Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 117/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: : art. 288 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 272 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 1, art. 274 ust. 1 pkt 1, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1 i 2, art. 281 ust. 1, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1, art. 287 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kw
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 53 § 1, 3 i 4, art. 55
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lipca 2014 r. sprawy ze skarg G. Z., K. Z. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...], [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza oddala skargi


UZASADNIENIE

Dwiema decyzjami z dnia [...] grudnia 2012 r., nr: [...] oraz [...], Marszałek Województwa Wielkopolskiego (dalej: "Marszałek Województwa" lub "organ I instancji") – powołując w podstawie prawnej: art. 288 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 272 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 1, art. 274 ust. 1 pkt 1, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1 i 2, art. 281 ust. 1, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1, art. 287 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.; dalej w skrócie: "P.o.ś."), art. 53 § 1, 3 i 4, art. 55 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.; dalej w skrócie: "O.p.") oraz obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2010 (M.P. Nr 57, poz. 780) – wymierzył K. Z. i G. Z. (dalej: "Skarżący"), prowadzącym Gospodarstwo Rolno-Ogrodnicze [...], opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, za okres: I półrocza 2010 r. w kwocie [...] złotych (decyzja nr[...]) oraz II półrocza 2010 r. w kwocie [...] złotych (decyzja nr [...]) – które zostały naliczone w sposób określony w załącznikach stanowiących integralną część każdej z decyzji.

W uzasadnieniu swych decyzji Marszałek Województwa wyjaśnił, że Skarżący eksploatują instalację, która składa się z dwóch kotłów wodnych z rusztem ruchomym, opalanych węglem kamiennym, o mocy cieplnej 4800 kW oraz 3000 kW. W dniu 22 marca 2011 r. K. Z. przedłożył wykazy zawierające informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, dotyczące wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza z instalacji spalania węgla kamiennego o łącznej nominalnej mocy cieplnej przekraczającej 5 MW za I oraz II półrocze 2010 r. Naliczone w tym wykazach opłaty [...] nie zawierały opłaty za emisję do powietrza czterech substancji, które występują w procesie spalania węgla, tj.: tlenku węgla, dwutlenku węgla, sadzy oraz benzo(a)pirenu.

W ocenie organu I instancji z art. 284 ust. 2 P.o.ś. wynika, że jeżeli osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą (w tym rolnik indywidualny) prowadzi działalność, która wymaga uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, podlega obowiązkowi przedkładania wykazów zawierających informacje o zakresie korzystania ze środowiska i uiszczania opłat z tytułu wprowadzenia wszystkich substancji do powietrza z instalacji, której eksploatacja wymaga takiego pozwolenia. W decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...], udzielającej pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji kotłowni węglowej dla Gospodarstwo Rolno-Ogrodnicze [...] (dalej jako: "pozwolenie emisyjne"), zostały określone wielkości dopuszczalnej emisji dla trzech substancji: dwutlenku siarki, dwutlenku azotu oraz pyłu ogółem – zgodnie z art. 224 ust. 4 P.o.ś. oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 kwietnia 2011 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. Nr 95, poz. 558). Powyższe nie zwalnia jednak, zdaniem organu, z rozliczania pozostałych czterech substancji, które emitowane są do powietrza w procesie spalania węgla, tj.: tlenku węgla, dwutlenku węgla, sadzy oraz benzo(a)pirenu.

Dalej Marszałek Województwa wyjaśnił, że ze względu na identyczne parametry obu kotłów do naliczania opłat za emisję gazów lub pyłów do powietrza dla ww. czterech substancji nieujętych w wykazie użyto tego samego zestawu wskaźników – według Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (dalej w skrócie: "KOBIZE"), styczeń 2011 r. Natomiast wielkości emisji dla dwutlenku siarki, dwutlenku azotu oraz pyłu ogółem przyjęto zgodnie z przedstawionymi przez Stronę wskaźnikami emisji, dla których określone zostały wielkości dopuszczalnej emisji w pozwoleniu na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. W oparciu o wykazy przedłożone przez Skarżącego oraz uwzględniając przywołane wskaźniki emisji substancji do powietrza, organ I instancji ustalił prawidłową wysokość opłat za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji spalania węgla kamiennego za I oraz II półrocze 2010 r. – w kwocie, odpowiednio, [...] – które Skarżący zobowiązani byli wnieść do dnia, odpowiednio, 31 lipca 2010 r. oraz 31 stycznia 2011 r. Na poczet opłaty za I półrocze została zaliczona kwota [...].

Od każdej z opisanych decyzji Marszałka Województwa, Skarżący wnieśli jednobrzmiące odwołania, domagając się uchylenia tych decyzji w całości i umorzenia postępowania w sprawie opłat. Zarzucili w nich, że zaskarżone decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej, z naruszeniem art. 288 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 275 i art. 284 ust. 2 P.o.ś., gdyż, zdaniem Skarżących, zakres wnoszonych przez nich opłat za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza określa pozwolenie emisyjne. Podkreślili, że nie są przedsiębiorcami, a zatem i podmiotami wymienionymi w art. 284 ust. 1 P.o.ś., które zobowiązane są same określić wysokość należnej opłaty za korzystanie ze środowiska, zatem wiążące pozostają dla nich postanowienia pozwolenia emisyjnego. Tylko zmiana tego pozwolenia określałaby na nowo także zakres opłat za korzystanie ze środowiska. Nadto Skarżący zakwestionowali sam sposób naliczenia opłat, jako dokonany bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, tj. z naruszeniem art. 288 ust. 2 P.o.ś. oraz art. 122 Ordynacji podatkowej.

Dwiema decyzjami z dnia [...] października 2013 r., odpowiednio, nr: [...] i [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO" lub "organ II instancji") – wskazując na art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") – uchyliło zaskarżone decyzje Marszałka Województwa w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniach tych rozstrzygnięć SKO podkreśliło, że Skarżący, jako osoby fizyczne prowadzące Gospodarstwo Rolno-Ogrodnicze [...], mieszczą się w katalogu podmiotów określonych przez Prawo ochrony środowiska, są korzystającymi ze środowiska w rozumieniu tej ustawy i – nie będąc przedsiębiorcami – ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie wymaga pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska oraz pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo wodne [aktualnie: ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.) – uw. Sądu]. W ocenie SKO, jeśli danego rodzaju działalność prowadzona przez Skarżących wymaga uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza – co jest w niniejszej sprawie bezsporne – to z tytułu tej działalności są oni zobowiązani do uiszczania opłat za korzystanie ze środowiska, przy czym obowiązek ten dotyczy wszystkich substancji, za wprowadzanie których do powietrza ponosi się opłaty za korzystanie ze środowiska, a nie tylko substancji określonych w pozwoleniu emisyjnym. W tym zakresie zarzuty Skarżących organ II instancji uznał za bezzasadne.

Zarazem jednak SKO podzieliło zastrzeżenia Skarżących co do niejasnego sposobu określenia przedmiotowych opłat przez organ I instancji, podnosząc, że z akt sprawy wynika, iż organ określił wysokość opłat w oparciu o własne ustalenia, tyle że uzasadnienia decyzji ani akta sprawy nie wskazują dokładnie, jak do tych ustaleń doszedł. Nie wiadomo, dlaczego Marszałek ustala opłatę akurat od tlenku węgla, dwutlenku węgla, sadzy oraz benzo(a)pirenu, skoro w procesie spalania węgla wydziela się więcej substancji. Organ winien zatem wskazać w uzasadnieniu decyzji, na jakich danych technicznych i technologicznych się oparł, oraz wyjaśnić dokładnie sposób obliczenia opłaty, nie ograniczając się do zamieszczenia tabeli w załączniku do decyzji. Organ jest zobowiązany do szczegółowego opisania metodologii, którą stosował przy wymierzaniu opłaty. Korzystając ze wskaźników emisji zanieczyszczeń ze spalania paliw dla kotłów o mocy cieplnej do 5 MW określonych przez KOBIZE (styczeń 2011 r.), należy wyjaśnić, dlaczego akurat te, a nie inne wskaźniki zastosowano.

W konkluzji swych rozstrzygnięć organ II instancji stwierdził, że w części dotyczącej sposobu obliczenia opłaty odwołania Skarżących zasługiwały na uwzględnienie, gdyż doszło w tym zakresie do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez organ I instancji. Ponieważ zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, to, na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a., sprawa powinna zostać ponownie rozpoznana przez ten organ.

W równobrzmiących skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu od każdej z opisanych wyżej decyzji SKO – zarejestrowanych pierwotnie pod sygnaturami akt: IV SA/Po 117/14 (dot. decyzji nr [...] w sprawie opłaty za I półrocze 2010 r.) oraz IV SA/Po 118/14 (dot. decyzji nr [...] w sprawie opłaty za II półrocze 2010 r.) – G. Z. i K. Z., reprezentowani przez radcę prawnego L. G., wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji SKO w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Powołali się przy tym na zarzuty naruszenia: (1) art. 6 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienia na wykładni przepisów prawa nie znajdującej oparcia w tych przepisach; (2) art. 284 ust. 2 w zw. z art. 220 ust. 1 i 2 oraz art. 224 ust. 4 P.o.ś. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie szerszym niż wynikający z pozwolenia na wprowadzenie substancji do środowiska, tj. także za ewentualne wprowadzanie do środowiska substancji nie wymienionych w takim pozwoleniu; (3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżone decyzje Marszałka Województwa i umorzyć postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu Skarżący podtrzymali swe stanowisko, że ewentualne opłaty za korzystanie ze środowiska determinowane są zakresem pozwolenia emisyjnego. Podkreślili, że okoliczność, iż art. 224 ust. 4 P.o.ś., w przypadku istnienia standardów emisyjnych dla danej instalacji, procesu lub operacji, nakazuje odstąpić od ustalania warunków emisji dla pozostałych pyłów lub gazów, oznacza świadome zawężenie zakresu tego pozwolenia do standardowych pyłów lub gazów. Oznacza to tym samym, że także w zakresie opłat za korzystanie ze środowiska ustawodawca wprowadził dla osób fizycznych nie będących przedsiębiorcami obowiązek ponoszenia tych opłat co do standardowych gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza, jeżeli dana instalacja, proces lub operacja posiada ustalone standardy emisyjne. Zdaniem Skarżących, odwołanie się przez organ II instancji przy wykładni art. 284 ust. 2 P.o.ś. do art. 224 ust. 4 P.o.ś., w żaden sposób nie pozwala na zaakceptowanie wyniku wykładni art. 284 ust. 2 P.o.ś. przedstawionej przez SKO. Wykładnia taka jest sprzeczna z jednoznaczną treścią obu powoływanych przepisów, a organ II instancji nie wyjaśnił, w jakiż to sposób z okoliczności ograniczenia – w przypadku istnienia standardów emisyjnych – pozwolenia na korzystanie ze środowiska do tych standardów, wynikać ma obowiązek dla podmiotu wymienionego w art. 284 ust. 2 P.o.ś. ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska w zakresie, który nie wymaga pozwolenia na korzystanie z tego środowiska.

Odpowiadając na ww. skargi, SKO wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach.

Postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 117/14, tut. Sąd, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), połączył sprawy o sygnaturach akt IV SA/Po 117/14 oraz IV SA/Po 118/14 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt IV SA/Po 117/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Przedmiotem kontroli sądowej w tak zakreślonych granicach kognicji były w niniejszej sprawie decyzje SKO w przedmiocie opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat. Po zbadaniu tych decyzji oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego ich wydanie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji SKO – a także poprzedzających je decyzji Marszałka Województwa – stanowiły przepisy Prawa ochrony środowiska. Zgodnie z jedną z fundamentalnych zasad ogólnych tej ustawy, wysłowioną w jej art. 7, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego zanieczyszczenia (ust. 1), a kto może spowodować zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty zapobiegania temu zanieczyszczeniu (ust. 2). Realizacji ww. zasady ogólnej – zwanej potocznie zasadą "zanieczyszczający płaci" – służą w praktyce przede wszystkim instrumenty ekonomiczne (verba legis: "środki finansowo-prawne ochrony środowiska" – art. 272 P.o.ś.), takie zwłaszcza jak opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjne kary pieniężne za wprowadzanie zanieczyszczeń niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na korzystanie ze środowiska (por. K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 3 do art. 7). Należy podkreślić, że opłata za korzystanie ze środowiska wiąże się co do zasady z legalnym korzystaniem ze środowiska, tj. w szczególności z korzystaniem na podstawie i zgodnie z warunkami pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska. Administracyjną karę pieniężną ponosi zaś – obok opłaty – podmiot korzystający ze środowiska z przekroczeniem lub naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu lub innej decyzji (art. 276 ust. 2 P.o.ś.). Z kolei w razie korzystania ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, ponosi się tzw. opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska (art. 276 ust. 2 P.o.ś.).

W niniejszej sprawie jest poza sporem, że Skarżący posiadają pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z eksploatowanej w ich gospodarstwie rolno-ogrodniczym instalacji (kotłowni węglowej) – udzielone przez Starostę [...] (dalej: "Starosta") decyzją z [...] grudnia 2008 r., znak: [...].

Regułą jest, że podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 P.o.ś.). Jedynie osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami – który to status bezspornie przysługuje w niniejszej sprawie Skarżącym – ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie wymaga pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska oraz pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód w rozumieniu przepisów Prawa wodnego (art. 284 ust. 2 P.o.ś.).

Wyjątki od statuowanej w art. 220 ust. 1 P.o.ś. zasady, że wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów z instalacji wymaga pozwolenia, przewiduje ust. 2 tego artykułu, zgodnie z którym minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia, uwzględniając rodzaj i skalę działalności prowadzonej w instalacjach oraz rodzaje i ilości gazów lub pyłów wprowadzanych z instalacji do powietrza. W okresie, którego dotyczą zaskarżone decyzje (pierwsze oraz drugie półrocze 2010 r.) obowiązywało (począwszy od 01 stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2010 r.) rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. Nr 283, poz. 2840). W myśl § 1 ust. 1 tego rozporządzenia wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza nie wymaga pozwolenia w przypadku instalacji określonych w załączniku do rozporządzenia. Bezspornym jest (i nie podlegającym weryfikacji w niniejszym postępowaniu, z uwagi na związanie ostateczną decyzją Starosty: pozwoleniem emisyjnym z [...].12.2008 r.), że w świetle enumeratywnego wyliczenia zawartego w ww. załączniku – w którym wyszczególniono m.in. instalacje energetyczne opalane węglem kamiennym, ale tylko o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW (pkt 3 ppkt 1 załącznika) – a także pozostałych "dyspensujących" regulacji analizowanego rozporządzenia, przedmiotowa instalacja eksploatowana przez Skarżących (o łącznej mocy 7,8 MW) nie była objęta zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów.

Godzi się w tym miejscu podkreślić, że w świetle analizowanego rozporządzenia MŚ z dnia 22 grudnia 2004 r. (podobnie jak i obecnie obowiązującego rozporządzenia MŚ z dnia 2 lipca 2010 r.) ewentualne zwolnienie z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia mogło (i nadal może) dotyczyć wyłącznie określonej instalacji, a co za tym idzie: całości pochodzącej z niej emisji zanieczyszczeń – a nie jedynie wybranych (niektórych) substancji z tej instalacji emitowanych. Potwierdza to treść art. 180 pkt 1 P.o.ś., z którego jasno wynika, że to "eksploatacja instalacji" (rozumiana, zgodnie z definicją legalną z art. 3 pkt 3 P.o.ś., jako użytkowanie instalacji oraz utrzymywanie jej w sprawności) powodująca wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza – a nie samo wprowadzanie poszczególnych substancji do powietrza – wymaga, bądź nie, pozwolenia.

Interpretacji tej nie zmienia art. 224 ust. 4 P.o.ś., zgodnie z którym, jeżeli dla instalacji albo procesu technologicznego lub operacji technicznej, prowadzonych w instalacji, są ustalone standardy emisyjne, to w pozwoleniu na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza nie określa się dla tej instalacji, procesu lub operacji innych rodzajów gazów lub pyłów niż objęte standardami; w pozwoleniu wskazuje się na odstąpienie od określania warunków emisji dla pozostałych gazów lub pyłów. Przepis ten, w odniesieniu do ww. "innych rodzajów gazów lub pyłów niż objęte standardami", wprowadza jedynie wyjątek od przewidzianego w art. 188 ust. 2 pkt 2 P.o.ś. wymogu określania w pozwoleniu wielkości dopuszczalnej emisji. W żadnym razie nie prowadzi zaś do "wyjęcia’’ tych substancji z zakresu udzielonego pozwolenia. Zresztą już z literalnego brzmienia końcowego zastrzeżenia zamieszczonego w art. 224 ust. 4 P.o.ś. – w myśl którego "w pozwoleniu wskazuje się na odstąpienie od określania warunków emisji dla pozostałych gazów lub pyłów" – jasno wynika, że chodzi w tym przypadku wyłącznie o "odstąpienie od określenia warunków emisji", a nie odstąpienie od wymogu uzyskania zezwolenia dla emisji tych gazów lub pyłów. W kontekście obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska owo zastrzeżenie, obligatoryjnie zamieszczane w pozwoleniu, może być, notabene, interpretowane jako swoiste ostrzeżenie skierowane do adresata pozwolenia, że z eksploatacją danej instalacji wiąże się emisja innych jeszcze pyłów lub gazów, niż wymienione expressis verbis w treści decyzji, a co za tym idzie – także obowiązek uiszczania opłat z tym związanych. Wbrew twierdzeniom skargi, ww. nieokreślenie warunków emisji niektórych gazów i pyłów – mimo iż, zdaniem Sądu, nie zwalnia z obowiązku ponoszenia opłat za emisję tych substancji – ma ten praktyczny, korzystny dla adresata pozwolenia skutek, że uchyla ewentualne ryzyko nałożenia nań w związku z emisją ww. substancji administracyjnej kary pieniężnej (która może zostać nałożona wszak tylko w razie przekroczenia lub naruszenia "warunków określonych w pozwoleniu" – art. 276 ust. 2 P.o.ś.).

W świetle powyższych uwag należy uznać, że w przypadkach, o których mowa w art. 224 ust. 4 P.o.ś., także korzystanie ze środowiska w zakresie wprowadzania do powietrza gazów lub pyłów nie objętych ustalonymi dla danego rodzaju instalacji standardami emisyjnymi nie jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia, lecz jest objęte zakresem pozwolenia na eksploatację tej instalacji (verba legis: "wymaga pozwolenia" w rozumieniu art. 284 ust. 2 P.o.ś.). W konsekwencji objęte jest także przewidzianym w tym przepisie obowiązkiem ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska przez osobę fizyczną nie będącą przedsiębiorcą. Odmienna interpretacja tego ostatniego przepisu byłaby, jak to już wyżej wskazano, niezgodna z wykładnią językową odnośnych unormowań Prawa ochrony środowiska. Ponadto stałaby w sprzeczności z fundamentalną zasadą ogólną: "zanieczyszczający płaci", w świetle której niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przepisów, które – tak jak analizowany art. 284 ust. 2 P.o.ś. – przewidują określone zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat za korzystanie ze środowiska. W konsekwencji wypaczałaby też sens tych opłat, skoro – jak trafnie podkreśla się w doktrynie – opłaty i administracyjne kary pieniężne nakładane i wymierzane na podstawie przepisów P.o.ś. są instytucjami prawnymi, które mają właśnie służyć realizacji zasady "zanieczyszczający płaci" (por.: K. Popik-Chorąży, Kara pieniężna w prawie ochrony środowiska, Lublin 2009, s. 20; K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska..., uw. 3 do art. 7).

Mając wszystko to na uwadze Sąd podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, zgodnie z którym, skoro eksploatacja danego rodzaju instalacji wymaga uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, to w związku z tą eksploatacją Skarżący są zobowiązani do uiszczania opłat za korzystanie ze środowiska w zakresie wszystkich emitowanych przez tę instalację substancji, za wprowadzanie których do powietrza ponosi się opłaty, a nie tylko substancji, dla których w pozwoleniu emisyjnym została określona wielkość dopuszczalnej emisji.

Sąd podziela także stanowisko SKO co do zakresu i stopnia wadliwości odnośnych decyzji Marszałka Województwa w części dotyczącej ustalenia wysokości należnych opłat oraz co do wynikającej stąd konieczności zastosowania przez organ II instancji przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Uzupełniająco należy podnieść, że istotne wątpliwości co do prawidłowości i klarowności określenia przedmiotowej opłaty przez organ I instancji pogłębia spostrzeżenie, że kwota wymierzonej przez Marszałka Województwa opłaty ("należnego zobowiązania"), podana w sentencji i uzasadnieniu decyzji organu I instancji nr [...] (dot. okresu II półrocza 2010 r. –[...]zł), wbrew twierdzeniom tego organu, nie stanowi różnicy pomiędzy wskazanymi w uzasadnieniu decyzji: "prawidłową wysokością" opłaty należnej ([...] zł) a wysokością opłaty wynikającą z wykazu ([...] zł).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargi oddalił.