Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1474/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 105 par. 1, art.138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Magda Froncisz ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 marca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w K. decyzją nr [...] z dnia 1 września 2014 r. znak [...] w sprawie "linii energetycznej SN usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości P. , gmina W." odmówił nakazania właścicielowi i prowadzącemu eksploatację urządzeń energetycznych – T. S.A. Oddział w K. Rejon Dystrybucji [...] wykonania rozbiórki linii energetycznej SN usytuowanej na nieruchomości w m. P., gm. W.- dz. nr ewid. [...].

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), dalej "P.b.", oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm.), dalej "P.b. z 1974 r." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz.267 ze zm.), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w K., dalej "PINB", wskazał, że w wyniku interwencji J. J. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie: "linii energetycznej SN usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości P. gmina W.". W przeprowadzonym postępowaniu kontrolno-wyjaśniającym znak [...] przedstawiono następujące dokumenty, które załączono do niniejszej sprawy jako materiał dowodowy:

1. decyzję nr [...] Naczelnika Gminy W. z dnia 19.03.1990r. "zatwierdzającą plan realizacyjny wraz z pozwoleniem na budowę", którą udzielono Zakładowi Energetycznemu K. ul. D. pozwolenia na budowę "inwestycji obejmującej remont kapitalny linii [...] II etap";

2. decyzję z dnia 01.03.1989r. Naczelnika Gminy W. o ustaleniu lokalizacji inwestycji, którą ustalono "lokalizację inwestycji remontu kapitalnego linii KV [...] S. II etap";

3. projekt techniczno-roboczy, sprawdzony i przyjęty do wykonawstwa dnia 31.01.1988r. przez Zakład Wykonawstwa Sieci Elektrycznych – K.

4. książkę obiektu budowlanego linii napowietrznej SN - [...] KV nr [...] Relacji RS S.. W rozdziale [...] Dane techniczne charakteryzujące obiekt zapisano: "Linia napowietrzna z przewodami gołymi stalowo-aluminiowymi o przekrojach od 25 do 120 mm2 na żerdziach drewnianych lub betonowych (...)";

5. "Protokół przeglądu linii napowietrznej [...] kV M. na odcinku między RS S. [...]długość odcinka 1,2 km". W treści protokołu zapisano: "W ramach przeglądu wykonano następujący zakres prac: (pkt 1) wymieniono słupy w linii [...]kV, (pkt 2) dorobiono uziemienia żerdzi, (pkt 3) wymieniono przewody, (pkt 4) wymieniono poprzeczniki, (pkt 5) wymieniono izolatory stojące i odciągowe, (pkt 6) przewiązano odcinek linii, (pkt 7) wyregulowano zwisy przewodów. Odnotowane usterki w karcie oględzin oraz pozostałe zauważone w czasie przeglądu zostały usunięte".

W dniu 7 lutego 2013 r. przedstawiciel właściciela i prowadzącego eksploatację urządzeń energetycznych T. S.A. złożył do protokołu wyjaśnienia, zgodnie z którymi modernizacja linii średniego napięcia polegała na wymianie starych przewodów na nowe w tej samej lokalizacji (rok 1990).

W dniu 26 lutego 2013r. przeprowadzono w sprawie oględziny. J. J. do protokołu oględzin podał, że w roku 1989 została wykonana na działce [...]linia energetyczna średniego napięcia zamontowana na stanowiskach słupowych - trojak i doprowadzona do stacji transformatorowej (...).

J. J. wniósł o wykonanie rozbiórki urządzeń energetycznych lub przesunięcie linii i stacji transformatorowej na inne tereny – nieużytki.

Przedstawiciele właściciela i prowadzącego eksploatację urządzeń energetycznych T. [...] S.A. wyjaśnili do protokołu m.in., że opisane w protokole linie oraz stacja transformatorowa, znajdujące się w opisanej lokalizacji, są wybudowane w oparciu o obowiązujące przepisy z czasów ich budowy.

W dniu 18 marca 2013 r. w sprawie wydano postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 56 P.b. z 1974 r. nałożono na właściciela i prowadzącego eksploatację urządzeń energetycznych obowiązek dostarczenia m.in. "ekspertyzy technicznej opartej na inwentaryzacji budowlanej linii energetycznej SN usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości P., zawierającej określenie zgodności wykonanych robót z przepisami, w tym z warunkami technicznymi, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane".

W dniu 20 maja 2013 r. przedłożono "ekspertyzę techniczną wykonaną w oparciu o inwentaryzację budowlaną linii elektroenergetycznej SN usytuowanej na działce [...] w miejscowości P. - opracowanie nr [...] z dnia 10.05.2013r." oraz protokoły z przeglądu linii elektroenergetycznej SN.

W dniu 2 grudnia 2013 r. wpłynęło do organu uzupełnienie opracowania złożonego w dniu 20.05.2013 r., w którym m.in. przedstawiono opis techniczny elementów sieci elektroenergetycznej T. [...] S.A. (...) usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości P. będącej własnością J. J., obejmujące: (pkt 1) Fragment linii napowietrznej 15 kV S.pomiędzy słupami nr 60 a 62 o długości ok. 110m wraz z odczepem odgałęzieniem do stacji nr [...]o długości ok. 60m wraz ze stanowiskami słupowymi (...),

- linia napowietrzna [...] kV S.wraz z odczepem do stacji nr [...] P.II wybudowana została w końcu lat 60-tych ubiegłego wieku i oddana do eksploatacji w 1970 r.;

- linia ta, na podstawie projektu techniczno-roboczego z 1988 r. i pozwolenia na budowę z 19.03.1990 r., była poddana remontowi i modernizacji przeprowadzonej w 1990 r. przez Zakład Wykonawstwa Sieci Elektrycznych -K.

W trakcie dokonywania oględzin działki nr [...] ustalono, że w tylnej części działki za budynkiem gospodarczym występuje fragment linii napowietrznej [...] kV wraz ze słupem rozgałęźno-narożnym (słup nr [...] - trojak), od którego zrealizowano odgałęzienia / odczep do słupowej stacji transformatorowej nr [...] typu ŻH-15 usytuowanego w lewym rogu działki od strony czołowej.

Oprócz słupa rozgałęźno-narożnego [...] kV nr [...] na działce w odległości ok. 10m od tego słupa występuje żelbetowy słup A-owy z odłącznikiem Ł-1063 na odgałęzieniu do stacji nr [...] oraz usytuowany od strony północno-wschodniej na granicy działki słup A-owy nr 60 linii [...] kV S.

Oględziny wykazały znaczne zestarzenie słupa odłącznikowego oraz elementów odłącznika wraz z napędem ręcznym. Nie występuje na działce nr [...] zbliżenie elementów sieci [...] kV do zabudowań właściciela działki J. J. w szczególności do budynku mieszkalnego i gospodarczego, nie ma więc bezpośredniego zagrożenia wynikającego z występowania urządzeń elektroenergetycznych SN na działce.

Oględziny na miejscu w P. wykazały, że praktycznie nie ma możliwości usunięcia elementów wyposażenia sieci [...] kV [...]kV z działki nr [...] poprzez ich przeniesienie i usytuowanie na działkach sąsiednich.

Istotne zagrożenie dla pewności pracy sieci [...] kV i bezpieczeństwa porażeniowego stanowią drzewa rosnące na działce, których wierzchołki sięgają poziomu przewodów na odgałęzieniu do stacji nr [...] i które nie są przycinane przez służby eksploatacyjne, ze względu na brak dostępu na działkę J. J.

Stan techniczny fragmentu linii [...] kV usytuowanego w obrębie działki nr [...], w tym stan słupa rozgałęźnego z wyposażeniem, jest zadowalający.

Organ stwierdził, że dokumentacja wymagała dalszego uzupełnienia. W szczególności wezwano właściciela sieci do przedstawienia dowodów w celu ustalenia czy w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r.

W związku z powyższym w sprawie wydano postanowienie nr [...] z dnia 10.01.2014 r. znak: [...], którym na podstawie art. 77 § 1 K.p.a. zobowiązano T. [...] S.A. Oddział w K. Rejon [...] do dostarczenia oświadczenia osoby sporządzającej opracowanie, bądź innej osoby posiadającej tożsame uprawnienia, która w sposób jednoznaczny w złożonym oświadczeniu wskaże, czy przedmiotowa linia energetyczna SN usytuowana na działce nr [...] w miejscowości P., gmina W. powoduje

niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia,

niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i/lub użytkowych dla otoczenia.

W dniu 21 lutego 2014r. wpłynęło do organu opracowanie zatytułowane - "Uzupełnienie do ekspertyzy nr [...] dot. urządzeń elektroenergetycznych usytuowanych na działce [...] w miejscowości P.". W szczególności przedstawiono oświadczenie autora opracowania dot. stanu technicznego linii energetycznej SN usytuowanej na działce [...] jako zadowalający, choć zwrócono uwagę na obniżony stan techniczny odłącznika Ł- [...] i konieczność dokonania przycinki drzew.

Organ uznał, że w kontekście art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r. zarówno ciąg główny linii napowietrznej 15 kV, jak i odczep/odgałęzienie do stacji [...] nie powodują niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz nie powodują niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. W przypadku dalszego uniemożliwiania dostępu służb technicznych Rejonu [...] do odczepu/odgałęzienia do stacji [...] w celu dokonania przeglądu odłącznika i jego napędu oraz przycinki drzew, odgałęzienie to może stanowić niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia.

Organ przywołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2005 r. sygn.. III CZP 80/05 wskazując, że rozpoznanie sprawy o należność za korzystanie przez zakład energetyczny z urządzenia zainstalowanego na cudzej nieruchomości, w wykonaniu uprawnienia określonego w art. 4 ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli (Dz.U. z 1954 r., nr 32, poz. 185) należy do drogi sądowej. (LEX nr 159041). Z ww. uchwały wynika m.in., że następstwem wydanego zezwolenia rejonowego organu rządowej administracji ogólnej zapewniającego prawo wstępu zakładu energetycznego na cudze posesje i do budynków, dokonywania tam oględzin i pomiarów oraz wykonywania robót i zakładania urządzeń, było nałożenie na właściciela obowiązku udostępniania gruntu osobom i jednostkom zobowiązanym do wykonywania czynności związanych z eksploatacją i konserwacją zainstalowanych przewodów i urządzeń.

Obowiązek ten utrzymuje się pod rządami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.), której art. 124 ust. 6 jest odpowiednikiem art. 70 ust. 2 u.g.g. W jednym i drugim wypadku właściciel nieruchomości doznał trwałego ograniczenia prawa o charakterze zbliżonym do służebności gruntowej, w literaturze nazywanej służebnością przesyłową. Źródłem tego obciążenia jest ustawa, a zatem ma on charakter publicznoprawny i podlega wymuszeniu środkami przymusu administracyjnego. Zainstalowanie przewodów i urządzeń na gruncie, z natury nieusuwalne jako stanowiące część infrastruktury technicznej przedsiębiorstwa przesyłowego, jeżeli nie powoduje degradacji gruntu albo nie niweczy jego dotychczasowego przeznaczenia, z reguły oznacza obniżenie walorów użytkowych gruntu, co dla właściciela jest równoznaczne z uszczerbkiem majątkowym mogącym wystąpić w zróżnicowanej postaci. Powstałe w takich okolicznościach roszczenia zaliczyć należy do roszczeń cywilnoprawnych i, jak przyjął Sad Najwyższy, podlegają one rozpoznaniu przed sadem powszechnym. W przypadku realizacji inwestycji linii napowietrznych, na których realizacje nie były wydawane przed ich budową decyzje administracyjne zezwalające inwestorowi wejście na grunt, wszelkie spory odszkodowawcze podlegają rozpoznaniu również przed sadem powszechnym.

W dniu 18 czerwca 2014 r. wpłynął do PINB wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia 11.12.2013 r. sygn. akt [...] , którym zasądzono od T. na rzecz powoda J. J. określoną kwotę tytułem zapłaty za bezumowne korzystanie z gruntu, w pozostałej części oddalając powództwo.

Organ przywołał art. 103 ust. 2 P.b. oraz art. 37 P.b. z 1974 r. i orzekł, jak w decyzji.

J. J. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, opisując stan faktyczny na swojej działce. Wskazał, że znajduje się tam 15 słupów w tym stacja w stanie ruiny. Nieizolowane druty znajdują się 3m od budynków gospodarczych. Znajdują się również druty nad budynkiem mieszkalnym nr [...]. Zdaniem skarżącego powyższe uniemożliwia mu korzystanie z [...] ha działki, m.in. obsadzonej drzewami owocowymi. Opisał swoją trudną sytuację osobistą, wskazując że niesprawiedliwy jest obowiązek płacenia przez niego podatku, gdy nie może uprawiać roli.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 26 marca 2015 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 105 § 1 i art. 104 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 P.b., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotem postępowania jest legalność linii energetycznej średniego napięcia usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości P., gmina W., a skarżona decyzja została wydana nieprawidłowo.

Krąg stron postępowania jest prawidłowy. Za strony postępowania uznano właściciela działki nr [...] w m. P. składającego odwołanie w niniejszej sprawie J. J. oraz T. [...] S.A. Oddział w K. Rejon [...] jako właściciela i prowadzącego eksploatację przedmiotowej linii oraz urządzeń energetycznych.

MWINB stwierdził, że przedmiotowa linia energetyczna istniała już w latach 1969-1970 (ekspertyza techniczna - opracowanie nr [...] z dnia 10.05.2013 r.). Następnie na mocy decyzji Naczelnika Gminy W. nr [...] z dnia 19 marca 1990 r., zatwierdzającej plan realizacyjny oraz udzielającej pozwolenia na budowę, linia ta została poddana remontowi kapitalnemu. Zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż linia energetyczna powstała w latach 1969-1970, a następnie została poddana remontowi kapitalnemu na początku lat 90-ych XX wieku.

Linia energetyczna w pierwotnym kształcie powstała pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 1961 r., nr 7, poz. 46 ze zm.), dalej "P.b. z 1961 r." Zgodnie z brzmieniem obowiązującej w dacie budowy ustawy Prawo budowlane z 1961 r. przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę (art. 36 ust. 1 P.b. z 1961 r.). Linia niskiego napięcia była zaliczana na mocy art. 2 ust. 4 P.b. z 1961 r. do obiektów budowlanych budownictwa specjalnego. Również rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego (Dz.U. z 1961 r., nr 35, poz. 176 ze zm.) wskazywało w § 2, iż do budownictwa specjalnego w zakresie energetyki zalicza się następujące obiekty budowlane: (...) 3) podziemne i nadziemne obiekty inżynierskie, urządzenia techniczne i instalacje przemysłowe sieci elektroenergetycznych i cieplnych oraz rurociągów gazowych i na paliwo płynne - użytku publicznego.

W rozporządzeniu Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. (Dz.U. z 1961 r., nr 38, poz. 197 ze zm.), do którego odsyła przepis art. 36 ust. 3 P.b. z 1961 r. nie przewidziano dla linii energetycznych zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem przed przystąpieniem do realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego należało uzyskać pozwolenie na budowę. Pozwolenia tego brak jest w aktach PINB. Również Spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających legalność pierwotnie wykonanej linii energetycznej średniego napięcia. MWINB zauważył, że żaden z aktów prawnych regulujących działalność budowlaną w przyjętym czasookresie powstania przedmiotowego obiektu nie nakładał obowiązku przechowywania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego przez okres istnienia obiektu dokumentacji budowy, w tym pozwolenia na budowę. Obowiązek taki pojawił się dopiero w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z dnia 19 marca 1975 r.) - § 34 ust. 2 stanowi: 2. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami, wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych.

Kluczowym dla rozstrzygnięcia kwestii legalności przedmiotowej linii średniego napięcia przebiegającej po działce [...] w miejscowości P. jest – zdaniem MWINB - treść zalegającej w aktach PINB i WINB decyzji Naczelnika Gminy W. nr [...] z dnia 19 marca 1990 r. Z jej treści wynika, że przedmiotowa linia energetyczna została wyremontowana na mocy pozwolenia na budowę. Dlatego niezależnie od kwestii odnalezienia pierwotnego pozwolenia na budowę MWINB stwierdził, iż kwestię legalności przedmiotu niniejszego postępowania rozstrzyga ww. decyzja Naczelnika Gminy W.

W kontekście oceny działań podejmowanych przez PINB organ odwoławczy wskazał, iż odesłanie ustawodawcy zawarte w art. 103 ust. 2 P.b. odnosi się m.in. do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy prawo budowlane z 1994 r., a co do których zastosowania miałby art. 48 P.b.. Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem zastosowanie ustawy prawo budowlane z 1974 r. jest związane bezpośrednio z wykazaniem, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wykonany w warunkach samowoli budowlanej.

PINB w prowadzonym postępowaniu nie wykazał tej okoliczności, natomiast ciąg podejmowanych czynności wskazuje, iż PINB uznał przedmiot postępowania za wzniesiony samowolnie, nie wskazując okoliczności tego ustalenia w skarżonej decyzji. Również podejmowane przez PINB czynności i wydawane akty administracyjne, w tym postanowienie nr [...] znak: [...], wydane na podstawie art. 56 P.b. z 1974 r. wskazuje, że PINB uznał przedmiot postępowania za nielegalny. Biorąc pod uwagę powyższą ocenę zebranego materiału dowodowego ustalenie to organ odwoławczy uznał za błędne. Przynajmniej bowiem od momentu wydania ww. decyzji Naczelnika Gminy W. tę linię energetyczną należy uznać za legalną.

Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

MWINB przywołał pogląd zawierający się w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 396/14, w którym podniesiono, iż na gruncie P.b. postępowanie co do zasady staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Z taką sytuacją – zdaniem MWINB - mamy do czynienia w postępowaniu wszczętym w sprawie legalności przedmiotowej linii energetycznej zlokalizowanej na działce nr [...] w m. P. Z uwagi na stwierdzony przez organ przymiot legalności tej linii, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu w myśl dyspozycji zawartej w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ odwoławczy wskazał, iż kwestie związane z występowaniem wskazywanych uciążliwości, których następstwem jest posadowienie linii energetycznej, nie są związane z legalnością obiektu budowlanego w kontekście prawa budowlanego i jako takie winny być rozpatrywane w postępowaniu cywilnym. Ponadto w odpowiedzi na pisma J. J. (daty wpływu do organu: 26 stycznia 2015 r. oraz 13 lutego 2015r.), w którym żąda przeprowadzenia wizji w terenie organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania niniejszego rozstrzygnięcia, a w świetle pozytywnej oceny legalności przedmiotowej linii energetycznej przeprowadzenie dodatkowej czynności procesowej jaką są oględziny w trybie art. 136 K.p.a. jest bezcelowe.

J. J. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący podniósł, że bez zgody właściciela w latach 1970-1989 wybudowano na działce nr [...][...] słupów. Słupy te oraz sama linia energetyczna utrudniają korzystanie z nieruchomości przez skarżącego. Skarżący wskazał na bliskie położenie przewodów wobec budynków na działce.

Wskazał na orzeczenia Sądu Najwyższego, w myśl których za zajęcie gruntu należy się właścicielowi odszkodowanie. Wskazał też, że istnieje również możliwość przesunięcia urządzeń.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn, niż podniesione w jej uzasadnieniu.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 K.p.a., umarzająca w całości postępowanie pierwszej instancji, prowadzone w sprawie "linii energetycznej SN usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości P., gmina W.", zakończone przez organ pierwszej instancji wydaniem decyzji odmawiającej nakazania właścicielowi i prowadzącemu eksploatację urządzeń energetycznych – T. [...] S.A. Oddział w K. Rejon K. wykonania rozbiórki ww. linii energetycznej.

Nie budzi wątpliwości w sprawie, że bez zgody J. J. - właściciela dz. nr ewid. [...] w m. P., gm. W.- w latach 1969-1970 została wybudowana linia energetyczna SN, usytuowana m.in. na ww. nieruchomości ([...] słupów). Ww. linia została poddana remontowi kapitalnemu w 1990 roku, na podstawie decyzji Naczelnika Gminy W. nr [...]z dnia 19 marca 1990 r..

Z uwagi na treść art. 103 § 2 P.b. z 1994 r., w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnym elementem stanu faktycznego jest czas, w którym w wyniku remontu kapitalnego - został wzniesiony przedmiotowy obiekt budowlany.

Wobec powyższego w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące rozbiórki zawarte w Prawie budowlanym z 1974 r., a nie w Prawie budowlanym z 1994 r. Ponieważ procedury dotyczące rozbiórki zawarte w tych dwóch ustawach różnią się zasadniczo, prawidłowe ustalenie czasu, w którym sporny obiekt budowlany został wzniesiony, ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy.

Podstawą prawną umorzenia przez organ odwoławczy postępowania pierwszej instancji był art. 105 § 1 K.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym reprezentowany jest jednolity pogląd, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W sytuacji takiej brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy lub brak jest podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego.

Aby organy mogły zasadnie wydać rozstrzygnięcie umarzające prowadzone dotychczas postępowanie administracyjne, obowiązane są kierować się zasadami procedury administracyjnej, w tym zwłaszcza wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością przedmiotową, gdyż brak jest przedmiotu postępowania, tj. nie ma podstaw do orzekania merytorycznego w trybie art. 37 P.b. z 1974 r.. Jako przedmiot postępowania administracyjnego organ odwoławczy wskazał "legalność linii energetycznej średniego napięcia usytuowanej na działce nr [...] w miejscowości P. K., gmina W".

Tymczasem w istocie przedmiotem postępowania administracyjnego, poddanego kontroli Sądu, była wnioskowana przez skarżącego rozbiórka obiektu budowlanego – elementów linii energetycznej SN, usytuowane na dz. nr ewid. [...] w m. P. K .powstałego wskutek wykonania robót budowlanych. Tak określony przedmiot postępowania (obiekt budowlany i żądanie jego rozbiórki) niewątpliwie istniał w chwili orzekania przez organy i istnieje nadal.

Należy więc stwierdzić, że organ odwoławczy błędnie określił przedmiot postępowania, a w konsekwencji błędnie uznał, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, będąca przesłanką jego umorzenia w oparciu o art. 105 K.p.a..

Trafnie organ odwoławczy wskazał, że kluczowym dla rozstrzygnięcia kwestii legalności przedmiotowej linii średniego napięcia przebiegającej po działce [...] w miejscowości P. jest treść zalegającej w aktach PINB i WINB decyzji Naczelnika Gminy W. nr [...] z dnia 19 marca 1990 r. Błędnie jednak organ ten uznał, że zastosowanie ustawy prawo budowlane z 1974 r. musi być bezpośrednio związane z wykazaniem, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wykonany w warunkach samowoli budowlanej.

Postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego o nakazanie rozbiórki może bowiem doprowadzić, w przypadku nieziszczenia się przesłanek z art. 37 P.b. z 1974 r. lub w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany został wzniesiony zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, do wydania decyzji o odmowie nakazania rozbiórki. Tak też orzekł organ pierwszej instancji.

Należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. i nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno być prowadzone. Dopiero wynik tego postępowania pozwala na ocenę zasadności wniosku strony. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1992 r., I SA 1289/91, ONSA 1992, nr 1, poz. 17; wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., II OSK 79/10, LEX nr 746913).

Organ odwoławczy zatem winien był ocenić merytorycznie prawidłowość decyzji organu I instancji, co uczyni - zgodnie z art. 153 P.p.s.a. - w ponownie prowadzonym postępowaniu. W zależności od oceny prawidłowości decyzji organu I instancji organ odwoławczy utrzyma w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji, bądź orzeknie w inny sposób przewidziany przez art. 138 K.p.a., mając jednak na uwadze, że przedmiotem prowadzonego, na wniosek skarżącego, postępowania administracyjnego jest rozbiórka spornego obiektu budowalnego. Wymaga zatem rozważenia przez organ odwoławczy, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, czy istnieje, czy też nie, podstawa do rozbiórki tego obiektu. Brak podstaw do rozbiórki nie oznacza jednak bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył w niniejszej sprawie przepis art. 105 K.p.a., przez jego błędne zastosowanie. Organ odwoławczy nie uczynił zadość również dyspozycji art. 7 K.p.a., stosownie do którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności.

Na marginesie Sąd wskazuje, że powołanym przez MWINB wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 396/14 sąd ten uchylił decyzje organów nadzoru budowalnego jako niezasadnie umarzające postępowanie. Ponadto, co jest istotne dla sprawy, postępowanie we wskazanej sprawie toczyło się przed organem z urzędu, a nie na wniosek, jak w sprawie niniejszej.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego Sąd wskazuje, że kwestie związane z występowaniem wskazanych w skardze uciążliwości, których źródłem jest posadowienie linii energetycznej na działce skarżącego, winny być rozpatrywane w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że wskazane wyżej uchybienia przepisom postępowania mogły mieć i miały istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylając zaskarżoną decyzję.