Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 12/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 16
journal: Dz.U. 2020 poz 398
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. D. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby w Policji 1. oddala skargę w zakresie dotyczącym określenia kategorii zdolności do służby; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398 z późn. zm.) uchyliła w całości orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...]i wydała orzeczenie własne w którym orzekła, że A. D. jest trwale niezdolna do służby w Policji, przyznając kategorię "C".

Orzeczenie powyższe zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

A. D. została skierowana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych celem ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby.

[...] Rejonowa Komisja Lekarska w orzeczeniu z dnia [...] września 2020 r. nr [...], w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie ochrony Państwa, (Dz. U. z 2018 r. poz. 2035), na podstawie dokumentacji leczniczej, opinii lekarza specjalisty oraz badania własnego, rozpoznała u A. D. :

1. Uzależnienie od leków F13 § 93 p. 4 kol. 5 "C",

2. Osobowość niedojrzała F60 § 90 p.1 kol. 5 "C",

3. Nerwica lękowa F41 § 86 p. 2 kol. 5 "B"

i ustaliła w związku z powyższym, że orzekana jest trwale niezdolna do służby w Policji przyznając kategorię zdolności do służby "C",. Jednocześnie orzekła, że badana jest zdolna do pracy, zaliczyła ją do III grupy inwalidzkiej stwierdzając, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą oraz, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

Od powyższego orzeczenia A. D. wniosła w dniu [...] września 2020 r. odwołanie. W ślad za wniesionym odwołaniem w dniu [...] października 2020 r. przesłała do Centralnej Komisji Lekarskiej dodatkową dokumentację lekarską w postaci zaświadczenia - opinii lekarskiej z dnia [...] października 2020 r. wydanej przez lekarza psychiatrę.

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, orzeczeniem z dnia z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, uchyliła w całości orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] i wydała własne orzeczenie, w którym w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację medyczną przez RKL oraz dostarczaną przez orzekaną dodatkową dokumentację, po przeprowadzeniu dodatkowych konsultacji specjalistycznych oraz badania własnego, w oparciu rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie ochrony Państwa, rozpoznała u A. D.:

A. Schorzenia podstawowe:

1. Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane przyjmowaniem substancji nasennych i uspokajających (zespół abstynencyjny) F 13.3, § 93 p. 4., kol. 5, kat. "C",

2. Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane przyjmowaniem środków wyżej wymienionych i innych środków psychoaktywnych (zespół uzależnienia) F19. 2, § 93 p. 4. kol. 5, kat. "C",

3. Mieszane zaburzenia osobowości F 61, § 90 p. 1, kol. 5, kat. "C".

B. Schorzenia współistniejące:

4. Zaburzenia lękowe mieszane F 41.3, § 86 p. 2, kol. 5, kat. "B".

W związku z powyższym przyznała orzekanej kategorię zdolności do służby "C", trwale niezdolna do służby w Policji. Jednocześnie orzekła, że badana jest zdolna do pracy, zaliczyła ją do III grupy inwalidzkiej stwierdzając, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą oraz, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

W uzasadnieniu orzeczenia CKL wyjaśniła, że w wyniku szczegółowej analizy dokumentacji medyczno-orzeczniczej zadecydowała o konieczności ponownej oceny stanu zdrowia orzekanej, w szczególności oceny psychiatrycznej. Orzekana została poddana badaniu psychiatrycznemu oraz psychologicznemu. Postawione na potrzeby orzecznictwa MSWiA ustalenia dotyczące zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania spowodowanych przyjmowaniem substancji psychoaktywnych (zespół uzależnienia, zespół abstynencyjny) oraz mieszanych zaburzeń osobowości są wynikiem analizy stanu zdrowia orzekanej w aspekcie służby w Policji. CKL wyjaśniła, że ww. schorzenia figurują w wykazie chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby zawartym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa odpowiednio w § 93 p. 4 oraz w § 90 p. 1 i kwalifikują orzekaną (kolumna 5) wyłącznie jako niezdolną do służby w Policji, przez co wiążą się z orzeczeniem inwalidztwa. Organ wskazał nadto że stopień zaawansowania rozpoznanych u orzekanej zaburzeń lękowych mieszanych, zgodnie z § 86 p. 2 wykazu ww. rozporządzenia, wiąże się z kwalifikacją zdolności do służby kat. "B".

CKL wyjaśniła też, że stwierdzenie związku schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, opiera się o wykaz zawarty w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 2019 r., poz. 1046). Możliwość orzeczenia związku schorzenia ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby istnieje tylko wówczas, gdy schorzenie rozpoznane u osoby orzekanej jest wymienione w wykazie zawartym w kolumnie nr 2 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia oraz warunki służby opisane w protokole warunków pełnienia służby odpowiadają szczególnym właściwościom i warunkom służby określonym w kolumnie 3 tego załącznika. CKL podkreśliła jednak, że w rozpatrywanej sprawie, żadne ze schorzeń rozpoznanych u orzekanej nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, ponieważ schorzenia opisane w pkt. 1, 2, 4 rozpoznania nie figurują w załączniku nr 1 do rozporządzenia, natomiast schorzenie opisane w pkt 3 rozpoznania jest wprawdzie wymienione w pkt 2 wykazu nr 1 ww. rozporządzenia, jednak nie wyczerpuje definicji zawartej w opisie szczególnych właściwości lub warunków służby wywołujących tę chorobę (nie jest to trwała zmiana osobowości po przeżyciu sytuacji ekstremalnej, katastrofalnej lub po chorobie psychicznej egzogennej).

Organ wyjaśnił również, że w analogiczny sposób, tyle, że posługując się załącznikiem nr 2 do ww. rozporządzenia, określa się związek schorzeń ze służbą. W analizowanej sprawie związek schorzeń ze służbą pozostaje w pkt 4 rozpoznania (zaburzenia lękowe mieszane), ponieważ schorzenie w nim opisane figuruje w pkt 8, zał. nr 2 do ww. rozporządzenia, a na jego ujawnienie i rozwój mogły mieć wpływ warunki służby opisane w protokole warunków pełnienia służby. Pozostałe schorzenia opisane w rozpoznaniu nie pozostają w związku ze służbą, ponieważ nie są wymienione w zał. nr 2 do ww. rozporządzenia.

CKL wskazała nadto, że skoro schorzenia, które czynią orzekaną niezdolną do służby (pkt. 1, 2, 3 rozpoznania), nie pozostają w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby i nie pozostają w związku ze służbą, to inwalidztwo orzeczone z ich powodu również nie pozostaje w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby i nie pozostaje w związku ze służbą.

CKL podkreśliła, że całość dostępnej dokumentacji medycznej dotyczącej leczenia psychiatrycznego A. D. jednoznacznie wskazuje na występowanie u orzekanej zespołu uzależnienia od substancji psychoaktywnych. Kluczową rolę w analizie dowodowej mają karty leczenia szpitalnego w ośrodku referencyjnym (Instytucie Psychiatrii i Neurologii w [...]). Podkreślone zostało, że postawione przy wypisie każdorazowo rozpoznania dotyczące zespołu uzależnienia i zespołu abstynencyjnego uwarunkowanych przyjmowaniem substancji psychoaktywnych są wynikiem wielotygodniowej obserwacji orzekanej w warunkach szpitalnych. Stąd też organ uznał, że uwagi zawarte w dostarczonym przez A. D. zaświadczeniu z dnia [...] października 2020 r. wydanym przez specjalistę psychiatrę o braku cech uzależnienia orzekanej, a jedynie o nadużywaniu substancji niepowodującej uzależnienia, stoją w sprzeczności z całością obrazu klinicznego i pozostałą dokumentacją medyczną.

W orzeczeniu tym zawarte zostało pouczenie, że w zakresie ustalenia zdolności do służby przysługuje od tego orzeczenia skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

A. D., reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:

– art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zw. z art. 7 i 77 §1 K.p.a. przez uznanie skarżącej za niezdolną do służby w Policji w następstwie błędnego rozpoznania u niej zaburzeń psychicznych i zaburzenia zachowania spowodowanego przyjmowaniem substancji nasennych i uspokajających (zespół abstynencyjny), zaburzeń psychicznych i zaburzenia zachowania spowodowanego przyjmowaniem ww. środków i innych środków psychoaktywnych (zespół uzależnienia) oraz zaburzeń lękowych mieszanych,

– art. 34 ww. ustawy przez nieuwzględnienie charakteru i warunków służby na zajmowanym stanowisku i kryteriów zdrowotnych oraz przebiegu służby,

– art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. przez sprzeczność uzasadnienia z wydanym orzeczeniem.

Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że nie zgadza się z wydanym orzeczeniem, a w szczególności uznaje rozpoznanie u niej schorzenia podstawowego w postaci zaburzeń psychicznych i zaburzenia zachowania spowodowanego przyjmowaniem substancji nasennych i innych środków psychoaktywnych, za nieoparte na materiale dowodowym. Zapewniła, że nigdy nie używała środków psychoaktywnych, lecz wyłącznie lek [...], którego odstawienie stało się możliwe po pobycie w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w I połowie 2020 r. Skarżąca podkreśliła, że od maja 2020 r. nie przyjmuje [...] i nie zdradza objawów uzależnienia, zatem rozpoznanie uzależnienia od środków psychoaktywnych nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym i pozostaje w sprzeczności z dostarczonymi przez nią zaświadczeniami lekarskimi.

Skarżąca zarzuciła nadto, że z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, aby CKL wzięła pod uwagę charakter i warunki pełnionej przez nią służby, tj. fakt wykonywania służby w laboratorium kryminalistycznym, co stanowi naruszenie art. 34 ww. ustawy.

Skarżąca podniosła też, że istnieje sprzeczność miedzy częścią A pkt 13, częścią C III.4 i C.III.5, a częścią A pkt 15 orzeczenia w zakresie określenia związku schorzeń ze służbą. Podkreśliła, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem nie może być niedających się usunąć sprzeczności, gdyż pomimo pierwszeństwa, jakie ma wówczas treść rozstrzygnięcia decyzji, taka sytuacja uniemożliwia ocenę racjonalności przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji oraz świadczy o naruszeniu przez organ ogólnej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 K.p.a.

Pełnomocnik Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, w odniesieniu do funkcjonariuszy tryb i forma orzekania o ewentualnym inwalidztwie jest nierozerwalnie związana i uzależniona od stwierdzenia niezdolności do służby. Nie ma możliwości ustalenia inwalidztwa bez stwierdzenia niezdolności do służby, orzeczenie inwalidztwa wynika zatem z kwalifikacji niezdolności do służby (kat. C).

Pełnomocnik organu dodał też, że obowiązujące przepisy dokonują rozróżnienia inwalidztwa pozostającego w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby i inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą. Inwalidztwo pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, gdy schorzenia je powodujące pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy schorzenia je powodujące pozostają w związku ze służbą.

Pełnomocnik organu wyjaśnił też, że związek schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby stwierdza się w oparciu o "wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia", stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej. Dodał nadto, że możliwość orzeczenia związku schorzenia ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby istnieje tylko wówczas, gdy schorzenie rozpoznane u osoby orzekanej jest wymienione w wykazie zawartym w kolumnie nr 2 załącznika nr 1 tego rozporządzenia, a warunki służby opisane w protokole warunków pełnienia służby odpowiadają szczególnym właściwościom i warunkom służby określonym w kolumnie 3 tego załącznika. W niniejszej sprawie schorzenia opisane w pkt 1, 2 i 4 w ogóle nie figurują w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia, czyli schorzenia nie pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W załączniku nr 1 do tego rozporządzenia figuruje schorzenie rozpoznane w pkt 3, jednakże nie została spełniona dodatkowa przesłanka, która musi występować łącznie, ponieważ schorzenie nie wyczerpało definicji zawartej w opisie szczególnych właściwości lub warunków służby wywołujących tę chorobę (kolumna 3 załącznika). Schorzenie rozpoznane u skarżącej nie jest trwałą zmianą osobowości po przeżyciu sytuacji ekstremalnej, katastrofalnej lub po chorobie psychicznej egzogennej. Z uwagi na to CKL wskazała to schorzenie jako wymienione w załączniku nr 1, ale jako nie pozostające w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby z uwagi na brak spełnienia wymaganej przesłanki.

Pełnomocnik organu wyjaśnił również, że związek schorzeń ze służbą określa się w analogiczny sposób, jednak w oparciu o załącznik nr 2 do ww. rozporządzenia, tj. w oparciu o "wykaz chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia." W załączniku nr 2 nie figurują schorzenia opisane w pkt 1, 2 i 3, a więc schorzenia te nie pozostają w związku ze służbą. Schorzenie określone w pkt 4 (zaburzenia lękowe mieszane) figuruje w pkt 8 załącznika nr 2, a na jego ujawnienie i rozwój mogły mieć wpływ warunki służby opisane w protokole warunków pełnienia służby, lecz w ocenie CKL schorzenie nie sięga granic inwalidztwa, ponieważ wskazano to schorzenie jako kat. B, a nie C, a więc nie można określić, by było to schorzenie pozostające w związku ze służbą, a tym samym, że jest to inwalidztwo pozostające w związku ze służbą, ponieważ orzeczenie inwalidztwa wynika z kwalifikacji niezdolności do służby (kat. C).

Pełnomocnik organu zaznaczył jednocześmie, że organ w wystarczający sposób zebrał i ocenił materiał dowodowy, a następnie w przekonywujący sposób uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Nie naruszył zatem przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. W ocenie organu, zaskarżone orzeczenie CKL zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w związku z czym, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] listopada 2020 r. w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa oraz związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Policji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że o zdolności psychicznej i fizycznej policjantów do służby w jednostkach Policji orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Komisje te działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398 ze zm.). Zgodnie z art. 16 ww. ustawy komisje te orzekają w dwóch instancjach - rejonowe komisje lekarskie jako pierwsza instancja oraz Centralna Komisja Lekarska w drugiej instancji. Oceniają one zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w Policji, orzekają ponadto o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwie i związku inwalidztwa ze służbą, związku śmierci ze służbą, zdolności do pracy, wskazań i przeciwskazań dotyczących zatrudnienia funkcjonariusza niezdolnego do służby.

Orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie kategorie. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia osoby w celu zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia, czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, czy z niej zwalniana. Decyzje te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co potwierdziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97. Wprawdzie uchwała ta dotyczyła wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, jednakże oceniając zakres kompetencji oraz rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez te komisje w ocenie Sądu, nie ma podstaw do uznania, że komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie miałyby podlegać kontroli sądu administracyjnego.

Drugą kategorią orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych, czy emerytalnych. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez komisje lekarskie, lecz przez właściwe organy emerytalno-rentowe. Orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą w Policji dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11.

Skarżąca została o powyższym pouczona przez organ w orzeczeniu z dnia [...] listopada 2020 r. W pouczeniu zawartym w tym orzeczeniu poinformowano ją bowiem, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje w zakresie ustalenia zdolności do służby.

A. D. zaskarżyła jednak w całości orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, a więc także w zakresie dotyczącym określenia grupy inwalidztwa oraz ustalenia związku schorzeń ze służbą w Policji. Na tą kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi w tym zakresie.

Uznając za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w zakresie dotyczącym określenia kategorii zdolności do służby w Policji Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną wydanego w tym zakresie orzeczenia stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2035), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 8 ust. 2 ww. ustawy.

Należy w tym miejscu podkreślić, że przepisy regulujące postępowanie komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych zawarte w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego i w myśl ogólnie przyjętej zasady lex specialis derogat legi generali mają pierwszeństwo przed tymi, ogólnymi regulacjami K.p.a. Zgodnie z art. 4 ww. ustawy tylko w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Należy też zaznaczyć, że kontrola orzeczeń Centralnej Komisji Lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania orzeczenia pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia przede wszystkim, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy sąd kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r.

Sąd administracyjny nie jest natomiast władny aby rozważać kwestie medyczne (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14; publ. CBOSA). Tym samym, Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby w Policji.

Podstawą przyznania skarżącej A. D. kategorii zdolności do służby "C" – niezdolna do służby w Policji, były rozpoznane u ww. schorzenia: zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane przyjmowaniem substancji nasennych i uspokajających (zespół abstynencyjny) F 13.3, § 93 p. 4 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r., zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane przyjmowaniem środków wyżej wymienionych i innych środków psychoaktywnych (zespół uzależnienia) F19. 2, § 93 p. 4 załącznika do ww. rozporządzenia oraz mieszane zaburzenia osobowości F 61, § 90 p. 1 załącznika do ww. rozporządzenia.

Rozpoznania powyższe zostały oparte na zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz wynikach przeprowadzonych badań, w tym także przeprowadzonego w dniu [...] października 2020 r. badania orzekanej przez członków Komisji oraz przeprowadzonej na etapie postępowania odwoławczego konsultacji psychiatrycznej oraz psychologicznej orzekanej, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Centralna Komisja Lekarska wyjaśniła w uzasadnieniu orzeczenia, że kluczową rolę w analizie dowodowej miały karty leczenia szpitalnego w ośrodku referencyjnym (Instytucie Psychiatrii i Neurologii w [...]), gdzie skarżąca była hospitalizowana w okresie od [...].03.2020 r. do [...].05.2020 r. oraz od [...].06.2020 r. do [...].07.2020 r. Podkreśliła przy tym, że postawione przy wypisie każdorazowo rozpoznania dotyczące zespołu uzależnienia i zespołu abstynencyjnego uwarunkowanego przyjmowaniem substancji psychoaktywnych były wynikiem wielotygodniowej obserwacji orzekanej w warunkach szpitalnych. Stąd też, biorąc pod uwagę całość obrazu klinicznego oraz zgromadzoną dokumentację medyczną CKL stwierdziła, że nie mogła oprzeć swojego rozpoznania na zaświadczeniu – opinii lekarskiej z dnia [...] października 2020 r. wydanej przez specjalistę psychiatrę (dostarczonej przez orzekaną na etapie postępowania odwoławczego) o braku cech uzależnienia orzekanej, a jedynie o nadużywaniu substancji niepowodującej uzależnienia, jako pozostającej w sprzeczności z pozostałym zgormadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Należy w tym miejscu podkreślić, że komisja lekarska na podstawie wyników badań oraz zgromadzonej dokumentacji medycznej dokonuje oceny stanu zdrowia orzekanego. Dokonując oceny stanu zdrowia orzekanego pod kątem chorób opisanych w załączniku do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r., Dział XV – Stan psychiczny, komisja lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz psychiatra, zgodnie ze szczegółowymi objaśnieniami i zaleceniami, mogą zdecydować o konieczności wykonania badań dodatkowych, w tym psychologicznych. Zgodnie zaś ze szczegółowymi objaśnieniami do § 93 załącznika do ww. rozporządzenia rozpoznanie schorzeń wymienionych w tym paragrafie ustala się na podstawie badania psychiatrycznego, wyników badań dodatkowych, dokumentacji leczenia i terapeutycznej. Komisja lekarska nie mogła więc oprzeć swojego rozpoznania na subiektywnych odczuciach orzekanej, co do stanu jej zdrowia oraz dostarczonej na etapie postępowania odwoławczego opinii lekarza psychiatry z dnia [...] października 2020 r. W sytuacji, gdy w oparciu o przeprowadzone badania specjalistyczne (psychiatryczne i psychologiczne) oraz zgromadzoną dokumentację medyczną rozpoznała u orzekanej określoną chorobę lub ułomność wymienioną w załączniku do ww. rozporządzenia, to nie mogła dowolnie zakwalifikować jej do określonej kategorii zdolności do służby, lecz była związana w tym zakresie przepisami rozporządzenia.

W oparciu o stwierdzone u skarżącej zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane przyjmowaniem substancji nasennych i uspokajających, zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane przyjmowaniem środków wyżej wymienionych i innych środków psychoaktywnych (zespół uzależnienia) oraz mieszane zaburzenia osobowości, Centralna Komisja Lekarska mogła przyznać zgodnie z § 93 p. 4 oraz § 90 p. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r., wyłącznie kategorię zdolności do służby "C". W świetle przepisów ww. rozporządzenia, Centralna Komisja Lekarska nie mogła przyznać innej kategorii zdolności do służby kierując się charakterem i warunkami pełnionej służby tj. z uwagi na fakt pełnienia przez skarżącą służby w laboratorium kryminalistycznym.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zakresie przyznania skarżącej kategorii zdolności do służby w Policji "C", odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.