Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 25/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 par 4, art. 59 par 1,2,3,4
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi A.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

A.C. (dalej również jako "Skarżący", "Strona"), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (powoływany dalej również jako: "organ II instancji", "DIAS", "organ odwoławczy") z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako: "organ I instancji". "organ egzekucyjny") z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skierowanego do majątku A.C., prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2019 r., nr [...] oraz z dnia [...] października 2019 r., nr [...].

Z akt wynika następujący stan faktyczny.

Naczelnik Urzędu Skarbowego ], będący wierzycielem należności wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego ] z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] określającej A.C. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów oraz w podatku akcyzowym, w dniu [...] października 2019 r. wystawił tytuły wykonawcze nr [...] obejmujące ww. należności. Następnie w dniu [...] października 2019 r. powyższy organ wystawił tytuły wykonawcze o numerach: [...] obejmujące należności wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2008 r., nr [...], określającej A.C. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, w podatku od towarów i usług oraz nieuiszczone należności celne.

W dniu [...] października 2019 r. na podstawie ww. tytułów wykonawczych wszczęto postępowanie egzekucyjne i dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę Strony w M. Spółka z o. o. Następnie w dniu [...] października 2019 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...]. Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało odebrane w imieniu zobowiązanego dnia 21 października 2019 r.

Podaniem z dnia [...] października 2019 r., pełnomocnik Strony złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych podnosząc przedawnienie egzekwowanych należności. W tym samym dniu złożył środek zaskarżenia w postaci zarzutów na postępowanie egzekucyjne podnosząc zarzut wygaśnięcia wierzytelności wskutek przedawnienia przed wszczęciem egzekucji.

Organ I instancji w dniu [...] listopada 2019 r. wydał postanowienie, którym odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że w odniesieniu do obowiązku w postaci zobowiązań podatkowych z tytułu cła, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego nie uległy przedawnieniu, gdyż zastosowano środki egzekucyjne mające wpływ na bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań.

Jak ustalił organ egzekucyjny, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...], Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego, określił Stronie z tytułu importu samochodu osobowego marki [...] podatek od towarów i usług w kwocie 3.196,80 zł oraz podatek akcyzowy w kwocie 5.723,50 zł. W dniu [...] sierpnia 2010 r., Dyrektor Izby Celnej - ówczesny wierzyciel wystosował upomnienie nr [...], które Strona odebrała osobiście 27 sierpnia 2010 r.

W dniu [...] września 2010 r., ówczesny wierzyciel, w związku z nieuregulowaniem zobowiązania, wystawił tytuły wykonawcze nr [...], które skierował do organu egzekucyjnego. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone Stronie w dniu 1 października 2010 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zastosowano środki egzekucyjne, które skutkowały czterokrotnym przerwaniem biegu terminu przedawnienia, przy czym po raz ostatni - w dniu 26 czerwca 2015 r. Powyższe zdaniem organu I instancji oznaczało, że zobowiązania egzekwowane na podstawie ww. tytułów wykonawczych według stanu na dzień wszczęcia egzekucji ([...] października 2019 r.) nie uległy przedawnieniu.

Następnie decyzją z [...] października 2008 r. znak: [...], Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego określił Stronie z tytułu importu samochodu osobowego marki [...] podatek od towarów i usług w kwocie 5.656,90 zł, podatek akcyzowy w kwocie 10.128,80 zł oraz cło w kwocie 1.420,90 zł. W dniu [...] listopada 2008 r., Dyrektor Izby Celnej wystawił upomnienie nr [...], które zostało odebrane w dniu 3 grudnia 2008 r. W związku z nieuregulowaniem przez A.C. przedmiotowych zobowiązań w dniu [...] grudnia 2008 r., Dyrektor Izby Celnej wystawił tytuły wykonawcze Nr [...], które skierował do organu egzekucyjnego.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zastosowano środki egzekucyjne, które skutkowały sześciokrotnym przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Zatem w ocenie organu I instancji zobowiązania określone z [...] lutego 2009 r., znak: [...], w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z posiadanych na dzień [...] października 2019 r. były wymagalne, ponieważ prawdopodobny termin przedawnienia upływał w dniu [...] czerwca 2020 r.

Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone [...] kwietnia 2016 r., postanowieniem Dyrektora Izby Celnej znak: [...].

Natomiast w zakresie należności z tytułu cła, określonego decyzją z [...] października 2008 r., znak: [...], w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu [...] maja 2009 r. zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego w [...], które zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 19 maja 2009 r., a zobowiązanemu 20 maja 2019 r. Organ I instancji wskazał, że dochodzenie należności z tytułu cła w toku postępowania egzekucyjnego zostało zakończone poprzez umorzenie postępowanie w dniu [...] kwietnia 2016 r. Zatem bieg terminu przedawnienia na nowo rozpoczął się [...] kwietnia 2016 r., co stanowi, iż termin przedawnienia przedmiotowego zobowiązania upłynie z dniem [...] kwietnia 2021 r.

Organ I instancji wskazał, iż należności dochodzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych są wymagalne i nie uległy przedawnieniu, a skierowanie ich na drogę postępowanie egzekucyjnego było zasadne. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny stwierdził, że nie wystąpiła żadna z przesłanek będących podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na skutek wniesionego przez Stronę zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów zostało zakończone ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] utrzymującym w mocy postanowienie organu I instancji nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku. W toku ww. postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny, a następnie organ II instancji oceniły, że termin przedawnienia zobowiązań wskazanych w ww. tytułach wykonawczych nie upłynął.

W związku toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. postępowaniem, organ odwoławczy zawiesił niniejsze postępowanie do dnia wydania przez WSA w Gorzowie Wlkp. orzeczenia w sprawie ze skargi A.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem sygn. akt I SA/Go 305/20 z dnia 21 października 2020 r. oddalił w całości skargę Strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. Z uwagi na powyższe, organ II instancji podjął zawieszone postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Organ odwoławczy był zobligowany uwzględnić dokonaną na dzień wszczęcia egzekucji ocenę wymagalności należności egzekwowanych z majątku Strony na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Organ II instancji uznał, iż skoro w postępowaniu w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne przesądzono, że na dzień wszczęcia egzekucji nie doszło do przedawnienia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia zdarzeń mających wpływ na bieg terminu przedawnienia po wszczęciu egzekucji.

Organ II instancji podkreślił, że bieg terminu przedawnienia należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego został przerwany i zaczął biec na nowo od dnia [...] czerwca 2015 r., natomiast w zakresie należności z tytułu cła zaczął biec na nowo od dnia [...] kwietnia 2016 r. W związku z tym zastosowany w dniu [...] października 2019 r. środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności Strony z rachunku bankowego prowadzonego przez [...] skutkował przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Przed datą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności ww. zawiadomienia o zajęciu, nie upłynęły terminy przedawnienia przedmiotowych należności. Z akt sprawy wynika również, że odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu zostały doręczone Zobowiązanemu w dniu 21 października 2019 r. Bieg terminu przedmiotowych należności rozpoczął zatem swój bieg na nowo od dnia [...] października 2019 r. Postępowanie egzekucyjne zostało natomiast zakończone zaspokojeniem egzekwowanego obowiązku. Ze znajdującego się w aktach sprawy rozliczenia środków uzyskanych w egzekucji wynika, że realizując dokonane w dniu [...] października 2019 r. zajęcie wierzytelności Strony z rachunku bankowego - [...] w dniu [...] lipca 2020 r. przekazał środki pieniężne, które pokryły w całości kwoty zaległości egzekwowanych na podstawie ww. tytułów wykonawczych wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi. Postępowanie egzekucyjne zostało tym samym zakończone.

Zdaniem organu odwoławczego zakończenie egzekucji wyegzekwowaniem należności nie miało jednak wpływu na konieczność merytorycznego rozpoznania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, złożonego przed jego zakończeniem.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo uznał, że egzekwowane należności nie uległy przedawnieniu i zasadnie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych.

W imieniu Strony, profesjonalny pełnomocnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższe postanowienie, zarzucając jemu:

1) obrazę przepisów o postępowaniu poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w chwili, kiedy postępowanie w sprawie było zawieszone, a więc w sposób oczywiście przedwczesny,

2) rażącą obrazę przepisów o postępowaniu poprzez nierozpoznanie sprawy co do jej istoty, dowolne uznanie, że stanowisko rzekomego wierzyciela jest wiążące, prawidłowe, nie wymaga żadnej weryfikacji, a tym samym podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego i merytorycznej oceny w ramach postępowania przed organem egzekucyjnym a następnie przed organem nadzoru egzekucyjnego w sposób budzący zaufanie do obu organów egzekucyjnych,

3) nierozpoznanie wniosków dowodowych skarżącego zgłoszonych w zażaleniu, które skarżący uważał za istotne z punktu widzenia ochrony jego interesów, a którymi skarżący zamierzał wykazać nieistnienie egzekwowanego obowiązku.

Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci akt Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego oraz akt Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. pełnomocnik Strony skarżącej uzupełnił zarzuty skargi poprzez zarzucenie:

1) brak skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wskutek niedoręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środków egzekucyjnych na podstawie tych tytułów wykonawczych, co stanowi o wadliwości całego postępowania egzekucyjnego i jego całkowitej bezskuteczności, w tym o wadliwości obu zaskarżanych postanowień,

2) brak możliwości wszczęcia i kontynuowania postępowania egzekucyjnego w oparciu o "tytuły wykonawcze" wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego podczas gdy podstawą legalnego wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego mogły być wyłącznie tytuły wykonawcze wystawione przez pierwotnego wierzyciela,

3) obrazę przepisów o postępowaniu poprzez całkowicie dowolne zawieszanie i całkowicie dowolne podejmowanie postępowania, bez podstaw faktycznych i prawnych, 4) oczywistą przedwczesność "podjęcia z urzędu" postępowania w sytuacji, w której uprzednio nie zostało rozpoznane zażalenie z dnia [...] września 2020 r. na postanowienie z dnia [...] września 2020 r. w sprawie "zawieszenia" postępowania,

5) "podjęcie z urzędu" postępowania i jednoczesne zawiadamianie, że w dalszym ciągu rzekomo "wskazanie nowego terminu zakończenia przedmiotowego postępowania jest niezbędne z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności w kontekście argumentacji przedstawionej w złożonym zażaleniu", które zostało złożone blisko rok temu, tj. w dniu 17 grudnia 2019 r., podczas gdy faktycznie w sprawie kompletnie nic się nie działo, nie były podejmowane żadne ustalenia, nie poczyniono jakichkolwiek wyjaśnień,

6) oczywiste błędy w ustaleniach faktycznych polegające na wadliwym przyjęciu, że wynik sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. ma charakter zagadnienia wstępnego z punktu widzenia postępowania w przedmiocie umorzenia egzekucji, a tym samym "podjęcie z urzędu" zawieszonego postępowania w oparciu o nieprawomocny wyrok zapadły w sprawie I SA/Go 305/20 wobec którego wywiedziona została skarga kasacyjna,

7) obrazę przepisów o postępowaniu poprzez zawieszenie postępowania w sprawie umorzenia egzekucji w sytuacji, w której w ramach postępowania dotyczących zarzutów wobec egzekucji prowadzonych na podstawie odpisów w/w "tytułów wykonawczych" Organ egzekucyjny, a w ślad za nim Organ nadzoru egzekucyjnego ograniczyły się do przepisania stanowiska nowego (kolejnego) wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego zawartego w nieprawomocnych postanowieniach z dnia [...] grudnia 2019r.

Pełnomocnik Strony skarżącej pismami z dnia [...] kwietnia 2021 r. uzupełnił swoje stanowisko w sprawie wskazując m.in., przesyłka zawierająca tytuły wykonawcze nie została doręczona skarżącemu oraz, że jednemu z tytułów wykonawczych nie została nadana klauzula wykonalności

W odpowiedzi na powyższe pisma pismem z dnia [...] maja 2021 r. organ wskazał, że argumentacja Strony w przeważającej części nie dotyczy bezpośrednio niniejszego postępowania, ale zakończonego nieprawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 21 października 2020 r. sygn. akt I SA/Go 305/20.

Odpowiadając na powyższe pismo organu, pełnomocnik Strony skarżącej pismem z dnia [...] maja 2021 r. podkreślił, że argumentacja organu rażąco odbiega od przepisów obowiązującego prawa, godzi w podstawowe zasady procesu administracyjnego, w szczególności zasadę legalizmu i budowania zaufania obywateli do organów Państwa.

Wojewódzkie Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma to, że w dniu 22 października 2019 r. pełnomocnik Skarżącego złożył zarówno środek zaskarżenia w postaci zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jak i wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W obu tych pismach, na tle tego samego stanu faktycznego podniósł, że egzekwowane zobowiązania uległy przedawnieniu. Tym samym stosując przewidziane w ustawie dwa odrębne tryby, zmierzał do poddania dwukrotnej kontroli tej samej kwestii.

Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał za nieuzasadniony zgłoszony zarzut wskazując, że na skutek zastosowanych środków egzekucyjnych egzekwowane należności nie uległy przedawnieniu. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...].

Z kolei postanowieniem z [...] listopada 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] listopada 2020 r. To ostanie postanowienie jest zaskarżone w niniejszej sprawie.

Z uwagi na powyższe uznać należy, że w dniu 22 października 2019 r. Skarżący zainicjował przede wszystkim procedurę zmierzającą do umorzenia postępowania na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.) – zwaną dalej " u.p.e.a". Złożenie w tym samym czasie wniosku o umorzenie postępowania oraz zarzutu w sprawie prowadzenie egzekucji administracyjnych, opartych na tej samej argumentacji, tj. przedawnienia zobowiązania, powoduje, że w pierwszej kolejności organ zobowiązany jest rozpoznać zgłoszony zarzut. Zgodnie bowiem z treścią art. 59 § 3 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Oznacza to, że organ nie może zastosować art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a. w sytuacji, gdy ma obowiązek sprawdzić czy zastosowanie znajdzie art. 34 § 4 tej ustawy. Dla oceny czy zobowiązanie jest przedawnione niezbędne jest zatem uzyskanie wypowiedzi w tym zakresie samego wierzyciela, będącego przecież "dysponentem" postępowania egzekucyjnego, skoro to na jego wniosek i na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przezeń, zgodnie z wymogami formalnymi określonymi w art. 27 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny obowiązany jest wszcząć i prowadzić postępowanie egzekucyjne (art. 26 § 1 ustawy), samemu będąc uprawnionym jedynie do badania jego dopuszczalności, nie zaś do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Zainicjowanie przez zobowiązanego postępowania w przedmiocie zarzutów i ewentualne ich uwzględnienie, a przez to umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. czyniłoby bezprzedmiotowym wydanie postanowienia w tym samym przedmiocie w trybie art. 59. Równocześnie odmowa uwzględnienia zarzutów i uznanie, że wierzytelność nie wygasła wskutek przedawnienia oznacza, że nie jest dopuszczalne umorzenie postępowania z tej przyczyny na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Odmowa uwzględnienia zarzutów jest równoznaczna z odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego i w tym wypadku organ nie wydaje odrębnego postanowienia na podstawie art. 59 u.p.e.a.

W tym miejscu przywołać należy stanowisko NSA zawarte w wyroku z 18 marca 2020r. (sygn. akt II OSK 242/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny wywodził, że skoro zarówno w art. 33 § 1 u.p.e.a., jak i w art. 59 § 1 tej ustawy sformułowane zostały podstawy, w oparciu o które zobowiązany może kwestionować dopuszczalność prowadzonej egzekucji, to sprzeczne z założeniem niekonkurencyjności środków prawnych w ramach u.p.e.a. byłoby umożliwienie formułowania tego samego zarzutu w oparciu o odmienną podstawę.

W ocenie Sądu, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego motywowany wygaśnięciem wierzytelności wskutek przedawnienia, wobec równoczesnego zainicjowania postępowania w sprawie zarzutów opartych o tę samą przesłankę, nie mógł zostać rozpoznany. Zasadna byłaby w tej sytuacji odmowa wszczęcia odrębnego postępowania z wniosku strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego stosownie do art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. (podobnie wyrok WSA w Olsztynie z 30 czerwca 2020 r., I SA/Ol 67/20, WSA w Łodzi z 12 maj 2021 r., I SA/Łd 188/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak rozpoznanie wniosku merytorycznie i odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego, jakkolwiek narusza przepisy postępowania, to nie uzasadnia uchylenia postanowienia organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Naruszenie to pozostaje bowiem bez wpływu na wynik sprawy w tym sensie, że zarówno odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego jak i ewentualna odmowa wszczęcia postępowania z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie prowadzą do odmiennego, zgodnego z wnioskiem Skarżącego załatwienia sprawy tj. umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Z uwagi na powyższe nie mogą zostać uwzględnione zarzuty: wydania zaskarżonego postanowienia w chwili, kiedy postępowanie w sprawie było zawieszone, nierozpoznania sprawy co do istoty, nierozpoznania wniosków dowodowych, prowadzenie postępowania w oparciu o kserokopie dokumentów, powielania stanowiska wyrażonego w postanowieniach dotyczących zgłoszonego zarzutu, wydania zaskarżonego postanowienia na podstawie stanowiska wierzyciela przedstawionego w zwykłym piśmie z [...] listopada 2019 r. oraz przyjęcia, że wynik sprawy o sygn. akt I SA/Go 305/20 ma charakter zagadnienia wstępnego.

Zwrócić należy również uwagę, że podnoszone w skardze zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań oraz nieprawidłowego doręczenia postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2019 r., powinny zostać ujęte w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]. To bowiem postanowienie ostatecznie rozstrzygało kwestię przedawnienia egzekwowanych zobowiązań. Uwzględnianie ich w niniejszym postępowaniu prowadziłoby do ponownego rozpoznania sporu rozstrzygniętego wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z 21 października 2020 r. sygn. akt I SA/Go 305/20.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut opieszałości organów. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest bowiem skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania.

Pełnomocnik Skarżącego podniósł również zarzuty: braku skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz braku możliwości wszczęcia i kontynuowania postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione [...] października 2019 r.

Odnosząc się do tych zarzutów podkreślić należy, że nie zostały one podniesione na etapie postępowania przed organami egzekucyjnymi. Oznacza to, że nie mogły być wzięte pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy. Z kolei sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności postanowienia na moment jego wydania. Równocześnie, stosownie do treści art. 59 § 4 u.p.e.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu. Zatem organ egzekucyjny umarza postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ograniczają możliwości wielokrotnego składnia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania może być zatem wydawane wielokrotnie. Złożenie wspomnianego wniosku zobowiązuje organ egzekucyjny do jego odrębnego rozpatrzenia i odniesienia się do wskazanej w nim argumentacji. Jednak rozpoznając zgłoszony wniosek organ nie ma obowiązku odnieść się do hipotetycznych, nie zawartych w nim przesłanek umorzenia postępowania.

W niniejszej sprawie skarżący nie podnosząc wspomnianych zarzutów na etapie postępowania przed organami egzekucyjnymi uniemożliwił im ich ocenę. Nie sposób zatem dokonać kontroli zaskarżonego postanowienia przez ich pryzmat. Z przyczyn już wskazanych, rolą sądu administracyjnego nie jest zastępowanie organów egzekucyjnych w ich obowiązku rozpoznania wniosku o umorzenie postępowania. Skarżący oczekując umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn podanych w pismach wniesionych do Sądu, powinien ponowić wniosek o umorzenie i wskazać w nim owe przyczyny. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, zobowiązany posiada możliwość kwestionowania postępowania egzekucyjnego korzystając z przewidzianych w ustawie środków zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie skarżący wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku w wyniku przedawnienia. W związku z tym brak jest aktualnie przesłanek do rozpatrywania kwestii niezwiązanych z ww. przedmiotem postępowania. Sąd administracyjny rozstrzyga o legalności zakwestionowanego przez stronę aktu administracyjnego i wobec tego ocenie podlega taki stan sprawy, w jakim rozstrzygnięcie podjął organ administracji. Przedmiot sprawy w zakresie prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego zakreśla zobowiązany, podnosząc określonej treści zarzuty lub wnosząc o jego umorzenie z określonej przyczyny. Do tak wytyczonych granic sprawy ma się odnieść organ egzekucyjny. Prawidłowość jego rozstrzygnięcia kontrolowana jest przez sąd administracyjny. Nie jest zatem uprawnione żądanie przez skarżącego dokonania przez sąd kontroli wykraczającej poza ramy sprawy zakreślone w zarzutach lub wniosku.

Odnosząc się do przedstawionego w skardze wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a., stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie dowodowe przed Sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać Sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Złożone przez pełnomocnika wnioski dowodowe dotyczyły oceny zgodności z prawem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], które było przedmiotem skargi wniesionej w sprawie I SA/Go 305/20.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.