Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 1283/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2004-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Teza: Nie działa w warunkach samowoli budowlanej inwestor, który wykonał obiekt budowlany dysponując ostateczną decyzją - pozwoleniem na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego.

TEZY

Nie działa w warunkach samowoli budowlanej inwestor, który wykonał obiekt budowlany dysponując ostateczną decyzją - pozwoleniem na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie NSA Grażyna Gryglaszewska, Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004 r. sprawy ze skargi B. M. J. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków odnoszących się do obiektu budowlanego - oddala skargę.-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].07.1988 r. o numerze [...] Naczelnik Gminy N. P. udzielił pozwolenia na budowę wodociągu grupowego we wsiach J. P. i J. J. w ramach zadania "[...]". Inwestycja miała przebiegać w tych miejscowościach w odległości 4,5 m. od osi drogi. Decyzja ta stała się ostateczna.

Po rozpatrzeniu wniosku A. J., właściciela posesji nr [...] we wsi J. J., Wojewoda Ł. decyzją [...] z dnia [...].09.1998 r. stwierdził, iż powyższa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Ze względu na nieodwracalne skutki prawne nie stwierdzono nieważności badanej decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania,

decyzją z dnia [...].11.1998 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody Ł. i stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...].07.1988 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wywiódł, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie uzyskano zgody na przeprowadzenie wodociągu przez działkę A. J.

W dniu 21.11.2002 r. Wójt Gminy N. P. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w W. M. o wydanie pozwolenia na użytkowanie odcinka wodociągu przechodzącego przez działkę A. J. Decyzją z dnia [...].03.2003 r. nr [...] Starosta Powiatowy w W. M. odmówił wydania wnioskowanego pozwolenia z uwagi na fakt nieuzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie.

Wojewoda P. decyzją z dnia [...].04.2003 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu wywiódł, iż uprawnionym do rozstrzygania w przedmiotowej sprawie jest właściwy miejscowo organ nadzoru budowlanego, a dopiero po przeprowadzeniu tego postępowania i wystąpieniu przesłanek określonych przepisami prawa właściwym do rozstrzygania o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowej inwestycji będzie Starosta Powiatowy w W. M.

Dnia [...].05.2003 r. PINB w W. M. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie sprawdzenia legalności budowy spornego wodociągu i decyzją z dnia [...].07.2003 r. nr [...] nakazał Wójtowi Gminy N. P. opracować i przedłożyć do dnia 30.09.2003 r. opinię techniczną istniejącego wodociągu i jego przydatności do użytkowania, ze szczególnym uwzględnieniem spełnienia warunków technicznych dla tego typu obiektów.

W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania administracyjnego ze

szczególnym podkreśleniem faktu, iż A. J. w dniu 02.12.1988 r. wyraził pisemną zgodę na przejście wodociągu przez swoją działkę (przekop miał być wykonany metodą przecisku). Wodociąg został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę i jest nieprzerwanie użytkowany od 31.12.1988 r. Jego przebieg został zinwentaryzowany i naniesiony na mapę zasadniczą w 1990 r. Powołując się na treść art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) wywiódł, iż nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 obliguje z mocy prawa inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Od powyższej decyzji odwołała się B. M. J. (następca prawny A. J.) poprzez swego pełnomocnika A. J., zarzucając decyzji oraz całemu postępowaniu administracyjnemu brak merytorycznego załatwienia sprawy. Zdaniem odwołującej się sporna inwestycja została zrealizowana w sposób bezprawny, niezgodny z wydanym pozwoleniem na budowę. W konkluzji zażądała przeniesienia części wodociągu przebiegającej przez jej posesję w rejon pasa drogi lub alternatywnie zgodziła się na pozostawienie przedmiotowej inwestycji na swojej działce za odszkodowaniem w wysokości 4500 zł.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].09.2003 r.

nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powołując się na treść ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 718) wywiódł, iż w przedmiotowej sprawie należy stosować przepisy obowiązujące przed wejściem w życie nowelizacji powoływanej ustawy. Mając na uwadze, iż wodociąg realizowany był w oparciu o pozwolenie na budowę, które zostało już po wykonaniu prac budowlanych unieważnione – inwestor winien obecnie doprowadzić inwestycję do stanu zgodności z przepisami. Oceniono, że pomimo, iż wodociąg częściowo przechodzi przez działkę należącą do B. M. J., to stan ten nie odbiega od ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa miejscowego i warunków technicznych przewidzianych dla tego typu budowli. Z tych przyczyn nie znaleziono podstaw do nakazania przełożenia rury wodociągowej z działki geod. nr [...], czego domagał się pełnomocnik B. J.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. M. J. (reprezentowana przez pełnomocnika - ojca) wywiodła, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie celowo było prowadzone w sposób opieszały, by podczas wydawania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie miały zastosowanie przepisy znowelizowanego prawa budowlanego wchodzące w życie w miesiącu lipcu 2003r. Zarzuciła również naruszenie prawa własności działki nr [...] we wsi J. J. poprzez bezprawne przeprowadzenie części wodociągu. W pozostałej części skargi, jak również w piśmie z dnia 01.03.2004 r., skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zawarte wcześniej w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę PWINB w B. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.

W tym miejscu należy wskazać na zmianę właściwości sądu, powstałą

w związku z reformą sądownictwa administracyjnego. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153,

poz. 1271) sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa,

a sąd administracyjny w swojej kontroli aktu administracyjnego może badać wyłącznie jego legalność, czyli zgodność z prawem.

Poza sporem pozostaje fakt zrealizowania inwestycji (spornego wodociągu) w czasie, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja – pozwolenie na budowę z dnia [...].07.1988 r. nr [...]. Decyzja ta z późniejszym okresie czasu została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności w dniu 13.11.1998 r. decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] – jednakże nie można zarzucić inwestorowi działania w warunkach samowoli budowlanej, bowiem w dacie wykonania wodociągu dysponował decyzją pozwalającą na budowę (patrz wyroki NSA z dnia 7.06.2001r. w sprawie IVSA 952/99; wyrok z dnia 31.10.2001r. w sprawie IVSA 1814/98, lex nr 53393).

Prawidłowo zatem oceniono w zaskarżonej decyzji, iż podstawy rozstrzygnięcia,

a wcześniej prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego, nie stanowił

art. 48 ustawy – Prawo budowlane z dnia 7.07.1994 r. (Dz. U. nr 106 z 2000 r., poz. 1126

ze zm.). Prawidłowo oceniono, powołując się na art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r.

o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 80,

poz. 718), iż w sprawie (wszczętej dnia 30.05.2003r. i nie zakończonej przed dniem 11.07.2003 r.) zastosowanie będą miały przepisy dotychczasowe – obowiązujące przed dniem wejścia w życie nowelizacji.

W postępowaniu ustalono odstępstwo od decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].07.1988 r. w zakresie poprowadzenia linii wodociągu wzdłuż działki B. J. (poprzednio A. i W. J.). Mianowicie rura wodociągowa została ułożona na tym odcinku w odległości od 4,80 m. do 6,90 m. od osi jezdni, podczas, gdy pozwolenie na budowę (część tekstowa) stanowi o odległości 4,50 m. od osi jezdni.

Zatem do obowiązku organu nadzoru budowlanego należało zbadanie, czy dopuszczalna jest legalizacja spornego obiektu budowlanego, wykonanego z istotnymi odstępstwami od wymogów pozwolenia na budowę, w trybie art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Tych czynności dokonano. Przede wszystkim zbadano, czy inwestycja nie narusza przepisów planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wykazano – takiej sprzeczności nie ma, a zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego linia główna wodociągu ułożona wzdłuż działki skarżącej w odległości 4,80 do 6,90 m. od osi jezdni, znajduje się w liniach rozgraniczających drogi. Zgodnie z planem teren, po którym biegnie linia spornego wodociągu jest przewidziany między innymi na ułożenie przewodów wodociągowych.

W zaistniałej sytuacji zachodziła więc podstawa do orzeczenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego tj. nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności, aby ocenić, czy inwestycja odpowiada wymogom przepisów prawnych. Tak orzeczono decyzją organu I instancji, utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją i jak wyżej wyłożono, nie narusza to prawa. Powołany przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane dawał podstawę do podjętego orzeczenia. Zaskarżona decyzja nie kończy postępowania legalizacyjnego, a stanowi jego etap. Zważywszy na okres funkcjonowania spornego wodociągu, nie może budzić wątpliwości badanie jego stanu technicznego i przydatności do użytkowania ze szczególnym uwzględnieniem spełnienia warunków technicznych dla tego typu obiektu – jak orzeczono w postępowaniu administracyjnym.

Pełnomocnik skarżącej B. J. domaga się nakazania rozbiórki spornego wodociągu chyba, że zostanie zapłacona odpowiednia kwota odszkodowania.

Należy zauważyć, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak było podstawy prawnej do takiego rozstrzygnięcia. Nakaz rozbiórki mógłby mieć miejsce tylko wówczas, gdyby inwestor wykonał obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, albo pomimo sprzeciwu organu, albo w sytuacji niemożliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami oraz w trybie art. 51 ust. 2 prawa budowlanego. Ostatnia z wymienionych przyczyn wchodzi w grę, jako następstwo niewykonania obowiązków nałożonych w postępowaniu legalizacyjnym, zatem w sprawie niniejszej nie miała jeszcze zastosowania. Wcześniejsze podstawy – jak wyżej wskazano – także w sprawie niniejszej nie zachodziły.

Reasumując – zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W tym miejscu należy zauważyć, że ewentualne przekonanie o poniesieniu szkody na skutek wykonania obiektu budowlanego nie wpływa na ocenę legalności tego obiektu w zakresie przepisów prawa budowlanego. Nota bene pełnomocnik skarżącej dochodził odszkodowania w odrębnych postępowaniach (ze skutkiem negatywnym).

Odnośnie zarzutów podniesionych na rozprawie przed sądem administracyjnym,

a dotyczących później wydanej decyzji z dnia [...].11.2003 r. o pozwoleniu na użytkowanie,

to nie mogła być ona badana w niniejszym postępowaniu.

Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzeczono, jak wyżej.