Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 132/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: strona, skarżąca, Spółka) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 30 stycznia 2020 r., którą organ ten działając na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) [dalej: op] - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z 28 października 2019 r., określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 rok w kwocie 13.556,00 zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

A Sp. z o.o. była w 2015 r. właścicielem nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...], składających się z działek gruntu nr a, b, c, d i f, obręb [...], stanowiących tereny przemysłowe (Ba), o łącznej powierzchni 4,6156 ha, zabudowanych pięcioma budynkami przemysłowymi, niemieszkalnymi (budynek nr [...] położony na działce nr c, budynki nr [...] i [...] położony. na działce nr d, budynek nr [...] położony. na działce nr e oraz budynek nr [...] położony na działce nr c), o łącznej powierzchni użytkowej 682 m2.

W okresie od 29 września 2012r. do 30 września 2015 r. korzystała ona ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XVI/148/07 Rady Miasta Opola z 30 sierpnia 2007 r. w sprawie przyjęcia Opolskiego Programu Pomocy Przedsiębiorcom.

W złożonej 15 lipca 2015 r. deklaracji na podatek od nieruchomości za 2015 r. obejmującej okres od października do grudnia 2015 , Spółka wykazała podatek od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 13.556,29 zł. ujmując jako przedmiot opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 46.156 m2 oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 682 m2.

Następnie w dniu 27 grudnia 2016 r. złożono korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2015 r., w której wykazano podatek od nieruchomości za 2015 r. w wysokości 4.379,00 zł, ujmując do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 8.000 m2, grunty pozostałe o powierzchni 29.878 m2, a także budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 97 m2 oraz budynki pozostałe o pow. użytkowej 71 m2.

Ponadto w części G deklaracji pt. "Informacja o przedmiotach zwolnionych", Spółka wykazała powierzchnię gruntów - 8.278 m2, podlegających zwolnieniu od podatku od nieruchomości za 2015 r. na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm. dalej upol). w brzmieniu obowiązującym w 2015 r.

W piśmie z 20 grudnia 2016 r. Spółka wyjaśniła, że w deklaracji pierwotnej błędnie dokonano kwalifikacji nieruchomości, tymczasem w gruntach wykazanych do opodatkowania należało zwolnić 8.278 m2 stanowiących tereny infrastruktury kolejowej, nie wykazywać do opodatkowania budynków nr [...] i [...], gdyż budynki te w wyniku dewastacji, "dzikich rozbiórek" w celu pozyskania złomu, grabieży i aktów wandalizmu utraciły cechy budynku, a budynek nr [...] o powierzchni 71 m2 nie może służyć prowadzeniu działalności gospodarczej ze względu na zły stan techniczny, spowodowany brakiem okien, drzwi oraz zdewastowanym dachem i w związku z tym podlega opodatkowaniu według stawek jak od budynków pozostałych. Dodatkowo w piśmie z 31 stycznia 2017 r. Spółka wyjaśniła, że teren o powierzchni 29.878 m2 przez ostatnie lata stał się terenem zadrzewionym, porośniętym krzakami oraz pokrytym gruzem porozbiórkowym i z uwagi na brak możliwości prowadzenia na tych gruntach działalności ze względów obiektywnie technicznych, grunty te należy opodatkować stawką podatku od nieruchomości jak dla gruntów pozostałych. Odnośnie gruntów objętych w deklaracji korygującej zwolnieniem od podatku Spółka wskazała, że na ww. nieruchomości znajduje się bocznica kolejowa, zatem korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) upol.

Prezydent Miasta Opola postanowieniem z 6 marca 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 r., a następnie po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, w tym dokonaniu oględzin budynków, decyzją z 28 października 2019 r., określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 rok w kwocie 13.556,00 zł,

według wyliczenia za miesiące październik, listopad i grudzień 2015 r.

- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 46.156 m² x 0,84 zł/m² — 9.692,76 zł,

- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 682 m² x 22,66 zł/m²= 3.863,53 zł.

Stawki podatku przyjęto w wysokościach wynikających z uchwały nr XVIIL/315/15 Rady Miasta Opola z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie podatku od nieruchomości na terenie miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Opolskiego poz. 2841).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że oględziny budynków przeprowadzone 21 marca 2019 r. wykazały, że posadowione na ww. działkach obiekty wprawdzie znajdują się w złym stanie, niemniej spełniają definicję budynków zawartą w art. 1a ust. pkt 1 upol, a w konsekwencji - jako będąc w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą - podlegają opodatkowaniu według najwyższych stawek, podobnie jak będące własnością Spółki grunty. Natomiast zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) upol nie znajduje w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy infrastruktury kolejowej, która tworzy linie kolejowe, a do takiej nie są zaliczane bocznice kolejowe.

W złożonym odwołaniu zarzucono powyższej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego art. art. 122 i art. 187 op, poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, a tym samym naruszenie zasady ogólnej prowadzenia postępowania podatkowego - zasady prawdy obiektywnej. Zarzucono także naruszenie art. 2a op. poprzez rozstrzyganie przez organy podatkowe wątpliwości, zaistniałych na gruncie niniejszej sprawy, na niekorzyść podatnika. Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 7 ust. I pkt 1 lit. c upol. z uwagi na jego niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji przez opodatkowanie gruntów podatnika, które podlegają zwolnieniu na podstawie tego przepisu oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c upol z uwagi na brak jego zastosowania do stanu faktycznego sprawy, poprzez opodatkowanie stawką najwyższą gruntów położnych na działkach nr a, b, c, d i e, podlegających opodatkowaniu stawką właściwą dla gruntów pozostałych.

Po rozparzeniu odwołania Spółki, organ II instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z 30 stycznia 2020 r.

W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim, że w sprawie nie zostały naruszone wskazane w odwołaniu przepisy postępowania art. 122 i art. 187 op, gdyż organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, z zachowaniem wszelkich praw strony, a poczynione ustalenia doprowadziły do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie organu przeprowadzone w sprawie dowody, w tym oględziny nieruchomości z 21 marca 2019 r., wyjaśnienia B z 15 maja 2017 r., oraz wyjaśnienia i dokumenty składane przez stronę, stanowiły wystarczającą podstawę do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zauważył także, iż Spółka nie sprecyzowała, jakich dowodów czy działań organ nie przeprowadził, które mogły przyczynić się do rozstrzygnięcia sprawy.

Przechodząc do kwestii merytorycznej organ odwoławczy wskazał na treść przepisów prawa materialnego, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. art. 2 ust. 1, art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 3, art. 3 ust. 1,art. 4 ust. 1 pkt 1 - 3 upol. , a także art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c upol

Zdaniem organu, wbrew zarzutom odwołania, zgromadzone w sprawie dowody pozwoliły na poczynienie jednoznacznych ustaleń, że obiekty budowlane stanowiące:

- budynek magazynowy z wiatą nr [...], położony na działce nr c,

- budynek uzdatniania wody nr [...] położony na działce nr d,

- budynek uzdatniania wody nr [...] położony na działce nr d,

- budynek nr [...] stanowiący zajezdnię lokomotyw, położony na działce nr e oraz

- budynek stanowiący kontenerową rozdzielnię elektryczną nr [...], położony na działce nr c, wprawdzie znajdują się w większości w złym stanie technicznym (co dotyczy budynków nr [...], [...] i [...]), gdyż nie posiadają instalacji wewnętrznych, stolarki okiennej, posiadają pęknięcia i ubytki elewacji oraz dachu, niemniej spełniają definicję budynków, bowiem są trwale związane z gruntem, oddzielone są za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach.

Wyjaśnił następnie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że w definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 upol, ustawodawca nie uwzględnił stanu technicznego budynku, wobec czego stan techniczny dachu, czy też jego kompletność, nie mają wpływu na to, czy jest on budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w konsekwencji czy podlega opodatkowaniu. Nie ulega wątpliwości, że do momentu całkowitego usunięcia, demontażu lub rozbiórki budynek posiada dach. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie (w wyniku dewastacji, czy prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt nie posiada dachu, a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie (w 100%) rozebrany i trwale pozbawiony dachu - co nastąpiło dopiero w 2019 r. - przestaje być budynkiem w rozumieniu prawa podatkowego, a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Obiekt budowlany pozostaje budynkiem w ujęciu podatkowym nawet wtedy, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych nie jest i nie może być wykorzystywany (zob. np. wyrok NSA z 28.03.2018 r., II FSK 762/16 oraz wyroki NSA z 3.04.2014 r., II FSK 812/12 i z 21.07.2015 r., II FSK 1156/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalej powołane wyroki).

W ocenie organu w świetle poniesionych wyżej rozważań, zarzuty strony, że przedmiotowe budynki - z uwagi na swój zły stan techniczny - nie mogą być kwalifikowane jako związane z działalnością gospodarczą i opodatkowane najwyższą stawką, podobnie jak tożsame zarzuty dotyczące opodatkowania gruntów, nie mogą zostać uwzględnione, wobec obwiązujących w tym zakresie przepisów prawa.

Organ uznał, że treść art. 1a ust. 1 pkt 3 upol wyraźnie wiąże sposób opodatkowania nieruchomości z faktem ich posiadania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. W definicji nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę.

Przedsiębiorcą, zgodnie z obowiązującym w 2015 r. przepisem art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.), jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osoba prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.

O tym, czy podmiot jest przedsiębiorcą decyduje zatem fakt prowadzenie przez niego działalności gospodarczej, co w niniejszej sprawie jest bezsporne. Spółka jest bowiem i była w 2015 r. spółką handlową (art. 1 ksh), wpisaną do rejestru przedsiębiorców. Tym samym sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu lub budynku skutkuje tym, że ten grunt lub budynek jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na poparcie swojej tezy organ odwołał się orzecznictwa sądów administracyjnych (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2.04.2001 r. FPK 3/2000 (ONSA 2001/4 poz. 150), wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Olsztynie z 27.08.2008 r., I SA/Ol 275/2008, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 2.03.2005 r., I SA/Bk 448/2004).

Organ odwoławczy zauważył również, że wbrew zapatrywaniom strony, zły stan techniczny nieruchomości (gruntu i trzech budynków) nie uniemożliwiał całkowicie prowadzenie na tej nieruchomości jakiejkolwiek działalności gospodarczej, skoro Spółka sama składała w toku prowadzonego postępowania podatkowego wyjaśnienia (vide: pismo z 13 sierpnia 2018 r.), że przedmiotowe nieruchomości stanowiły przedmiot prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej w zakresie najmu nieruchomości, a nakłady na utrzymanie obiektów obciążały najemców, tj. C Sp. z o.o. i D Sp. z o.o.

Zdaniem organu także wskazywany przez Spółkę zły stan techniczny spornych budynków nie dyskwalifikuje trwale tych budynków do jakiegokolwiek użytku i nie uzasadnia wyłączenia ich powierzchni z opodatkowania. Jak bowiem zauważono, względy techniczne w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 upol. oznaczają trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu budynku, do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 2128/09). Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 151/10). Wadami takimi są przykładowo wady konstrukcyjne budynku, zagrażające bezpieczeństwu użytkowania, całkowicie uniemożliwiające wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości (por. wyrok NSA z 25 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2450/13). Takie okoliczności nie zaistniały natomiast w niniejszej sprawie. Nieruchomości budynkowe znajdowały się niewątpliwie w złym stanie technicznym, jednakże stan ten nie był nieodwracalny, a decyzję o ich rozbiórce w 2019 r. podjęła sama Spółka.

SKO nie podzieliło także zarzutu odwołania, dotyczącego naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) upol, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu. Odwołując się do poglądów piśmiennictwa organ wskazał, że zwolnienie przewidziane w ww. art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) upol, powinno być interpretowane zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym o (Dz. U. z 2019 r. poz. 710 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2015 r., zwanej dalej utk, a zwłaszcza zawartych w niej definicji nie tylko "infrastruktury kolejowej", ale także np. "zarządcy infrastruktury", "linii kolejowej", "bocznicy kolejowej" czy też "drogi kolejowej". Dokonując analizy powyższych definicji organ podniósł, że pojęcie bocznicy kolejowej jest różne od pojęcia linii kolejowej. Zarówno linia, jak i bocznica kolejowa są drogami kolejowymi. Jednak wyrażenie, że bocznica jest "połączona z linią kolejową" nakazuje odrzucić pogląd jakoby mogła wchodzić "w skład linii kolejowej". Bocznica łączy się więc z linią kolejową, jednak nie jest jej częścią. Leży poza obrębem linii kolejowej. Droga kolejowa z zestawienia tych dwóch definicji może być więc linią kolejową lub bocznicą (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20.02.2018 r., I SA/Gl 1154/17). Tym samym w ocenie organu odwoławczego Spółka, jako właściciel bocznicy kolejowej, nie jest podmiotem uprawnionym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) upol, które dotyczy infrastruktury kolejowej tworzącej wyłącznie linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.

Zatem organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania.

We wniesionej skardze Spółka żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 122 i art. 187 op, poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, tym samym naruszenie zasady ogólnej prowadzenia postępowania podatkowego - zasady prawdy obiektywnej oraz art. 2a op, poprzez rozstrzyganie przez organy podatkowe wątpliwości, zaistniałych na gruncie niniejszej sprawy, na niekorzyść podatnika. Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie:

- art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) upol, w brzmieniu obowiązującym w 2015 r., z uwagi na jego niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy, przez opodatkowanie gruntów podatnika, które podlegają zwolnieniu na podstawie tego przepisu

- art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) upol, z uwagi na jego niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy, przez opodatkowanie stawką najwyższą budynków podatnika o powierzchni użytkowej 682 m2, jak dla budynków wykorzystywanych w działalności gospodarczej, które z uwagi na niemożność wykorzystania w działalności gospodarczej, powinny podlegać opodatkowaniu wedle stawki, jak dla budynków pozostałych,

- art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c względnie art. 7 ust. 1 pkt 10 upol, poprzez brak zastosowania, przez wzgląd na uznanie za prawidłowe opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów położnych na działkach nr a, b, c, d i e, obręb [...], podlegających opodatkowaniu stawką właściwą dla gruntów pozostałych, względnie podlegających zwolnieniu z opodatkowania.

W uzasadnieniu skargi, Spółka wskazując, że nieruchomości stanowiące przedmiot opodatkowania, położone w [...], przy ul. [...], tj. działki gruntu nr a, b, c,d i e obręb [...], stanowiące tereny przemysłowe (Ba), o łącznej powierzchni 4,6156 ha, zabudowane pięcioma budynkami przemysłowymi, niemieszkalnymi o łącznej powierzchni użytkowej 682 m2, nie były faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, dlatego też bezzasadnie zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych. Na poparcie argumentacji Spółka powołała orzecznictwo sądowadministracyjne dotyczące opodatkowania gruntów rolnych, zajętych na prowadzenie działalności rolniczej, czy też budynków niemieszkalnych (garaży) stanowiących przynależności lokali mieszkalnych. Podtrzymała także stnowisko, że bocznica jest w istocie linią kolejową, w związku z czym grunty na których owa bocznica kolejowa się znajduje, powinny podlegać zwolnieniu z opodatkowania na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c upol.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019 r., poz.2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j. - dalej jako ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z kolei w myśl art. 145 § 1 ppsa, zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jej uchylenia.

W sprawie przedmiotem sporu jest kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2015 r. gruntów i budynków stanowiących własność skarżącej Spółki.

Zdaniem strony, nieruchomości stanowiące przedmiot opodatkowania, położone w [...], przy ul. [...], tj. działki gruntu nr a, b, c,d i e obręb [...], stanowiące tereny przemysłowe (Ba), o łącznej powierzchni 4,6156 ha, zabudowane pięcioma budynkami przemysłowymi, niemieszkalnymi o łącznej powierzchni użytkowej 682 m2, nie były faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, dlatego też bezzasadnie zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych. W szczególności w stosunku do budynku nr [...], jak również budynku nr [...] i [...], z uwagi na ich zły stan techniczny, należało zastosować stawkę jak dla budynków pozostałych, gdyż nie były one i nie mogły być, ze względów technicznych wykorzystywane w działalności gospodarczej podatnika. Natomiast w odniesieniu do obszaru gruntów podatnika o powierzchni 29.878 m2, z uwagi na ich zły stan techniczny, należało zastosować stawkę jak dla gruntów pozostałych, gdyż nie były one i nie mogły być, ze względów technicznych wykorzystywane w działalności gospodarczej podatnika, względnie należało rozważyć całkowite zwolnienie tych przedmiotów opodatkowania z podatku od nieruchomości. Ponadto zdaniem strony bocznica kolejowa, stanowi linię kolejową w myśl przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) upol, tym samym grunty pod nią zajęte podlegają zwolnieniu przedmiotowemu określonemu w w/w przepisie.

Organ nie podzielił stanowiska skarżącej i uznał, że z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol wyraźnie wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu lub budynku skutkuje tym, że ten grunt lub budynek jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc grunt, budynek niewykorzystywany w danym momencie przez przedsiębiorcę, także należy uznać za związany z działalnością gospodarczą. W ocenie organu w powołanym przepsie nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Organ zaznaczył, że nieruchomości budynkowe znajdowały się niewątpliwie w złym stanie technicznym, jednak spełniają definicję budynków, bowiem są trwale związane z gruntem, oddzielone są za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach. Co więcej, z wyjaśnień samej Spółki wynikało że przedmiotowe nieruchomości stanowiły przedmiot prowadzonej przez Spółkę w 2015 r. działalności gospodarczej w zakresie ich najmu podmiotom trzecim.

Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe.

Na wstępie stwierdzić należy, że dokonana przez tut. Sąd analiza akt sprawy i decyzji w niej wydanych nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących prawidłowości przeprowadzonego postępowania podatkowego.

W ocenie Sądu, postępowanie to zostało przeprowadzone w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i wyczerpuje przesłanki określone w art. 122 i 187 § 1 op, a wyciągnięte na podstawie poczynionych ustaleń wnioski są uzasadnione i nie przekraczają granic swobodnej oceny dowodów. Sąd przyjął zatem za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe, bowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).

Organ w sposób wnikliwy i wyczerpujący zbadał sprawę, a swoje ustalenia przedstawiło w jasny i zrozumiały sposób odnosząc się zarówno do poglądów prezentowanych w doktrynie jak i judykaturze. Fakt, że organ nie podzielił zarzutów skarżącej, nie może stanowić podstawy do formułowania zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego. W zaskarżonej decyzji zostało wyjaśnione i poparte konkretnymi dowodami (m.in. książkami obiektów budowlanych, ocenami technicznymi budynków, wyjaśnieniami strony oraz oględzinami budynków), dlaczego przyjęcie najwyżej stawki podatku było uzasadnione.

Prawidłowo ustalono przedmiot opodatkowania - zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, stronę postępowania, prawidłowo zastosowano obowiązujące w rozstrzyganym okresie przepisy prawa, zarówno upol, jak i prawa lokalnego, określające obowiązujące stawki podatkowe, a także właściwe dokonano subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa materialnego.

W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że sporne budynki i grunty winny być opodatkowane według stawki właściwej dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit b) upol).

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 upol, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 1a ust. 1 pkt 1 upol).

W tym miejscu wbrew wywodom strony, podzielić należy stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 upol, ustawodawca nie uwzględnił stanu technicznego budynku, wobec czego stan techniczny dachu, czy też jego kompletność, brak instalacji wewnętrznych, stolarki okiennej, pęknięcia i ubytki elewacji oraz dachu, nie mają wpływu na to, czy jest on budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a w konsekwencji czy podlega opodatkowaniu, skoro są trwale związane z gruntem, oddzielone są za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach. Dopóki dany obiekt spełnia ustawowe kryteria z art. 1a ust. 1 pkt 1 upol, czyli istnieje fundament, ściany i dach, budynek jest opodatkowany podatkiem od nieruchomości. Fakt przeznaczenia budynku do rozbiórki, jego zły stan techniczny czy też brak przydatności do użytkowania nie są wystarczające do uznania, że dany obiekt nie stanowi budynku w rozumieniu wyżej wymienionej ustawy i nie podlega opodatkowaniu. Obowiązek podatkowy nie istnieje dopiero wtedy, gdy obiekt utraci cechy konstytutywne budynku w rozumieniu upol (zob. wyrok NSA z 16.10.2020 r., II FSK 1729/18). Brak okien, schodów wewnętrznych czy części dachu lub ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów czy jego "porzucenie" lub niewykorzystywanie nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji (por. wyrok NSA z 18.12.2019 r., II FSK 1009/19).

Na marginesie nie można nie zauważyć, że strona sama wnosiła by sporne budynki opodatkować stawką, jak dla budynków pozostałych (zatem w tym zakresie sama potwierdzała, że przedmiotem opodatkowania były budynki), jak również wskazywała – w piśmie z 13 sierpnia 2018 r., że przedmiotowe nieruchomości stanowiły przedmiot prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej w zakresie najmu nieruchomości, a nakłady na utrzymanie obiektów obciążały najemców, tj. C Sp. z o.o. i D Sp. z o.o. Tym samym przeczy to forsowanej przez stronę tezie, że nieruchomości te nie mogły być wykorzystywane ze względów technicznych do działalności gospodarczej.

W tym miejscu trzeba też przypomnieć, że wprawdzie sama zaskarżona decyzja dotyczy określenia podatku od nieruchomości za 2015r, jednakże ,obejmuje ona swoim wymiarem jedynie miesiące październik, listopad i grudzień, gdyż do października 2015r. Spółka w okresie od 29 września 2012 r. do 30 września 2015 r. korzystała ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XVI/148/07Rady Miasta Opola z 30 sierpnia 2007 r. w sprawie przyjęcia Opolskiego Programu Pomocy Przedsiębiorcom, które to obejmowało nowo nabyte grunty, budynki i budowli lub ich części przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej pod warunkiem wykorzystania ich do tej działalności.

Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, zgodnie z którym grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych;

Dokonując wykładni powyższych przepisów przyjąć należy, że z treści tego przepisu nie wynika warunek rzeczywistego wykorzystania wskazanych w nim przedmiotów opodatkowania na cele związane z działalnością gospodarczą. Co do zasady, sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku lub budowli przesądza o zakwalifikowaniu ich jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - niezależnie od tego, czy przedsiębiorca na bieżąco w całości, bądź tylko w części z nich korzysta (por. wyroki NSA: z 8.01.2020 r., II FSK 1414/19, z 29.04.2020 r., II FSK 2549/19, z 3.12.2019 r., II FSK 77/18). Oznacza to, że faktycznie niewykorzystywanie nieruchomości w działalności gospodarczej nie stanowi ujemnej przesłanki do kwalifikacji danej nieruchomości jako "związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej". Uzasadnienie dla przyjętej koncepcji opodatkowania stanowi charakter podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym - od posiadania, a nie od dochodu. Konsekwencją powyższego jest konstatacja, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegać będzie samo posiadanie nieruchomości (zob. wyrok NSA z 8.01.2020 r. II FSK 1414/19).

Przy czym określenie "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" użyte w art. 1a ust. 1 pkt 3 czy też w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) upol jest pojęciem o innym zakresie znaczeniowym, niż "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej". Fakt rzeczywistego zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej bada się w przypadkach ściśle określonych w upol, w odniesieniu do gruntów lub budynków o określonym w tej ustawie przeznaczeniu. O ile bowiem, stosownie do treści art. 1a ust. 1 pkt 3 upol (w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a upol) obowiązek uiszczania podatku od nieruchomości w najwyższej stawce wiąże się co do zasady z samym faktem posiadania gruntu (budynku lub jego części) przez przedsiębiorcę (sposób wykorzystania gruntu nie ma tu znaczenia), o tyle w przypadku gruntów sklasyfikowanych m.in. jako grunty rolne lub leśne, do objęcia ich podatkiem od nieruchomości konieczne jest spełnienie dodatkowej przesłanki, tj. zajęcia (wykorzystania) tychże gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej (zob. wyrok NSA z 20.05.2020 r., II FSK 2185/19). Jak wynika zaś z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) upol, ustawodawca przewiduje wyższe stawki podatkowe dla tych budynków mieszkalnych, które są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W przytoczonych przepisach, w odróżnieniu od art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, ustawodawca wprost posługuje się terminem "zajęcia" na prowadzenie działalności gospodarczej, który wskazuje na konieczność ustalenia rzeczywistego wykorzystania na działalność gospodarczą, czy to budynków mieszkalnych, czy użytków rolnych.

Z kolei termin "działalność gospodarcza", o jakim mowa jest w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, sprecyzowano w punkcie 4 tego ustępu. Jest to działalność w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.). Zgodnie z art. 2 tej ustawy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Stąd jeszcze raz podkreślić należy, że art. 1a ust. 1 pkt 3 upol w swojej treści nie zawiera warunku wykorzystywania nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. Literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że jedynym koniecznym warunkiem uznania nieruchomości za związaną z wykonywaniem działalności gospodarczej jest sam fakt posiadania jej (w ujęciu cywilistycznym) przez przedsiębiorcę. Nie jest przy tym wymagane, by nieruchomość była faktycznie wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej (zob. wyrok NSA z 8.01.2020 r., II FSK 1414/19).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przyjąć należy, że okoliczność, iż wyżej wymienione budynki i grunty są w posiadaniu przedsiębiorcy, nie jest sporna. Podatnik jest bowiem i był w 2015 r. spółką handlową (art. 1 ksh), wpisaną do rejestru przedsiębiorców. Zatem wskazane grunty i budynki są związane z działalności gospodarczą prowadzoną przez Spółkę.

Odnosząc się do zarzutów skargi zaważyć należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzą sytuacje, o których mowa w art. 2 ust. 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) upol, które wymagałyby zbadania, czy grunty i budynki są zajęte na działalność gospodarczą. Z wypisu z ewidencji gruntów i budynków, wynika, że tereny działek wchodzących w skład opodatkowanej nieruchomości są oznaczone jako użytki przemysłowe (Ba), a sporne budynki nie stanowią budynków mieszkalnych. Zatem biorąc pod uwagę wskazane regulacje prawne, w odniesieniu do takich przedmiotów opodatkowania ustawa nie wiąże ich opodatkowania z faktem zajęcia terenu czy budynku na prowadzenie działalności gospodarczej, lecz wymaga jedynie ustalenia, czy taka nieruchomość znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 15.11.2016 r., I SA/Rz 709/16).

Sąd uznał, że organy trafnie ustaliły przesłanki kwalifikacji nieruchomości skarżącej jako: "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej".

W niniejszej sprawnie nie ma znaczenia, że wskazane budynki i grunty były w złym stanie technicznym. Jak trafnie wskazał WSA w Rzeszowie w powołanym wyżej wyroku z 15.11.2016 r., w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. nieruchomość nie była opodatkowana jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeżeli nie była i nie mogła być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Aby nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie była opodatkowana według stawki jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w stosunku do budynku lub jego części powinna być zatem wykazanie nie tyle samo niewykorzystywanie ich do działalności gospodarczej, ale muszą być spełnione oba warunki z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol- w brzmieniu obowiązującym w 2015 r. - a zatem nie tylko że przedmiot opodatkowania nie jest, ale nie może być też wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych;

Tymczasem z pisma Spółki z 13.08.2018 r. stanowiącej odpowiedź na wezwanie organu dotyczące informacji o sposobie wykorzystania spornej nieruchomości w omawianym roku podatkowym, wprost wynika, że budynki (a także budowle) stanowiące jej własność, stanowiły przedmiot prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej zakresie najmu nieruchomości, a nakłady na utrzymanie obiektów obciążały wynajmujących (k. 51 akt administracyjnych). Co więcej , jak już wyżej wskazano, Spółka w okresie od 29 września 2012 r. do 30 września 2015 r. korzystała ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XVI/148/07Rady Miasta Opola z 30 sierpnia 2007 r. w sprawie przyjęcia Opolskiego Programu Pomocy Przedsiębiorcom, które to obejmowało nowo nabyte grunty, budynki i budowli lub ich części przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej pod warunkiem wykorzystania ich do tej działalności. Skoro zatem, do września 2015r Spółka, co było podstawą do skorzystania w tym miesiącu ze zwolnienia, wykorzystywała grunty, budynki do działalności. gospodarczej, a z jej wyżej przywołanego pisma wynika, że najem nieruchomości był kontynuowany co najmniej do 2016r., to już z tego powodu nie można było uznać, że została spełniona przesłanka z art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, a mianowicie że przedmiot opodatkowania nie był- ze względu na jego stan techniczny-wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, jaką niewątpliwie stanowi najem nieruchomości.

W realiach niniejszej sprawy, organy mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne nie naruszyły zatem przepisu art. 1a ust. 2a pkt 3 upol, prawidłowo opodatkowały sporne nieruchomości według stawki najwyższej przewidzianej dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stąd brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit e) i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) upol.

Sąd nie znalazł też podstaw do uwzględnienia zarzutu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c ) upol, zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2016 r.) zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegają grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm. Nie budziło wątpliwości, że poprawne odczytanie tego przepisu wymagało sięgnięcia do ustawy o transporcie kolejowym, co też prawidłowo uczynił organ w zaskarżonej decyzji. Wynika to przede wszystkim z jednoznacznego odesłania w nim zawartego. W akcie tym określone zostały poszczególne pojęcia, którymi posłużył się ustawodawca podatkowy – infrastruktura kolejowa, linia kolejowa, zarządca infrastruktury. Ustawa ta określa także m.in. zasady korzystania z infrastruktury kolejowej, zarządzania infrastrukturą kolejową i jej utrzymania, zasady prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych oraz zasady i instrumenty regulacji transportu kolejowego.

Analiza definicji ustawowych, w szczególności art. 4 ust. 1 utk, zawierającego określenie infrastruktury kolejowej, prowadziła do wniosku, że bocznica kolejowa, która nie została określona jako linia kolejowa, ale droga kolejowa połączona z linią kolejową, nie jest taką linią. Nie stanowiły więc infrastruktury kolejowej bocznice kolejowe i z tego względu nie były zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 upol (por. wyrok NSA z 5.08.2020 r., II FSK 1438/18 oraz powołane w nim orzecznictwo). Z tych powodów skarżąca Spółka, jako właściciel bocznicy kolejowej, nie jest podmiotem uprawnionym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) upol.

Za chybiony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 10 upol, poprzez brak jego zastosowania w sprawie. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie budzi wątpliwości, że grunty wskazywane przez Spółkę zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako tereny przemysłowe (Ba). Tymczasem przedmiotowe zwolnienie odnosi się wyłącznie do gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione (zob. wyrok WSA w Łodzi z 27.10.2020 r., I SA/Łd 180/20, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 26 sierpnia 2020 r., I SA/Go 187/20).

W toku postepowania organy podatkowe nie naryszyły również przepisu art. 2a op. W niniejszej sprawie nie wystąpiły bowiem niedające się usunąć wątpliwości, co do treści przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 2a op.

Dodać należy, że powołane przez Spółkę, na poparcie swojej argumentacji, orzecznictwo sądowadministracyjne dotyczące opodatkowania gruntów rolnych, zajętych na prowadzenie działalności rolniczej, czy też budynków niemieszkalnych (garaży) stanowiących przynależności lokali mieszkalnych, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Zapadło bowiem w odniesieniu do innych przedmiotów opodatkowania, jak też uwzględniało inny stan prawny.

Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za bezskuteczne, podzielając w całości stanowisko i argumentację organu.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.