Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 142/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Dnia 24 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi N. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany rosyjskiego prawa jazdy na jego polski odpowiednik 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego N. G. kwotę 697 ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [..] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania N. G. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..] nr [...] w sprawie odmowy wymiany rosyjskiego prawa jazdy kat. B, B1 na jego polski odpowiednik, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2096), art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.) oraz § 9 ust. 1 pkt 7, § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016r. poz. 231 ze zm.)

utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 9 lutego 2018 r. N. G. złożył wniosek o wymianę rosyjskiego prawa jazdy kat. B, B1 numer [...]wydanego w dniu 05.08.2014r., na jego polski odpowiednik. Do wniosku załączył kserokopię prawa jazdy wraz z tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego, fotografię, dowód uiszczenia opłaty, kserokopię karty pobytu, oświadczenie o pouczeniu o odpowiedzialności karnej i wniosek o przyjęcie oświadczenia osoby ubiegającej się o wydanie dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami. Ze złożonej kserokopii dokumentu prawo jazdy wynika, że skarżący posiada uprawnienie do kierowania pojazdami kat B i B1z tym, że przy kat B1 znajduje się adnotacja AS. W dniu 5 października 2018 r. do organu za pośrednictwem Ambasady RP w M. Wydział Konsularny wpłynęła nota Ministerstwa Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej potwierdzająca dane zawarte w dokumencie prawa jazdy.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił N. G. wymiany rosyjskiego prawa jazdy kat. B, B1 numer [...] wydanego w dniu 05.08.2014r., na jego polski odpowiednik.

Organ uznał, że nie jest możliwe podjęcie decyzji o wymianie zagranicznego prawa jazdy. Wskazał, że zgłoszone do wymiany prawo jazdy zawiera ograniczenie uprawnienia w postaci ograniczenia w prowadzeniu pojazdów podkategorii B1 z czterokołowcem lekkim i motorowerem ( powołał się w tym zakresie na informacje uzyskane w toku innych postępowań). Organ wydający uprawnienia jest zobowiązany do wydania prawa jazdy w zakresie kategorii posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy lub w zakresie kategorii równoważnych. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. z 2016 r. poz. 231 ze zm.) nie przewidują jednak kodu ograniczającego prowadzenie pojazdów podkategorii B1 z czterokołowcem lekkim i motorowerem.

W odwołaniu od decyzji skarżący wniósł o wydanie polskiego prawa jazdy z tym samym oznaczeniem (AS) tj. bez prawa kierowania lekkim czterokołowcem i motorowerem. Wskazał, że prawo jazdy, które posiada wydane zostało zgodnie z Konwencją Wiedeńską i dlatego ma prawo być wymienione na takie samo, z takimi samymi zezwoleniami na kierowanie transportem, w tych kategoriach, które są w prawach jazdy innych państw, które też podpisały Konwencję.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wskazał, że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Mając na uwadze powyższą normę, Kolegium stwierdziło, że zawarte w tym przepisie sformułowanie " osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii" oznacza, iż decyzja w przedmiocie prawa jazdy wydanego za granicą na prawa jazdy krajowe jest decyzją uznaniową i wymaga dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy zgodnie z art. 7, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a..

Kolegium ustaliło, że w rozpoznawanej sprawie w dniu 9-02-2018 r., w organie wydającym uprawnienia do kierowania pojazdami skarżący złożył wniosek o wymianę rosyjskiego prawa jazdy na jego polski odpowiednik. Organ I instancji, działając stosownie do § 9 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, zgodnie z którym w przypadku wymiany prawa jazdy wydanego przez państwo nie będące państwem członkowskim Unii Europejskiej należy wystąpić do organu, który wydał to prawo jazdy o potwierdzenie danych i informacji zawartych w prawie jazdy, a jeżeli nie jest możliwe ustalenie organu wydającego, wystąpienie o potwierdzenie jest dokonywane za pośrednictwem polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego w tym państwie, wystąpił do Ambasady RP w Federacji Rosyjskiej w celu ustalenia organu wydającego prawo jazdy nr 14 12357460 oraz z prośbą o potwierdzenie danych i informacji w nim zawartych.

W dniu 05.10.2018 r., do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami wpłynęła za pośrednictwem Ambasady RP w M. Wydział Konsularny nota Ministerstwa Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej nr [...] z dnia 22.08.2018r., stanowiąca potwierdzenia danych zawartych w prawie jazdy nr[...]. Nota ta została przetłumaczona przez tłumacza przysięgłego na język polski.

Na podstawie tego tłumaczenia organ odwoławczy stwierdził, że zgłoszone do wymiany przez skarżącego prawo jazdy zawiera ograniczenie AS w poz. 12 przy kategorii B 1. Jak wynika z wcześniej prowadzonych postępowań wśród osób mających takie samo ograniczenie, kod AS dla kat. B1 dotyczy, iż cyt.: " (..) w przypadku posiadania prawa jazdy kategorii "B" i braku kategorii "A" w punkcie 12 podkategorii "B1" wpisywana jest uwaga "AS", potwierdzająca występowanie ograniczeń w prowadzeniu pojazdów podkategorii "B 1 " z czterokołowcem lekkim i motorowerem.

Kolegium wskazało w związku z powyższym, że nie jest spornym, iż skarżący nie jest uprawniony do prowadzenia: czterokołowców lekkich i motorowerów.

Organ wskazał, że w myśl § 10 ust. 6 pkt. 2 lit. d) i e) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami prawo jazdy w przypadkach, o których mowa w § 9 wydaje się odpowiednio:

1) w zakresie kategorii objętych pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego oraz dodatkowo wydając prawo jazdy w zakresie kategorii:

d) B 1 - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM,

e) B - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B 1 i AM.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami prawo jazdy stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania:

1) kategorii AM:

a) motorowerem,

b) czterokołowcem lekkim

5) kategorii B1 :

a) czterokołowcem

b) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM,

6) kategorii B:

a) pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5

tony, z wyjątkiem autobusu i motocykla,

b) zespołem pojazdów złożonych z pojazdu, o którym mowa w lit. a oraz z przyczepy

lekkiej,

c) zespołem pojazdów złożonych z pojazdu, o którym mowa w lit. a oraz z przyczepy innej niż lekka, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 4250 kg. z zastrzeżeniem ust. 2,

d) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM.

W ocenie Kolegium, organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami zobowiązany jest do wydania prawa jazdy, o ile odpowiada ono kategoriom posiadanym w dotychczasowym prawie jazdy lub kategoriom równoważnym. Przepisy powyższego rozporządzenia nie przewidują jednak kodu ograniczającego pojazdów podkategorii "B1" z czterokołowcem lekkim i motorowerem. SKO wskazało na liczbowe oznaczenia kodów i subkodów, które określają ograniczenia w korzystaniu z uprawnień oraz ich wyjaśnienia zamieszczone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24.05.2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 702). I stwierdziło, że także przepisy powyższego rozporządzenia nie przewidują kodu ograniczającego prowadzenie pojazdów podkategorii "B1" z czterokołowcem lekkim i motorowerem.

W ocenie Kolegium odmowa dokonania wymiany na wniosek skarżącego zagranicznego na dokument krajowy prawa jazdy wynika właśnie z faktu, że zawiera ono ograniczenie uprawnienia, które, gdy chodzi o uprawnienia w prowadzeniu pojazdów podkategorii "B1" z czterokołowcem lekkim i motorowerem, nie jest znane polskiemu systemowi prawnemu. W tej sytuacji, w opinii organu odwoławczego nie może budzić wątpliwości rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie, a argumenty odwołania są niezasadne.

Kolegium stwierdziło, że w błędzie pozostaje skarżący uznając, że skoro jego rosyjskie prawo jazdy wydano zgodnie z konwencją wiedeńską to może on domagać się jego wymiany na polskie z tym samym oznaczeniem AS, bez prawa kierowania czterokołowcem i motorowerem. Nie jest to możliwe, a odmowa dokonania wymiany rosyjskiego prawa jazdy kategorii: B,B1 (zawierającego ograniczenia dla kategorii B1 w postaci kodu AS) na jego polski odpowiednik wynika właśnie z faktu, że polski system prawny, w tym ustawa o kierujących pojazdami, nie przewiduje "odpowiedniej" kategorii prawa jazdy do posiadanego rosyjskiego dokumentu prawa jazdy.

W skardze N. G. zarzucił naruszenie:

I. prawa materiaInego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. Art. 14 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 41 Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu w dniu 8 listopada 1968 r. (dalej: Konwencja) - poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że rosyjskie prawo jazdy skarżącego, kategorii B, B1 nie ma polskiego odpowiednika (polskie prawo jazdy "odpowiedniej kategorii"), podczas gdy w istocie rosyjskie kategorii B oraz B 1 odpowiadają polskim kategoriom B oraz B1.

2. art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie hierarchii źródeł prawa nieprzyznanie skarżącemu prawa podmiotowego wynikającego wprost z Ustawy mowy międzynarodowej - w oparciu o przepisy rozporządzeń.

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji i "ustalenie" w ślad za organem I instancji najistotniejszej okoliczności i podstawy rozstrzygnięcia na podstawie "wcześniej prowadzonych postępowań wśród osób mających takie samo ograniczenie".

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki pozyskania polskiego prawa jazdy na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy, a polska ustawa przewiduje i stosuje kategorie B i B1 tj. dokładnie te kategorie, widniejące na rosyjskim prawie jazdy skarżącego. Ograniczenie jakie zawiera rosyjskie prawo jazdy ( zapis AS w poz. 12 ) mieści się w zakresie normy art. 13 ust. 5 pkt 4 ustawy , a więc stanowi ograniczenie znane polskiemu systemowi prawnemu, a art. 14 ust. 2 przewiduje, że jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5 , ograniczenie to uwzględnia się w wydawanym prawie jazdy . Wydanie decyzji odmownej nie znajduje też uzasadnienia w postanowieniach art. 41 Konwencji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. Sąd dopuścił dowód z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy III SA/Łd 1066/18 (k. 29 ) - odpowiedzi udzielonej Ambasadzie Polskiej w Federacji Rosyjskiej przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej w dniu 11 października 2017 r. dotyczącej znaczenia uwagi "AS" i kserokopię tego pisma załączył do akt ( k- 23-25 akt sprawy).

Z pisma wynika, że zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Federacji Rosyjskiej:

- przy posiadaniu prawa jazdy kategorii "A" i braku kategorii "B" w punkcie 12 podkategorii "B1" wpisywana jest uwaga "MS", potwierdzająca prawo kierowania pojazdami podkategorii "B1" wyłącznie czterokołowcem lekkim lub motorowerem,

- przy posiadaniu prawa jazdy kategorii "B" i braku kategorii "A" w punkcie 12 podkategorii "B1" wpisywana jest uwaga "AS", potwierdzająca występowanie ograniczeń w prowadzeniu pojazdów podkategorii "B1" z czterokołowcem lekkim i motorowerem,

- przy posiadaniu prawa jazdy kategorii "A" i "B" w punkcie 12 podkategorii "B1" uwagi nie są wpisywane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającą skarżącemu wymiany rosyjskiego prawa jazdy na jego polski odpowiednik.

Stan faktyczny w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia jest niesporny i nie budzi wątpliwości. Nie ulega wątpliwości, że skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami kat "B" , a gdy chodzi o kategorię "B1" z wyłączeniem uprawnień do kierowania czterokołowcem lekkim i motorowerem. Ograniczenie to nie znajduje odzwierciedlenia w polskim prawie. Ustawa o kierujących pojazdami w art. 6 ust. 1 pkt 1 określa, że prawo jazdy kategorii "AM" stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem i czterokołowcem lekkim, a w pkt 5 i 6 przewiduje, że kategoria prawa jazdy "B1" stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania czterokołowcem i pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii " AM" tj. motorowerem i czterokołowcem lekkim. Kategoria prawa jazdy "B" także stwierdza m.in. posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii "AM" czyli motorowerem i czterokołowcem lekkim. A więc osoba posiadająca prawo jazdy kategorii "B" czy "B1" posiada automatycznie uprawnienie do kierowania pojazdami wskazanymi dla kategorii "AM" W związku z tym problem w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w takiej sytuacji skarżącemu może być wydane polskie prawo jazdy kategorii "B" i "B1" w zamian za posiadane przez niego rosyjskie prawo jazdy "B" i "B1" z ograniczeniem dotyczącym kategorii "B1" obejmującym uprawnienie do kierowania czterokołowcem lekkim i motorowerem. Skarżący wskazuje, że posiadane przez niego prawo jazdy w istocie odpowiada polskim kategoriom "B" i "B1" i dokument powinien mu zostać wydany, a ograniczenie dotyczące kategorii B1 obejmujące czterokołowce lekkie i motorowery mieści się w zakresie normy art. 13 ust. 5 pkt 4 ustawy i powinno zostać odnotowane w stosownej rubryce.

W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie.

Badając legalność zaskarżonych decyzji Sąd uznał, że naruszają one przepisy prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich uchylenia.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 t.j. ze zm.), dalej u.k.p. oraz Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1998 r. nr 5 poz. 40 i 44), która została ratyfikowana 1 czerwca 1984 r. ( dalej: Konwencja Wiedeńska) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. 2016, poz. 231).

Dokumenty potwierdzające posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami wymienia art. 4 ust. 1 u.k.p. Z treści powyższego przepisu wynika, że dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest:

1/ wydane w kraju : a/ prawo jazdy, b/ pozwolenie wojskowe, c/ międzynarodowe prawo jazdy ;

2/ wydane za granicą:

a) międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321 i 322),

b) krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40 i 44),

c) krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,

d) krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.k.p.);

3/ zagraniczny dokument wojskowy, określony w umowach międzynarodowych, których stroną jest Rzeczypospolita Polska .

Gdy chodzi zatem o wymienione w treści powyższego przepisu dokumenty to mimo, iż wystawiane są w różnych państwach, potwierdzają posiadanie na obszarze RP uprawnień do kierowania pojazdami określonej w nich kategorii.

Kategorie prawa jazdy określone zostały w art. 6 ust. 1 u.k.p. , który stanowi m.in., że prawo jazdy ( pkt 1) kategorii AM stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania:

a) motorowerem,

b) czterokołowcem lekkim;

(pkt 5) kategorii B1:

a) czterokołowcem,

b) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;

(pkt 6) kategorii B:

a) pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5t, z wyjątkiem autobusu i motocykla,

b) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy lekkiej,

c) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy innej niż lekka, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 4250 kg, z zastrzeżeniem ust. 2,

d) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM.

Jak stanowi § 10 ust. 6 pkt 1 ppkt d i e, pkt 2 , 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. , prawo jazdy w przypadkach , o których mowa w § 9 , wydaje się odpowiednio :

1) w zakresie kategorii objętych pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego oraz dodatkowo wydając prawo jazdy w zakresie kategorii:

(d) B1 – nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM,

(e) B – nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B1 i AM,

2) w zakresie kategorii posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy lub w zakresie kategorii równoważnych w posiadanym prawie jazdy oraz kategorii niższych;

3) po zwrocie przez osobę dotychczas posiadanego prawa jazdy;

4) w zakresie kategorii objętych pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego oraz kategorii posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy i nieobjętych zakresem tego egzaminu , z zastrzeżeniem pkt 1.

Stosownie do treści art. 4 ust. 2 zd. 1 u.k.p. kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy, przy czym art. 4 ust. 2 u.k.p. nie dotyczy jednak międzynarodowego prawa jazdy, co oznacza, że można posiadać jednocześnie ważne prawo jazdy oraz międzynarodowe prawo jazdy.

W rozpoznawanej sprawie skarżący legitymuje się dokumentem stwierdzającym jego uprawnienia do kierowania pojazdami, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ppkt b ustawy, tj. krajowym prawem jazdy określonym w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu, wydanym przez właściwy organ Federacji Rosyjskiej. Zarówno Federacja Rosyjska jak i Rzeczypospolita Polska są stronami tej Konwencji. Skarżący posiadający pozwolenie na pobyt czasowy na terytorium RP wystąpił o wymianę posiadanego rosyjskiego dokumentu prawa jazdy na jego polski odpowiednik.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 Konwencji, umawiające się Strony uznają:

a) każde krajowe prawo jazdy, sporządzone w ich języku narodowym lub w jednym z ich języków narodowych, a jeżeli nie jest sporządzone w takim języku, to, do którego jest dołączony uwierzytelniony przekład;

b) każde krajowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 6 do niniejszej konwencji oraz

c) każde międzynarodowe prawo jazdy zgodne z postanowieniami załącznika 7 do niniejszej konwencji, jako uprawniające na ich terytoriach do kierowania pojazdem, który należy do kategorii wymienionych w prawie jazdy, pod warunkiem że prawo jazdy jest nadal ważne oraz że zostało wydane przez inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych albo przez stowarzyszenie upoważnione do tego przez tę inną Umawiającą się Stronę lub jeden z jej organów terenowych. Postanowień niniejszego ustępu nie stosuje się do praw jazdy osób uczących się kierowania pojazdami.

Przy rozpatrywaniu sprawy należy zatem mieć na uwadze, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami realizują założenia Konwencji Wiedeńskiej, m.in. art. 41, z którego wynika wzajemne uznawanie "każdego krajowego prawa jazdy" przez państwa będące stroną Konwencji, stanowiąc wywiązanie się z przyjętych przez Państwo Polskie zobowiązań międzynarodowych.

Pojęcie "prawo jazdy", jak przypomniał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2017 r. sygn. I OSK 1686/15 (LEX nr 2258297), występuje w dwóch znaczeniach. Po pierwsze, oznacza ono uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Po drugie, używane jest ono na określenie dokumentu urzędowego potwierdzającego posiadanie przez jego posiadacza uprawnienia do prowadzenia pojazdów wskazanych w nim kategorii. Prawo jazdy jako dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). Jego treść powinna być jasna i zrozumiała zarówno dla posiadacza prawa jazdy, jak i osoby kontrolującej, czy kierujący pojazdem posiada uprawnienie do prowadzenia tego właśnie pojazdu.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości jakiej kategorii uprawnienia posiada skarżący i jakie pojazdy ma prawo prowadzić . Skarżący posiada uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. "B" i "B 1" ale z wyłączeniem uprawnień do prowadzenia czterokołowca lekkiego i motoroweru, co wynika z uwagi "AS" w złożonym rosyjskim prawie jazdy. U ustawie o kierujących pojazdami do prowadzenia takich pojazdów wymagane są uprawnienia kategorii "AM". Nie ulega też wątpliwości, że z mocy art. 4 ust. 1 pkt 2 b u.k.p. uprawnienia skarżącego stwierdzone w rosyjskim dokumencie, co do zasady, są uznawane na terytorium RP.

Szczegółowo kwestię możliwości wymiany prawa jazdy uzyskanego przez skarżącego za granicą – na polskie krajowe prawo jazdy normuje art. 14 ust. 1 u.k.p., który stanowi, że osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b dodatkowym warunkiem uzyskania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

W związku z tym przesłanki do otrzymania przez skarżącego polskiego odpowiednika posiadanego przez niego rosyjskiego prawa jazdy są następujące:

- skarżący musi złożyć wniosek o wymianę dokumentu,

- posiadane przez skarżącego prawo jazdy wydane za granicą musi być ważne,

- skarżący musi uiścić opłaty tj. opłatę, o której mowa w art. 10 ust. 1 oraz ewidencyjną,

- oraz zwrócić zagraniczny dokument organowi wydającemu prawo jazdy

Dokument prawa jazdy wydany przez organ Federacji Rosyjskiej, o którego wymianę wnioskował skarżący został wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, a zatem dodatkowy wymóg wskazany w tym przepisie, złożenia z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienia uwierzytelnionego tłumaczenia dokumentu, skarżącego nie dotyczył.

Art. 14 ust. 1 u.k.p. określa uprawnienie strony do otrzymania, po spełnieniu przesłanek wskazanych w tym przepisie, polskiego odpowiednika posiadanego przez nią, w tym wypadku rosyjskiego, prawa jazdy. Prawu wnioskodawcy odpowiada więc z drugiej strony obowiązek organu. W żadnym razie zawarte w art. 14 ust. 1 sformułowanie " Osoba /.../ może, na swój wniosek otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii" nie oznacza, że decyzja wydawana na podstawie tego przepisu jest decyzją uznaniową. Przeciwnie, skoro przepis przyznaje stronie prawo, po spełnieniu wskazanych w nim przesłanek, do uzyskania polskiego odpowiednika posiadanego ważnego krajowego prawa jazdy wydanego za granicą, to gdy zostaną one spełnione, organ ma obowiązek wydania decyzji pozytywnej dla strony.

Wskazać równocześnie trzeba na treść art. 14 ust. 2 u.k.p., który stanowi, że jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5, ograniczenie to uwzględnia się w wydawanym prawie jazdy.

Art. 14 ust. 2 u.k.p., nakazuje organowi uwzględnienie w wydawanym prawie jazdy ograniczeń, jeżeli prawo jazdy wydane za granicą ograniczenie takie zawiera. Ustawodawca określił także czego wymagania lub ograniczenia wpisywane do dokumentu prawa jazdy mogą dotyczyć. Zostały one wskazane w art. 13 ust. 5. u.k.p. który stanowi, że wymagania lub ograniczenia mogą dotyczyć

1) stosowania:

a) korekty lub ochrony wzroku,

b) korekty słuchu,

c) protezy lub szyny ortopedycznej;

2) możliwości ograniczonego korzystania z pojazdu;

3) konieczności modyfikacji lub dostosowania pojazdu;

4) ograniczenia uprawnienia do kierowania wskazanymi pojazdami;

5) dodatkowego oznakowania pojazdu;

6) terminu ważności prawa jazdy;

7) ograniczenia uprawnienia do kierowania wyłącznie pojazdem wyposażonym w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Przepis ten przewiduje zatem w pkt 4 możliwość uwzględnienia ograniczeń w zakresie uprawnień do kierowania wskazanymi pojazdami, co w przypadku skarżącego oznacza, że wydawany mu dokument polskiego prawa jazdy powinien uwzględniać, że nie posiada on uprawnienia do kierowania kategorii "AM" czterokołowcem lekkim i motorowerem.

W art. 20 ust. 1 u.k.p. zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia:

1) wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami oraz ich opisu;

2) szczegółowych warunków wydawania i zatrzymywania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, cofania i przywracania uprawnień do kierowania pojazdami, a także szczegółowych czynności organów i innych jednostek z tym związanych oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach;

Uzasadniając odmowę uwzględnienia wniosku skarżącego organ powołuje się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 poz. 213 ze zm.). wydanego na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 u.k.p.

§ 10 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia stanowi, że prawo jazdy w przypadkach, o których mowa w § 9 ( w tym m.in. w przypadku złożenia wymaganych dokumentów przez osobę ubiegającą się o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą przez państwo – stronę konwencji o ruchu drogowym) wydaje się odpowiednio w zakresie kategorii posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy lub w zakresie kategorii równoważnych w posiadanym prawie jazdy oraz kategorii niższych. Oznacza to, zdaniem SKO , że organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami zobowiązany jest do wydania prawa jazdy w zakresie kategorii posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy lub w zakresie kategorii równoważnych, a ponieważ przepisy rozporządzenia nie przewidują kodu ograniczającego prowadzenie pojazdów podkategorii B1 z czterokołowcem lekkim i motorowerem, dlatego wydano decyzję odmowną.

W ocenie Sądu stanowisko organów nie zasługuje na aprobatę. Podkreślić trzeba, że przepisy rozporządzenia nie mogą zmieniać zapisów ustawy i ograniczać uprawnień strony jakie z ustawy i umowy międzynarodowej dla niej wynikają. Art. 92 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Wykonawczy wobec ustawy charakter rozporządzenia powoduje, że nie może ono wprowadzać regulacji, które uniemożliwiają wykonanie jej postanowień. Rozporządzenie ma jedynie odciążyć ustawodawcę od wydawania regulacji szczegółowych i o charakterze technicznym. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, zostały spełnione przesłanki wynikające z treści art. 14 ust. 1 u.k.p. i art. 41 Konwencji uprawniające do wymiany rosyjskiego prawa jazdy na polski odpowiednik. Na tle wskazanych powyżej przepisów nie przewidziano możliwości wydania decyzji odmownej, w sytuacji wątpliwości w zakresie postanowień dotyczących ograniczeń przypisanych do określonych kategorii pojazdów. Ponieważ przepis art. 13 ust. 5 u.k.p. pozwala na wydanie prawa jazdy z uwzględnieniem posiadanego ograniczenia i wobec powyższego, skoro rosyjskie prawo jazdy skarżącego zawiera ograniczenie do prowadzenia czterokołowców lekkich i motorowerów – kod AS z pozycji 12, to polski odpowiednik co do zasady powinien to ograniczenie zawierać. Rozważania te prowadzą do wniosku, że przepisy u.k.p. nie stanowią przeszkody do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego. Podstawę odmowy wydania polskiego odpowiednika prawa jazdy stanowią, zdaniem organów, przepisy rozporządzenia, bowiem rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. nie przewiduje ograniczenia w postaci kodu "AS" i jak należy rozumieć organ nie widzi możliwości wydania skarżącemu dokumentu z wpisaną tylko kat B , która biorąc pod uwagę uregulowania ustawowe i cytowane wyżej zapisy rozporządzenia obejmuje na obszarze RP uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. B1 i AM.

Sąd podnosi, że ustawa o kierujących pojazdami nie daje podstaw do tworzenia dodatkowych ograniczeń, przy możliwości wydania polskiego odpowiednika prawa jazdy. Okoliczność, że przepisy powyższego rozporządzenia nie przewidują kodu ograniczającego prowadzenie pojazdów podkategorii "B1" z czterokołowcem lekkim i motorowerem nie może być przeszkodą do wydania skarżącemu polskiego odpowiednika prawa jazdy kategorii B. Trzeba podkreślić, że skoro regulacja podustawowa ma umożliwić realizację ustawy i nie może regulować spraw o istotnym znaczeniu dla realizacji założeń ustawy, to rozwiązania przyjęte w rozporządzeniu nie mogą ograniczać uprawnień organów wynikających z ustawy, a dotyczących przesłanek uzyskania polskiego odpowiednika prawa jazdy. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i w doktrynie jednoznacznie wskazuje się, że upoważnienie do wydania aktu wykonawczego winno być szczegółowe, w celu wykonania ustawy; winno zawierać szczegółowe wytyczne dotyczące treści aktu wykonawczego (tak w odniesieniu do rozporządzeń - wyrok TK z dnia 10 kwietnia 2001 r., U 7/00). Stanowisko przyjęte przez organy prowadzi do sytuacji, że skarżący nie może mieć wydanego polskiego odpowiednika rosyjskiego prawa jazdy w państwie będącym sygnatariuszem Konwencji potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami danej kategorii tylko dlatego, że ustawodawca polski osobie posiadającej uprawnienia do kierowania kategorii B1 automatycznie przyznaje uprawnienia do kierowania kategorii AM motorowerem i czterokołowcem lekkim, a więc w odniesieniu do tej kategorii występuje w tym zakresie brak tożsamości z kategorią B1 obowiązującą w Federacji Rosyjskiej. W ocenie Sądu, skoro polski ustawodawca przewidział, że prawo jazdy kat. B1 stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania czterokołowcem i pojazdami określonymi dla prawa jazdy kat. AM (motorowerem i czterokołowcem lekkim) a przepisy rozporządzenia przewidują, że przy kat. B1 dodatkowo nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, to wydanie skarżącemu polskiego odpowiednika rosyjskiego prawa jazdy nawet bez adnotacji o ograniczeniu uprawnień w zakresie prowadzenia czterokołowców lekkich i motorowerów nie będzie stanowić naruszenia porządku prawnego RP. Na pewno zaś fakt, że rozporządzenie wykonawcze z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 702 ) nie przewiduje odpowiedniego symbolu aby wpisać w polskim dokumencie prawa jazdy sporne ograniczenie, nie może uzasadniać odmowy uwzględnienia wniosku strony.

W ocenie Sądu organy naruszyły przepis art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.k.p. oraz art. 41 ust. 1 Konwencji o ruchu drogowym, który przewiduje wzajemne uznawanie "każdego krajowego prawa jazdy". W konsekwencji tego należy przyjąć, że w sytuacji, w której dokumenty prawa jazdy wystawiane są w różnych państwach, mamy do czynienia z tym samym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Regulacje dotyczące zasad posługiwania się prawem jazdy uzyskanym w innym państwie, zawarte w art. 14 polskiej ustawy oraz w art. 41 Konwencji opierają się na zasadzie wzajemnego uznawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami przez państwa - sygnatariuszy Konwencji. Jak przyjmuje orzecznictwo sądów administracyjnych, "prawo jazdy "krajowe" nie oznacza tylko wydanego w Polsce i przez polskie organy, ale również - krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie, gdyż są to dokumenty uważane za równorzędne i w tym zakresie przepis art. 4 ust. 2 oraz 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami stanowi realizację założeń art. 41 Konwencji Wiedeńskiej" (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 8 maja 2014 r., II SA/Op 41/14, Lex nr 1467922).

Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego organy powinny wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu.

Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji I i II instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Na koszty postępowania złożyły się: wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

d.j.