Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 492/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 64
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2015. poz.1659 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r., poz.1257, ze zmianami, dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania E. W. (dalej: strona, skarżący, wnioskodawca) od decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] r. znak: [...], w której odmówiono stronie umorzenia należności w kwocie [...] zł z tytułu nienależnie wypłaconych dodatków mieszkaniowych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z [...] r. strona zwróciła się o umorzenie wierzytelności uzasadniając go złym stanem zdrowia i trudną sytuacją finansową. Jest osobą samotną, jego dzieci nie mają możliwości pomocy i wsparcia go finansowego. Z tytułu emerytury osiąga miesięcznie [...] zł, jest zatrudniony na [...] etatu w "A" w K. z wynagrodzeniem miesięcznym [...] zł, a stałe koszty utrzymania to [...] zł.

Prezydent Miasta B. decyzją z [...] r. odmówił umorzenia należności strony z tytułu nienależnie wypłaconych dodatków mieszkaniowych, gdyż w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności do uwzględnienia wniosku strony w oparciu o art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. W toku wywiadu środowiskowego przeprowadzonego [...] r. ustalono, że wnioskodawca urodzony w [...] roku, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, choruje na serce i [...], łączny jego dochód wynosi [...] zł, a stałe wydatki [...] zł, posiada garaż i samochód o wartości [...] zł. Podkreślono, że strona zatajając dochód z tytułu umowy o pracę na etapie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego winna liczyć się z obowiązkiem jego zwrotu w podwójnej wysokości zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie domagając się umorzenia należności i zarzucając nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a w szczególności w zakresie faktycznych dochodów i posiadanego majątku. Podkreślono, że nie ponosi kosztów utrzymania samochodu marki [...], który jest we władaniu jego syna na stałe mieszkającego na terenie N..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji nie znalazło podstaw do uwzględnienia argumentów odwołania i uznało, że decyzja Prezydenta Miasta B. odpowiadała prawu. W szczególności wskazano, odnosząc się do kryteriów opisanych w art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, że na wniosek zobowiązanego właściwy organ umarza w całości należności w przypadku uzasadnionym ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Kryterium ważnego interesu zobowiązanego organ rozpatrzył biorąc pod uwagę zarówno stan zdrowia wnioskodawcy oraz jego sytuację finansową. W zakresie stanu zdrowia wskazano, że wnioskodawca jest chory na serce i [...], a schorzenia te wymagają systematycznego i ciągłego leczenia, na które miesięcznie wydatkuje ok. [...] zł. Nadto wskazano, że łączne wydatki związane z utrzymaniem miesięcznie wynoszą [...] zł. Odwołano się również do wysokości osiąganych przez wnioskodawcę dochodów łącznie [...] zł. Przytoczone wyżej dane w ocenie organu pozwalają na przyjęcie, że zobowiązany może ponosić ciężar spłaty należności z tytułu podwójnej wysokości pobieranego nienależnie dodatku mieszkaniowego. Przyznano, że od [...] r. wnioskodawca z tytułu umowy zlecenia, w miejsce umowy o pracę, osiągnął wynagrodzenie w kwocie brutto [...] zł, co jednak zdaniem organu nie zmienia oceny jego zdolności do zwrotu nienależnie pobranego dodatku. Podkreślono, że wnioskodawca może ubiegać się o alternatywne formy ulgi w postaci umorzenia w części, odroczenia lub rozłożenia na rat, a nadto z mocy art. 10 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, określającym w jakiej części świadczenie wnioskodawcy wolne jest od potrąceń i egzekucji. Analiza treści akt sprawy oraz treści odwołania nie wskazują na istnienie szczególnych okoliczności, występowania nadzwyczajnego zdarzenia losowego niezależnego od strony, uzasadniającego umorzenie spornej należności. Sytuacja wnioskodawcy jest bowiem efektem jego działania polegającego na ubieganiu się o przyznanie dodatku mieszkaniowego i pobieraniu tego świadczenia, przy jednoczesnym konsekwentnym zatajaniu dochodów pochodzących z umowy o pracę w "A". Wypełniany wraz z wnioskiem o dodatek mieszkaniowy druk "Deklaracja o wysokości dochodów" zawiera definicje dochodu zawarta w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, a wnioskodawca składając kolejne wnioski mógł się z nią zapoznać. Zatajając dochód strona winna się liczyć z koniecznością jego zwrotu w podwójnej wysokości zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Organ podkreślił, że organy administracji nie maja obowiązku informować o przepisach powszechnie obowiązującego prawa, czy też instruować o wyborze optymalnego sposobu postępowania. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Pismem z [...] r. wnioskodawca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1.sprzeczność istotnych ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz niedostrzeżenie takich sprzeczności w ustaleniach dokonanych przez organ pierwszej instancji przez przyjęcie, że:

a) łączny dochód odwołującego się wynosi [...] zł tj. [...] zł emerytura, [...] zł wynagrodzenie za prace, w sytuacji, gdy miesięczny dochód skarżącego wynosi [...] zł netto do końca roku, a od stycznia 2018 roku będzie wynosił tylko [...] netto;

b) odwołujący zatrudniony jest na [...] etatu w "A" na stanowisku kierowcy z miesięcznym wynagrodzeniem netto [...] zł w sytuacji, gdy od [...]r. powyższy stosunek pracy uległ rozwiązaniu, przez co skarżący nie osiąga już dochodu w wysokości [...] zł z tytułu wynagrodzenia za pracę;

c) kwota dochodu została przez organ pierwszej instancji ustalona na podstawie oświadczenia strony złożonego [...] r., w którym skarżący rzekomo wskazał, że utrzymuje się s emerytury w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł, w sytuacji gdy w trakcie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony [...] r. skarżący oświadczył przeprowadzającym wywiad, iż od [...]r. nie pracuje na podstawie umowy o pracę, wręczył pracownikowi umowę zlecenia nr [...] z [...] r. na podstawie której od [...] do [...]r. w miejsce wynagrodzenia w kwocie [...] zł otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, przez co pracownicy MOSIRU sporządzili niezgodny z prawdą wywiad środowiskowy;

d) do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota ok. [...] zł w sytuacji gdy do dyspozycji strony po opłaceniu wszelkich rachunków pozostaje znacznie mniejsza kwota, która musi mu wystarczyć na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb, w tym na zakup żywności i leków;

e) wyjaśnienia strony dotyczące posiadani samochodu są ze sobą sprzeczne, przez co nie zasługują na wiarę, gdyż zdaniem organu II instancji z jednej strony odwołujący się neguje fakt posiadania samochodu, twierdząc, że formalnie pojazd jest zarejestrowany na niego, jednak go nie używa i nie ponosi kosztów związanych z jego utrzymaniem, po czym stwierdza, że oprócz stałych wydatków związanych z mieszkaniem ponosi też koszty utrzymania samochodu marki [...] z [...] r., w sytuacji gdy oświadczenie strony o nieposiadaniu samochodu i nieponoszeniu wydatków związanych z jego utrzymaniem dotyczy innego samochodu, a mianowicie marki [...] z [...] r. oficjalnie na niego zarejestrowanym lecz którego posiadaczem jest jego syn, nie zaś samochodu marki [...] z [...] r, stąd wyjaśnienia skarżącego nie są sprzeczne;

f) kwota ok. [...] zł miesięcznie przewidziana w budżecie na koszty użytkowania samochodu nie może być wykorzystana na inne potrzeby w sytuacji, gdy skarżący faktycznie ponosi wydatki związane z użytkowaniem samochodu osobowego marki [...] z [...] roku i na ten cel przeznacza ok. [...] zł miesięcznie, przez co kwota ta wbrew twierdzeniom organu nie może zostać przeznaczona na inne cele;

g) okoliczność nie odniesienia się przez organ I instancji do faktu, że od [...] r. do [...] r. skarżący osiąga wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia nr [...] w kwocie [...] zł nie ma znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy okoliczność ta ma istotny wpływ na rozpoznanie sprawy, gdyż jednoznacznie potwierdza, że miesięczny dochód odwołującego wynosi kwotę [...] zł netto do końca bieżącego roku, a od [...] r. wynosił będzie [...] zł netto, a zatem strona faktycznie nie posiada środków na spłatę przedmiotowej należności w wysokości [...] zł, stąd zaistniała przesłanka do umorzenia tej wierzytelności gdyż ważny interes zobowiązanego w tym przypadku polega na tym, że nie jest on w stanie jej spłacić bez zaprzestania kupowania jedzenia i leków:

h) a nadto przez pominięcie faktu, że skarżący choruje na cukrzycę i z tego tytułu ponosi wydatki na leczenie, w tym na zakup leków oraz że jego miesięczne koszty wynoszą minimum [...] zł miesięcznie.

2. naruszenie przepisów prawa procesowego stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:

1. art. 7 i art. 77 § 1 kpa – przez nienależyte rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący istotnych dla rozstrzygnięcia sporawy okoliczności, jak i wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy powyższych uchybień organu pierwszej instancji;

2. art. 80 i art. 81 kpa – poprzez błędna ocenę materiału dowodowego co doprowadziło do wyżej wskazanych błędów w ustaleniach faktycznych:

3. art. 107 § 1 i 3 kpa – przez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji pomimo, że sprawa niniejsza rozpatrywana jest w ramach uznania administracyjnego, a organ odwoławczy nie rozpoznał wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

III. naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 60, art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez jego niezastosowanie w następstwie przyjęcia, że w niniejszej sprawie nie wystąpił przypadek wymagający umorzenia należności w całości z uwagi na uzasadniony, ważny interes zobowiązanego polegający przede wszystkim na braku możliwości spłaty należności z uwagi nieposiadania środków finansowych pozwalających na taka spłatę oraz nie wystąpił przypadek wymagający umorzenia należności w części.

W uzasadnieniu skargi skarżący w całości podtrzymała swe stanowisko w sprawie w szczególności odnosząc się do błędnej oceny jego sytuacji majątkowej dokonanej przez organy obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Istotą sporu w sprawie jest zagadnienie, czy organ zasadnie przyjął, że w rozpatrywanej sytuacji nie zaszły przesłanki, które mogłyby spowodować wydanie decyzji o umorzeniu należności. Zatem Sąd miał obowiązek ocenić, czy w sposób prawidłowy został zebrany materiał dowodowy i czy właściwie został on oceniony.

Sprawa, będąca przedmiotem kontroli sądowej, dotyczy odmowy umorzenia kwoty wynikającej z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego. Jak wynika z akt sprawy skarżący pismem z [...] r. został wezwany przez Prezydenta Miasta B. do zapłaty kwoty [...] zł z tytułu zwrotu przyznanego mu dodatku mieszkaniowego za okres od [...] 2014r. do [.] 2017r. w podwójnej wysokości, a to w związku z nieujawnieniem dochodów z tytułu umowy o pracę przy ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy.

Zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Sporna należność stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym w rozumieniu art. 60 ustawy o finansach publicznych, bo są to środki publiczne, które przepis ten wymienia tylko przykładowo (wyrok NSA z 5.07.2016 r. sygn. akt I OSK 1276/15, Lex nr 2165156).

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że 28 kwietnia 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o finansach publicznych, której dokonano na podstawie ustawy z 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 659). Objęła ona m.in. art. 64. Obecnie przepis ten nie odsyła już do art. 55 ustawy o finansach publicznych, bowiem w sposób samodzielny określa nie tylko ulgi w spłacie zobowiązań z tytułu należności publicznoprawnych, ale również kreuje przesłanki ich zastosowania. Stanowi on w ust. 1, że należności, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych, właściwy organ może:

1) z urzędu umarzać w całości - w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1-4;

2) na wniosek zobowiązanego:

a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym,

b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Przepis intertemporalny ustawy nowelizującej, tj. art. 2 ust. 1 pkt 3 przewiduje, że do spraw dotyczących udzielania ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Oznacza to, że ustawodawca nakazał stosowanie nowych przepisów także w sprawach, które nie zostały zakończone.

W niniejszej sprawie wniosek skarżącego datowany jest na [...] r., a więc już po wejściu w życiu wspomnianej nowelizacji, co nastąpiło z dniem 28 kwietnia 2017 r. Tymczasem analiza decyzji wydanych w obu instancjach prowadzi do wniosku, że organy nie dostrzegły wspomnianej nowelizacji. Nie mniej jednak należy podkreślić, że pozostaje to bez większego znaczenia dla sprawy, gdyż organy wzięły pod uwagę te same przesłanki umorzeniowe, które wynikają z aktualnie obowiązujących uregulowań dotyczących umarzania zobowiązań publicznoprawnych.

Przywołany art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o finansach publicznych przewiduje dwie przesłanki umorzenia należności publicznoprawnych: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Konkretyzacja tych pojęć jest dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy. Pojęcia te stanowią klauzule generalne, a ich cechą immamentną jest odesłanie do ocen.

O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria zobiektywizowane. W szczególności niezbędne jest ustalenie sytuacji majątkowej dłużnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. Interes zobowiązanego musi być na tyle istotny, aby jego pominięcie powodowało dla niego wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Ponadto NSA w wyroku z 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 170/12 (Lex nr 1337103) dokonując wykładni pojęcia "ważnego interesu dłużnika" użytego w art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy o finansach publicznych w poprzednim jego brzmieniu, wyraził pogląd, że: "O istnieniu ważnego interesu dłużnika nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Pojęcia ważnego interesu dłużnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Zawężenie ustawowych wymagań umarzania należności pieniężnych do przypadków, w których dłużnik - wskutek uiszczenia należności - miałby pozostawać bez środków do życia i korzystać ze środków pomocy społecznej, jest niedopuszczalną interpretacją na niekorzyść dłużnika."

Na tle zbliżonej regulacji zawartej w art. 67a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.) przyjmuje się z kolei, że ważny interes publiczny powinien być oceniany wielopłaszczyznowo, co oznacza, iż nie wystarczy stwierdzić, że w interesie państwa (gminy) jest zapewnienie ściągalności należności publicznoprawnych, ale należy też uwzględnić następstwa odmowy udzielenia ulgi w sferze życia społecznego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że odwołanie się do interesu publicznego wymaga każdorazowo dokonywania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak np. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej (zob. S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 255).

Ponadto należy mieć na uwadze, że decyzja w przedmiocie udzielenia ulgi, stosownie do unormowania art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym użycie w art. 64 ust. 1 tej ustawy słowa "może", co oznacza, że nawet w przypadku wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego organ nie będzie zobowiązany do umorzenia zaległości. Ustawodawca nie wskazał bowiem sytuacji, w której organ miałby obowiązek zastosowania ulgi. Rozstrzygnięcie organu nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy, organy muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 k.p.a. Zauważyć przy tym należy, że organ działa w ramach uznania dopiero na etapie, gdy stwierdzi, że w sprawie istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny, gdyż ocena w tym przedmiocie wykracza poza zakres uznania i jest kategorią obiektywną, wynikającą z ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W tego typu postępowaniach wyróżnić należy dwa etapy. W pierwszym organ powinien ocenić, czy w danej sprawie zaszła choćby jedna z dwóch wspomnianych wyżej przesłanek ulgi, a w razie stwierdzenia, że taka nie zaszła, powinien odmówić zastosowania ulgi. Decyzja w tym zakresie, tj. ustalenia materialnoprawnej przesłanki zastosowania ulgi, nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Drugi etap aktualizuje się wtedy, gdy organ uzna istnienie przesłanki, a polega on na wykazaniu, dlaczego w tej sprawie, pomimo istnienia przesłanki, ulga nie zostaje przyznana. Tylko ten właśnie drugi etap cechuje się uznaniowością, co jednak nie oznacza dowolności. Decyzje w przedmiocie ulg jako decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sądową kontrolą nie jest objęte rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonanego przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne ( wyroki NSA z 15.07.2008 r. sygn. akt II FSK 660/07, Lex nr 485329; z 16.07.2013 r. sygn. akt II FSK 2148/11, Lex nr 1557843).

Badając ważny interes dłużnika organy dokonały ustalenia sytuacji materialnej zobowiązanego ustalając jego miesięczne dochody na kwotę [...] zł ( emerytura [...] zł. [...] zł wynagrodzenie za pracę), a także uzyskały informacje co do stanu zdrowia. Ze zgromadzonych materiałów wynika, że skarżący prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe ponosi stałe miesięczne wydatki w postaci opłat za: czynsz - [...] zł; energię elektryczną – [...] zł; gaz – [...] zł; telefon – [...] zł; internet – [...] zł; ubezpieczenie - [...] zł; OC – [...] zł; przegląd – [...] zł; paliwo – [...] zł; leki – [...] zł. Łącznie daje to kwotę [...] zł., a zatem do dyspozycji strony pozostaje [...] zł. Ustalono nadto, że od [...]r. wynagrodzenie skarżącego z tytułu umowy zlecenia w miejsce umowy o prace wynosić będzie [...] zł. Ustalono również, że skarżący jest właścicielem samochodu [...] z [...] r. w wartości ok. [...] zł, który użytkuje na własne potrzeby i ponosi koszty jego utrzymania, nie ponosi kosztów utrzymania samochodu [...] , którego użytkownikiem jest jego syn.

W świetle tych ustaleń należy zgodzić się z organami, że położenie, w którym znajduje się skarżący jest trudne, jednak nie wyklucza ono możliwości spłaty powstałego zadłużenia. Trudno nie dostrzec również stanu zdrowia zobowiązanego. Jednak analiza tych wszystkich okoliczności pozwoliła organowi na stwierdzenie, że skarżący borykając się m.in. z problemami natury zdrowotnej pozostaje w zatrudnieniu, a tym samym dysponuje dochodem, który może stanowić źródło pokrycia wynikłego zadłużenia. Oceny powyższej organ dokonał zgodnie z ustaleniami w dacie orzekania.

W kwestii interesu publicznego organy obu instancji nie wypowiedziały się w sposób bezpośredni. Przyjąć jedynie można, że brak jego wystąpienia ma wynikać z przyjętego założenia, że zobowiązany mimo wynikającej w sposób jednoznaczny treści deklaracji o wysokości dochodów i zawartego w niej pouczenia zataił dochód z tytułu zatrudnienia, a jego ujawnienie powodowałoby brak uprawnień do dodatku mieszkaniowego. Podkreślić należało, że w druku deklaracji wyraźnie wskazano konieczność podania miejsca pracy, nazwy pracodawcy, źródła dochodu i jego wysokości, a skarżący w rubrykach tych wpisała odpowiednio: emerytura, ZUS, wysokość emerytury. Nie można było zatem przyjąć, że skarżący nie miał świadomości co do obowiązku poinformowania o dochodach z tytułu umowy o pracę. Jednocześnie należy podkreślić, że skarżący w przypadku zmiany swej sytuacji finansowej, co jak wskazuje może nastąpić od [...]r., może ubiegać się ponownie o umorzenie zobowiązań w całości lub w części czy też ich spłatę w systemie ratalnym przy uwzględnieniu dyspozycji art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b. ustawy o finansach publicznych. Wobec powyższego za pozbawiony podstaw należało uznać zarzut skarżącego naruszenia art. 60, art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.

Za nie zasadny należało uznać zarzut naruszenia zasad postępowania administracyjnego – art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ zebrał obszerny i wystarczający dla podjęcia w sprawie decyzji materiał dowodowy, szczególnie w zakresie sytuacji materialnej skarżącego z jednej strony, a podstawą do powstania zobowiązania w postaci pominięcia informacji o osiąganych dochodach z tytułu stosunku pracy, a następnie umowy zlecenia. W zaskarżonej decyzji organ odniósł się również do kwestii posiadania przez skarżącego samochodu marki [...], a w konsekwencji pominął koszty jego utrzymania w ostatecznym stanowisku w sprawie. Wszystkie te okoliczności znalazły odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie naruszył wbrew zarzutom skargi art. 107 § 1 pkt 1 i 3 k.p.a. gdyż z treści decyzji wynika, który organ ja wydał oraz kto był jej adresatem, choć forma graficzna różni się od przyjętej przez inne organy. Nie można dopatrzyć się naruszenia art. 80 i art. 81 k.p.a., gdyż organ administracji publicznej ocenił zasadność wniosku skarżącego na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w tym w oparciu o wiedze bezpośrednio uzyskaną od wnioskodawcy w trakcie wywiadu (k.243), a ocena ta jest swobodna, a nie dowolna. Strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, a możliwość ta wykorzystała chociażby poprzez polemikę z ocena materiału dowodowego przyjętą przez organ.

Biorąc powyższe pod uwagę Sad na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302) oddalił skargę.