Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1001/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 7 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia[...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 800), dalej O.p. oraz art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 471), dalej u.g.h., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia A.M. kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 24 000 zł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 19 marca 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego II w [...] przeprowadzili w lokalu "[...]" mieszczącym się w [...] przy ul. [...] kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier, o których mowa w ustawie o grach hazardowych Podczas kontroli stwierdzono włączone i udostępnione dla graczy trzy urządzenia o nazwach: Hot Spot Admiral nr 949, Apex Hot Magic Fruits XXL nr 940 oraz Csani bez numeru. Ujawnione urządzenia nie posiadały oznaczenia z numerem rejestracji oraz numeru zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier. W wyniku oględzin zewnętrznych stwierdzono, że są to urządzenia elektroniczne jedno lub dwuekranowe, wyposażone w przyciski do sterowania grą, akceptor banknotów, wrzutnik monet oraz kuwetę na ewentualne wygrane. Przedmiotem kontroli objęto dwa urządzenia o nazwach: Hot Spot Admiral nr 949, Apex Hot Magic Fruits XXL nr 940, na których znajdowały się naklejki z nazwą właściciela, tj. [...] Spółka z o.o. z siedzibą [...]. Z protokołu kontroli wynika, że nie udało się przeprowadzić eksperymentu na urządzeniu o nazwie Csani bez oznaczonego numeru.

W wyniku przeprowadzonych eksperymentów na ww. urządzeniach ustalono, że urządzenia eksploatowane są w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do ich uruchomienia , gry na ww. urządzeniach zawierały element losowości. Grający nie miał wpływu na wynik gry, a jego zdolność percepcji i sprawność nie dawały możliwości wpłynięcia w pożądany sposób na wynik gry, o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzeń, a nie działanie gracza. Wynik każdej pojedynczej gry był nieprzewidywalny dla grającego. Gry na urządzeniach umożliwiały uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci punktów, za które można było kontynuować grę bez konieczności ponownego zasilenia automatu. Urządzenia wypłacały także wygrane o charakterze pieniężnych i spełniały definicję gier na automatach zawartą w art. 2 ust. 3 u.g.h.

Przesłuchany w charakterze świadka dniu 19 marca 2015 r. D. M. zeznał, że "współpracuje" w firmie żony A.M., a automaty znajdujące się w lokalu przy ul. [...] nie są własnością jego żony. Dwa automaty należą do firmy [...], jeden zaś do firmy "[...]" Automat należący do firmy "[...]" jest podłączony do internetu, jednak ani świadek ani jego żona nie są dostawcami internetu. Zeznał, że zna zasady gry na automatach aby zagrać należy do automatów wrzucić pieniądze, nie wiedział jednak, czy gracz ma wpływ na przebieg gry. Wskazał, że dwa automaty, należące do firmy [...], są automatami hazardowymi, natomiast automat, którego właścicielem jest firma "[...]", jest automatem do opcji giełdowej. Automaty wypłacają pieniądze.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ ustalił również, że urządzenia z Hot Spot Admiral nr 949, Apex Hot Magic Fruits XXL nr 940 zostały wstawione do lokalu "[...]" przy ul. [...] w [...] na podstawie zawartej w dniu 15 kwietnia 2014 r. umowy najmu powierzchni użytkowej. Umowa została zawarta pomiędzy właścicielem automatów, tj. [...] Spółką z o.o. z siedzibą w [...], będącą najemcą a A. M., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: [...], będącą wynajmującym. Przedmiotem umowy jest najem powierzchni użytkowej 3 m2 w lokalu położonym w [...]przy ul. [...] w celu prowadzenia własnej działalności rozrywkowej - hazardowej. Z tytułu zawartej umowy najmu powierzchni- spółka [...] zobowiązała się do zapłaty na rzecz wynajmującego czynszu w wysokości 500 zł netto miesięcznie, płatnego na podstawie stosownej faktury VAT, w terminie w niej określonym. W umowie zastrzeżono, że najemca zakazał wynajmującemu jakiejkolwiek działalności na wynajętej powierzchni oraz w odniesieniu do urządzeń na niej zlokalizowanych, za wyjątkiem obowiązku dostarczenia energii elektrycznej, utrzymania porządku (sprzątania) oraz zapewnienia bezpieczeństwa (ochrony). W szczególności najemca zakazał wynajmującemu uczestniczenia w jakichkolwiek czynnościach jakiejkolwiek władzy publicznej, podejmowanych wobec urządzeń zlokalizowanych na najętej powierzchni. Ponadto w razie dostrzeżenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w działaniu urządzeń, wynajmujący zobowiązał jest niezwłocznie, co najmniej telefonicznie powiadomić o tym najemcę, skrótowo opisując zaobserwowany problem.

Ponadto organ zauważył, że w aktach sprawy znajduje się umowa dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia 14 stycznia 2015 r. zawarta pomiędzy Kancelarią Prawa Finansowego "[...]", a A. M.- jako najemcą, z której wynika, iż wydzierżawiający zobowiązał się wynająć na potrzeby Kancelarii powierzchnię lokalu, w którym sam prowadzi działalność gospodarczą celem prowadzenia w tym miejscu działalności również przez Kancelarię. Stosownie do pkt 4 umowy, Kancelaria oświadczyła, że przedmiotem prowadzonej działalności na wydzierżawionej od Wydzierżawiającego powierzchni będzie pośrednictwo pieniężne, w tym przekazy realizowane od i do brokera instrumentów finansowych CSANI.com. Pośrednictwo to realizowane będzie za pomocą wolnostojącego kiosku z ekranem dotykowym oraz urządzeniem do przyjmowania oraz wydawania banknotów lub/i monet. Wysokość czynszu dzierżawy została ustalona jako 40% od zrealizowanych przez urządzenie przekazów pieniężnych (wynikające z różnicy wpłat i wypłat pieniężnych do urządzenia Money Transfer Kiosk).

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w [...] wszczął z urzędu wobec A. M. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] dopuścił jako dowody w przedmiotowym postępowaniu: kopię decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z 11 grudnia 2017 r., nr [...] oraz kopie protokołów kontroli z 15 stycznia 2015 r., nr [...], z dnia 22 kwietnia 2015 r., nr [...] i z dnia 5 maja 2015 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wymierzył A.M. karę pieniężną w łącznej wysokości 24 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach gry poza kasynem gry.

Od powyższej decyzji A.M. złożyła odwołanie, w którym zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h,. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r., poprzez ich bezzasadne zastosowanie przez organ odwoławczy, w sytuacji gdy przepis ten nie obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji i nie mógł stanowić podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z uwagi na brak jakiegokolwiek przepisu przejściowego uzasadniającego jego dalsze stosowanie w sprawach wszczętych, a niezakończonych decyzją,

-art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że urządzającym gry w rozumieniu tego przepisu jest podmiot wynajmujący lokal, w którym wstawiono urządzenia do gier,

- art. 189c k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2017 r. są względniejsze dla sprawcy deliktu administracyjnego polegającego na urządzeniu gier na automatach, ponieważ wyeliminowano znamię deliktu administracyjnego polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry,

obrazę przepisów proceduralnych, mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.,

- art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań strony, niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów, dla których organ nie dał wiarygodności zeznaniom strony.

Skarżąca wniosła o załączenie do akt sprawy nagrania na płycie DVD tzw. eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych w dniu 19 marca 2015 r., ponieważ protokół kontroli jest niepełny i nie oddaje w całości przebiegu tzw. eksperymentu polegającego na jednokrotnej grze na kontrolowanych urządzeniach, dopuszczenie dowodu z zeznań świadka Ł. B. - prezesa Zarządu [...] Spółki z o.o. na okoliczność zawarcia umów najmu lokalu przy ul. [...] w [...] zawierającej umowę w imieniu Najemcy, osoby odpowiedzialnej za realizację tej umowy ze strony Najemcy, wywiązywania się z umowy przez Najemcę, praw i obowiązków stron umowy, dopuszczenie dowodu z zeznań świadka D. M. na okoliczność: zawierana umów najmu ze spółką [...] dotyczących lokalu przy ul. [...] w [...] , daty zawarcia umów, osoby odpowiedzialnej ze realizację umów najmu ze spółką [...], załączenie do akt sprawy i przeprowadzenie dowodu z dokumentu znajdującego się w posiadaniu organu, tj. prawomocnego postanowienia prokuratora z 15 kwietnia 2016 r., sygn. [...] , umarzającego postępowanie karne przeciwko A. M.

W oparciu o postawione zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, jako bezprzedmiotowego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy na wstępie wskazał, że w art. 2 ust. 1 u.g.h. zawarta jest definicja gry losowej, zgodnie z którą grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Zgodnie z art. 2 ust 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W orzecznictwie przyjęto wykładnię użytego w art. 2 ust. 3 ww. ustawy sformułowania "element losowości", wskazując że taką cechę ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, czyli nie zależy od jego umiejętności fizycznych i psychicznych tj. zręczności, woli czy wiedzy. Do zakwalifikowania gry do gier losowych wystarczy stwierdzenie wystąpienia w grze elementu losowości wpływającego bezpośrednio na wynik gry (wygraną pieniężną lub rzeczową). Natomiast, wprowadzenie różnych elementów dodatkowych (np.: elementu wiedzy, czy zręczności), postrzegane jest jako działania mające na celu stworzenie pozoru braku losowości, które nie pozbawiają gry charakteru losowego, jeśli w konsekwencji wynik całej gry zależy od przypadku.

W myśl art. 2 ust 5 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 4 u.g.h., wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Analiza zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że A. M. jest podmiotem urządzającym gry na automatach. W ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnię lokalu pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych w swoich lokalach, czynnie współdziałała z właścicielami urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Zdaniem Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] działanie skarżącej wyczerpuje znamiona definicji urządzania gier. Z procederu umożliwiania prowadzenia nielegalnych gier na automatach w swoim lokalu skarżąca uczyniła stałe źródło dochodu. Zdaniem organu skarżąca świadomie podjęła współpracę z właścicielami automatów, zapewniając odpowiednio przystosowaną do zainstalowania automatów powierzchnię, umożliwiła dostęp graczom do ww. urządzeń w zamian za co, uatrakcyjniła ofertę swojego lokalu.

Wiedza dotycząca koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu jest i także w 2015 r. była powszechna, przez co należy przyjąć, że również strona posiadała taką wiedzę. Będąc przedsiębiorcą powinna dochować należytej staranności i sprawdzić wiarygodność kontrahenta oraz jego uprawnienia do urządzania gier na automatach (dane te można było sprawdzić we właściwym miejscowo urzędzie celnym). Strona nie podjęła jednak żadnych działań zmierzających do zabezpieczenia zgodności z prawem prowadzonej działalności. Istotne w niniejszej sprawie jest także to, że skarżąca powinna mieć świadomość, że prowadzona działalność jest nielegalna. Jak wynika ze zgromadzonych dokumentów, podczas kontroli przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych, odpowiednio w dniu 7 sierpnia 2014 r., 14 stycznia 2015 r., 21 kwietnia 2015 r. oraz 30 kwietnia 2015 r. ww. lokalu każdorazowo ujawniano i zabezpieczano różne automaty do gier, których funkcjonowanie spełniało definicję gier na automatach określoną w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Z powyższego wynika, że skarżąca z wynajmu powierzchni pod nielegalne automaty do gier uczyniła stałe źródło dochodu, nie bacząc na konsekwencje z tym związane. Zajmowane przez funkcjonariuszy celnych automaty były zastępowane nowymi, co dowodzi, że strona dysponując wiedzą w związku z kolejnymi kontrolami, że gry urządzane na ujawnionych w lokalu automatach są nielegalne, nie podjęła stosownych działań celem odstąpienia od udziału w nielegalnym procederze. Zadaniem organu zachowanie skarżącej wskazuje na zaangażowanie w działalność w zakresie urządzania gier na automatach wbrew przepisom u.g.h.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że na podstawie art. 1 pkt 67 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 13 stycznia 2017 r., poz. 88) zostało zmienione brzmienie art. 89 ustawy o grach hazardowych. W wyniku zmiany rozszerzono katalog podmiotów podlegających karze pieniężnej za naruszenie przepisów regulujących rynek gier hazardowych, oraz zwiększono wysokość nakładanych kar. W orzecznictwie podkreśla się, że zgodnie z zasadą lex retro non agit, do zdarzeń prawnych zaistniałych w określonym czasie stosuje się przepisy prawa wówczas obowiązujące. Tym samym późniejsze przepisy nowelizujące określone regulacje prawne nie znajdują do nich zastosowania. Zgodnie z poglądem ugruntowanym zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie prawa podatkowego, zasadą jest stosowanie tych przepisów materialnego prawa podatkowego, które obowiązywały w momencie powstania obowiązku podatkowego. Okoliczności sprawy wypełniają znamiona przepisu, penalizującego zachowanie sprawców deliktu administracyjnego ustawy o grach hazardowych w brzmieniu do 31 marca 2017 r., jak również od 1 kwietnia 2017 r. Zatem organ zobowiązany był do stosowania przepisów dotyczących kary pieniężnej, które obowiązywały w dniu stwierdzenia działania niezgodnego z prawem.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlega karze pieniężnej wymierzanej w drodze decyzji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, której wysokość wynosi 12.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h).

Odnosząc się do kwestii ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, organ odwoławczy wskazał, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust.4 u.g.h. - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako: jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Wprawdzie ustawa o grach hazardowych nie zawiera definicji legalnej pojęcia "urządzania gier", jednak urządzanie gier nie może być utożsamiane tylko z prowadzeniem gry albowiem ustawodawca niewątpliwie nadał mu również i inne znaczenie.

Z powyższego wynika, że przepis art 89 ust. l pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2015 r sygn. akt P 32/12 kara pieniężna określona w art. 89 u.g.h. posiada wszystkie cechy charakteryzujące administracyjną karę pieniężną, co za tym idzie nie można tej karze przypisać cech i funkcji właściwych karom penalnym, czyli kara ta nie jest karą w rozumieniu prawa karnego; nie jest formą odpowiedzialności karnej w znaczeniu przyjętym w art. 42 Konstytucji RP. Kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. Z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., rekompensuje nieopłacony podatek od gier i inne należności uiszczane przez legalnie działające podmioty. Celem tej kary nie jest więc odpłata za popełniony czyn, co charakteryzuje sankcje karne, ale przede wszystkim restytucja niepobranych należności i podatku od gier, a także prewencja. Kara pieniężna jest więc reakcją ustawodawcy na fakt czerpania zysków z nielegalnego urządzania gier hazardowych przez podmioty nieodprowadzające z tego tytułu podatku od gier, należności i opłat.

Poza sporem pozostaje fakt, że skarżąca nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry wymaganej na podstawie art. 6 ust. 1 u.g.h. ani zezwolenia, w myśl art. 129 ust. 1 u.g.h. W sposób świadomy urządzała gry na automatach niezgodnie z ustawą o grach hazardowych, z uwagi na wymagania jakie stawia się podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą m.in. w zakresie znajomości obowiązującego prawa i jego przestrzegania. Osoba fizyczna, prowadząc działalność gospodarczą powinna być świadoma jakie przywileje, obowiązki i ograniczenia działalności jej dotyczą. Z art. 89 ust. 1 u.g.h. wynika, że każdy kto urządzi grę hazardową bez legitymowania się koncesją lub zezwoleniem, bez względu na formę prawną urządzającego grę i miejsce urządzenia tej gry, podlegać będzie karze pieniężnej. Skoro naruszenia przepisów niniejszej ustawy może dopuścić się zarówno osoba fizyczna, jak i prawna, to tym samym każda z nich może zostać ukarana na mocy przepisów tej ustawy. Brak możliwości uzyskania przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą koncesji na prowadzenie kasyna gry, nie może stanowić przesłanki do przyzwolenia na bezkarne prowadzenie nielegalnej działalności hazardowej.

Powyższe stwierdzenia znajdują potwierdzenie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, stanowiącej w pkt 2 sentencji, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art.89 ust. 1 u.g.h.

W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że lokal, w którym zatrzymano urządzenia nie był kasynem, automaty nie posiadały certyfikatu określającego ich charakter, a właściciel lokalu nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry, wymaganego na podstawie art. 6 ust. 1 u.g.h.

Za bezpodstawny organ uznał także zarzut naruszenia art. 191 O.p. wskazując, że nie jest wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena, niż ocena organu. Dowód z eksperymentów odtworzenia przebiegu gry potwierdza, że gry prowadzone na ujawnionych urządzeniach są grami na automacie w rozumieniu art.2 ust. 3 i 4 u.g.h. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że art.32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej, określa środki dowodowe pozostające w dyspozycji organów celnych, dopuszczając także możliwość przeprowadzenia w uzasadnionych przypadkach w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu. W niniejszej sprawie wystąpił uzasadniony przypadek, w sytuacji bowiem stwierdzenia organizowania gry na automacie znajdującym się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków urządzania gier hazardowych, gdy organizujący taką grę nie legitymuje się stosowną koncesją lub zezwoleniem, stanowi to uzasadnienie, by zbadać rodzaj urządzenia, jego funkcjonowanie, a także ewentualne jego wykorzystanie. Wyniki eksperymentów, tak jak inne dowody, podlegały swobodnej ocenie organów.

Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że sporne automaty, użytkowane były poza kasynem gry. Podstawę wydania skarżonej decyzji stanowił w szczególności protokół z kontroli przeprowadzonej w lokalu nie będącym kasynem gry oraz eksperyment wykonany na automatach. Na podstawie tych dowodów stwierdzono, że kontrolowane urządzenia są automatami do gier losowych. Organ podatkowy nie pominął żadnych dokumentów w sprawie.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w sprawie został zgromadzony potrzebny do rozstrzygnięcia materiał dowodowy, a dokonana ocena dowodów, w szczególności dowodów z dokumentów - nie nosi znamion dowolności. Zebrany w sprawie materiał został wszechstronnie rozważony i wyprowadzono z niego logiczne wnioski, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do żądania dopuszczenia dowodu z zeznań świadka Ł.B.- Prezesa Zarządu spółki [...] organ odwoławczy wyjaśnił, że przeprowadzenie ww. dowodu nie jest celowe, ponieważ powyższe okoliczności zostały stwierdzone innym dowodem, tj. protokołem przesłuchania samej skarżącej z dnia 27 października 2017 r. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że stroną umowy zawartej ze spółką [...] była firma [...]. Także ten podmiot osiągał z tego tytułu dochody i zaciągał zobowiązania względem strony umowy. To strona posiada status podmiotu gospodarczego i na niej spoczywają wszelkie skutki tej działalności. Jak zeznała sama skarżąca podczas przesłuchania mającego miejsce w dniu 27 października 2017 r., działalność gospodarczą prowadzi osobiście oraz przez upoważnione osoby, tj. menagera M. P. oraz męża – D. M. Powierzając czynności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innym osobom winna była sprawować nadzór nad poczynaniami pracowników. Skoro tego nie uczyniła, skutki podjętych działań obciążają stronę. Wobec powyższego skarżąca posiadała pełną wiedzę o podnajęciu powierzchni lokalu położonego w [...]przy ul. [...], pod instalację ujawnionych urządzeń. Trudno też stwierdzić, że skarżąca nie widziała ustawionych w jej lokalu automatach, skoro jak zeznała podczas ww. przesłuchania, przebywa w nim kilka razy w tygodniu.

Odnosząc się do żądania załączenia do akt sprawy prawomocnego postanowienia umarzającego postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że odpowiedzialność karna i odpowiedzialność administracyjna mają odrębny, niezależny od siebie charakter. Administracyjna kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 u.g.h., nakładana jest wobec podmiotu dopuszczającego się deliktu bez związku z jego zawinieniem, albowiem odpowiedzialność za delikt ma charakter obiektywny. Sam fakt umorzenia postępowania karnoskarbowego nie ma wpływu na odpowiedzialność administracyjną, gdyż postępowanie karne skarbowe oparte jest na zasadzie winy, a o jego końcowym rezultacie nie decyduje tylko ocena charakteru gry, lecz także kwestia winy osoby, której postawiono zarzut i oskarżono o popełnienie czynu o znamionach określonych w art. 107 § 1 k.k.s.. Zakres odpowiedzialności z art. 89 u.g.h. jest szerszy od odpowiedzialności karnej skarbowej wynikającej z art. 107 k.k.s.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej ocena okoliczności faktycznych jest prawidłowa, logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, zaś wywody uzasadnienia jasne i zrozumiałe. W decyzji przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne, i prawidłowo dokonano ich wykładni. Strona urządzała gry w kontrolowanej lokalizacji na ww. automatach , które w pełni wypełniają określoną w art. 2 ust.5 u.g.h., tj. są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W momencie kontroli strona nie posiadała i nie posiada obecnie koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani też zezwolenia na urządzanie gier w salonach gier. W tym stanie rzeczy, stan faktyczny sprawy podlegał subsumcji pod normę prawną zawartą w art.89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła obrazę przepisów proceduralnych, mającą wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj:

-art. 122 O.p. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w kwestii ustalenia faktycznego wykonywania umowy najmu przez stronę;

- art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p. poprzez wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci umowy dzierżawy powierzchni użytkowej i ustalenie stanu faktycznego wyłącznie na podstawie jednego postanowienia umowy odnoszącego się do czynszu najmu z całkowitym pominięciem dowodu w postaci faktur VAT oraz dowodu z zeznań strony, a nadto poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów, dla których organ nie daje wiarygodności zeznaniom świadka – D. M., w sytuacji gdy w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów przeciwnych.

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] i umorzenie postępowania w stosunku do strony jako bezprzedmiotowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że sprawa urządzania gier była już przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z udziałem skarżącej A. M. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 815/16 uchylił decyzję wymierzającą A.M. karę administracyjną z tytułu urządzania gier na automatach w związku z zawarciem umowy najmu w takich samych okolicznościach jak w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że w pełni zgadza się z argumentacją sądu w powyższej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Na wstępie zaznaczyć należy, że z dniem 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 88), która zmieniła m.in. brzmienie art. 89 u.g.h. W niniejszej sprawie podstawę prawną decyzji obu instancji stanowiły jednak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r., tj. jak wyjaśnił organ, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli.

Zdaniem sądu, w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo przyjął, że ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe z naruszeniem przepisów prawa winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie objętym kontrolą w sytuacji, gdy zachowanie strony skarżącej polegające na urządzaniu gier w lokalu bez wymaganej przez ustawodawcę przepisami u.g.h. koncesji, a więc poza kasynem gry, nadal podlega penalizacji w znowelizowanym art. 89 ust. 1 pkt 1, tyle, że zagrożone jest surowszą karą.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 października 2012 r., sygn. II GSK 1354/11 (dostępny: www.cbois.nsa.gov.pl) stwierdził, że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal - pod ich rządami - trwają. Stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji, jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy ustawodawca wprowadził stosowne przepisy przejściowe, czego nie uczynił odnośnie regulacji zawartej w art. 89 u.g.h. Co do zasady więc, w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w tej kwestii w przepisach przejściowych należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej ale trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy.

Z akt sprawy wynika, że taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż stwierdzone przez organ naruszenie przepisów u.g.h. zakończyło się w dniu kontroli, tj. w dniu 19 marca 2015 r., w którym zatrzymano automaty do gier. Przyjęcie więc stanowiska, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy nowej ustawy, które weszły w życie od dnia 1 kwietnia 2017 r., prowadziłoby do naruszenia zasady lex retro non agit, która jest podstawową zasadą państwa prawa, którą można wyprowadzić z art. 2 Konstytucji RP. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie, stan prawny i faktyczny dotyczący naruszenia przez skarżącą zasad prowadzenia gier hazardowych został ukształtowany w całości przed wejściem w życie zmiany ustawy o grach hazardowych, zastosowanie w sprawie, tak jak przyjął organ, miały przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym przed zmianą.

Dodatkowo wskazać należy, że z porównania brzmienia art. 89 sprzed i po zmianie przepisów wynika, że dotychczas obowiązujący art. 89 u.g.h. w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy jest względniejszy dla strony skarżącej, gdyż przewiduje w ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 1 u.g.h., że urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlegają karze pieniężnej w wysokości 12 000 zł od każdego automatu, podczas gdy znowelizowany przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 (zawierający zachowanie spenalizowane w dotychczas obowiązującym art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) stanowi, że urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia - podlegają karze pieniężnej w wysokości 100 000 zł od każdego automatu, stosownie do art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a znowelizowanej ustawy.

W konsekwencji należy przyjąć, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie - obowiązujący w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez skarżącą - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. stanowiący, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry oraz że wysokość tej kary wynosi 12 000 zł od każdego automatu.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania postawionych w skardze należy wskazać, że wbrew twierdzeniom skarżącej, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budził wątpliwości w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i stanowił podstawę do stwierdzenia, że skarżąca prowadząc działalność gospodarczą w lokalu "[...]" mieszczącym się w [...] przy ul. [...] była osobą urządzającą gry na automatach wspólnie z podmiotem, który był dysponentem urządzeń znajdujących się w lokalu w dniu kontroli. Takie ustalenia znajdują oparcie w dowodach zgromadzonych w sprawie.

W wyniku przeprowadzonej 19 marca 2015 r. kontroli ww. lokalu należącym do skarżącej ustalono, że w chwili kontroli znajdowały się trzy urządzenia o nazwach: Hot Spot Admiral nr 949, Apex Hot Magic Fruits XXL nr 940 oraz Csani bez numeru. Urządzenia nie posiadały oznaczeń z numerem poświadczenia rejestracji, ani numerem zezwolenia na urządzanie gier na automatach, a skarżąca nie posiadała zezwolenia na urządzanie gier na automatach. W ramach czynności kontrolnych przeprowadzono eksperymenty na dwóch urządzeniach: Hot Spot Admiral nr 949 i Apex Hot Magic Fruits XXL nr 940. Przeprowadzone eksperymenty na ww. urządzeniach wykazały, że urządzenia eksploatowane są w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do ich uruchomienia, a gry na urządzeniach zawierały element losowości.

Przesłuchany w charakterze świadka dniu kontroli D. M. zeznał, że "współpracuje" w firmie żony A. M., a automaty znajdujące się w lokalu przy ul. [...] nie są własnością jego żony. Dwa automaty należą do firmy [...], jeden zaś do firmy "[...]" Automat należący do firmy "[...]" jest podłączony do internetu, jednak ani świadek ani jego żona nie są dostawcami internetu. Zeznał, że zna zasady gry na automatach aby zagrać należy do automatów wrzucić pieniądze, nie wiedział jednak, czy gracz ma wpływ na przebieg gry. Wskazał, że dwa automaty, należące do firmy [...], są automatami hazardowymi, natomiast automat, którego właścicielem jest firma "[...]", jest automatem do opcji giełdowej. Automaty wypłacają pieniądze.

Urządzenia o nazwach Hot Spot Admiral nr 949 i Apex Hot Magic Fruits XXL nr 940 zostały wstawione do lokalu "[...]" przy ul. [...] w [...] na podstawie zawartej w dniu 15 kwietnia 2014 r. umowy najmu powierzchni użytkowej. Umowa została zawarta pomiędzy właścicielem automatów, tj. [...] Spółką z o.o. z siedzibą w [...], będącą najemcą a A.M., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: [...], będącą wynajmującym. Przedmiotem umowy był najem powierzchni użytkowej 3 m2 w lokalu położonym w [...] przy ul. [...] w celu prowadzenia własnej działalności rozrywkowej - hazardowej. Z tytułu zawartej umowy najmu powierzchni- spółka [...] zobowiązała się do zapłaty na rzecz wynajmującego czynszu w wysokości 500 zł netto miesięcznie, płatnego na podstawie stosownej faktury VAT, w terminie w niej określonym. W umowie zastrzeżono, że najemca zakazał wynajmującemu jakiejkolwiek działalności na wynajętej powierzchni oraz w odniesieniu do urządzeń na niej zlokalizowanych, za wyjątkiem obowiązku dostarczenia energii elektrycznej, utrzymania porządku (sprzątania) oraz zapewnienia bezpieczeństwa (ochrony). W szczególności najemca zakazał wynajmującemu uczestniczenia w jakichkolwiek czynnościach jakiejkolwiek władzy publicznej, podejmowanych wobec urządzeń zlokalizowanych na najętej powierzchni. Ponadto w razie dostrzeżenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w działaniu urządzeń, wynajmujący zobowiązał jest niezwłocznie, co najmniej telefonicznie powiadomić o tym najemcę, skrótowo opisując zaobserwowany problem.

Treść powyższej umowy ma istotne znaczenie dla uznania skarżącej za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry. Postanowienia umowy potwierdzają bowiem, zdaniem sądu stanowisko organu, że skarżąca brała udział w urządzaniu gier. Świadczy o tym, w szczególności szereg szczegółowo określonych czynności, jakie skarżąca zobowiązała się podejmować w związku z zainstalowaniem w lokalu urządzeń. O tym, jaki charakter ma umowa decyduje nie jej tytuł, ale jej treść i skutki jakie rzeczywiście wywołuje lub ma wywołać. W niniejszej skarżąca miała pełną świadomość, że do uruchomienia automatów niezbędne jest wpłacenie gotówki i że automaty wypłacają wygrane pieniężne. W ocenie sądu w takiej sytuacji trudno uznać, że obowiązki skarżącej były zwykłymi obowiązkami podmiotu wydzierżawiającego, który zobowiązał się tylko do oddania części powierzchni swojego lokalu do używania innemu podmiotowi.

Zdaniem sądu, bez zgody wydzierżawiającego na wstawienie do lokalu urządzeń, urządzanie gier na automatach, w rozumieniu art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h,. przez dysponenta automatów nie byłoby w ogóle możliwe. Warunkiem niezbędnym do urządzania gier na automatach o niskich wygranych jest postawienie automatu w miejscu ogólnodostępnym dla nieograniczonej ilości potencjalnych graczy. Podmiot, który w swoim lokalu, w którym prowadzi własną działalność handlową, usługową, gastronomiczną, czy rozrywkową umożliwia postawienie automatu do gier w celu czerpania z tego faktu korzyści materialnych w różnej formie, i współpracuje z dysponentem automatów w celu zapewnienia jego niezakłóconego działania, a więc zapewnia warunki aby gry mogły być prowadzone - współuczestniczy w urządzaniu gier na automatach. Można mówić w takim przypadku o współdziałaniu obu podmiotów, w celu uzyskania określonych korzyści majątkowych, w tym przypadku jednak nielegalnych.

Powyższe umowne uregulowania stanowią, w ocenie sądu podstawy do tego, aby uznać skarżącą za biorącą udział we wspólnym przedsięwzięciu polegającym na zorganizowaniu miejsca, w którym mogą być prowadzone gry na automatach. Z ustalonego stanu faktycznego wynika bezspornie, że więcej niż jedna osoba była zaangażowana w udostępnianie automatów do gier, zarządzanie nimi i czerpanie z tego procederu korzyści. W takiej sytuacji każda z tych osób może być uznana za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., na co wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 listopada 2016 r. II GSK 2736/16 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Przepisy u.g.h. nie definiują pojęcia "urządzanie gier". Należy w tym zakresie, tak jak przyjęły organy, odwołać się do znaczenia słowa urządzać w potocznym języku. "Urządzić" to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie. Pojęcie "urządzanie" rozumiane jest jako synonim pojęć takich jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie (aktywnych) działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Uznać należy, że w praktyce w odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach obejmuje ono w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, nadzór i utrzymywanie automatów w stanie aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o jakich mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu (jego szkolenie), ale także umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy.

Zdaniem sądu zawarta przez skarżącą umowa ma więc charakter zbliżony do umowy o wspólnym przedsięwzięciu. Skarżąca jako dysponent lokalu miała bezpośredni wpływ na jego otwarcie i zamknięcie, a tym samym bezpośredni wpływ na udostępnianie urządzeń graczom i jako wydzierżawiająca lokal wzięła na siebie obowiązki które wskazują na zaangażowanie w proces urządzenia gier. Dokonana zatem przez organy subsumcja zachowania skarżącej pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest prawidłowa.

Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy ponadto od ustalenia, czy kontrolowane urządzenia umożliwiały grę na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.gh. grami hazardowymi są m.in. gry na automatach. Według art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Sąd stwierdza, że sporny automat czyni zadość regulacji art. 2 ust. 3 u.g.h. Stanowisko to znajduje oparcie w poczynionych w sprawie ustaleniach, opartych na zgromadzonych dowodach, obejmujących m.in. wynik kontroli (wynik oględzin automatów oraz wyniki eksperymentów). W niniejszej sprawie, w ramach dokonanych oględzin automatów i przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych eksperymentów polegających na odtworzeniu gry na automatach stwierdzono m.in., że urządzenia eksploatowane są w celach komercyjnych, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do prowadzenia gry, a gry na urządzeniach zawierają element losowości, ponieważ wynik gry jest niezależny od zręczności (umiejętności) gracza.

Szczegółowy opis eksperymentów zawarty w protokole kontroli z dnia 19 marca 2015 r.

Weryfikując prawidłowość poczynionych ustaleń, sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wartości dowodów, w oparciu o które organ przyjął ustalenia stanowiące podstawę wydania zaskarżonych decyzji. W postępowaniu prowadzonym przez organy celne obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Nie ma więc przeszkód do korzystania w tym postępowaniu również z dowodu w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych. Przepis art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 20 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323 ze zm.) wyraźnie dopuszcza możliwość "przeprowadzenia w uzasadnionych przypadkach w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu". Wartości dowodowej przeprowadzonego eksperymentu nie sposób co do zasady podważyć, choć tak jak wszystkie inne dowody, podlega on swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 O.p.) oraz zgodnie z zasadą zebrania pełnego materiału dowodowego i poddania go wszechstronnej ocenie (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.). W badanej sprawie opis przeprowadzonych eksperymentów jest rzeczowy i spójny, a wyciągnięte wnioski logiczne. Jak podkreślał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 17 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 667/13 wynik przeprowadzonego eksperymentu najlepiej odzwierciedla stan automatu i charakter przeprowadzanych na nim gier i jego możliwości, które w tym przypadku są uzależnione od konkretnego oprogramowania. Opis przebiegu konkretnych gier wystarczająco obrazuje jak faktycznie urządzenie może być wykorzystane.

Nie ma też podstaw do uznania, że nie występował w rozpoznawanej sprawie "uzasadniony przypadek", który zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej umożliwia funkcjonariuszom celnym przeprowadzenie eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia gry na automacie. Jeżeli w obowiązującym stanie prawnym funkcjonariusze celni stwierdzają organizowanie gry na automacie znajdującym się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków urządzania gier hazardowych, a przy tym organizujący taką grę nie legitymuje się – wydanym pod rządem przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych – zezwoleniem umożliwiającym urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu wygaśnięcia takiego zezwolenia, to splot takich okoliczności stanowi dostateczne uzasadnienie, aby zbadać rodzaj urządzenia, jego funkcjonowanie, a także ewentualne wykorzystanie do organizowania gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 545/13). Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Wymaga podkreślenia, że w zadaniach Służby Celnej mieści się wykonywanie całościowej kontroli w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Kontrola ta przebiega w myśl przepisów rozdziału 3 ustawy o Służbie Celnej (art. 30 ust. 2 pkt 3), a w jej ramach funkcjonariusze celni są uprawnieni do podjęcia określonych czynności, w tym do przeprowadzenia eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie - art. 32 ust. 1 pkt 13 (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 183/14). Ponadto, jak wskazuje się w orzecznictwie, właściwy organ prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, jest uprawniony do czynienia ustaleń dotyczących charakteru danej gry (por. pogląd wyrażony w wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II GSK 397/14).

W ocenie sądu przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe, a przede wszystkim przeprowadzone i należycie udokumentowane eksperymenty wykazują w sposób niebudzący wątpliwości, że kontrolowane urządzenia umożliwiały prowadzenie gier o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawierała element losowości. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest także, że kontrolowany lokal nie był kasynem gry, a skarżąca nie posiadała stosownego zezwolenia – koncesji, zgodnie z wymogami określonymi w art. 3 u.g.h.

Wskazać również należy, na co słusznie zwrócił uwagę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ze zgromadzonych dokumentów podczas kontroli przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych, odpowiednio w dniu 7 sierpnia 2014 r., 14 stycznia 2015 r., 21 kwietnia 2015 r. oraz 30 kwietnia 2015 r. ww. lokalu skarżącej każdorazowo ujawniano i zabezpieczano różne automaty do gier, których funkcjonowanie spełniało definicję gier na automatach określoną w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Z powyższego wynika, że skarżąca pomimo posiadanej wiedzy w związku z kolejnymi kontrolami, że gry urządzane na ujawnionych w lokalu automatach są nielegalne, nie podjęła żadnych stosownych działań celem odstąpienia od udziału w nielegalnym procederze, a wręcz przeciwnie zachowanie skarżącej świadczy o zaangażowaniu się w działalność w zakresie urządzania gier na automatach, wbrew przepisom u.g.h.

Chybiony jest także zarzut dotyczący naruszenia przez organu przepisów Kodeksu cywilnego przy interpretacji postanowień umowy. Zasady prowadzenia postępowania dowodowego i oceny zgromadzonych dowodów w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa. Działając zgodnie z tymi przepisami organy nie dokonywały klasyfikacji umowy i analizy jej zgodności z przepisami prawa cywilnego, a prawidłowo zwróciły uwagę na te elementy umowy, które są istotne z punktu widzenia norm prawa administracyjnego.

Zasada zupełności materiału dowodowego, o której mowa w art. 187 § 1 O.p. nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, iż z innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać zmiany ustalonego stanu faktycznego. Zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Podkreślić w tym miejscu należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był na tyle wyczerpujący, że nie zaistniała potrzeba przeprowadzenia dalszych dowodów. Istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w zebranym materiale dowodowym i umożliwiały tym samym wydanie decyzji. Skarżącej nie udało się podważyć oceny organów, co do zupełności zebranego materiału dowodowego i braku konieczności prowadzenia dalszych ustaleń okoliczności sprawy.

Nieuzasadnione są zatem zarzuty dotyczące naruszenia art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 O.p. Wbrew bowiem twierdzeniu skarżącej, organy w sposób dostateczny wyjaśniły i wykazały w uzasadnieniu obu decyzji, jakie zebrane dowody (i poczynione na ich podstawie ustalenia) przesądziły o zakwalifikowaniu stanu faktycznego do normy zawartej w art. 2 ust. 3 u.g.h. wykazując, że zachowanie skarżącej wyczerpało ustawowe znamiona deliktu administracyjnego przewidzianego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a tym samym podlegało karze pieniężnej stosownie do treści art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Wobec powyższego brak było podstaw do umorzenia postępowania i prawidłowo organy rozpoznały sprawę merytorycznie.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygniecie w "granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sprawa oznacza sprawę w znaczeniu materialnym, a nie procesowym (por. wyroki NSA: z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 888/11, LEX nr 1415234, z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1315/12, LEX nr 1481484, z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 886/12, LEX nr 1480822). Przywołany przepis wyraźnie i jednoznacznie określa zakres kognicji sądu administracyjnego. Sąd porusza się bowiem w granicach sprawy, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza on przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy.

Ponadto zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

W ocenie sądu niezasadne jest powoływanie się przez skarżącą na wynik innego postępowania sądowego, to jest zakończonego wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 815/16. W uzasadnieniu tego wyroku sąd zwrócił uwagę na niewyjaśnienie przez organ administracji, czy umowę z najemcą [...] sp. z o.o. w [...] zawarła A. M. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", ul. [...] w [...], czy też inny podmiot – "[...]"[...][...], ul. [...].

W aktach obecnie rozpoznawanej sprawy znajduje się umowa najmu powierzchni użytkowej zawarta w dniu 15 kwietnia 2014 r. przez "[...]" A.M. [...], ul. [...] z [...] sp. z o.o. w [...]. Umowę tę w imieniu skarżącej podpisał jej mąż D.M. Z zeznań złożonych przez stronę skarżącą w dniu 27 października 2017 r. wynika, że D. M. był uprawniony do działania w imieniu żony. Udzielenie upoważnienia D. M. do reprezentowania żony w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej potwierdzone zostało okolicznością powierzenia mu pieczęci firmowej o treści "[...]". Przedmiotowa umowa najmu podpisana została zatem przez osobę upoważnioną przez stronę do działania w jej imieniu, a ponadto zaopatrzona w odcisk pieczęci firmy "[...]" A. M. Wobec powyższego w niniejszej sprawie nie istnieją żadne wątpliwości, iż umowa najmu została zawarta przez A. M.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

ab/