Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 264/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2a pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1439
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 3 par. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego we Włoszczowie na uchwałę Rady Miejskiej we Włoszczowie z dnia 30 grudnia 2020 r. nr XXVI/177/20 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie regulaminu utrzymania czystości na terenie gminy I. stwierdza nieważność § 1 pkt 3 zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

W dniu 30 grudnia 2020 r. Rada Miejska we Włoszczowie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art.42 ustawy z 8 marca 1990 r. samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 i poz. 1378), zwanej dalej "u.s.g.", oraz art. 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1439), zwanej dalej "ustawą", po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Włoszczowie, podjęła uchwałę nr XXIV/177/20 zmieniającą uchwałę w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Włoszczowa.

W § 1 uchwały prawodawca lokalny postanowił, że w uchwale Nr XII/89/19 Rady Miejskiej we Włoszczowie z dnia 30 października 2019 r. w sprawie: Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Włoszczowa (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2019 r. poz. 4134) wprowadza się następujące zmiany:

1) § 10 otrzymuje brzmienie:

"§ 10. Do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych wykorzystuje się:

1) worki o minimalnej pojemności 60 l,

2) pojemniki na odpady o minimalnej pojemności 120 l,

3) pojemniki i worki oznaczone odpowiednimi kolorami w stosunku do każdego rodzaju odpadu selektywnie zbieranego o minimalnej pojemności 60 l,

4) kosze uliczne o minimalnej pojemności 20 l.";

2) w § 16 ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) w terenie zabudowanym - 20 l, usytuowane w odległości co najmniej 200 m od kolejnego urządzenia."

3) w § 21 uchyla się ust. 5.

§ 2. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Gminy Włoszczowa.

§ 3. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, skardze na powyższą uchwałę domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości, Prokurator Rejonowy we Włoszczowie podniósł zarzut naruszenia:

- art. 4 ust. 2a pkt 4 ustawy w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w związku z § 134 pkt 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej, jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g. – polegające na:

niezawarciu w regulaminie regulacji dotyczących zwolnienia właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady w kompostownikach przydomowych w całości lub w części z obowiązku posiadania pojemnika lub worka na odpady poprzez:

niedopełnienie upoważnienia ustawowego w zaskarżonej uchwale polegające na braku kompleksowego wypełniania delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2a pkt 4 ustawy w zakresie dotyczącym zwolnienia właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostownikach przydomowych w całości lub w części z obowiązku posiadania pojemnika lub worka na te odpady.

W uzasadnieniu skargi, jej autor podał, że § 6 zaskarżonej uchwały został wydany z naruszeniem art. 4 ust. 2a pkt 4 ustawy. Podkreślił, że rada gminy uchwalając tego rodzaju uchwałę i określając szczegółowe jej postanowienia jest obowiązana do kompleksowego wypełniania delegacji tego przepisu. Tymczasem Rada Miejska we Włoszczowie zdecydowała się w § 6 uregulować kwestie dotyczące kompostowania bioodpadów stanowiących odpady komunalne, nie dopełniła jednak obowiązku określenia zakresu zwolnienia właścicieli nieruchomości od obowiązku posiadania pojemnika lub worka na tego rodzaju odpady. Tym samym pozbawiła wydany regulamin niezbędnego elementu wymaganego na podstawie art. 4 ust. 2a pkt 4 ustawy kompetencyjnej.

Skarżący podkreślił, że Rada Miasta we Włoszczowie podejmując w regulaminie rozstrzygnięcie dotyczące kompostowania bioodpadów, nie mogła zaniechać uregulowania którejkolwiek z kwestii wskazanych w art. 4 ust. 2a pkt 4 ustawy. Musiała bowiem w sposób wyczerpujący wykonać upoważnienie ustawowe, zawierając w akcie prawa miejscowego kompleksowe i precyzyjne uregulowania odnośnie każdej kwestii uznanej przez ustawodawcę za mającą zostać obowiązkowo unormowaną. Niewypełnienie tego obowiązku stanowi istotne naruszenie prawa, prowadzące do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego w całości.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska we Włoszczowie wniosła o jej odrzucenie, podnosząc, że zaskarżona uchwała jako zmieniająca uchwałę nr XII/89/19 utraciła samodzielny byt prawny z chwilą wejścia w życie i ukształtowania treści uchwały zmienianej. Z tej przyczyny, nie może być przedmiotem odrębnego zaskarżenia. Nadto zaskarżona uchwała nie pozostaje w związku faktycznym ani logicznym z zarzutem niezgodności z prawem § 6 regulaminu. Zaskarżona uchwała odnosi się do § 10, § 16 ust. 1 pkt 2 oraz § 21 ust. 5 regulaminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności trzeba odnotować, że uchwała z dnia 30 października 2019 r. nr XII/89/19 Rady Miejskiej we Włoszczowie w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, której postanowienia Rada zmieniła zaskarżoną uchwałą, była przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd na skutek skargi Prokuratora Rejonowego we Włoszczowie. Prawomocnym wyrokiem z 5 sierpnia 2020 r. WSA w Kielcach w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 499/20 w punkcie I wyroku stwierdził nieważność § 10, § 16 ust. 1 pkt 2 - w części określającej maksymalną pojemność przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych worków, pojemników oraz koszy ulicznych oraz § 21 ust. 5 zaskarżonej uchwały; a w punkcie II oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Zaskarżoną w sprawie niniejszej uchwałą prawodawca lokalny wprowadził zmiany do tej uchwały w zakresie postanowień § 10, § 16 ust. 1 pkt 2 i dostosował ich brzmienie do wymogów wynikających z wyroku WSA w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 499/20 (§ 1 pkt 1-2 zaskarżonej uchwały). Lektura uzasadnienia tego wyroku w powiązaniu z postanowieniami uchwały zmieniającej w zakresie wskazanych regulacji pozwala stwierdzić, że Rada usunęła stwierdzone przez Sąd nieprawidłowości w uchwale z dnia 30 października 2019 r. nr XII/89/19, zgodnie z wytycznymi Sądu. W ocenie Sądu, zmiana postanowień tej uchwały zgodnie ze stanowiskiem WSA wynikającym z uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 499/20 nie narusza w sposób istotny prawa, skoro Rada Miejska zastosowała się do oceny WSA zawartej w uzasadnieniu tego wyroku. Z tego powodu i w tym zakresie skargę Prokuratora należało w niniejszej sprawie oddalić, o czym Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Natomiast w punkcie I wyroku Sąd stwierdził nieważność § 1 pkt 3 zaskarżonej uchwały, w którym postanowiono, że w § 21 uchyla się ust. 5. W tym zakresie wskazać należy, że powołanym wyżej prawomocnym wyrokiem z 5 sierpnia 2020 r. WSA w Kielcach w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 499/20 stwierdził nieważność § 21 ust. 5 uchwały z dnia 30 października 2019 r. nr XII/89/19, co oznacza, że ta regulacja utraciła byt z mocą ex tunc.

Stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności uchwały (lub jej części) wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). Oznacza to, że uchwałę, której nieważność w całości lub części stwierdził sąd administracyjny należy traktować tak, jakby nigdy nie została podjęta, natomiast uchylenie, zmiana uchwały czy też utrata jej mocy obowiązującej w związku z podjęciem późniejszej uchwały, wywołuje skutki dopiero od wejścia w życie " nowej" uchwały lub zmiany (ex nunc).

Z tych przyczyn uchylenie przez Radę Miejską § 21 ust. 5 w uchwale z dnia 30 października 2019 r. nr XII/89/19 istotnie narusza prawo. Wyeliminowanie przez WSA w Kielcach tego postanowienia z mocą ex tunc oznacza, że należy traktować je tak, jakby nigdy nie zostało podjęte. Nie było zatem podstaw do uchylenia przez prawodawcę lokalnego postanowienia uchwały, którego w dacie uchwalania zaskarżonej uchwały, uchwała zmieniana nie zawierała.

Końcowo wskazać należy, że uchwała zmieniającą uchwałę w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Włoszczowa stanowi akt prawa miejscowego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., który podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wbrew stanowisku organu, zarówno ustawa p.p.s.a. jak i u.s.g. nie wprowadza w tym zakresie żadnych ograniczeń.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.