Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2407/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 33 pkt 10
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Warszawie postanowieniem z [...] marca 2011 r. oddalił na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229 poz.1954 ze zm.) -dalej "u.p.e.a." zarzuty wniesione przez Skarżącą – P. S.A. z siedzibą w W. dotyczące braku wskazania zabezpieczenia należności pieniężnej.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z [...] sierpnia 2009 r., wystawionego przez Burmistrza Miasta S., obejmującego należności z tytułu podatku od nieruchomości za lipiec 2009 roku w kwocie 3.286 zł należności głównej.

Zawiadomieniem z [...] września 2009 r. organ egzekucyjny w oparciu o ww. tytuł wykonawczy dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności w C. Sp. z o.o. Wyżej wskazane zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Skarżącej i dłużnikowi [...] września 2009 r.

Skarżąca [...]września 2009 r. na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. wniosła zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie w/w tytułu wykonawczego wskazując, że został on wystawiony w sposób naruszający przepisy prawa. Pomimo pouczenia zawartego na formularzu tytułu wykonawczego oraz wyraźnej dyspozycji art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie podano w nim bowiem, czy zostało ustanowione zabezpieczenie na poczet dochodzonych należności. W ocenie Skarżącej żaden przepis prawa nie upoważnia wierzyciela do wyboru danych podawanych w tytule wykonawczym i samowolnego określenia, które należy podać a które nie.

Pismem z [...] września 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. działając na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. przekazał zarzuty Skarżącej wierzycielowi - Burmistrzowi Miasta S., celem zajęcia stanowiska w zakresie wniesionych przez Skarżącą zarzutów.

Postanowieniem z [...] listopada 2009 r. Burmistrz Miasta S. po rozpatrzeniu ww. zarzutów uznał zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż Skarżąca nie zapłaciła zaległego podatku za lipiec 2009 r., co w konsekwencji spowodowało wystawienie tytułu wykonawczego. W ocenie Burmistrza Miasta S. brak w tytule wykonawczym wskazania, czy należność była przedmiotem zabezpieczenia, czy też nie, nie uniemożliwia jej dochodzenia w postępowaniu egzekucyjnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że niezaznaczenie w tytule wykonawczym kwadratu o braku zabezpieczenia wierzytelności w przypadku, gdy wierzytelność ta faktycznie nie została zabezpieczona nie narusza postanowień art. 27 § 1 u.p.e.a., a zatem zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w tym artykule nie może zostać uznany za uzasadniony.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wyjaśnił, że po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela i rozpatrzeniu ww. zarzutów, złożonych przez Skarżącą, postanowieniem z [...] marca 2011 r. oddalił zarzuty wniesione przez Skarżącą zarzuty dotyczące braku wskazania zabezpieczenia należności pieniężnej.

Organ zauważył, że przedmiotowy tytuł wykonawczy zawiera nazwę zobowiązanej Skarżącej, kwotę należności głównej, datę od której nalicza się odsetki, rodzaj odsetek, tj. dane pozwalające na poprawne prowadzenie egzekucji. Niewypełnienie poz. 46 tytułu wykonawczego nie ma wpływu na prowadzoną egzekucję. Zdaniem organu egzekucyjnego poza sporem w sprawie była kwota należności objętej egzekucją data od której naliczane są odsetki, jak i wskazany w poz. 35 tytułów wykonawczych rodzaj odsetek, a skoro tak to brak wskazania czy należność pieniężna została zabezpieczona nie może skutkować stwierdzeniem, że na podstawie tak wypełnionego tytułu wykonawczego postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie i uznanie zarzutu za zasadny a także zarzuciła błędną interpretację art. 33 pkt 10 u.p.e.a. wskutek przyjęcia, że tytuł wykonawczy może wbrew dyspozycji art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie zawierać wskazania czy należność wierzyciela została zabezpieczona.

Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowienie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z przepisami u.p.e.a. zobowiązanemu, a więc podmiotowi, przeciwko któremu skierowana jest egzekucja administracyjna, przysługuje środek zaskarżenia w postaci zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania albo gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są tylko konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w punktach art. 33 u.p.e.a., a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że wniesienie zarzutów z innych przyczyn niż wyliczone w art 33 u.p.e.a. powoduje, że organ egzekucyjny pozostawia je bez rozpoznania. W myśl tego artykułu, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, błąd co do osoby zobowiązanego, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnił, że organ egzekucyjny, rozpoznając zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, przestrzegając zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W kontrolowanej sprawie Skarżąca na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. podniosła zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc w nim brak wskazania w tytule wykonawczym z [...] sierpnia 2009 r. czy należność pieniężna została zabezpieczona. Organ zauważył, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 33 pkt 10 u.p.e.a., może być jedynie niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Z kolei w myśl tego przepisu tytuł wykonawczy zawiera: oznaczenie wierzyciela, wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności w administracji wyraźnie stanowi, że podstawą zarzutu może być niespełnienie wymogów określonych w przepisie art. 27 u.p.e.a. Okoliczność, że organ egzekucyjny nie wystawił tytułu wykonawczego na wzorze, zamieszczonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów, nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ kwestionowany tytuł zawiera wszystkie elementy konieczne dla stwierdzenia jego prawidłowości i skuteczności. Każdy z tych elementów składowych posiada charakter formalny a wszystkie razem tworzą dokument, na podstawie którego można prowadzić legalne, skuteczne postępowanie egzekucyjne w administracji.

Skargę na powyższe postanowienie złożyła Skarżąca, która wniosła o jego uchylenie oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i zarzuciła im błędną interpretację art. 33 pkt 10 u.p.e.a., w związku z jej art. 27 § 1 pkt 4, poprzez przyjęcie, że tytuł wykonawczy może wbrew dyspozycji art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie zawierać wskazania czy należność wierzyciela została zabezpieczona, a także przyjęcie za nieuzasadniony zarzut podniesiony przez Skarżącą na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Skarżąca wyjaśniła, że ustawodawca nie uzależnił zasadności uznania zarzutu od wagi uchybienia dokonanego przez wierzyciela, jak też od skutków, które to uchybienie wywołać lub mogło wywołać u dłużnika lecz od formalnego uchybienia tj. braku wypełnienia w określony sposób tytułu wykonawczego. Niespełnienie, więc jakiegokolwiek warunku podanego w art. 27 u.p.e.a., niezależnie od jego wpływu na wynik postępowania oraz wpływ tego naruszenia na prawa i obowiązki dłużnika lub wierzyciela, skutkuje niemożnością prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), - dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W związku z tym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie okazała się zasadna, z uwagi na niewystąpienie żadnej z wyżej wymienionych pozytywnych przesłanek wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Na wstępie podnieść należy, iż przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie wniesienia przez Skarżąca zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Przepis art. 33 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa wart. 15 §1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Żadne inne sytuacje, czy powody nie mogą być podstawą do wniesienia zarzutów. Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wniesione zarzuty w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym Skarżąca oparła o art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Skarżąca podniosła, że pomimo pouczenia zawartego w formularzu tytułu wykonawczego oraz dyspozycji art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie podano, czy zostało ustanowione zabezpieczenie na poczet dochodzonych należności. Zarzuty te są jednak chybione.

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 33 pkt 10 u.p.e.a., może być bowiem jedynie niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W art. 27 pkt 4 u.p.e.a. ustawodawca zawarł dyspozycje wskazania w tytule wykonawczym zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń. Przepis ten zawiera więc jedynie nakaz zamieszczenia w tytule wykonawczym informacji o zabezpieczeniu dochodzonej należności, jeżeli taka sytuacja zaistniała. Taka sytuacja nie miała zaś miejsca w kontrolowanej przez Sąd sprawie.

Nie jest natomiast możliwe wskazanie zabezpieczenia należności, jeżeli nie została ona zabezpieczona. W kontrolowanej sprawie bezsporną jest okoliczność, że należność pieniężna objęta tytułem wykonawczym z [...] sierpnia 2009 r. będąca przedmiotem postepowania egzekucyjnego nie została w żaden sposób zabezpieczona.

Stwierdzić należy, że organ ma obowiązek wypełnienia poz. 46 tytułu wykonawczego dotyczącej zabezpieczenia należności tylko w sytuacji gdy należność pieniężna objęta takim tytułem została uprzedniego zabezpieczona w formie hipoteki lub zastawu.

Brak zaznaczenia żadnego kwadratu w poz. 46 przedmiotowego tytułu wykonawczynie zgodnie ze wzorem tytułu wykonawczego ustalonego rozporządzeniem Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U., Nr 137, poz. 1541 ze zm.), w sytuacji gdy nalezność pieniężna nie została w żaden sposób zabezpieczona nie jest podstawą do skutecznego wniesienia zarzutu na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 200/08, dostępne na stronie: cbois.nsa.gov.pl). Przepis ten wyraźnie stanowi, że podstawą zarzutu może być niespełnienie wymogów określonych w przepisie art. 27 u.p.e.a.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie stwierdza, że okoliczność, że organ egzekucyjny nie wystawił tytułu wykonawczego zgodnie ze wzorem, zamieszczonym w załączniku do wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów, nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ kwestionowany tytuł zawiera wszystkie elementy konieczne dla stwierdzenia jego prawidłowości i skuteczności. Dokument ten zawiera bowiem wszystkie elementy wymagane zgodnie z art. 27 u.p.e.a. Na jego podstawie zaś można prowadzić legalne, skuteczne postępowanie egzekucyjne w administracji. Sąd zauważa, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w prawomocnym wyroku z 11 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 414/08 wskazał, że zarówno w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani też w przepisach wykonawczych do tej ustawy, w tym w powołanym rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r., ustawodawca nie zawarł przepisu, z którego wynikałby wprost wyraźny nakaz aby tytuły wykonawcze wystawione były wyłącznie na wzorze określonym w odpowiednim akcie prawnym.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

7