Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 540/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 7 i 10, art. 18 ust. 2 i 5,  art 17 ust. 1 i 13, art. 21 ust. 1, art. 22 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 156 poz 1641
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - tekst jednolity
article: art. 1 par. 1 i 2 , art.13 par. 2, art. 145 par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Stanowiska naczelnika wydziału w izbie celnej oraz inspektora celnego nie są takimi samymi, bądź równorzędnymi, a tym samym przeniesienie

funkcjonariusza celnego ze stanowiska naczelnika wydziału w izbie celnej na stanowisko inspektora celnego w innym urzędzie celnym narusza art. 18 ust. 2

ustawy z 24.07.1999 r. o służbie celnej.

TEZY

Stanowiska naczelnika wydziału w izbie celnej oraz inspektora celnego nie są takimi samymi, bądź równorzędnymi, a tym samym przeniesienie

funkcjonariusza celnego ze stanowiska naczelnika wydziału w izbie celnej na stanowisko inspektora celnego w innym urzędzie celnym narusza art. 18 ust. 2

ustawy z 24.07.1999 r. o służbie celnej.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 października 2007 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [..] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienie do innej jednostki organizacyjnej I. Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. II. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku,


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona przy następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [..]01.2007 r. Dyrektor Izby Celnej w B., powołując się na art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej orzekł o przeniesieniu skarżącego – starszego aspiranta celnego w Izbie Celnej w B. Naczelnika Wydziału Egzekucji i Likwidacji Towarów, do wykonywania z dniem 23.01.2007 r. obowiązków służbowych w Oddziale Celnym Drogowym w K. Urzędu Celnego w B.. W uzasadnieniu decyzji, organ stwierdził, iż nastąpiła konieczność przeniesienia skarżącego z uwagi na wymóg zapewnienia właściwej organizacji służby oraz potrzeby kadrowe urzędu. W sprawie nowego stanowiska służbowego, a także stopnia służbowego i uposażenia zasadniczego decyzja o przeniesieniu odesłała do aneksu do aktu mianowania z tej samej daty co decyzja o przeniesieniu. W aneksie tym wyznaczono skarżącemu stanowisko inspektora celnego, pozostawiając bez zmian stopień służbowy ( starszego aspiranta celnego) i ustalając nowe uposażenie zasadnicze w kwocie 2643,50 zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisów art. 7. 10 par.1, 77 i 107 par. 3 kpa podnosząc, iż:

- tryb wydania decyzji, treść rozstrzygnięcia i jej uzasadnienie pozwala kwestionować zarówno legalność, jak i zasadność decyzji;

- na podkreślenie zasługuje fakt, iż w przedmiotowej sprawie decyzja nie została poprzedzona żadnym postępowaniem administracyjnym:

- odwołujący się został praktycznie zaskoczony decyzją z dnia [...].01.2007 r., tym bardziej, iż wskazany w niej termin przeniesienia ( 23.01.2007 r. ), był tak bliski terminowi podjęcia i doręczenia decyzji:

- z uzasadnienia decyzji nie wynika, jakie ważne względy służbowe zadecydowały o wybraniu do przeniesienia jego osoby spośród 23 osób wchodzących w skład Wydziału Egzekucji i Likwidacji Towarów Izby Celnej w B., którego do 19.01.2007 r. był naczelnikiem:

- odwołanie z dniem 22.01.2007 r. ze stanowiska służbowego naczelnika wydziału dokonane pismem z dnia 19.01.2007 r. również nie zawiera żadnego uzasadnienia, choć – zdaniem odwołującego się – pozostaje w ścisłym związku z decyzją w sprawie przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej Służby Celnej:

- aneks do aktu mianowania nie wskazuje stanowiska, ponieważ określenie " inspektor celny" powinno być uzupełnione wskazaniem stanowiska w strukturze organizacyjnej Izby Celnej w B., co przy przeniesieniu pozwala ocenić, czy przeniesienia dokonano " na takie samo lub równorzędne stanowisko".

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnosił o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Dyrektor Izby Celnej w B. po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...]05.2007 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ wskazał, że skarżącemu umożliwiony został udział w sprawie albowiem ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło dopiero po zakończeniu leczenia skarżącego i jego powrocie do służby. Następnie organ opisał przyczyny, dla których zaistniała pilna konieczność kadrowego wzmocnienia Oddziału Celnego Drogowego w K. . Obowiązujący na granicy, w tym również w OCD w K. system 24- godzinny funkcjonowania służby, przy dużym natężeniu ruchu drogowego, wymaga pełnej obsady etatowej, czego Izba Celna w B. nie może zapewnić przy istniejących brakach kadrowych oraz absencji chorobowej funkcjonariuszy. Sytuacja taka utrudnia właściwą i sprawną realizację zadań nałożonych na Oddział Celny .Drogowy w K. . Wskazanie OCD w K. jako nowego miejsca pełnienia służby podyktowane zostało dobrem Służby Celnej, gdyz skarżącego zasób wiedzy praktycznej i teoretycznej oraz doświadczenie zawodowe będzie stanowiło istotną pomoc w realizacji zadań przewidzianych dla tej komórki. Ponadto organ stwierdził, że przeniesienie przyczyni się do znacznego skrócenia czasu dojazdu skarżącego ze stałego miejsca zamieszkania w S. do miejsca pełnienia służby w K. .

W skardze na tę decyzję wniesionej do sądu administracyjnego, A. P. zarzucił wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na:

- brak powiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, o czym mowa w art. 61 par. 4 kpa

- nieuwzględnienie treści art. 10 kpa, polegające na niezapewnieniu stronie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu

- błędną wykładnię przepisu art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej oraz niewłaściwe zastosowanie cytowanego przepisu w niniejszej sprawie

- nieuwzględnienie art. 18 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej

W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodził się z argumentami przytoczonymi w decyzji jako ważne względy służbowe, uzasadniające przeniesienie. Analiza stanu zatrudnienia w Oddziale Celnym Drogowym w K. została dokonana według stanu na dzień 31.12.2007 r. a przez pół roku tj. do dnia wydana decyzji ostatecznej ten stan mógł ulec diametralnej zmianie. Zwrócił uwagę na rozbieżności w danych podawanych przez organ ( brak wyjaśnienia jak długa będzie absencja funkcjonariuszy przebywających na zwolnieniach lekarskich, oraz informacji kiedy 47 funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej zda egzaminy kwalifikacyjne ).

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:

Na mocy art. 13§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny , na którego obszarze ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm. ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji organu administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpatrywana w tym aspekcie skarga jest zasadna.

Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji administracyjnej jest przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.) i to wykładnia tej regulacji na tle okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy miała zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.

Przepis ten bowiem ustanawia zasadę, że funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe , przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu , w tej samej lub innej miejscowości. Z zastosowanego w tym przepisie sformułowania ,,można przenieść" wynika, iż wydawane w oparciu o niniejszą regulację decyzje mają charakter uznaniowy. Należy zatem przyjąć, że organ administracji posiada swobodę działania i wyboru określonego załatwienia sprawy.

Kontrola tego rodzaju decyzji sprawowana przez sądy administracyjne jest ograniczona, albowiem nie obejmuje ona celowości decyzji. Sąd administracyjny jest zatem uprawniony do badania jedynie tego, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ administracji zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym rozważeniu i przeanalizowaniu okoliczności faktycznych sprawy.

Z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej wynika także, że musi być spełniona przesłanka ,, ważnych względów służbowych" umożliwiająca przeniesienie funkcjonariusza do innej miejscowości.

W przedmiotowej sprawie tymi ważnymi względami były zmiany etatowe w Oddziale Celnym Drogowym w Kuźnicy Urzędu Celnego w B. . Dyrektor Izby Celnej w B. co prawda wydając decyzję w pierwszej instancji dokonał uchybień proceduralnych , jednakże w drugiej instancji nieprawidłowości te zostały sanowane , tak że uchybienia pierwszoinstancyjne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ administracji w postępowaniu drugoinstancyjnym w sposób wszechstronny zebrał materiał dowodowy w sprawie i wyjaśnił jej okoliczności faktyczne dotyczące zmniejszenia kadry funkcjonariuszy celnych w Oddziale Celnym Drogowym w K. Urzędu Celnego w B. . Sąd uznał zatem, że organ administracji przestrzegał zasady dochodzenia prawdy materialnej ( art. 7 kpa) oraz zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów ( art. 10§1 kpa).

Jak było to już powyżej zasygnalizowane , niniejsza decyzja ma charakter uznaniowy lecz nie dowolny. Kolejnym ograniczeniem uznania administracyjnego w przedmiotowej sprawie jest wymóg płynący z art.. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej , aby przeniesienie funkcjonariusza celnego nastąpiło na takie samo, lub równorzędne stanowisko. Ponadto ust. 5 powołanego artykułu stanowi, iż przeniesionemu funkcjonariuszowi przysługuje uposażenie nie niższe od dotychczas otrzymywanego.

Mając na uwadze powyższe ograniczenia uznania administracyjnego wynikające z art. 18 ust 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej, Sąd podzielił zarzuty zawarte w skardze odnoszące się do naruszenia przez organ administracji powołanych wyżej przepisów prawa materialnego.

Z całokształtu regulowań zawartych w ustawie o Służbie Celnej, jak również z aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie nie wynika bowiem, aby stanowisko zastępcy naczelnika wydziału w izbie celnej oraz stanowisko inspektora celnego były takimi samymi, bądź równorzędnymi stanowiskami.

Należy zauważyć, że art. 17 ust. 13 ustawy o Służbie Celnej stanowi wprost, iż stanowisko naczelnika wydziału w izbie celnej wiąże się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy i jest stanowiskiem kierowniczym w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej. Wśród stanowisk kierowniczych wymienionych w art. 17 ust. 1 i 13 nie znajduje się natomiast stanowisko inspektora celnego na które to został przeniesiony skarżący.

Kolejnych argumentów przemawiających za tezą, że stanowiska naczelnika wydziału w izbie celnej oraz funkcjonariusza celnego nie są takimi samymi , bądź równorzędnymi dostarczają regulacje zawarte w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 30 marca 2000 roku w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U. z 2000 r. Nr 25, poz. 301 ze zm. )

Powyższe rozporządzenie w § 2 ust. 2 stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu zajmującemu określone stanowisko służbowe może być nadany stopień służbowy nie wyższy niż przewidziany dla tego stanowiska. Niniejszy przepis uzależnia zatem możliwość piastowania określonego stanowiska od posiadania właściwego stopnia służbowego i w ten też sposób pośrednio wskazuje na hierarchę stanowisk służbowych w Służbie Celnej. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do tegoż rozporządzenia, który zawiera wykaz najwyższych stopni służbowych jakie mogą być nadawane funkcjonariuszom celnym na poszczególnych stanowiskach służbowych, inspektor celny może osiągnąć stopień służbowy starszego dyspozytora celnego, jako najwyższy z możliwych na swoim stanowisku. Natomiast najwyższym stopniem służbowym przewidzianym dla naczelnika wydziału izby celnej jest stopień podkomisarza celnego. W świetle art. 8 ust. 1 pkt 7 i 10 ustawy o Służbie Celnej wynika, że stopień starszego aspiranta celnego jest wyższym stopniem służbowym od starszego dyspozytora celnego.

Na podstawie powyższego można zatem stwierdzić, że czynione jest hierarchiczne rozróżnienie między stanowiskiem naczelnika wydziału izby celnej , a stanowiskiem inspektora celnego, ponieważ przypisane są tym stanowiskom inne najwyższe stopnie służbowe. Ponadto należy mieć na uwadze, iż skarżący w dalszym ciągu posiada stopień starszego aspiranta celnego i w tej randze służbowej nie może, w świetle powołanego rozporządzenia, piastować stanowiska inspektora celnego.

Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z załącznikiem nr 1 ustanawiającym tabele miesięcznych stawek uposażenia zasadniczego dla stanowisk służbowych funkcjonariuszy Służby Celnej do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2000 roku w sprawie stawek uposażenia zasadniczego w Służbie Celnej , wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłacania dodatków do uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2000 r. Nr 36, poz. 408 ze zm. ) , dla naczelnika wydziału w izbie celnej przewidziane jest wyższe uposażenie niż dla funkcjonariusza na stanowisku inspektora celnego.

Wobec wyżej przywołanych argumentów wynikających z ustawy o Służbie Celne oraz aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie Sąd doszedł do przekonania , że organ administracji naruszył art. 18 ust 2 ustawy o Służbie Celnej przenosząc skarżącego na niższe stanowisko służbowe . Nie zachodziły przy tym okoliczności przewidziane w hipotezach art. 21 ust. 1 oraz art. 22 pkt 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej przewidujące możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego na niższe stanowisko w razie reorganizacji urzędu, trwałej niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku , a także w razie likwidacji zajmowanego stanowiska .

Należy przy tym zauważyć, że organ administracji dokonał także naruszenia przepisu art. 18 ust 5 ustawy o Służbie Celnej przenosząc A. P. na niższe stanowisko służbowe przy jednoczesnym obniżeniu uposażenia do kwoty 2643,50 zł.

Reasumując należy stwierdzić, że organ administracji wydając zaskarżoną decyzję w ramach uznania administracyjnego oraz spełniając przesłankę ,,ważnych względów służbowych" dokonał naruszenia przepisów art. 18 ust 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej przenosząc skarżącego na niższe stanowisko służbowe przy jednoczesnym obniżeniu jego uposażenia.

Z tych też względów oraz na mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.