Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 328/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 pkt 3 par. 1a art. 149 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi T. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz T. S. sumę pieniężną w wysokości 1500 (słownie: tysiąc pięćset) złotych.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest przewlekłe prowadzenie postępowania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ") zainicjowanego wnioskiem T. S. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") z dnia [...] października 2017 r., przekazanym według właściwości przez Ministerstwo Obrony Narodowej, o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm.), dalej: "ustawa zaopatrzeniowa", w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Z akt sprawy wynika, że powyższy wniosek wpłynął do organu w dniu 13 listopada 2017 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. organ, powołując art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", zawiadomił wnioskodawcę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2018 r., powołując się na konieczność wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy oraz podjęcia szeregu czynności wyjaśniających.

Jednocześnie, w tej samej dacie, organ wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego o przekazanie informacji, czy wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby oraz w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia.

Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. Wojskowe Biuro Emerytalne poinformowało organ, że wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury policyjnej z tytułu wysługi emerytalnej za okres: od dnia [...] października 1980 r. do dnia [...] sierpnia 2010 r. Na tę okoliczność została wydana decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. o przyznaniu emerytury policyjnej. Aktualnie świadczenie to jest wypłacane na podstawie decyzji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o ponownym ustaleniu emerytury wojskowej. Do ww. pisma organ załączył m.in. kopie: ww. decyzji, zaświadczenia o przebiegu służby wnioskodawcy z akt osobowych oraz informacji o pełnieniu służby na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.

Pismami z dnia [...] grudnia 2017 r. organ zwrócił się do Prezesa IPN, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy. W tej samej dacie organ ponownie zwrócił się do Dyrektora WBE o udzielenie informacji, czy wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby oraz w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia.

Ponadto, pismem z tej samej daty organ poinformował wnioskodawcę w trybie art. 36 § 1 k.p.a., że rozpatrzenie jego wniosku będzie możliwe po zebraniu pełnego materiału dowodowego, co powinno nastąpić do dnia [...] lipca 2018 r.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. Dyrektor WBE ponownie poinformował Ministra SWiA, że wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury i świadczenie to jest wypłacane na podstawie decyzji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o ponownym ustaleniu emerytury wojskowej. Do ww. pisma organ załączył m.in. kopię ww. decyzji oraz kopię zaświadczenia o przebiegu służby ww. z akt osobowych.

Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. IPN poinformował Ministra SWiA o odnalezieniu dokumentów dotyczących wnioskodawcy, m.in. akt osobowych o sygn. [...]. Minister, w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r., zwrócił się do Prezesa IPN o weryfikację informacji o pełnieniu przez wnioskodawcę służby na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej oraz o przekazanie kopii dokumentów dotyczących przebiegu jego służby.

W piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. Szef ABW przekazał do organu informacje na temat przebiegu służby wnioskodawcy w UOP oraz w ABW od dnia [...] sierpnia 1990 r. do dnia [...] kwietnia 2007 r.

Z kolei w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. Dyrektor Biura kadr SKW poinformował organ o przebiegu służby wnioskodawcy w SKW od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2010 r.

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. IPN przekazał do organu kopie akt osobowych [...] dotyczące przebiegu służby wnioskodawcy.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. wnioskodawca został poinformowany, iż została zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 i art. 81 k.p.a. Jednocześnie organ wskazał, że rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do dnia [...] września 2018 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. wnioskodawca wystąpił do Ministra SWiA o sporządzenie kopii dokumentacji zebranej w ramach przedmiotowego postępowania i przekazanie jej listem poleconym na wskazany adres. Argumentował, że jest to niezbędne do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W odpowiedzi na powyższe organ pismem z dnia [...] lipca 2018 r. poinformował wnioskodawcę, że z dokumentacją zgromadzoną w sprawie można zapoznać się wyłącznie w siedzibie organu. Ministerstwo SWiA nie ma bowiem możliwości przesyłania kserokopii zgromadzonego w sprawie materiału na adres domowy wnioskodawcy.

W dniu [...] lipca 2018 r. do organu wpłynęło pismo Szefa ABW o zakończeniu kwerendy materiałów archiwalnych mogących mieć wpływ na ocenę przebiegu służby.

Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. wnioskodawca zwrócił się do Ministra SWiA o podjęcie pozytywnej decyzji w jego sprawie wskazując, że rozpatrywanie wniosku trwa rok i dwa miesiące, a zatem wystarczająco długo dla podjęcia rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r., wnioskodawca ponownie wystąpił do Ministra SWiA o rozpatrzenie jego wniosku o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Minister SWiA zwrócił się do Prezesa IPN o przesłanie kompletnych akt osobowych wnioskodawcy o sygn. [...].

Za pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. IPN przesłał do organu płytę CD zawierającą kopie akt osobowych wnioskodawcy.

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Sąd Okręgowy w [...] zwrócił się do Ministra SWiA o udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie z wniosku T. S. o zastosowanie uprawnienia z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W odpowiedzi na powyższe organ poinformował, że przedmiotowe postępowanie jest w trakcie procedowania.

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. T. S. wniósł do Ministra SWiA ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 oraz § 3 pkt 2 k.p.a., zarzucając, iż postępowanie wszczęte w grudniu 2017 r., na wniosek o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, nie zostało zakończone w ustawowym terminie. W związku z powyższym ww. wniósł o niezwłoczne rozpatrzenie wniosku z zachowaniem zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia 5 marca 2021 r. T. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra SWiA w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, wnosząc o: zobowiązanie Ministra SWiA do wydania decyzji będącej odpowiedzią na wniosek w terminie miesiąca; zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż postępowanie w sprawie powinno być zakończone w dniu [...] stycznia 2018 r., a najpóźniej do dnia [...] lutego 2018 r., tj. w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Podniósł, że organ dokonał w przedmiotowej sprawie mało znaczących czynności polegających głównie na wymianie korespondencji. Działania te, szczególnie z perspektywy czasu, można nazwać pozornymi, albowiem nie zmierzały do załatwienia sprawy. Podkreślił również, że do dnia sporządzenia przedmiotowej skargi nie otrzymał decyzji rozstrzygającej sprawę.

W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, wydłużenie terminu załatwienia sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięcia. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy i ich rodzin. Organ poinformował również, że do Ministerstwa SWiA wpłynęła znaczna ilość spraw na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej (około 4900). Podkreślił, że przekroczenie terminów załatwienia przedmiotowego wniosku nie wynika z rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, lecz z przyczyn obiektywnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) dalej: "p.u.s.a.", oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję bądź postanowienie w postępowaniu zwykłym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przedmiotem niniejszej skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra SWiA zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2017r., przekazanym według właściwości przez Ministerstwo Obrony Narodowej.

Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w myśl art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W niniejszej sprawie skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, bowiem pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. wniósł ponaglenie do Ministra SWiA wobec niezałatwienia jego wniosku.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia "przewlekłego prowadzenia postępowania". Jednakże w doktrynie pojęcie to pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. CBOSA).

Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadził przewlekle i bezpodstawnie nie kończył go wydaniem rozstrzygnięcia. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie rozpoznawania skargi.

Z przedstawionych przy skardze akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. (data wpływu do MSWiA 13 listopada 2017 r.) skarżący wystąpił do Ministra SWiA o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wobec zwłoki organu w rozpoznaniu ww. wniosku skarżący pismem z dnia 5 marca 2021 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W dniu [...] maja 2021 r. Minister SWiA wydał decyzję nr [...], mocą której odmówił wyłączenia wobec T. S. art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Wobec powyższego Sąd nie miał podstaw do tego, aby w oparciu o przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązać Ministra SWiA do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] października 2017 r. - zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze.

Sąd stwierdził jednak, uwzględniając stan sprawy na dzień wniesienia skargi oraz biorąc pod uwagę datę wydania ww. decyzji, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2).

Stosownie natomiast do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3 k.p.a.). Przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki, wskazaniem nowego terminu jej załatwienia oraz pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia.

Prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie organ dopuścił się naruszenia zasady szybkości postępowania administracyjnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym organ, podejmując określone czynności procesowe w dużych odstępach czasu, prowadzi postępowanie przez okres ponad 3 lat (wyłączając okres zawieszenia biegu terminów procesowych w niniejszym postępowaniu na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...); Dz.U. poz. 568) nie wydając w tym czasie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wniosek skarżącego o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wpłynął do organu w dniu 13 listopada 2017 r. Reakcją organu na przedmiotowy wniosek było pismo z dnia [...] listopada 2017 r. informujące skarżącego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 1 k.p.a. do dnia [...] maja 2018 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. (poprzedzonym pismem z dnia [...] grudnia 2017 r.) Dyrektor WBE poinformował organ o uprawnieniu skarżącego do emerytury policyjnej oraz na temat okresów pracy i służby stanowiących podstawę tego świadczenia.

Pismami z dnia [...] lutego 2018 oraz [...] lutego 2018 r. odpowiednio Szef ABW oraz Szef SKW przekazali do organu informacje dotyczące przebiegu służby skarżącego.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ poinformował skarżącego o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., przedłużając jednocześnie termin załatwienia sprawy do dnia [...] września 2018 r. W zakreślonym terminie decyzja w sprawie nie została jednak wydana.

Następnie skarżący dwukrotnie - pismem z dnia [...] lutego 2019 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2019 r. - występował do Ministra SWiA o rozpatrzenie jego wniosku o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie do dnia [...] marca 2020r., kiedy to zwrócił się do Prezesa IPN o przekazanie kopii kompletnych akt osobowych nie wskazując jednak nawet w jakim zakresie niezbędne jest uzupełnienie materiału dowodowego.

Decyzja w sprawie, jak już wyżej wskazano, została wydana w dniu [...] maja 2021 r.

Oznacza to, że termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. został naruszony przez organ w stopniu istotnym. Nie można przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. Niewątpliwie zarzut skargi dotyczący przewlekłego prowadzenia postępowania przez Ministra SWiA jest uzasadniony. Stanowiło to dla Sądu podstawę do wydania rozstrzygnięcia stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).

Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie chodzi tylko o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. określającego terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do organu władzy publicznej.

Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Sąd podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji w sprawie należącej do właściwości rzeczowej organu musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez okres ponad 3 lat nie kończył postępowania w sprawie, zaś decyzję administracyjną wydał dopiero w następstwie wniesienia ponaglenia, a następnie skargi do Sądu.

Jednocześnie Sąd, działając z urzędu, przyznał od Ministra SWiA na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1500 złotych. Przyznanie sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu administracji (por. wyrok NSA z dnia: 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2156/17; 22 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1905/16; 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1216/18; 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 532/19; 25 października 2019 r. sygn. akt II OSK 1360/19; publ. CBOSA). Ustalając wysokość sumy pieniężnej w niniejszej sprawie Sąd wziął pod uwagę bardzo długi okres oczekiwania przez skarżącego na rozstrzygnięcie w sprawie, która niewątpliwie pozostaje w bezpośrednim związku z jego sytuacją bytową.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Przyznając skarżącemu sumę pieniężną Sąd orzekł w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. jak w punkcie 3 sentencji wyroku.