Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1342/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 66 ust. 1 pkt lit. e, art. 69 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 85, art. 87 ust. 4 pkt 1, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c i d
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2011 r. sprawy ze skargi T. Spółka z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego T. Spółka z o.o. z siedzibą w P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ, Fundusz) Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., podjętą po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego w dniu [...] marca 2011 r. przez pełnomocnika w imieniu T. Sp. z o.o., z siedzibą w P. (dalej: płatnik), od decyzji nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] marca 2011 r., uznającej p. P. B. (ubezpieczoną) za objętą obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartych z płatnikiem umów, co do których stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia w okresie:

1) od [...] października 2002 r. do [...] lipca 2003 r.,

2) od [...] października 2003 r. do [...] lipca 2004 r.,

3) od [...] października 2004 r. do [...] lipca 2005 r.,

4) od [...] września 2005 r. do [...] lipca 2006 r.,

5) od [...] września 2006 r. do [...] stycznia 2007 r. (dalej: przedmiotowe okresy)

umorzono postępowanie odwoławcze.

W podstawie prawnej w/w decyzji powołano art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.; dalej: ustawa o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej K.p.a.).

W uzasadnieniu przypomniano, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) I Oddział w [...] Inspektorat w [...] pismem z dnia [...] września 2010 r. wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu ubezpieczonej.

W dniu 29 września 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166, poz. 1172), która znowelizowała art. 109 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 109 ust. 3, wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 109 ust. 1, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może również zgłosić w szczególności ZUS, KRUS lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.

ZUS I Oddział w [...] Inspektorat w [...] w ww. wniosku poinformował, iż w trakcie kontroli przeprowadzonej u płatnika składek ustalono, że płatnik składek nie zgłosił do ubezpieczenia zdrowotnego ubezpieczonej z tytułu zawartych z nią umów cywilnoprawnych. Umowy dotyczyły prowadzenia lektoratów z języków obcych, były zawarte na okres: od [...] października 2002 r. do [...] lipca 2003 r., od [...] października

2003 r. do [...] lipca 2004 r., od [...] października 2004 r. do [...] lipca 2005 r., od [...] września 2005 r. do [...] lipca 2006 r., od [...] września 2006 r. do [...] lutego 2007 r.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ zwrócił się do ubezpieczonej o przekazanie kopii umów cywilnoprawnych zawartych z płatnikiem. Ubezpieczona przekazała kopie umów dotyczące okresu od [...] października 2002 r. do [...] lipca 2003 r., od [...] października 2003 r. do [...] lipca 2004 r., od [...] października 2004 r. do [...] lipca 2005 r., od [...] września 2005 r. do [...] lipca 2006 r., od [...] września 2006 r. do [...] stycznia 2007 r.

[...] Oddział Wojewódzki NFZ zwrócił się również do płatnika o przesłanie kserokopii umów zawartych m.in. z ubezpieczoną, a w przypadku gdyby osoba ta nie była zatrudniona na podstawie umowy co do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia, o wskazanie dlaczego osoba ta była zatrudniona w innej formie. Płatnik nie przekazało kserokopii umów zawartych z ubezpieczoną.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, po analizie dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. uznał ubezpieczoną za objętą obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartych z płatnikiem: T. Sp. z o.o. umów, co do których stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia w przedmiotowych okresach.

Od powyższej decyzji płatnik wniósł odwołanie w dniu [...] marca 2011 r.

Rozpatrując sprawę Prezes NFZ uznał, że wydana przez organ I instancji decyzja dotyczyła stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Decyzja ta nie nakładała obowiązku na stronę, polegającego na zobowiązaniu do odprowadzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dlatego też dla oceny czy T. Sp. z o.o. (płatnik) jest stroną postępowania, istotne znaczenie ma wykazanie czy wydana decyzja dotyczy jego interesu prawnego.

O ile w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.), decyzje ZUS są wydawane osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek, to w postępowaniu przed organami NFZ płatnik, w tym przypadku T. Sp. z o.o., nie jest stroną prowadzonego postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. Płatnik składając odwołanie nie wykazał na czym polegać miało naruszenie jego interesu prawnego, co statuowałoby go jako stronę postępowania.

Tym samym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania T. Sp. z o.o. za stronę postępowania.

Wystąpienie z odwołaniem przez podmiot nie będący stroną prowadzonego postępowania czyni postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym i jako takie nie może być ono dalej prowadzone a odwołanie nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu.

Mając powyższe na uwadze, brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia odwołania wniesionego w dniu [...] marca 2011 r. przez płatnik od decyzji nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] marca 2011 r., uznającej ubezpieczoną za objętą obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartych z płatnikiem: T. Sp. z o.o. umów, co do których stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia w przedmiotowych okresach.

W tym stanie rzeczy Prezes NFZ na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. wydał decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik T. Sp. z o.o., zarzucając zaskarżonej decyzji:

- naruszenie interesu prawnego skarżącej poprzez nieuzasadnioną odmowę udzielenia ochrony prawnej w postaci umorzenia postępowania odwoławczego z uwagi na błędnie stwierdzony brak interesu prawnego,

- naruszenie przepisów prawa poprzez błędną wykładnię art. 28 K.p.a. polegającą na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie skarżąca nie posiada interesu prawnego, a co za tym idzie nie może zostać uznana za stronę postępowania.

W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie od przeciwnika skargi na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W ocenie skarżącej, posiadanie przez nią interesu prawnego uzasadniającego występowanie w niniejszej sprawie w charakterze strony nie powinno budzić wątpliwości. Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie, na co skarżąca wskazywała już w samym odwołaniu z dnia [...] marca 2011 r. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów administracyjnych: "stwierdzenie w drodze decyzji podlegania zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu powoduje jednocześnie, iż zleceniodawca uzyskuje status płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne zleceniodawcy. Tak więc rozstrzygnięcie o podleganiu zleceniodawcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wpływa wprost na sferę prawną zleceniodawcy, gdyż stawia go w pozycji płatnika składek za okres objęty umową i ubezpieczeniem. Tylko w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym badany jest charakter umowy będącej źródłem obowiązkowego ubezpieczenia. Później ta kwesta jest już przesądzona. Tym samym płatnik ma własny, bezpośredni i aktualny interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 122/10).

Powyższy pogląd jest uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie. Wydanie decyzji ustalającej podleganie zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wiąże się z natychmiastową aktualizacją określonych obowiązków po stronie zamawiającego. W wyniku ustalenia podlegania określonej osoby obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zamawiający staje się bowiem automatycznie płatnikiem składek na to ubezpieczenie i spoczywają na nim wynikające z tego tytułu obowiązki.

Aktualizacja obowiązków zamawiającego z tytułu uzyskania przez niego statusu płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne następuje bezpośrednio wskutek wydania decyzji ustalającej podleganie zleceniobiorcy ubezpieczeniu zdrowotnemu. Nie jest bowiem w tym względzie wymagane podejmowanie jakichkolwiek innych czynności.

Wydanie przedmiotowej decyzji pociąga automatycznie za sobą szereg istotnych konsekwencji w sferze prawnej zamawiającego, który staje się płatnikiem składek. Konsekwencje powyższe mają charakter nie tylko ciążących na płatniku obowiązków publicznoprawnych związanych z uiszczaniem składek, ale mogą również dotyczyć odpowiedzialności płatnika wynikającej z przepisów karnych ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Jednocześnie obowiązki zamawiającego, aktualizujące się wskutek decyzji ustalającej podleganie zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, mają swoje źródło w przepisach prawa materialnego. W związku z wydaniem przedmiotowej decyzji przede wszystkim aktualizuje się bowiem wynikający z art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach obowiązek obliczania i opłacania przez skarżącą składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wydanie przedmiotowej decyzji dotyka zatem bezpośrednio sfery prawnomajątkowej skarżącej wskutek aktualizacji powyższego obowiązku wynikającego z przepisów prawa materialnego.

Wydanie przedmiotowej decyzji może być szczególnie dotkliwe dla sytuacji majątkowej zamawiającego, albowiem na podstawie przepisu art. 87 ust. 3 ustawy o świadczeniach może on być zobowiązany do zapłaty odsetek za zwłokę na zasadach i w wysokości określonych dla zaległości podatkowych.

Wydanie przedmiotowej decyzji skutkuje ponadto możliwością poniesienia przez zamawiającego odpowiedzialności na podstawie przepisów karnych wspomnianej ustawy, a konkretnie na podstawie przepisu art. 193 pkt. 3 tejże ustawy, który przewiduje karę grzywny za nieodprowadzanie w terminie składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Nie ulega zatem wątpliwości, iż pomiędzy sferą prawną ewentualnego płatnika, a decyzją ustalającą podleganie zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu istnieje ścisły i nierozerwalny związek. Wydanie tejże decyzji aktualizuje bowiem szereg wynikających z przepisów prawa materialnego obowiązków ciążących na płatniku. Wydanie powyższej decyzji wywiera zatem bezpośrednie ściśle określone przepisami prawa konsekwencje w sferze prawnej płatnika.

Ze względu na powyższy ścisły związek pomiędzy sytuacją prawną potencjalnego płatnika, a wynikiem przedmiotowego postępowania, nie można odmówić potencjalnemu płatnikowi posiadania interesu prawnego, a co za tym idzie również charakteru strony przedmiotowego postępowania.

Powyższe potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie z którym: "Jednostka ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jej sytuacją prawną a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne i rzeczywiste powiązanie, czyniące ją "zainteresowaną" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnioną do udziału w nim w charakterze strony"(wyrok NSA z dnia 16.02.2010 r., sygn. akt I OSK 574/09) Występowanie interesu prawnego w przypadku ścisłego związku pomiędzy sytuacją prawną określonego podmiotu, a wynikiem postępowania potwierdza również inne stanowisko orzecznictwa: "interes prawny powinien być konkretny i realny, co ma miejsce wówczas, gdy pomiędzy sytuacją prawną "zainteresowanego" a przedmiotem postępowania istnieje rzeczywiste powiązanie." (wyrok WSA w Lublinie z dnia 05.11. 2009 r, II SA/Lu 361/09).

Biorąc pod uwagę powyższe skarżąca stwierdziła, że posiada w niniejszej sprawie interes prawny, a co za tym idzie również charakter strony postępowania. Jest to uzasadnione ścisłym związkiem pomiędzy wydaniem decyzji ustalającej podleganie zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, a aktualizacją określonych przepisami prawa materialnego obowiązków płatnika.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując – co do zasady – argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Prezesa NFZ Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., którą umorzono postępowanie odwoławcze w sprawie rozstrzygniętej decyzją nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] marca 2011 r., uznającej p. P. B. (ubezpieczoną) za objętą obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartych z płatnikiem – T. Sp. z o.o., z siedzibą w P., umów, co do których stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia.

Zaskarżona decyzja administracyjna zawiera rozstrzygnięcie dotyczące statusu płatnika jako strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jego pracownika (kontrahenta). W ocenie organu, płatnik nie jest stroną omawianego postępowania, gdyż nie dotyczy ono jego interesu prawnego. Stanowisko to, w ocenie Sądu w składzie orzekającym, jest błędne.

Zgodnie z art. 28 K.p.a., stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Wymaga zatem ustalenia, czy omawiane postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku płatnika.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny jest kategorią prawa materialnego. Interes prawny podmiotu do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym wywodzi się z bezpośredniego wpływu tego postępowania na sferę prawną tego podmiotu, który to wpływ wynikać musi z prawa materialnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (np. decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (szerzej M. Bogusz: Zaskarżanie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 22, a także T. Woś: Postępowanie sądowo – administracyjne, Warszawa 1996, s. 105 i nast.).

Interes prawny nie wywodzi się z wewnętrznego przekonania osoby, która się na niego powołuje, lecz z wynikającego z przepisów prawa, rzeczywistego, bezpośredniego i aktualnego związku między sferą jej indywidualnych praw a prowadzonym postępowaniem.

Oceniając interes prawny płatnika do uczestnictwa w postępowaniu dotyczącym objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym zatrudnionego przez niego pracownika należy więc brać pod uwagę przepisy prawa materialnego określające czy i jaki status prawny ma płatnik w sprawie dotyczącej ustalenia podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu pracownika.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 omawianej ustawy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia (...) składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego zamawiający (art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach opiekli zdrowotnej....).

Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 omawianej ustawy osoby, o których mowa w art. 85 (płatnicy) są obowiązane bez uprzedniego wezwania opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminach przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli do tych osób nie stosuje się przepisów o ubezpieczeniu społecznym - w terminie do 15 dnia następnego miesiąca.

Składki na ubezpieczenie zdrowotne osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia są opłacane i ewidencjonowane w ZUS, który następnie, zgodnie z art. 87 ust. 6, przekazuje je do centrali Funduszu (art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach...).

Zgodnie z art. 93 ust. 1 omawianej ustawy składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach ustawy systemowej. W myśl zaś art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c) i d) ustawy systemowej wymierzanie, pobieranie składek na ubezpieczenie zdrowotne i prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek należy do ZUS.

Z uregulowań powyższych wynika, że ustalenie w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez NFZ, iż badana umowa ma charakter umowy zlecenia, powoduje dalsze ustalenie w drodze decyzji, że osoba wykonująca pracę na podstawie tej umowy (pracownik) podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Stwierdzenie, w drodze decyzji administracyjnej, że zleceniobiorca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu powoduje jednocześnie, iż zleceniodawca uzyskuje status płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne zleceniobiorcy. Rozstrzygnięcie o podleganiu zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wpływa zatem wprost na sferę prawną zleceniodawcy, gdyż nakłada na niego obowiązki płatnika składek za okres objęty umową i ubezpieczeniem.

Okoliczność, że wysokość zaległości zostanie określona później odrębną decyzją, wydaną w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez ZUS, z udziałem płatnika, nie zmienia faktu, że to w postępowaniu decydującym o statusie ubezpieczonego rozstrzyga się status płatnika. Osoba statuowana jako płatnik ma więc własny, bezpośredni i aktualny interes prawny do uczestnictwa w tym postępowaniu. Wskazać należy, że tylko w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym badany jest charakter umowy będącej w następstwie tego ustalenia źródłem obowiązkowego ubezpieczenia. Później ta kwestia jest już przesądzona konsekwencją ustaleń poczynionych w postępowaniu o ustalenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustalenie, że chodzi o umowę, z którą wiąże się obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, pociąga za sobą wydanie decyzji o objęciu strony tej umowy (zleceniobiorcy) ubezpieczeniem zdrowotnym. Ustalenie zatem, w drodze decyzji, podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wpływa na sfery prawne dwóch podmiotów: zleceniodawcy statuując go jako płatnika składek i zleceniobiorcy jako ubezpieczonego. Zatem obie strony umowy mają interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu rozstrzygającym o charakterze łączącej je umowy i stwierdzającym o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Z omawianych względów Sąd uznał, że organ administracji z pominięciem powyższych uregulowań prawa materialnego wadliwie ocenił, że płatnik nie ma interesu prawnego do występowania w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym jego pracownika (kontrahent). Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego jest w tej sytuacji błędne. Niewłaściwe było również wskazanie dodatkowo jako podstawy prawnej art. 105 § 1 K.p.a. (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 5 lipca 1995 r. w sprawie OPS 16/98), co samo w sobie nie miało jednak wpływu na uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Z tych względów, w ponownie prowadzonym postępowaniu organ drugiej instancji powinien rozpoznać odwołanie płatnika merytorycznie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.