Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2427/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.),odmówiło [...] Spółce z o.o. w [...] przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.

Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezydent [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 80 z 2000r, poz. 903 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41 z 2002r, poz. 361 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku [...] Sp. z o.o. w [...], odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego, że lokal nr [...] usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z częścią usługową, handlową oraz hotelową zlokalizowanym na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], jest lokalem samodzielnym w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali.

Powyższe postanowienie zostało wysłane -celem doręczenia- do pełnomocnika [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] – P. M. i na jego adres. Osoba ta w imieniu [...] wystąpiła o wydanie zaświadczenia o samodzielności ww. lokalu.

W dniu 31 maja 2012 r. do Urzędu [...] wpłynęło zażalenie [...] Sp. z o. o. w [...] na ww. postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu wniosku [...] podniósł, że wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że lokal nr [...] jest lokalem samodzielnym, został złożony w imieniu Spółki przez pełnomocnika P. M., prowadzącego działalność gospodarczą [...] przy ul. [...] lok. [...] w [...]. Wskazał też, że P. M. został upoważniony przez wnioskodawcę do przygotowania i złożenia wszystkich wniosków o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali, położonych w budynku przy ul. [...] w [...]. Po złożeniu tych wniosków pełnomocnik nie kontaktował się już ze Spółką. Pod koniec marca 2012 r. [...] podjął kroki w celu ustalenia losów wskazanych wniosków. Ponowiono próby w drugiej połowie kwietnia 2012 r. W dniu 7 maja 2012 r. Spółce udało się skontaktować z P. M., jednakże nie podał on żadnych wiarygodnych informacji na temat wniosku o wydanie zaświadczenia w niniejszej sprawie. Kolejne próby kontaktu z pełnomocnikiem okazały się również bezskuteczne. W konsekwencji, w dniu 16 maja 2012 r. [...] cofnął pełnomocnictwo udzielone ww. osobie, o czym poinformował organ I instancji. Jednocześnie zwrócił się do organu o informacje w przedmiocie złożonych wniosków (w tym dotyczącego niniejszej sprawy). 23 maja 2012 r. [...] dowiedział się od organu I instancji o wydaniu w sprawie w dniu [...] kwietnia 2012 r. postanowienia odnoszącego się do ww. lokalu nr [...]. Orzeczenie to zostało wysłane na adres pełnomocnika i nie zostało przez niego odebrane, natomiast organ uznał, że wskazana przesyłka została skutecznie pełnomocnikowi doręczona. [...] wskazał w konsekwencji na to, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia było przez niego niezawinione, albowiem spowodowane było brakiem kontaktu z pełnomocnikiem Instytutu i jego wadliwym działaniem.

Po rozpoznaniu ww. wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 59 § k.p.a. orzekło o odmowie przywrócenia termin do złożenia zażalenia.

W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium wskazało, że postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2012 r. o odmowie wydania zaświadczenia, zostało uznane za doręczone P. M. - pełnomocnikowi wnioskodawcy. W dniu 17 maja 2012 r. [...] poinformował organ I instancji, ze unieważnia pełnomocnictwo udzielone ww. osobie, a w dniu 23 maja 2012 r. odebrał postanowienie z [...] kwietnia 2012 r. Natomiast w dniu 31 maja 2012 r. [...] złożył w organie I instancji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie wraz z zażaleniem na to postanowienie. Dalej, Kolegium przytoczyło przepis art. 58 § 1, 2 i 3 k.p.a. Stwierdziło następnie, że w niniejszej sprawie Spółka w dniu 23 maja 2012 r. poznała treść postanowienia z [...] kwietnia 2012 r., zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia wraz z zażaleniem upływał w dniu 30 maja 2012 r. Wniosek strony został złożony w organie I instancji w dniu 31 maja 2012 r., a więc po upływie siedmiodniowego terminu, który jest nieprzywracalny (i o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a.).

Kolegium wskazało, że [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] nie uprawdopodobnił braku winy, nadto nie dochował terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, nie spełnił tym samym dwóch przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a tylko łączne ich spełnienie pozwala organowi odwoławczemu na przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie z [...] sierpnia 2012 r., strona skarżąca - [...] Sp. z o.o. w [...] zarzuciła naruszenie:

art. 58 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż Spółka nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do złożenia zażalenia nastąpiło bez jej winy, mimo że z prośby Spółki o przywrócenie terminu jednoznacznie wynika, iż uchybienie terminu nastąpiło wyłącznie z winy pełnomocnika Spółki – P. M. i stopień jego zawinienia w zakresie zadań, do których został powołany ekskulpuje Spółkę od uchybienia terminowi do złożenia zażalenia;

art. 58 § 2 zd. 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż Spółka uchybiła terminowi do złożenia prośby o przywrócenie terminu, w sytuacji gdy Spółka w dniu 23 maja 2012 r. otrzymała informację o wydaniu postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. (nr [...]), co stanowiło ustanie przyczyny uchybienia terminu, zaś prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie złożyła w dniu 30 maja 2012 r., a nie 31 maja 2012 r. jak stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - zatem siedmiodniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu, określony w art. 58 § 2 zd. 1 k.p.a. został przez Spółkę zachowany.

W konsekwencji skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie wymaga zaznaczenia, iż przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2012 r. (o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali) oraz o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na ww. orzeczenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. uznało, że kwestionowane postanowienie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 8 maja 2012 r., a skarżąca Spółka wnosząc w dniu 31 maja 2012 r. (osobiście w siedzibie urzędu) zażalenie na postanowienie organu I instancji, uchybiła terminowi do wniesienia tego środka zaskarżenia. Nadto, Kolegium uznało, że prośba o przywrócenie uchybionego terminu jako wniesiona w dniu 31 maja 2012 r., musiała być uznana za spóźnioną w kontekście art. 58 § 2 zd. 1 k.p.a. Kolegium wskazało jednocześnie, że o postanowieniu organu I instancji skarżąca dowiedziała się w dniu 23 maja 2012 r. Przyjęło więc, że w tej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie mógł być zatem wniesiony do dnia 30 maja 2012 r.

Zdaniem Sądu, tak przedstawiona przez Kolegium ocena nie zasługuje na akceptację ponieważ ocena ta jest wynikiem pobieżnej analizy sprawy.

W orzecznictwie przyjmuje się, że o uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi (wyrok NSA z dnia 30 września 1998r., I SA 1495/97, LEX nr 45704, wyrok WSA z dnia 21 marca 2007r., I SA/Wa 18/07, LEX nr 325307).

Rozwijając powyższe dostrzec trzeba, iż stosownie do treści art. 58 § 2 zdanie 1 Kodeksu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie wnosząc o przywrócenie uchybionego terminu skarżąca Spółka wskazała, iż przyczyna uchybienia ustała w dniu 23 maja 2012 r., tj. wówczas gdy uzyskała od organu informację o wydaniu postanowienia przez Prezydenta [...]. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu Spółka zawarła w piśmie złożonym w dniu 30 maja 2012 r. Podkreślić zatem należy, że instytucja przywrócenia terminu znajduje zastosowanie jedynie w przypadkach uchybienia terminu. Jeżeli rozstrzygnięcie nie zostało jednak prawidłowo doręczone, to nie rozpoczął biegu termin do zaskarżenia (termin liczy się od dnia doręczenia), w konsekwencji nie ma podstaw do jego przywracania.

Wobec powyższego obowiązkiem organu II instancji w pierwszej kolejności było dokonanie oceny prawidłowości doręczenia postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Kwestia ta nie została prawidłowo zbadana, a zatem nie można było jednoznacznie ustalić, czy w ogóle doszło do uchybienia terminu do złożenia zażalenia. Z akt sprawy wynika, że wniosek o wydanie zaświadczenia został podpisany przez pełnomocnika skarżącej P. M. We wniosku pełnomocnik podał adres strony ([...], ul. [...]). Do wniosku dołączono upoważnienie udzielone P. M., bez wskazania adresu pełnomocnika. Natomiast przesyłkę zawierającą ww. postanowienie wysłano na adres pełnomocnika, to jest ul. [...] w [...].

W związku z powyższym - pomimo prawidłowego skierowania przesyłki do ustanowionego w sprawie pełnomocnika (art. 40 § 2 kpa) - nie ustalono adresu do korespondencji. Z akt sprawy nie wynika, aby adresem tym był adres pełnomocnika pod którym prowadzi on działalność gospodarczą (ul. [...] w [...]). W zgromadzonej dokumentacji brak jest koperty, w której wniosek o wydanie zaświadczenia został złożony, na której ewentualnie mógł być wskazany adres biura pełnomocnika. Na wniosku nie umieszczono również adnotacji, że złożono go osobiście. Organ nie dołączył potwierdzenia, że przesyłkę zarejestrowano w bazie Biura Podawczego Urzędu Dzielnicy [...] jako złożoną osobiście, jak podnosił w odpowiedzi na skargę.

W braku powyższych dokumentów prawidłowe doręczenie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2012 r. winno być skierowane do pełnomocnika, ale na adres wskazany we wniosku, to jest na ul. [...] w [...].

Przedstawione okoliczności - choć kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy - nie zostały wyjaśnione. W konsekwencji, jako przedwczesne należało ocenić stanowisko organu, że ww. postanowienie zostało skutecznie doręczone w trybie art. 44 kpa, na prawidłowy adres. Jedną z przesłanek skuteczności doręczenia przesyłki w trybie art. 44 kpa jest bowiem wysłanie jej na prawidłowy adres.

Ustalenie, że przesyłka nie została wysłana na odpowiedni adres, będzie oznaczało, że postanowienie nie weszło do obrotu prawnego (skarżąca jest jedyną stroną postępowania). W takiej sytuacji organ doręczy przesyłkę na prawidłowy adres i umorzy postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Dopiero od daty doręczenia postanowienia stronie będzie przysługiwało zażalenie. Dodać w tym miejscu trzeba, że odbiór przez skarżącą w dniu 23 maja 2012r. postanowień nie daje podstaw do przyjęcia, że zostały on doręczone w sposób przewidziany przepisami kpa.

W przypadku dokonania ustaleń potwierdzających, że postanowienie zostało wysłane na właściwy adres, należy mieć na uwadze, że przyczyna uchybienia terminu w niniejszej sprawie ustała — jak wskazano wyżej - w dniu 23 maja 2012 r., gdyż w tej dacie skarżąca uzyskała informację o wydaniu postanowienia organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że wniosek o przywrócenie terminu opatrzony jest datą 30 maja 2012 r. Organ stwierdził jednak, że wniosek został złożony w dniu 31 maja 2012 r., choć w aktach nie ma dowodów potwierdzających to stanowisko (brak opakowania, czy koperty, w którym wniosek wraz z zażaleniem nadano). Na wniosku przyklejono kod kreskowy z datą 31 maja 2012 r., na podstawie którego nie sposób ustalić, że jest to data wpływu przesyłki. W odpowiedzi na skargę organ powołał się tylko na bliżej nieokreślone pismo i rozmowy telefoniczne oraz rejestrację pisma w bazie Biura Podawczego Urzędu Dzielnicy [...] w dniu 31 maja 2012r.

W przypadku ustalenia, że postanowienie doręczono na prawidłowy adres, rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie jednoznacznie wyjaśnienie, czy został zachowany termin, o którym mowa w art. 59 § 2 kpa. Organ winien mieć przy tym na uwadze, że wszelkie wątpliwości wynikające z braku możliwości wyjaśnienia tej kwestii winny być rozstrzygane na korzyć strony.

W świetle przedstawionej argumentacji przedwczesna była ocena, czy skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Na marginesie zatem tylko wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż od strony zależy wybór pełnomocnika, co powoduje, że to strona ponosi konsekwencje za skutki jego działań bądź zaniechań (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia FZ 111/08, LEX 480261).

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem wskazań Sądu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ppsa orzekł jak w sentencji.

O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 ww. ustawy