Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 56/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), Sędzia NSA Henryk Ożóg, Protokolant: asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku oraz odmowie uznania za osobę bezrobotną oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], uchylającą decyzję ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] (orzekającą o uznaniu E. S. z dniem [...] stycznia 2013 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 16 stycznia 2013 r. do dnia 15 stycznia 2014 r.) i odmawiającą uznania za osobę bezrobotną z dniem 8 stycznia 2013 r.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta W. orzekł o uznaniu E. S. z dniem 8 stycznia 2013 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 16 stycznia 2013 r. do dnia 15 stycznia 2014 r. w kwocie 120 % podstawowej wysokości zasiłku. Decyzja ta stała się ostateczna.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta W. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie w sprawie uznania strony za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku, w związku z ujawnieniem nowych okoliczności faktycznych, potwierdzonych informacją z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, z której wynika, że w okresie od dnia 1 sierpnia 1994 r. do dnia 3 lutego 2014 r. strona miała zarejestrowaną działalność gospodarczą.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta W. orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] i odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem 8 stycznia 2013 r.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 546/14 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że zgodnie z wpisami do CEIDG skarżący zgłosił rozpoczęcie działalności gospodarczej w dniu 1 sierpnia 1994 r. i zgłosił zaprzestanie działalności gospodarczej także w dniu 1 sierpnia 1994 r. Wykreślenie wpisu z rejestru nastąpiło w dniu 4 lutego 2014 r. Z powyższych zapisów wynika, że faktycznie skarżący nigdy nie prowadził działalności gospodarczej, a organy nie rozważyły i nie odniosły się do tej kwestii. Konieczne jest ustalenie rzeczywistej treści wpisu w zakresie dnia podjęcia działalności gospodarczej i nie wystarczy samo ustalenie, że osoba bezrobotna posiadała wpis do CEIDG. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien ocenić, czy tej treści wpis daje podstawę do zmiany w trybie wznowieniowym decyzji ostatecznej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta W. orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] i odmowie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 8 stycznia 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona przez okres ponad 19 lat posiadała wpis w ewidencji działalności gospodarczej, ponieważ w dniu 11 lipca 1994 r. zarejestrowała pozarolniczą działalność gospodarczą, wskazując jako dzień rozpoczęcia działalności dzień 1 sierpnia 1994 r. W dniu 4 lutego 2014 r. strona złożyła wniosek o wykreślenie wpisu z CEIDG, wskazując jako dzień zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej 1 sierpnia 1994 r. W dniu rejestracji w PUP, tj. w dniu 8 stycznia 2013 r. interesant w pkt 10 oświadczenia rejestrowanego wskazał, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Tego samego dnia interesant otrzymał również pouczenie dla osoby bezrobotnej, w którym enumeratywnie wymienione są przesłanki uniemożliwiające nabycie statusu osoby bezrobotnej.

Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. W dniu rejestracji w PUP strona posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a wskazana w ewidencji data rozpoczęcia działalności gospodarczej minęła i działalność nie została zawieszona. Tym samym w dniu rejestracji, tj. w dniu 8 stycznia 2013 r. strona nie spełniała definicji osoby bezrobotnej, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie tej decyzji, wskazując że w Powiatowym Urzędzie Pracy był już uprzednio zarejestrowany w latach 1991 – 1995 i wówczas złożył wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej z myślą o jej założeniu z dniem 1 sierpnia 1994 r. Otrzymał wtedy informację w PUP, że sam wpis do ewidencji nie powoduje utraty statusu osoby bezrobotnej. Ponownie zarejestrowany był w PUP w latach 1998 – 2009 i nigdy nie otrzymał pisma informującego o jakichkolwiek zmianach przepisów. Zdaniem strony, PUP był zobowiązany powiadomić go o obowiązku złożenia wniosku o wykreślenie wpisu z CEIDG. Strona wyjaśniła, że w momencie rejestracji była przekonana, że nie figuruje w CEIDG z uwagi na upływ czasu. Odwołujący oświadczył, że nigdy działalności gospodarczej nie rozpoczął, czego dowodzą zaświadczenia z ZUS – u i Urzędu Skarbowego. Po okresie pracy w latach 2009 – 2012, w dniu rejestracji, tj. w dniu 8 stycznia 2013 r. PUP nie poinformował oraz nie zażądał zaświadczenia potwierdzającego wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej. Dopiero po roku w dniu 4 lutego 2014 r. zażądano zaświadczenia, co świadczy o nękaniu bezrobotnego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda D. wyjaśnił, że zainteresowany nie spełniał wymogów do uznania go za osobę bezrobotną w dniu rejestracji, tj. w dniu 8 stycznia 2013 r., ponieważ status wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pozostawał aktywny do 3 lutego 2014 r. Zainteresowany zarejestrował działalność gospodarczą w dniu 11 lipca 1994 r. i wskazał dzień 1 sierpnia 1994 r. jako dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej. W dniu rejestracji zainteresowany, pomimo prawidłowego pouczenia, złożył nieprawdziwe oświadczenie, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Wojewoda D. zaznaczył, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w przedmiocie rzeczywistej treści wpisu w zakresie dnia podjęcia działalności gospodarczej. Jako dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej wskazano dzień 1 sierpnia 1994 r. i taka treść wpisu obowiązywała w dniu wydania decyzji ostatecznej. Zainteresowany wnioskiem z dnia 4 lutego 2014 r. zwrócił się o wykreślenie wpisu, wskazując że zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej w dniu 1 sierpnia 1994 r. Wniosek o wykreślenie z ewidencji został złożony dopiero po 19 latach od wskazanej daty zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. W dniu rejestracji zainteresowany posiadał wpis do ewidencji i nie złożył wniosku o zawieszenie wykonywania tej działalności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając że Powiatowy Urząd Pracy nie honoruje wyroku WSA i ponownie wznowił postępowanie administracyjne. Skarżący wyjaśnił, że nigdy nie rozpoczął prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ zamierzał rozpocząć działalność gospodarczą w dniu 1 sierpnia 1994 r. i ten sam dzień podał jako dzień zakończenia działalności gospodarczej. Ponadto w Urzędzie Statystycznym złożył oświadczenie, potwierdzające, że nigdy nie rozpoczął prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego też skarżący był przekonany, że został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej.

Skarżący wyjaśnił, że powodem nierozpoczęcia działalności gospodarczej była choroba kręgosłupa i pobieranie renty drugiej grupy w latach 1995 – 1998. Skarżący zwrócił uwagę, że przy rejestracji w PUP w roku 1998 został pozbawiony przysługującego mu zasiłku przez okres 1 roku.

Według skarżącego, Urząd Pracy nie dopełnił obowiązku i nie poinformował go o zmianie przepisów w zakresie statusu bezrobotnego. PUP zobowiązany był powiadomić skarżącego o złożeniu wniosku o wykreślenie wpisu z CEIDG. Skarżący wskazuje, że w dniu 8 stycznia 2013 r. był przekonany, że wpis w rejestrze nie figuruje z uwagi na oświadczenie złożone w Urzędzie Statystycznym. Urząd Pracy nie zażądał zaświadczenia, potwierdzającego wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Taka taktyka działania Urzędu Pracy jest wysoce niepraworządna.

Skarżący podał, że obecnie jest w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, a jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku pozostaje na utrzymaniu żony.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór pomiędzy stronami dotyczy prawidłowości decyzji, uchylającej w trybie wznowienia postępowania ostateczną decyzję (orzekającą o uznaniu skarżącego z dniem 8 stycznia 2013 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 16 stycznia 2013 r. do dnia 15 stycznia 2014 r.) i odmawiającą uznania skarżącego za osobę z dniem 8 stycznia 2013 r.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Taką nową okolicznością faktyczną w rozpatrywanej sprawie było posiadanie przez skarżącego wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, o której to okoliczności organ pierwszej instancji uzyskał informację w lutym 2014 r., a więc po wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 lutego 2011 r., bezrobotnym jest osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:

- zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo

- nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.

Zmiana ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązująca od 1 lutego 2011 r., była wynikiem dostosowania tej ustawy do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j.:Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447), które to dostosowanie nastąpiło na mocy ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1725). W powyższym brzmieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) jednoznacznie wskazuje, że negatywną przesłanką do uzyskania statusu bezrobotnego jest nie tylko faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej, ale już samo złożenie wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

Z chwilą wpisania przedsiębiorcy do ewidencji działalności gospodarczej wynika bowiem domniemanie prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo w Ewidencji Działalności Gospodarczej. W myśl art. 14 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wpisowi do ewidencji podlega przedsiębiorca będący osobą fizyczną.

Analiza art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prowadzi do wniosku, że celem tego przepisu jest wyłączenie z grona osób bezrobotnych osób prowadzących działalność gospodarczą, przy czym za takie osoby należy już uważać osoby, które złożyły wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Jednakże status bezrobotnego może uzyskać osoba, która wprawdzie złożyła wniosek o wpis do ewidencji, ale nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Obowiązuje wówczas domniemanie prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej dopiero od daty, podanej we wniosku jako dzień podjęcia działalności gospodarczej. Z takiego wpisu wynika domniemanie, że do dnia określonego we wniosku jako dzień podjęcia działalności gospodarczej osoba wpisana nie podjęła działalności gospodarczej i nie jest przedsiębiorcą (wyrok NSA z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 2298/11, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1699/13).

Nie jest sporne w rozpatrywanej sprawie, że skarżący w dniu 11 lipca 1994 r. zarejestrował pozarolniczą działalność gospodarczą, wskazując jako dzień rozpoczęcia działalności dzień 1 sierpnia 1994 r. W dniu 4 lutego 2014 r. strona złożyła wniosek o wykreślenie wpisu z CEIDG, wskazując jako dzień zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej 1 sierpnia 1994 r. Tak więc strona przez okres ponad 19 lat była wpisana do ewidencji działalności gospodarczej zgodnie ze złożonym wnioskiem. Organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, że skarżący w dniu rejestracji w PUP, tj. w dniu 8 stycznia 2013 r. nie spełniał definicji osoby bezrobotnej, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ponieważ posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a wskazana w ewidencji data rozpoczęcia działalności gospodarczej upłynęła przed dniem rejestracji i działalność gospodarcza nie została zawieszona.

Zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zawartym w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 546/14 organy orzekające w sprawie ustaliły rzeczywistą treść wpisu w CEIDG w zakresie dnia podjęcia działalności gospodarczej i oceniły, czy tej treści wpis daje podstawę do zmiany w trybie wznowieniowym decyzji ostatecznej. Słusznie organy zauważyły, że skarżący w dniu rejestracji w PUP, tj. w dniu 8 stycznia 2013 r. wpisany był do CEIDG na podstawie wniosku złożonego w dniu 11 lipca 1994 r. Wprawdzie z wpisu do ewidencji wynika, że skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej i zaprzestał prowadzenia działalności w tym samym dniu, tj. w dniu 1 sierpnia 1994 r., jednakże taka data zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej została wskazana przez skarżącego w chwili wyrejestrowania działalności gospodarczej z CEIDG, tj. w dniu 4 lutego 2014 r., a więc po upływie ponad roku od daty wydania decyzji o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przyznaniu mu prawa do zasiłku. Takie działanie skarżącego w dniu 4 lutego 2014 r. nie może sanować uzyskania w dniu 10 stycznia 2013 r. statusu osoby bezrobotnej niezgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organy słusznie uznały, że istnieje przesłanka do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r.

Nieuzasadniony jest więc zarzut skarżącego, że organy orzekające w sprawie nie wykonały zaleceń WSA zawartych w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 546/14.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje złożone przez skarżącego w Urzędzie Statystycznym w dniu 7 lutego 2001 r. oświadczenie, informujące, że nie rozpoczął prowadzenia działalności gospodarczej. Jak wynika z pisma Urzędu Statystycznego z dnia 4 stycznia 2016 r. informacja ta nie stanowiła podstawy wykreślenia skarżącego z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej REGON. Tym bardziej informacja ta nie mogła stanowić podstawy wykreślenia skarżącego z CEIDG.

Nieuzasadnione są również zarzuty skarżącego, że to PUP powinien ustalić, czy skarżący wpisany jest do CEIDG i powiadomić skarżącego o obowiązku złożenia wniosku o wykreślenie wpisu z CEIDG. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447) wpis do CEIDG jest dokonywany na wniosek, chyba że przepis szczególny przewiduje wpis z urzędu. Wpisem do CEIDG jest również wykreślenie albo zmiana wpisu. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie wpisu w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Wbrew twierdzeniom skarżącego do obowiązków PUP nie należy ustalanie, czy osoba rejestrująca się jest wpisana do CEIDG.

Należy zauważyć, że skarżący w dniu rejestracji w PUP, tj. w dniu 8 stycznia 2013 r. w pkt 10 oświadczenia rejestrowanego zaznaczył, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Organ nie miał podstaw do poinformowania skarżącego o obowiązku wykreślenia wpisu z CEIDG przed rejestracją w PUP. Ponadto tego samego dnia skarżący otrzymał również pouczenie dla osoby bezrobotnej, w którym własnoręcznym podpisem potwierdził, że został pouczony o obowiązku m. in. zawiadomienia w ciągu 7 dni urzędu pracy o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, jej rozpoczęciu, podjęciu zawieszonej działalności gospodarczej. Tak więc to skarżący zobowiązany był do sprawdzenia istnienia wpisu w CEIDG i poinformowania o tym PUP.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.