Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1434/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek- sprawozdawca, Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Protokolant starszy referent sądowy Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi "A" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012: oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" Sp. z o.o. w K. (dalej: spółka, skarżąca, strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. nr [...] (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza K. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 5.934,00 zł,

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji kwestionując deklarację podatkową strony, postanowieniem z dnia dniu [...] r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia stronie zobowiązania podatkowego za rok 2012 i decyzją z dnia [...] r. określił to zobowiązanie w innej, niż zadeklarowana wysokości. Następnie po uchyleniu wskazanej decyzji w toku kontroli instancyjnej, organ postanowieniem z dnia [...] r. ponownie wszczął wobec strony postępowanie podatkowe.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy I instancji powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 5.934,00 zł. Organ przyjął, że należąca do strony nieruchomość położona w K. przy ul. [...] jest zabudowana budynkiem niemieszkalnym i jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Z tego powodu powinna być opodatkowana stawką podatkową przewidzianą dla takiego właśnie rodzaju nieruchomości. Do ustalenia podstaw opodatkowania organ przyjął powierzchnię użytkową budynku - 281,50 m2, opodatkowaną stawką 20,51 zł/m2, wynikającą z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, a także powierzchnię gruntu związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą 208 m2 opodatkowane stawką 0,77 zł/m2.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła m.in., że organ nie uwzględnił faktu, iż poziom budynku położony poniżej ulicy jest zalewany wodami gruntowymi.

Po rozpatrzeniu zarzutów odwołania organ odwoławczy utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że organ podatkowy I instancji za podstawę opodatkowania przyjął dane, tj. wielkość i rodzaj nieruchomości, figurujące w ewidencji gruntów i budynków, do czego był zobligowany przez regulację art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (DZ. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.; dalej: p.g.k.). W ewidencji nie wskazano, że budynek jest budynkiem mieszkalnym. Organy podatkowe nie są kompetentne do określania rodzaju budynków i mają prawny obowiązek przyjmować dane pochodzące z ewidencji gruntów i budynków. Prawidłowo zatem organ I instancji przyjął, iż budynek należący do strony jest budynkiem niemieszkalnym.

Organ odwoławczy uznał także, iż brak było w sprawie podstaw do wyłączenia z opodatkowania poziomów należącego do strony budynku, które są zalewane wodami gruntowymi. Wyjaśnił, że na mocy art. 1a ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości w stawce przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, są budynki należące do przedsiębiorcy, lecz z przyczyn technicznych trwale wyłączone z prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem organu, wyłączenie przedmiotu opodatkowania z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. W przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do stwierdzenia, iż po przeprowadzeniu prac remontowych budynek lub część jego powierzchni nie będzie nadawał się do prowadzenia jakiekolwiek działalności gospodarczej. W toku postępowania zostało bowiem ustalone, że podatnik podjął prace, aby osuszyć budynek, a brak jest podstaw do stwierdzenia, że budynek zawsze będzie zalewany wodami gruntowymi i nie będzie nadawał się do użytkowania.

Organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji nieprawidłowo w dniu [...]r. wydał ponowne postanowienie o wszczęciu postępowania. Uznał jednak, iż nieprawidłowość ta nie zmienia faktu, że w sprawie istniała możliwość wydania decyzji określającej stronie zobowiązanie podatkowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów, zarzuciła naruszenie:

- art. 120 o.p., art. 121 o.p., art 122 o.p., art 124 o.p., art. 187 § 1 o.p., w szczególności poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, w tym dokładnego określenia stanu technicznego budynku oraz jego powierzchni użytkowej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że w stosunku do skarżącej zachodzi konieczność zastosowania maksymalnej stawki podatku od nieruchomości, a tym samym do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego i naruszania interesów strony postępowania;

- art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., polegające na uznaniu, że wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, za należącą do strony nieruchomość, winna być ustalona w oparciu o maksymalną stawkę podatku od nieruchomości, w sytuacji, kiedy to przedmiot opodatkowania nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła, że postępowanie podatkowe wobec strony nigdy nie zostało wszczęte. Niezależnie od tego naruszenie procedury, w ocenie strony, brak było podstaw do uznania za podstawę opodatkowania należącej do strony nieruchomości budynkowej, albowiem budynek jest budynkiem mieszkalnym, a nadto część powierzchni w roku 2012 nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Strona stwierdziła, że punktem wyjścia do określenia wymiaru podatku powinien być stan nieruchomości w 2012 r.

W odpowiedzi na skargę organ nie znalazł podstaw do zmiany przyjętego stanowiska i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył trzech kwestii: zakwalifikowania należącego do strony budynku jako budynku niemieszkalnego, jak chce tego organ, lub mieszkalnego (co w rozpatrywanej sprawie faktycznie sprowadza się do kwestii możliwości zakwestionowania w postępowaniu podatkowym danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków), jak twierdzi strona oraz możliwości wyłączenia części budynku z kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względów technicznych, a także wpływu na postępowanie podatkowe nieprawidłowości związanych z postanowieniem o wszczęciu postępowania.

W odniesieniu do pierwszej ze spornych kwestii Sąd podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, iż organy podatkowe nie są kompetentne do określania rodzaju budynków i mają prawny obowiązek przyjmować dane pochodzące z ewidencji gruntów i budynków. W przedmiocie znaczenia ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatku od nieruchomości, w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest już pogląd, który także Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela. Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę wymiaru podatków (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu, brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości, dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z wyżej opisywanej ewidencji. Organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji i nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane zawarte w ewidencji gruntów (por. też np. wyroki NSA: z 5 listopada 2009 r., II FSK 836/08, z 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, z 12 marca 2009 r., II FSK 49/08, z 2 kwietnia 2009 r., II FSK 1949/07, opubl. w CBOSA). W rozpatrywanej sprawie, zgodnie z danymi figurującymi w tej ewidencji, budynek należący do strony jest budynkiem niemieszkalnym. Stąd uznać należy, iż organy podatkowe prawidłowo dokonały określenia jego rodzaju. Wskazać także należy, że ewidencję gruntów i budynków na podstawie art. 22 ust. 1 p.g.k. prowadzą starostowie. Jeżeli zatem w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą skarżąca przeprowadzi skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja budynków, dopiero wówczas pojawi się możliwość zmiany opodatkowania należącej do strony nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 311/12, opubl. w CBOSA).

Odnosząc się do kwestii możliwości wyłączenia z opodatkowania części należącej do strony nieruchomości wg stawki podatkowej przewidzianej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z powodu braku możliwości wykorzystywania nieruchomości na użytek działalności gospodarczej – ze względów technicznych, w ocenie Sądu organ podatkowy prawidłowo przyjął, iż w stanie faktycznym takie okoliczności nie zachodzą.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów pod tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Należy zgodzić się z organem podatkowym, że z przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku lub budowli skutkuje tym, że grunt, budynek lub budowla uznawane są za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub w których prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Wyłączenie przedmiotu opodatkowania z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowanie według preferencyjnych zasad, następuje natomiast w sytuacji gdy przedmiot ten, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności. Okoliczność ta musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana przy uwzględnieniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.

Należy podnieść, że w zakresie interpretacji powyższego przepisu, a w szczególności w kwestii niewykorzystania przedmiotu opodatkowania do działalności gospodarczej ze "względów technicznych" istnieje jednolite i ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, które Sąd w niniejszym składzie w całości podziela. Względy techniczne oznaczają przede wszystkim trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej co oznacza, że są to przeszkody nie determinowane wolą podatnika. Przedmiot opodatkowania nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Względy techniczne nie mogą mieć przy tym charakteru przejściowego. Literalne brzmienie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ze względu na zwrot "nie jest i nie może być wykorzystywany" świadczy o wymogu trwałego charakteru przedmiotowych "względów technicznych". Z uwagi na brak definicji legalnej pojęcia "względy techniczne", wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i to niezależnie od woli podatnika. Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków i budowli (gruntów), które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności, jak również inne występujące przeszkody faktyczne. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku niż przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2011r. sygn. akt II FSK 151/10, z dnia 10 czerwca 2011r. sygn. akt II FSK 226/10, z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 151/10, opubl. w CBOSA), wojewódzkich sądów administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 28 marca 2011r. sygn. akt I SA/Wr 125/11, Lex nr 785784, z dnia 17 czerwca 2009r. sygn. akt I SA/Wr 64/09, Lex nr 563436, w Bydgoszczy z dnia 14 września 2010r. sygn. akt I SA/Bd 659/10, opubl. w CBOSA).

Przenosząc powyższe na niniejszą sprawę, Sąd stwierdza, że stan faktyczny rozstrzyganej sprawy nie pozwala na stwierdzenie, że wystąpiły okoliczności uzasadniające względy techniczne. Zgodnie z protokołem kontroli z dnia 28 sierpnia 2013 r. kondygnacja, która zgodnie z twierdzeniami strony ze względów technicznych nie nadawała się do wykorzystania w działalności gospodarczej, składa się z korytarza, pomieszczenia porządkowego, szatni personelu, magazynu, archiwum, pomieszczenia socjalnego, magazynu leków i kotłowni. Widoczne są ślady zalania wodami gruntowymi. Ściany zostały odkryte, z przygotowanymi nawiertami odpływowymi, mające na celu osuszenie ścian. W ocenie Sądu, organ podatkowy w zaskarżonej decyzji trafnie wskazuje, że podatnik podjął prace, aby osuszyć budynek i brak jest podstaw do stwierdzenia, że budynek zawsze będzie zalewany wodami gruntowymi i nie będzie nadawał się do użytkowania. Chybiony jest zarzut strony podnoszony w skardze, iż w sprawie należy ustalić stan kondygnacji za rok podatkowy, którego dotyczy spór. Z opodatkowania zastosowaną przez organ stawką podatkową, kondygnacja mogłaby być bowiem wyłączona tylko wówczas, gdyby nie nadawała się do wykorzystania trwale i do jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Ustalony w trakcie oględzin w 2013 r. stan kondygnacji wskazuje, że jest ona wykorzystywana, a nadto podjęto działania remontowe. Strona nie może więc twierdzić, że wskazana powierzchnia w badanym okresie była dla celów działalności gospodarczej nieprzydatna trwale.

Podsumowując ten fragment rozważań, Sąd stwierdza, ze organy prawidłowo zinterpretowały pojęcie "względów technicznych" i wywiodły trafnie, że w przedmiotowej sprawie nie mają one charakteru obiektywnego i trwałego, co upoważniłoby skarżącą do zastosowania obniżonej stawki opodatkowania. Jak wyżej bowiem wskazano, względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającym z woli podatnika. W ocenie Sądu, tylko takie przejściowe przeszkody zachodzą w sprawie. Zalaniu wodami gruntowymi, przez odpowiednie działania techniczne, można zapobiec lub w ostateczności zlikwidować jego skutki. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2005 r., I SA/Gl 760/04, CBOSA). Za względy techniczne nie może być uznana taka sytuacja, w której przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy, a więc nie mogą być uznane za względy techniczne przemijające przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej, takie jak brak środków finansowych, konieczność remontu lub modernizacji obiektu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 125/11, LEX nr 785784).

Sąd nie stwierdził także w sprawie naruszenia przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, na jakie powołuje się strona w skardze. Zasady procesowe, objęte zarzutami skarżącej, unormowane są w Dziale IV o.p. zatytułowanym "Postępowanie podatkowe". Zgodnie z art. 120 o.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Natomiast zgodnie z art. 121 § 1 i 2 o.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Realizacja tych zasad odbywa się poprzez prowadzenie postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowe stosowanie przepisów prawa materialnego. Z kolei w myśl art. 122 o.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Przepis ten ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, oznaczającą, że prawidłową decyzję organ podatkowy może podjąć tylko wówczas, gdy rozporządza całokształtem materiału dowodowego pozwalającym mu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy organ dokonuje poprzez przepisy o postępowaniu dowodowym, w tym art. 187 § 1 o.p. (obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z zachowaniem obowiązujących zasad, a decyzja organu podatkowego zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym wyczerpujące uzasadnienie faktyczne. Cały materiał dowodowy został wyczerpująco zebrany i rozpoznany, zaś jego ocena nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. w art. 191 o.p.

Słusznie też zauważył organ odwoławczy, że organ I instancji nieprawidłowo w dniu 20 września 2013 r. wydał ponowne postanowienie o wszczęciu postępowania. Fakt ten nie mógł mieć jednak wpływu na wynik postępowania. Natomiast nie podlega prawdzie zarzut strony (k. 4 skargi), iż postępowanie w sprawie w ogóle nie zostało wszczęte.

Z powyższych względów Sąd rozpoznający niniejszą sprawę działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.