Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1674/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-05-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Ustanowiono adwokata
Powołane przepisy: article: art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 w zw. z art. 258
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012r na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego z urzędu w sprawie skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia 2 września 2011r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K..


UZASADNIENIE

W dniu 2 maja 2012r. skarżąca M. G. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata bądź radcy do sporządzenia skargi kasacyjnej dotyczącej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2012r. oddalającego jej skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia 2 września 2011r. wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Skarżąca domaga się ustanowienia adwokata bądź radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej z uwagi na niskie dochody, brak własnych świadczeń. Wskazuje, iż pozostaje na utrzymaniu męża rencisty, sama posiada jedynie dodatek jako osoba niepełnosprawna w wysokości 153 zł. Syn skarżącej jest osobą bezrobotna, bez prawa do zasiłku.

Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i pełnoletnim synem. Wnioskodawczyni jest inwalidką poruszającą się o kulach lub na wózku inwalidzkim. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura małżonka w kwocie 1 350,00 zł. Skarżąca dostaje dodatek pielęgnacyjny w wysokości 150 zł. Syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.

Z oświadczenia skarżącej, znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż posiada on dom jednorodzinny o pow. 100 m2, około 100 letni z bali drewnianych. Skarżąca nie wykazuje natomiast faktu posiadania cennych ruchomości ani oszczędności.

Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów czy ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie ma jakichkolwiek dochodów do pokrycia kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych.

Tym bardziej, iż zgodnie z treścią art. 246 par. 1 pkt 2 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności winny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek utrzymania zaś koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.

Zdaniem orzekającego, w przedmiotowej sprawie okoliczności takie zostały wykazane w stopniu uzasadniającym przyznanie skarżącej adwokata z urzędu.

Regulacje cyt. ustawy w zakresie przyznania prawa pomocy nie uzależniają przyznania tej pomocy od charakteru i problematyki sprawy oraz potrzeby czy sensowności udziału w niej kwalifikowanego zastępcy procesowego. Nie ma też znaczenia ew. argument strony o braku znajomości prawa. Orzekający rozpatrując wniosek bierze pod uwagę jedynie sytuację materialno – bytową ubiegającego się o pomoc w takiej formie. W przedmiotowej sprawie rodzina skarżącej osiąga miesięczny stały dochód w wysokości 1500,00 zł z tytułu emerytury małżonka. Skarżąca jest osobą chorą, poruszająca się o kulach, co wiąże się z kosztami zakupu leków i specjalistycznego, stałego leczenia. Skarżąca ponosi również zwyczajowe i oświadczone koszty utrzymania mieszkania, sama nie ma możliwości dodatkowego zarobku, jest osobą niezdolną do pracy. Ma na utrzymaniu bezrobotnego syna. Nie posiada również oszczędności.

W takiej sytuacji wnioskodawca nie byłby w stanie, zdaniem orzekającego, poczynić oszczędności w celu zgromadzenia stosownej kwoty środków finansowych dla ustanowienia dla siebie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, szczególnie wobec okoliczności, iż jego udział na obecnym etapie postępowania jest obowiązkowy.

Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżąca do takich osób należy. Dlatego przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata należy uznać za adekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej strony.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1, art. 258 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).