Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 126/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13, art. 15, art. 97 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. P. G., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] grudnia 2011r., wniesionej przez F. B. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] listopada 2011r. obejmująca poza skarżącym także jego żonę J. B. oraz małoletnie dziecko: N. B.

Decyzją tą Rada, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2011r. odmawiającą skarżącemu i jego rodzinie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekającej o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą wobec niego okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej Szef Urzędu) podał, że zainteresowany, obywatel [...], narodowości [...] złożył w dniu [...] maja 2011r. za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w P. wniosek do Szefa Urzędu o nadanie mu statusu uchodźcy w RP. W motywach swego wniosku powołał się na fakt, iż obawia się o życie swoje i rodziny, gdyż był bity przez ludzi, którzy mu grozili, kiedy pracował w [...] firmie w K. Zainteresowany wskazał, że nie był zatrzymany, aresztowany, nie należał także do żadnej organizacji o charakterze politycznym, religijnym, społecznym oraz etnicznym. Oświadczył ponadto, że nie czuje się osobą prześladowaną w kraju pochodzenia.

Jak wskazał organ I instancji, cudzoziemiec pracował w K. jako taksówkarz, następnie pracował jako kierowca dla organizacji [...]. W dniu [...] marca 2011r. gdy wracał z kursu został zatrzymany przez dwóch, uzbrojonych ludzi mówiących w języku [...]. Ludzie Ci wywieźli cudzoziemca na pustkowie, gdzie poddali go przesłuchaniu oraz biciu, jednocześnie zmuszając do współpracy. Pokrzywdzony został wypuszczony po tym, jak zgodził się zostać ich informatorem, po tym incydencie wraz z żoną byli zmuszeni do opuszczenia [...]. Wyjazd był nielegalny, bez dokumentów paszportowych, podróż odbyła się drogą lądową, przez U. oraz A.

Organ rozpatrujący sprawę wskazał, iż w jego opinii cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, że przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia i ubiegania się o status uchodźcy w RP jest uzasadniona obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, co jest niezbędną przesłanką do uznania wnioskującego za uchodźcę zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003r., o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2003r., nr 128, poz. 1176 z późn. zm.).

Jak wskazał organ I instancji, nieprzekonujące są zeznania cudzoziemca w przedmiocie zagrożenia prześladowaniem z powodu epizodycznej pracy na rzecz organizacji humanitarnej [...] w K. W opinii Szefa Urzędu napaść na wnioskodawcę w marcu 2011r. miała charakter czysto kryminalny i jako taka powinna być zgłoszona funkcjonariuszom organów ścigania. Organ I instancji stwierdził ponadto, że w prowincji K. odnotowano zdecydowany spadek ataków [...] na ludność cywilną.

Szef Urzędu podkreślił, iż całokształt zgromadzonego materiału dowodowego oraz ocena okoliczności przedstawionych przez cudzoziemca pozwalają na wnioskowanie, iż obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia nie są uzasadnione, tym samym odmówił stronie nadania statusu uchodźcy na terytorium RP. Ponadto organ rozpatrujący sprawę uznał, iż cudzoziemcowi nie można udzielić ochrony uzupełniającej zgodnie z art. 15 ww. ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Powrót F. B. do K. jak podał organ I instancji, nie zwiąże się z groźbą kary śmierci lub wykonania egzekucji, tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub ukarania. Zdaniem Szefa Urzędu, aktualna sytuacja bezpieczeństwa w K. jest uznawana za stabilną, wszelkie zamachy są nakierowane na strategiczne obiekty rządowe, a nie przeciwko ludności cywilnej.

Zdaniem Szefa Urzędu nie zachodzą również w stosunku do cudzoziemca przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 powołanej ww. ustawy. Do uzyskania prawa do pobytu tolerowanego, jak wskazał organ uprawnione są osoby, które wykażą, iż po powrocie do kraju pochodzenia stanęłyby wobec indywidualnych zagrożeń zawartych w Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (art. 2-7 Konwencji).

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z [...] listopada 2011r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia treści art. 13 ust. 1 ww. ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz naruszenia przepisów postępowania. Na uwagę nie zasługuje także, zdaniem organu dalsza polemika skarżącego z ustaleniami przyjętymi przez Szefa Urzędu, Rada wskazała, iż przyznanie statusu uchodźcy w konkretnej indywidualnej sytuacji strony, wymaga wykazania przez niego, że istnieje realna obawa przed prześladowaniami z uwagi na wymienione w art. 13 ww. ustawy powody.

Zdaniem Rady nie zachodzą także, w sytuacji cudzoziemca warunki do udzielenia mu ochrony uzupełniającej na mocy art. 15 wspomnianej ustawy. Cudzoziemiec, jak podał organ odwoławczy nie wykazał, że orzeczono wobec niego karę śmierci lub groziło mu wykonanie egzekucji, nie powołał się na realnie grożące mu tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie lub karanie.

Skarżący, jak wskazała Rada nie wykazał, iż istnieje obiektywna uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, co uprawniałoby go do ubiegania się o zgodę na pobyt tolerowany w świetle unormowań art. 97 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] listopada 2011r., stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której cudzoziemiec wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Cudzoziemiec zarzucił zaskarżonej decyzji:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1, art. 15, art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP,

- istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego, art. 8 i art. 11 kpa poprzez naruszenie zasad w nich wyrażonych oraz art. 107 § 3 kpa poprzez wadliwość uzasadnienia decyzji.

Autor skargi podkreślił, że Rada nie odniosła się w żaden sposób do argumentacji zawartej w treści odwołania, a także do faktu prześladowania przez [...] pracowników [...], czy też osób pracujących lub wspierających władze [...]. Powołując się na raporty organizacji międzynarodowych skarżący podkreślił, że można mówić o powszechnym stosowaniu przemocy wobec ludność cywilnej w K.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału opartego w dużej części na wyjaśnieniach samego skarżącego należy uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Skarżący zarówno we wniosku jak i w toku składania wyjaśnień, wskazywał, że jedynym powodem wyjazdu z K., w którym się urodził, mieszkał i pracował do czasu wyjazdu, był napad dwóch, uzbrojonych mężczyzn w połowie marca 2011r., którzy siłą zmusili cudzoziemca do współpracy. Skarżący jednak nie wyjaśnił organom, jak taka współpraca miałaby wyglądać, o jakich faktach miałby informować napastników, z którymi co wyraźnie podkreślił cudzoziemiec nie mógł się porozumieć z uwagi na barierę językową.

Była to jedyna sytuacja, w której skarżący był obiektem ataku ze strony niezidentyfikowanych napastników. Z wyjaśnień skarżącego, w żaden sposób nie można wyprowadzić wniosku ażeby wspomniany incydent miał jakikolwiek związek z istnieniem przesłanek określonych w treści art. 13 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, odnoszących się do prześladowania uchodźcy z przyczyn określonych w treści art. 1A pkt 2 Konwencji Genewskiej z 28 lipca 1951 r. Twierdzenie zawarte dopiero w skardze, że ucieczka z [...] nastąpiła z przyczyny przynależności do określonej grupy społecznej i przyjętych przekonań politycznych jest twierdzeniem nie mającym oparcia w faktach. W ocenie Sądu pojawiło się ono wyłącznie na użytek sprawy.

Okoliczności podawane przez cudzoziemca nie przemawiają również za przyznaniem mu ochrony uzupełniającej. W odniesieniu do kwestii bezpieczeństwa w K., należy wskazać, że zgodnie z treścią materiałów znajdujących się w aktach administracyjnych, jest ona określana jako stabilna, ma na nią wpływ m.in. istnienie [...] wokół miasta, na który składa się [...] punktów kontrolnych, dzięki czemu odnotowano zdecydowany spadek ataków sił [...] na ludność cywilną. Ponadto regularne powroty do K. uchodźców, dostęp do produktów spożywczych, wody pitnej, jak również dostęp do opieki medycznej, czy możliwość podjęcia zatrudnienia w sektorze administracji publicznej i prywatnej lub organizacji międzynarodowej to wszystko wpływa na poprawę bezpieczeństwa ludności cywilnej. Dostępne raporty organizacji międzynarodowych wskazują ponadto, że zwiększyło się bezpieczeństwo w zakresie walki z przestępczością pospolitą, która była powodem ucieczki skarżącego oraz jego rodziny ze stolicy [...]. Należy zgodzić się ze stanowiskiem przyjętym przez Szefa Urzędu i powtórzonym przez Radę, że napaść skarżącego z marca 2011r. winna być zgłoszona do organów ścigania. Zgodnie z informacjami zawartymi w aktach administracyjnych na terenie K. odnotowano spadek popełnianych przestępstw, zwiększyła się wykrywalność ich sprawców, ale także zwiększono kompetencje oraz wyposażenie policji w odpowiedni sprzęt.

Zatem uznać należy, że organ trafnie przyjął, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia brak jest podstaw do uznania, że cudzoziemiec w sposób realny mógłby obawiać się orzeczenia kary śmierci czy wykonania egzekucji, byłby torturowany, czy też nieludzko lub poniżająco traktowany albo karany. Brak jest również podstaw ażeby przyjąć, że sytuacja w K. jest sytuacją kraju, w którym na skutek międzynarodowego czy wewnętrznego konfliktu zbrojnego skarżący w przypadku powrotu do kraju byłby w sposób poważny i indywidualny zagrożony utratą życia czy zdrowia. Należy wskazać, że mimo braku właściwej stabilności politycznej, w opracowaniach na temat K., nie pojawiają się twierdzenia ażeby teren ten był ogarnięty otwartym konfliktem zbrojnym, który stanowiłby zagrożenie życia dla jego mieszkańców, a sam K. jest silnie zmilitaryzowany i bardzo pilnie strzeżony.

Sąd ponadto jest zdania, że brak jest podstaw do udzielenia cudzoziemcowi jak i objętej wnioskiem jego rodzinie zgody na pobyt tolerowany. Należy ponownie zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym cudzoziemiec w toku przesłuchania miał możliwość całkowicie swobodnej i zgodnej z rzeczywistością wypowiedzi. Podczas prowadzonego przesłuchania wskazał on na jednorazowy incydent, o charakterze kryminalnym, który skarżący powiązał ze swoją pracą w [...] firmie [...] i negatywnym stosunkiem [...] do osób pomagających [...]. Nawet jeśli się przyjmie, że naruszono nietykalność cielesną skarżącego, to nie można uznać ażeby te okoliczności miały wskazywać na to, że w przypadku powrotu do kraju narażony byłby m.in. na naruszenia jego praw o jakich mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie praw cudzoziemców. Można się zgodzić, że w sytuacji gdy cudzoziemiec był napadnięty i bity boi się on ponownej napaści. Te obawy cudzoziemca muszą być jednak nie tylko wywołane subiektywnym poczuciem zagrożenia ale i mieć obiektywne podstawy. W ocenie WSA tych obiektywnych podstaw nie ma. Należy zauważyć, że do wspomnianego zdarzenia cudzoziemiec żył wraz z rodziną bez specjalnych problemów w K., oczywiście znosząc trudy życia w rzeczywistości wynikającej z politycznych i gospodarczych uwarunkowań. Nigdy jednak nie był w centrum zainteresowania żadnych sił ani politycznych, ani religijnych, pracował jako taksówkarz, a później jako kierowca w [...].

W tym stanie rzeczy należy uznać, że zarzuty dotyczące zarówno naruszenia prawa proceduralnego w postaci wskazanych w skardze przepisów Kpa, jak również prawa materialnego, nie są uzasadnione. Organa I jak i II instancji rozważyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, oceniły wyjaśnienia cudzoziemca jak i potencjalne zagrożenia dla jego sytuacji będące wynikiem stosunków panujących w K., posługując się w odniesieniu do tej kwestii fachowymi opracowaniami. Zarzucając organom administracji niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego (art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa), cudzoziemiec tak naprawdę nie wykazał ażeby poza zainteresowaniem organów pozostały jakieś istotne, mające znaczenie dla sprawy okoliczności, próbując raczej polemizować z tą oceną w korzystnym dla siebie kierunku. Organ odwoławczy wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego przyjął za organem pierwszej instancji zasadność odmowy nadania statusu uchodźcy. Nadto organ drugiej instancji odniósł się do wszystkich zarzutów sformułowanych w odwołaniu, a tym samym nie naruszył art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy, tj. zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. W sprawie jak już wyjaśniono, nie miało miejsca naruszenie prawa materialnego, w tym nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze art. 13 ust. 1, art. 15, art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.

Wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu zasądzono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, z późn. zm.).