Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 661/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: qart. 9 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 lipca 2020 r. nr [...] Wojewoda P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. S. pozwolenia na roboty budowlane polegające na przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z budową schodów zewnętrznych na działce o nr ewid. gr. [...], obręb [...], przy ul. [...], gmina B., powiat B..

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] maja 2019 r. M. S. złożyła do Prezydenta Miasta B. wniosek o pozwolenie na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z budową schodów zewnętrznych. Do wniosku inwestor dołączyła cztery egzemplarze projektu budowlanego oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta B. zobowiązał Panią M. S. do usunięcia nieprawidłowości materialnych występujących w przedłożonym projekcie budowlanym, w terminie do dnia [...] sierpnia 2019 r., w tym doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r., poz. 1422 ze zm.) zwanego dalej warunkami technicznymi, z uwagi na planowane wykonanie otworu drzwiowego w ścianie budynku zlokalizowanej w odległości mniejszej niż wymagane 4 m tj. od 3,0 do 3,40 m od granicy działki sąsiedniej, o nr ew. gr. [...].

W związku z powyższym inwestor złożył wniosek, o upoważnienie przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa do udzielenia zgody na odstępstwo od warunków technicznych, umożliwiające usytuowanie otworu drzwiowego, na wysokości poddasza, w odległości mniejszej niż 4,0 m, od granicy sąsiedniej nieruchomości. Wnioskiem z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] Prezydent Miasta B. zwrócił się do Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju o wydanie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych, we wskazanym zakresie.

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. znak: [...] Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju upoważnił Prezydenta Miasta B. do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych, polegające na wykonaniu w projektowanej przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce budowlanej nr ew. [...] w B., drzwi w ścianie w odległości 3,23 m od granicy tej działki budowlanej (od strony działki nr ew. [...]). Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...], Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju skorygował upoważnienie z dnia [...] listopada 2019 r., podając właściwą odległość projektowanych drzwi w ścianie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego od granicy z działką sąsiednią o nr ew. [...], równą od 3,00 m do 3,40 m. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...] Prezydent Miasta B., na podstawie art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego, po uzyskaniu upoważnienia od Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju, udzielił zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych tj. od wymogu określonego w § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych, umożliwiające wykonanie drzwi w istniejącej ścianie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, w odległości od 3,00 m do 3,40 m od granicy działki sąsiedniej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. znak: [...] Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. S. pozwolenia na roboty budowlane polegające na przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z budową schodów zewnętrznych. W w/w decyzji organ I instancji odniósł się do zarzutów M. P., właścicielki działki o nr ew. gr. [...]. Podkreślił, iż inwestycja polega na przebudowie części istniejącej ściany zewnętrznej murowanej, w której sytuują się drzwi w klasie odporności ogniowej REI-60 i fragment ściany w klasie odporności ogniowej REI-120. Organ I instancji wskazał, że przepisy budowlane nie przewidują załączania dokumentacji przeciwpożarowej, a także dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych, zaliczanych do grupy budynków niskich, nie ma potrzeby uzgodnienia projektu budowlanego przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. P.

Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. na podstawie art. 136 kp.a. oraz art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na Inwestora obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego tj. przedłożenia jednakowego pod względem treści projektu budowlanego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2018r. poz. 1935). Organ II instancji poprosił o wyjaśnienie kwestii, dlaczego w części opisowej projektu budowlanego w ścianie zewnętrznej przeznaczonej do przebudowy istnieje otwór okienny wypełniony luksferami, natomiast w graficznej części projektu budowlanego nie jest on uwzględniony. W związku z powyższym Wojewoda P. zobowiązał wnioskodawcę do uzupełnienia projektu budowlanego o rysunek istniejącej elewacji północno- wschodniej z uwidocznieniem i zwymiarowaniem istniejących w ścianie otworów oraz uzupełnienia części opisowej projektu budowlanego o dane (szerokość, wysokość) dotyczące wymiarów tych otworów oraz planowanych do wykonania zmian (np. częściowe zamurowanie otworu okiennego). Ponadto organ poprosił o wyjaśnienie w sposób opisowy dlaczego jedynie w okolicy planowanych do wstawienia drzwi wejściowych planuje się wykonanie fragmentu ściany przeciwpożarowej, a pozostała część ściany nie jest planowana do zabezpieczenia. W dniu [...] czerwca 2020r. inwestor, zwrócił poprawione cztery egzemplarze dokumentacji projektowej.

Decyzja z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję powołując się na treść art. 35 ust. 1 i 4 oraz art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazał jednocześnie, iż w jego ocenie zachodziła konieczność uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego tj. projektu budowlanego, co uczynił. Podkreślił, że organ pierwszej instancji, po uzyskaniu upoważnienia przez Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju, podjął słuszną decyzję udzielając wnioskodawcy odstępstwa od warunków technicznych, polegającego na usytuowaniu otworu drzwiowego w istniejącym budynku mieszkalnym, na wysokości poddasza, w odległości mniejszej niż 4,0 m, tj. od 3,0 m do 3,40 m od granicy działki sąsiedniej o nr geod. [...]. Powodem tego odstępstwa, była potrzeba wydzielenia odrębnego lokalu mieszkalnego, na poziomie poddasza, dla rodziny syna właścicielki budynku, M. S. W wyniku przebudowy powstałyby dwa niezależne, wzajemnie nieuciążliwe mieszkania, przystosowane do użytkowania przez dwie rodziny. Analiza alternatywnych rozwiązań tj. lokalizacja wejścia na poddasze od strony istniejącego tarasu (od strony południowowschodniej) wykazała, iż wiązałoby się to z utratą jednego pomieszczenia mieszkalnego na poddaszu oraz wymagałaby kosztownego wzmacniania konstrukcji tarasu. Od strony elewacji frontowej (elewacja południowo- zachodnia) oprócz utraty pomieszczenia na parterze, występowałaby kolizja schodów zewnętrznych z wjazdem do garażu (zlokalizowanym w piwnicy budynku) oraz z głównym wejściem do przedmiotowego budynku. Natomiast od strony północno- zachodniej, zbyt mała odległość od granicy z działką sąsiednią o nr ew. gr.[...], wynosząca 2,44m, uniemożliwiająca lokalizację zewnętrznej klatki schodowej. Zdaniem Wojewody P., okoliczności te w całości uzasadniały stwierdzenie, że sytuacja winna być uznana za szczególnie uzasadnioną. Ponadto w celu zachowania wymaganych przepisów przeciwpożarowych wnioskodawca zaznaczył, iż projektowane drzwi, umiejscowione w istniejącej ścianie o odporności przeciwpożarowej REI 120, od strony działki nr geod. ew. [...], projektuje się jako El 60, wyposażone dodatkowo w samozamykacz. Luka w ścianie pozostała po istniejącym otworze okiennym (wypełnionym luksferami), zostanie zamurowana i odizolowana materiałami o klasie odporności przeciwpożarowej REI 120. Powierzchnia otworu drzwiowego będzie stanowić 3,72 % powierzchni całej istniejącej ściany oddzielenia przeciwpożarowego, co spełnia wymagane maksymalne 10% powierzchni otworów. W ocenie organu odwoławczego wymagane przepisy przeciwpożarowe zostały zachowane. Podkreślił także, że projektowane schody zewnętrzne, prowadzące na poddasze będą oddalone od granicy z działką o nr ew. gr. [...], o 175 cm. Natomiast zgodnie z § 12 ust. 6 pkt 1 warunków technicznych maksymalna odległość schodów zewnętrznych od granicy z działką sąsiednią powinna wynosić minimum 1,5 m, zatem warunek w tym zakresie został spełniony. Ustalono także, że ze względu na niewielką skalę planowanej inwestycji, odziaływanie budynku mieszkalnego po przebudowie nie zmieni się w zakresie zacieniania i przesłaniania w stosunku do zabudowy na działce sąsiedniej o nr ew. gr. [...]. Zakres planowanej inwestycji nie będzie powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, ani pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska.

Odnosząc się do oceny odwołującej o spadku wartości jej nieruchomości po zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji organ II instancji podkreślił, że kwestia ewentualnego obniżenia wartości nieruchomości nie jest rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę. Ponadto jeżeli projektowana inwestycja nie wykazuje sprzeczności z wymogami stawianymi przez przepisy Prawa budowlanego to ewentualne dolegliwości dla otoczenia wynikające z realizacji inwestycji (np. spadek wartości sąsiednich nieruchomości, pogorszenie widoku z okna) nie mogą stanowić podstawy do odmowy wydania pozwolenia na budowę.

Odnosząc się natomiast do wskazywanej przez skarżącą kwestii stawiania interesów inwestora nad interesami skarżącej organ II instancji wyjaśnił, że ochrona interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestor, decydować będą o dopuszczalności wybudowania określonych obiektów budowlanych lub miejscu ich posadowienia. Podkreślił także, że skarżąca sama posiada budynek mieszkalny zlokalizowany na działce o wielkości 564 m2, którego jedna ściana usytuowana jest w całości na długości 8,44 m po granicy z nieruchomością sąsiednią o nr ewid. gr. [...], a druga ściana na długości 4,80m zlokalizowana jest przy granicy nieruchomości inwestycyjnej oraz działki o nr ew. gr. [...]. Na tej podstawie organ II instancji uznał, że poza pominięciem przez Prezydenta Miasta B. nieprawidłowości w projekcie budowlanym, co skutkowało koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego na etapie odwoławczym, nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego mających istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na powyższą decyzję wniosła M. P.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przez organ administracji przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r. poz. 290, z późn. zm.), przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na przyjęciu, że okoliczności wskazane we wniosku inwestora tj., że lokalizacja wejścia do pomieszczeń na poddaszu od strony tarasu znajdującego się od strony południowej budynku wiązałaby się z utratą jednego pomieszczenia oraz kosztownym wzmocnieniem konstrukcji tarasu i budową schodów przesłaniający widok na ogród z pokoju dziennego na parterze budynku, są zdaniem organu okolicznościami szczególnymi, wyjątkowymi i w konsekwencji uznanie, że dopuszczalne jest odstępstwo od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019r. poz. 1065), podczas gdy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy powinno doprowadzić organ do konkluzji, że w niniejszej sprawie nie ma bezwzględnej konieczności, kiedy to rzeczywiście bez dokonania odstępstwa, niemożliwe jest zrealizowanie inwestycji, a co za tym idzie, że nie istnieją szczególne, wyjątkowe okoliczności, z powodu, których należało udzielić inwestorowi zgody na niniejsze odstępstwo, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

2. art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r. poz. 290, z późn. zm.), poprzez jego niezastosowanie co skutkowało brakiem uwzględnienia przez organ stanu zagospodarowania sąsiedniej nieruchomości należącej do skarżącej, a co za tym idzie pominięciem przez organ kwestii oddziaływania zaplanowanego przez inwestora obiektu na nieruchomość skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

3. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r. poz. 290, z późn. zm.) poprzez błędne uznanie, iż w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy interes skarżącej nie zostanie naruszony, gdy tymczasem nowy obiekt, który powstanie po przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego i po wybudowaniu schodów zewnętrznych na działce o nr ew. gr. [...], obręb [...], przy ul. [...], gmina B., powiat B., wykluczy dostateczną swobodę użytkowania i zagospodarowania nieruchomości skarżącej z powodu np.: wzmożonego ruchu osób po schodach zewnętrznych oraz pogorszenia warunków użytkowania nieruchomości skarżącej od strony ogrodu ze względu na ruch osób po schodach zewnętrznych.

4. art. 6 ust. 2 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dopuszczenie lokalizacji projektowanej przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego i budowy schodów zewnętrznych na działce sąsiadującej z działką będącą własnością skarżącej nie naruszają jej chronionego prawem interesu, podczas gdy prawidłowa wykładania niniejszego przepisu prowadzi do wniosku, że prawo właściciela do inwestowania nie może pozostać w konflikcie z innymi zasadami rządzącymi zagospodarowaniem terenu i chronionym prawem interesem publicznym oraz interesem innych podmiotów, a także lokalizowanie inwestycji polegającej na przebudowie budynku mieszkalnego i budowy schodów zewnętrznych od strony ogrodu działki sąsiadującej jest możliwe, ale wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny, wyjątkowe, co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ, że wszelkie rozważania w zakresie usytuowania inwestycji z sąsiednią działką odnosić się będą wyłącznie do przepisów w sprawie warunków technicznych analizowanych na etapie ubiegania się przez inwestorów o pozwolenie na budowę.

II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i wszechstronnego rozpatrzenia materiału I zgromadzonego w sprawie, poprzez ustalenie, że nie ma innej możliwości przebudowy budynku inwestora i budowy schodów zewnętrznych, niż od granicy nieruchomości należącej do skarżącej, gdy tymczasem istnieje możliwość przebudowy budynku i budowy schodów zewnętrznych od strony istniejącego tarasu (od strony południowo-wschodniej), ewentualnie od strony elewacji frontowej(elewacja południowo-zachodnia) oraz od strony północno-zachodniej, zbyt mała odległość od granicy z działką sąsiednią o nr ew. gr. [...].

Mając na uwadze powyższe wniosła o:

1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej,

2. uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi;

3. zasądzenie od Wojewody P. na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, albowiem kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest dotknięte wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej p.p.s.a.).

Kontrolowane decyzje wydane zostały po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, którego ramy określone zostały w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1[...] ze zm. w wersji obowiązującej na datę orzekania przez organ, dalej P.b.), a zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4. wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Zgodnie zaś z ust. 3 tego artykułu w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, na mocy zaś ust. 4 – w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W świetle powołanych przepisów sprawa o pozwolenie na budowę, czy jak to w niniejszej sprawie pozwolenia na roboty budowlane polegające na przebudowie budynku mieszkalnego ma precyzyjne wyznaczone granice, a sama decyzja w tej sprawie nosi znamiona aktu związanego – organ jest obowiązany ją wydać, ilekroć stwierdzi spełnienie określonych wyżej wymagań. Z drugiej strony, w razie ich niespełnienia zachodzi konieczność wydania rozstrzygnięcia odmownego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, tj. Sąd stwierdził, że organy przeprowadziły należycie postępowanie wyjaśniające, ustalając prawidłowo, że spełnione zostały wszystkie przesłanki wydania pozwolenia na budowę, a drobne uchybienia zostały dostrzeżone przez organ II instancji i materiał dowodowy w tym zakresie został uzupełniony.

Zasadniczą kwestią sporną w sprawie niniejszej (mimo kilku różnych zarzutów), jak wynika ze skargi jest w zasadzie kwestia niewłaściwego zastosowania art. 9 ust. 1 P.b. polegającego na przyjęciu, iż umiejscowienie otworu drzwiowego w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki skarżącej, jest okolicznością szczególną i wyjątkową, wskutek których inwestorowi przyznane zostało odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019r. poz. 1065 t.j., dalej rozporządzenie w sprawie warunków technicznych).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie stwierdzono naruszenia przepisów § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, albowiem prawidłowo udzielono zgody na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, umożliwiające wykonanie w projektowanym przebudowie budynku mieszkalnego na działce nr [...], drzwi w ścianie usytuowanej w odległości od 3.00 m do 3.40 m od granicy działki sąsiedniej nr [...] (działka skarżącej). Podkreślić przy tym należy, że zgoda taka została wydana po uzyskaniu upoważnienia od Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju, który także pozytywnie zaaprobował udzielenie zgody na takie odstępstwo.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 P.b., w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych, oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Jest to szczególna instytucja prawa budowlanego, albowiem polega na wyrażeniu zgody na niezastosowanie w indywidualnym przypadku określonego przepisu prawa powszechnie obowiązującego.

Główną przesłanką udzielenia odstępstwa jest "szczególnie uzasadniony przypadek". Szczególność tego przypadku nie może być, z pewnością, utożsamiona tylko z wolą inwestora czy też właściciela nieruchomości sąsiedniej. Ocena, czy w danej sytuacji ma miejsce taki "szczególnie uzasadniony przypadek", należy do organów administracji architektoniczno-budowlanej, które powinny jej dokonać w oparciu o analizę materiału sprawy, w tym treści przepisu, od którego ma być udzielone odstępstwo, ukształtowania nieruchomości, na której ma być realizowany obiekt, stanu zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, a nadto w oparciu o ocenę proponowanych rozwiązań w świetle wiedzy technicznej. Organy administracji muszą przy tym mieć na uwadze, że zgodnie z art. 4 P.b. każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, do której wykaże swoje prawo do dysponowania nią na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami, co obejmuje poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r. (sygn. akt II OSK 1353/17, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA), uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., to nie interesy prywatne, będące pod ochroną prawa prywatnego (cywilnego), lecz publiczno-prywatne, leżące również w sferze prawa publicznego. Organ administracji publicznej nie rozstrzyga zatem w tym zakresie kwestii o charakterze cywilnoprawnym należących do właściwości sądów powszechnych. Poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim samym zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. Należy dokonać w tym zakresie wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich. Oznacza ono uwzględnienie istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 14 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1090/05; 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1613/11, CBOSA).

Zdaniem Sądu, organy obu instancji wykazały w przedmiotowej sprawie, że zachodzą szczególne okoliczności związane z potrzebą wyodrębnienia lokalu mieszkalnego na poziomie poddasza, dla rodziny syna właścicieli budynku. W wyniku przebudowy powstałyby dwa niezależne, wzajemnie nieuciążliwe mieszkania, przystosowane do użytkowania przed dwie rodziny. Organ przy tym I instancji przeanalizował w sposób szczegółowy alternatywne rozwiązanie (wskazywane również przez skarżącą) tj. lokalizację wejścia na poddasze od strony istniejącego tarasu (od strony południowo – wschodniej) co wiązałoby się z utratą jednego pomieszczenia mieszkalnego na poddaszu (wybudowanie ciągu komunikacyjnego) oraz wymagałoby kosztownego wzmacniania konstrukcji tarasu. Ponadto od strony elewacji frontowej (elewacja południowo – zachodnia) oprócz utraty pomieszczenia na parterze występowałaby kolizja schodów zewnętrznych z wjazdem do garaży (zlokalizowanym w piwnicy budynku) oraz głównym wejściem do przedmiotowego budynku. Kolejna zaś strona północno – zachodnia wykluczała taką przebudowę, ze względu na zbyt małą odległość od granicy z działką sąsiednią nr [...], wynoszącą 2,44 m, umożliwiającą lokalizację zewnętrznej klatki schodowej. Trafnie zatem w tych okolicznościach przyjęto, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który upoważnia do udzielenia zgody na odstępstwo od §12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Organ II instancji szczegółowo również przeanalizował, czy zostały zachowane wymagania przepisów przeciwpożarowych (w tym zakresie uzupełniono materiał dowodowy) i ustalono, że projektowane drzwi, umiejscowione w istniejącej ścianie o odporności przeciwpożarowej REI 120, od strony działki nr geod. ew. [...], zostały zaprojektowane El 60, wyposażone dodatkowo w samozamykacz. Luka w ścianie pozostała po istniejącym otworze okiennym (wypełnionym luksferami), - zgodnie z projektem - zostanie zamurowana i odizolowana materiałami o klasie odporności przeciwpożarowej REI 120. Powierzchnia otworu drzwiowego będzie stanowić 3,72 % powierzchni całej istniejącej ściany oddzielenia przeciwpożarowego, co spełnia wymagane maksymalne 10% powierzchni otworów. W ocenie zatem organu odwoławczego jak i Sądu wymagane przepisy przeciwpożarowe zostały zachowane. Zarzuty skarżącej w zakresie zatem naruszenia art. 9 ust. 1 P.b. nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Projektowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony granicy działki skarżącej nr [...] wskazuje ponadto na przejaw poszanowania interesów skarżącej, jak i spełnienie negatywnej przesłanki udzielenia odstępstwa, tj. braku zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia. Spełnienie tej ostatniej przesłanki ma także znaczenie dla istniejącej zabudowy na działce skarżącej.

Podkreślenia wymaga także to, że projektowane schody zewnętrzne, prowadzące na poddasze będą oddalone od granicy z działką o nr ew. gr. [...], o 175 cm. Natomiast zgodnie z § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych maksymalna odległość schodów zewnętrznych od granicy z działką sąsiednią powinna wynosić minimum 1,5 m, zatem warunek w tym zakresie został spełniony, a co za tym idzie znaczna część zarzutów skarżącej np. z zakresie wzmożonego ruchu po schodach jest nieuzasadniona, tym bardziej, iż funkcja mieszkaniowa inwestycji wyklucza wzmożony ruch, który należy oceniać w kategoriach normalnego funkcjonowania budynku mieszkalnego. W związku z powyższym tylko wykonanie otworu drzwiowego będzie zrealizowane z odstępstwami od § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, natomiast budowa schodów jest zgodna z tą regulacją. Zaakcentować przy tym trzeba, że skala planowanej inwestycji (wykonanie otworu drzwiowego i schodów) jednoznacznie wskazuje, że odziaływanie budynku mieszkalnego po przebudowie może się jedynie mieścić w zakresie kwestii o charakterze cywilnoprawnym należących do właściwości sądów powszechnych, a nie organów nadzoru budowlanego. Organy prawidłowo także wykazały, że przedmiotowa inwestycja nie zmieni warunków w zakresie zacieniania i przesłaniania w stosunku do zabudowy na działce sąsiedniej o nr ew. gr. [...]. Zakres planowanej inwestycji nie będzie powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, ani pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska.

W tych okolicznościach nie można zatem mówić o naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. czy też art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który nie jest źródłem interesu prawnego, a jedynie określa sposób ochrony tego interesu w procedurze ustalenia warunków zabudowy (wyrok NSA z dnia 8.11.2017 r., sygn. akt II OSK 400/16, LEX nr 24[...]18). Wynikającemu z przepisów prawa budowlanego uprawnieniu właściciela do zabudowy nieruchomości przy granicy (przy zachowaniu szczególnie uzasadnionych interesów) odpowiada każdorazowo obowiązek właściciela sąsiedniej nieruchomości do zaakceptowania takiej sytuacji. W ocenie Sądu, interes właściciela sąsiedniej nieruchomości przed budową obiektu przy granicy, chroniony jest jedynie w takim zakresie, jaki wynika z unormowania § 12 rozporządzenia. W wyroku z dnia 30.06.2020 r. WSA w Lublinie wskazał, że "przepisy p.b. wprawdzie w art. 5 ust. 1 pkt 9 nakazują poszanowanie interesów osób trzecich, jednak w sytuacji, gdy inwestycja nie narusza przepisów techniczno-budowlanych musiałaby zachodzić jaskrawa sprzeczność prawa własności sąsiednich nieruchomości i inwestora. Prawo zabudowy, o którym mowa w art. 4 p.b., musiałoby uniemożliwiać lub znacznie ograniczać takie samo prawo właścicieli nieruchomości sąsiednich, w tym również w zakresie użytkowania istniejących obiektów zgodnie z ich przeznaczeniem" (sygn. akt II SA/Lu 690/19, LEX nr 3052081). Ponadto NSA w wyroku z dnia 28.04.2020 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1643/19 także odniósł się do poszanowania interesów osób trzecich i podniósł, że "uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., to interesy mające umocowanie w przepisach prawa. Nie chodzi o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób" (LEX nr 3058999).

Przechodząc do kolejnego zarzutu tj. naruszenia art. 9 ust. 3 P.b. wskazać należy, że przytoczona argumentacja w tym zakresie nie odnosi się do treści tego przepisu, który wskazuje, co powinien zawierać wniosek w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo. Brak jest przy tym podstaw do uznania, że organ tego przepisu nie zastosował w sytuacji kiedy taki wniosek został złożony i rozpoznany, bowiem pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju upoważnił Prezydenta Miasta B. do wyrażenia zgody na odstępstwo w projektowanej przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Nie można również przychylić się do argumentacji skarżącej, że organy nie wzięły pod uwagę stanu zagospodarowania jej nieruchomości, w sytuacji kiedy takie ustalenia, zawarte są zarówno w decyzji organu I instancji, jak i organu II instancji.

Ponadto w odpowiedzi na skargę organ II instancji jeszcze raz szczegółowo wyjaśnił, iż realizowana inwestycja dotyczy zwartej zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, na działce o powierzchni 408 m2 i nie narusza przepisów prawa. Skarżąca natomiast posiada budynek mieszkalny zlokalizowany na działce o powierzchni 564m2, którego jedna ściana usytuowana jest w całości na długości 8,44m bezpośrednio przy granicy z nieruchomością sąsiednią o nr ew. gr. [...], natomiast druga ściana na długości 4,80 m zlokalizowana jest bezpośrednio przy granicy nieruchomości inwestycyjnej oraz działki o nr ew. gr. [...]. Ponadto na podstawie informacji zaczerpniętych z portalu operującego danymi przestrzennymi (geoportal) organ odwoławczy ustalił, iż skarżąca posiada obiekt budowlany (wiatę lub budynek gospodarczy) zlokalizowaną bezpośrednio po granicy z działką inwestorki, usytuowaną przy tarasie M. S. W świetle tych okoliczności Sąd podziela pogląd organów, że budowa drzwi wejściowych w odległości około 3m od granicy nieruchomości oraz schodów zewnętrznych usytuowanych zgodnie z prawem (§12 ust. 6 pkt 1 warunków technicznych) tj., 1,5m od granicy nieruchomości nie ograniczy sposobu zagospodarowania nieruchomości skarżącej. Tym bardziej, że planowane schody wejściowe mają służyć mieszkańcom budynku jednorodzinnego, zatem ruch który będzie się na nich odbywał, nie będzie uciążliwy ponad przeciętną miarę. Ponadto przedstawiony przez skarżącą wariant realizacji inwestycji od strony tarasu wiązałby się z mocną ingerencją w konstrukcję domu, ograniczałby użytkowanie poddasza oraz części rekreacyjnej domu (tarasu) w znacznej mierze. Dodatkowo wiązałby się z koniecznością zaangażowania znacznych kosztów finansowych. Natomiast wariant przyjęty do projektu w niewielkim jedynie stopniu ingeruje w sam budynek mieszkalny i co należy podkreślić jest bardzo funkcjonalny, przy czym w zakresie budowy schodów zgodny z § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Niezrozumiałe jest zatem to, że w ocenie skarżącej budynki zlokalizowane na jej działce bezpośrednio przy granicy działek sąsiednich nie naruszają chronionego prawem interesu właścicieli tych działek, natomiast realizacja inwestycji odbiegająca niespełna o 1 metr od warunków technicznych określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia od działki skarżącej, w sposób znaczący narusza jej prawo i swobodę użytkowania.

Wobec powyższego, po przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji czy decyzji organu I instancji. Organy architektoniczno-budowlane, realizując zasady ogólne prawa administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a., zebrały materiał dowodowy niezbędny do wyjaśnienia sprawy, czyniąc zadość normie określonej w art. 77 § 1 k.p.a. Następnie organy przeanalizowały wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, w tym wniosek inwestorów oraz złożony wraz z nim projekt budowlany pod względem zgodności z przywołanymi wyżej przepisami prawa. Niezasadne okazały się w tej sytuacji zarzuty dotyczące braku szczególnie uzasadnionych okoliczności, uzasadniających zgodę na odstępstwo od warunków technicznych. Argumentów w tym zakresie nie dostarczyła skarżąca w toku postępowania administracyjnego, ani też w skardze. W zaskarżonej decyzji Wojewoda omówił zgodność złożonego przez inwestora projektu budowlanego z zastosowanymi w sprawie przepisami prawa materialnego, jak również odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącej. Wszystkie te czynności znalazły wyraz w uzasadnieniu decyzji, w którym organ wskazał dowody, na których się oparł (art. 107 § 3 k.p.a.) oraz w sposób prawidłowy wyjaśnił, dlaczego w sprawie miał zastosowanie szczególnie uzasadniony przypadek dopuszczający odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Sąd uznał zatem, że działanie organów w przedmiotowej sprawie jest zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.