Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1225/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Paweł Kornacki, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej – ZUS lub organ) decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 – dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 4 i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 963 – zwana dalej u.s.u.s.) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą B. G. (dalej – zobowiązany lub skarżący) umorzenia należności z tytułu składek na:

- ubezpieczenia społeczne – za okres 03/2013 – 02/2016 w łącznej kwocie

8.484,71 zł, w tym z tytułu: składek – 7.813,31 zł, odsetek liczonych na dzień 15

marca 2016 r. – 651 zł, kosztów upomnienia – 20,40 zł.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] r. zobowiązany zwrócił się o umorzenie nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż zajmuje się handlem zagranicznym z [...]. Z racji nałożonego przez Unię Europejską embarga na handel z tym krajem, skarżący nie może realizować przedmiotu swej działalności gospodarczej. Z tego też względu nie dysponuje jakimikolwiek środkami płatniczymi. Do przedmiotowego wniosku dołączył kserokopie kontraktów z: A, B i C (sporządzone w językach obcych – brak tłumaczenia).

W toku postępowania, tj. w dniu 18 marca 2016 r. skarżący złożył ponadto następujące dokumenty:

– oświadczenie przedsiębiorcy z dnia 18 marca 2016 r. o nieotrzymaniu pomocy publicznej de minimis, z którego wynika, że w bieżącym roku podatkowym oraz w dwóch poprzedzających latach podatkowych nie korzystał z pomocy de minimis;

– formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, z którego wynika, iż jest mikroprzedsiębiorcą wykonującym działalność gospodarczą od [...] r.;

– zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu PIT-36 za 2015 r., z którego wynika, iż skarżący nie uzyskał przychodu;

– oświadczenie zobowiązanego o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości, z którego wynika, że:

• nie pracuje zarobkowo,

• nie pobiera świadczeń oraz nie uzyskuje dochodu z innych źródeł, nie korzysta z pomocy opieki społecznej,

• nie korzysta z innych form pomocy,

• z żoną posiada rozdzielność majątkową,

• ponosi wydatki związane z utrzymaniem w łącznej wysokości 750 zł,

• nie posiada zobowiązań,

• nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomego,

– kserokopię aktu notarialnego z dnia 12 stycznia 1990 r. - Umowa majątkowa małżeńska, z której wynika, iż ustanowiono rozdzielność majątkową pomiędzy zobowiązanym i jego żoną.

Z kolei odpowiadając na wezwanie organu oraz dokumentując swe położenie finansowe, zobowiązany przedłożył następujące dokumenty:

– zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu PIT-36 za 2014 r., z którego wynika, iż skarżący nie uzyskał przychodu;

– informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej PIT/B za 2014 r., z którego wynika, iż skarżący nie uzyskał przychodu;

– umowę z dnia 14 września 2015 r. zawartą z B Sp. z o.o.

W toku postępowania organ ustalił dodatkowo, iż w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Własne postępowanie (prowadzone przez Dyrektora Oddziału ZUS) nie doprowadziło do wyegzekwowania zaległych należności. Obecnie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.. Organ ustalił, że skarżący posiada również zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 03/2013 do 02/2016.

Następnie decyzją z dnia [...] r. odmówiono zobowiązanemu umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia ZUS stanął na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące umorzenie należności z tytułu składek, które określone zostały w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365 – zwane dalej rozporządzeniem).

W dniu 27 maja 2016 r. do ZUS-u wpłynął wniosek skarżącego z dnia 23 maja 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że ZUS wskazał, że w odniesieniu do jego osoby nie występują przeciwskazania zawodowe oraz zdrowotne, które uniemożliwiałyby mu dalsze prowadzenie działalności gospodarczej lub podjęcie zatrudnienia. Odnosząc się do tych twierdzeń skarżący zwrócił uwagę, że do działalności polegającej na handlu z [...] przygotowywał się kilka lat, ponosząc z tego tytułu duże koszty. Z racji na ustanowione embargo na handel z tym krajem, działalność gospodarcza została zawieszona. Natomiast jego wiek, tj. [...] lata, pozbawia go szans na zatrudnienie w jakiejkolwiek firmie. Ponieważ nie posiada żadnego majątku oraz pozostaje na utrzymaniu rodziny, nie wchodzi w rachubę również spłacanie zaległości w formie ratalnej.

Pismem z dnia 10 czerwca 2016 r. organ wezwał ponownie zobowiązanego do przedstawienia faktów i okoliczności, które miałyby istotne znaczenie dla sprawy, np. poprzez przedstawienie dokumentów, które umożliwiałyby w świetle obowiązujących przepisów prawa na umorzenie należności. Na powyższe wezwanie skarżący nie odpowiedział.

Wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. ZUS zważył, że zgodnie z treścią art. 28 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przypadki całkowitej nieściągalności zostały enumeratywnie wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Badając ich wystąpienie organ doszedł do wniosku, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności świadczące o całkowitej nieściągalności. Zdaniem ZUS-u, w chwili obecnej nie można mówić o braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie wystąpiła również przesłanka z pkt 5, ponieważ naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie wystąpiła również przesłanka wymieniona w pkt 6, ponieważ nie jest wykluczone, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Ponadto przesłanki wymienione w pkt 1, 2, 4 i 4a nie wystąpiły z przyczyn oczywistych.

Dokonując oceny wystąpienia przesłanki umorzeniowej z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., organ przedstawił następująco sytuację gospodarstwa domowego skarżącego:

– działalność gospodarcza za lata 2013 - 2015 nie przyniosła przychodu, a obecnie jest zawieszona;

– aktualnie skarżący nie osiąga dochodu z żadnego tytułu;

– skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, z która posiada rozdzielność majątkową;

– skarżący ponosi stałe wydatki z tytułu miesięcznych opłat w kwocie 750 zł;

– skarżący nie posiada zobowiązań pieniężnych z innych tytułów;

– skarżący nie posiada majątku ruchomego, nieruchomego, praw majątkowych oraz wierzytelności.

Zdaniem organu, wskazane powyżej okoliczności nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia twierdzenia o zaistnieniu przesłanki z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Uzasadniając to stanowisko organ podniósł, że skarżący nie udowodnił, aby po jego stronie występowały jakiekolwiek przeciwwskazania zawodowe, bądź zdrowotne do pozyskania dochodu mogącego stanowić źródło spłaty długu wobec ZUS-u. Ponadto analiza sytuacji finansowej zobowiązanego prowadzi do wniosku, iż posiada on dochód z innych źródeł, który jest wystarczający do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto do sprawy nie zostały przedłożone żadne dokumenty, które wskazywałyby, iż konieczność spłaty zadłużenia wpłynie na poziom ich zaspokajania.

W końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że złożony przez skarżącego wniosek stoi w sprzeczności z interesem publicznym

rozumianym jako zapewnienie realizacji świadczeń szerokiej rzeszy obywateli. Środki na realizację wspomnianych świadczeń pochodzą właśnie z wpływów na poczet bieżących i zaległych składek oraz odsetek za zwłokę. Organ zwrócił również uwagę, że umorzenie należności z tytułu składek powoduje rezygnację ZUS-u z całości lub części powstałych zobowiązań. Zastosowanie omawianej instytucji może zatem uzasadniać jedynie wystąpienie całkowitej nieściągalności, co w przypadku skarżącego nie zostało wykazane. Ponadto z instytucji umorzenia należności z tytułu składek nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu. Natomiast ograniczone możliwości płatnicze, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do całkowitego umorzenia powstałych zaległości.

W skardze zobowiązany przywołał ponownie argumentację zawartą we wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, koncentrując się przede wszystkim na niemożności wykonywania przedmiotu prowadzonej działalności z racji na embargo w handlu z [...]. Ponadto dodał, że z treści zaskarżonej decyzji wnioskuje, że aby uzyskać umorzenie zaległych należności należy uprzednio się zadłużyć. Zwrócił również uwagę, że dwukrotnie był w organie celem uzyskania informacji, czy zachodzi potrzeba uzupełnienia przedłożonych dokumentów. Jednak uzyskiwał odpowiedź, że te przedstawione są wystarczające dla rozpatrzenia sprawy.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W dniu 14 grudnia 2016 r. wpłynęły do Sądu dodatkowe dokumenty przesłane przez skarżącego w postaci: zaświadczenia o dokonaniu w dniu 24 listopada 2016 r. wpisu skarżącego w "Rejestrze dłużników niewypłacalnych"; postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. o sygn. akt [...] o dokonaniu powyższego wpisu.

Na rozprawie przed tut. Sądem skarżący podtrzymał wniesioną skargę i dodatkowo wyjaśnił, iż podjął zatrudnienie w charakterze ochroniarza. Uzyskane z tego źródła wynagrodzenie zostało jednak w całości zajęte przez ZUS na poczet zaległości w regulowaniu składek. Z tego też względu zrezygnował z dalszego wykonywania pracy zarobkowej. Wyjaśnił także, że praca wykonywana była na podstawie umowy o dzieło.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 - dalej P.p.s.a.). W myśl art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja ZUS-u z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję własną o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Organ stanął na stanowisku, że skarżący nie spełnia żadnej z przesłanek umożliwiających umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne określonych w art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s., jak również tych, o których mowa w § 3 ust. 1 powołanego już wyżej rozporządzenia. Przystępując do rozstrzygnięcia sprawy wskazać należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego artykułu. Całkowita nieściągalność, o której mowa w tym przepisie zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto, w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Według § 3 ust. 1 rozporządzenia, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Organ uznał, że nie zachodzi żadna z przesłanek, która pozwalałaby na zastosowanie uznania administracyjnego w przedmiocie umorzenia składek. Podkreślenia bowiem wymaga, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter dwuetapowy. W pierwszym etapie organ administracji winien jednoznacznie ustalić, czy istnieje któraś z przesłanek umorzeniowych albo jednoznacznie wykluczyć jej istnienie. Dopiero po ustaleniu, że którakolwiek z przesłanek umorzeniowych istnieje organ administracji proceduje na etapie drugim - to jest na etapie uznania administracyjnego.

Analizując sytuację skarżącego, bezspornym jest, że nie zachodzą wobec niego przesłanki umorzenia składek wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w punktach: 1, 2, 4, 4b. Odnosząc się do przesłanki zawartej w pkt 3 wspomnianego przepisu stwierdzić należy, że samo zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, nie przesądza automatycznie o wystąpieniu przesłanki całkowitej nieściągalności. W tych przypadkach bowiem, zasadniczo konieczne jest stwierdzenie przez organ rozpoznający wniosek o umorzenie należności, że brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego można egzekwować należności. W niniejszym przypadku skarżący nie zaprzestał prowadzenia działalności, a jedynie ją zawiesił. Zawieszenie działalności gospodarczej, które nie ma definitywnego charakteru, nie może być jednak traktowane na równi z przesłanką, o jakiej mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 2005/11, LEX nr 1298463). Już tylko z tego względu organ zasadnie przyjął, iż nie zaistniała owa przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s.

Znając wysokość zaległości skarżącego z tytułu składek (na ubezpieczenie społeczne), które wynoszą 7.813,31 zł (bez odsetek, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych), można jednoznacznie stwierdzić, że przekraczają one kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nadmienić należy, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1526) koszty upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynoszą 11,60 zł. Tym samym nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s.

Sąd podziela również stanowisko, iż nie występuje w sprawie okoliczność świadcząca o całkowitej nieściągalności opisana w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Jak wynika z akt sprawy, prowadzone postępowanie egzekucyjne przez ZUS, jak również przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z tytułu należnych składek nie doprowadziło do ściągnięcia jakiejkolwiek kwoty. Z informacji jednak uzyskanych od skarżącego na rozprawie wynika jednak, iż doszło do zaspokojenia wierzyciela w części w jakiej doszło do zajęcia jego wynagrodzenia z tytułu uzyskanego przez niego wynagrodzenia za pracę w charakterze ochroniarza. Niezależnie od tego zauważyć należy, że brak efektu w egzekwowaniu należnych składek nie przesądza jeszcze o całkowitej ich nieściągalności. Wprawdzie z nadesłanego do tut. Sądu przez skarżącego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. o sygn. akt [...] został on wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych. Podkreślić jednak należy, że wpis tego rodzaju jest dokonywany z urzędu wobec dłużników, którzy zostali zobowiązani do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym. Tym samym umieszczenie skarżącego w tym rejestrze nie jest równoznaczne o jego niewypłacalności, a oznacza, iż organ egzekucyjny podejmuje czynności mające doprowadzić do ustalenia czy skarżący dysponuje jakimkolwiek majątkiem (art. 55 pkt 3 ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 687 z późn. zm.). Wobec tego przedwczesnym byłoby przyjęcie, że zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.

Wierzyciel, czyli ZUS, uznał że postępowanie egzekucyjne jest w toku i przedwczesne byłoby stwierdzanie, że nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne. Sąd podziela pogląd, że organ w trakcie postępowania dotyczącego umorzenia zaległości, może samodzielnie ocenić przesłankę z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. porównując spodziewane koszty egzekucji (obliczane w części w proporcji do egzekwowanych kwot) z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku zobowiązanego (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 224/12, LEX nr 1697448). Mając na uwadze to, że postępowanie egzekucyjne jest w toku, w ramach którego podjęto czynności zmierzające do ujawnienia majątku skarżącego, prawidłowym jest stanowisko o nie występowaniu okoliczności wymienionej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.

Zobowiązany jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne, wobec czego znajduje wobec niego zastosowanie również art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Przed przystąpieniem do rozpatrzenia zasadności stanowiska organu o braku występowania przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia podnieść należy, iż to na wnioskodawcy (zobowiązanym) spoczywa ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie składek (zob. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 1501/13), co wprost wynika z przywołanego przepisu. Organ przed wydaniem każdej decyzji wzywał skarżącego do przedstawienia dowodów na poparcie żądania umorzenia składek.

Przechodząc do meritum zagadnienie stwierdzić należy, iż bezspornym jest, że Unia Europejska wobec destabilizacji sytuacji na wschodzie [...] wprowadziła sankcje gospodarcze wobec [...], m.in. ograniczenia handlu w pewnych dziedzinach, przy czym dotyczy to przede wszystkim eksportu. Sankcje gospodarcze wobec [...] wprowadzono już w połowie 2014 r. Tymczasem umowa przedstawiona przez skarżącego, jaką podpisał ze Spółką B, pochodzi z dnia 24 września 2015 r., a więc z czasu już obowiązywania wspomnianych ograniczeń w handlu z [...]. Ponadto w toku postępowania nie udokumentowano, jakoby problemy finansowe związane były z ukierunkowaniem działalności gospodarczej na współpracę z podmiotami rosyjskimi. Jak wynika bowiem z akt sprawy, zaległości dotyczą także składek powstałych już na etapie rozpoczęcia działalności gospodarczej oraz okresu poprzedzającego wprowadzenie sankcji gospodarczych wobec [...]. Wobec tego trudno utożsamiać powstanie zaległości z tytułu składek z ograniczeniem kontaktów handlowych w [...] kontrahentami.

Sytuacja majątkowa skarżącego przedstawia się następująco: w latach 2014-2015 nie uzyskał przychodu; nie wykonuje pracy zarobkowej (działalność gospodarcza jest zawieszona) oraz nie uzyskuje dochodów z innych źródeł; nie korzysta z jakiejkolwiek pomocy społecznej; nie posiada żadnych zobowiązań, poza wynikającymi z zaległości na składki ZUS; na mocy umowy majątkowej małżeńskiej ustanowiono rozdzielność majątkową; według oświadczenia skarżącego - nie posiada żadnego majątku. Skarżący oszacował swe wydatki miesięczne związane z utrzymaniem na kwotę 750 zł.

Analiza ustalonych w toku postępowania faktów prowadzi do wniosku, że skarżący mimo posiadania ku temu możliwości nie podejmuje jakichkolwiek starań, które mogłyby przynieść mu dochód. Z pewnością przeszkodą w podjęciu zajęcia zarobkowego nie może być jego wiek lub stan zdrowia. Jak oświadczył skarżący na rozprawie, podjął on pracę ochroniarza, z której zrezygnował jedynie z tego względu, iż uzyskane z tego tytułu wynagrodzenie zostało mu zajęte w całości przez ZUS na poczet zaległych składek. Tym samym nie można stawiać go w sytuacji uprzywilejowanej, względem osób, które pomimo trudnej sytuacji materialnej, wywiązują się z obowiązków regulowania świadczeń publicznoprawnych.

Zwrócić należy również uwagę, że skarżący nie posiada żadnych zaległości w płatnościach comiesięcznych wydatków oraz nie korzysta z jakiejkolwiek pomocy, chociażby pomocy społecznej. Uzasadnia to twierdzenie, że jego sytuacja majątkowa i rodzinna nie jest na tyle trudna, aby regulowanie należności z tytułu składek pozbawiała go oraz jego najbliższych środków do życia. Ponadto podnieść przyjdzie, iż przyjmując twierdzenia skarżącego o trudnościach płatniczych związanych z ograniczeniami w handlu z [...], to mają one charakter przejściowy. Zakładać bowiem należy, że zostaną one w przyszłości zniesione, a skarżący odzyska możliwości regulowania zobowiązań publicznoprawnych. Zasadnie zatem organ przyjął, że nie występuje przesłanka umorzenia składek, o której mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia.

Skoro nie zaistniała żadna z okoliczności warunkujących umorzenie składek, to organ nie był uprawniony do procedowania w zakresie uznania administracyjnego.

Na zakończenie zwrócić należy uwagę, że Sąd dostrzega, iż jednorazowa wpłata kwoty zaległych składek może stanowić duże obciążenie dla zobowiązanego. Dlatego wskazać należy na art. 29 u.s.u.s., który daje możliwość zobowiązanemu ubiegania się o rozłożenie należności na raty.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 P.p.s.a. i działając na podstawie art. 151 ustawy, skargę oddalił.