Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 760/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1, art. 33 § 1 i 2, art. 34 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 12 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) i art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie Starosty Ł. z [...] znak: [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

W dniu [...] Starosta Ł. wystawił wobec S. W. tytuł wykonawczy nr 2/2017 obejmujący zaległości z tytułu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych, który został przekazany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. celem dochodzenia objętych nim należności w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W oparciu o ten tytuł wykonawczy organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 23 marca 2018 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w [...] S.A. we W.. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 4 kwietnia 2018 r., natomiast zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 5 kwietnia 2018 r.

W dniu 9 kwietnia 2018 r. za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP S. W. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. pismo zatytułowane "skarga na tytuł wykonawczy", w którym podniósł, że tytuł wykonawczy o nr 2/2017, wystawiony przez Starostę Ł., został wydany w wyniku przestępstwa poprzez świadome zatajenie faktu, że podstawa prawna, czyli decyzje nie posiadały mocy prawnej, ponieważ w sprawie toczy się postępowanie administracyjne. Wskazał również, że niemożność obrony praw w postępowaniu administracyjnym powoduje, że decyzja administracyjna jest nieważna z mocy prawa.

Pismem z 8 maja 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wezwał S. W. do usunięcia braków podania z 9 kwietnia 2018 r. poprzez sprecyzowanie żądania, tj. czy stanowi zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., czy skargę na czynność egzekucyjną złożoną w trybie art. 54 u.p.e.a.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 21 maja 2018 r. S. W. złożył za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP pismo zatytułowane "Informacja uzupełnienie skarg na tyt. wykonawcze", w którym wskazał, że pismo z 9 kwietnia 2018 r., dotyczące tytułu wykonawczego nr 2/2017 należy kwalifikować jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, tj. zarzut, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Skarżący wskazał, że decyzje, na podstawie których wystawiony został przedmiotowy tytuł wykonawczy zostały wydane w wyniku urzędniczego przestępstwa polegającego na niedopuszczeniu go do udziału w sprawie, co oznacza, że z mocy prawa są nieważne, a obowiązki z nich wynikające nie istnieją.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Postanowieniem z dnia [...] wierzyciel działając na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a. stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu. Natomiast postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. uznał za niedopuszczalny zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] , a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] utrzymał to postanowienie w mocy.

Wyrokiem z 5 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 38/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił wydane w sprawie postanowienia: Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] znak: [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] znak: [...] w przedmiocie uznania za niedopuszczalny zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej oraz postanowienie Starosty Ł. z [...] znak: [...]. Sąd stwierdził, że wierzyciel nie wykazał podstaw prawnych do zastosowania art.34 § 1a u.p.e.a., nie wykazał bowiem, że wymagany obowiązek był/jest/będzie przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Wskazał także, że skoro podstawę zgłoszonego zarzutu stanowił art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a skarżący nieistnienie obowiązku i brak jego wymagalności wiązał z wadliwością decyzji, obowiązkiem wierzyciela było sprawdzenie, czy zarzuty skarżącego są zasadne m.in. poprzez sprawdzenie, czy obowiązek w dacie wszczęcia egzekucji istniał tj., czy przed wszczęciem egzekucji decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułu zostały skarżącemu doręczone i czy są ostateczne, czy obowiązek w tej dacie był wymagalny, a zatem czy egzekucja była dopuszczalna. Ponadto, organy egzekucyjne wydały postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu w sytuacji, gdy w obrocie prawnym nie było ostatecznego stanowiska wierzyciela, co stanowiło podstawę ich uchylenia.

Oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku związane były organy wydające orzeczenia w niniejszej sprawie i jest nimi także związany Sąd rozpatrujący niniejszą skargę, co wynika z art. 153 p.p.s.a.

W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 38/20 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. zwrócił się do Starosty Powiatu Ł., jako wierzyciela, o ponowne zajęcie stanowiska w przedmiocie złożonych zarzutów.

W ponownie prowadzonym postępowaniu postanowieniem z [...] znak: [...], wydanym na podstawie art. 33 § 1 i art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., Starosta Powiatu Ł. oddalił jako nieuzasadniony zarzut, zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez zobowiązanego S. W.. Organ wyjaśnił, że tytuł wykonawczy nr 2/2017 został wystawiony na podstawie dwóch decyzji Starosty Ł. z [...] znak: [...] oraz znak: [...] o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, doręczonych S. W., które stały się ostateczne i prawomocne w dniu 20 lipca 2017 r. Zobowiązany nie odwołał się od powyższych decyzji. Ponadto skarżący był pisemnie informowany o prawie zapoznania się z aktami sprawy. Starosta Powiatu Ł. stwierdził też, że nie toczą się obecnie żadne postępowania administracyjne dotyczące decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.

S. W. wniósł zażalenie na ww. postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela do Wojewody Ł. za pośrednictwem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ł., podnosząc, że decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego zostały wydane po wcześniej wydanych decyzjach Wojewody Ł., których nie otrzymał. Bez doręczenia wymienionych decyzji nie miał możliwości prawidłowego wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Pracy.

Pismem z 5 maja 2021 r. znak: ZRPS-II.8642.9.2021 Wojewoda Ł. przekazał zażalenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Ł., które postanowieniem z [...] znak: [...] przekazało sprawę zgodnie z właściwością miejscową Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie Starosty Powiatu Ł. z [...]

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że z tytułu wykonawczego nr 2/2017 wystawionego w dniu 16 sierpnia 2017 r. przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. działającego z upoważnienia Starosty Ł. wynika, że podstawą prawną obowiązku z niego wynikającego są dwie decyzje z [...] znak: [...] i znak: [...]. Decyzją [...] znak: [...] Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. działający z upoważnienia Starosty Ł. orzekł o uznaniu kwoty 316,80 zł wypłaconej S. W. za okres od 13 września 2011 r. do 23 września 2011 r. za nienależnie pobrane świadczenie oraz o obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Natomiast decyzją z [...] znak: [...] Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. działający z upoważnienia Starosty Ł. orzekł o obowiązku zwrotu przez S.W. kosztów szkolenia w wysokości 582,83 zł, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzje zostały doręczone S. W. w dniu 5 lipca 2017 r. W dniu 20 lipca 2017 r., tj. po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, decyzje stały się ostateczne, a w związku z ich niezaskarżeniem do sądu - prawomocne. W dniu 26 lipca 2017 r. Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. działający z upoważnienia Starosty Ł. wystosował do S. W. upomnienie nr UP 2/2017, wzywając do uregulowania należności: nienależnie pobranych świadczeń za 2011 rok w wysokości 582,83 zł i 316,80 zł, obciążając go kosztami upomnienia w wysokości 11,60 zł. Upomnienie zostało doręczone stronie w dniu 28 lipca 2017 r. W ocenie Kolegium zatem istniały podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego z 16 sierpnia 2017 r. nr 2/2017. Tym samym podniesiony przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku, wynikający z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., nie zasługuje na uwzględnienie.

Jednocześnie organ wskazał, że zakres niniejszego postępowania nie obejmuje kwestii prawidłowości doręczenia decyzji Wojewody Ł. poprzedzającej wydanie decyzji stanowiących podstawę prawną obowiązku wynikającą z tytułu wykonawczego z [...] nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie S. W. podniósł, że został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu, ponieważ Kolegium nie rozpoznało sprawy prawidłowości doręczenia decyzji Wojewody Ł., której brak uniemożliwił stronie prawidłowe odwołanie od decyzji Starosty Ł.. W ocenie skarżącego ograniczenie prawa strony w wypowiadaniu się jest wystarczającą podstawą do uznania postępowania za nieważne. Skarżący podniósł, że przy okazji rozwiązywania podobnego problemu z epuapem w późniejszym czasie operator potwierdził jego nieprawidłowe działanie i usunął nieprawidłowość. Istnieje zatem uzasadnione podejrzenie, że nieprawidłowość została wprowadzona celowo, aby stworzyć urzędom podstawy do powoływania się na tzw. fikcję doręczenia jak w przypadku ww. decyzji Wojewody Ł.. Zdaniem skarżącego z tego powodu decyzja mogła zostać uzyskana za pomocą przestępstwa. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Oznacza to, że sądy administracyjne kontrolują zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., kontrola działalności administracji publicznej przez sady administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zakres kontroli sprawowanej przez sąd wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W rozpoznawanej sprawie kontroli sądowej zostało poddane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Ł. z [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, które oddaliło jako nieuzasadniony zarzut zgłoszony przez zobowiązanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Starosty Ł. z [...] odpowiadają prawu.

Na wstępie należy zauważyć, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070, z późn. zm.). Stosownie do art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.

Przystępując do merytorycznej analizy sprawy wskazać przyjdzie, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. - wnosi się do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka

egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Należy zaznaczyć, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.

Zgodnie z art. 34 § 2 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Ponadto, jak stanowi art. 35 § 1 u.p.e.a., zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., powołując się na nieistnienie obowiązku wynikającego z decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z [...] nr 2/2017. Podnosił, że nie doręczono mu decyzji organu odwoławczego poprzedzających ich wydanie, co stanowi o wadliwość decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z uwagi na niedopuszczenie go do udziału w sprawie i oznaczało nieistnienie obowiązków wynikających z tych decyzji.

W związku z wniesionym zarzutem organ egzekucyjny zwrócił się zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. do wierzyciela o zajęcie stanowiska. Zarzuty zawarte w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 dotyczą bowiem informacji, których dysponentem jest wierzyciel. To wierzyciel wie, czy obowiązek wygasł, czy nie istnieje z innych przyczyn, czy został prawidłowo określony, albo czy jest on wymagalny. Dlatego ustawodawca postanowił, iż to wierzyciel a nie organ egzekucyjny zajmuje stanowisko w przedmiocie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz, że stanowisko to jest wiążące dla organu egzekucyjnego ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lipca 2019 r. sygn. II FSK 2453/17 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Oceniając zgodność z prawem stanowiska wierzyciela wyjaśnić należy, że pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Wykonalność decyzji ostatecznych oznacza możliwość zrealizowania uprawnienia przyznanego stronie w tej decyzji lub powinność wykonania obowiązku nałożonego decyzją przez stosowne organy w drodze przymusu, jakim w ramach władztwa administracyjnego one dysponują, czyli na drodze postępowania egzekucyjnego. Celem postępowania egzekucyjnego jest wykonanie obowiązku określonego już, zmaterializowanego w ostatecznej decyzji, który nie został wykonany, co z kolei skutkuje tym, że do czasu jego pełnego wykonania organ egzekucyjny może prowadzić postępowanie celem zaspokojenia wierzyciela, chyba że przepis prawa stanowi inaczej. Jeżeli czas obowiązywania decyzji nie został określony czy to przez ustawodawcę czy przez organ w decyzji, to może być ona wykonana w każdym czasie, a tym samym w każdym też czasie poddana jest wszelkim rygorom wynikającym z niej, w tym przymusowi w celu jej wykonania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 6 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1371/18, 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 794/18, 23 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1908/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 947/18 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyjaśnienie przez wierzyciela na etapie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, czy istnieje obowiązek będący podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w żadnym razie nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, stanowiącą postawę wystawienia tytułu wykonawczego, a do tego w istocie zmierza skarżący, który zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego z decyzji Starosty Ł. z [...] o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, wywodzi z tego, że nie zostały mu, jak twierdzi, doręczone decyzje Wojewody Ł. uchylające wcześniejsze decyzje tego organu. Zarzuty takie mogły być jednak podnoszone w odwołaniach od tych decyzji, których jednak skarżący nie złożył.

Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy wierzyciel, zajmując ponowne stanowisko w przedmiocie złożonych zarzutów uwzględnił na podstawie art. 153 p.p.s.a. przedstawioną w powyżej wskazywanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2020 r. sygn.. III SA/Łd 38/20 ocenę prawną sprawy i wskazania co do dalszego postępowania. Rozpoznał bowiem merytorycznie zgłoszony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku i zgodnie z zasadą dwuinstancyjności przekazał zażalenie na wydane w tym przedmiocie postanowienie do organu odwoławczego, który następnie ponownie rozpatrzył tę sprawę.

W rozpoznawanej sprawie w następstwie zgłoszenia przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku zadaniem wierzyciela było sprawdzenie, czy obowiązek wynikający z decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w dacie wszczęcia egzekucji istniał, tj. czy przed wszczęciem egzekucji decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego zostały skarżącemu doręczone i czy są ostateczne, oraz czy obowiązek w tej dacie był wymagalny, a zatem czy egzekucja była dopuszczalna.

W zaskarżonym rozstrzygnięciu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. trafnie zauważyło, że podstawą prawną obowiązku wynikającego z wystawionego wobec skarżącego tytułu wykonawczego są dwie decyzje z [...]: znak: [...] i znak: [...]. Decyzją znak: [...] z [...] Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. działający z upoważnienia Starosty Ł. orzekł o uznaniu kwoty 316,80 zł wypłaconej S. W. za okres od 13 września 2011 r. do 23 września 2011 r. za nienależnie pobrane świadczenie oraz o obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Z kolei decyzją znak: [...] z [...] Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. działający z upoważnienia Starosty Ł. orzekł o obowiązku zwrotu przez S. W. kosztów szkolenia w wysokości 582,83 zł, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Powyższe decyzje zostały doręczone S. W. w dniu 5 lipca 2017 r. Urzędowe poświadczenie doręczenia decyzji zostało załączone do akt administracyjnych, a faktu tego skarżący nie kwestionuje. Ponieważ w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Starosty Ł. S. W. nie złożył od nich odwołania, w dniu 20 lipca 2017 r. decyzje stały się ostateczne i podlegały wykonaniu, a więc mogły stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego .

W dniu 26 lipca 2017 r. Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. działający z upoważnienia Starosty Ł. wystosował też do S. W. upomnienie nr UP 2/2017, wzywając na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. do uregulowania należności: nienależnie pobranych świadczeń za 2011 rok w wysokości 582,83 zł i 316,80 zł. plus koszty upomnienia 11,60 zł. Upomnienie zostało doręczone stronie w dniu 28 lipca 2017 r., co potwierdza znajdujący się w aktach dowód doręczenia upomnienia i dopiero w dniu 16 sierpnia 2017 r., a więc po upływie 7 dni od doręczenia upomnienia wystawiono tytuł wykonawczy.

Biorąc pod uwagę powyższe, należało uznać, że SKO w S. prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie Starosty Powiatu Ł. wydane w sprawie stanowiska wierzyciela stwierdzając, że decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego zostały doręczone zobowiązanemu i są ostateczne. Niewątpliwie S. W. jest zobowiązany do zapłaty należności wynikających z tych decyzji, a więc jego obowiązek istnieje. Brak zaś uiszczenia tych należności w wymaganym terminie spowodował, że zaistniały podstawy do wystosowania do zobowiązanego upomnienia w trybie art. 15 u.p.e.a., a następnie wystawienia w dniu [...] tytułu wykonawczego nr [...] i dochodzenia należności w drodze postępowania egzekucyjnego. Zaznaczyć przy tym należy, że decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z 16 sierpnia 2017 r. wydane zostały na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2021 r. poz. 1100). Decyzje te nakładały na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji. Zgodnie bowiem z art. 76 ust. 6 tej ustawy kwoty nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z powyższego wynika, że niewątpliwie obowiązek stanowiący podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w dacie wszczęcia egzekucji istniał i był wymagalny, a zatem egzekucja była dopuszczalna. Ustalenia organu orzekającego w tym zakresie są prawidłowe. Z tego względu należało zgodzić się że stanowiskiem wierzyciela, że zarzut nieistnienia obowiązku podnoszony przez zobowiązanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jest niezasadny i należało go oddalić.

Wbrew zarzutom skargi w postępowaniu w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym wierzyciel nie był zobowiązany do oceny kwestii doręczenia decyzji innych niż te stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu tym wierzyciel kontroluje tylko, czy zobowiązanemu doręczone zostały decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i czy są one ostateczne, bowiem kwestia ta jest istotna dla stwierdzenia, czy obowiązek w dacie wszczęcia egzekucji istniał. Ponadto wierzyciel bada, czy obowiązek w tej dacie był wymagalny. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może natomiast prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

a.l.