Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 116/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek – Rak po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2019 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. F. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 8 października 2018 r.; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny; 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej K. F. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga K. F. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 8 października 2018 r. o udzielenie informacji publicznej wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wnioskiem z dnia 8 października 2018 r., który wpłynął do organu w dniu 9 października 2018 r., skarżąca zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o udzielenie informacji publicznej poprzez wskazanie:

1. ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) w organie oraz w całej Polsce dotyczących szczepień przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze oraz śwince i różyczce;

2. jaki charakter miały odnotowane niepożądane odczyny poszczepienne, z podziałem na ilość i rodzaje;

3. czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne;

4. z jakiej statystyki wynikają dane, którymi organ dysponuje;

5. od którego roku dane te są gromadzone;

6. czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których organ wzywa mają charakter obowiązkowy;

7. czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób organ odnotował epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne;

8. czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia organ jest świadomy ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz, dowody zgromadzono na stronie http://stopnopxom.pl/starvstvki-nop-sa-falszvwe-twarde-dowody/);

9. czy organowi jest znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności;

10. czy organowi jest wiadomo, że w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, została już skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka;

11. czy w Polsce prowadzone są badania porównawcze ogólnej kondycji zdrowotnej dzieci szczepionych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych i dzieci nieszczepionych; czy badania te są potwierdzające, że dzieci szczepione są zdrowsze od dzieci nieszczepionych; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

12. ile przypadków "śmierci łóżeczkowej" odnotowano w Polsce od 1 stycznia 2010 r. do 30 kwietnia 2018 r.; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

13. jaki odsetek przypadków "śmierci łóżeczkowej" odnotowanych w Polsce od 1 stycznia 2010 r. do 30 kwietnia 2018 r. to zdarzenia, które miały miejsce nie dalej jak 4 tygodnie od poddania dziecka zabiegowi szczepienia; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

14. ile osób w Polsce jest obecnie zaszczepionych przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

15. jaki odsetek spośród osób zaszczepionych przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B to osoby, u których nadal utrzymuje się poszczepienna odporność; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

16. jaki odsetek populacji musi zostać zaszczepiony przeciw WZW B, gruźlicy, błonicy, krztuścowi, Hib, polio, odrze, śwince i różyczce, aby wystąpił efekt "odporności zbiorowiskowej", z określeniem odsetku dla każdej z ww. chorób z osobna; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

17. jaki odsetek spośród osób narodowości ukraińskiej, które obecnie przebywają w Polsce w liczbie ponad 2 milionów, to osoby nieuodpornione przeciw zachorowaniom na WZW B; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

18. jakie jest obecnie szacunkowe prawdopodobieństwo zachorowania dziecka skarżącej na WZW B; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

19. jakie "fałszywe pseudonaukowe teorie" głoszą, "ruchy antyszczepionkowe";

20. ile dzieci w Polsce zmarło od 1 stycznia 2000 r. do 30 kwietnia 2018 r. nie dalej jak do 4 tygodni od poddania dziecka szczepieniu; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

21. jaki odsetek zgonów zdefiniowanych w pytaniu poprzednim, to zgony, których przyczyny nie udało się ustalić; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

22. czy zachorowalność dzieci w Polsce na nowotwory złośliwe maleje, czy rośnie na przestrzeni ostatnich 30 lat; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

23. czy zachorowalność dzieci w Polsce na choroby immunologiczne maleje, czy rośnie na przestrzeni ostatnich 30 lat; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

24. czy zachorowalność dzieci w Polsce na choroby neurologiczne maleje, czy rośnie na przestrzeni ostatnich 30 lat; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

25. czy zachorowalność dzieci w Polsce na choroby metaboliczne maleje, czy rośnie na przestrzeni ostatnich 30 lat; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

26. czy zachorowalność dzieci w Polsce na choroby psychiczne maleje, czy rośnie na przestrzeni ostatnich 30 lat; jeśli organ nie dysponuje takimi informacjami, to poprzez wskazanie kompetentnego organu, który dysponuje takimi informacjami;

27. za okres 1995-2017: ilość zgonów, które miały miejsce do 4 tygodni od zabiegu szczepienia, z podziałem na kolejne lata, wiek osób zmarłych oraz ilość dni, które upłynęły od szczepienia do chwili śmierci;

28. za okres 1995-2017: ilość ciężkich zachorowań zakończonych hospitalizacją, które miały miejsce do 4 tygodni od szczepienia pacjenta, z podziałem na kolejne lata, wiek pacjentów i ilość dni, które upłynęły od szczepienia do zachorowania;

29. .jak wyżej w punkcie 27 dla szczepionek, które miałyby zostać podane dziecku skarżącej;

30. jak wyżej w punkcie 28 dla szczepionek, które miałyby zostać podane dziecku skarżącej.

Jednocześnie, skarżąca wniosła o podanie norm kompetencyjnych uprawniających organ do: wyznaczania terminów wykonania zabiegów medycznych, wyznaczania danej placówki w jakiej te zabiegi mają być przeprowadzone, stosowania formy przymusu wykonywania potencjalnie niebezpiecznych zabiegów medycznych bez uzyskania świadomej zgody pacjenta.

Skarżąca wyjaśniła, że dane te są jej niezbędne w związku z treścią pisma organu z dnia 28 września 2018 r. (mającego na celu przymuszenie do szczepień), aby podjąć odpowiedzialną decyzję, co do szczepień.

W dniu 24 października 2018 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, zarzucając mu naruszenie art. 6 k.p.a. i art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym przez nią zakresem. Skarżąca podkreśliła przy tym, że do dnia wniesienia skargi nie dostała odpowiedzi na wniosek z dnia 8 października 2018 r., organ nie udostępnił jej żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o: zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie wskazując, że w piśmie z dnia 18 października 2018 r., które wysłał do strony w dniu 19 października 2018 r., udzielił skarżącej szerokiej odpowiedzi na wszystkie postawione przez nią we wniosku z dnia 8 października 2018 r. pytania. Jednocześnie, jak wskazał, wobec otrzymania w dniu 25 października 2018 r. przedmiotowej skargi, w dniu 26 października 2018 r., przesłał skarżącej kserokopię pisma z dnia 18 października 2018 r. zawierającego wymagane przez nią informacje. Pismo to skarżąca odebrała w dniu 30 października 2018 r.

W piśmie z dnia 18 października 2018 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał zaś, że zagadnienia dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych reguluje ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2018 r., poz. 151) oraz akt wykonawczy w postaci rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U. z 2010 r., Nr 254, poz. 1711), które obowiązuje od 1 stycznia 2011 r. Rozporządzenie to wprowadziło obowiązek kwalifikacji niepożądanego odczynu poszczepiennego jako ciężki, poważny lub łagodny a kryteria ich rozpoznawania reguluje załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. W związku z powyższym zgłoszenia niepożądanych odczynów poszczepiennych, które wpłynęły przed 1 stycznia 2011 r. nie zawierały kwalifikacji niepożądanego odczynu poszczepiennego. Dane zgromadzone w rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania są przechowywane przez okres 10 lat. Organ wyjaśnił, że ww. akty prawne regulują kwestie dotyczące postępowania zarówno podmiotów leczniczych jak też organów państwowej inspekcji sanitarnej w zakresie niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP).

Organ, jak wskazał, prowadzi powiatowy rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Zgłoszeń dokonują lekarze, felczerzy, którzy podejrzewają lub rozpoznają wystąpienie NOP w ciągu 24 godzin od powzięcia podejrzenia lub jego wystąpienia.

W odpowiedzi na 1 pytanie skarżącej dotyczące ilości odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych przeciwko wymienionym przez skarżącą chorobom, organ wskazał, że: po podaniu szczepionki przeciw gruźlicy wystąpiły 23 przypadki NOP, z czego 21 o charakterze łagodnym, dwa nie posiadają kwalifikacji; po podaniu szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B wystąpiło łącznie 13 przypadków NOP, jeden zakwalifikowano jako poważny; po podaniu szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce zgłoszono 9 przypadków NOP o charakterze łagodnym. Na terenie powiatu nie zostały odnotowane przypadki śmiertelne NOP. Informacje dotyczące ilości niepożądanych odczynów poszczepiennych w Polsce dostępne są na stronie NIZP-PZH w postaci Biuletynu "Szczepienia ochronne w Polsce".

W odpowiedzi na pytania 4 i 5 organ wskazał, że w Polsce system monitorowania NOP został wprowadzony w 1996 r. i opiera się na zaleceniach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w zakresie monitorowania bezpieczeństwa szczepień. Dane zgromadzone w Rejestrze Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych, pochodzą ze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych przekazywanych do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego przez lekarzy, do czego są oni zobowiązani ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Ustawa ta wprowadziła obowiązek prowadzenia Rejestru Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych. Z kolei, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania określa czas przechowywania tych danych na okres 10 lat.

Co do informacji dotyczącej sytuacji szczepień ochronnych w innych krajach Unii Europejskiej organ wskazał, że nie jest organem powołanym do przedstawiania takich informacji ani prezentowania wniosków dotyczących kwestii realizacji programów szczepień ochronnych w tych krajach. Tego typu informacje podaje m.in. Portal Szczepienia.info, który powstał z inicjatywy Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny we współpracy z Polskim Towarzystwem Wakcynologii. Na powyższym portalu, jak wskazał organ, opublikowano następującą informację: "powiększająca się liczba zaszczepionych dzieci przyczyniła się do spadku liczby rejestrowanych przypadków odry. W latach 90-tych odnotowywano od kilkuset do kilkudziesięciu przypadków między epidemiami oraz około 2 200 przypadków w czasie ich trwania. Epidemie pojawiały się coraz rzadziej. W ostatnich latach odnotowano 100-130 zachorowań na odrę. W 2015 r. i 2016 r. odnotowano odpowiednio 110 i 133 zachorowania na odrę, głównie wśród osób ubiegających się o status uchodźcy. W 2017 r. zarejestrowano 63 zachorowania. Zachorowania były w większości przypadków związane z zawleczeniem przypadków odry z zagranicy. Wśród społeczności, gdzie stopień zaszczepienia dzieci i dorosłych był niski zachorowania miały charakter ognisk epidemicznych (np. społeczność romska w P. w 2009 r., we W.w 2012 r. oraz w P. w 2014 r). W pierwszej połowie 2018 r. (styczeń-sierpień) w Polsce na odrę zachorowało 116 osób, tj. ponad 3-krotnie więcej w porównaniu do tego samego okresu rok wcześniej. Blisko połowa wszystkich chorych na odrę to obcokrajowcy. Zachorowania miały charakter ognisk epidemicznych lub pojedynczych zachorowań. Wśród 116 chorych na odrę 50% było hospitalizowanych. Osoby, które zachorowały na odrę w zdecydowanej większości były osobami nieszczepionymi przeciw odrze lub nie ma danych na temat ich szczepień". Powyższe dowodzi, jak wskazał organ, znaczeniu realizacji szczepień ochronnych w populacji.

Organ zaznaczył przy tym, że na terenie powiatu nie odnotowano w ostatnim czasie ognisk zachorowań na odrę.

Organ wyjaśnił także, że stan zagrożenia epidemii ogłasza wojewoda a wyjaśnienie znaczenia pojęcia epidemia zawarte jest w ustawie o zapobieganiu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, która wskazuje, że epidemia to występowanie na danym obszarze zakażeń lub zachorowań na chorobę zakaźną w liczbie wyraźnie większej niż we wcześniejszym okresie albo wystąpienie zakażeń lub chorób zakaźnych dotychczas niewystępujących. Organ zaznaczył, że na terenie powiatu nie został ogłoszony stan epidemii i wskazał na możliwości zapoznania się ze stanowiskiem Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Zdrowia Publicznego w sprawie obowiązku szczepień, które znajduje się pod adresem https://gis.gov.pl/zdrowie/stanowisko-krajowego-konsultanta-w-dziedzinie-zdrowiapublicznego-ws-obowiazku-szczepien/, gdzie podkreśla się, że dzięki szczepieniom możemy zapobiegać występowaniu epidemii, a co z tym związane licznym zachorowaniom i zgonom z powodu chorób zakaźnych.

W odpowiedzi na pytanie dotyczące niedoszacowania niepożądanych odczynów poszczepiennych organ wskazał, że ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. definiuje niepożądany odczyn poszczepienny jako niepożądany objaw chorobowy pozostający w związku czasowym z wykonanym szczepieniem ochronnym. Jest to szeroka definicja, która pozwala na wykrycie również rzadkiego czy nowego odczynu poszczepiennego, związanego tylko czasowo z wykonanym szczepieniem. Każde zaburzenie stanu zdrowia, które może mieć związek ze szczepieniem podlega zgłoszeniu przez lekarza na podstawie art. 21 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. Lekarz na podstawie objawów klinicznych oraz badania lekarskiego podejmuje decyzję o zasadności zgłoszenia danego przypadku do nadzoru jako podejrzenie NOP, kierując się listą NOP wymienioną w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania oraz prawdopodobną lub ustaloną etiologią rozpoznanych zaburzeń. Z danych wynika, jak wskazał organ, że w ostatnich latach obserwujemy stopniowy wzrost liczby zgłoszeń np. w 2008 r. zarejestrowano 982 NOP-y, w 2011 r. - 1130, a w 2015 r. -2111 NOP-ów. Wzrost liczby zgłoszeń wynika z poprawy działania systemu nadzoru nad NOP-ami, a nie ze wzrostu odczynowości szczepionek. Organ wyjaśnił także, że ciężkie NOP-y występują niezwykle rzadko. Nawet jeśli na 2111 NOP-ów zakwalifikowanych w 2015 r., stwierdzono 3 odczyny ciężkie, to stanowią one 0,1% wszystkich NOP-ów. W Polsce jeden NOP występuje z częstością średnio raz na 10 000 podanych dawek szczepionki. Częstość występowania niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) zależy od rodzaju szczepionki. Dla poszczególnych szczepionek, pod względem ich częstości, rozróżnia się odczyny: bardzo częste (>1/10 podanych dawek), częste (>1/100 dawek), umiarkowanie częste (>1/1000 dawek), rzadkie (>1/10 000 dawek), bardzo rzadkie (<1/10 000 dawek). Szczegółowe informacje o częstości występowania NOP dla danej szczepionki, jak wskazał organ, można znaleźć w ulotce dołączonej do opakowania lub w Charakterystyce Produktu Leczniczego (źródło szczepienia.info). Organ zauważył, że skarżąca może zapoznać się ze stanowiskiem ekspertów NIZP-PZH odnośnie systemu nadzoru nad niepożądanymi odczynami poszczepiennymi w Polsce, które znajduje się pod adresem https://www.pzh.gov.pl/svstem-nadzoru-nad-niepozadanym-odczynami-poszczepiennymi-w-polsce/.

Organ wyjaśnił ponadto, że przytoczone przez skarżącą orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowiek pochodzi z roku 1999 oraz 2002, a zatem sprzed okresu obowiązywania ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (1 styczeń 2009 r.). Jednocześnie organ wskazał, że podziela stanowisko zawarte w art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jakoby każdy miał prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji oraz że niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Z powyższego wynika, jak zauważył organ, że ingerencja władzy publicznej możliwa jest w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych z uwagi na bezpieczeństwo publiczne i ochronę zdrowia, co ma bezpośrednie przełożenie na postępowanie w przypadku uchylania się od ustawowego obowiązku realizacji szczepień ochronnych, które to szczepienia mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo publiczne i ochronę zdrowia.

Organ poinformował również, że do dnia redagowania pisma nie wpłynęła żadna informacja o skierowaniu skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w związku działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Natomiast, jak zauważył, nie posiada informacji czy skarga taka została skierowana w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Z kolei, w odpowiedzi na pytania nr 12, 13, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 29 organ wskazał, że posiada wyłącznie dane o zgonach, przyczyną których była choroba zakaźna i wyjaśnił, że zgłoszenia zgonu z powodu choroby zakaźnej reguluje ustawa o chorobach zakaźnych z dnia 5 grudnia 2008 r. oraz rozporządzenie z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej. Organ podkreślił, że niepożądany odczyn poszczepienny to objaw chorobowy pozostający w związku czasowym z wykonanym szczepieniem ochronnym a lekarz na podstawie objawów klinicznych oraz badania lekarskiego podejmuje decyzję o zasadności zgłoszenia danego przypadku do nadzoru jako podejrzenie NOP, kierując się listą NOP wymienioną w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania oraz prawdopodobną lub ustaloną etiologią rozpoznanych zaburzeń. Do organu nie wpłynęło zgłoszenie śmiertelnego przypadku niepożądanego odczynu poszczepiennego. Natomiast informacjami dotyczącymi przyczyn zgonów dysponuje Główny Urząd Statystyczny.

W odpowiedzi na pytanie 14 organ poinformował, że dane dotyczące liczby zaszczepionych osób przeciw WZW B w Polsce znajdują się na stronie NIZP-PZH w postaci Biuletynu "Szczepienia ochronne w Polsce". Początkowo szczepienie przeciwko WZW typu B wprowadzono do grupy szczepień zalecanych. W 1993 r. w niektórych województwach zaczęło funkcjonować jako obowiązkowe szczepienie noworodków i niemowląt, a w 1996 r. rozszerzono je na cały kraj. Następnie, w 2000 r. rozpoczęto szczepienia 14-latków urodzonych w 1986 r.

W odpowiedzi na pytanie dotyczące utrzymywania się odporności po szczepieniu przeciw WZW B organ wskazał, że zaszczepienie trzema dawkami zabezpiecza na całe życie, gdyż dochodzi do wytworzenia pamięci immunologicznej, która w odpowiedzi na kontakt z wirusem uruchamia produkcję przeciwciał. Za pacjentów uodpornionych przeciwko WZW typu B uważa się osoby, które otrzymały kompletny schemat szczepienia oraz u których stwierdzono przeciwciała anty-HBs, bez względu na ich stężenie. Dzięki pamięci komórkowej, nawet u pacjentów z małym stężeniem przeciwciał anty-HBs. po ponownym kontakcie z antygenem HBs dochodzi do szybkiej reakcji układu immunologicznego i wytwarzania przeciwciał. Owszem, wyróżnia się pewne grupy zwiększonego ryzyka, na przykład osoby z niedoborami immunologicznymi, dializowane czy narażone na kontakt z wirusem ze względu na wykonywaną pracę, w których stosuje się dawki przypominające. Nie dotyczy to jednak przeciętnej osoby, która została prawidłowo zaszczepiona w schemacie podstawowym. Organ poinformował także, że do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie należy prowadzenie badań naukowych, które stanowiłyby podstawę rozstrzygnięć merytorycznych wątpliwości podniesionych przez skarżącą w piśmie. Instytutem badawczym jest Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH), w związku z powyższym pytania dotyczące badań porównawczych ogólnej kondycji zdrowotnej dzieci szczepionych i nieszczepionych oraz pytanie dotyczące wskaźników odporności zbiorowiskowej dla poszczególnych chorób wymienionych przez skarżącą w pytaniu należy kierować do NIZP-PZH w Warszawie.

Organ wskazał także, że informacje dotyczące odporności populacyjnej (zbiorowiskowej) można uzyskać na stronie szczepienia info. i powołał tam zamieszczone informacje wskazując, że: "odporność zbiorowiskowa (tj. odporność populacyjna, odporność stadna lub odporność grupowa) to ochrona osób nieuodpornionych na skutek zaszczepienia wysokiego odsetka danej populacji. Pojęcie to powstało na bazie obserwacji, że obecność w populacji osób uodpornionych przeciwko danej chorobie zmniejsza prawdopodobieństwo zachorowania na tę chorobę również osób nieuodpornionych. Pojęcie to ma zastosowanie dla chorób, które przenoszą się z człowieka na człowieka (nie dotyczy takich chorób zakaźnych jak tężec czy wścieklizna). Próg odporności zbiorowiskowej jest definiowany jako odsetek osób uodpornionych w populacji, po osiągnięciu którego liczba nowych zakażonych zaczyna się zmniejszać, zwykle wymaga 90-95% populacji odpornej". Szczegółowe informacje dotyczące metod określania współczynnika odporności populacyjnej dla poszczególnych chorób przedstawia praca prof. Andrzeja Zielińskiego "Pojęcie odporności zbiorowiskowej w zastosowaniu do oceny efektywności szczepień ochronnych" (Przegląd Epidemiologiczny, 1999, 53,3-4,245-255), udostępniony na stronie http://www.przegledepidemiol.pzh.gov.pl.

Organ wyjaśnił, że nie posiada informacji dotyczących stanu uodpornienia osób narodowości ukraińskiej przebywających w Polsce i wskazał, że pytanie takie należałoby skierować do Urzędu Do Spraw Cudzoziemców.

Odpowiadając na pytanie skarżącej jakie jest prawdopodobieństwo zachorowania jej dziecka na WZW B organ wskazał, że rachunek prawdopodobieństwa (z łac. probabilitis) zajmuje się badaniem praw rządzących zdarzeniami losowymi. W jego aksjomatycznym ujęciu pojęciami pierwotnymi są: zdarzenia elementarne i przestrzeń zdarzeń elementarnych związane z doświadczeniem losowym. Doświadczenie losowe (rzeczywiste, bądź tylko myślowe) rozumie się jako określony zespół warunków wraz z góry określonym zbiorem wyników. Poszczególne wyniki doświadczenia losowego traktuje się jako zdarzenia elementarne, natomiast zbiór wszystkich zdarzeń elementarnych jako przestrzeń zdarzeń elementarnych. Aksjomatyczna definicja prawdopodobieństwa określa prawdopodobieństwo jako funkcję P przyporządkowaną każdemu zdarzeniu A. Z tego wynikają elementarne własności prawdopodobieństwa. Obliczanie prawdopodobieństwa jest właściwością większości zadań w rachunku prawdopodobieństwa. Przestrzeń probabilistyczna danego doświadczenia losowego stanowi matematyczny opis tego doświadczenia (źródło: W. Krysicki, J. Bartos, W. Dyczka, K. Królikowska, M. Wasilewski, Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka matematyczna w zadaniach). Dlatego też, organ wskazał, że nie jest uprawniony do prowadzenia obliczeń z dziedziny rachunku prawdopodobieństwa oraz prowadzenia statystyk matematycznych.

Organ wskazał ponadto, że źródłem zakażenia HBV jest człowiek. Do zakażenia dochodzi drogą naruszenia ciągłości tkanek, naruszenie to może być związane z zabiegami medycznymi (diagnostycznymi lub terapeutycznymi) oraz z zabiegami poza medycznymi np. zabiegami kosmetycznymi, kolczykowaniem, tatuowaniem. Zakażenie może się szerzyć drogą kontaktów seksualnych oraz drogą wertykalną tj. zakażenia od matki częściej podczas porodu. Do zakażenia może dojść po wprowadzeniu do organizmu zaledwie czterech stutysięcznych miliarda zakażonej krwi. Jest to ilość niezauważalna gołym okiem. Krew osób zakażonych jest zakaźna na długo przed wystąpieniem u nich objawów chorobowych, w okresie ostrych objawów choroby, w czasie bezobjawowego nosicielstwa choroby a także gdy choroba przejdzie w stan przewlekły. W Polsce pod koniec lat 70. i do połowy 80. XX w. przeciętna zapadalność wynosiła 43/100 000 i zmniejszyła się do 0,34/100 000 w 2010 r. (150 przypadków). Jest to związane z poprawą sterylizacji sprzętu i materiałów medycznych oraz z programem powszechnych szczepień.

Organ wyjaśnił, że ostre WZW typu B przebiega inaczej u dzieci i dorosłych. U wielu chorych dzieci przez wiele lat nie daje żadnych objawów, dlatego często jest rozpoznawane przypadkowo lub w wyniku dociekań epidemiologicznych (i badań przesiewowych). Dzieci zakażone HBV we wczesnym okresie życia są obarczone dużym ryzykiem rozwoju niekorzystnych następstw klinicznych jeszcze w dzieciństwie, na przykład ostrej niewydolności wątroby (zazwyczaj do ukończenia 6. mż.) lub zapalenia piorunującego, a także ujawniających się dopiero w wieku nastoletnim lub dorosłym, takich jak marskość wątroby i rak wątrobowokomórkowy (HCC). Najpoważniejszym powikłaniem ostrego WZW typu B jest ostra niewydolność wątroby (ONW), w tym piorunujące zapalenie wątroby, które rozwija się u < l % chorych i w ciągu 8 tygodni od wystąpienia pierwszych objawów choroby prowadzi do encefalopatii wątrobowej i osoczowych zaburzeń krzepnięcia. Zakażenie HBV odpowiada za >50% wszystkich przypadków zapalenia piorunującego. W przebiegu ONW u około 30% chorych z encefalopatia 3. stopnia i u 75-80% z encefalopatia 4. stopnia dochodzi do obrzęku mózgu. Obserwuje się również krwawienie z przewodu pokarmowego oraz zespół rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego (u 19% chorych z niewydolnością wątroby). Przeżywalność (ogółem) w ONW wynosi około 60%, a bez wykonania przeszczepienia wątroby przeżywa około 40% chorych. Piorunujące zapalenie częściej dotyczy niemowląt niż pozostałych grup wiekowych. Śmiertelność wśród pacjentów bez przeszczepienia wątroby sięga 67%. Do powikłań pozawątrobowych (związanych z obecnością kompleksów immunologicznych) w przebiegu ostrego WZW typu B należą: guzkowe zapalenie tętnic, kłębuszkowe zapalenie nerek i zespół nerczycowy (częściej u dzieci), a także polimialgia reumatyczna, krioglobulinemia mieszana, zapalenie mięśnia sercowego oraz zespół Guillaina i Barrego (ZGB). Chorzy na przewlekle WZW typu B należą do grupy zwiększonego ryzyka rozwoju marskości wątroby i HCC jako odległych skutków przewlekłego zakażeń HBV. Wciągu 5 lat marskość wątroby rozwija się u 8-20% chorych, a 84% pacjentów z wyrównaną marskością wątroby oraz 14-28% pacjentów z marskością niewyrównaną przezywa 5 lat. HCC jest najczęstszym pierwotnym nowotworem złośliwym wątroby u dorosłych (80-85%), szóstym pod względem częstości występowania nowotworem złośliwym (5,7% zachorowań) i trzecią najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów (>1 min zgonów/rok na świecie). Zachorowalność jest około 3-krotnie większa u mężczyzn niż u kobiet (14,9 vs 5,5/100 000/rok) (źródło.www.mp.pł).

W odpowiedzi na pytanie o fałszywe pseudonaukowe teorie głoszone przez ruchy antyszczepionkowe organ zachęcił skarżącą do skorzystania z portalu Szczepienia.Info wskazując, że portal ten uzyskał akredytację WHO i został dodany do listy stron internetowych polecanych jako informujące o szczepieniach w sposób rzetelny i wiarygodny. Znajdują się tam również cenne informacje w jaki sposób odróżnić rzetelne źródła wiedzy od nierzetelnych.

W odpowiedzi na pytanie nr 28 i 30 organ poinformował, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania określa, że czas przechowywania danych dotyczących niepożądanych odczynów poszczepiennych wynosi 10 lat. Jeżeli hospitalizacja nie była związana ze szczepieniem a miała miejsce w ciągu czterech tygodni od zaszczepienia dziecka Państwowy Powiatowy Inspektor nie będzie posiadał takich informacji. Jednocześnie, w tabeli organ przedstawił przypadki niepożądanych odczynów poszczepiennych, które wymagały hospitalizacji pacjentów z podziałem na rodzaj szczepienia, wiek pacjenta, datę szczepienia, datę wystąpienia odczynu poszczepiennego, kwalifikację NOP przez lekarza zgłaszającego. W nawiązaniu do pytania 30 organ poinformował ponadto, że do realizacji szczepień ochronnych przeciwko gruźlicy stosuje się preparat BCG 10 natomiast przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B -preparat Euvax B.

Jednocześnie, organ wskazał, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uprawnione do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są wierzycielem obowiązku, tj. podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (art. 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). Wierzyciel ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności w celu doprowadzenia do tego, żeby obowiązek został przez zobowiązanego wykonany (art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Natomiast organem egzekucyjnym właściwym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda (art. 20 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z art. 12. ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organami właściwymi do sprawowania nadzoru nad wykonawstwem szczepień są państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni. Właściwość miejscową organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej określa się zaś na podstawie miejsca zamieszkania osób zobowiązanych do poddania się szczepieniom ochronnym.

Ponadto, organ wskazał, że obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym, podobnie jak szereg innych obowiązków wynikających wprost z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi aktualizuje się dopiero w wyniku określonych czynności podejmowanych przez lekarza. Podobnie też inne obowiązki wymienione w art. 5 powołanej ustawy np. obowiązek hospitalizacji, izolacji, kwarantanny, leczenia i poddania się badaniom osób chorych na określone choroby zakaźne i aktualizują się dopiero z chwila rozpoznania lub podejrzewania choroby zakaźnej przez lekarza i skierowania osoby chorej szpitala, miejsca izolacji, skierowania na badania laboratoryjne lub do ośrodka kwarantannowego, związku z powyższym za osoby uchylające się od wykonania obowiązku poddawania szczepieniom ochronnym należy uznać te osoby, które będąc na podstawie przepisów zobowiązane do poddania się określonym szczepieniom ochronnym w związku z wiekiem lub przesłankami wynikającymi ze stanu zdrowia lub przesłankami epidemiologicznymi, które następnie zostały powiadomione przez lekarza POZ o konieczności poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu w określonym terminie, nie zgłosiły się w celu przeprowadzenia badań kwalifikujących do szczepień i samego szczepienia, oraz nie przedstawiły zaświadczenia o wcześniejszym poddaniu się temu szczepieniu w ramach szczepień zalecanych, jednoczenie, u których nie stwierdzono przeciwwskazań do szczepień lub wskazań do czasowego odroczenia ich przeprowadzenia. W odniesieniu do osób małoletnich lub bezradnych za osoby uchylające się od prawnego obowiązku szczepień ochronnych należy uznać osoby sprawujące pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo ich opiekunów faktycznych.

Organ wskazał także, że wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z § 5 tego rozporządzenia obowiązkowe szczepienie ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu w dzienniku urzędowym ministra właściwego ds. zdrowia, corocznie. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program w zależności od kalendarzowego wieku dziecka. Obowiązek ten staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez ustawę, w tym okresie obowiązkowe szczepienie ochronne powinny zostać wykonane.

Ponadto, organ wskazał, że wyznaczanie terminu przeprowadzenia szczepienia należy do zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Szczepienie może odbyć się w dowolnie wybranej przez skarżącą przychodni lekarskiej, która realizuje szczepienia ochronne, jednakże jak napisano w upomnieniu wystosowanym do skarżącej to na stronie ciąży obowiązek zawiadomienia organu o wykonaniu obowiązku.

W piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2019 r. skarżąca wskazała, że podtrzymuje wniesioną w niniejszej sprawie skargę, gdyż odpowiedź na złożony przez nią wniosek o udzielenie informacji publicznej zawartą w piśmie z dnia 18 października 2018 r. otrzymała dopiero w dniu 30 października 2018 r., tj. po wniesieniu skargi, a pismo to nie zawiera wyczerpującej odpowiedzi na wiele z udzielonych przez nią pytań, odsyłając do zewnętrznych stron internetowych i stosując niestaranne, szablonowe odpowiedzi.

Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4.

Kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje bowiem zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) - zwanej dalej u.d.i.p., jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach.

Kontrolując wniesioną w niniejszej sprawie skargę na bezczynność Sąd uznał, że zasługiwała ona na uwzględnienie na dzień jej wniesienia, ale przed wydaniem orzeczenia zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania.

Z przepisów u.d.i.p., wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno – technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznej, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub, że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 314 – 315). Również, kiedy adresat wniosku odmawia udostępnienia informacji publicznej z powodu nieposiadania żądanej informacji informuje o tym wnioskodawcę pismem (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 291). Udostępnienie informacji objętej wnioskiem może zaś nastąpić jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., oraz gdy stwierdzone zostanie, że żądana informacja stanowi informację o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Ponadto, z art. 13 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązywanym do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W ocenie Sądu organ ten, na dzień wniesienia skargi w niniejszej sprawie, pozostawał jednakże bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia 8 października 2018 r.

Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że organ ten nie załatwił wniosku skarżącej z dnia 8 października 2018 r. zgodnie z wymogiem art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. do dnia 23 października 2018 r. Z okoliczności sprawy wynika także, że w dniu wniesienia skargi w niniejszej sprawie tj. w dniu 24 października 2018 r., organ ten nadal pozostawał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia 8 października 2018 r. Z akt sprawy nie wynika, mimo stwierdzenia organu, aby pismo z dnia 18 października 2018 r., stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącej, wysłane zostało do skarżącej w dniu 19 października 2018 r. W aktach tych brak jest jakiegokolwiek dowodu na tę okoliczność a nadesłany do Sądu wydruk z książki pocztowej organu nie wskazuje daty, której dotyczy przedstawiona na nim wysyłka, a tym samym nie może stanowić dokumentu potwierdzającego dokonanie przez organ w dniu 19 października 2018 r. wysyłki pisma z dnia 18 października 2018 r. do skarżącej. Co więcej, brak jest dowodu potwierdzającego doręczenie skarżącej takiej korespondencji wysłanej w dniu 19 października 2018 r.

Z niespornych zaś okoliczności sprawy wynika, że pismo organu z dnia 18 października 2018 r. zostało wysłane do skarżącej dopiero w dniu 26 października 2018 r. i doręczone skarżącej w dniu 30 października 2018 r.

Dlatego też, Sąd uznał, że z zarzutu bezczynności organ uwolnił się w dniu 26 października 2018 r.

Sąd jest przy tym zdania, że pismo z dnia 18 października 2018 r. spełnia wymogi określone w u.d.i.p. Pismo to zawiera bowiem odpowiedź na każde z postawionych przez skarżącą w piśmie z dnia 8 października 2018 r. pytań, wychodząc nawet poza zakres objęty pytaniami o informację publiczną oraz poza zakres gromadzonych przez siebie z urzędu informacji. W tym zakresie organ precyzyjnie poinformował skarżącą, gdzie informacje takie może znaleźć. Udzielona przez organ odpowiedź na pytania postawione przez skarżącą jest zatem, w przekonaniu Sądu, pełna i wyczerpująca.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.i.d.p. Stosownie do art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei, przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ww. ustawy, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02 - https://orzeczenia.nsa.gov.pl), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.

Na tym tle w orzecznictwie ustalono, że pytania, będące pytaniami o informacje związane z działalnością organu, wykonującego też obowiązki związane z egzekwowaniem obowiązków nałożonych ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.), stanowią informację publiczną. Ponadto, co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2 3, 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2017, poz. 1261) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednocześnie, w orzecznictwie ustalono, że informacji publicznej nie stanowią informacje o procedurze zbierania informacji o sytuacji epidemiologicznej, jak i podmiotach uczestniczących w tej procedurze. Ta kwestia wynika bowiem z przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi a informacja o przepisach prawa nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2015 r, sygn. akt II SAB/Wa 989/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie dotyczą informacji publicznej pytania dotyczące udzielenia informacji co do tego czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych podlega kontroli sądowej, jak również czy stwierdzenie ciężkiego Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego powoduje skutki prawne, jak również pytanie o to czy w innych krajach Unii Europejskiej wskazane szczepienia mają charakter obowiązkowy, oraz pytania dotyczące świadomości organu co do ilości powikłań nieodnotowanych oraz znajomości organu w zakresie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Spraw Człowieka. Informacje dotyczące swobody przepływu osób, polityki szczepień ochronnych w innych krajach Unii Europejskiej oraz na Ukrainie, a także świadomości organu co do ilości powikłań poszczepiennych nie odnotowanych, znajomości przez organ orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i świadomości wnoszenia skarg na jego działalność oraz oceny zgodności z Konstytucją RP zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 72/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również, wiedza organu w zakresie literatury medycznej dotyczącej szczepień ochronnych oraz prawa krajowego obowiązującego w innych niż Polska krajach Unii Europejskiej wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Treść regulacji prawnych dotyczących obowiązku szczepień obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej w ramach ich prawa krajowego nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania na terenie Polski zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie, z powszechnie obowiązujących przepisów prawa nie wynika, aby organ był organem dysponującym informacjami o charakterze informacji publicznej a dotyczącymi przeprowadzania badań nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko urodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt II SAB/Gd 29/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie przyjąć należy, że organów inspekcji sanitarnej nie obciąża obowiązek gromadzenia informacji dotyczących badań nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia liczby urodzeń z wrodzoną obniżoną odpornością, czy też potwierdzających lub wykluczających wpływ szczepień na aktywację czynników kancerogennych, ustalania ilości przypadków śmierci łóżeczkowej, czy też oceny wpływu poszczególnych składników szczepionek na zdrowie ludzi (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt II SAB/Gd 9/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Organ, w piśmie z dnia 18 października 2018 r., odniósł się do każdego z zadanych przez skarżącą we wniosku z dnia 8 października 2018 r. pytań w sposób kompletny i wyczerpujący. Niezadowolenie zaś strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie takiej informacji, a nie, gdy rozpozna wniosek w sposób niezadowalający wnioskodawcę. Chodzi tu bowiem o niezajęcie jakiegokolwiek stanowiska w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 638/11, https://orzeczenia.nsa.gov/pl).

Udzielenie przez organ w dniu 26 października 2018 r. kompletnej odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia 8 października 2018 r. uczyniło bezprzedmiotowym orzekanie przez Sąd o zobowiązaniu organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do wydania aktu lub podjęcia czynności. Dlatego też, Sąd, działając na podstawie art. 161 § 3 p.p.s.a. w punkcie 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd ocenił jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a.

Dokonując powyższej ocen Sąd uwzględnił, że oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15 – wszystkie dostępne na https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Skoro bowiem termin udostępnienia informacji publicznej został przekroczony w sposób nieznaczny, a organ zrealizował wniosek skarżącej, odpowiadając na każde z postawionych przez nią pytań, to nie było podstaw do stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Z tych samych względów Sąd oddalił wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków. W niniejszej sprawie opisany sposób działania organu w żadnym razie nie uzasadniał zastosowania represji w postaci grzywny.

Jednocześnie, działając na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł w punkcie 4 wyroku o zasądzeniu od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, na które składał się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.