, a jej pobyt w P. jest czasowy i został spowodowany pobytem w pieczy zastępczej i rozpoczętym procesem usamodzielniania i kształcenia (po którym to oświadczeniu padły słowa: "chciałabym być jak najbliżej P."; oświadczenie o miejscu zamieszkania z 2 listopada 2020 r.). Z pisma PCPR w P. z 27 października 2020 r. wynika, że: zainteresowana jest usamodzielnianą wychowanką pieczy zastępczej; aktualnie przebywa w mieszkaniu chronionym treningowym prowadzonym przez tut. Centrum; ww. nie ma możliwości powrotu do rodziny biologicznej, nie może również liczyć na pomoc z ich strony; zainteresowana może liczyć wyłącznie na pomoc instytucjonalną. Mimo wcześniejszego zameldowania na pobyt stały w M., ul. [...], zainteresowana nie ma możliwości powrotu do tego miejsca. Od lat przebywa w P., związała się z tym miastem i chce w nim dalej przebywać. Kwestionariusz, w którym wskazano M., sporządził pracownik socjalny OPS w P., zaś oświadczenie o "czasowym" pobycie w P. zostało wpisane w urzędowy formularz. Rzeczywista wola zainteresowanej wskazuje, że chce ona dalej przebywać w P. i w nim skoncentrowała swoje życiowe sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe należy przyjąć, że miejscem zamieszkania zainteresowanej w rozumieniu art. 25 kc i § 4 ust. 1 in medio rozporządzenia z 2005 r. jest P., w którym to mieście znajduje się centrum spraw życiowych zainteresowanej (postanowienie NSA z 19.7.2017 r. I OW 57/17, Lex 2338337). Dlatego organem właściwym do skompletowania dokumentów i przekazania ich do starosty najbliższego powiatu prowadzącego dom jest Burmistrz P. (§ 4 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r.).

W sposób niezrozumiały Burmistrz P. nie zastosował w sprawie art. 101 ust. 3 ups w zw. z § 4 ust. 5 rozporządzenia z 2005 r. (pisma z 5 listopada 2020 r. kierowane do zainteresowanej i MOPS w M.). W piśmie z 27 października 2020 r. PCPR w P., mając dobre rozeznanie w sytuacji życiowej zainteresowanej wskazało, że z uwagi na aktualną sytuację, tj. ciążę, należy zabezpieczyć dla zainteresowanej i jej nienarodzonego dziecka miejsce w Domu dla Samotnych Matek z Dziećmi, gdzie po porodzie otrzyma wsparcie i pomoc; w ocenie Centrum zainteresowana nie może pozostać w mieszkaniu chronionym, ponieważ zakres pomocy i wsparcia, które oferowane są w ramach mieszkania chronionego treningowego nie będzie wystarczający dla zainteresowanej i jej dziecka; zainteresowana z uwagi na obniżenie poziomu funkcjonowania intelektualnego i umiejętności przystosowawczych będzie wymagała po porodzie pomocy i wsparcia innych osób, które nauczą i pomogą zainteresowanej w opiece nad dzieckiem (art. 101 ust. 3 ups i § 4 ust. 5 rozporządzenia z 2005 r. w zw. z art. 71 ust. 2 i art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946). Trudno sobie wyobrazić przypadek, w którym szczególnie uzasadniona sytuacja osobista osoby ubiegającej się o świadczenie i sprawa niecierpiąca zwłoki, jawiłaby się wyraziściej niż konieczność udzielenia pomocy matce o obniżonym poziomie funkcjonowania intelektualnego i umiejętności przystosowawczych, oczekującej na przyjście na świat dziecka; matce, która będzie wymagała po porodzie pomocy i wsparcia innych osób, które nauczą i pomogą zainteresowanej w opiece nad dzieckiem, która nie może oczekiwać żadnej pomocy od swej biologicznej rodziny ani od ojca dziecka.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.