Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1633/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 154
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Anna Wesołowska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku Gminy M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [..] utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] czerwca 2016 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] lipca 2003 nr [...] o przekazaniu Gminie Miasto M., nieodpłatnie, na własność, nieruchomość położoną w M. przy ul. [..], ozn. w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...], jako działka nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącą część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej Kw nr [...] i opisaną w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" przekazał Gminie Miasto M., nieodpłatnie, na własność, nieruchomość położoną w M. przy ul. [...], ozn. w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...], jako działka nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącą część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej Kw nr [...] i opisaną w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

Następnie decyzją nr [...] z [...] czerwca 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 154 § 1 i 2 oraz art. 105 § 1 Kpa, Wojewoda [...] uchylił decyzję z [...] lipca 2003 r. i umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] uchyliła decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2014 r. i orzekła o odmowie uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r.

Niezależnie od ww. postępowania Gmina G. wystąpiła do Ministra z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. Wnioskodawczyni zarzuciła decyzji Wojewody [...], że została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 4 ustawy bowiem przedmiotowa nieruchomość nie była związana z realizacją zadań przez Gminę Miasto M., lecz od 1993 r. jest związana z realizacją zadań przez Gminę G. Jednocześnie zwróciła uwagę, że ww. decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, z uwagi na nieistnienie działki o nr [...] o pow. [..] m2 obręb [..], położonej w M. przy ul. [...].

Postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji zawiesił z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r., do czasu rozpatrzenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową odwołania Burmistrza M. od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2014 r.

Następnie Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z [...] marca 2015 r. [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] stycznia 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 958/15 uchylił oba ww. postanowienia Ministra Administracji i Cyfryzacji.

Aktualnie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym oczekuje na rozpatrzenie skarga kasacyjna od ww. wyroku.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podjął zawieszone postępowanie.

Po rozpatrzeniu wniosku Gminy G. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] czerwca 2016 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła Gmina Miasto M.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] czerwca 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że organ w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji powinien zbadać, czy w związku z wydaniem decyzji objętej kontrolą wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa.

Organ odwoławczy wskazał, że podstawę materialnoprawną decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. stanowił art. 5 ust. 4 ustawy, który stanowi, że gminie, na jej wniosek, może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3, jeśli jest ono związane z realizacją jej zadań. Tak sformułowany przepis wskazuje, iż pozytywną przesłanką, umożliwiającą przekazanie mienia ogólnonarodowego (lecz niezobowiązującą organu do jego przekazania) na własność gminie, jest związanie tego mienia z realizacją zadań gminy. W świetle omawianego przepisu gminie może być zatem przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe (państwowe), które jest aktualnie i bezpośrednio związane z realizacją jej zadań, a nie mienie mające pośredni wpływ na realizacje tych zadań lub użyte na ten cel w bliżej nieokreślonej przyszłości. Przepis ten dotyczy mienia ogólnonarodowego (państwowego) bezpośrednio związanego z realizacją zadań gminy, to znaczy ściśle określonych, a nie pozostających wprawdzie w sferze działań gminy, lecz których realizacja jest jedynie w orbicie jej zamierzeń (planów) bliżej niesprecyzowanych zarówno co do czasu, jak i możliwości urzeczywistnienia. Przy czym związek ten musi istnieć co najmniej w dacie złożenia wniosku o komunalizację. W trybie art. 5 ust. 4 ustawy może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne, niż wymienione w ust. 1 -3 tego artykułu również położone na terytorium innej gminy, jeżeli jest ono związane z realizacją zadań wnioskodawcy. Niezależnie od wybranego trybu, komunalizacja może dotyczyć tylko takiego mienia, które w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r. stanowiło składnik mienia ogólnonarodowego (państwowego). Decyzja wydawana w trybie art. 5 ust. 4 ustawy nie jest decyzją stwierdzającą nabycie z mocy prawa określonej nieruchomości, gdyż jest to decyzja konstytutywna, a nadto mająca charakter uznaniowy.

Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego Minister wskazał, że Gmina Miasto M. wystąpiła z wnioskiem z 28 maja 2001 r. o przekazanie na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy przez Skarb Państwa na rzecz Gminy M. nieruchomości gruntowych na realizację ustawowych zadań własnych Gminy Miasto M., w tym m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w M.z obrębu [...] o pow. [...] m2, stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej nr [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

Starosta Powiatu [...] w piśmie z 16 września 2002 r. poinformował o braku w ewidencji gruntów działki nr [...]. Jednocześnie wskazał, że ujęcie wody pitnej znajduje się na działce nr [...] w obrębie [...]. Ustosunkowując się do wniosku Gminy Miasto M. Starosta Powiatu [...] zaproponował, żeby wydzielić z działek nr: [...], [...] i [...] strefę pośrednią ujęcia wody pitnej i przekazać gminie M. wraz z działką nr [...], na której znajduje się to ujęcie.

Następnie Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2003 r. przekazał Gminie Miasto M., nieodpłatnie, na własność, nieruchomość położoną w M. przy ul. [...], ozn. w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącą część gruntów uregulowanych w KW nr [...] i opisaną w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Z treści karty inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. wynika, że Skarb Państwa stał się właścicielem części działki nr [...] na podstawie umowy zamiany z [...] marca 1989 r. Rep. A nr [...], a stan prawny został uregulowany w księdze wieczystej nr [...].

Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, przygotowanym na 25 lipca 2003 r.(dzień wydania kwestionowanej decyzji) działka nr [...] posiadała pow. [...] ha, zaś w opisie uzupełniającym praw do działki wyszczególniono jej 2 części: jedna o pow. [...] ha objęta KW nr [...] oraz druga o pow. [...] ha oznaczona jako grunty tabelowe [...] niehipotekowane.

Akt notarialny z [...] marca 1989 r. dotyczył umowy zamiany pomiędzy osobami ﬁzycznymi, a Skarbem Państwa, zgodnie z którym działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa. Następnie stan prawny działki nr [...] został uregulowany w księdze wieczystej nr [...].

Zatem przywołane dokumenty w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], nie dotyczyły działki nr [...].

W decyzji Starosty [...] z [...] września 2015 r. wprowadzającej zmiany w ewidencji gruntów wyjaśniono, że w latach 2005-2006 dla części Miasta M. (m.in. obręb [...]) przeprowadzone zostały prace modernizacji ewidencji gruntów w ramach których uzupełnione zostały dane dotyczące budynków i lokali. W wyniku ww. prac dokonano m.in. wyodrębnienia z gruntów o niejednorodnym stanie prawnym działek, zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Podczas opisanych prac wyodrębniono z działki nr [...] działkę nr [...] o pow. [...] ha, jako grunty tabelowe [...] i nr [...] o pow. [...] ha oznaczoną jako grunty niehipotekowane.

Z dodatkowych wyjaśnień Starostwa Powiatowego w [...] przedstawionych w piśmie z 29 grudnia 2016 r. wynika, że stan prawny dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha (własność Skarbu Państwa) został uregulowany w dwóch księgach wieczystych nr: [...] oraz [...]. Księga wieczysta nr [...] prowadzona jest m.in. dla dawnej działki nr [...] o pow. [...] ha (obecna działka nr [...] o pow. [...] ha stanowi część tej nieruchomości), a własność Skarbu Państwa wpisano na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 1970 r. sygn. akt [...] w przedmiocie przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast księga wieczysta nr [...] prowadzona jest dla dawnej działki nr [...] o pow. [...] ha, która odpowiada aktualnej działce nr [...] o pow. [...] ha. Zaś tytuł Skarbu Państwa wpisano na podstawie decyzji Naczelnika Miasta [...] z [...] sierpnia 1975 r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że przejęta nieruchomość jest niezbędna pod budowę wodociągu dla miasta G. wraz ze studniami nr [...]

Reasumując, w toku prowadzonego postępowania ustalono, że informacje zawarte w decyzji i w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] stanowiącej integralną część decyzji Wojewody, były błędne, tj. w sposób niezgodny z rzeczywistym stanem ustalono nr księgi wieczystej, jak i akt na podstawie którego doszło do przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa (działka aktualnie oznaczona nr [...] - na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [..] grudnia 1970 r. sygn. akt [...] (KW nr [...]), zaś działka nr [...] - na podstawie decyzji Naczelnika Miasta G. z [...] sierpnia 1975 r. (KW nr [...]).

Dodatkowo Minister wskazał, że istnieje rozbieżność odnośnie oznaczenia geodezyjnego przekazanej nieruchomości. Już sam fakt niezgodności oznaczenia działki w decyzji i w karcie przesądza o jej niewykonalności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 5 kpa. W decyzji wskazano na działkę nr [...] (obręb [..]) o pow. [...] m2, w karcie jest mowa o części działki nr [...] ([...]) o pow. [...] m2, zaś we wniosku Gminy Miasto M. z [...] maja 2001 r. wskazano działkę nr [...] uregulowaną w księdze wieczystej nr [...] o pow. [...] m2. Natomiast z akt sprawy wynika, że w dacie wydania decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. istniała działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w M. (obręb [...]). Dopiero później (w latach 2005-2006 w związku modernizacją ewidencji gruntów) działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr: [...] o pow. [...] ha oraz nr [..] o pow. [...] ha. To oznacza, że wnioskodawca błędnie określił przedmiot żądania, wskazał błędne oznaczenie geodezyjne nieruchomości, jej powierzchnię, niewłaściwą księgę wieczystą regulującą własność na rzecz Skarbu Państwa, a w ślad za tym wydana została niewykonalna decyzja komunalizacyjna.

Wskazane uchybienia mają odzwierciedlenie w stanowiskach organów Służby Geodezyjnej i Kartograﬁcznej, tj. Starosty [...] (decyzja z [...] września 2015 r.) oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograﬁcznego (decyzja z [...] listopada 2015 r.), które wskazują, że prawo wynikające z decyzji Wojewody [...] z ]...] lipca 2003 r. nie może być wykazane w rejestrze gruntów, ze względu na nieistnienie w ewidencji gruntów działki nr [...] w obrębie [..] o pow. [...] ha.

Powyższe prowadzi do wniosku, że Wojewoda [...] zmieniając zakres wniosku rażąco naruszył art. 5 ust. 4 ustawy. Dysponentem woli przekazania mienia, jak i zakresu przekazania jest gmina oczekująca jego przysporzenia. Rozbieżność w oznaczeniu geodezyjnym nieruchomości pomiędzy wnioskiem, decyzją oraz kartą inwetaryzacyjną, świadczy również o niewykonalności ww. decyzji Wojewody [...]. Przeniesienie własności mienia ze Skarbu Państwa na rzecz gminy nie może tworzyć domniemań, co do zakresu przedmiotu komunalizacji, skoro z taką decyzją wiążą się poważne cywilistyczne konsekwencje (wyrok NSA w Warszawie z 23 kwietnia 1999 r. sygn. akt I SA 1220/98).

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wskazała na brak interesu prawnego wnioskodawcy Gminy G. do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]z [...]lipca 2003 r. Zdaniem skarżącej, Minister w żaden sposób nie zakwestionował i nie wykazał, aby sporna nieruchomość w dacie orzekania przez Wojewodę [...] nie była związana z realizacją działań Gminy Miasto M. Jak również w opinii skarżącej Gminy Miasto M. Minister nie ustalił w sposób wiarygodny, że działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Gmina G. w toku prowadzonego postępowania przedstawiła obszerną dokumentację, która potwierdziła fakt użytkowania przez Gminę G. spornego mienia:

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że działki aktualnie oznaczone nr [...] i [...] (powstałe z podziału działki nr [...]) są użytkowane wspólnie. Znajduje się na nich ujęcie wody podziemnej - Studnia nr [...] oraz budynek. Całość jest ogrodzona, a część działki nr [...] stanowi dojazd do obiektu od ul. [...].. Jak wynika z materiału dowodowego, Rada Miejska w G. uchwałą z [...] sierpnia 1992 r. utworzyła zakład budżetowy, tj. Zakład Wodociągów i Kanalizacji w [...]. Zgodnie ze statutem (uchwalonym uchwałą nr [...] z [...] września 1992 r.) celem Zakładu jest realizacja zadań gminy w zakresie zaspokojenia zbiorowego zapotrzebowania w wodę ludności i innych biorców oraz zbiorowego usuwania, oczyszczania ścieków i wód opadowych.

Następnie Rada Miejska w G. uchwałą nr [...] z [..] sierpnia 2007 r. zlikwidowała i przekształciła Zakład Wodociągów i Kanalizacji w [...] w jednoosobową spółkę z o. o.

Do zadań wójta (burmistrza, prezydenta miasta) należy gospodarowanie mieniem komunalnym (art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), a po myśli art. 43 ww. ustawy mieniem tym jest również mienie innych gminnych osób prawnych. W pojęciu "inne gminne osoby prawne" mieszczą się takie podmioty prawa jak spółki utworzone przez gminę (wyrok WSA we Wrocławiu z 3 czerwca 2014 r. sygn. akt lll SA/Wr 910/13).

Wśród zgromadzonych dokumentów znajduje się decyzja Wojewody [...] z [...] października 1992 r., udzielająca Gminie G. pozwolenia wodnoprawnego m.in. na pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na terenie G. wzdłuż ul. [...] obejmującego studnie nr [...], w tym dla potrzeb komunalnych m. M. Pozwolenie zostało udzielone na czas oznaczony, tj. do [...] grudnia 2002 r. W uzasadnieniu decyzji z [...] października 1992 r. wskazano, że pozwolenie wodnoprawne w zakresie poboru wód podziemnych dla zaopatrzenia w wodę Miasta M. i G. oparto na wzajemnym uzgodnieniu Urzędów Gmin.

Następnie Starosta [...] decyzją nr [...] z [...] stycznia 2003 r. udzielił Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji w [...] pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z ujęcia zlokalizowanego przy ul. [...] w G. oraz odprowadzenia wód popłucznych ze stacji uzdatniania wody do kanalizacji miejskiej.

W aktach znajduje się również decyzja Starosty [..] nr [...] z [...] listopada 2008 r. w sprawie udzielenia Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji w [...] pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, studni nr [...] (uzupełniającej), zlokalizowanej na działce nr [...] obr. [...], książkę eksploatacji studni położonej na terenie miejscowości B.

W ocenie Ministra, powyższe dokumenty potwierdzają faktyczne użytkowanie ww. nieruchomości przez Gminę G., która realizuje przy pomocy Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o. o. z siedzibą w [...], zadania z zakresu zaspokojenia zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności i innych biorców oraz zbiorowego usuwania, oczyszczania ścieków i wód opadowych. Wskazana okoliczność daje gminie G. legitymację procesową do wystąpienia z żądaniem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. lnteres prawny Gminy G. ma zatem związek z realizowanymi przez tę gminę zadaniami na spornej nieruchomości - z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy.

Mając powyższe wyjaśnienia na względzie, zarzut braku przymiotu strony gminy G. jest niezasadny.

Gmina Miasto M. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła, że w niniejszej sprawie w żaden sposób nie zostało wykazane, aby działka nr [...] obręb [...] w M. nie była w dacie orzekania przez Wojewodę [...] z [...]lipca 2003 r. związana z realizacją zadań Gminy M. Zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych, celem art. 5 ust. 4 ustawy nie jest generalne przysporzenie gminom majątku, a norma ta stwarza możliwość uzyskania przez gminę mienia, w stosunku do którego wykaże ona istnienie bezpośredniego związku z realizowanymi przez nią - a nie dopiero zamierzonymi - zadaniami (wyrok NSA z 18 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1923/10). Art. 5 ust. 4 ustawy nie obejmuje swoim zakresem mienia mającego pośredni wpływ na realizację tych zadań lub mogącego być użytym na ten cel w przyszłości. Decyzja wydawana w trybie art. 5 ust. 4 ustawy nie jest decyzją stwierdzającą nabycie z mocy prawa określonej nieruchomości, jest to decyzja konstytutywna, a nadto mająca charakter uznaniowy (wyrok WSA w Warszawie z 7 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1540/07).

Minister zauważył, że ze względu na konstytutywny charakter decyzji wydanej w tym trybie, to na gminie spoczywa obowiązek wykazania, że mienie objęte wnioskiem jest bezpośrednio związane z realizowanymi przez nią zadaniami. Burmistrz Miasta M. we wniosku z 28 maja 2001 r. o przekazanie spornego mienia na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy wskazał jedynie na zapisy planu miejscowego i zadania gminy związane z realizacją zaopatrzenia ludności w wodę. W wypisie z rejestru gruntów przygotowanym na [...] lipca 2003 r Gmina Miasto M. była wykazana jako użytkownik działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w M.(obręb [...]). Natomiast Starosta [...]w decyzji z [...] września 2015 r. wskazał, że wpis ten widniał w ewidencji gruntów i budynków nieprzerwanie przez 22 lata. Przy czym organ wskazał, iż w zasobie geodezyjnym nie odnaleziono dokumentu, z którego wynikałby wprost wpis władania na rzecz Urzędu Miasta M., co do dawnej działki nr [...].

W ocenie Ministra, ww. dokumenty nie były wystarczające dla stwierdzenia przez Wojewodę, że sporna nieruchomość jest bezpośrednio związana z realizacją zadań Gminy Miasto M. Powyższe prowadzi do wniosku, że Wojewoda [...]rażąco naruszył art. 5 ust. 4 ustawy przy wydaniu decyzji z [...] lipca 2003 r. To również stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie 156 § 1 pkt 2 Kpa.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniesiono również, iż w przedmiotowej sprawie jest prowadzone postępowanie ze skargi kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiocie zawieszenia postępowania (z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r.). Zdaniem strony, to oznacza, że wydanie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest do czasu wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny niedopuszczalne. Wyjaśniono również, że organ nie mógł wydać postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania z [...] kwietnia 2016 r., ponieważ nie może podjąć postępowania, w sytuacji kiedy postanowienia o zawieszeniu postępowania zostały przez sąd administracyjny l instancji uchylone.

Minister wyjaśnił, że postanowienie Ministra z [...] marca 2015 r. wydane w II instancji (w przedmiocie zawieszenia postępowania) jest rozstrzygnięciem ostatecznym w administracyjnym toku postępowania i wykonalnym, o ile Sąd lub organ administracji publicznej nie wstrzyma jego wykonania w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Zgodnie z art. 16 § 1 Kpa organ rozpatrujący sprawę ma obowiązek respektować stan prawny ukształtowany ostatecznym rozstrzygnięciem pozostającym w obrocie prawnym, aż do czasu ewentualnego wyeliminowania go we właściwym do tego trybie. Wyrok WSA w Warszawie z 31 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 958/15, którym uchylono oba postanowienia Ministra (w przedmiocie zawieszenia postępowania) jest nieprawomocny. Dopiero rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego nada sprawie zakończonej ww. wyrokiem charakter prawomocności.

Do momentu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej, postanowienia Ministra z [...] marca 2015 r. i [...]stycznia 2015 r. pozostają w obrocie prawnym, zaś ich wykonalność nie została wstrzymana. W przedmiotowej sprawie Minister Administracji i Cyfryzacji zawiesił z urzędu postępowanie, do czasu rozpatrzenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową odwołania Burmistrza M. od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2014 r. Jak wynika z akt sprawy przesłanka warunkująca zawieszenie postępowania ustała, tzn. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wydała decyzję z [...] listopada 2015 r. Wobec powyższego Minister, na podstawie art. 97 § 2 i 101 Kpa, postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. podjął zawieszone postępowanie. Mając na względzie powyższe rozważania oraz kierując się zasadą wyrażoną w art. 12 Kpa, Minister działający jako organ Il instancji, nie podzielił stanowiska strony, że w przedmiotowej sprawie powinien oczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie zawieszenia postępowania, by mógł rozpatrzyć merytorycznie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r.

Nawet w przypadku odmiennego orzeczenia NSA, tj. uznania istnienia przesłanki zawieszenia postępowania (rozpatrzenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową odwołania Gminy Miasto M. od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2014 r.), trzeba przyjąć, że okoliczności sprawy uległy istotnej zmianie. Wydanie przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową decyzji z [...] listopada 2015 r. powoduje, że okoliczność ta, bez względu na uznanie jej za zagadnienie prejudycjalne, czy nie, przestaje mieć znaczenie. Co istotne podtrzymanie przez NSA ww. wyroku, jak i ewentualne jego uchylenie wraz z pozostawieniem w obiegu prawnym rozstrzygnięcia zawieszającego postępowanie powodują - w warunkach podjęcia przez organ postępowania - dokładnie taki sam skutek prawny w postaci kontynuacji postępowania administracyjnego.

Strona skarżąca zarzuciła Ministrowi naruszenie art. 10 § 1 i 3 Kpa. Skarżąca wskazała, że po podjęciu zawieszonego postępowania organ powinien zawiadomić strony o zakończeniu postępowania i przejściu do fazy rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a tym samym o możliwości końcowego zapoznania się z aktami sprawy i przedstawieniem ostatecznego stanowiska w sprawie. Minister zauważył, że po podjęciu zawieszonego postępowania nie ponowił zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do dokumentacji zebranej w sprawie. Powyższe uchybienie organu nie ma jednak charakteru rażącego. Strony były zawiadomione na podstawie art. 10 § 1 Kpa pismem z 16 grudnia 2014 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Możliwość wglądu w akta sprawy administracyjnej w toku postępowania lub po jej zakończeniu daje stronie art. 73 Kpa. Prawa stron w tym zakresie zostały zagwarantowane zarówno na etapie prowadzonych czynności, jak i w trakcie zawieszenia postępowania. Co więcej strony nie sygnalizowały uniemożliwienia im korzystania z tych praw. Prowadzone postępowanie przez Ministra w Il instancji dawało również możliwość zapoznania się z zebranymi dokumentami, uzupełnienia materiału dowodowego, składania pisemnych wyjaśnień i dokumentów, a także złożenia końcowego oświadczenia, z której skarżąca skorzystała. 13 września 2016 r. pełnomocnik Gminy M. zapoznał się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a następnie pismem z 23 września 2016 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wyrażone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioski i zarzuty.

Jeżeli chodzi o kwestię wystąpienia w sprawie przeszkód, o których mowa w art. 156 § 2 Kpa wyłączających możliwość stwierdzenia nieważności decyzji Minister wskazał, że zgromadzona dokumentacja potwierdza, iż kontrolowana decyzja Wojewody [...]nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Gmina Miasto M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: a. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i jednoczesne dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i zmiany podstawy prawnej stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy organ, działając w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, nie mógł utrzymać w całości decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...]czerwca 2016 r., tym samym utrzymując wskazaną w tej decyzji podstawę prawną, jednocześnie dokonując zmiany w zakresie podstawy prawnej stwierdzenia nieważności decyzji; b. art. 139 w zw. z art. 127 § 3 Kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, które ze względu na powołanie dodatkowej, w porównaniu z sentencją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] czerwca 2016 r., podstawy nieważności decyzji, pogorszyło sytuację prawną Gminy M., podczas gdy organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest uprawniony do wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się; c. art. 156 § 1 pkt 5 Kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. stanowi decyzję niewykonalną w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności, podczas gdy decyzja ta nie posiada przymiotu niewykonalności; d. art. 156 § 1 pkt 2 Kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 4 ustawy podczas, gdy decyzji tej nie można przypisać rażącego naruszenia prawa; e. art. 156 § 1 w zw. art. 15 w zw. z art. 16 w zw. z art. 6 Kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przekroczenie granic postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i rozstrzygnięcie sprawy, co do istoty, poprzez dokonanie nowych i dodatkowych ustaleń faktycznych oraz zakwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym podczas, gdy postępowanie uregulowane w art. 156 § 1 Kpa nie daje podstaw do kwestionowania stanu faktycznego ustalonego przez organ i wymaga rozpoznania jedynie, czy istnieją przesłanki określone w art. 156 § 1 Kpa; f. art. 28 w zw. z art. 157 § 2 Kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie Gminy G. za stronę legitymowaną do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. podczas, gdy Gmina G. nie posiada przymiotu strony oraz nie legitymuje się interesem prawnym we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji; g. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 140 Kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezbadanie i brak odniesienia się do istoty wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz brak należytego wyjaśnienia w tym zakresie podczas, gdy organ miał obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i zbadania wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Wobec powyższych zarzutów Gmina Miasto M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że decyzja odwoławcza wydana w trybie nadzoru nie pogorszyła sytuacji prawnej skarżącej, a Minister odniósł się do zarzutów skargi w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Sąd podziela stanowisko Gminy Miasto M., że w niniejszej sprawie nie było podstaw do postawienia Wojewodzie [...] zarzutu wydania decyzji z [...] lipca 2003 r. z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 4 ustawy oraz że Minister dokonał odmiennych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i prawnego, sprawy rozpoznając ponownie, co do istoty, sprawę z wniosku Gminy Miasto M. z 28 maja 2001 r.

Sąd zwraca uwagę, że Wojewoda [...] podejmując decyzję z [...] lipca 2003 r. nr [...] o przekazaniu Gminie Miasto M. na jej wniosek, w trybie art. 5 ust. 4 ustawy, prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], będąca własnością Skarbu Państwa, uznał, że mienie to jest związane z realizacją ustawowych zadań Gminy Miasto M., dotyczących zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).

Podstawę do wydania pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji stanowiło to, że na terenie tejże działki położonej w Mieście M. przy ul. [...], będącej we władaniu Gminy Miasto M., znajduje się ujęcie wody pitnej i że nabycie własności tejże działki jest związane z realizacją zadań Gminy Miasto M. (gminy miejsca położenia tej nieruchomości). Wnioskodawca wskazał, że nieodpłatne nabycie nieruchomości na której położonej jest ujęcie wody pitnej ma związek z realizacją zadań Gminy Miasto M., polegających na zaopatrywaniu ludności w wodę, a zatem uzyskanie tego terenu stanowiłoby istotną pomoc dla tej Gminy w realizacji jej zadań. Takie okoliczności sprawy wynikały z wniosku Gminy Miasto M. z [...] maja 2001 r. i pisma z 23 sierpnia 2002 r., wypisu z mpzp z 23 maja 2001 r., Karty Inwentaryzacyjnej nr [...]. Pozytywną opinię w zakresie przekazania Gminie Miasto M.działki nr [...] na której znajduje się ujęcie wody pitnej wyraził Starosta Powiatu [...] w piśmie z [...] września 2002 r. wskazując jednocześnie, że do Starostwa [...] nie wpłynęły roszczenia osób trzecich.

Te okoliczności mają także potwierdzenie w decyzji Wojewody [...] z [...] października 1992 r. o udzieleniu Gminie G. do 31 grudnia 2002 r. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód m.in. ze studni nr [...]. W decyzji tej wskazano, że pozwolenie w zakresie poboru wód podziemnych dla zaopatrzenia w wodę miast M. i G. oparto na wzajemnym uzgodnieniu Gmin. Także w decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2003 r. udzielającej Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji Gminy G. do 1 stycznia 2013 r. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód m.in. ze studni [...] zlokalizowanej na działce nr [..] zobowiązano Gminę G. do zawarcia porozumienia z Gminą M. w zakresie poboru wód dla potrzeb Gminy Miasto M. Na fakt zaopatrywania w wodę przez wodociąg "[...]" (w skład którego wchodzi m.in. studnia nr [...]) zachodniej części M. zwrócono także uwagę w Operacie wodnoprawnym z października 2009 r. Z informacji z rejestru gruntów, sporządzonej według stanu z daty wydania kwestionowanej decyzji o przekazaniu mienia, wynika, że użytkownikiem działki nr [...] była Gmina Miasto M.

Wobec tego Wojewoda [...] podejmując decyzję z [...] lipca 2003 r. nr [...] o przekazaniu spornego mienia Gminie Miasto M. nie działał w zaprzeczeniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Poza tym organ ten zinterpretował art. 5 ust. 4 ustawy w ten sposób, że "związek" Gminy Miasto M. z realizacją jej zadań w zakresie zaopatrzenia ludności tej gminy w wodę upatrywał w tym, że sporna nieruchomość jest położona na terenie tej gminy, Organ uznał, że Gmina ta włada tą nieruchomością i mienie to jest związane z realizacją jej zadań z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym poprzez to, że jest tam posadowione ujęcie wody podziemnej (studnia nr[...]), z której gmina będzie korzystać dla potrzeb jej mieszkańców.

Ustalenia, analiza i ocena tego, która z gmin (M., G.) miała ściślejszy i bardziej aktualny związek przedmiotowego mienia z realizacją swoich ustawowych zadań były właściwe dla postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Odmienne stanowisko organu nadzoru w tej kwestii nie mogło świadczyć o rażącym naruszeniu art. 5 ust. 4 ustawy. Sąd zwraca uwagę, że przepis ten opiera się na przesłance niedookreślonej, a decyzja ma charakter uznaniowy. Wobec tego odmienna ocena przez organ nadzoru zasadności wniosku o przekazanie z 2001 r. mogłaby świadczyć o "istotnym" naruszeniu prawa, ale nie "rażącym", zwłaszcza, że Minister prezentując stanowisko o związku przedmiotowego mienia z realizacją zadań Gminy G. nie wykluczył jednoczesnego związku przedmiotowego mienia z realizacją zadań Gminy Miasto M. Minister nie wykazał, że kwestionowana decyzja została wydana w warunkach nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ponieważ przekazanie spornego mienia nastąpiło na rzecz Gminy Miasto M. jako jednostki samorządu terytorialnego w sposób oczywisty z tym mieniem w żaden sposób niezwiązanej.

Zdaniem Sądu, w takim stanie faktyczno-prawnym nie można postawić Wojewodzie [...] działania z "rażącym" (oczywistym) naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Trafnie zwróciła uwagę Gmina Miasto M., że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przeprowadził ponownie postępowanie, co do istoty sprawy i na podstawie zgromadzonego, obszerniejszego materiału dowodowego doszedł do wniosku odmiennego, niż Wojewoda [...]. Minister uznał, że sporne mienie było związane z realizacją zadań Gminy G., która to mienie użytkowała, natomiast jednostka organizacyjna tej Gminy - Zakład Wodociągów i Kanalizacji w G. eksploatował znajdujące się na działce nr [...] ujęcie dla własnych potrzeb lokalnych w zakresie zbiorowego zaspokajania w wodę ludności i innych odbiorców oraz zbiorowego usuwania, oczyszczania ścieków i wód opadowych.

Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji należało uznać, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wykroczył poza treść art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, naruszając tenże przepis, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Sąd zwraca uwagę, że proces dojścia przez Ministra do innego stanowiska w kwestii przekazania spornego mienia Gminie Miasto M., niż zaprezentował w kwestionowanej decyzji Wojewoda [...] nie wynikał z faktów oczywistych. Organ nadzoru dla poczynienia odmiennych ustaleń i wniosków musiał w postępowaniu nieważnościowym zebrać, rozpatrzyć i ocenić zgromadzony, obszerniejszy materiał dowodowy, następnie dokonać wykładni art. 5 ust. 4 ustawy oraz subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy pod przepis prawa stanowiący podstawę prawną przekazania mienia.

Sąd nie podzielił przy tym stanowiska Ministra, że Wojewoda [...] zmienił zakres wniosku o przekazanie mienia i przez to rażąco naruszył art. 5 ust. 4 ustawy. Faktem jest, że Gmina Miasto M. we wniosku wnioskowała o komunalizację działki nr [...] o pow. [...], zapisanej w Kw nr [...]. Jednakże z treści wniosku i pisma z 23 sierpnia 2002 r. wynika wyraźnie, że wnioskodawca domaga się przekazania terenu na którym znajduje się ujęcie wody dla potrzeb realizacji zadań własnych w zakresie zaopatrzenia ludności w wodę, wynikających z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Skoro zatem działka o podawanym numerze nie istniała, to Wojewoda [...] nie mógł wydać decyzji w stosunku do działki nr [...]. Nie można uznać, że Wojewoda [...] zmienił zakres żądania wniosku, ponieważ Gmina Miasto [...] domagała się w istocie przekazania mienia położonego na terenie działki nr [...], którą objął swą decyzją Wojewoda [...].

Rację ma natomiast Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, że decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. nr [...] zawiera wadę nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 Kpa.

W pierwszej kolejności trzeba odnieść się do natury postępowania nadzorczego. Analiza przesłanek nieważności zawartych w art. 156 § 1 Kpa prowadzi do wniosku, że decyzja administracyjna jest wadliwa w stopniu kwalifikowanym wówczas, gdy doprowadziła do wadliwego ukształtowania stosunku administracyjnoprawnego, jeżeli chodzi o główne elementy tworzące ten stosunek. Podmioty tego stosunku, tj. organ, strony postępowania oraz przedmiot tego stosunku (w niniejszej sprawie przekazane mienie).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że decyzja wydana przez niewłaściwy organ jest obciążona wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 Kpa). Poza sporem jest to, że decyzja orzekająca o prawach innego podmiotu, niż strona postępowania (skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie), jest także wadliwa w stopniu kwalifikowanym (art. 156 § 1 pkt 4 Kpa). Zdaniem Sądu, także decyzja orzekająca, co do przedmiotu, który nie istnieje w takim kształcie, jaki wynika z osnowy decyzji (co ma szczególne znaczenie w przypadku decyzji o charakterze rzeczowym - kreującej skutki prawnorzeczowe) również jest obarczona wadą nieważności, ale w postaci jej trwałej niewykonalności (art. 156 § 1 pkt 5 Kpa).

Zdaniem Sądu, wynika to z tego, że takie elementy jak: organ administracji, strona (strony) postępowania, przedmiot postępowania stanowią "główne filary" stosunku administracyjnego, tworzącego sprawę indywidualną. Wady odnoszące się chociażby do jednej z tych składowych należy zatem traktować jako wady kwalifikowane bowiem w przypadku ich wystąpienia stosunek administracyjnoprawny nie może się zawiązać.

Trafnie wskazał organ odwoławczy, że decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. od momentu jej wydania była i nadal jest trwale niewykonalna. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika bowiem, że nie istniała działka nr [...] o pow. [...] m2, zapisana w Kw nr [...]. W stanie obowiązującym w dacie wydania decyzji o przekazaniu mienia istniała działka nr [...] o pow. [...]m2, której tylko część ([...]m2) była ujawniona w Kw nr [...]. Jak wynika z pisma Starosty [...] z 12 kwietnia 2017 r. stan ten figurował do 2005 r. Z akt sprawy nie wynika, aby działka nr [...] o pow. [...] m2 została ujawniona w ewidencji gruntów lub w księdze wieczystej. Z treści znanego Sądowi z urzędu uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 293/16 wynika, że już w 1983 r. kiedy założono nowy rejestr ewidencji gruntów figurowała działka nr [...] o pow. [...] ha. Starosta [...] w decyzji z [...] listopada 2015 r. stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. nr [...] nie została wykazana w rejestrze gruntów, ze względu na nieistnienie działki nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2.

Z powyższego wynika, że Wojewoda [...]orzekając o przekazaniu mienia Gminie Miasto M. wykreował nieruchomość, która nie istniała w kształcie zaproponowanym przez ten organ. Tak określony przedmiot nabycia mienia w trybie tzw. przekazania z art. 5 ust. 4 ustawy nie mógł być wyeliminowany poprzez sprostowanie decyzji na podstawie art. 113 § 1 Kpa jako oczywista omyłka, czy też oczywisty błąd. Kwestionowana decyzja z [...] lipca 2003 r. zawierająca takie rozstrzygnięcie była od momentu jej wydania trwale niewykonalna bowiem na jej podstawie nie ujawniono zmiany w ewidencji gruntów, czy też księdze wieczystej Kw [...] (która była prowadzona dla dawnej działki nr [...], a której działka nr [...] (na której znajduje się studnia nr [...]) stanowi część tej nieruchomości.

Nie budzi wątpliwości Sądu to, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przeszkody do stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 2 Kpa w postaci nieodwracalnych skutków prawnych, w szczególności w postaci następującego po wydaniu kwestionowanej decyzji obrotu cywilnoprawnego gruntem obejmującym sporny między gminami M. i G. teren dawnej działki nr [...].

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie nie można zarzucić Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, że naruszył art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w sposób wskazany w pkt a. skargi. Kwestia trwałej niewykonalności decyzji z [...] lipca 2003 r. była podnoszona już we wniosku nieważnościowym. W decyzji z [...] czerwca 2016 r. Minister dostrzegł problem błędnego określenia przedmiotu przekazania, lecz zakwalifikował to uchybienie jako wadę nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (rażące naruszenie prawa). Organ odwoławczy doszedł zaś do odmiennych wniosków w tej kwestii uznając, że wadę tę należy zakwalifikować jako wadę nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 Kpa. Wobec tego nie było powodu, aby organ odwoławczy zastosował w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, skoro decyzja pierwszoinstancyjna była prawidłowa, co do rozstrzygnięcia, nie zawierała wad mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności powodujących konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części celem wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności.

Sąd nie podzielił też zarzutu z pkt b. skargi. Minister działając jako organ odwoławczy nie naruszył art. 139 Kpa. Organ odwoławczy nie wydał decyzji na niekorzyść Gminy Miasta M. Zakres zakazu reformationis in peius wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać określonej decyzją organu I instancji sytuacji prawnej strony odwołującej się, przy czym pogorszenie to winno być obiektywne, a przesądzać o nim powinno zestawienie osnowy decyzji pierwszoinstancyjnej z treścią osnowy decyzji odwoławczej (por. wyrok NSA z 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 759/15). W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie orzekał na innej, niż organ I instancji podstawie prawnej. W obu instancjach przedmiotem oceny była legalność decyzji o przekazaniu mienia w aspekcie podstaw nieważności z art. 156 § 1 Kpa. To, że organ odwoławczy dokonał korekty swego stanowiska i inaczej zakwalifikował okoliczność błędnie określonego przedmiotu przekazania w trybie art. 5 ust. 4 ustawy, mieściło się w uprawnieniu organu II instancji do ponownej oceny meritum sprawy. Decyzja utrzymująca w mocy decyzję stwierdzającą nieważność kwestionowanej decyzji nie pogarsza sytuacji prawnej strony, nie odbiera jej praw materialnych i procesowych. Obie te decyzje skutkują eliminacją z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji.

Sąd nie podzielił również zarzutu z pkt f. skargi. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowił art. 5 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem gminie, na jej wniosek, może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Z przepisu tego nie wynika wprost tzw. zasada terytorialności, która uprawniałaby tylko i wyłącznie gminę miejsca położenia nieruchomości do wnioskowania o przekazanie mienia na własność w trybie powyższego przepisu. Dopuszczalne jest zatem ubieganie się o przekazanie mienia w trybie art. 5 ust. 4 ustawy przez gminę, która wykonuje zadania na nieruchomości położonej w granicach administracyjnych innej gminy. W praktyce zdarza się bowiem, że dana nieruchomość jest związana z realizacją zadań gminy sąsiedniej. Wobec tego, że przesłanka z art. 5 ust. 4 ustawy ma charakter przesłanki faktycznej (opiera się na wykazaniu związku danego mienia z realizacją konkretnych zadań gminy) dwie konkurujące ze sobą gminy mają interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa, aby dowodzić tego, że tylko jedna z nich w sposób aktualny i bezpośredni realizuje na danej nieruchomości swe zadania ustawowe i wobec tego nabycie własności konkretnego mienia jest potrzebne tej, a nie innej gminie. Poza tym nie można wykluczyć sytuacji przekazania mienia w trybie art. 5 ust. 4 ustawy na współwłasność dwóm wnioskującym gminom, jeżeli wykażą związek z danym mieniem na zasadzie wspólnej realizacji zadań ustawowych (art. 10 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że zakład budżetowy Gminy G. w dacie [...] lipca 2003 r. realizował na działce nr [...] zadania ustawowe określone w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym (pozwolenie wodnoprawne nr [...] z [...] stycznia 2003 r.). Wobec tego Gmina G. miała interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...]lipca 2003 r.

Jeżeli chodzi o kwestię podjęcia postępowania nieważnościowego mimo zawiśnięcia przez Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy Miasta M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 958/15 Sąd zwraca uwagę, że wynik sprawy prowadzonej na podstawie art. 154 Kpa nie ma żadnego znaczenia dla sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2003 r. Sprawa nadzorcza ma bowiem pierwszeństwo przed sprawą o uchylenie lub zmianę tej decyzji. Wyrok WSA w Warszawie z 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 958/15 jest prawomocny bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3384/15 oddalił skargę kasacyjną. Wobec tego Minister prawidłowo podjął postępowanie w sprawie wydając postanowienie z [...] kwietnia 2016 r. nr [...]

Jeżeli chodzi o podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 10 Kpa rację ma skarżąca, że w okresie od podjęcia postępowania nieważnościowego do daty wydania decyzji z [...] czerwca 2016 r. Minister nie zawiadamiał Gminy Miasto M. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, możliwości złożenia wyjaśnień, dokumentów, czym naruszył przepis art. 10 § 1 Kpa. Jednak Gmina Miasto M. nie wykazała, że naruszenie to mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie wskazała, że brak zawiadomienia w powyższym zakresie uniemożliwił Gminie przedłożenie kluczowych dla sprawy dowodów. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na etapie odwoławczym, zawiadomieniami z 24 sierpnia 2016 r., 25 kwietnia 2017 r., 4 lipca 2017 r. realizował obowiązek z art. 10 § 1 Kpa - zawiadamiał pełnomocnika skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, możliwości złożenia wyjaśnień, dokumentów (zawiadomienia doręczone zostały odpowiednio Gminie Miasto M.: 9 września 2016 r., 4 maja 2017 r., 20 lipca 2017 r.). Gmina reagowała na powyższe zawiadomienia, zapoznając się z aktami sprawy 13 września 2016 r. i 17 maja 2017 r., składając do organu pisma z 23 września 2016 r. i 22 maja 2017 r.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.