Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1557/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy całkowitego lub częściowego umorzenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2020 r., znak [...] Minister Finansów (dalej: "organ odwoławczy", "Minister") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), oraz art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej: "p.b.") w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.; dalej: "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania J. G. (dalej: "skarżący") od decyzji z [...] marca 2020 r., nr [...], Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji", "Wojewoda") odmawiającej całkowitego i częściowego umorzenia dwóch opłat legalizacyjnych, każda w kwocie po [...] zł, nałożonych postanowieniami z [...] września 2018 r., znak: [...] oraz znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...][...] (dalej: "PINB") - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Postanowieniem PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] dla skarżącego została ustalona opłata legalizacyjna w kwocie [...] zł w związku z budową budynku gospodarczego o wymiarach 7,09 m x 8,16 m, zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...], wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Postanowieniem PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] dla skarżącego została ustalona opłata legalizacyjna w kwocie [...] zł w związku z rozbudową budynku inwentarskiego o wymiarach 8,82 m x 7,0 m zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...], wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Na powyższe postanowienia skarżący złożył zażalenia do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "WINB"), o czym PINB poinformował Wojewodę pismami z [...] października 2018 r., znak: [...] oraz [...].

Wnioskami z [...] października 2018 r. skarżący wniósł prośbę do Wojewody o umorzenie w całości opłaty legalizacyjnej ustalonej postanowieniem PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] w wysokości [...] zł oraz o umorzenie w całości opłaty legalizacyjnej ustalonej dla skarżącego postanowieniem PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] w wysokości [...] zł.

W związku z faktem, że skarżący złożył zażalenie na postanowienia PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] oraz [...], do WINB, Wojewoda postanowieniem z [...] października 2018 r., znak: [...], zawiesił postępowanie z wniosku skarżącego o umorzenie przedmiotowych opłat legalizacyjnych, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej istnienia albo wysokości ww. należności. W dniu [...] listopada 2018 r. do Wojewody wpłynęły dwa postanowienia WINB z [...] listopada 2018 r., tj.: postanowienie znak: [...] zawieszające z urzędu postępowanie zażaleniowe na postanowienie PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] ustalające dla skarżącego opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł z tytułu budowy budynku gospodarczego oraz postanowienie znak: [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania zażaleniowego na postanowienie PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] ustalające dla skarżącego opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł za rozbudowę budynku inwentarskiego. Powyższe postępowania zażaleniowe zostały zawieszone do czasu rozpatrzenia przez Wojewodę wniosków skarżącego o umorzenie opłat legalizacyjnych. WINB w uzasadnieniu wyżej wymienionych postanowień o zawieszeniu postępowań zażaleniowych powołał się na uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 27 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 920/16, zgodnie z którym złożenie wniosku o umorzenie w całości lub w części, o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty opłaty legalizacyjnej skutkuje przy tym obligatoryjnym zawieszeniem postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 p.b. do dnia rozstrzygnięcia wniosku. Wobec powyższego postanowieniem z [...] stycznia 2019 r., znak: [...] Wojewoda podjął postępowanie w sprawie wniosków skarżącego o umorzenie dwóch opłat legalizacyjnych ustalonych postanowieniami PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] oraz [...].

Następnie zawiadomieniem z [...] marca 2019 r., znak: [...]; skarżący został poinformowany, że w sprawie umorzenia dwóch opłat legalizacyjnych: będzie wydana decyzja i jednocześnie została pouczona o możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia oraz zajęcia stanowiska wobec całości dotychczas zgromadzonych materiałów i dowodów w przedmiotowej sprawie. W dniu [...] marca 2019 r. E. G. Ż., działająca na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego zapoznała się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Z dokonanej czynności sporządzono Protokół zapoznania się z dokumentacją, który został podpisany przez pełnomocnika. E. G. Ż. dodatkowo wyjaśniła, że w przypadku wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa zawartych w piśmie z [...] października 2018 r. wydatki te są roczne. Dodatkowo poinformowała, że zakup 1 sztuki cieląt to koszt około [...]. W 2018 r. zostało zakupionych 16 sztuk. Wyjaśnieniem z [...] marca 2019 r. E. G. Ż. sprostowała, że zakup 16 sztuk bydła miał miejsce w latach 2016, 2017 i 2018. W 2018 r. zostało zakupione przez skarżącego 5 sztuk bydła.

Wojewoda decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr: [...] odmówił całkowitego umorzenia dwóch opłat legalizacyjnych, każda w kwocie po [...]zł. nałożonych postanowieniami PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] oraz [...]. Skarżący pismem z [...] kwietnia 2019 r. odwołał się od ww. decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2019 r., do Ministra, zaskarżając ww. decyzję w całości i wnosząc alternatywnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ewentualnie o jej zmianę i częściowe umorzenie ustalonych opłat legalizacyjnych. Skarżący w uzasadnieniu odwołania sformułował zarzuty w stosunku do skarżonej decyzji dotyczące nienależytego rozpatrzenia materiału dowodowego i niezasadnego uznania, że w sprawie nie występuje przesłanka ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.

W dniu [...] czerwca 2019 r. do Wojewody wpłynęła decyzja Ministra z [...] maja 2019 r., znak: [...] uchylająca w całości decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr: [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Minister wskazał, że w kontekście zapadłych postanowień WINB z [...] listopada 2018 r., tj.: postanowienia znak: [...] zawieszającego z urzędu postępowanie zażaleniowe na postanowienie PINB z [...]września 2018 r., znak: [...] oraz postanowienia znak: [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania zażaleniowego na postanowienie PINB z [...] września 2018 r., znak: [...], na uwagę zasługuje okoliczność, iż w obrocie prawnym brak jest ostatecznych rozstrzygnięć organu nadzoru budowlanego ustalających dla skarżącego opłaty legalizacyjne oraz określających ich wysokość.

Wobec powyższego Wojewoda postanowieniem z [...] lipca 2019 r., znak: [...][...], zawiesił postępowanie w sprawie z wniosków skarżącego o umorzenie dwóch opłat legalizacyjnych w łącznej wysokości [...] zł wynikających z postanowień PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] oraz [...] do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej istnienia albo wysokości ww. opłat legalizacyjnych. W dniu [...] października 2019 r. do Wojewody wpłynęły dwa postanowienia WINB z [...] października 2019 r., tj.: postanowienie znak: [...] podejmujące zawieszone postępowanie zażaleniowe na postanowienie PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] ustalające dla skarżącego opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł z tytułu budowy budynku gospodarczego oraz postanowienie znak: [...] o podjęciu zawieszonego z urzędu postępowania zażaleniowego na postanowienie PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] ustalające dla skarżącego opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł za rozbudowę budynku inwentarskiego. Następnie w dniu [...] października 2019 r. do Wojewody wpłynęły kolejne dwa postanowienia WINB z [...] października 2019 r., tj.: postanowienie znak: [...] utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] ustalające dla skarżącego opłatę legalizacyjną w wysokości zł z tytułu budowy budynku gospodarczego oraz postanowienie znak: [...] utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] ustalające dla skarżącego opłatę legalizacyjną w wysokości [...]zł za rozbudowę budynku inwentarskiego.

Wobec powyższego postanowieniem z [...] listopada 2019 r., znak: [...] [...] Wojewoda podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z [...] lipca 2019 r., znak: [...], w sprawie z wniosków skarżącego o umorzenie dwóch opłat legalizacyjnych ustalonych postanowieniami PINB z [...] września 2018 r, znak: [...] oraz [...]. Pismem z [...]listopada 2019 r. oraz [...] stycznia 2020 r., znak: [...] skarżący został wezwany do przesłania dokumentacji przedstawiającej zmiany w zakresie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej w porównaniu do sytuacji przedstawionej w dotychczas złożonych dokumentach, a także uzupełnienie danych w zakresie pomocy de minimis. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył w dniu [...] stycznia 2020 r. dokumentację w zakresie jego aktualnej sytuacji rodzinnej i finansowej, która następnie została uzupełniona w dniu [...] lutego 2020 r. Zawiadomieniem z [...] lutego 2020 r., znak: [...] skarżący został poinformowany, że w sprawie umorzenia dwóch opłat legalizacyjnych będzie wydana decyzja administracyjna i jednocześnie została pouczona o możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się oraz zajęcia stanowiska wobec całości dotychczas zgromadzonych materiałów i dowodów w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że do czasu wydania decyzji przez organ I instancji skarżący nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do zapoznania ze zgromadzonym w toku postępowania materiałem dowodowym.

Po rozpatrzeniu wniosku, Wojewoda, decyzją z [...] marca 2020 r., znak: [...]odmówił całkowitego lub częściowego umorzenia opłat legalizacyjnych ustalonych postanowieniami PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] i znak: [...] w łącznej wysokości [...] zł.

Skarżący pismem z [...] kwietnia 2020 r. odwołał się od ww. decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2020 r. do Ministra, zaskarżając ww. decyzję w całości i wnosząc alternatywnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ewentualnie o jej zmianę i częściowe umorzenie orzeczonej opłaty legalizacyjnej.

Postanowieniem z [...] maja 2020 r., znak: [...], Minister stwierdził niedopuszczalność odwołania, wniesionego przez skarżącego od ww. decyzji Wojewody z [...] marca 2020 r., ze względu na fakt, że skarżący ustalił swojego pełnomocnika zaś decyzja ww. Wojewody nie została doręczona pełnomocnikowi lecz samemu zobowiązanemu, co spowodowało, iż nie została wprowadzona do obrotu prawnego.

W dniu [...] maja 2020 r. Wojewoda doręczył pełnomocnikowi skarżącego decyzję Wojewody z [...] marca 2020 r., w której odmówił umorzenia w całości i w części dwóch opłat legalizacyjnych, każda w kwocie po [...] zł, nałożonych postanowieniami PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] oraz znak: [...].

Pismem z [...] maja 2020 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji Wojewody z [...] marca 2020 r. do Ministra, zaskarżając ww. decyzję w całości i wnosząc alternatywnie ojej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ewentualnie o jej zmianę i częściowe umorzenie orzeczonej opłaty legalizacyjnej. Skarżący w uzasadnieniu odwołania sformułował zarzuty w stosunku do skarżonej decyzji, zarzucając nienależyte rozpatrzenie materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że w sprawie nie występuje przesłanka ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.

Rozpoznając odwołanie Minister na wstępie wskazał, że zgodnie z art. 49c p.b. do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III O.p. Podniósł, że opłata legalizacyjna służy zalegalizowaniu samowoli budowlanej. Istotą legalizacji samowoli budowlanej jest możliwość doprowadzenia do stanu zgodnego z obowiązującym prawem bez konieczności orzekania nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zatem opłata legalizacyjna nie jest karą administracyjną tylko środkiem służącym do przywrócenia porządku prawnego wynikającego z prawa budowlanego, czyli jest koniecznym środkiem do zalegalizowania budowy.

Ponadto wskazał, że na podstawie art. 67a § 1 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może m.in. rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej. Udzielenie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej stanowi wyjątek od zasady ponoszenia należności w pierwotnie ustalonej kwocie i terminie. Ta forma wsparcia inwestora jest incydentalnym wyrazem pomocy państwa w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. W związku z tym, wydanie decyzji w przedmiocie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej poprzedzone być musi w każdym przypadku obowiązkiem ustalenia sytuacji życiowej, majątkowej, finansowej, zdrowotnej inwestora w kontekście ustawowych przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Co więcej, decyzja indywidualna ma charakter uznaniowy, a więc pozostaje w zakresie dyskrecjonalnej władzy organu administracji publicznej (organ może udzielić ulgi, ale nie ma obowiązku jej udzielenia).

Jednocześnie podniósł, że stosownie do regulacji zawartej w art. 67a § 1 O.p., organ, rozpatrując wniosek strony o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowych, zobowiązany jest do przeanalizowania występowania w sprawie przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Powołany przepis uzależnia możliwość udzielenia wnioskowanej ulgi od zaistnienia tychże przesłanek. Przepis ustawy nie reguluje jednak pojęcia ważnego interesu podatnika (strony) i interesu publicznego, przerzucając ciężar konkretyzacji tych terminów na organy administracji publicznej. Każdorazowo zatem w sprawach rozstrzyganych decyzją administracyjną organ zobowiązany jest do indywidualnego rozpatrzenia i ustalenia, czym jest ważny interes publiczny oraz interes strony. Jak wspomniano wyżej, instytucja umorzenia zaległości podatkowych stanowi wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, niemniej jednak, pojęcia ważnego interesu strony nie można ograniczać tylko do sytuacji nadzwyczajnych i uwzględnić również należy normalną sytuację ekonomiczną. Ważny interes strony musi być rozpatrywany w kontekście wszelkich danych, które obrazują sytuację finansową. Dane te muszą obejmować informacje dotyczące majątku Stron, możliwości płatniczych, źródeł uzyskiwania dochodów i realnych możliwości uzyskiwania tych dochodów, a także skutków jakie dla Stron i podmiotów od niej zależnych może powodować wykonanie obowiązków wynikających z nałożonej opłaty.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że skarżący (l. 61) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, T. G. (l. 59). W zakresie sytuacji finansowej skarżącego, Minister ustalił, iż wspólnie z żoną T. G. prowadzą gospodarstwo rolne, które stanowi główne źródło utrzymania rodziny.

Skarżący jest posiadaczem następujących nieruchomości:

– domu mieszkalnego (2 kondygnacje, 5 pomieszczeń mieszkalnych),

– budynku gospodarczego o wymiarach 6 m x 1 5 m,

– budynku gospodarczego o wymiarach 5 m x 10 m,

– budynku gospodarczego o wymiarach 8 m x 7 m,

– budynku inwentarsko - składowego o wymiarach 23 m x 10 m,

– budynku inwentarskiego o wymiarach 7 m x 8 m.

Skarżący jest właścicielem użytków rolnych o powierzchni 1,20 ha, na których uprawiana jest pszenica, łąki o powierzchni 0,10 ha oraz użytków o powierzchni 0,06 ha gdzie uprawiane są maliny. Powyższe potwierdza informacja uzyskana od Urzędu Gminy [...] przedstawiona w piśmie z [...] lutego 2019 r., znak: [...]zgodnie, z którą skarżący posiada na terenie Gminy [...] działkę o powierzchni 0,3100 ha fizycznych, tj. 0,3150 ha przeliczeniowych oraz las o powierzchni 0,1100 fizycznych. Ponadto zgodnie z ww. zaświadczeniem skarżący i T. G. posiadają dom o powierzchni 80 m2 oraz posiadają działkę o powierzchni 0,2990 ha przeliczeniowych oraz las o powierzchni 0,1300 ha fizycznych. Z kolei zgodnie z informacją przedstawioną przez Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2019 r., znak: [...] skarżący oraz T. G. są właścicielami użytków rolnych o powierzchni 0,52 ha fizycznych tj. 0,588 ha przeliczeniowych oraz współwłaścicielami z udziałem wynoszącym 1/2 lasu o powierzchni 1,07 ha fizycznych. Ponadto Wójt Gminy [...] w piśmie z [...] stycznia 2019 r., znak: [...] określił, iż T. G. jest współwłaścicielem lasu z udziałem wynoszącym: 1/27 z powierzchni 6,89 ha, 1/44 z powierzchni 4,95 ha oraz 1/31 z powierzchni 2,43 ha. Skarżący posiada inwentarz żywy w postaci 4 sztuk bydła opasowego.

Skarżący jest posiadaczem następujących pojazdów:

– samochodu osobowego Toyota Yaris, rok produkcji 2008,

– ciągnika rolniczego Ursus C330, rok produkcji 1990,

– ciągnika rolniczego Eicher, rok produkcji 1978,

– maszyn do uprawy roli: pługa, prasy do słomy rok produkcji 1961, kultywatora, brony czteropolowej,

– przyczepy Brandys, rok produkcji 1990.

Ponadto z pisma Starostwa Powiatowego w [...] z [...] stycznia 2019 r., znak: [...], uzupełnionego w dniu [...] marca 2019 r., wynika, że skarżący widnieje w ewidencji pojazdów jako właściciel ciągnika rolniczego marki [...] rok produkcji 2006. Skarżący wyjaśnił, że ciągnik rolniczy [...] przekazał córce na mocy umowy darowizny w sierpniu 2018 r. z uwagi na fakt, iż uległ uszkodzeniu i nie było go stać na jego naprawę. Na potwierdzenie przekazał kserokopię umowy darowizny z 1 sierpnia 2018 r. zawartą pomiędzy J. G. i J. G.. Wartość przedmiotu darowizny strony określiły na kwotę zł.

Skarżący w oświadczeniu z [...] października 2018 r. wskazał, iż prowadzone od 1982 roku gospodarstwo rolne przynosi niskie dochody z uwagi na mały areał posiadanych użytków rolnych. Podał również, że zajmuje się hodowlą bydła opasowego w ilości 4 sztuk. Wyjaśnił, że w 2017 r. jego gospodarstwo uległo zmniejszeniu z 6 ha do 1,20 ha z powodu zakończenia okresu dzierżawy części gruntów, podnosząc jednocześnie, iż ze względu na wiek i schorzenia żony nie jest w stanie prowadzić większego gospodarstwa. Ponadto w piśmie z [...] grudnia 2019 r., dotyczącym aktualnej sytuacji finansowej wyjaśnił, że jego dochód miesięczny w 2018 r. wynosił około[...] zł, zaś wydatki [...] zł na osobę. Natomiast w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 października 2019 r. dochód miesięczny kształtował się na poziomie około [...] zł na osobę a ponoszone wydatki były dwukrotnie wyższe i wyniosły [...] zł miesięcznie. Wskazał również, że w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 października 2019 r. z gospodarstwa rolnego uzyskał następujące dochody: sprzedaż bydła [...] zł, sprzedaż owoców miękkich [...] zł, dopłaty z[...] (za rok 2019) [...] zł, zwrot podatku akcyzowego w kwocie [...] zł. Zgodnie z treścią ww. oświadczeń, skarżący nie osiąga innych dochodów, poza przedstawionymi, nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej oraz nie korzysta z pomocy społecznej. Minister wskazał, że sumując powyższe informacje, dochody z gospodarstwa rolnego za okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] października 2019 r. to kwota [...] zł, co w przeliczeniu na miesiąc stanowi kwotę ok. [...] zł.

Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że z przedstawionych do akt sprawy dokumentów wynika, iż skarżący jest posiadaczem dwóch rachunków bankowych w Banku Spółdzielczym w [...]:

– rachunek bieżący, którego saldo początkowe na dzień [...] stycznia 2019 r. wynosiło [...] zł, zaś saldo końcowe na dzień [...] października 2019 r. stanowiło kwotę [...] zł, oraz

– rachunek nr [...] którego saldo początkowe na dzień [...] stycznia 2019 r. wynosiło [...] zł, natomiast saldo końcowe na dzień [...] października 2019 r. stanowiło kwotę [...] zł.

Ponadto wskazał, że T. G. jest posiadaczem rachunku płatniczego ROR w [...] Oddział [...], którego zgodnie z przedstawionym wyciągiem za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 października 2019 r. saldo początkowe wynosiło [...] zł, natomiast saldo końcowe [...] zł. Podniósł, że zgodnie z zestawieniem operacji dotyczącym powyższego rachunku w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 28 października 2019 r. T. G. uzyskała następujące wpływy:

– zwrot podatku akcyzowego na podstawie decyzji [...] z [...] lutego 2019 r. w kwocie [...] zł,

– zasiłek chorobowy z KRUS za okres od 15 kwietnia 2019 r. do 15 maja 2019 r. w kwocie [...] zł,

– zapłata za fakturę [...] z [...] września 2019 r. od M. W. w kwocie [...] zł,

– zapłata za fakturę [...] z [...] października 2019 r. od M.W. w kwocie [...]zł,

– zwrot podatku akcyzowego na podstawie decyzji [...] z [...] sierpnia 2019 r. w kwocie [...] zł.

Ponadto T. G. zgodnie z przedstawionym do akt sprawy wyciągiem z konta depozytowego z [...] z [...] listopada 2019 roku posiada lokatę terminową w wysokości [...] zł.

Zdaniem Ministra wydatki przedstawione przez skarżącego zostały podzielone na dwie kategorie, tj. na wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem domowym oraz wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Zaznaczył, że ww. podział jest dość niejednoznaczny ze względu na ścisły związek funkcjonalny, techniczny i osobowy obu tych kategorii. Na przykład koszty energii elektrycznej czy dostaw wody pitnej na ogół opierają się o wskazania liczników wspólnych dla obu kategorii, lub gdy samochód osobowy w gospodarstwie wiejskim służy zarówno domownikom do przemieszczania się, jak i do załatwiania spraw związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Podobna sytuacja występuje przy korzystaniu z telefonu czy internetu. Podział wydatków ma więc w dużej mierze charakter umowny. Na podstawie informacji przedstawionych przez skarżącego Minister ustalił, iż w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 października 2019 r. wysokość wydatków miesięcznych ponoszonych na utrzymanie rodziny kształtowała się na następującym poziomie [...] zł. Na kwotę powyższą składają się opłaty za: energia – [...] zł, woda – [...] zł, gaz – [...]zł, odpady komunalne – [...] zł, wywóz nieczystości ciekłych – [...] zł, telefony stacjonarny i internet – [...] zł, telefon komórkowy – [...] zł, żywność – [...] zł, leki- [...] zł, środki czystości i higieny [...] zł, paliwo – [...] zł, ubezpieczenie nieruchomości – [...] zł, ubezpieczenie pojazdów – [...] zł, podatek gruntowy – [...] zł, podatek leśny – [...] zł, składka KRUS – [...] zł. Ponadto wyjaśnił, że analiza powyższych danych wskazuje, iż wydatki gospodarstwa domowego skarżącego, które łącznie wynoszą około [...] zł, w przeliczeniu na miesiąc stanowią kwotę około [...] zł, przy czym koszty stałe prowadzonego gospodarstwa domowego to kwota około [...] zł, natomiast pozostałe wydatki, tj. np. zakup środków czystości czy środków higieny są to wydatki zmienne, zależne od woli skarżącego i posiadanych środków.

Ponadto podniósł, że wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego wskazane w oświadczeniu skarżącego z 30 grudnia 2019 r. przedstawiają się następująco: paliwo – [...] zł, zakup żywności dla zwierząt (siano [...]zł, buraki [...] zł, kukurydza [...] zł, zboże [...] zł) – [...] zł, naprawa maszyn – [...] zł, zakup 2 cieląt – [...] zł, nawozy – [...] zł, środki ochrony roślin – [...] zł. Wydatki ponoszone w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 października 2019 r. w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego wyniosły [...]zł, czyli w przeliczeniu na miesiąc –[...]zł.

Minister wyjaśnił ponadto, że skarżący w ciągu ostatnich trzech lat obrotowych nie korzystał z pomocy publicznej.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Minister dokonał analizy sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej T. i J.G., uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający i pozwala na ocenę możliwości zapłaty opłaty legalizacyjnej. Zdaniem organu odwoławczego analiza powyższa uzasadnia pogląd, że w związku z nałożeniem opłaty legalizacyjnej T. i J. G. znaleźli się w kłopotliwej sytuacji, na co wskazuje złożony wniosek, a także przedłożone w toku postępowania administracyjnego dokumenty i oświadczenia. Podniósł, że pomimo trudności związanych z realizacją nałożonego zobowiązania należy zauważyć, iż sytuacja ta nie zagraża ich egzystencji. Podkreślił, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną T. G.. Skarżący zamieszkuje wspólnie z żoną w dwukondygnacyjnym domu murowanym o pow. 80 m2 , w którym znajduje się 5 pomieszczeń mieszkalnych. Zaznaczył, że jak już wcześniej wspomniano podstawę utrzymania rodziny skarżącego stanowi dochód uzyskiwany z prowadzonego gospodarstwa rolnego, w którym prowadzona jest hodowla zwierząt inwentarskich, tj. bydła opasowego. Oprócz tego na posiadanych użytkach rolnych skarżący uprawia zboża i maliny. Skarżący jest też właścicielem łąki i lasu. W wyniku prowadzonego postępowania, Minister ustalił, że łączne dochody gospodarstwa domowego rodziny skarżącego wyniosły w 2019 roku, tj. do dnia 31 października 2019 r. [...]zł, czyli miesięcznie ok. [...] zł. Skarżący otrzymuje płatności w ramach dopłat bezpośrednich z [...], które w 2018 r. wyniosły łącznie ok. [...] zł, natomiast w 2019 r. stanowiły kwotę [...] zł. Ponadto zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego zmniejszenie dopłat bezpośrednich nastąpiło z uwagi na zakończenie okresu dzierżawy gruntów przez co jego powierzchnia gospodarstwa rolnego uległa w 2017 r. zmniejszeniu z 6,28 ha do 1,20 ha. Skarżący w 2019 roku otrzymał zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego w kwocie [...] zł. Z kolei wydatki miesięczne z tytułu utrzymania rodziny wynoszą ok. [...] zł. Do tej kwoty należy doliczyć wydatki ponoszone przez skarżącego w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym, które łącznie w 2019 r. do dnia 31 października 2019 r. wyniosły [...] zł, czyli w przeliczeniu na miesiąc – ok[...] zł. Minister stwierdził, że szacunkowe miesięczne koszty utrzymania domu i rodziny oraz wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym wynoszą łącznie ok. [...] zł. Wskazał, że pomimo znaczącej różnicy pomiędzy dochodami i wydatkami oraz trudnej zdaniem strony sytuacji finansowej skarżący nie starał się i nie korzystał ze świadczeń pomocy społecznej, co wskazał w oświadczeniu z [...] października 2018 r. i jak również z 30 grudnia 2019 r. Zdaniem Ministra w okresie I - X 2019 r. miesięczne wydatki skarżącego były dwukrotnie wyższe od dochodów, jednakże nie wystąpiło zagrożenie dla zaspakajania podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Zaznaczył, że wprawdzie skarżący w piśmie z [...] grudnia 2019 r. podkreślił, iż istotne znaczenie w utrzymaniu rodziny i gospodarstwa miały oszczędności z lat ubiegłych, jednakże na etapie prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie nie przedstawił dowodów potwierdzających to twierdzenie (brak informacji o wielkości i rodzaju posiadanych oszczędności). Zauważył ponadto, że w czasie gdy prowadzone było w PINB postępowanie wyjaśniające, którego konsekwencją było nałożenie przedmiotowych opłat legalizacyjnych. Wskazał również, że skarżący przekazał córce w drodze darowizny ciągnik rolniczy D[...] rok produkcji 2006 za kwotę [...] zł. Wartość powyższego pojazdu zgodnie z danymi z serwisów internetowych takich jak np. ottomoto.pl, traktorpool.pl, olx.pl wynosi od [...] zł rok produkcji 2000 do [...] zł - rok produkcji 2007, a więc znacznie przekracza wysokość nałożonych na skarżącego opłat legalizacyjnych. Wskazał jednocześnie, że skarżący zarówno na etapie postępowania prowadzonego przed organem I instancji jak i w odwołaniu sygnalizuje występujące problemy finansowe, jednakże wyjaśnienia te, w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, są w ocenie Ministra niewiarygodne.

Ministra wyjaśnił ponadto, że w gospodarstwie domowym skarżącego nie miały miejsca nadzwyczajne zdarzenia losowe (powódź, pożar, utrata majątku), które mogłyby być podstawą do umorzenia w całości lub w części opłaty legalizacyjnej. Podniósł, że jak wynika z przedstawionych dokumentów i informacji sytuacja majątkowa T. i J. G. jest dobra, są właścicielami nieruchomości oraz ruchomości, i w jego ocenie dysponują potencjałem umożliwiającym poprawę swojej sytuacji finansowej. Minister wskazał również, że o ile powyższe sygnalizowane przez skarżącego, w jego ocenie przejściowe, problemy mają charakter wyłącznie czasowy i mogą ulec zmianie, to w niniejszej sprawie umorzenie, niezależnie w całości czy w części, należności publicznoprawnej jest ulgą o charakterze definitywnym. Podkreślił ponadto, że borykanie się z problemami, jakie stwarza prowadzenie gospodarstwa rolnego, jest jednym z elementów szeroko rozumianego ryzyka gospodarczego i niezasadnym jest przenoszenie go na budżet państwa.

Organ odwoławczy zaznaczył, że jak wspomniano wyżej, decyzję w przedmiocie zastosowania ulgi, o której mowa w art. 67a § 1 O.p. organy podatkowe podejmują w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wykładnia gramatyczna przepisu art. 67a § 1 O.p. daje podstawę do stwierdzenia, że do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia dochodzi po ustaleniu, iż w sprawie zaistniała przesłanka w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Jeśli żadna z tych przesłanek nie jest spełniona, organ podatkowy nie ma w tym zakresie możliwości wyboru konsekwencji prawnych i nie może przyznać wnioskowanej ulgi w spłacie podatku. Natomiast wykazanie istnienia którejś z wymienionych przesłanek, choć pozwala organowi podatkowemu na zastosowanie tej ulgi, to jednak do tego nie zobowiązuje. W tym przypadku organ podatkowy powinien najpierw wyważyć interes jednostki i interes majątkowy Skarbu Państwa lub gminy. Zasadą konstytucyjną jest bowiem obowiązek każdego obywatela do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków. W analizowanej sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika oraz ważnego interesu publicznego nie uzasadniają umorzenia w całości i w części dwóch opłat legalizacyjnych. Zauważył ponadto, że ulga w postaci umorzenia zobowiązania publicznoprawnego, nawet w części, jest rozwiązaniem najdalej idącym w katalogu dostępnych form wsparcia osoby zobowiązanej, zawartych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa. Nie bez znaczenia, przy ocenie przesłanki ważnego interesu podatnika jest to, iż przesłanka ta zachodzi w sytuacji, której podatnik nie mógł przewidzieć lub nie mógł zapobiec, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych. Akta postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie wskazują, aby ustalenie opłat legalizacyjnych było związane z sytuacją nadzwyczajną. Należy przy tym zauważyć, iż przepisy regulujące proces budowlany obligowały skarżącego do wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Naruszając prawo w powyższym zakresie skarżący musiał liczyć się z ryzykiem poniesienia określonych konsekwencji prawnych. W związku z powyższym wykonane prace uznano za naruszenie przepisów ustawy p.b. i nałożono opłatę legalizacyjną. Zaznaczył również, że proces legalizacji samowoli budowlanej jest uprawnieniem, z którego inwestor może skorzystać bądź nie. Wyjaśnił, ze materiał dowodowy wskazuje, że skarżący był świadom, iż warunkiem zalegalizowania samowoli budowlanej jest konieczność zapłaty wspomnianych wyżej opłat legalizacyjnych. Skarżący nie poczynił żadnych kroków w celu zapłaty choćby minimalnej wpłaty na rzecz zobowiązania. Występująca w przedmiotowej sprawie przesłanka ważnego interesu publicznego, rozumiana jako respektowanie wartości wspólnych i istotnych dla całego społeczeństwa, również nie uzasadnia częściowego umorzenia opłaty legalizacyjnej. W interesie publicznym leży bowiem, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód Państwa. Zauważył jednocześnie, że rezygnacja, nawet częściowa, z należnego zgodnie z prawem świadczenia byłaby zbytnim uprzywilejowaniem strony w stosunku do innych podmiotów, w zakresie równego traktowania pod względem konstytucyjnych praw i obowiązków. Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z obowiązku zapłaty. Mając powyższe na uwadze Minister stwierdził, że w analizowanej sprawie również interes publiczny nie uzasadnia zastosowania ulgi w postaci częściowego umorzenia zobowiązania.

Sumując powyższe Minister uznał, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał istnienia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego warunkujących udzielenie ulgi w spłacie opłat legalizacyjnych w łącznej wysokości [...] zł w postaci jej umorzenia w całości lub w części. Niezależnie od powyższego, po analizie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, Minister nie doszukał się przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego uzasadniających całkowite lub częściowe umorzenie opłat legalizacyjnych nałożonych postanowieniami PINB z [...] września 2018 r., znak: [...] oraz znak: [...], podzielając w tym zakresie stanowisko organu I instancji. Ponadto Minister zwrócić uwagę, że opłata legalizacyjna ma charakter dobrowolny co oznacza, iż pozostaje kwestią wyboru skarżącego jej zapłata bądź też poddanie się sankcji w postaci nakazu rozbiórki stwierdzonej samowoli budowlanej i przywróceniu porządku prawnego wynikającego z prawa budowlanego.

Organ odwoławczy zaznaczył, że skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, a ustalone opłaty legalizacyjne w łącznej kwocie [...] zł, zgodnie z jego oświadczeniem z [...] października 2018 r. nałożona została w związku z prowadzoną przez niego działalnością rolniczą. W związku z powyższym, wydając decyzję w przedmiocie ulgi w spłacie należności publicznoprawnej w stosunku do wnioskodawcy prowadzącego gospodarstwo rolne, Minister Finansów zobowiązany był zbadać, czy zastosowanie ulgi jest dopuszczalne na podstawie przepisów o pomocy publicznej. Wyjaśnił, że szczegółowe przepisy dotyczące udzielania pomocy de minimis, określone są w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.U.UE.L.2013.352.9). Zdaniem Ministra w związku z faktem, że w przedmiotowej sprawie zarówno organ I jak i II instancji nie doszukały się przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, nie znajdują zastosowania przepisy prawa wspólnotowego dotyczące zasad udzielenia pomocy de minimis. Jeżeli bowiem w sprawie nie występują przesłanki udzielenia ulgi w spłacie należności (ważny interes podatnika lub interes publiczny) organ nie może zastosować ulgi, nawet jeżeli byłoby to dopuszczalne na gruncie przepisów dotyczących pomocy publicznej.

Minister rozpoznając na nowo sprawę objętą zaskarżonym rozstrzygnięciem nie dopatrzył się w decyzji Wojewody wad umożliwiających jej uchylenie, a także argumentów przemawiających za jej zmianą. Minister oceniając decyzję organu I instancji w powyższym kontekście stwierdza, iż organ I instancji w sposób prawidłowy zgromadził materiał dowodowy, poprzez szczegółowe zebranie i ustalenie faktów odnoszących się do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. Okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji w jakiej znalazł się skarżący zostały ustalone przy jego udziale w oparciu o jego oświadczenia, przedłożone przez niego dokumenty a także dokumenty urzędowe, jak również były wynikiem aktywności organu I instancji, prowadzącego postępowanie administracyjne w taki sposób aby zgromadzić najobszerniejszy materiał dowodowy. W realiach analizowanej sprawy Wojewoda, po zebraniu wyczerpującego materiału dowodowego dotyczącego sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego, dokonał prawidłowej oceny ustawowych przesłanek zastosowania ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej, zaś ocena ta posiada uzasadnienie w ustalonym stanie faktycznym. W ocenie Ministra, przesłanki w postaci "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" ocenione zostały przez organ I instancji wyczerpująco oraz w sposób prawidłowy. '

2. Skargę na decyzję Ministra z [...] lipca 2020 r. złożył skarżący, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

a) art. 67a § 1 pkt 3 O.p. w zw. z art.49 c ust. 1 p.b. poprzez odmowę całkowitego lub częściowego umorzenia dwóch opłat legalizacyjnych, każda w kwocie po [...] zł nałożonych przez PINB, podczas gdy w sprawie zachodzą przesłanki zarówno ważnego interesu podatnika jak i interesu publicznego,

b) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że sytuacja życiowa, majątkowa, finansowa skarżącego nie stanowią podstawy do ustalenia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Uzasadniając skargę skarżący przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz ustalenia dokonane przez organy. Ponadto poddał w wątpliwość dokonane przez organy ustalenia, w tym brak wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie. Wyjaśnił również, że wzniesione przez niego budynki; gospodarczy i inwentarski są mu niezbędne dla funkcjonowania jego gospodarstwa rolnego. Wskazał, że budując je dokonał w Starostwie zgłoszenia. Zaznaczył ponadto, że poniósł koszty projektów budowlanych związanych z postępowaniem naprawczym. Podniósł jednocześnie, że nałożona wysokość opłaty legalizacyjnej nie jest adekwatna do wartości tych budynków. Zdaniem skarżącego wartość budynku gospodarczego to około [...] zł, natomiast wartość budynku inwentarskiego około [...] zł. Wskazał, że te okoliczności są dla niego bardzo ważne i one stanowią istotną część jego "ważnego interesu podatnika" uzasadniającego przyznanie ulgi.

3. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do oceny zasadności decyzji organów odmawiającej skarżącemu całkowitego i częściowego umorzenia dwóch opłat legalizacyjnych (każda w kwocie po [...] zł), nałożonych postanowieniami PINB.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 49c p.b. ust. 1, p.b., do opłat legalizacyjnych w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III O.p. z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił między innymi art. 67a § 1 pkt 3 O.p., który stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Decyzja w przedmiocie ulgi w spłacie należności publicznoprawnej ma charakter uznaniowy, tzn. pozostawia organowi stosującemu prawo pewien zakres luzu decyzyjnego, co nie oznacza, że organ wydając rozstrzygnięcie może zachowywać się w sposób dowolny. Uznanie administracyjne polega na możliwości wyboru konsekwencji prawnych przy ustalonym stanie faktycznym. Istotą uznania administracyjnego jest to, że wprowadzając pojęcie nieostre, niedookreślone (ważny interes podatnika lub interes publiczny) przerzuca się na organ administracji publicznej konieczność wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią. Dla organu oznacza to tyle, że w każdej rozpatrywanej sprawie musi ustalić, określić i ocenić, na czym polegają przesłanki udzielenia ulgi (ważny interes podatnika lub interes publiczny). W ocenie Sądu, takie też ustalenia zostały poczynione w zaskarżonych decyzjach organów.

Umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, co oznacza, że nie wolno czynić z niej środka prowadzącego generalnie do zwolnienia z zapłaty podatku w każdej sytuacji, gdy podatnik znajdzie się w złej kondycji finansowej. Umorzenie stanowi rezygnację organów podatkowych z przysługujących budżetowi należności podatkowych, tym samym zastosowanie tej instytucji powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach oczywistych i uzasadnionych interesem społecznym (por. wyrok WSA w Poznaniu z 28 października 2020 r., sygn. akt I SA/Po 379/20). Instytucja umorzenia zaległości podatkowych nie może być utożsamiana z instytucjami pomocy społecznej, stanowiącymi wsparcie dla osób o nią ubiegających się. Umorzenia zaległości podatkowych nie można traktować jako prostej konsekwencji złej sytuacji finansowej podatników (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Po 367/20).

2. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje (Wojewody i Ministra) są prawidłowe, z kilku zasadniczych względów.

Po pierwsze – w niniejszej sprawie opłata legalizacyjna służy zalegalizowaniu samowoli budowlanej. Istotą legalizacji samowoli budowlanej jest możliwość doprowadzenia do stanu zgodnego z obowiązującym prawem bez konieczności orzekania nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zatem opłata legalizacyjna nie jest typową karą administracyjną tylko środkiem służącym do przywrócenia porządku prawnego wynikającego z prawa budowlanego, czyli jest koniecznym środkiem do zalegalizowania budowy. Opłata legalizacyjna ma charakter dobrowolny. To zaś oznacza, że pozostaje kwestią wyboru Wnioskodawcy jej zapłata bądź też poddanie się sankcji w postaci nakazu rozbiórki stwierdzonej samowoli budowlanej i przywróceniu porządku prawnego wynikającego z prawa budowlanego. Zatem w niniejszej sytuacji Skarżący ma wybór – dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu (po dopełnieniu innych formalności wynikających z p.b.) lub też może uiścić opłaty legalizacyjne we wskazanej wysokości.

Po drugie – organy w sposób bardzo szczegółowy (wręcz drobiazgowy) opisały sytuację stanu majątkowego Skarżącego w decyzjach. Oceniono sytuację majątkową, finansową i rodzinną zarówno skarżącego jak i małżonki. W sprawach o umorzenie zaległości pieniężnej (ściśle określonej kwoty pieniężnej) nie może być pominięty aspekt finansowy. Innymi słowy sytuacja finansowa i materialna wnioskodawcy jest tu kluczowa. Decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej lub rozłożenia jej na raty wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, to znaczy, że pozostawia organowi stosującemu prawo pewien zakres luzu decyzyjnego. Nie oznacza to jednak, że organ wydając rozstrzygnięcie może zachowywać się w sposób dowolny. Decyzję w tym zakresie winna poprzedzać dokładna analiza stanu faktycznego, w tym sytuacji majątkowej czy osobistej wnioskodawcy. W ramach tak poczynionych ustaleń organ może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny uzasadniający przychylenie się do wniosku (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1233/18). Nie można zatem twierdzić – tak jak skarżący w skardze, że ustalenia organów - były dowolne. Subiektywne odczucia Skarżącego w zakresie jego sytuacji majątkowej (znaczna dysproporcja pomiędzy dochodami a wydatkami) nie zostały dowolnie ocenione w decyzjach. Organy dokonały takiej analizy w sposób kompleksowy a tym samym prawidłowy.

Po trzecie – organy wykazały, że w analizowanej sprawie występujący w sprawie ważny interes podatnika oraz ważny interes publiczny nie uzasadniają umorzenia w całości i w części dwóch opłat legalizacyjnych, każda w kwocie po[...] zł, nałożonych postanowieniami PINB. Zasadnie wskazano, że ulga w postaci umorzenia zobowiązania publicznoprawnego, nawet w części, jest rozwiązaniem najdalej idącym w katalogu dostępnych form wsparcia osoby zobowiązanej, zawartych w przepisach O.p. (organy mogą również: odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek). Nie bez znaczenia, przy ocenie przesłanki ważnego interesu podatnika jest to, iż przesłanka ta zachodzi w sytuacji, której podatnik nie mógł przewidzieć lub nie mógł zapobiec, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych. Akta postępowania w niniejszej sprawie nie wskazują, aby ustalenie opłat legalizacyjnych było związane z sytuacją nadzwyczajną. Przeciwnie, wskazać należy, iż ustalenie wskazanych opłat było konsekwencją działań Wnioskodawcy, stanowiących naruszenie przepisów ustawy p.b. Pan J. G. rozpoczynając prace budowlane nie posiadał pozwolenia na prowadzenie prac budowlanych. Należy przy tym zauważyć, iż przepisy regulujące proces budowlany obligowały Wnioskodawcę do wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Naruszając prawo w powyższym zakresie Pan J. G. musiał liczyć się z ryzykiem poniesienia określonych konsekwencji prawnych swoich niezgodnych z prawem działań, tj. z nakazem rozbiórki bądź możliwością legalizacji wraz z koniecznością uiszczenia opłat legalizacyjnych. W związku z powyższym wykonane prace zasadnie uznano za naruszenie przepisów ustawy p.b. i nałożono opłatę legalizacyjną.

Po czwarte - materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, iż Strona była świadoma, iż warunkiem zalegalizowania samowoli budowlanej jest konieczność zapłaty opłat legalizacyjnych. Pan J. G. nie poczynił żadnych kroków w celu zapłaty choćby minimalnej wpłaty na rzecz zobowiązania. Niezasadne jest twierdzenie Skarżącego, że w tej kwestii powinien być "powiadomiony przez organy o takiej możliwości". Wprawdzie zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nie można jednak tej zasady, w sprawach o umorzenie należności rozumieć w ten sposób, że organ powinien sam z urzędu ustalać wszelkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a aktywność zainteresowanego może ograniczyć się do złożenia wniosku i podania jedynie wybiórczych danych dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej. Ciężar dowodu w zakresie wykazania zaistnienia ustawowych przesłanek umorzenia spoczywa na wnioskodawcy (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1802/19). Występująca w przedmiotowej sprawie przesłanka ważnego interesu publicznego, rozumiana jako respektowanie wartości wspólnych i istotnych dla całego społeczeństwa, również nie uzasadnia częściowego umorzenia opłaty legalizacyjnej. W interesie publicznym leży bowiem, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód Państwa. Należy zauważyć, że rezygnacja, nawet częściowa, z należnego zgodnie z prawem świadczenia byłaby zbytnim uprzywilejowaniem Strony w stosunku do innych podmiotów, w zakresie równego traktowania pod względem konstytucyjnych praw i obowiązków. Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z obowiązku zapłaty, tym bardziej, że O.p. przewiduje inne możliwości złagodzenia warunków wykonania zobowiązania podatkowego. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie również interes publiczny nie uzasadnia zastosowania ulgi w postaci częściowego umorzenia zobowiązania.

Po piąte - sprawy dotyczące ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych nie podlegają zasadzie powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że wniosek o ulgę w spłacie opłaty legalizacyjnej można składać wielokrotnie. Istotne jest tylko, aby zmienił się co najmniej jeden z elementów stanu faktycznego, który był poprzednio przedmiotem oceny organu administracji. Zatem nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby Skarżący złożył kolejny wniosek w tej sprawie (po zasadniczej zmianie sytuacji faktycznej). Z punktu widzenia zastosowania ulgi podatkowej decydujące znaczenie ma sytuacja finansowa wnioskodawcy, istniejąca w dacie orzekania o uldze (por. wyrok WSA w Poznaniu z 5 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Po 419/20).

3. W ocenie Sądu, organy dały wyraz w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, że umorzenie opłaty legalizacyjnej oznacza całkowitą rezygnację wierzyciela z wierzytelności podatkowej, a zatem umorzenie zaległości podatkowych w sytuacji, gdy istnieje potencjalne źródło zaspokojenia wierzytelności wobec budżetu państwa, byłoby działaniem przedwczesnym i stałoby także w sprzeczności z interesem publicznym. Podejmując decyzję w niniejszej sprawie, dokonano oceny faktów i dowodów zgromadzonych w toku postępowania oraz wyjaśniono okoliczności sprawy w kontekście przesłanek udzielenia ulgi w spłacie należności. W przedmiotowym postępowaniu organy oceniły, iż ogół występujących w sprawie okoliczności nie stanowi wystarczającej podstawy do podjęcia decyzji o udzieleniu ulgi w postaci umorzenia opłaty legalizacyjnej w całości lub w części.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to jednak, że Strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza że nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla Strony. W związku z tym, to przede wszystkim na Stronie spoczywa obowiązek wykazania, że należy do osób w stosunku do których zastosowanie tego rodzaju ulgi jest uzasadnione. Dokonywana konsekwentnie przez Skarżącego odmienna od stanowiska organów ocena materiału dowodowego, nie może stanowić wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji. Umorzenie jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku. Uzyskanie ulgi podatkowej jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy indywidualnej decyzji podatnik zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia wynikającego z ustawy. Dlatego nie można z tego odstępstwa czynić normy (por. wyrok WSA w Olsztynie z 31 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 817/19).

4. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

-----------------------

ł