Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 122/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 4, 8 i 9, art. 53 §2b, art. 119 pkt 4, art. 149 §1, §1a, art. 149 § 2, art. 151, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 §1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 14, art. 35, art. 36, art. 37 § 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15zzs ust. 1 pkt 6 i ust. 10
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 46 pkt 20, art. 68 ust. 7, art. 76
journal: Dz.U. 2020 poz 875
law: Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2021 r. sprawy ze skargi A. Y. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami ; 2. stwierdza, że Wojewoda przewlekle prowadzi postępowanie; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] czerwca 2021r. A. Y. (dalej: Skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę (dalej: Wojewoda) z wniosku skarżącej o zezwolenie na pobyt czasowy z dnia [...] stycznia 2017r., przekazanego [...] grudnia 2019r.

Zarzucając naruszenie art. 8, 12, 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej K.P.A.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu, wniosła o:

1) stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy,

2) stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku,

4) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej kwoty [...]złotych na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy,

6) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę strona podniosła, że [...] stycznia 2017r. złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy do Wojewody D.. Następnie [...] grudnia 2019r. wniosła o przekazanie sprawy wg właściwości do Wojewody. Dnia [...] marca 2020 r. pełnomocnik wystosował ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność Wojewody. Dnia [...] marca 2020r. Wojewoda poinformował pełnomocnika o przekazaniu ponaglenia do organu wyższego stopnia i była to jedyna znana stronie czynność organu, który w szczególności nie podjął merytorycznych czynności i nie zakończył sprawy decyzją. Od złożenia wniosku minęły blisko 53 miesiące, natomiast od przekazania sprawy zgodnie z właściwością – 18 miesięcy. Skarżąca podkreśliła, że organ nie powziął wystarczających czynności w sprawie, w tym przede wszystkim nie poinformował strony o wszczęciu postępowania, a także o przyczynach nierozpoznania sprawy w terminie.

W dalszej części uzasadnienia strona, odwołując się do orzecznictwa, omówiła przewlekłość postępowania wywodząc, że w jej ocenie ma ona w niniejszej sprawie charakter rażącego naruszenia prawa. Żądana przez Skarżącą kwota pieniężna ma stanowić jednocześnie "karę" dla organu za ignorowanie strony, a także rekompensatę za naruszanie jej praw w prowadzonym postępowaniu. Przeciętne postępowanie winno trwać nie dłużej niż 60 dni. Prowadzenie wielu postępowań przez Wojewodę nie może również przesądzać o tym, że naruszenie prawa nie jest rażące, gdyż organ ignoruje wielu cudzoziemców przez miesiące, a niekiedy lata, nie podejmuje reform, nie zwiększa zatrudnienia i nie zmienia podejścia do przewlekłości postępowań. Problemy techniczno-organizacyjne organu obciążają wyłącznie organ, a nie stronę. Pełnomocnik wskazał, że wniósł o zobowiązanie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, gdyż w innych prowadzonych przezeń sprawach organ zaskarżał wyrok w części, co powodowało wysłanie akt do NSA i dalej odwlekało wydanie decyzji o kolejne miesiące. Końcowo odniósł się do wysokości sumy pieniężnej wskazując wybrane wyroki WSA we Wrocławiu i podkreślając stres i frustrację strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przytoczył stan faktyczny (obejmujący stan przed przekazaniem akt do Wojewody i skargę w niniejszej sprawie). Zaznaczył, że [...] grudnia 2019r. zostały mu przekazane kserokopie akt sprawy skarżącej i [...] lipca 2021r. (tj. po wniesieniu skargi) organ zwrócił się do Wojewody D. o przesłanie oryginałów akt sprawy. Następnie odnosząc się do zarzutów strony stwierdził, że otrzymała ona pismo o wszczęciu postępowania [...] lutego 2017r. Dnia 30 lipca 2021r. organ wysłał do strony wezwanie do uiszczenia opłaty skarbowej na konto Urzędu Miasta P., a wniosek skarżącej został ponownie wysłany do opiniowania przez służby dnia [...] sierpnia 2021r. Sposób prowadzenia postępowania nie wynika ze złej woli pracowników organu, lecz jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w urzędzie przez cudzoziemców, konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływu pracowników i braku możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych, co wzmogła epidemia. Do opóźnień przyczyniły się również problemy z przepływem dokumentów i informacji pomiędzy Wojewodami D. i W.. Wojewoda, wbrew tezom skarżącej, podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców, czego wynikiem jest stale rosnąca liczba rozstrzygnięć w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców. Końcowo organ zaznaczył, że żądania przyznania skarżącej sumy pieniężnej nie zostały uzasadnione – bardzo ogólnie doniosła się do krzywdy strony; poza środkami zaskarżenia przewlekłości nie składała ona żadnych wniosków, dowodów, nie zapoznawała się z aktami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019, poz. 2167 ze zm.). Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.).

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 §1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W świetle art. 149 §1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 §6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 37 §1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: K.P.A.) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 §1 (bezczynność) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Skargę do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 §2b P.p.s.a.). Warunek ten w niniejszej sprawie został spełniony, co nie jest sporne.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, należy zauważyć, że z jej tytułu ("Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania"), treści zarzutów i wniosków oraz uzasadnienia jednoznacznie wynika, że autor skargi (będący radcą prawnym) wyraźnie uczynił jej przedmiotem tylko jedną z normatywnych postaci opieszałości organu administracji publicznej w załatwieniu sprawy, a mianowicie przewlekłość postępowania (a już nie bezczynność organu). W związku z tym ocenę, czy w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło do zarzucanej Wojewodzie przewlekłości postępowania, należy poprzedzić koniecznym rozgraniczeniem zakresów obu rodzajów skarg przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 P.p.s.a., tj. skargi na bezczynność organu oraz skargi na przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania.

W tym kontekście Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA"), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności", przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 K.P.A. lub wynikającego z przepisów szczególnych (do których odsyła art. 35 § 4 K.P.A.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 K.P.A. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 (a od 15 sierpnia 2015 r. – także pkt 9) oraz art. 149 P.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do K.P.A. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 K.P.A.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 K.P.A., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.

Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, art. 3 Nb 78), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37 Nb 4). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 05.07.2012 r., II OSK 1031/12, CBOSA). Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do K.P.A. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 K.P.A.).

Jedynie marginalnie Sąd zaznacza, gdyż leżało to poza zakresem skargi, że zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 poz. 374 ze zm. w skrócie "u.COVID") - dodanym z dniem 31 marca 2020 roku - w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres.

Stan zagrożenia epidemicznego, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 roku w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 433), obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 14 marca 2020 roku do 20 marca 2020 roku, natomiast stan epidemii - wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 490) - trwał od 20 marca 2020 roku.

Natomiast zgodnie art. 15zzs ust. 10 u. COVID, w okresie zawieszenia m.in. terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy nie stosuje się (pkt 1) oraz że organom prowadzącym postepowanie nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (pkt 2).

Przywołany art. 15zzs u .COVID został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 roku o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875; w skrócie "zm.u.COVID"), z dniem 16 maja 2020 roku (art. 76 zm.u.COVID), z tym że na mocy regulacji przejściowej art. 68 ust. 7 zm.u.COVID terminy w postępowaniach w art. 15zzs u.COVID wymienionych, które uległy zawieszeniu, zaczęły biec dalej po upływie 7 dni od wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej (które nastąpiło 16 maja 2020 roku), czyli od 24 maja 2020 roku.

Jeśli nawet przyjąć, że sprawa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, z uwagi na zakres niezbędnego postępowania wyjaśniającego, miałaby charakter sprawy szczególnie skomplikowanej, to powinna być ona załatwiona nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że od [...] stycznia 2017r. (data złożenia wniosku), a nawet od [...] grudnia 2019r. (data przekazania kopii akt sprawy Wojewodzie), do dnia wniesienia skargi – [...] lipca 2021r. minął okres znacznie dłuższy.

W niniejszej sprawie organ nawet nie zaprzeczył, że od dnia otrzymania kopii akt skarżącej aż do dnia złożenia skargi, tj. przez okres około półtoraroczny) nie wykonał absolutnie żadnej czynności (nawet w celu pozorowania jakichkolwiek działań). Wojewoda dopiero po wniesieniu skargi zwrócił się do Wojewody D. o przekazanie oryginalnych akt sprawy. Nie sposób mówić, by organ prowadził postępowanie w sposób efektywny, gdyż postępowanie w sprawie prowadzone było jedynie w aspekcie formalnym. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest ewidentne.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 2 sentencji) i na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji). Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w K.P.A. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa w zakresie sposobu prowadzenia postępowania. Na gruncie badanej sprawy taka sytuacja zachodzi, ponieważ nawet bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu z 12 sierpnia 2021r., II SAB/Po 57/21, że sytuacja, w której strona czeka przez tak długi okres bezowocnie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w każdej sytuacji powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki.

W oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami (pkt 1 sentencji). W odniesieniu do argumentacji skarżącej Sąd wskazuje, że z art. 14 K.p.a. wynika zasada pisemności. W doktrynie wskazuje się, że specyfika postępowania administracyjnego, realizującego ideę procesu inkwizycyjnego, opartego na ciągu formalnych czynności organu administracji i braku, nie licząc sytuacji przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, koncentracji materiału dowodowego w jednym czasie i miejscu, wymusza konieczność pisemnego utrwalenia w aktach sprawy, a następnie uzewnętrznienia ustaleń dokonanych w toku postępowania. Z zasady pisemności wynika dla organu obowiązek załatwiania spraw w formie pisemnej, przy czym obowiązek ten nie odnosi się tylko do czynności kończącej postępowanie, tj. wydania decyzji, ale również do wszystkich istotnych czynności w toku postępowania administracyjnego, jak np. komunikowania się organu ze stronami, przyjmowania oświadczeń i wyjaśnień stron, ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Art. 14, Nb 2 i 3, Warszawa 2021, dostępny w LEGALIS). Także Sąd, zgodnie z art. 133 zdanie pierwsze P.p.s.a., wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Sąd nie może domniemywać, tym bardziej na podstawie twierdzeń pełnomocnika strony skarżącej, potencjalnego zakresu zaskarżenia wyroku skargą kasacyjną organu i na tej podstawie orzekać o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności z lub bez akt sprawy.

W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę (pkt 4 sentencji) na podstawie art. 151 P.p.s.a. W kontekście wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz kwoty [...]zł Sąd zaznacza, że fakt stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej lub grzywny, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej materii jedynie fakultatywne działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór czy zastosować ten środek leży całkowicie w gestii oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto, przyznanie sumy pieniężnej wobec strony postępowania pełni funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznała strona skarżąca na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez skarżącego w treści wniesionej skargi. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 20 maja 2021r., II SAB/Ol 30/21).

Sąd zauważa, że zawodowy pełnomocnik skarżącej bardzo ogólnie odniósł się do żądania przyznania sumy pieniężnej wskazując jedynie stres i frustrację strony skarżącej w związku z brakiem rozpoznania jej wniosku, czy korespondencji w sprawie. Jednocześnie ani z akt, ani z tez pełnomocnika skarżącej nie wynika, by skarżąca od przekazania wniosku w jakikolwiek sposób, poza ponagleniem z [...] lutego 2020r., a więc relatywnie niedługo po przekazaniu akt sprawy, monitorowała stan postępowania i dążyła do jego przyspieszenia i w konsekwencji zakończenia.

O kosztach (pkt 5 sentencji), Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., zgodnie z wnioskiem strony.