Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 881/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia NSA Adam Mikusiński Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie stwierdził u W. P. choroby zawodowej- przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy, wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115). W podstawie prawnej decyzji powołano art. 104 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.jedn. Dz.U. z 1998r., Nr 90, poz. 106 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż z orzeczeń lekarskich wystawionych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wynika, że u pracownika nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Stwierdzone zmiany [...] oraz typowe samoistne zmiany [...] (orzeczenie drugiej instancji) nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Z uwagi na nie rozpoznanie choroby zawodowej przez dwie kompetentne placówki diagnostyczne nie było podstaw do jej stwierdzenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. P. nie zgadzając się z otrzymanymi orzeczeniami lekarskimi i decyzją oraz podnosząc fakt, iż pracował w warunkach narażenia zawodowego domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i stwierdzenia u niego choroby zawodowej.

Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest rozpoznanie, przez kompetentną placówkę diagnostyczną, jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą zawodową. W przedmiotowej sprawie dwie medyczne placówki diagnostyczne nie rozpoznały u W. P. choroby zawodowej - przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy, wymienionej w pozycji nr [...] wykazu chorób zawodowych. Na podstawie przeprowadzonych badań lekarze specjaliści stwierdzili, że zgłaszane przez zainteresowanego dolegliwości należy przypisać rozpoznanym typowym samoistnym zmianom [...]. Nie można zatem tego schorzenia zaliczanego do grupy chorób samoistnych (pozazawodowych) i nie figurującego w wykazie chorób zawodowych, uznać za zmiany powstałe w narażeniu zawodowym. Wyjaśniając, że postępowanie w sprawie stwierdzania chorób zawodowych zostało szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu wykonawczym Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., organy orzekające w sprawie zachowały wymaganą procedurę, wobec nie rozpoznania jednostki chorobowej wymienionej w wykazie stanowiącym załącznik do wymienionego aktu prawnego przez uprawnione do tego jednostki specjalistyczne, skutkować musiało to przedmiotową odmową.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W. P. nie zgadzając się z powyższą decyzją, domagał się jej uchylenia i stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Uzasadniając swoje stanowisko kwestionował wydane w sprawie opinie lekarskie, zarzucając jednostkom medycznym popełnienie "umyślnego błędu" poprzez złą ocenę stanu faktycznego oraz nieustosunkowanie się do całości akt sprawy, a co za tym idzie naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzucił także, że orzekające w sprawie organy administracyjne, mimo posiadanego uprawnienia, nie dokonały właściwej oceny przedstawionych w sprawie opinii lekarskich, tym bardziej, że w ocenie Poradni [...] w Ś. podkreślono, że stwierdzone zmiany [...] miały związek z wykonywaną pracą. Podnosząc, że nie ma ludzi nieomylnych, nie godząc się z samoistnym powstaniem stwierdzonego schorzenia, uznał, ze jego skarga jest w pełni zasadna.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska, podtrzymał argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Kolejnymi pismami procesowymi W. P. wniósł o rozważenie możliwości zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem, czy istnienie odrębnych przepisów wykonawczych w sprawie chorób zawodowych (między innymi Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Obrony Narodowej) jest zgodne z Konstytucją i wyrażoną w niej zasadą równości wobec prawa. Pismem z dnia [...] r. zwrócił się ponadto z wnioskiem o "zawieszenie niniejszego postępowania celem przedstawienia przez sąd w tym postępowaniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.."

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.

Wyłącznie zatem w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd administracyjny kontrolujący daną decyzję, władny jest ją wzruszyć. Bierze przy tym pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, a także bada sprawę z urzędu, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na wstępie trzeba także wskazać, iż sądom administracyjnym nie została przyznana kompetencja do samodzielnego merytorycznego orzekania w sprawach praw i obowiązków stron. Na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej prowadzą organy inspekcji sanitarnej, które rozstrzygają o istnieniu choroby zawodowej u pracownika, bądź stwierdzają jej brak.

Dokonawszy kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o przywołane powyżej normy prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż postępowanie administracyjne poprzedzające jej wydanie przeprowadzono w sposób zgodny z przepisami prawa procesowego zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami zacytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r, a decyzja zgodna jest z obowiązującym w tym zakresie prawem.

Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do § 2 tego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Ocenę narażenia zawodowego, odnosi się m.in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz rodzajem i ilością czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządów.

Jak wynika z brzmienia wskazanej normy prawnej, chorobą zawodową nie jest każde schorzenie, na które zapada pracownik w trakcie wykonywania pracy, lecz tylko takie schorzenie, które wymienione zostało w wykazie chorób zawodowych, a nadto którego etiologia związana jest z warunkami pracy.

Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

Dokonując analizy rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że uprawnione, po myśli wskazanego wyżej przepisu, medyczne jednostki diagnostyczne, a mianowicie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., dysponując niezbędnymi dokumentami postępowania epidemiologicznego oraz dokumentacją medyczną, wydały orzeczenia, (w dniu [...] r. - pierwsza instancja oraz w dniu [...] r. - druga instancja) w których nie rozpoznały przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonania pracy, czyli choroby umieszczonej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. W orzeczeniu pierwszej instancji lekarze specjaliści, stwierdzając zmiany [...], nie uznali tego schorzenia jako choroby zawodowej wobec braku umieszczenia go w wykazie chorób zawodowych. W orzeczeniu drugiej instancji - Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wskazano na samoistny charakter typowych zmian [...] będący efektem zapoczątkowanych i postępujących z wiekiem - w tempie warunkowanym predyspozycjami osobniczymi- procesów wstecznych [...]. Podkreślono także, że stwierdzone schorzenie nie figuruje w wykazie chorób zawodowych, co musi prowadzić do orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Opierając się na powyższych orzeczeniach lekarskich organy administracyjne obu instancji nie stwierdziły u skarżącego choroby zawodowej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższe postępowanie zgodne jest z obowiązującym prawem. Podkreślić należy, że orzeczenia lekarskie wydane w sprawie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione. Odpowiadają zatem warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i stanowią należytą podstawę do wydania decyzji uwzględniającej treść tych orzeczeń. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą bowiem rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i jest przekonywująco uzasadnione.

Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie toczącej się w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej dokonywana jest przez organ inspekcji sanitarnej przy uwzględnieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wbrew zarzutom skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy inspekcji sanitarnej orzekające w sprawie, dopełniły swoich obowiązków wynikających z wymienionych wyżej przepisów procedury administracyjnej. W swoich decyzjach w sposób przekonywujący uzasadniły brak możliwości stwierdzenia u zainteresowanego choroby zawodowej, wobec faktu, iż występująca u skarżącego choroba nie jest chorobą zawodową w rozumieniu prawa, czyli nie została wymieniona w wykazie chorób zawodowych. Trzeba zauważyć, iż organy inspekcji sanitarnej nie kwestionowały występowania u skarżącego choroby, nie kwestionowali tego także lekarze jednostek orzeczniczych, odmawiając jednak istniejącej chorobie charakteru choroby zawodowej. Odnosząc bowiem stwierdzone schorzenia do ujętych w wykazie chorób zawodowych uznały, iż takiego schorzenia w wykazie chorób zawodowym nie ma. Ponownie należy zauważyć, iż chorobą zawodową jest wyłącznie takie schorzenie, które widnieje w wykazie sporządzonym przez ustawodawcę. Zatem decyzja wydana w tym przedmiocie nie ma cech uznania administracyjnego. Opinie lekarskie jednostek orzeczniczych pierwszej i drugiej instancji były jednomyślne w tym zakresie, ich uzasadnienie jednoznaczne, logiczne i spójne.

W zakresie wniosków zgłaszanych przez skarżącego zmierzających do zawieszenia niniejszego postępowania i skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zgodności z Konstytucją (wyrażoną w niej zasadą równości wobec prawa) różnych rozporządzeń w zakresie chorób zawodowych dla służb mundurowych i pozostałych osób, należy zauważyć, że sąd administracyjny może z takim wnioskiem wystąpić w przypadku, gdy dopatrzy się oczywistego naruszenia Konstytucji. Może to nastąpić tylko w przypadku, kiedy sąd dojdzie do przekonania o niekonstytucyjności danego przepisu, kiedy w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności konkretnego przepisu z Konstytucją , a nie gdy sąd poweźmie jakiekolwiek wątpliwości w tym względzie. (zob. postanowienie SA z dnia 27 listopada 2003 r., Sygn. akt AK 308/03, OSA 2004/7/57). W przedmiotowej sytuacji takiego naruszenia sąd się nie doparzył, a co za tym idzie nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania, nie upatrując żadnych podstaw do takiego działania.

W konkluzji należy stwierdzić, iż organy inspekcji sanitarnej, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszyły prawa materialnego ani w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy prawa procesowego. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalono skargę.