Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 164/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 (1)
journal: Dz.U. 2019 poz 1040
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.
article: par. 6 ust.  par. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2020 r. sprawy ze skargi D.O. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ II instancji) decyzją z [...]r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z .2020r. poz. 256 z późno zm., dalej: K.p.a.), art. 2351 ustawy Kodeks pracy z 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. z 2019 roku poz. 1040 z późno zm. dalej: Kp) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, dalej: rozporządzenie) po rozpatrzeniu odwołania D. O. (strona, skarżąca) z 24 lipca 2019 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (dalej: organ I instancji) z [...] r. nr [...], orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej: przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kp utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji powołano poniższy stan faktyczny i prawny.

Organ I instancji decyzją z [...] r. odmówił stwierdzenia u strony choroby zawodowej, przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat wymienionym w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Decyzję wydano w oparciu o wyniki postępowania wyjaśniającego narażenie zawodowe i orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z [...]r.) oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] r.).

Odwołanie od tej decyzji złożyła strona wskazując, że organ I instancji dokonał błędnych ustaleń, opierając się przede wszystkim na orzeczeniach lekarskich jednostek diagnostyczno-orzeczniczych I i II stopnia. Zgromadzony materiału dowodowy pozwalał stwierdzić patologiczne zmiany w obrębie narządu głosu, tymczasem wydane w sprawie orzeczenia nie wyjaśniają, dlaczego zmiany te nie przesądzają o stwierdzeniu choroby zawodowej. Strona wskazuje na związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy wykonywaną w narażeniu pracą zawodową, a występującymi obecnie dolegliwościami, takimi jak: nawykowe chrząkanie, uczucie przeszkody w gardle, chrypka, a nawet bezgłos czy też bolesność tkanek gardła, krtani i szyi spowodowana ich wysuszeniem. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie choroby zawodowej.

Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydając zaskarżona decyzję za podstawę rozstrzygnięcia przyjął warunki, jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 2351 Kp, która stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym".

Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że strona była zatrudniona na pełny etat jako nauczyciel muzyki i wychowania muzycznego w latach: 01.09.1983 - 31.08.1986 r. (w tym 29.07.1984 - 31.08.1986 r. urlop macierzyński i wychowawczy) w Szkole Podstawowej w I., 01.09.1986 - 31.08.1988 r. w Szkole Podstawowej Nr [...] w G. (szkoła zlikwidowana), 01.09.1988-08.02.2018 r. w Zespole Szkolno - Przedszkolnym Nr [...] w G. (w tym 01.09.1989-31.08.1991 r. urlop macierzyński i wychowawczy, 01.09.2016-31.08.2017 r. urlop dla poratowania zdrowia, 10.08.2017 - 08.02.2018 r. świadczenie chorobowe). Od 9 lutego 2018 r. przebywa na rencie. Ponadto była zatrudniona dodatkowo jako nauczyciel muzyki i wychowania muzycznego w okresach: 01.09.1988 - 31.08.1989 r. w Szkole Podstawowej Nr [...] w G. w wymiarze 6/18 etatu, 17.05.2001 - 22.06.2001 r. w III Liceum Ogólnokształcącym w G. (szkoła zlikwidowana) w wymiarze 4/18 etatu, 16.11.2009 - 31.08.2010 r. w Szkole Podstawowej Nr [...] w G. (obecnie Zespól Szkolno- Przedszkolny Nr [...] w G.) w wymiarze 9/18 etatu.

Organ I instancji w zaskarżonej decyzji wskazał precyzyjnie okresy narażenia zawodowego strony i ustalił, że sposób wykonywania pracy mógł spowodować u niej powstanie choroby zawodowej narządu głosu.

Strona była badana 25 lipca 2018r. w WOMP PChZ w S., gdzie lekarze specjaliści nie znaleźli podstaw do rozpoznania u badanej przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. W wywiadzie chorobowym strona skarżyła się na chrypkę, męczliwość głosu, niemożność śpiewania, osłabienie głosu, uczucie suchości i ściskania w gardle, okresy bezgłosu. Przeprowadzono diagnostykę foniatryczną obejmującą m.in. kilkakrotne badanie videolaryngostroboskopowe, także po próbie obciążenia głosu oraz komputerową analizę akustyczną głosu. Nie stwierdzono charakterystycznych zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Rozpoznano czynnościowe zaburzenia emisji głosu, zmiany naczyniowe fałdów głosowych. Stwierdzone zmiany patologiczne nie mają cech klinicznych przewlekłego schorzenia narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym i nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. W związku z powyższym lekarze orzekli, że zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawnymi brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Strona była badana w IMP i ZŚ w S. 23 maja 2019r., a lekarze orzecznicy również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W wywiadzie strona podała, że obecny stan narządu głosu jest wynikiem postępującego od około 10 lat, również po zakończeniu pracy zawodowej, narastania objawów. W 2009 r. zgłosiła się do poradni laryngologicznej, skąd została skierowana na zabieg plastyki przegrody nosa. Do poradni foniatrycznej po raz pierwszy zgłosiła się w lipcu 2017 r., gdzie rozpoznano niedowład fonacyjny fałdów głosowych, przewlekły suchy nieżyt gardła i dysfonię, stwierdzano także fonację przedsionkami.

Strona przebywała w IMPiZŚ dwukrotnie. Podczas hospitalizacji w październiku 2018 r. w badaniu lupenfaryngoskopowym wykonanym po obciążeniu wysiłkiem głosowym błona śluzowa przedsionka krtani była zaczerwieniona, podsychająca, fałdy głosowe w całości żywo zaczerwienione, pogrubiałe, dobrze napięte, ruchome symetrycznie, zwarcie fonacyjne niepełne na całej długości głośni. W badaniu laryngostroboskopowym drgania fałdów głosowych były jednakowe, jednoczasowe, amplituda drgań zmniejszona, zwarcie fonacyjne niepełne na całej długości głośni. Skierowano ją do dalszego leczenia laryngologiczno-foniatrycznego z zaleceniem ostatecznej oceny orzeczniczej za 6 miesięcy. W toku powtórnego badania lupenfaryngoskopowego po obciążeniu wysiłkiem głosowym stwierdzono zaczerwienioną, podsychającą błonę śluzową przedsionka krtani, okresowo zwarcie fałdów przedsionkowych podczas fonacji, fałdy głosowe były blade, z poszerzoną siatką naczyń, gładkie, debrze napięte, ruchome symetrycznie, zwarcie fonacyjne niepełne na całej długości. W badaniu Iaryngostroboskopowym drgania fałdów głosowych były jednakowe, jednoczasowe, amplituda drgań w normie, przesunięcie brzeżne zachowane, a zwarcie fonacyjne niepełne na całej długości. Rozpoznano czynnościowe zaburzenia emisji głosu.

Charakter zmian patologicznych stwierdzanych w obrębie narządu głosu nie miał cech organicznej patologii zawodowej powodowanej przez nadmiemy wysiłek głosowy. Nie stwierdzono u badanej: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych ani niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wymienionych w wykazie chorób zawodowych.

W związku z powyższym specjaliści jednostki diagnostyczno-orzeczniczej II stopnia nie znaleźli podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych.

Strony zostały poinformowane pismem z 6 września 2019 r. w trybie art. 10 K.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska w sprawie.

Wnioskami z 17 września 2019 r. i 19 listopada 2019 r. strona przesyłała kartę wizyty w Szpitalu Specjalistycznym w Z. z 9 września 2019 r., zaświadczenie lekarskie z 12 września 2019 r. oraz kartę informacyjną z leczenia szpitalnego w Szpitalu Specjalistycznym MSWiA w G. z 8 listopada 2019 r. Lekarze orzecznicy z WOMP PChZ w S. po zapoznaniu się z przedstawioną dokumentacją w odpowiedzi z 18 listopada 2019 r. stwierdzili, że dokumentacja medyczna tj. karta z badania w Gabinecie Foniatrycznym Szpitala Specjalistycznego w Z. z 9 września 2019 i z badania w gabinecie lekarza otolaryngologa 12 września 2019 r. nie zawierały rozpoznań dotyczących: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, czyli schorzeń ujętych w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych. Zatrudnienie strony w warunkach nadmiernego obciążenia narządu głosu ustało we wrześniu 2016 r., a zatem dokumentacja ta dotyczy okresu już po upływie ponad dwóch lat od zakończenia narażenia zawodowego. Lekarze podkreślili, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku przewlekłych choroby narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat - wynosi 2 lata.

Lekarze specjaliści z jednostki diagnostyczno-orzeczniczej I stopnia wyjaśnili, że nadesłana karta Informacyjna Leczenia Szpitalnego w dniach 18.10.2019r.-08.11.2019r. w Szpitalu Specjalistycznym MSWiA w G. - Oddział Rehabilitacji Pulmonologicznej - dotyczy rehabilitacji układu oddechowego. Zawarte w karcie informacyjnej wyniki badań dodatkowych dotyczą układu krążenia oraz układu oddechowego i obejmują: EKG, badania spirometryczne, test 6 minutowy marszu z oceną ciśnienia i tętna spoczynkowego i wysiłkowego, wydatku energetycznego i grupy rehabilitacyjnej. Karta nie zawiera wyniku konsultacji foniatrycznej badania videolaryngoskopowego, co oznacza, że takich badań i konsultacji nie wykonano, a zatem nie potwierdzono w sposób obiektywny istnienia u badanej choroby narządu głosu. Z epikryzy wynika, że rozpoznania: "Niedowład fonacyjny fałdów głosowych. Dysfonia." zostały postawione jedynie w oparciu o uzyskane informacje od badanej w trakcie przeprowadzonego z nią wywiadu.

Podsumowując, lekarze orzecznicy uznali, że nowy uzupełniony materiał dowodowy nie daje podstaw do zmiany treści uprzednio wydanych orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej narządu głosu.

Uczestnicy postępowania zostali ponownie poinformowani w trybie art. 10 K.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska w sprawie, z czego do [...] r. nie skorzystali.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu, wskazano, że organy inspekcji sanitarnej są związane opinią lekarską kompetentnych jednostek diagnostyczno-orzeczniczych I i II stopnia w zakresie wiedzy medycznej. W przypadku, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek orzeczniczych, czy dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (wyroki WSA w Warszawie z 27.10.2016 sygn. akt VII SA/Wa 2661/15, NSA z 12.05.2010r., sygn. akt II OSK 335/10). W ocenie ŚPWIS orzeczenia lekarskie WOMP PChZ oraz IMPiZŚ są spójne oraz zbieżne w swych konkluzjach. Zgodnie wskazują, że u strony nie stwierdzono schorzeń, które mieszczą się pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych.

Pismem z 3 lutego 2020r. strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższa decyzję domagając się jej uchylenia w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 2351 Kp w zw. z § 6 oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia, które to miało wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnej wykładni skutkujące niewłaściwym przyjęciem, że ocena narażenia zawodowego skarżącej nie pozwala na uznanie z przeważającym prawdopodobieństwem, że powodem zachorowania skarżącej był czynnik w postaci sposobu wykonywania przez skarżącą pracy, związanego z nadmiernym wysiłkiem głosowym, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na jakiekolwiek czynnik pozazawodowy, który mógłby być powodem zachorowania skarżącej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca w całości podtrzymała swe stanowisko w sprawie. Podkreślono, treść przedłożonej dokumentacji leczenia, która wskazuje na istnienie schorzeń pochodzenia zawodowego oraz na niedostatecznie wnikliwą ich analizę zarówno przez organ wydający decyzję, jak i przez lekarzy orzeczników.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, a nadto eksponując okoliczność, że skarżąca zakończyła prace w narażeniu zawodowym we wrześniu 2016r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r. poz. 2167 t.j) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 powołanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 t.j. ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z powyższych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu jedynie pod kątem czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz czy jest zgodny z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jest to więc tzw. "sąd prawa", nie zaś "sąd faktu", jak to mamy do czynienia w przypadku sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, co wyklucza możliwość ponownego przeprowadzania postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, a tym samym merytorycznego rozpoznawania sprawy i wydawania przez sąd wyroków o charakterze decyzji administracyjnych. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie kontroli podlegała decyzja Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...]r., którą utrzymano w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z [...]r. odmawiającą stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat wymienionym w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 września 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013r. poz.1367 t.j.).

Ocena legalności zaskarżonego orzeczenia, przeprowadzona według wyżej wymienionych kryteriów, wykazała, że skarga jest nieuzasadniona.

Pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym, posiadającym definicję legalną zawartą w art. 235¹ Kp, zgodnie z którym jest to choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Z powyższego wynika, że dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie znajdowało się w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę. Związek ten musi zostać ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Co ważne, przyczyną wywołującą chorobę zawodową jest sama praca. Na jej rodzaj ma wpływ charakter, sposób i warunki jej wykonywania. Z tego powodu, jak słusznie zauważono to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych.

Ponadto podkreślić należy, że możliwość stwierdzenia choroby zawodowej dopuszczalna jest nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w tym wykazie spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy. Możliwe jest to również wówczas, gdy związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12, CBOSA, wskazał, że przesłanka stwierdzenia "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji publicznej z konieczności badania wszystkich możliwych pozaustawowych czynników, które mogą wywołać schorzenia, tym bardziej jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby.

Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", wydaje lekarz spełniający określone § 5 ust. 1 wymogi, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. Organy inspekcji sanitarnej oraz sądy administracyjne, kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają specjalistycznej wiedzy, która pozwoliłaby na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej.

W związku z tym, organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani wykonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Nie oznacza to jednak bezkrytycznej akceptacji, gdyż takie orzeczenie podlega to ocenie pod kątem zachowania kryteriów określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. ( wyroki NSA z 24.02.2015, sygn. akt II OSK 2013/13, i z 9.07.2015 r., sygn. akt II OSK 2986/13, wszystkie powołane:orzeczeniansa.gov.pl). Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów.

Skarżąca była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, Poradni Chorób Zawodowych w S. oraz Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Lekarze specjaliści obu placówek diagnostycznych po dokonaniu specjalistycznych badań, po przeprowadzeniu diagnostyki nie stwierdzili guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych ani niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wymienionych w wykazie chorób zawodowych, co nie uzasadnia rozpoznania choroby zawodowej spowodowanej warunkami pracy. Ocena stanu zdrowia skarżącej nastąpiła w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy opisy ryzyka zawodowego dotyczące wykonywanych przez skarżącą czynności w toku pracy u poszczególnych pracodawców.

W oparciu o powyższe stwierdzić należało, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie w sposób wyczerpujący przedstawiały powody, z których wyprowadzono wniosek o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Z ich treści wynika, że podjęte ustalenia w zakresie stanu klinicznego na podstawie badania lekarskiego i przeprowadzonych badań dodatkowych oraz konsultacji specjalistycznych zostały skonfrontowane z zakresem oceny narażenia zawodowego oraz charakterystyki stanowiska pracy podanego przez pracodawcę. Mając zatem na względzie powyższe trzeba zgodzić się ze stanowiskiem organów Inspekcji Sanitarnej, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia skarżącej oraz dokładną analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne i przekonujące. W badaniach tych odniesiono się do schorzeń skarżącej i etiologii ich powstania, co w sposób szczegółowy omówiono w opinii uzupełniającej. Podkreślić należy, a do tej kwestii skarżąca odwołała się w skardze, że nie każda praca w narażaniu powoduje powstanie choroby zawodowej. Powołane wyżej przepisy nie ustanawiają reguł automatyzmu, a wręcz przeciwnie wskazują na konieczny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy warunkami pracy a stanem zdrowia w zgodzie z warunkami określonymi w powołanym rozporządzeniu. W niniejszej sprawie związku takiego nie ustalono pomimo, że skarżąca prawowała w warunkach narażenia oraz mimo, że cierpi na pewne schorzenia gardła. Orzecznicy oparli się na szczegółowym wywiadzie ze skarżącą, z którego wynikało, że do poradni foniatrycznej zgłosiła się w lipcu 2017r., a wówczas rozpoznano niedowład foniacyjny fałdów głosowych, przewlekły suchy nieżyt gardła i dysfonię. Ustalono również, że skarżąca leczy się w Przychodni Neurologicznej, Ortopedycznej, Neurochirurgicznej, zażywa leki przeciwdepresyjne. W tym miejscu należało odwołać się do § 2 rozporządzenia zgodnie, z którym Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. W niniejszej sprawie zastosowanie ma poz. 15 wykazu, gdzie wskazano na dwu letni okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Charakter stwierdzonych przez lekarzy orzeczników zmian patologicznych w obrębie narządu głosu nie ma cech organicznej patologii zawodowej spowodowanej przez nadmierny wysiłek głosowy, nie stwierdzono schorzeń wymienionych w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Organ podkreślił, że skarżąca zaprzestała pracy w narażeniu w 2016 roku i od tego okresu należało obliczać 2 letni okres wyżej wskazany.

Ponownie podkreślić należało, że bez pozytywnej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z taką opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie bowiem podkreślano, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych. Stąd nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z 5.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06).

Mając powyższe na względzie Sąd podzielił stanowisko organu, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wyjaśnienia te znalazły odpowiednie odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji, w szczególności w zakresie powtórnej oceny stanu zdrowia po nadesłaniu przez skarżącą dodatkowej dokumentacji medycznej.

W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły bowiem okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienia wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 K.p.a. zasady przekonywania. W sprawie nie doszło też do naruszenia prawa strony do czynnego w nim udziału, gdyż strona została zawiadomiona zgodnie z art. 10 Kpa o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zgromadzonego w nich materiału dowodowego, a nadto była aktywna w toku tegoż postępowania formułując swe stanowisko w pismach procesowych i składając dokumentacje leczenia. W sprawie nie doszło więc do naruszenia przepisów postępowania przywołanych w skardze.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.