Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 80/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 12, art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi G. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Wojewody [...] na rzecz skarżącej G. P. sumę pieniężną w wysokości 2500 ( dwa tysiące pięćset ) złotych; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej G. P. kwotę 497 ( czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 31 sierpnia 2017 r. G. P. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci N. P., D. P., O. P. i O. P. na okres świadczeniowy 2017/2018. Wniosek ten Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej przekazał Marszałkowi Województwa pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r., a do organu wniosek wpłynął w dniu 6 września 2017 r.

W dniu 21 października 2019 r. do Wojewody wpłynęło pismo skarżącej z dnia 7 października 2019 r., w którym wskazała, że nie zostały rozpoznane jej wnioski o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okresy świadczeniowe 2017/2018 i 2018/2019 oraz w którym wniosła również o rozpatrzenie jej wniosku na bieżący okres świadczeniowy, tj. 2019/2021.

Następnie pismem z dnia 6 maja 2020 r. , które wpłynęło do Wojewody w dniu 8 maja 2020 r. ( data wpływu ujęta w RWP) skarżąca podniosła kwestię nierozpatrzenia jej wniosków , w tym na wskazany okres świadczeniowy.

W dniu 13 lipca 2020 r. G. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2017/2018, żądając stwierdzenia, że organ prowadził postępowanie przewlekle, stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 3000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ nie dochował ustawowych terminów załatwienia sprawy, przez okres 3 lat nie doręczył decyzji, jak również nie ustosunkował się do składanych ponagleń. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżąca uzasadniła okolicznością, że przewlekłość postępowania ma charakter ciągły, organ lekceważy wnioski i ponaglenia skarżącej, prowadzi postępowanie opieszale, nie informując strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niewniesienie przez skarżącą ponaglenia do właściwego organu, ewentualnie o oddalenie skargi.

Wojewoda wskazał, że przejął zadania dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od Marszałka Województwa dopiero od dnia 1 stycznia 2018 r. na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin. Po zakończeniu etapu organizacyjnego, związanego z przejęciem w/w zadania, przystąpił do weryfikacji akt spraw zgodnie z kolejnością ich przekazania.

Informacją z dnia 31 lipca 2020 r. nr [...] poinformowano stronę o przyznaniu świadczenia wychowawczego w wysokości po 500 zł miesięcznie na O. P. i O. P. - na okres od 1. 10. 2017 r. do 28.02. 2018 r. oraz od 1.08.2018r. do 30.09.2018 r. , na D. P. - na okres od 1. 03. 2018 r. do 30.04.2018r. ( do dnia 30.04.2018 r. - z uwagi na osiągnięcie pełnoletności przez N. P.). W okresie, w którym stwierdzono pierwszeństwo po stronie norweskiej, na w/w dzieci przyznano świadczenie wychowawcze w postaci dodatku dyferencyjnego w wysokości 78,95 zł.

W zakresie wniosku na N. P. organ oczekuje na dokumenty, które pozwolą na zakończenie postępowania. Z uwagi na to, że w tym przypadku świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego, pismem z dnia 21 lipca 2020 r. strona wezwana została do przesłania dokumentów potwierdzających dochody netto członków rodziny. Strona odebrała wezwanie w dniu 27 lipca 2020 r., lecz organ nie otrzymał jeszcze żądanych dokumentów.

W ocenie organu w sprawie nie zachodził szczególny przypadek zwłoki uzasadniający przyznanie na rzecz skarżącej określonej sumy pieniężnej. Nadto żądanie strony w tym zakresie nie zostało w żaden sposób uzasadnione.

Przy piśmie z dnia 11 stycznia 2021 r. ( data stempla pocztowego) Wojewoda uzupełnił akta administracyjne o decyzję z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr [...], którą odmówił skarżącej przyznania świadczenia wychowawczego na N. P. na okres od 1.10.2017 r. do 28.02.2018 r. oraz świadczenia wychowawczego w postaci dodatku dyferencyjnego na okres od 1.03.2018 r. do 11.04.2018 r. , a także świadczenia wychowawczego w postaci dodatku dyferencyjnego na D. P. na okres od 1.05.2018 r. do 31.07.2018 r. oraz świadczenia wychowawczego na okres od 1.08.2018 r. do 30.09. 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Skarżąca poprzedziła wniesienie skargi ponagleniem, za jakie należy uznać jej pismo z dnia 7 października 2019 r. (wpływ do organu w dniu 21 października 2019 r.), które w swej treści zawierało wskazanie, że skarżąca nie otrzymała rozstrzygnięcia w sprawie jej wniosków o przyznanie świadczeń wychowawczych na kolejne okresy świadczeniowe, w tym 2017/2018 , z jednoczesnym żądaniem rozpatrzenia jej wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres 2019/2021. Potwierdzeniem charakteru ww. pisma było pismo skarżącej z dnia 6 maja 2020 r., w którym skarżąca, odnosząc się swego pisma z dnia 7 października 2019 r. (określając je jako pismo ponaglające) ponownie wniosła o rozpatrzenie jej wniosków, w tym wniosku z dnia 31 sierpnia 2017 r. Wbrew twierdzeniom organu pisma skarżącej nie były jedynie prośbą o rozpatrzenie jej wniosków. W piśmie z dnia 6 maja 2020 r. skarżąca wyraźnie wskazuje, że podejmie środki prawne w przypadku nie załatwienia jej wniosku. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku organu o odrzucenie skargi.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Skarżąca we wniesionej skardze zarzuca organowi przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie świadczenia wychowawczego.

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." przewlekłość zachodzi w sytuacji, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Na wstępie wyjaśnić zatem należy, że możliwość uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania poprzez stwierdzenie przez sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczy także sytuacji, kiedy organ administracji publicznej przewlekle prowadził postępowanie w dniu wniesienia skargi - wobec czego skarga ta była uzasadniona - jednak w dacie orzekania przez sąd wydał już stosowny akt lub dokonał czynności, wobec czego nie jest możliwe zobowiązanie go do wydania w określonym terminie aktu czy dokonania czynności.

Nowe brzmienie art. 149 § 1 p.p.s.a. nadano ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). W uzasadnieniu do projektu nowelizacji (druk sejmowy nr 1633/VII kadencja) stwierdzono: "W związku z powyższym proponuje się przyznanie sądom kompetencji do stwierdzania, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby zobowiązywania do wydania aktu lub dokonania czynności. Taka regulacja stworzy realny system ochrony obywateli przed przewlekłym prowadzeniem postępowania w powiązaniu z powołaną ustawą o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych. Sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostaje w bezczynności lub przewlekłości".

Intencją przeto ustawodawcy odczytaną z uzasadnienia projektu nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w aspekcie nadania nowej treści art. 149 p.p.s.a., było wzięcie pod rozwagę stanu sprawy administracyjnej z daty wnoszenia skargi, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

W świetle zatem art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. sąd oddala skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości.

Stanowisko takie znajduje potwierdzenie zarówno w piśmiennictwie (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, wyd. 5, 2017r. kom. do art. 149, uwaga II.1), jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 853/17, z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 3036/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 41/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).

W świetle powyżej poczynionych uwag należało stwierdzić, że skoro informację stanowiącą załatwienie sprawy z wniosku skarżącej z dnia 31 sierpnia 2017 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2017/2018, Wojewoda wydał w dniu 31 lipca 2020 r., a decyzję stanowiącą załatwienie tego wniosku w pozostałym zakresie w dniu 26 sierpnia 2020 r., natomiast skarga została wniesiona w dniu 13 lipca 2020 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) i wpłynęła do organu w dniu 14 lipca 2020 r., to na dzień wniesienia skargi postępowanie nie było zakończone. Brak było zatem podstaw do oddalenia skargi jedynie z tego względu, że organ zakończył postępowanie po dniu wniesienia skargi i przed wydaniem orzeczenia w niniejszej sprawie.

Dokonując oceny, czy organ prowadził postępowanie przewlekle, czyli dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy należy mieć na uwadze ogólne zasady prowadzenia postępowania administracyjnego oraz regulacje dotyczące terminów załatwienia sprawy, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Stosownie do art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Rozwinięcie zasady ogólnej z art. 12 § 1 k.p.a. zawierają przepisy art. 35 i art. 36 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś w myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Każdorazowe przekroczenie ww. terminów przez organ wiąże się z powstaniem tzw. obowiązku sygnalizacyjnego wobec stron postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że przewlekłe prowadzenie postępowania należy traktować jako stan sprawy, w którym organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania zachodzi wtedy, gdy organowi administracji będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Przewlekłość wynika z opieszałych, niesprawnych i nieskutecznych działań organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 34/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zachodzi tak rozumiana przewlekłość postępowania.

Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej przedmiotowego świadczenia w dniu 31 sierpnia 2017 r. Wniosek przekazany został Marszałkowi Województwa jako instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej, i wpłynął do tego organu w dniu 6 września 2017 r.

Wojewoda przejął zadanie dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od Marszałka Województwa od dnia 1 stycznia 2018 r. na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz.U. z 2017 r., poz.2407 ze zm. ).

Dopiero w dniu 23 listopada 2019 r., czyli prawie po dwóch latach od powyżej wskazanej daty, Wojewoda dokonał pierwszych czynności w sprawie - weryfikacji danych o wnioskodawczyni i członkach jej rodziny w systemie informatycznym ZUS, Rejestrze PESEL , Centralnym Wykazie Ubezpieczonych oraz Centralnej Bazie Beneficjentów.

Następnie , jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, w dniu 20 lipca 2020 r. Wojewoda wystosował do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej informację, że do sprawy skarżącej mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 1 lutego 2016 r. i nadal.

W dniu 21 lipca 2020 r. organ wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 14 dni dokumentów dotyczących dochodów męża skarżącej za rok 2016 r. oraz zaświadczenia dotyczącego zasiłku skarżącej z PUP za sierpień 2018 r. oraz jej PIT-y 11 za rok 2016 r.

Wojewoda załatwił sprawę w części poprzez wydanie informacji w dniu 31 lipca 2020 r., a decyzję , rozstrzygającą pozostałą część wniosku skarżącej, wydał w dniu 26 sierpnia 2020 r.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że wniosek złożony został w dniu 31.08.2017 r. , przekazany do Marszałka Województwa w dniu 6.09.2017 r., a Wojewoda przejął od Marszałka zadania obejmujące rozstrzygnięcie niniejszej sprawy z dniem 1.01.2018 r.

Z powyższego zestawienia wynika, że wniosek skarżącej procedowany był (wyłączając okres zawieszenia biegu terminów procesowych w okresie od 14 marca do 23 maja 2020 r. z uwagi na treść art. 15zzs ust. 1 pkt 6, wprowadzonego do ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - Dz.U. z 2020 r., poz. 568 i uchylonego z dniem 16 maja 2020 r.) przez 2 lata i dziewięć miesięcy, a przez samego Wojewodę 2 lata i pięć miesięcy. Wskazać też należy, że skarżąca nie powinna ponosić konsekwencji zmiany organu właściwego do rozpoznania jej wniosku i ewentualnych problemów organizacyjnych z tym związanych.

Choć z przywołanego przepisu art. 35 § 3 k.p.a. wynika, że sprawa powinna być załatwiona najpóźniej w ciągu 2 miesięcy, organ nie tylko nie załatwił sprawy w tym terminie, ale pierwszą czynność, tj. czynność weryfikacyjną, wykonał dopiero w dniu 23 listopada 2019 r. Nadmienić należy, że do ostatecznego załatwienia sprawy nie było niezbędne gromadzenie materiału dowodowego w dużo szerszym zakresie, niż uzyskany w toku dokonanych czynności weryfikacyjnych, skoro informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego skarżącej wydana została w dniu 31 lipca 2020 r., a do tego czasu organ nie przeprowadzał żadnych czynności wyjaśniających w sprawie, natomiast w wezwaniu z dnia 31 lipca 2020 r. organ zażądał jedynie dokumentów dotyczących dochodów męża skarżącej za rok 2016 oraz zaświadczenia dotyczącego zasiłku skarżącej z PUP za sierpień 2018 r. oraz jej PIT-y 11 za rok 2016, które to dokumenty musiały zostać złożone niezwłocznie przez skarżącą , skoro organ wydał decyzję merytoryczną już 26 sierpnia 2020 r.

W tej sytuacji załatwienia sprawy z opóźnieniem nie można w żadnym razie uznać za usprawiedliwione, bowiem organ nie podjął we właściwym czasie działań nakierowanych na uzyskanie materiału dowodowego pozwalającego na załatwienie sprawy, a uzyskawszy niezbędne dane bez uzasadnionej przyczyny zwlekał z wydaniem rozstrzygnięcia, które ostatecznie był w stanie wydać niemal natychmiast po wpłynięciu do organu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Także dopiero po wniesieniu ponaglenia zażądał informacji niezbędnych do kompletnego i całościowego załatwienia sprawy z wniosku skarżącej. Zdaniem Sądu świadczy to o tym, że organ nie przykładał jakiejkolwiek wagi do tego, w jakim terminie załatwi sprawę.

Z zestawienia wymienionych wyżej dat wpływu wniosku , podjęcia czynności merytorycznych w sprawie, a także wydania informacji i decyzji kończącej postępowanie oraz dzielącego te daty dużego odstępu czasowego wynika, że organ prowadził postępowanie w sposób opieszały, niesprawny i nieskuteczny.

Taki sposób prowadzenia postępowania nie może być zaakceptowany. W oczywisty i rażący sposób narusza on standardy sprawnego działania organów administracji publicznej, w tym zasady szybkości postępowania i koncentracji działań.

Jakiekolwiek zmiany organizacyjne dotyczące organu administracji nie mogą obciążać strony postępowania, skoro przepisy prawa sytuacji takich nie przewidują.

Tym samym stwierdzić należy, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), które jednocześnie miało charakter rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), bowiem czynności w sprawie organ podejmował w dużych odstępach czasowych, które nie miały żadnego usprawiedliwionego uzasadnienia.

Sąd uznał, że organ naruszył w sposób oczywisty i nieusprawiedliwiony zasadę szybkości postępowania, zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 k.p.a.), a także zasadę zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.).

W ocenie Sądu opisane wyżej okoliczności wskazują na kwalifikowaną formę naruszenia prawa, albowiem przekroczenie obowiązków zarówno w zakresie terminów załatwienia sprawy, jak i obowiązków sygnalizacyjnych z art. 36 k.p.a. było znaczne, niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Do przewlekłego prowadzenia postępowania nie przyczyniła się w żaden sposób skarżąca.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., uwzględnił skargę stwierdzając, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania ( pkt 1. sentencji wyroku).

Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 2. sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tej sytuacji ocenie podlegają okoliczności danej sprawy.

Instytucja sumy pieniężnej ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni funkcję prewencyjną (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 616). Przyjąć zatem należy, że jej celem jest m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie.

Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Stanowi ona bowiem swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś jej przyznanie powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego, jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania ( tak NSA w wyrokach z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1442/20, LEX nr 3088731, z dnia 24 września 2020 r. sygn. akt I GSK 1172/20, LEX nr 3062871). Suma pieniężna powinna wynagrodzić stronie niedogodności związane z wadliwym, opieszałym działaniem organu. W niniejszej sprawie skarżąca, mająca czworo dzieci, pozostając w stanie niepewności co do zasadności żądania objętego jej wnioskiem, pozbawiona była przez wiele miesięcy świadczeń wychowawczych oraz możliwości podejmowania ewentualnych decyzji finansowych związanych z możnością dysponowania kwotą świadczeń. Swoim postępowaniem w żaden sposób nie przyczyniła się do tak długiego procedowania sprawy. W ocenie Sądu przyznana suma pieniężna, stanowiąca pięciokrotność wysokości świadczenia wychowawczego, zrekompensuje skarżącej negatywne doznania spowodowane czasem nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu, związane z brakiem uzyskania należnych świadczeń. Przyznanie sumy pieniężnej w niniejszej sprawie jest ponadto, zdaniem Sądu, potrzebne dla zwalczenia wadliwego działania organu oraz w celu jego zdyscyplinowania.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za zasadne przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2500 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., uznając jej żądanie w wysokości 3000 zł za wygórowane (pkt 3. sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 4. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2018 r., poz.265). Na zasądzoną kwotę 497 zł składa się 480 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym oraz kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty od pełnomocnictwa.