Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2959/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 24 par 1 pkt 5, art 127 par 3, art 145 par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 145 par 1 pkt 1 lit b
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia del. WSA Iwona Bogucka (spr.), Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt II SA/Go 582/13 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia od A. Z. na rzecz Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 września 2013 r., sygn. II SA/Go 582/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] o odmowie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego, a także poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego z [...] marca 2013 r., nr [...] i zasądził od Rektora na rzecz skarżącej A. Z. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym przyjętym przez Sąd I instancji:

W dniu 13 grudnia 2012r. A. Z. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów Uniwersytetu Zielonogórskiego na rok akademicki 2012/2013. Decyzją z dnia [...] marca 2013r. nr [...], wydaną na podstawie art. 200, art. 200a w zw. z art 207 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej p.o.s.w.) oraz § 23, § 24 ust. 2, § 25 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz.U. z 2011r. Nr 225, poz. 1351) w zw. z § 2, § 3 ust. 1, 2, 4, 5, § 4 ust. 1, § 5 ust. 2, ust. 3, ust. 4 pkt 2, § 6, § 9 ust. 1 i 2 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów Uniwersytetu Zielonogórskiego, Rektor Uniwersytetu Zielonogórskiego postanowił nie przyznać wnioskodawczyni zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2012/2013. W uzasadnieniu wskazał, że liczby zwiększeń stypendiów zostały określone dla poszczególnych lat studiów doktoranckich na każdym wydziale proporcjonalnie do liczby złożonych w terminie wniosków spełniających wskazane w Regulaminie kryteria. Dla czwartego roku studiów doktoranckich Wydziału Fizyki i Astronomii nie przyznano zwiększeń stypendiów, wobec czego wniosek A. Z. nie mógł zostać załatwiony pozytywnie. Decyzja ta została podpisana przez Rektora prof. dr hab. inż. Tadeusza Kuczyńskiego wraz z pouczeniem, że przysługuje od niej prawo złożenia do Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od daty jej doręczenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. Z. podniosła, że jest jedynym studentem czwartego roku studiów doktoranckich na Wydziale Fizyki i Astronomii, który ubiegł się o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego. Przyjęcie sposobu określania ilości stypendiów na danym roku, niezależnie od osiągnięć naukowych uznała za krzywdzące, wynikające bowiem wyłącznie z dysproporcji w rozkładzie liczby doktorantów na poszczególnych latach Wydziału Fizyki i Astronomii.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Rektor UZ decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, uzasadniając swoje stanowisko za pomocą tej samej argumentacji, co podana w poprzedniej decyzji. Decyzja ta również została podpisana przez Rektora prof. dr hab. inż. Tadeusza Kuczyńskiego.

W skardze do sądu administracyjnego A. Z. wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art 94b ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 200a ust. 1, ust. 2 p.o.s.w. oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 21 października 2012r. w sprawie sposobu podziału i trybu przekazywania podmiotowej dotacji na dofinansowanie zadań projakościowych z budżetu państwa poprzez ich błędne zastosowanie i nie uwzględnienie celu ustawodawcy, tj. premiowania aspektów jakościowych w procesie kształcenia konkretnej liczby 30% doktorantów wyróżniających się w pracy naukowej i dydaktycznej, w wyniku czego zwiększenie stypendium z dotacji projakościowej zostało przyznane poprzez zawyżenie sumy stypendium mniej niż liczbie 30% najlepszych doktorantów na wszystkich latach studiów doktoranckich, pomimo, iż dofinansowanie przewidziane zostało dla konkretnej liczby 30%,

2) art. 200a ust. 1 i ust. 2 p.o.s.w, poprzez oparcie decyzji na innym kryterium niż przewidziane przez ustawodawcę jakim jest posiadanie statusu doktoranta będącego w grupie 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów, tj. oparcie decyzji przede wszystkim na metodzie wyłaniania doktorantów na podstawie § 9 ust. 2 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium dla doktorantów Uniwersytetu Zielonogórskiego (Załącznik do zarządzenia nr 51 Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego z dnia 11.06.2012r. w sprawie wprowadzenia regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów Uniwersytetu Zielonogórskiego), która to metoda w przypadku niewielkiej liczby doktorantów składających wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium na danym roku w wyniku jej zastosowania zawsze czyni bezskutecznym przyznanie zwiększenia stypendium z dotacji projakościowej, czyniąc tym samym metodę, a nie art. 200a p.o.s.w. podstawą przyznawania zwiększenia stypendium doktorantowi,

3) art. 200a w zw. z art 200 p.o.s.w. poprzez błędne zastosowanie, w wyniku czego doszło do utożsamienia wysokości zwiększenia stypendium doktoranckiego na zasadzie art. 200a. p.o.s.w z wysokością zwiększenia stypendium doktoranckiego z art. 200 p.o.s.w., a także błędne odesłanie w przypadku art. 200a ust. 2 p.o.s.w do art. 200 p.o.s.w. zamiast 200a ust. 1 p.o.s.w. Zwiększenie stypendium doktoranckiego staje się stypendium doktoranckim w zw. art. 200a ust. 2 p.o.s.w. dopiero po jego przyznaniu doktorantowi nie posiadającemu żadnego stypendium, a poprzez naliczenie zwiększenia w oparciu o art. 200, a nie o art. 200a ust. 1 i ust. 2 p.o.s.w. suma dofinansowania przeznaczona na wypłacenie doktorantom zwiększenia stypendium była wystarczająca dla mniej niż 30% doktorantów.

Zarzuty zostały szczegółowo uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i polemizując z zarzutami skargi.

Zaskarżonym wyrokiem z 25 września 2013 r., sygn. II SA/Go 582/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zarówno decyzję Rektora z [...] kwietnia 2013 r., wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, jak i poprzedzającą ją decyzję Rektora z [...] marca 2013 r. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), tj. została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Uzasadnieniem dla takiego wniosku jest wynikająca z akt administracyjnych okoliczność, że zarówno decyzję z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie przyznania zwiększenia stypendium, jak i zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. wydaną w wyniku wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, wydała (podpisała) ta sama osoba tj. Rektor prof. dr hab. inż. Tadeusz Kuczyński.

Zgodnie z art. 207 p.o.s.w. do decyzji o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3 p.o.s.w., tj. decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2013r. sygn. akt II GPS 4/12 Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy posiada wszelkie cechy odwołania, z wyjątkiem cechy dewolutywności. W konsekwencji decyzja administracyjna wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy musi być traktowana jako nowe, samodzielne rozstrzygnięcie i powinna zostać podjęta po ponownym merytorycznym, a nie tylko formalnym rozpatrzeniu sprawy. Obie wydane w sprawie decyzje zostały podjęte przez piastuna monokratycznego organu - Rektora, a zatem rozstrzygnięcia wymagało, czy w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., na mocy którego pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu, w którym brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2010r., sygn. akt I OPS 13/09 przyjęto, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby pełniącej Funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. Uchwała ta została jednak podjęta na podstawie stanu prawnego sprzed 11 kwietnia 2011 r., natomiast kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje wydano w stanie prawnym obowiązującym już po tej dacie i po zmianie k.p.a., którą z pkt 5 art. 24 § 1 k.p.a. wykreślone zostały słowa "w niższej instancji". Oceniając skutki tej zmiany dla zakresu zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd I instancji przyjął, że wymagają one uwzględnienia zasady dwuinstancyjności, będącej gwarancją obiektywizmu orzekania. Zasada ta oznacza regułę, że wszystkie decyzje nieostateczne mogą być na wniosek osoby uprawnionej zaskarżone i poddane ponownej analizie i ocenie (aspekt formalny), aby w miarę możliwości sprawę rozpatrzył inny skład osobowy (aspekt materialny). Jej realizacja służy także realizacji zasady prawdy, tylko bowiem bezstronne prowadzenie postępowania zmierzać będzie do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. Urzeczywistnieniem tej zasady jest wyłącznie pracownika i organu. Ma ona na celu zapewnienie bezstronności w postępowaniu administracyjnym przez odsunięcie od udziału w nim i wydawania decyzji osób, co do których istnieją wątpliwości, czy rozstrzygną daną sprawę bezstronnie. Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie ma to istotne znaczenie, bowiem zarówno pierwsza decyzja, jak i decyzja wydana na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zawierają uzasadnienia, które nie odpowiadają art. 107 § 3 kpa. Poza przytoczeniem przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich, nie zawierają żadnego ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych przez skarżącą, co pozbawiło Sąd możliwości oceny legalności tych decyzji. Dopiero z odpowiedzi na skargę można wywnioskować, jakie stanowisko w tej sprawie organ prezentuje, jednak przedmiotem rozpoznania sądu administracyjnego są decyzje. W podstawie prawnej wyroku podano przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik Rektora zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Sądowi I instancji zarzucono:

1/ naruszenie przepisów postępowania:

- art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1 i 151 p.p.s.a. poprzez nie ustalenie prawidłowo stanu faktycznego i prawnego sprawy, pominięcie przepisów na podstawie których Rektor UZ jako piastun organu monokratycznego mógł wydać uchylone decyzje w każdej instancji, zaniechanie pełnej kontroli decyzji pod kątem ich legalności i błędne uznanie, że ich uzasadnienie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a., w wyniku czego nie zastosowano art. 151 p.p.s.a i nie oddalono skargi na prawidłowe decyzje,

- art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez sformułowanie wskazań co do dalszego postępowania na podstawie nieprawidłowo zastosowanego i zinterpretowanego art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w wyniku czego wadliwie sąd uznał, że Rektor nie może wydać decyzji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy,

- art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ oraz art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. polegające na błędnym uznaniu, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania na skutek wydania decyzji przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu;

2/ naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 200a i 207 ust. 1 i 2 p.o.s.w. oraz § 23 rozporządzenia MNiSW z 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich (...) skutkujące wnioskiem, że Rektor nie może wydać decyzji w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i podlega w tym postępowaniu wyłączeniu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji nie wyjaśnił, dlaczego uchwała NSA z 18 lutego 2013 r. II GPS 4/12 dotyczy sprawy i dlaczego uchwała NSA z 20 maja 2010 r. I OPS 13/09 nie jest aktualna także w obowiązującym stanie prawnym. Z lakonicznych wywodów Sądu nie wynika, jakie znaczenie w sprawie ma fakt, że rektor jest piastunem organu monokratycznego i jako organ, a nie jego pracownik, wydaje decyzję. Orzeczenie Sądu jest wynikiem błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów. Przedmiotem uchwały I OPS 13/09 było rozstrzygnięcie o możliwości zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. do osoby piastującej funkcję ministra, a nie pracowników upoważnionych do działania w jego imieniu. Ocena prawna wyrażona w tej uchwale przez NSA odnosi się do piastuna organu monokratycznego i zachowała aktualność, nie zmienia jej uchwała NSA z 18 lutego 2013 r. II GPS 4/12. W wyroku z 6 grudnia 2011 r., SK 3/11 Trybunał Konstytucyjny zauważył, że uchwała I OPS 13/09 nie ujednolica stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., ale dotyczy to tylko stosowania instytucji wyłączenia pracownika organu, gdy decyzję wydaje upoważniony pracownik organu monokratycznego. W wypadku, gdy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzyga piastun funkcji ministra, nie ma zastosowania instytucja wyłączenia. Określenie "pracownik organu administracji" użyte w art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. nie odnosi się do piastuna funkcji ministra. Uwagi te odnoszą się także do rektora uczelni wyższej.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 p.o.s.w. do decyzji o jakich mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3 tej ustawy, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. i przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 207 ust. 2 p.o.s.w. decyzje wydawane przez rektora w I instancji są ostateczne, w takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Przepis art. 200a ust. 1 p.o.s.w. reguluje uprawnienia do zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościwej, przepis § 23 rozporządzenia MNiSW z 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich (...) stanowi, że zwiększenie stypendium przyznaje rektor uczelni. Rektor jest w świetle przedstawionych regulacji piastunem organu monokratycznego właściwym w sprawie przyznania zwiększenia i nie ma do niego zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., który został przez Sąd I instancji wadliwie zinterpretowany i zastosowany.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. Z. wniosła o jej oddalenie, zarzucając w pierwszej kolejności brak legitymacji po stronie Uniwersytetu Zielonogórskiego do wniesienia skargi kasacyjnej. Zwróciła uwagę, że w skardze kasacyjnej podano, że podmiotem wnoszącym jest Uniwersytet, nie jest on jednak organem uprawnionym do wydania decyzji, wyrok Sądu I instancji odnosił się do decyzji Rektora, który był stroną postępowania, Uniwersytet Zielonogórski nie wykazał w sprawie swego interesu prawnego. Podniesiono, że argumentacja skargi kasacyjnej nie jest uzasadniona, a stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe. Przepisy o wyłączeniu organu nie wykluczają stosowania w stosunku do osoby piastującej funkcję organu przepisów o wyłączeniu pracownika. Powołując się na wyrok NSA z 20 czerwca 1991 r. sygn. IV SA 487/91 stwierdzono, że "organ to pracownik".

Pełnomocnik Rektora w piśmie procesowym z 22 stycznia 2013 r. podała, że rektor jest organem uczelni, jako osoby prawnej. Określenie jako skarżącego Uniwersytetu Zielonogórskiego nie powinno przesądzać o braku legitymacji, gdy z treści skargi kasacyjnej oraz udzielnego radcy prawnemu pełnomocnictwa wynika jednoznacznie, że Rektor występuje jednocześnie jako organ w sprawach stypendiów oraz organ reprezentujący uczelnię. Taka praktyka nie została przy tym zakwestionowana w innych sprawach rozpatrzonych przez NSA, dotyczących studentów i doktorantów UZ, o sygn. I OSK 1724//12, I OSK 1614/12 i I OSK 2453/12.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy określone w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a, zarzucając zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Zarzut naruszenia prawa procesowego może odnieść skutek w przypadku wykazania, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zarzutu błędnej wykładni związane jest z wykazaniem, że przyjęte przez Sąd I instancji rozumienie określonego przepisu narusza uznane dyrektywy interpretacyjne. Wymaga zatem z jednej strony wskazania, na czym polega błąd Sądu w interpretacji przepisu, jakie dyrektywy zostały naruszone, zaś z drugiej strony wykazania, jakie winno być prawidłowe rozumienie przepisu. Zarzut niewłaściwego zastosowania natomiast wymaga wykazania, że w ustalonych okolicznościach faktycznych doszło do wadliwej kwalifikacji prawnej i stan faktyczny nie odpowiada hipotezie zastosowanej normy prawnej.

W pierwszej kolejności należy jednak rozważyć zasadność argumentu podniesionego w odpowiedzi A. Z. na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do przyjęcia, że skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu I instancji przez Uniwersytet Zielonogórski jako podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu i jest pozbawiony w sprawie legitymacji skargowej, albowiem nie posiada własnego interesu prawnego. Istotnie oznaczenie strony skarżącej kasacyjnie nie jest precyzyjne, a praktyka taka nie zasługuje na aprobatę i nie legitymuje jej fakt takiego oznaczania strony skarżącej kasacyjnie w innych sprawach rozpoznawanych przez NSA. W sprawach o powołanych sygn. I OSK 1724/12 i I OSK 1614/12 jako organ wnoszący skargę Naczelny Sąd Administracyjny oznaczył Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego. Tak też należy oznaczyć podmiot wnoszący skargę kasacyjną w niniejszej sprawie, a znajduje to uzasadnienie w treści pełnomocnictw udzielonych radcy prawnemu oraz przedmiocie zaskarżenia. Bezsporne jest, że do Sądu I instancji zaskarżono decyzję Rektora UZ i ten organ był stroną postępowania sądowego. Także ten organ udzielił pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej, następnie wniesionej od wyroku o sygn. II SA/Go 582/13. Poza skarżącą A. Z. i Rektorem Uniwersytetu jako organem, który wydał zaskarżoną decyzję, nie brały w nim udziału inne podmioty. W tych okolicznościach nie ma podstaw do kwestionowania, że to strona postępowania przed Sądem I instancji kwestionuje wydany wyrok i wnosi skargę kasacyjną, udzielając pełnomocnictwa do działania w swoim imieniu.

Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że są one zasadne w części dotyczącej naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Uwzględniając skargę Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 145 §1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a., zgodnie z którym podstawę do uchylenia decyzji stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jako przesłankę wznowienia wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie wznawia się, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. Sąd I instancji przyjął, że w sprawie zaistniała podstawa wyłączenia określona w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., dotycząca pracownika organu, który w sprawie brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Pracownikiem tym w ocenie Sądu I instancji jest Rektor, który orzekał w sprawie, wydając decyzję w trybie art. 127 § 3 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wadliwe jest przyjęte w zaskarżonym wyroku założenie, że w sprawie wymagało rozważenia zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., a argumentacja przedstawiona przez Sąd I instancji dowodzi pominięcia stanowiska przedstawionego w uchwale siedmiu sędziów NSA z 18 lutego 2013 r., sygn. II GPS 4/12, mimo powołania tej uchwały w uzasadnieniu. Uchwała ta uwzględnia i uznaje za wiążące stanowisko wyrażone w uchwale siedmiu sędziów NSA 20 maja 2010 r., sygn. I OPS 13/09, która przyjmuje, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby pełniącej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu tej ostatniej uchwały wskazano na relacje pomiędzy organem, a pracownikami aparatu pomocniczego, upoważnionymi do podejmowania czynności w imieniu organu, a także na odrębność instytucji wyłączenia organu i wyłączenia pracownika organu. Argumentacja przedstawiona w uchwale prowadzi do wniosku, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., dotyczący wyłączenia pracownika, nie ma zastosowania do piastuna jednoosobowego organu, gdy ten działa w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Taki też wniosek zaakceptowano w uchwale z 18 lutego 2013 r., sygn. II GPS 4/12, stwierdzając że co do możliwości wyłączenia od orzekania przy ponownym rozpoznaniu sprawy piastuna organu monokratycznego, który wcześniej wydał decyzję w sprawie, NSA wypowiedział się w uchwale I OPS 13/09. W konsekwencji przedmiotem uchwały II GPS 4/12 jest wyłącznie kwestia wyłączenia od orzekania pracownika organu monokratycznego, który jest upoważniony do działania w jego imieniu, ale nie jest jego piastunem, co wyraźnie w treści uzasadnienia prawnego uchwały zastrzeżono.

Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie decyzję wydawał nie pracownik organu monokratycznego działający z upoważnienia, ale sam organ, czyli Rektor Uniwersytetu. Osoba będąca piastunem organu nie jest pracownikiem organu. W konsekwencji zastosowanie przez Sąd I instancji do piastuna organu jednoosobowego, działającego w trybie art. 127 § 3 k.p.a., wyłączenia z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia i pozostaje w sprzeczności zarówno z uchwałą 7 sędziów NSA z 20 maja 2010 r., sygn. I OPS 13/09, jak i z uchwałą 7 sędziów NSA z 18 lutego 2013 r., sygn. II GPS 4/12. W konsekwencji zasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowało uwzględnieniem skargi, bez rozważenia zgodności decyzji z przepisami prawa. Na marginesie można przy tym zauważyć, że podana przez Sąd I instancji podstawa prawna uwzględnienia skargi nie daje odpowiedzi, jakie były podstawy do uchylenia także pierwszej z wydanych przez Rektora decyzji z [...] marca 2013 r., która nie była wydana w trybie art. 127 § 3 k.p.a. i nie zakwestionowano ani kompetencji rektora do jej wydania, ani jej zgodności z prawem.

Nie są natomiast zasadne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 i 153 p.p.s.a. Nie wykazano, że Sąd zastosował środek nieznany ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.), że kontrola nie dotyczyła decyzji (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), nie wykazano aby Sąd orzekał poza granicami sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) jak też by Sąd naruszył związanie oceną prawną wyrażoną w jakimś wyroku dotyczącym sprawy (art. 153 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazanych w skardze kasacyjnej. Przepisy art. 200a i 207 p.o.s.w. nie były przedmiotem zabiegów interpretacyjnych Sądu I instancji, w skardze nie wskazano też, naruszenia jakich reguł wykładni Sąd się dopuścił. Wadliwe zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie było konsekwencją błędnej wykładni art. 200a i 207 p.o.s.w., ale naruszenia przepisów postępowania.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, który zgodnie z art. 203 pkt 2 p.p.s.a. przysługiwał stronie wnoszącej skargę kasacyjną od A. Z., mając na uwadze, że uwzględnienie skargi przez Sąd I instancji nie było wynikiem uznania merytorycznych jej zarzutów, ale skutkiem naruszeń prawa procesowego, zaś Skarżąca domaga się kontroli legalności decyzji odmawiającej jej przyznania pomocy finansowej dla doktorantów.