Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 640/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1a i 1c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 234
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Magda Froncisz SWSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 marca 2022 r, SKO.PW/4171/12/2022 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom 1. Uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji; 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w K. kwotę 300,00 (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 3 stycznia 2022 r. znak WS-08.6331.14.2021.JI stwierdził, że na działce nr [...] obr. [...] stanowiącej własność Gminy Miejskiej Kraków - Miejskiego Centrum Obsługi Oświaty w trwałym Zarządzie Szkoły Podstawowej Nr [...] im[...] w Krakowie nie nastąpiły zmiany stanu wody szkodliwie wpływające na grunt sąsiedni, tj. na działkę nr [...] obr. [...] w Krakowie, stanowiącą własność Wspólnoty Mieszkaniowej przy [...] w Krakowie oraz odmówił nakazania Miejskiemu Centrum Obsługi Oświaty - Szkole Podstawowej Nr [...] im. [...] w Krakowie przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez Wspólnotę Mieszkaniową przy [...] w K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 9 marca 2022 r., znak SKO.PW/4171/12/2022 utrzymało ją w mocy, jako podstawę prawną wskazując art. 234 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2268, dalej jako "u.p.w.") oraz art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735).

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 234 ust. 1 u.p.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może :

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu wody ze źródeł-ze szkodą dla gruntów sąsiednich,

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (art.29 ust.1 ustawy)

Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust.2 ustawy). W przypadku spowodowania przez właściciela gruntu zmian stanu wody na gruncie, które to zmiany szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 234 ust.3 ustawy). Przy tym zgodnie z art. 234 ust. 5 postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.

Jaw wskazuje organ nie można zasadnie twierdzić, że doszło na działce nr [...] do zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla działek sąsiednich. Jedynym działaniem, które w tym kontekście mogłoby być rozpatrywane i na które zresztą wskazuje Odwołująca, jest budowa sali gimnastycznej na tym terenie i odprowadzenie wód opadowych z dachu tej sali na tereny zielone w południowej części działki, graniczące z terenem działki [...], stanowiącej własność Wspólnoty. W ocenie Kolegium rację ma organ I instancji, że to zdarzenie obecnie nie może być kwalifikowane jako zmiana stosunków wodnych na tym gruncie. Budowa sali gimnastycznej miała miejsce w 2012 r. Została ona wykonana zgodnie z projektem budowlanym, co dotyczy również sposobu zagospodarowania wód opadowych. W czasie, kiedy sala była realizowana nie było jeszcze budynków Wspólnoty, które powstały dopiero w 2016 r. Zatem ukształtowanie oraz stopień utwardzenia terenów sąsiednich w ówczesnym czasie było inne niż obecnie i to w odniesieniu do takiego a nie innego zagospodarowania i ukształtowania terenu zaprojektowano sposób zagospodarowania wód opadowych na terenie działki nr [...]. Okoliczność, że było już wówczas wydane pozwolenie na budowę osiedla na działce nr [...] jest w tym kontekście irrelewantna. Kwestia stosunków wodnych należy bowiem do sfery faktów i właściwe są tu wyłącznie okoliczności zachodzące w terenie, a nie mogące w przyszłości mieć miejsce w świetle wydanych aktów stosowania prawa. Należy podkreślić, że z akt sprawy, ani też z oświadczeń stron wyrażonych w czasie przeprowadzonych oględzin, nie wynika w żaden sposób, aby przed rokiem 2016 dochodziło do zalewania działki nr [...] wodami opadowymi z terenu działki nr [...]. Z wniosku Wspólnoty, złożonego w dniu 29 czerwca 2021 r. wynika, ze sytuacja taka ma miejsce od 5 lat, tj. od 2016 r., a zatem od czasu zrealizowania inwestycji na działce nr [...]. Wynika z tego, że do czasu realizacji inwestycji na terenie działki nr [...] sposób zagospodarowania wód opadowych na działce nr [...] był wystarczający, natomiast to realizacja inwestycji polegającej m. in. na obniżeniu poziomu działki, budowie muru oporowego, utwardzeniu znacznej części terenu oraz wymianie ogrodzenia spowodowała problemy z zalewaniem terenu Wspólnoty.

W ocenie Kolegium zasadnie organ I instancji przyjął, że stan wody na działkach, jaki został ustalony po wybudowaniu i oddaniu do użytkowania sali gimnastycznej w 2012 r. należy traktować nie jako zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla działek sąsiednich, ale jako podlegający ochronie ustabilizowany stan wody na gruncie, stanowiący punkt wyjścia w prowadzonym obecnie postępowaniu. Należy bowiem wskazać, że wybudowanie hali sportowej wraz z odprowadzeniem wód opadowych na zielone tereny wokół szkoły nie było w żaden sposób kwestionowane przez właścicieli działek sąsiednich aż do momentu wszczęcia niniejszego postępowania 9 lat później. Nie bez znaczenia jest też fakt, że w międzyczasie doszło do istotnych zmian ukształtowania i stopnia utwardzenia terenu działki sąsiedniej nr [...], której właściciel obecnie powołuje się na szkody związane z zalewaniem jego terenu. Do czasu dokonania tych zmian żadne problemy z odprowadzeniem wód opadowych z terenu szkoły nie były zgłaszane, nie powołano ich również w toku niniejszego postępowania. W ocenie Kolegium z materiału dowodowego sprawy w sposób przekonujący wynika, że zmiany dokonane w związku budową osidla na działce nr [...] mają istotny wpływ na ocenę stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. W ramach inwestycji doszło do niwelacji terenu, utwardzenia jego części pod dojazdy i dojścia do budynków oraz obniżenia terenu w związku z budową garażu podziemnego. Spowodowało to zatem zmianę ukształtowania terenu, która z pewnością - co można stwierdzić nawet bez wiadomości specjalnych - zmieniła zarówno możliwość retencjonowania wody na tym terenie, jak i siłę spływu z działki sąsiedniej. Należy również wskazać na fakt wymiany przez podmiot budujący osiedle na działce [...] ogrodzenia pomiędzy jego terenem a działką nr [...]. Wcześniej było to ogrodzenie posadowione na fundamentach, obecnie znajduje się tam ogrodzenie na betonowych prefabrykatach, które nie są wkopane w grunt. Również ta okoliczność stanowi zmianę w stosunku w terenie, która dotyczy trasy spływu wód z terenu położonego wyżej na działkę znajdującą się poniżej. Z powyższego wynika, że w okresie pomiędzy realizacją inwestycji, na którą wnioskodawczym wskazuje jako na zmieniającą stosunki wodne a chwilą obecną doszło do szeregu działań, które zmieniały stosunki wodne w przedmiotowym terenie. Obecnie zatem nie sposób stwierdzić, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy szkodami na terenie Wspólnoty a wybudowaniem sali gimnastycznej w roku 2012. Sekwencja czasowa zdarzeń przeczy istnieniu takiego związku, bowiem problemy z zalewaniem terenu działki nr [...] zaczęły się dopiero po realizacji inwestycji na jej terenie. W ocenie Kolegium przesądza to, iż stan, który ustalił się na tym terenie w 2012 r. uznać należy za ustabilizowany i podlegający ochronie. Z kolei ponieważ później na działce nr [...] nie dochodziło już do żadnych zmian mogących wpłynąć na stosunki wodne, brak jest podstaw do stosowania art. 234 ust. 3 u.p.w. względem jej właściciela.

Stwierdzenie, że nie doszło do zmiany stosunków wodnych względem istniejącego ustabilizowanego stanu wody na gruncie determinuje wniosek, że brak jest podstaw aby badać zakres i kierunek spływu wód z działki nr [...] na działkę nr [...] oraz wpływ tego spływu na ewentualne szkody na działce położonej niżej. Nie jest bowiem kwestią sporną, że po roku 2012 r właściciel działki nr [...] nie dokonywał już na niej żadnych dalszych zmian. Z tego względu zasadnie organ I instancji odstąpił od powoływania biegłego w przedmiotowej sprawie. Należy zwrócić uwagę na okoliczność, że co do zasady, w orzecznictwie sadów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, że z reguły w sprawach ze stosunków wodnych będzie konieczne przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Niemniej wobec treści art. 84 § 1 k.p.a. nie jest to powinność bezwarunkowa.

NSA podkreśla, iż wymóg przeprowadzenia opinii biegłego pojawia się w sytuacji, gdy wyjaśnienie sprawy przekracza wiedzę i doświadczenie pracowników organu. Natomiast w tej sprawie organ I instancji wskazał, że sprawę analizował pracownik, który posiada wykształcenie w zakresie inżynierii wodnej i zarządzania zasobami wodnymi, posiada wiedzę z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej, dwudziestoletnie doświadczenie w prowadzeniu spraw związanych z naruszeniem stosunków wodnych i tym samym dysponuje wiadomościami specjalnymi potrzebnymi do rozstrzygnięcia sprawy. Wobec tego w sprawie niniejszej nie było konieczne powołanie biegłego, skoro niezbędne wiadomości posiadał pracownik organu badający sprawę. Podobnie wypowiedział się WSA w Krakowie, który w wyroku z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1233/19 stwierdził, iż: "W składzie organów funkcjonują specjaliści z określonych dziedzin, którym powierzono rozpatrywanie i rozstrzyganie problemów powstałych na tle konkretnych spraw administracyjnych. Nie można zatem automatycznie przesądzać, by regułą stawało się powoływanie przez te organy biegłych w zakresie rozpatrywanych przez nie spraw". Analogicznie wypowiedział się również WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 11 kwietnia 2018 r., II SA/Go 1066/17: "Organ administracji nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez sam organ".

Jak wskazuje organ - ponieważ w sprawie brał udział pracownik organu posiadający wiadomości specjalne z zakresu inżynierii środowiska o specjalności zaopatrzenie w wodę, usuwanie i unieszkodliwianie ścieków i odpadów oraz ochrona jakości wód, a także ze względu na okoliczność, że brak jest w sprawie zdarzenia, które mogłoby być kwalifikowane jako naruszenie stosunków wodnych na działce nr [...], nie było podstaw, aby w sprawie tej powoływać biegłego. Podkreślić należy, że zakres sprawy określa wniosek strony, zatem w tym przypadku sprawa dotyczyła naruszenia stosunków wodnych przez właściciela działki nr [...]. Inne okoliczności mogące mieć wpływ na powstawanie szkód na terenie działki nr [...] oraz kwestie rozwiązań jakie tym ewentualnym okolicznościom mogłyby przeciwdziałać, pozostają poza granicami niniejszego postępowania.

Na podsumowanie stwierdzono, że skoro w świetle art. 234 p.w. nie wykazano, aby na działce nr [...] doszło do szkodliwej zmiany stanu wód, prawidłowo organ I instancji odstąpił od nałożenia obowiązków na właściciela tej działki.

Odnosząc się na zakończenie do zarzutu odwołania, dotyczącego konieczności wyłączenia Prezydenta Miasta Krakowa z udziału w sprawie na podstawie art. 24 k.p.a., Kolegium wyjaśniło, że zapatrywanie wskazujące na konieczność wyłączenia organu jednostki samorządu terytorialnego od załatwienia sprawy, w której jednostka ta jest stroną wyrażono m.in. w wyrokach NSA z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. I OSK 455/09,; WSA w Olsztynie z dnia 13 maja 2014 r. sygn; WSA w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. II SA/Lu 1256/16 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W sprawie o sygn. I OSK 455/09, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zarówno z istoty zasady prawdy obiektywnej, jak i z wykładni systemowej przepisów o wyłączeniu pracownika oraz organu od udziału w postępowaniu niezbicie wynika, iż intencją ustawodawcy było niedopuszczenie do sytuacji, w której mogłyby występować wątpliwości, co do bezstronności - zainteresowania w rozstrzygnięciu sprawy - zarówno pracowników organu administracji, jak i samego organu. Oznacza to, iż niedopuszczalne jest prowadzenie zarówno przez organy gminy, jak i organy innych jednostek samorządu terytorialnego postępowania administracyjnego i wydawanie decyzji administracyjnej w przypadku, gdy stroną tego postępowania, a więc adresatem decyzji, ma być dana jednostka samorządu terytorialnego. Organy gminy oraz organy pozostałych jednostek samorządu terytorialnego podlegają, mimo uchylenia art. 27a k.p.a., wyłączeniu od załatwienia sprawy, której stroną jest dana jednostka samorządu. Podstawą tego wyłączenia jest art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.

W aktualnym orzecznictwie dominuje pogląd, że brak jest wyraźnej normy, wzorem uchylonego art. 27a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), wyłączającej organ jednostki samorządu terytorialnego od orzekania w sprawie, w której ta jednostka jest stroną. Co do zasady więc, organ jednostki samorządu terytorialnego może wystąpić w charakterze nosiciela imperium w stosunku do własnej jednostki. Wskazuje się w judykaturze, że spór o możliwości orzekania przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie dotyczącej mienia tej jednostki ma swoje podłoże m.in. w podziale na sferę imperium (wykonywanie władztwa administracyjnego) oraz dominium (wykonywanie prawa własności i innych praw majątkowych i. Jeżeli przyjmiemy ścisłe rozdzielenie tych sfer, to należy mieć na uwadze, że organ administracji publicznej rozpoznając sprawę administracyjną kieruje się zasadą legalizmu oraz prawdy obiektywnej (art. 6 i

k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP). Organ administracji publicznej, wykonując kompetencje, do jakich został powołany, nie reprezentuje i nie broni własnego interesu prawnego. Wykonywanie administracji publicznej może prowadzić do przysporzenia korzyści państwu lub wspólnocie samorządowej, ale zawsze związane jest to z realizacją zadań publicznych, nigdy zaś z celem samym w sobie. Kompetencję organów administracji publicznej do realizacji zadań publicznych należy wiązać z obowiązkiem ich realizacji, a nie z ochroną własnego interesu prawnego. Innymi słowy, to, że decyzja dotyczy praw majątkowych jednostki samorządu terytorialnego, nie może mieć jakiegokolwiek wpływu na treść podejmowanej decyzji. W obecnym stanie prawnym nie ma odpowiednika art. 27a k.p.a., z kolei przepisy art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. dotyczą wprost sytuacji, w której pracownik organu jest osobiście zainteresowany w rozstrzygnięciu. Mając na uwadze wykładnię systemową oraz wskazany podział na sferę imperium i dominium trzeba przyjąć, że obowiązek dbania przez wójta o dobro gminy (jako jej przedstawiciela oraz pracownika) nie może być rozumiany w ten sposób, że wójt wykonując uprawnienia władcze może kierować się innymi kryteriami niż określone w relewantnych przepisach prawa materialnego. W przeciwnym razie wójt naraziłby się na odpowiedzialność karną, w tym w postaci tzw. przestępstwa urzędniczego z art. 231 Kodeksu karnego. Stąd też wójt, burmistrz (prezydent miasta) może wystąpić w charakterze nosiciela imperium w stosunku do własnej gminy. Wówczas wykonuje on funkcję organu administracji publicznej. Wyprowadzanie wyłączenia organu samorządu terytorialnego w drodze wykładni, w następstwie prowadzące do pozbawienia kompetencji organu samorządu terytorialnego nie znajduje podstaw. Poza tym, ustawodawca, kiedy chce wyłączyć możliwość orzekania przez prezydenta miasta o prawach majątkowych gminy, czyni to w sposób wyraźny i jednoznaczny, jak ma to miejsce np. w art. 124 ust. 8 oraz art. 142 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepisy regulujące kompetencje organów do wydania decyzji administracyjnej muszą być rozumiane ściśle, stąd brak jest podstaw prawnych do przyjęcia w drodze sądowej wykładni tych przepisów, że dany organ jest wyłączony od rozpatrywania określonej kategorii spraw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 1539/18 i przywołane tam bogate orzecznictwo sądowe, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Akceptując w pełni drugi z przedstawionych wyżej nurtów orzecznictwa Kolegium podkreśliło, że wyraźnie rozróżnia wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu (art. 24) oraz wyłączenie organu administracji od załatwienia określonej sprawy (art. 25). Z tego względu nie można do organu stosować przepisów o wyłączeniu pracownika organu administracyjnego. Rozróżnienie podstaw wyłączenia "pracownika organu", od sytuacji w jakich następuje wyłączenie od załatwienia sprawy "organu administracji" jest istotne nie tylko ze względu na przesłanki takiego wyłączenia, ale i skutki prawne takiego wyłączenia. Zróżnicowanie konsekwencji wyłączenia pracownika (art. 26 § 1 k.p.a.) od skutków wyłączenia organu (art. 26 § 2 k.p.a.) wskazuje, że ani strona postępowania, ani sam organ nie mogą żądać wyłączenia organu z innych przyczyn, nie wymienionych w art. 25 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2017 r. sygn.I OSK 1077/17, dostępny w CBOSA). Zgodnie z art. 25 § 1 k.p.a. wyłączenie organu może nastąpić tylko, gdy sprawa dotyczy interesów majątkowych osób wymienionych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a., a niewątpliwie taka sytuacja nie zachodziła w okolicznościach rozpoznawanej sprawy w przypadku Prezydenta Miasta Krakowa.

Opisaną wyżej decyzje zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wspólnota Mieszkaniowa przy [...] w Krakowie, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie:

1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez:

< wydanie decyzji administracyjnej bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia przesłanek opisanych w art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, tj. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób pełny i z pominięciem obowiązku uzyskania opinii biegłego oraz pozyskania wiadomości specjalnych,

< nieustalenie w toku postępowania jaki był stan wód przed wybudowaniem Sali gimnastycznej na terenie działki nr [...] obr. [...] i jaki po wybudowaniu tej sali, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne,

< nieustalenie w toku postępowania jaki był stan wód przed wybudowaniem osiedla na działce [...] obr [...] i jaki po wybudowaniu tego osiedla oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne,

< nieustalenie w toku postępowania czy ukształtowanie i stopień utwardzenia terenów sąsiednich przed wybudowaniem Sali, po wybudowaniu Sali a przed wybudowaniem osiedla oraz po wybudowaniu osiedla różniły się,

< nieustalenie czy to budowa osiedla spowodowała zmianę ukształtowania terenu i zmieniła sposób retencjonowania wody na tym terenie jak i siłę spływu z działki sąsiedniej (tj. Szkoły),

< nieustalenie czy zmiana konstrukcji ogrodzenia na granicy obu działek miała wpływ na stosunki wodne,

< nieustalenie czy problemy z zalewaniem działki Wspólnoty zaczęły się dopiero po budowie osiedla,

< poczynienie wyżej wymienionych ustaleń bez jakichkolwiek dowodów - w szczególności opinii biegłego,

< przyjęcie, że uzyskane pozwolenie na budowę osiedla było bez znaczenia dla stosunków wodnych wytworzonych przez powstanie Sali gimnastycznej,

< dokonanie wewnętrznie sprzecznych ustaleń - tj. przyjęcie, że wybudowanie Sali gimnastycznej w 2012 r. spowodowało zmianę stosunków wodnych na terenie działki nr [...] obr[...] i działki nr [...] obr. [...], a jednoczesne przyjęcie, że do zmian nie doszło (z uwagi na przyjęcie, że zmiany z 2012 r. są czasowo odległe, a przez to nieistotne dla postępowania);

< pozostawienie bez wyjaśnienia, dlaczego od przełomu kwietnia i maja 2017 r. obserwowane są szkody na terenie należącym do Strony (dz. nr [...] obr [...]) i czy szkody te wiążą się z budową Sali gimnastycznej na terenie działki nr [...] obr[...].

2. Art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez odmowę uwzględnienia przez Organ II instancji złożonego przez Skarżącą wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ze stosunków wodnych na okoliczności podniesione w odwołaniu, a także poczynienie ustaleń swobodnych, bez oparcia wniosków na dowodach,

3. Art. 138 § 2 art. 8 § 1 i 2 w zw. z art. 9 w zw. z art. 10 § 1 i 2 w zw. art. 79a § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji I instancji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania wobec uniemożliwienie Stronie pełnego przeprowadzenia postępowania dowodowego (wyjaśniającego) przez Organ I instancji, poprzez:

+ wbrew obowiązkom z art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz 9 k.p.a. niepoinformowanie Strony przez Organ I instancji o konieczności dopuszczenia i przeprowadzenia opinii z dowodu biegłego z zakresu spraw wodnych (z uwagi na sprzeczność stanowisk stron w sprawie, ustalony pogląd doktryny w tej dziedzinie, a także fakt, że Strona działała bez pełnomocnika zawodowego),

+ wbrew obowiązkowi z art. 79a § 1 k.p.a. Organ I instancji w zawiadomieniu z 6 grudnia 2021 r. nie poinformował Strony o brakujących ustaleniach w sprawie (które mogły być uzupełnione właśnie wnioskiem o opinię biegłego)

- co ostatecznie doprowadziło do sytuacji, w której Strona w żadnej z instancji nie mogła uzyskać opinii biegłego, zaś o tę opinię musiała wnioskować dopiero na etapie odwołania (co wypacza sens postępowania dwuinstancyjnego),

4. Art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia do decyzji administracyjnej w sposób uniemożliwiający skuteczna weryfikację prawidłowości ustaleń Organu (zarówno I jak i II instancji), a to:

< poprzez wskazanie w uzasadnieniu (str. 6 in fine uzasadnień decyzji obu Organów), że "sprawę analizował pracownik, który posiada wykształcenie w zakresie inżynierii środowiska i tym samym dysponuje wiadomościami specjalistycznymi, niedostępnymi przeciętnie wykształconemu człowiekowi" - co miało uzasadniać odstąpienie od zasięgnięcia opinii biegłego, podczas gdy organ nie wskazał, o którego pracownika chodzi, jakie dokładnie wykształcenie ów pracownik posiada i w jakiej specjalizacji, jaka była metodologia owej analizy, jakie wnioski powzięto (słowem - wszystko co winna zawierać opinia biegłego), pozostawienie bez wyjaśnienia w uzasadnieniu, dlaczego od przełomu kwietnia i maja 2017 r. obserwowane są szkody na terenie należącym do Strony (dz. nr [...] obr [...] i czy szkody te wiążą się z budową Sali gimnastycznej na terenie działki nr [...] obr. [...] - a to było głównym merytorycznym przedmiotem sprawy,

< pozostawienie bez wyjaśnienia, dlaczego zdaniem Organu II instancji fakt występowania w obrocie prawnym pozwolenia na budowę osiedla było dla sprawy bez znaczenia - podczas gdy okoliczność ta jest kluczowa (albowiem Gmina budując salę gimnastyczną - wiedziała, że osiedle powstanie, a więc musiała się liczyć ze skutkami ewentualnej zmiany stosunków wodnych),

< niewypowiedzenie się w zasadzie co do żadnego z oświadczeń Strony - czy to w zakresie powstawania szkód, ich przyczyn i skutków wybudowania Sali gimnastycznej;

5. Art. 24 § 1 pkt 1, 7, § 3 k.p.a. poprzez pominięcie obowiązku wyłączenia pracowników Organu administracji publicznej I instancji od udziału w sprawie, z uwagi na fakt, że pozostają oni z jedną stron (tj. z Gminą Miejską Kraków oraz Szkołą Podstawową nr [...] w Krakowie) w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na prawa lub obowiązki, a z duża pewnością, że pozostawanie w tych relacjach może mieć wpływ na bezstronność pracownika - co z kolei mogło prowadzić do wydania zaskarżonej decyzji Organu I instancji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. lub w warunkach wymagających wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.);

Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie istotne przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię, a to art. 234 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo wodne polegającą na uznaniu, że zmiany, które miały miejsce w roku 2012 są "odległe w czasie" i miały miejsce "daleko w przeszłości" i w związku z tym wymykają się one kontroli prowadzonej pod kątem art. 234 Prawa wodnego (oraz są ustabilizowanym stanem wody na gruncie), a także przyjęcie, że spostrzeżone szkody nie są związane z działaniami Gminy.

Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 3 stycznia 2022 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zastosowanie przez Sąd art. 145a § 1 p.p.s.a. (z uwagi na okoliczności sprawy i zagrożenie postępujących zniszczeń terenu Wspólnoty), tj. zobowiązanie Organu I instancji do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem Skarżącej, względnie zobowiązanie Organu I instancji do zasięgnięcia opinii biegłego specjalisty z zakresu stosunków wodnych na okoliczność:

- stwierdzenia czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie (tj. na działce [...] obr. [...] oraz dz. [...]/obr. [...]) związanych z wybudowaniem na działce nr [...] obr[...] Sali gimnastycznej a wpływających na działkę nr [...] obr. [...],

- stwierdzenia kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała,

- stwierdzenia jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu,

- stwierdzenia jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie (tj. na działce [...] obr. [...]) oraz dz. [...], obr. [...] - przed wybudowaniem osiedla i po jego wybudowaniu,

- czy problemy związane z przedostawaniem się wody z działki nr [...] obr. [...] mogły mieć miejsce także przed wybudowaniem osiedla czy także po,

- stwierdzenia czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich, tj. czy powoduje lub może z pewnością prawdopodobieństwa powodować powstanie szkody po stronie dz. nr [...] obr[...],

- czy pomiędzy zmianą a szkodą istnieje związek przyczynowo - skutkowy,

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 27 lipca 2022 r. (k – 81) niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego, jak również inne niż określone w pkt 5 akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 6). Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna i w konsekwencji prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zasługują na uwzględnienie podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszeń prawa materialnego a to art. 234 ust 1 pkt 2 ustawy prawo wodne a także procedury administracyjnej w szczególności art. 7 , art 77 § 1 , art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postepowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 30 , poz. 168 z późn. zm.).

Stosownie do art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r prawo wodne (Dz.U.2021.2233 t.j. z dnia 2021.12.03)

1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane.

5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.

W pełni zgodzić się należy z argumentami skargi, że uregulowanie wynikające z art. 234 ust 1 pkt 2 prawa wodnego ma charakter bezwzględny i nie jest uzależnione od tego czy na nieruchomości sąsiedniej wystąpi szkoda czy też nie. Takie naruszenie zakazu ustawowego może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego w wyniku, którego możliwe jest wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (alternatywny sposób załatwienia sprawy). Prowadzone postępowanie administracyjne powinno, zatem zmierzać do wyjaśnienia i ustalenia czy istnieją podstawy do nałożenia na właściciela obowiązków określonych w art. 234 ust 3 prawa wodnego. W tej normie prawnej mowa o każdej zmianie stanu wód, która pociąga za sobą szkodliwe skutki dla sąsiednich nieruchomości. Ustawa prawo wodne dotyczy szeroko rozumianych "stosunków wodnych " a z wymienionymi w art. 234 ustawy nagannymi działaniami właściciela wobec gruntów sąsiednich wiąże określoną odpowiedzialność. Organ administracji ma, zatem obowiązek zastosować art. 234 ust 3 w przypadku stwierdzenia zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 234 ust 1 pkt 1 i 2 a następnie nałożyć w drodze decyzji administracyjnej sankcję za spowodowanie zmiany stosunków wodnych. Podobne stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lutego 2007 r (mającym również zastosowanie do aktualnego stanu prawnego) , sygn. akt II SA/KR 3049/03 , w którym wyjaśnił, że : zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), może mieć miejsce w przypadku stwierdzenia, iż zachodzi którakolwiek z okoliczności wymienionych w ust. 1 tej normy. Sankcja przewidziana w ust. 3 nie dotyczy natomiast sytuacji unormowanej w ust. 2, ponieważ unormowano tam obowiązki właściciela gruntu dotyczące usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody powstałych na skutek działań osób trzecich lub wskutek przypadku, niezależnie od woli właściciela gruntu. Nałożenie obowiązku wynikającego z ust. 3 ustawy musi być zatem poprzedzone ustaleniem, że właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie, zwłaszcza kierunek odpływu wody opadowej, lub kierunek odpływu wody ze źródeł, bądź też, że odprowadza wody lub ścieki na grunty sąsiednie.

Oceniając dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie stwierdzić należy że organy nie zbadały należycie czy spełnione zostały przesłanki art. 234 ust 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r prawo wodne do wydania decyzji, nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, w kontekście możliwego odprowadzania przez niego wód (ust. 1 pkt 2 ) na działkę skarżącej. Organy nie przeprowadziły kompleksowego postępowania a także nie dokonały prawidłowej wykładni powołanego przepisu ustawy.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, a zatem z naruszeniem art. 7 , art. 77 § 1 i 80 k.p.a. W tym zakresie zasadne okazały się zarzuty skargi.

Kolegium w zaskarżonej decyzji przyznało, że z zasady sprawy z zakresu prawa wodnego są na tyle skomplikowane, że ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia (przede wszystkim zaś związku przyczynowego pomiędzy powstałą szkodą a poprzedzającymi ją działaniami właścicieli działek) wymaga posiadania wiadomości specjalnych.

Pogląd taki jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. II OSK 1621/13 (LEX nr 1794210) aktualnym również w obecnym stanie prawnym stwierdził, że "postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej uregulowania stosunków wodnych na gruncie, w tym ewentualnego nałożenia w trybie administracyjnym obowiązków na podstawie art. 29 ust. 3 p.w., z racji na jego specyfikę i skomplikowanie wymaga sięgnięcia do wiedzy specjalistycznej. Nie może ograniczać się wyłącznie do stwierdzenia wykonania określonych prac na gruncie. Organ musi ustalić oraz wykazać istnienie związku przyczynowo - skutkowego między dokonaną zmianą na działce a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą na gruncie sąsiednim. Wymaga to, co do zasady odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń. Celowe jest zatem w tej kategorii spraw dopuszczenie dowodu z opinii biegłego". Podobny pogląd wyraził NSA również w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. II OSK 1538/11 (LEX nr 1367319) aktualnym również w obecnym stanie prawnym: "Wydanie decyzji o nałożeniu lub o odmowie nałożenia sankcji określonej w art. 29 ust. 3 p.w. wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę dla sąsiadujących gruntów. Postępowanie takie wymaga wiedzy specjalistycznej i nie może ograniczyć się do stwierdzenia wykonania prac powodujących podwyższenie gruntu. Błędny jest przy tym pogląd, że wykonanie tego rodzaju prac powoduje automatycznie zmianę stosunków wodnych w rozumieniu przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 p.w.".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznało jednocześnie, że w okolicznościach niniejszej sprawy żadne wątpliwości nie zachodziły, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do przyjęcia, że brak naruszenia stosunków wodnych na działkach bowiem w sprawę wyjaśniał pracownik posiadający wiadomości specjalne z zakresu inżynierii środowiska o specjalności zaopatrzenie w wodę, usuwanie i unieszkodliwianie ścieków i odpadów oraz ochrona jakości wód. Trafnie jednak zarzuca strona skarżąca że pracownik ten nie został wymieniony z imienia i nazwiska, a wskazana specjalność nie w pełni przystaje do okoliczności problemu jaki należało wyjaśnić na działkach.

W ocenie Sądu pominięcie dowodu z opinii biegłego w sprawach z zakresu prawa wodnego powinno dotyczyć wyłącznie takich spraw, w których ocena przesłanek z art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne jest oczywista, jednoznaczna i nie wymaga wiadomości specjalnych z zakresy hydrologii i inżynierii wodnej. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, a zebrany w trakcie postępowania materiał dowodowy - po jego wszechstronnym rozważeniu - nie daje podstaw do jednoznacznej oceny stanu faktycznego. Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jest na tyle skomplikowany, że wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w trybie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne wymaga posiadania wiadomości specjalnych. Zamiast tego organ prowadzący postępowanie, w trakcie przeprowadzonych oględzin i rozprawy administracyjnej w dniach 13 lipca 2021 r i 30 listopada 2021 r ograniczył swoje czynności do zrelacjonowania stanowisk stron, odbierając oświadczenia od przedstawicieli Wspólnoty i Szkoły. Jednocześnie jednak zauważono, że teren działki [...] od strony zachodniej jest terenem zielonym porośniętym trawą o szerokości ok 4,25 m ze spadkiem w kierunku południowo zachodnim. Na budynku szkoły od strony zachodniej zlokalizowane są dwie rynny. Przy zachodniej ścianie sali gimnastycznej wykonana jest opaska z kostki brukowej o szerokości 60 cm. Podmurówka ogrodzenia pomiędzy działkami [...] i [...] wykonana jest z betonowych prefabrykatów osadzonych na powierzchni działki [...]. Podmurówka nie jest zagłębiona i posiada wysokość ok 20 cm. ( k – 22 i k - 68)

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne będą miały na względzie że zakaz odprowadzania wód o którym mowa w art. 234 ust 1 pkt 2 dotyczy głównie wód opadowych, które wskutek utwardzenia powierzchni nieruchomości, bądź jej zabudowy spływają na grunty sąsiednie, gdyż zmieniona jest powierzchnia gruntu w którą woda opadowa może wnikać w sposób naturalny. Odprowadzanie wód jest efektem działalności człowieka w przeciwieństwie do odpływu wód, który ma charakter naturalny. Właściciel nieruchomości przeprowadzający jakiekolwiek roboty budowane na swojej nieruchomości nie może do takiej sytuacji dopuścić, bowiem wody opadowe zobowiązany jest zagospodarować na własnym terenie. Jak wynika z twierdzeń strony skarżącej zachowany został termin 5 letni do wszczęcia postępowania, bowiem szkody zostały zauważone w 2017 r. (art. 234 ust 5 prawa wodnego).

Nie budzi wątpliwości, że w terenie na którym wybudowano salę gimnastyczną nastąpiła zmiana kierunku spływu wód w 2012 r i odprowadzane są z tej działki wody opadowe na grunt wokół szkoły, blisko granicy z działką strony skarżącej ( która jest niżej położona), wbrew bezwzględnemu zakazowi z art. 234 ust 1 pkt 2 prawa wodnego. We wniosku inicjującym postępowanie Wspólnota Mieszkaniowa zarzucała sąsiedniej Szkole, że brak "profesjonalnego odprowadzania wody". Jak dalej wskazuje skarżąca : "obecnie wody opadowe z połowy dachu hali odprowadzane są przez dwie rynny skierowane bezpośrednio w kierunku zalewanego osiedla przy ul [...] w Krakowie " ..."poprzez całkowite uszczelnienie powierzchni (dach hali) w sposób drastyczny zwiększyła się ilość wód opadowych kierowanych na działkę osiedla, a ich natężenie spotęgowane jest tym, że są odprowadzane tylko dwoma rynnami". (zdjęcia k – 55-58 akt adm.) Tych okoliczności organ w dostateczny sposób nie poddał ocenie, w zaskarżonej decyzji, przez co naruszył art. 107 § 3 kpa. Takie działanie właściciela wymaga wyjaśnienia i reakcji ze strony organu.

Zdaniem organu wyłącznie zestawienie czasowe dwóch inwestycji : budowy sali gimnastycznej (2012 r) i budowa osiedla (później) wyłącza możliwość uznania że doszło do zmiany stanu wody na gruncie. Ponadto, skoro nie ma udowodnionej szkody i związku przyczynowego, to nie może być mowy o nakazaniu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W tym względzie stwierdzić należy, że organ nie sprostał wymogom art. 234 ustawy prawo wodne. Prezentowane rozumowanie organu jest błędne, bowiem nie zbadano czy doszło do zakazanej i szkodliwej zmiany stosunków wodnych poprzez odprowadzanie wód a samo wydanie decyzji w tych okolicznościach nie wymaga udowodnienia szkody.

Organ rozstrzygając w kwestii odpowiedzialności związanej ze zmianą stosunków wodnych ustali przy pomocy wszelkich dopuszczalnych środków dowodowych, w tym ponownych oględzin nieruchomości i opinii biegłego, czy właściciel nieruchomości [...] obr [...] odprowadza bądź odprowadzał wody na grunt sąsiedni – to jest na dz. ew. [...] i w jaki sposób . Jaki stan na aktualne stosunki wodne miały inwestycje na działce [...] obr [...] (obniżenie poziomu działki, budowa muru oporowego, utwardzenie znacznej części terenu, ogrodzenie). Następnie organ dokona oceny dowodów i rozstrzygnie czy jest potrzeba wykonania stosownych urządzeń zapobiegających szkodom (np. dodatkowe prace odwodnieniowe, studzienki chłonne ), ewentualnie gdzie i przez kogo mają być wykonane.

Podniesiony zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 ,7, § 3 k.p.a. jest bezzasadny. Organ rozpoznający sprawę nie podlega wyłączeniu, bowiem wykonuje kompetencje do jakich został ustawowo powołany (sfera imperium), a jednocześnie nie reprezentuje mienia jednostki gminnej w ramach wykonywania prawa własności i innych praw majątkowych (sfera dominium).

Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a i 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 poz. 2325) . O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.