Wyrok NSA, sygn. akt V SA 1360/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Teza: Jedynie w sytuacji, gdy dopełnienie wymogów formalnych przez dokument odmawiający wydania rekomendacji przez właściwą organizację kombatancką spowodowałoby uzyskanie opinii pozytywnej, uchybienie to mogłoby wpływać na odmienność oceny opartej na argumencie jej braku.

TEZY

Jedynie w sytuacji, gdy dopełnienie wymogów formalnych przez dokument odmawiający wydania rekomendacji przez właściwą organizację kombatancką spowodowałoby uzyskanie opinii pozytywnej, uchybienie to mogłoby wpływać na odmienność oceny opartej na argumencie jej braku.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Tadeusza Józefa Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 marca 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Tadeusz Józef Z. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 20 marca 2001 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z 4 listopada 1999 r. (...), mocą, której Skarżącemu odmówiono przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący ubiegał się o te uprawnienia z tytułu udziału w latach 1941-1942 w ZWZ, a od stycznia 1945 do stycznia 1945 - Armii Krajowej. Przyczyną niekorzystnych dla Skarżącego decyzji była odmowa uznania za wiarygodne dowodów, na jakich Skarżący opierał swój wniosek. Skarżący przedstawił oświadczenia dwóch świadków, z których jeden, Władysław K. został uznany za niewiarygodnego, ponieważ nie udowodnił własnego udziału w opisywanej działalności. Drugi ze świadków, Kazimiera S. w okresie, który poświadcza, przebywała w więzieniu hitlerowskim, co - zdaniem organu administracji - podważa możliwość oparcia się na jej zeznaniu. Inne dokumenty nie poświadczają udziału Skarżącego w konspiracji.

ZG ŚZŻAK nie udzielił Skarżącemu rekomendacji. Skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji /nie przytacza jednak okoliczności mających decydować o nieważności/, zaś alternatywnie - o jej uchylenie, z uwagi na błędną ocenę okoliczności dowodowych. Skarga polemizuje z twierdzeniem, jakoby Skarżący nie wskazał okoliczności zaprzysiężenia /miało się to dokonać w ramach ZHP w 1939 r./, wówczas miał otrzymać pseudonim /"Kruk"/ i wskazał osoby, z którymi utrzymywał kontakt i otrzymywał rozkazy. W skardze zaprezentowano pogląd, iż ZHP było organizacja podziemną objętą pojęciem art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach. Na poparcie tego poglądu powołano się na treść preambuły ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./. Skarga kwestionuje prawne znaczenie odmowy rekomendacji ŚZŻAK z uwagi na to, iż dokument ten nie odpowiada przesłankom postanowienia wymaganym przez Kpa, który znajduje tu zastosowanie do tego rodzaju dokumentu. W skardze podniesiono także pasywność organu administracji w zakresie sprawdzenia okoliczności podanych przez Skarżącego jako decydujących o jego udziale w ruchu oporu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona.

Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji - w tym wypadku oceny powodów odmowy uznania za wystarczające dowodów przedłożonych przez Skarżącego. W tym zakresie zależy uznać, że ocena mieści się w granicach dopuszczalnej oceny dowodów. Skarżący rzeczywiście bardzo ogólnikowo podaje okoliczności swej współpracy z ZWZ i AK /w zakresie konkretów dotyczących formacji, jednostki organizacyjnej, powiązań z innymi osobami/. Istotny jest problem zaprzysiężenia, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu decyzji. To, co podaje Skarżący i co uwypuklono w skardze, dotyczy działania w ZHP, natomiast dla uzyskania uprawnień kombatanckich jest decydujące, czy Skarżący został zaprzysiężony jako żołnierz ruchu oporu. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem skargi jakoby w świetle przepisów ustawy z 1991 r., każda działalność w ramach ZHP była zrównana z działalnością kombatancką. Sam Skarżący zresztą zgłaszał jako podstawę swych uprawnień udział w ZWZ i AK, a nie w szeregach ZHP w czasie wojny. Dlatego też eksponowany w skardze fakt, iż Skarżący podał osoby, z którymi współdziałał o tyle nie podważa oceny wyrażonej w decyzji, że dotyczy to działań w ZHP a nie - zgłoszonych przez Skarżącego jako podstawa wniosku - w ramach ZWZ i AK.

Ocena organu administracji w kwestii braku konkretów działalności w ruchu oporu jest trafna. Okazjonalna współpraca na zlecenie osób uczestniczących w tym ruchu, /co wynika z oświadczenia Kazimiery S./ nie wypełnia znamion art. 1 ustawy o kombatantach. Fakt, iż przez 7 miesięcy 1942 r. przebywała w więzieniu i w podanym okresie nie mogła się stykać ze Skarżącym nie podważa sam w sobie jej wiarygodności, jednakowoż należy się zgodzić z poglądem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, iż oświadczenie tego świadka nie wskazuje na aktywny udział Skarżącego w ZWZ. To samo dotyczy zeznania świadka K. On sam ma uprawnienia kombatanckie z tytułu innej działalności niż udział w ruchu oporu. I nie podaje on wyraźnych przykładów wspólnych akcji czy stałych działań, które mogłyby świadczyć o działaniu w ZWZ czy AK. Właśnie ogólnikowość danych dotyczących udziału w formacjach AK spowodowała brak wydania opinii przez właściwą organizację kombatancką, tj. ŚAŻAK.

W skardze trafnie podniesiono, że dokument odmawiający wydania opinii nie ma cech postanowienia wymaganych przez Kpa. Jednakowoż z motywacji podanej w tym dokumencie wynika, że dopełnienie rygorów formalnych w tym wypadku nie doprowadziłoby do uzyskania opinii o treści pozytywnej, a tylko tego rodzaju zmiana mogłaby ważyć na odmienności oceny wspierającej się argumencie braku pozytywnej opinii organizacji kombatanckiej. Z pewnością kwestie dowodowe w sprawach kombatanckich natrafiają na naturalną barierę czasu, który uniemożliwia skuteczne zebranie niektórych dowodów. Zważyć jednak należy, że wszczęcie postępowania w tych sprawach zależy od inicjatywy ubiegającego się o uprawnienia i to on musi ponosić konsekwencje upływu czasu, utrudniające postępowanie dowodowe.

Podniesiony w skardze zarzut niedostatecznego aktywizmu organu administracji w zakresie pozyskiwania dowodów jest o tyle pozbawiony podstaw, że ani w samej skardze, ani w toku postępowania administracyjnego Skarżący nie wskazał okoliczności, w których oczekiwałby przedsięwzięcia działał ze strony urzędu. Bez wskazania przez Skarżącego kierunku poszukiwań i tego, co miałoby ujawnić postępowanie dowodowe - nie można uznać, że w sprawie nastąpiło zaniedbanie ze strony organu w zakresie zebrania materiału dowodowego.

W tej sytuacji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U nr 74 poz. 368 ze zm./ należało skargę oddalić.