Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 187/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 46 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Asesor WSA Wojciech Czajkowski (spr. ) Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" o nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" o nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z "[...]" o nr "[...]" w sprawie określenia Spółce z o.o. "A" z siedzibą w P., wysokości zobowiązania podatkowego

w podatku od nieruchomości za rok 2004 na kwotę 661.144,90 zł.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż wymiaru podatku dokonano po skorygowaniu deklaracji złożonej przez podatnika na wymieniony rok podatkowy, dotyczącej gruntów dzierżawionych przez Spółkę od Starosty

i sklasyfikowanych przez spółkę jako "grunty pozostałe". Określenie należności nastąpiło zaś w oparciu o ustalenia faktyczne, z których wynikało, że podatnik prowadząc w 2004r. jako przedsiębiorca działalność gospodarczą, między innymi w zakresie wydobywania

i wzbogacania torfu, na podstawie umowy dzierżawy z dnia "[...]"04.2000r. był posiadaczem nieruchomości gruntowej o pow. 146,7426 ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa. Grunty te sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów i budynków jako użytki kopalne (K) oraz rowy(R) i grunty zakrzewione (Lz VI). Z ich ogólnej powierzchni na podstawie wymienionej umowy wyłączona została na cele rekultywacji działka o pow. 32,7521 ha, w związku z czym, jak ustaliły organy, w roku podatkowym 2004 podatnik władał nieruchomością o pow. 113,9905 ha i na tej też powierzchni, w oparciu o przyznaną koncesję wykonywał działalność gospodarczą polegającą na kopaniu torfu.

Według ustaleń organów podatnik prowadził wprawdzie eksploatację złoża na 8 wyrobiskach o pow. 81 ha, jednak faktycznie władał terenem górniczym o pow. 113,9905ha. Na złożu stanowiącym obszar górniczej eksploatacji istniała bowiem technologiczna sieć rowów odwadniających i osuszających. Nie było też specjalnych dróg przeznaczonych do poruszania się maszyn eksploatacyjnych i do robót przygotowawczych, w związku z czym maszyny torfiarskie poruszały się po całym gruncie, głównie po złożu pasami położonymi przy rowach zbierających. Zgodnie z uproszczonym projektem zagospodarowania złoża torfu, okres kalendarzowy eksploatacji trwał wprawdzie od 1 maja do 30 września, jednak po tym okresie do dnia 30 listopada realizowane są prace remontowe. W okresie poza sezonem eksploatacji na złożu prowadzony był transport proszku torfowego z hałd do zakładu przetwórczego. Poza obszarem górniczym,

w zakładzie zlokalizowanym na gruncie, podatnik prowadził zaś z wydobytego

proszku torfowego całoroczną produkcję substratów ogrodniczych i ziem kwiatowych

oraz mieszkanek torfowo-mineralnych.

W oparciu o powyższe ustalenia organy przyjęły, iż dzierżawiony przez spółkę grunt wraz z rowami (o pow. 6,2558 ha) i gruntami zadrzewionymi położonymi na gruncie rolnym klasy VI (o pow. 2,4108 ha) stanowi teren górniczego wykorzystania gruntu, określonego stosownie do treści uzyskanej przez podatnika koncesji jako złoże torfu R.

Zakwestionowały tym samym sposób obliczenia podatku od nieruchomości

w złożonej przez spółkę "A" deklaracji na podatek od nieruchomości i stanowisko podatnika zawarte w piśmie wyjaśniającym z dnia 27 stycznia 2004 roku, zgodnie z którym sezonowy charakter wydobywania torfu, w sytuacji gdy sezon wydobywczy trwa od 1 maja do 5 września, powoduje, iż tylko w odniesieniu do części roku podatkowego, grunt będący w posiadaniu przedsiębiorcy wykazuje możliwości techniczne niezbędne do wydobywania kopaliny i prowadzenia działalności gospodarczej, a w związku z tym podlega podatkowi jako grunt związany z tą działalnością. Podatnik, w ocenie organów, jest zatem przedsiębiorcą w całym roku podatkowym. Grunt przez niego posiadany, jest zaś niewątpliwie we władaniu przedsiębiorcy, stosownie do definicji gruntu związanego

z działalnością gospodarczą zawartej w art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U z 2000r. Dz.U. Nr 9 poz.84).

Stosownie więc do treści art. 2 ust. 2 i art. 7 ust. 1 pkt. 10 ustawy, przez cały rok podlega podatkowi od nieruchomości jako obszar zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej.

Dokonując oceny przedstawionych przez podatnika dowodów mających wskazywać na techniczną niemożliwość wykorzystania złoża górniczego do prowadzenia działalności gospodarczej od października do kwietnia, w związku z metodą eksploatacji, właściwościami fizyko-wodnymi torfu jako kopaliny, położeniem geograficzno- klimatycznym torfowiska, jak też specyficznymi właściwościami wodnymi samego torfu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, iż dowody te, w opinie specjalistów w dziedzinie wydobywania torfu potwierdziły przede sezonowy charakter działalności wydobywczej prowadzonej przez przedsiębiorcę.

Wynika to m.in. z zeznań przesłuchanego w charakterze świadka S. P., który podał, że warunki na gruncie i związane z tym właściwości gruntu, które pozwalają na pozyskiwanie surowca występują latem powodują sezonowość wydobycia w przemyśle torfowym" . Świadek M. T., stwierdził z kolei, że wydobycie torfu w kopalni w R. odbywa się "w okresie sezonu, który jest obliczony na podstawie danych meteorologicznych dla danego rejonu".

Analizując te dowody organ wskazał, iż w ślad za opinią prof. K. G., przyjąć można że nowoczesne technologie nie wykluczają możliwości eksploatacji torfu w okresie zimowym, jednakże - jak podali w toku postępowania pozostali specjaliści i świadkowie - technologie te nie byłyby wykonalne w kopalni w R. Świadek M. T. wprost zaś stwierdził, że "wprowadzenie systemu zimowego w kopalni w R. wymagałoby zrujnowania całego uzbrojenia złoża i nie byłoby wykonalne"

Odnosząc się do stanowiska podatnika wyrażonego w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej Kolegium Odwoławcze wywiodło jednocześnie, iż sezonowość działalności gospodarczej nie jest pojęciem tożsamym z brakiem technicznych możliwości prowadzenia tej działalności w określonych porach roku. Nie stanowi więc względów technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych

W ocenie organu, należało zgodzić się raczej z argumentacją zaprezentowaną

w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 maja 2004 roku, zgodnie z którą związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną.

Jak podniosło Kolegium, z orzecznictwa i piśmiennictwa wynika, że względy techniczne to między innymi takie okoliczności, które nie wynikają z decyzji ekonomicznych przedsiębiorcy odnoszących się do przedmiotu i zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, mają charakter zewnętrzny i w zasadzie obiektywny. Stanowią też trwałą przeszkodę do prowadzenia działalności gospodarczej lub wymagają podjęcia konkretnych czynności ze strony zainteresowanego podmiotu do usunięcia technicznej niemożliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania.

Wskazane wyżej cechy spełniają takie więc przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej na gruncie, jak na przykład chemiczne, radioaktywne lub

bakteriologiczne skażenie tego gruntu.

W tej sytuacji organ nie zgodził się z poglądem podatnika co do tego, że okresowy brak technicznych sposobów wydobywania torfu w okresie zimowym, rozumianych jako brak stosownych środków do obróbki i przeróbki torfu zgodnie w wymogami technologii - stanowi względy wykluczające techniczną możliwość prowadzenia przez podatnika całorocznej działalności wydobywczej.

Jak podniesiono w uzasadnieniu decyzji, twierdzenia podatnika co do zakresu i możliwości prowadzonej działalności wydobywczej jest zapewne prawdziwe z punktu widzenia technologii wydobywania kopaliny, nie ma jednak nic wspólnego z cechami nieruchomości gruntowej sklasyfikowanymi na potrzeby prawa podatkowego.

Bez względu na cywilnoprawną definicję gruntu jako nieruchomości, przepisy szczególne odróżniają grunt jako część powierzchni ziemskiej stanowiącej odrębny przedmiot własności od złoża i kopaliny jako naturalnego nagromadzenia określonych substancji stałych, gazowych i ciekłych, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 27 poz. 96 ze zm.)

Kolegium Odwoławcze wskazało ponadto, iż podziela prezentowane w literaturze przedmiotu stanowisko co do tego, że w art. 1 a ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mowa jest jedynie o względach technicznych gruntu, nie zaś o właściwościach kopalin zalegających w tym gruncie (p. L. E. - Przegląd podatków lokalnych i finansów samorządowych", Nr 4 z 2005r.).

W złożonej skardze Spółka z o.o. "A" wnosząc o uchylenie decyzji SKO zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy w zakresie treści obowiązku podatkowego skarżącego zachodziła dopuszczana przez ten przepis zmiana sposobu użytkowania gruntu powodująca obniżenie obowiązku podatkowego, a ponadto art. 1 a ust. 1 pkt. 3 iraz art. 7 ust. l pkt. 10 tej ustawy.

Zdaniem Strony skarżącej organ naruszył również prawo procesowe poprzez:

- niezgodne z tym prawem uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji,

-pominięcie części dowodów i nie wyjaśnienie dlaczego części dowodów

organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak też jedynie wyrywkowe

przedstawienie wyników postępowania dowodowego i brak wyczerpującego

rozpatrzenia materiału dowodowego,

-nieuwzględnienie dokumentów urzędowych na okoliczność tego co zostało w nich stwierdzone,

-niekwestionowanie uniemożliwienia pełnomocnikowi skarżącego stawiania pytań powołanemu biegłemu

-przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie posiadającego wiadomości

specjalnych oraz

-niekwestionowanie przeprowadzenia przez organ I instancji dowodu z opinii prawnika na okoliczność wykładni prawa.

Uzasadniając skargę spółka podniosła, iż jej status prawny nie wykluczał opodatkowania części posiadanych przez nią gruntów podatkiem od nieruchomości według stawki jak za grunty pozostałe. Zwróciła jednocześnie uwagę , że stosownie do treści art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli w ciągu roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu i podatkowania lub jego części, podatek ulega podwyższeniu lub obniżeniu. Przepis ten reguluje wprost sytuację, w której podatnik będący przedsiębiorcą użytkuje przez część roku przedmiot opodatkowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, następnie zaś następuje zmiana sposobu użytkowania gruntu, z której wynika zmiana wysokości podatku. Taka zmiana sposobu wykorzystania gruntu przez podatnika nastąpiła w roku 2004 i to było podstawą zadeklarowania przez nią podatku od nieruchomości.

Strona skarżąca zwróciła uwagę, iż zasada, że każdy grunt będący w posiadaniu przedsiębiorcy, jest gruntem związanym z działalnością gospodarczą nie ma charakteru absolutnego, co wynika wprost z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy. Grunty związane

z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Pojęcie związania

z działalnością gospodarczą jest pojęciem normatywnym i musi być rozumiane w związku z tym przepisem, a nie w języku potocznym. Zmiana sposobu wykorzystania gruntu może zaś wystąpić w ciągu roku podatkowego.

W ocenie Spółki, organ błędnie ustalił, iż skarżący przyjął taką metodę produkcji, która wiąże się z sezonowością wydobycia torfu, natomiast istnieją technologie i technika pozwalająca na korzystanie powierzchni przez cały rok podatkowy. Organ również błędnie założył, iż podatnik może wykorzystać posiadany areał do innej działalności gospodarczej. Założenia te poczynił zaś niezgodnie z zebranym materiałem dowodowym,

tj. dokumentami w postaci koncesji oraz decyzji zatwierdzającej pian ruchu górniczego.

Jak podniosła skarżąca spółka, organ w postępowaniu dowodowym nie wyjaśnił w jaki sposób wykorzystywana była różnica w areałach gruntu (113,9905 - 81 ha). Na 81 ha skarżący może zaś prowadzić działalność wydobywczą jedynie przez część roku,

co wynika z udzielonej mu koncesji, decyzji administracyjnej zatwierdzającej plan ruchu górniczego oraz zawartej umowy dzierżawy

Chybione jest też stanowisko organu , iż cały obszar, w tym również grunty rolne, stanowi "teren górniczego wykorzystania gruntu". Zajęcie gruntu rolnego musi mieć bowiem charakter fizyczny, co w niniejszej sprawie nie wystąpiło.

Strona skarżąca zwróciła uwagę, iż okres wydobycia torfu nie wynika wyłącznie

z przyjętej technologii, lecz z aktów prawnych w postaci decyzji administracyjnych (koncesja, zatwierdzenie planu ruchu ZG). Produkcja "mieszanek torfowo - mineralnych" nie odbywa się na opodatkowanych gruntach, lecz w fabryce. Torf nie był zaś składowany na całej powierzchni.

Jej zdaniem, organ błędnie ocenił wydane w sprawie opinie K. G., S. P. oraz H. J. przyjmując, iż "nowoczesne technologie nie wykluczają możliwości eksploatacji w okresie zimowym". Prof. K. G., jako specjalista w zakresie łąkarstwa i agronom nie dysponował wiadomościami specjalnymi w niniejszej sprawie. Świadek H. J. pracownik naukowy Politechniki, wyjaśnił zaś , iż nie istnieje metoda odkrywkowa pozwalająca na eksploatacje torfu w okresie zimowym. Tezy postawione w toku przesłuchania tego świadka są zgodne z zeznaniami S. P. i M. T., zaś całkowicie odmienne od tez prof. K. G. Dlatego organ powinien wyznaczyć innego biegłego. Wadą postępowania w sprawie jest również, zdaniem strony, powołanie się przez organ na opinię prof. L. E., który nie przedstawił wykładni art.1 a ust.1 pkt 3 ustawy, ale zaprzeczył, iż w sprawie podatnika mamy do czynienia ze względami technicznymi, o których mowa w tym przepisie. Referując zaś stanowisko oraz wnioski podatnika zawarte w odwołaniu organ nie uwzględnił też faktycznych twierdzeń strony, która nie powoływała się na sezonowość, lecz na zmianę sposobu wykorzystania nieruchomości i względy techniczne wskazane w przepisie ustawy.

Odmiennego stanu faktycznego dotyczyło natomiast stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w wyroku z dnia 19.05.2004r. Wyrok powyższy potwierdził, zdaniem strony, zasadność twierdzeń podatnika, skoro orzecznictwo opowiada się za "obiektywnymi okolicznościami natury technicznej uniemożliwiającymi wykorzystanie go [gruntu] do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot".

Sąd ten nie wyjaśnił zaś w sposób jednoznaczny, czym są "względy techniczne"

o których mowa w wymienionym przepisie, w sposób ostrożny przychylając się jedynie do wskazanej tezy.

Strona skarżąca zauważyła również, że przedmiotem podatku od nieruchomości jest grunt stanowiący część powierzchni ziemskiej stanowiącą odrębny przedmiot własności. Jest to pojęcie abstrakcyjne, bo podział powierzchni ziemskiej jest podziałem konwencjonalnym, a nie przyrodniczym. Wyodrębnienie nieruchomości gruntowych opiera się nie na podstawie fizycznych właściwości powierzchni ziemskiej, lecz na podstawie kryterium formalnego wynikającego z art. 46 par. l kodeksu cywilnego,

Grunt w rozumieniu k. c. ma tylko takie cechy jak granice, właściciela i księgę wieczystą, nie ma natomiast cech przyrodniczych, nie ma żadnych "względów technicznych" . Jeżeli zasadne byłoby stanowisko organu I instancji, iż w świetle ustawy podatkowej "niezależnie od definicji kodeksowej" grunt może mieć względy techniczne, to pojęcie to można by odnosić tylko do konkretnie zindywidualizowanego gruntu opodatkowanego w ramach konkretnego postępowania podatkowego. Konsekwentnie cechy fizyczne (w tym względy techniczne) ma tylko to co fizyczne. Fizycznie grunt będący przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie ma cechy fizyczne. Wśród tych cech są takie cechy, które można odnieść do techniki. Może to prowadzić do wniosku, iż fizycznie grunt składa się z torfu, jest on jego jedyną częścią składową. Cechy torfu, np. jego wilgotność czy nośność wynikają zaś z techniki górniczej. Nie są zaś związane tylko

z klimatem. To technika górnicza pozwala w określonych porach roku na odwodnienie torfowiska, czy poruszanie się po nim ludzi i sprzętu. To nie są w rzeczywistości tylko cechy kopaliny.

Spółka nie zgodziła się z dokonaną przez organ wykładnią, zgodnie z którą "względy techniczne to między innymi takie okoliczności, które nie wynikają z decyzji ekonomicznych przedsiębiorcy odnoszących się do przedmiotu i zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, mają charakter zewnętrzny i w zasadzie obiektywny, stanowią też trwałą przeszkodę do prowadzenia działalności gospodarczej lub wymagają podjęcia konkretnych czynności ze strony zainteresowanego podmiotu do usunięcia technicznej niemożliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania".

Reasumując, wobec przyjęcia przez organ takiej wykładni strona wskazała, iż okoliczność, że podatnik nie może wydobywać torfu wynika z braku techniki

wydobycia do zastosowania oraz ograniczeń wynikających z decyzji administracyjnych

i zawartej umowy dzierżawy. Brak możności wydobycia torfu nie wynika zatem z decyzji ekonomicznych przedsiębiorcy odnoszących się do gruntu ani prowadzonej działalności, mając charakter zewnętrzny, nie pochodzący od skarżącego. Brak techniki i nakazy organów administracji stanowią przeszkodę do prowadzenia działalności gospodarczej.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasową argumentację podnosząc jednocześnie, iż nie naruszyło art. 6 ust.

3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych, wskazującego na możliwość i w konsekwencji potrzebę zmiany wysokości zobowiązania podatkowego

w przypadku zmiany sposobu użytkowania nieruchomości. Przepis ten nie ma bowiem zastosowania do podatnika, który nie zmienia w ciągu roku podatkowego charakteru prowadzonej działalności gospodarczej. Przez cały rok podatkowy grunt ten pozostaje we władaniu podmiotu gospodarczego (przedsiębiorcy), w tym przypadku o bardzo szerokim zakresie działalności, opisanym w akcie założycielskim osoby prawnej Spółki z o.o. "A". Zmienia się jedynie - z uwagi na okres zimowy i przyjętą technologię wydobycia kopaliny - sposób wykonywania tej działalności. Podatnik w okresie zimy nie wydobywa torfu (nie eksploatuje kopaliny), a zajmuje się jego przetwarzaniem i sprzedażą. W tym czasie jednak włada całą wydzierżawioną nieruchomością, a koszty jej utrzymania traktuje jako koszty prowadzenia działalności gospodarczej (czego nie kwestionował). W ocenie Kolegium, już samo to przesądza o ciągłości związku jaki zachodzi pomiędzy sposobem korzystania

z nieruchomości i działalnością gospodarczą podatnika trwającą cały rok, a nie tylko

w okresie od maja do września roku kalendarzowego.

Przez cały rok podatkowy związek ten nie uległ zmianie bowiem podatnik prowadzi

stale działalność gospodarczą, aczkolwiek w innym jej zakresie, w zależności od

technologii wydobywania i przetwarzania kopaliny oraz występujących pór roku.

Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącego co do tego, iż stan

faktyczny jaki legł u podstaw wyroku WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2004 roku jest inny niż stan faktyczny niniejszej sprawy. Także bowiem w niniejszej sprawie decyzja o rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, w tym przypadku polegającej na wydobywaniu

i przetwarzaniu torfu zależy od podatnika i nie ma cech okoliczności obiektywnych. Takimi natomiast okolicznościami powinny być co do zasady względy techniczne gruntu, o których mowa w definicji nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą.

Uznając za słuszne prezentowane w literaturze stanowisko, że względy techniczne gruntu o jakich mówi art. 1 a ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie są tożsame z właściwościami torfu w okresie jesienno zimowym organ podniósł, iż właściwości te wskazują na sezonowość prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności wydobywczej, nie zaś na związek tej nieruchomości z działalnością gospodarczą. Związek ten w rozumieniu ustawy ma bowiem charakter formalny i sprowadza się do samego faktu władania nieruchomością przez przedsiębiorcę. Gdyby podzielić argumentację skarżącego to należałoby przyjąć, że każda nieruchomość, której wykorzystanie jest niemożliwe do celów na które została przeznaczona z uwagi na warunki pogodowe i pory roku winna być opodatkowana w zależności od jej wykorzystania w danym okresie. Podobne stanowisko co do względów technicznych nieruchomości mogliby prezentować przedsiębiorcy prowadzący działalność budowlaną, hodowlaną, transportową, turystyczną, wypoczynkową, czy rolną, w takim zakresie w jakim grunt nie podlega podatkowi rolnemu. Takie ujęcie względów technicznych byłoby jednak zbyt daleko idące i odbierałoby sens regulacji dotyczącej obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, ciążącego na podatnikach o statusie przedsiębiorcy.

Dlatego też Kolegium podzieliło stanowisko prezentowane przez prof. L. E. wskazujące na to, że czasowe jedynie zaprzestanie wykonywania działalności na danym gruncie nie spowoduje, że grunt straci charakter związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przez cały rok jest on w posiadaniu przedsiębiorcy, w związku z czym przez cały rok powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości wg najwyższych stawek.

Za chybione Kolegium uznało również zarzuty skargi co do naruszenia przepisów

i zasad procesowych, w tym oceny zebrany w sprawie dowodów. Dowody te

w przeważającej większości wynikały z wniosków zgłoszonych przez podatnika i dotyczyły w zasadzie charakteru prowadzonej przez niego działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu i przetwarzaniu torfu.

Dokonując ich oceny Kolegium uznało natomiast, iż dołączone do akt opinie specjalistów M. T. i S. P. od wielu lat zawodowo związanych ze Spółką "A" oraz z kopalnią torfu w R., nie określiły wprost okoliczności, które nazwać można byłoby względami technicznymi gruntu. Wszystkie opisane i wyliczone przez specjalistów cechy złóż torfu dotyczyły zaś tych właśnie złóż, a nie nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania.

Zarzut skarżącego dotyczący niedokonania oceny dowodów Kolegium uznało za bezzasadny, skoro zawarta została ona w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 150, poz. 1270) stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zarzuty jakie pod jej adresem sformułowała strona skarżąca mają zaś, zdaniem Sądu, swoje źródło w wadliwym rozumieniu przez nią istoty podatku od nieruchomości.

Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie podnieść należy, iż z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31) wynika, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami bądź posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz użytkownikami wieczystymi gruntów. Dla powstania obowiązku podatkowego istotnym jest zatem tylko fakt pozostawania podmiotem prawa własności lub innej formy prawnego władztwa nad rzeczą. Podatek od nieruchomości ma tym samym charakter majątkowy,

w takim znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to, czy przynosi ona zysk posiadaczowi, czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku,

a także na pewnym poziomie estetycznym (p. wyrok NSA z 09.03.1994 r., SA/Gd 1200/93, Wspólnota 1994/35, str.18). Podatek od nieruchomości nie jest zaś formą opodatkowania związaną z działalnością gospodarczą i nie nawiązuje w swojej konstrukcji do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma to, że podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia. Nie jest natomiast ważne jak intensywne jest wykorzystywanie tych nieruchomości i jakie przynosi to efekty gospodarcze (p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 maja 2004r.

o sygn. I SA/Lu 59/2004, niepublikowany).

Analiza art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pozwala wyciągnąć wniosek, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają wszystkie grunty (poza wyłączonymi i zwolnionymi z podatku na mocy ustawy), bez względu na to, czy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Niemniej istnienie takiego związku przesądza o wysokości podatku.

Dla oceny, czy rację miały organy podatkowe twierdząc, iż w okolicznościach niniejszej sprawy sporny grunt związany był z prowadzeniem działalności gospodarczej podstawowe znaczenie miało natomiast rozstrzygnięcie, czy grunt ten odpowiadał definicji ustanowionej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którą gruntem, jest grunt będący

w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W związku z koniecznością ustalenia związku spornego gruntu z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą w okolicznościach niniejszej sprawy istotnym było zatem wyjaśnienie w sposób nie budzący wątpliwości dwóch kwestii, a mianowicie tego, czy wymieniony przedmiot opodatkowania był w posiadaniu przedsiębiorcy oraz czy istniały względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie gruntu do prowadzenia tej działalności.

Analizując akta sprawy Sąd w składzie orzekającym stwierdził, iż poczynione przez organy obu instancji ustalenia faktyczne i wysnuta z nich ocena całokształtu okoliczności sprawy, na gruncie wymienionych regulacji prawnych, nie budzi zastrzeżeń. Oczywistym pozostaje zatem w świetle akt postępowania, w tym dołączonych dokumentów (umowy dzierżawy z dnia "[...]"2004r., "plan ruchu odkrywkowego zakładu górniczego R."), iż skarżąca spółka była w 2004 przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej. Jednocześnie prowadząc w sposób zorganizowany i ciągły działalność gospodarczą w zakresie eksploatacji zasobów naturalnych przez cały rok podatkowy była posiadaczem dzierżawionych gruntów, stanowiących w całości teren wykorzystania górniczego, stosownie do uzyskanej koncesji.

Zdaniem Sądu, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organy miały podstawy do przyjęcia, iż nieistotną kwestią pozostaje w sprawie to, że podatnik eksploatuje na podstawie uzyskanej koncesji 81 ha spośród ok.113 ha gruntów. W świetle bowiem art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przedmiot opodatkowania nie ogranicza się jedynie do gruntów wykorzystywanych bezpośrednio przez podatnika do wydobywania torfu, a dotyczy wszystkich gruntów posiadanych przez niego jako przedsiębiorcę. SKO słusznie też wywiodło, iż sezonowy charakter tej działalności nie stanowi względów technicznych uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania w rozumieniu powołanego art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych.

W tym zakresie należało, w ocenie składu orzekającego, w pełni podzielić oparte na podobnym stanie faktycznym stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażone w wyroku z dnia 19 maja 2004r. Z opisanych na wstępie względów podatek od nieruchomości, nie odnosi się bowiem w swojej istocie do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma to, że podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia. Nie jest natomiast ważne jak intensywne jest wykorzystywanie tych nieruchomości i jakie przynosi to efekty gospodarcze, zaś podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie. Istotnym jest, jak trafnie zauważył WSA w cytowanym wyżej wyroku, iż "związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie

z działalnością faktyczną. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną

z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (zob. wyrok NSA

z 08.04.1997 r., SA/Po 3225/95, OSS 1997/4/112; wyrok NSA z 13.07.1994 r., III SA 108/94, Monitor Podatkowy 1995/4/114 i wyrok NSA z 03.12.1992 r., SA/Kr 1020/92, Serwis Podatkowy 1999/10, str. 15)."

Na tle okoliczności niniejszej sprawy wskazane przez Spółkę czasowe, bo związane z okresowością wydobycia torfu, zaprzestanie działalności na gruncie stanowiącym, jak słusznie zauważył organ, w całości teren wykorzystania górniczego, nie może być zatem uznane za techniczną przyczynę uniemożliwiającą wykorzystanie przedmiotu opodatkowania, w rozumieniu powołanego art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych. Względy techniczne gruntu, o których mowa w tym przepisie nie dotyczą bowiem właściwości torfu w okresie jesienno –zimowym, które mają wpływ na sezonowość prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności wydobywczej, nie zaś na związek tej nieruchomości z działalnością gospodarczą.

Trafna jest przy tym uwaga organu, iż uznanie stanowiska skarżącego za słuszne skutkowałoby przyjęciem, że każda nieruchomość, której wykorzystanie do celów na które została przeznaczona jest niemożliwe z uwagi na warunki pogodowe i pory roku, powinna być opodatkowana w zależności od jej wykorzystania w danym okresie. Taka wykładnia pojęcia względów technicznych byłaby zaś zbyt daleko idąca i odbierałaby sens regulacji dotyczącej obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, ciążącego na podatnikach o statusie przedsiębiorcy.

Z tych samych przyczyn uznać należało, iż nie może być mowy w okolicznościach sprawy o zaistnieniu przesłanki do obniżenia podatku, o której mowa w art. art.6 ust.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Występujący bowiem sezonowo brak możliwości wydobywania torfu nie jest zmianą sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania

w rozumieniu wymienionego przepisu, która to zmiana, również w tym przypadku powinna mieć charakter trwały. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu wyrażone

w odpowiedzi na skargę, iż z uwagi na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy, obniżenie podatku na podstawie art.6 ust.3 mogłoby dotyczyć jedynie sytuacji związanej z zaprzestaniem funkcjonowania podmiotu w obrocie gospodarczym.

Reasumując stwierdzić należy, iż względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie przedmiotu opodatkowania przez posiadacza gruntu muszą mieć zaś cechę trwałości. Przejściowe przeszkody związane z właściwościami torfu w okresie jesienno –zimowym, które mają wpływ na sezonowość prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności wydobywczej nie pozbawiają zaś przedmiotu opodatkowania ustawowych przymiotów gruntu związanego z działalnością gospodarczą.

Jednocześnie związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej", o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie może być, zdaniem Sądu, utożsamiane jedynie z działalnością faktyczną. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał powiązać obowiązek podatkowy tylko z działalnością faktyczną, to niewątpliwie dałby temu wyraz w art. 5 ust.2 tej ustawy.

Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie

w sposób wyczerpujący. Uzyskane w jego toku dowody poddane zostały wnikliwej

i poprawnej ocenie. Świadczy zresztą o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala przyjąć, że rozumowanie organów podatkowych, w tym zwłaszcza organu odwoławczego, uwzględnia przedstawione wyżej reguły postępowania podatkowego. Organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, w tym opinie biegłych, po czym za pomocą wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń skarżącej spółki.

Skoro więc postępowanie w sprawie przeprowadzone było zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i z zapewnieniem stronie czynnego udziału, to zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu jest bezpodstawny.

Dokonana w oparciu o prawidłowe ustalenia faktyczne ocena prawna stanowiła uzasadnioną podstawę wymiaru podatku od nieruchomości na podstawie powołanych

w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego przepisów ustawy z dnia z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.