Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 212/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust 1-4
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 15 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 roku sprawy ze skargi P. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.), dalej "u.s.u.s., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]., nr [...]w przedmiocie odmowy umorzenia P. K. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 98 335,63 zł oraz odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem składek w łącznej kwocie 77 767,25 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 24 sierpnia 2018 r. P.K. wystąpił do ZUS z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. Podał, że niemożność wywiązania się z obowiązku uregulowania składek wynika ze złej sytuacji finansowej. Oświadczył, że w chwili obecnej prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi dochodów wystarczających na spłatę zobowiązań. Kwota zaległości przekracza jego zdolność finansową i nie może ich uregulować. Zaznaczył, że nie jest w stanie opłacać bieżących składek, jak i rat wynikających z podpisanej umowy ratalnej. Podał, że firma R. wypowiedziała umowę najmu z powodu zaległości w opłatach, których również nie jest w stanie uregulować. Wskazał, że posiada także inne zobowiązania w firmach windykacyjnych i nie posiada żadnych nieruchomości, które mógłby sprzedać. Zaznaczył, że jedyną nieruchomością jaką posiada jest stary dom, którego jest właścicielem w 1/3 części, jednak pozostali współwłaściciele nie wyrażają zgody na sprzedaż, a nieruchomość nie przedstawia żadnej wartości. Oświadczył, że próbował znaleźć dodatkowe zatrudnienie ale ze względu na wiek potencjalni pracodawcy odmówili zatrudnienia. Podkreślił również, że wyraża chęć spłaty zaległości, jednakże raty zaproponowane przez ZUS są zbyt duże i nie jest w stanie ich regularnie, co miesiąc spłacać.

Decyzją z dnia [...] ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz odsetek za zwłokę za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wykazała, że skarżący od dnia 31 grudnia 1998 r. z przerwą w okresie od 30 czerwca 2016 r. do 16 października 2016 r. prowadzi działalność gospodarczą. Z rocznego zeznania podatkowego za rok 2017, zestawienia przychodów i kosztów w roku obrotowym 2018 i oświadczenia wynika, że w roku 2016 osiągnął przychód w wysokości 17 890,97 zł (strata wyniosła 1 308,53 zł,) w roku 2017- przychód wyniósł 30 703,69 zł, a strata 489,75 zł, w roku 2018 rok (l-VII) przychód stanowiła kwota 13 445,27 zł a strata wyniosła 2 263,83 zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada innych źródeł dochodu. Prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną I. K., która od dnia 9 stycznia 1996 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] S.C. w zakresie wykonywania instalacji wodno- kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych i osiąga dochód w wysokości 2 500 zł netto miesięcznie. Skarżący nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej, jak również nie korzysta z innych form pomocy ze strony państwa. Podał, że stałe wydatki miesięczne związane z utrzymaniem wynoszą łącznie 1 100 zł, w tym: z tytułu miesięcznych opłat (czynsz bez opłat eksploatacyjnych) - 600 zł, opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, węgiel, itp.) - 500 zł. Wnioskodawca wskazał, że posiada zobowiązania pieniężne wobec ZUS (za okres 2008-2015) w kwocie 67 000 zł, a kwota raty wynosi 660 zł miesięcznie oraz inne (za okres 06.08.2018r.) na kwotę 960 zł, kwota raty wynosi 320 zł miesięcznie. Powyższe zobowiązania zgodnie z oświadczeniem nie są spłacane. W załączeniu przedstawił pismo od [...] S.A. wypowiadające umowę najmu, z którego wynika, że posiada zaległości z tytułu czynszu (nie podano wysokości zadłużenia).

W oświadczeniu wartość posiadanego majątku prywatnego w latach 2016-2018 skarżący określił na kwotę 200 000 zł. Podał, że posiada samochód marki Renault Espose rok prod. 2003. Wykazał również, że posiada inne składniki mienia ruchomego o łącznej wartości 1 800 zł, tj.: komputer o wartości 700 zł, telewizor -600 zł, pralka - 500 zł.

Z przedłożonego oświadczenia wynika, że jest współwłaścicielem domu o powierzchni 120 m2 (współwłasność w 1/3 części nr KW [...]) położonego w miejscowości [...], gmina [...]. Zgodnie z ustaleniami Zakładu jest to nieruchomość zabudowana o powierzchni 0,50 ha, będąca w 1/4 części wspólnością ustawową małżeńską (skarżącego i jego żony), natomiast druga część nieruchomości należy do innego współwłaściciela. Na powyższej nieruchomości jest ustanowiona hipoteka przymusowa na rzecz ZUS.

Ponadto oświadczył, że posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 53 m2 w [...]. Ponadto z ustaleń Zakładu wynika, że strona posiada również nieruchomość położoną w miejscowości [...], gmina [...], nr KW [...]stanowiącą grunty rolne zabudowane o powierzchni 0,78 ha. Nieruchomość stanowi wspólność ustawową małżeńską skarżącego i jego żony, natomiast druga jej część należy do innego współwłaściciela. Nieruchomość jest obciążona hipoteką przymusową na rzecz ZUS.

Zaległości z tytułu nieopłaconych składek ZUS skarżący spłacał w układzie ratalnym zgodnie z umową nr [...] z dnia 18 grudnia 2015r. Ostateczny termin spłaty układu ratalnego został wyznaczony na dzień 20 listopada 2023 r., ponieważ nie dopełnił warunków spłaty określonych w umowie, tj. nie uregulował bieżących składek za 07/2018 i 08/2018r. oraz raty z terminem płatności 20.07.2018r. i 20.08.2018r., zawiadomieniem z dnia 14 września 2018 r. skarżący został poinformowany o rozwiązaniu układu ratalnego. W dniu 20 września 2018 r. złożył wniosek o utrzymaniu w mocy umowy z dnia 18 grudnia 2015 r.

Należności z tytułu składek są objęte przymusowym dochodzeniem prowadzonym przez Dyrektora ZUS Oddział w [...], Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]oraz Komornika Sądowego przy SR w [...]. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w związku z zawartym układem ratalnym w dniu 18 grudnia 2015r.

Odwołując się do treści art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. ZUS stwierdził w stosunku do prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne w związku z powyższym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2,4 i 4b nie zostały spełnione. Z przyczyn oczywistych nie ma również zastosowania art. 28 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s. Wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek przewyższa kwotę kosztów upomnienia z postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza, że przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a również nie ma zastosowania. Aktualnie skarżący prowadzi działalność gospodaczą, posiada majątek ruchomy i nieruchomości, które mogą stanowić źródło pozyskania środków na spłatę zobowiązań. Należności z tytułu składek są objęte przymusowym dochodzeniem prowadzonym przez Dyrektora ZUS Oddział w [...], Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]oraz Komornika Sądowego przy SR w [...]. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w związku z zawartym układem ratalnym w dniu 18 grudnia 2015 r., a zatem nie można stwierdzić braku majątku z którego można prowadzić egzekucję, co wyklucza przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3,5 i 6 u.s.u.s.

Oceniając sytuację skarżącego przez pryzmat przepisów rozporządzenia ZUS nie znalazł przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy Okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie zachodzą w niniejszej sprawie, ponieważ skarżący nie przedstawił żadnej dokumentacji dotyczącej jego stanu zdrowia oraz członków rodziny. Od wielu lat prowadzi aktywnie działalność gospodarczą i brak jest podstaw do stwierdzenia, że jego sytuacja zdrowotna, bądź najbliższych, uniemożliwia lub ogranicza pozyskiwanie dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia.

Prośbę o umorzenie należności skarżący umotywował trudnościami finansowymi, tymczasem z informacji zawartych w oświadczeniu wynika, że od wielu lat prowadzi działalność gospodarczą, która jak wynika z przedstawionych dokumentów w latach 2016-2017 i w okresie do 06.2018 r. generowała straty. W oparciu o przedstawione zestawienie przychodów i kosztów w 2018 r. uzyskał dochód jedynie w miesiącu lipcu. Nie wykazał, że uzyskuje dochody z innych źródeł. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, która zgodnie z oświadczeniem z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód w wysokości 2 500 zł netto. Ponosi wydatki związane z utrzymaniem i posiada zobowiązania wobec ZUS i innego w kwocie 960 zł miesięcznie. Zadłużenie wobec ZUS było regulowane w formie układu ratalnego, jednak na skutek nie wywiązywania się z warunków umowy układ został zerwany. Skarżący oświadczył, że zobowiązania nie są spłacane z powodu bardzo złej sytuacji finansowej, spowodowanej niedochodowością prowadzonej działalności gospodarczej, a także bezskutecznymi próbami podjęcia dodatkowego zatrudnienia.

Zdaniem organu na sytuację finansową składają się nie tylko uzyskiwane dochody, ale również posiadane składniki majątkowe. Skarżący jest właścicielem i współwłaścicielem ruchomości i trzech nieruchomości a zatem istnieje majątek, który może być źródłem pozyskania środków finansowych na spłatę zadłużenia. Ponadto na ogólną sytuację finansową rodziny mają wpływ również dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie. Żona skarżącego dysponuje źródłem dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z powyższym nie można uznać, że rodzina pozbawiona jest środków finansowych na spłatę zobowiązań. Rodzina nie korzysta z pomocy społecznej, co pozwala stwierdzić, że jest w stanie zaspokajać swoje potrzeby materialne bez pomocy państwa. Na przedsiębiorcy ciąży natomiast ustawowy obowiązek opłacenia składek wobec ZUS od dnia rozpoczęcia działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych dochodów i pojawiających się problemów finansowych.

Pomimo zerwanego układu ratalnego skarżący w dalszym ciągu wyraża chęć spłaty zadłużenia w takiej postaci z zastrzeżeniem, że dotychczasowe raty były zbyt dużym obciążeniem finansowym. W dniu 20 września 2018 r. złożył wniosek o utrzymanie w mocy umowy z dnia 18 grudnia 2015 r. i może ubiegać się o renegocjację warunków spłaty zawartych w umowie, w celu ich dostosowania do obecnej sytuacji finansowej.

W ocenie Zakładu sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny pozwala na spłatę zadłużenia w formie układu ratalnego, a regulowanie zadłużenia w formie sukcesywnych spłat nie zagrozi sytuacji bytowej skarżącego. Skarżący nie udowodnił aby poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujące, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić możliwości dalszego prowadzenia działalności.

W dniu 25 października 2018 r. P. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, że lokal mieszkalny, w którym mieszka stanowi własność żony, z którą w 2011 r. zawarł umowę o rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Podał, że w pozostałych dwóch nieruchomościach posiada jedynie udziały, tj. 1/3 części, a tym samym nie może samodzielnie decydować o ich sprzedaży. Ponadto podkreślił, że samochód osobowy marki Renault Espace, który zdaniem ZUS może stanowić źródło środków na spłatę zadłużenia, jest niezbędny do pomocy córce. Poinformował, że jego córka samotnie wychowuje dwójkę dzieci w wieku 3 i 9 lat i korzysta z pomocy społecznej. Wskazał, że młodszy wnuk posiada wrodzoną wadę serca, a ponadto stwierdzono u niego m.in. niedosłuch, nadczynność tarczycy i wadę postawy. Z kolei starszy wnuk doznał poważnego złamania ręki i będzie musiał mieć przeprowadzoną kosztowną operację. Nadmienił również, że ze względu na sytuacją zdrowotną wnuków, córka ponosi duże koszty związane z leczeniem oraz dojazdami do lekarzy (Kraków, Łódź), dlatego w miarę możliwości wspólnie z żoną wspiera córkę finansowo. Powołał się również na sytuację zdrowotną swojej żony, która z powodu poważnego skrzywienia kręgosłupa wymaga specjalistycznej opieki lekarskiej, a wszystkie wizyty u lekarzy specjalistów i koszty rehabilitacji ponosi prywatnie. Podał również, że spłatę układu ratalnego pokrzyżowała choroba wnuka i inne zobowiązania oraz wysokość rat wynikających z umowy. Oświadczył, że aktualnie nie stać go na spłatę zadłużenia, wskazując przy tym, że już w 2015 r. nie miał wystarczających środków na regulowanie zobowiązań, co potwierdzają postanowienia komorników o umorzeniu postępowań egzekucyjnych. Wskazał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty, co z kolei potwierdzają wcześniej przedłożone dokumenty.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że w dalszym ciągu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej skarżący figuruje jako osoba prowadząca działalność gospodarczą sklasyfikowaną jako pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach. Nie udokumentował, że od września 2018.r, prowadzona działalność gospodarcza w dalszym ciągu wykazuje niekorzystny wynik finansowy. Nie przedłożył także dokumentacji lekarskiej obrazującej stan zdrowia żony, a który wyraźnie akcentuje we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie przedstawił również żadnych dokumentów poświadczających konieczność pomocy córce z uwagi na jej skomplikowaną sytuację rodzinną oraz zdrowotną.

Ustalono, że wobec skarżącego było prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS w [...] z rachunku bankowego w Alior Bank, Banku Pocztowym i mBank. Z uwagi na bezskuteczną egzekucję z rachunku prowadzonego przez mBank tytuły wykonawcze zostały skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...]. W związku z zawartą w dniu 18 grudnia 2015 r. umową o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Komornik Sądowy postanowieniem sygn. akt Km [...] z dnia 25.05.2017 r. umorzył z mocy prawa postępowanie egzekucyjne i zwrócił tytuły wykonawcze wierzycielowi. Zgodnie z treścią powyższego postanowienia, do czasu zawieszenia postępowania egzekucyjnego, komornik na rzecz wierzyciela wyegzekwował kwotę 3 094,82 zł, a z informacji ZUS Oddział w [...] wynika, że do dnia 20 listopada 2018 r., pomimo rozwiązania umowy o rozłożeniu należności na raty, postępowanie egzekucyjne nie zostało podjęte.

Wspólnie z żoną skarżący jest w 1/2 części właścicielem: gruntów rolnych zabudowanych o pow. 0,78 ha, położonych w miejscowości [...], dla której została ustanowiona księga wieczysta o nr [...], nieruchomości zabudowanej o pow. 0,5 ha , położonej w miejscowości [...], dla której została ustanowiona księga wieczysta o nr [...].

W dniu 5 maja 2015 r. skarżący wspólnie z pozostałymi właścicielami, nieruchomości oznaczonej nr KW [...] zawarł przedwstępną umowę sprzedaży za kwotę 160 000 00 zł, co przeczy twierdzeniom, że pozostali współwłaściciele nieruchomości nie wyrażają zgody na sprzedaż.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości wskazał, że posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 53 m2 w [...], natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podał, że lokal mieszkalny stanowi własność żony, z którą w 2011 r. zawarł umowę o rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Na poparcie powyższych twierdzeń nie przedstawił żadnych dowodów. Dla powyższej nieruchomości nie jest założona księga wieczysta, co uniemożliwia organowi jednoznaczne stwierdzenie kto jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości i tym samym nie można wykluczyć, że jest własnością lub współwłasnością skarżącego.

Odwołując się do treści art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s. organ wskazał, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe. Nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym ani w umorzonym postępowaniu upadłościowym. Wysokość nieopłaconych składek przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Działalność gospodarcza jest w dalszym ciągu wykonywana, a pozyskiwane środki finansowe mogą być przeznaczane na spłatę zadłużenia wobec ZUS. Ponadto skarżący posiada udziały w dwóch nieruchomościach, a ich wartość szacowana jest na kwotę co najmniej 60 000 zł. Przedłożone postanowienia komorników sądowych o umorzeniu prowadzonych postępowań egzekucyjnych były wydane w 2015 i 2016 r. obejmowały należności innego wierzyciela niż ZUS. Należności z tytułu zaległych składek są objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora ZUS Oddział w [...] i Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Aktualnie postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w związku z zawartym w dniu 18 grudnia 2015 r. układem ratalnym, co oznacza, że nie można stwierdzić braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Brak jest również, zdaniem organu podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne - aktualnie postępowanie egzekucyjne jest zawieszone w związku z zawartym układem ratalnym, ale z uwagi na posiadane udziały w nieruchomościach nie można wykluczyć, że w przypadku jego podjęcia uzyskane kwoty nie przekroczą kosztów egzekucyjnych. Możliwość przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie została zatem przez organ rentowy wyczerpana.

Analizując natomiast spełnienie przesłanek, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz.U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365) ZUS stwierdził, że dokumentacja dotycząca sytuacji materialno-bytowej nie wykazała, że uregulowanie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek wraz z odsetkami za zwłokę uniemożliwia zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Organ w ramach gospodarowania środkami publicznymi nie może odstąpić od dochodzenia należności poprzez ich umorzenie w sytuacji gdy zobowiązany ma obiektywną możliwość ich spłaty. Umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na stan zdrowia, względy społeczne i brak jakichkolwiek szans na uzyskanie dochodów nie jest możliwe wywiązanie się ze zobowiązań wobec ZUS.

Z informacji zawartych w oświadczeniu wynika, że skarżący od wielu lat prowadzi działalność gospodarczą, która w latach 2016-2018 generowała starty. Z przedstawionego zestawienia za okres od stycznia do sierpnia 2018 r. wynika, że tylko w lipcu skarżący osiągnął dochód. Skarżący nie przedstawił dokumentów finansowych dotyczących późniejszego okresu, co uniemożliwia ocenę, czy prowadzona działalność gospodarcza w dalszym ciągu wykazuje stratę.

Skarżący wskazał, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem w kwocie 900 zł i posiada zobowiązania pieniężne w łącznej kwocie 67 960 zł, w tym wobec ZUS w wysokości 67 000 zł. Zadłużenie wobec ZUS regulował w ramach zawartego układu ratalnego, który z powodu nieregulowania należności został zerwany. Skarżący podtrzymał oświadczenie, że z powodu bardzo złej sytuacji finansowej nie jest w stanie spłacić zobowiązań nawet w układzie ratalnym. Zadaniem skarżącego o jego trudnej sytuacji materialnej świadczą postanowienia komorników sądowych z 2015 i 2016 r. o umorzeniu prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Pomimo jednak stwierdzenia przez organ egzekucyjny bezskuteczności egzekucji, w grudniu 2015 r. skarżący zawarł układ ratalny obejmujący spłatę zaległości wobec ZUS, który kontynuował do września 2018 r. Warunkiem zawarcia układu ratalnego było uregulowanie należności na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek oraz na ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek, a których łączna kwota wynosiła około 27 000 zł. Kwota została przez skarżącego uregulowana, co w świetle przedstawionych powyżej okoliczności oznacza, że trudno mówić o bezskuteczności egzekucji i trudnej sytuacji finansowej.

Organ podkreślił, że na sytuację finansową składają się nie tylko uzyskiwane dochody, ale również posiadane składniki majątkowe. Skarżący jest w 1/3 części właścicielem dwóch nieruchomości i nie może samodzielnie decydować o ich sprzedaży, ale z będącej w posiadaniu ZUS przedwstępnej umowy sprzedaży zawartej w dniu 5 maja 2015 r. jednej z dwóch nieruchomości wynika, że wola sprzedaży istnieje również po stronie pozostałych współwłaścicieli, a jej wartość określono na kwotę 160 000 zł. Oznacza to, że dłużnik może pozyskać środki na spłatę zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Skarżący oświadczył, że lokal mieszkalny w [...] stanowi w całości własność żony, z którą w 2011 r. zawarł intercyzę. Nie przedłożył jednak żadnych dokumentów potwierdzających powyższe okoliczności. Ponadto według ustaleń ZUS dla powyższej nieruchomości nie jest założona księga wieczysta, co uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, kto jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – I. K., która zgodnie oświadczeniem z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód w wysokości 2 500 zł netto miesięcznie.

Skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą pomimo, że wykazuje ujemny bilans finansowy. Dochody uzyskiwane przez żonę w zestawieniu z zadeklarowanymi wydatkami w kwocie 900,00 zł wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego i jego żony. Zdaniem organu także świadczona przez skarżącego i jego żonę pomoc córce, nie stanowią przesłanki warunkującej umorzenie należności. Z ustaleń ZUS wynika, że córka skarżącego posiada oddzielny adres zamieszkania i tym samym prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Zatem zarówno osiągane przez nią dochody, jak i ponoszone wydatki nie przekładają się bezpośrednio na budżet gospodarstwa domowego.

Zawarta natomiast pomiędzy skarżącym a jego żoną umowa rozdzielności majątkowej nie ma wpływu na ustalanie dochodu gospodarstwa domowego, ponieważ zasadnicze znaczenie ma jedynie fakt wspólnego zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego. O stabilnej sytuacji materialnej skarżącego świadczy fakt, że nie korzysta z pomocy społecznej, a zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, było natomiast wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenie społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący jest czynnym przedsiębiorcą co oznacza , że ciąży na nim ustawowy obowiązek opłacenia składek. Decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej powinien być świadomy, że zobowiązuje się do opłacenia należnych składek z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet w przypadku poniesienia strat, czy pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności różnych problemów. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność. Brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody ZUS. Priorytetem dla przedsiębiorcy winno być gromadzenie dostatecznych środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej, a tym samym obowiązkowych składek. Składki są publicznym świadczeniem o charakterze powszechnym i powyższego obowiązku ustawodawca nie uzależnił od osiąganego wyniku finansowego płatnika.

Sam fakt natomiast istnienia choroby i ponoszenia kosztów leczenia nie stanowi wystraczającej przesłanki do umorzenia należności. Zgodnie z treścią cyt. rozporządzenia tylko przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodów umożliwiających opłacenie należności może stanowić podstawę umorzenia zadłużenia. Jak wynika z akt sprawy dłużnik nie przedstawił żadnej dokumentacji dotyczącej stanu jego zdrowia oraz członków jego rodziny. Tym samym nie dowiódł, że zostały spełnione przesłanki warunkujące umorzenie należności z uwagi na sytuację zdrowotną żony, córki i wnuków, na którą powołuje się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Reasumując ZUS stwierdził, że ustalenia poczynione na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pokrywają się z wcześniejszymi ustaleniami faktycznymi. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone na okoliczność ponownego rozpoznania wniosku nie doprowadziło do ustalenia innych, istotnych okoliczności, mogących mieć wpływ na wcześniejsze ustalenia.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podkreślił, że zadłużenie wobec ZUS powstało z powodu trudnej sytuacji życiowej, w której się znalazł (tj. choroby brata - wspólnika i jego śmierci oraz choroby matki, która wymagała całodobowej opieki). Podał, że w przypadku obu nieruchomości, których jest współwłaścicielem w 1/3 części w roku 2009 została ustanowiona hipoteka na rzecz ZUS, który chcąc odzyskać swoje należności dopiero po upływie 6 lat skierował sprawę do komornika. Wskazał, że zawarta przedwstępna umowa sprzedaży nieruchomości nie została zrealizowana, ponieważ potencjalni nabywcy nie otrzymali kredytu na jej zakup. Skarżący podkreślił, że wbrew twierdzeniom organu nie jest w stanie sprzedać wskazanych nieruchomości, ponieważ są obciążone hipoteką i nie stanowią wystarczającego zabezpieczenia dla banku. Podał również, że uregulowanie zaległych składek za pracowników było warunkiem koniecznym dla zawarcia układu ratalnego. Kwotę 27 000 zł na spłatę zaległych składek za pracowników pożyczył od żony w ramach zawartej umowy pożyczki, którą do dnia dzisiejszego spłaca. Wskazał, że nie może sprzedać samochodu, ponieważ stanowi środek transportu córki i niepełnosprawnego wnuka do lekarza. Podał, że wspólnie z żoną pomaga finansowo i w życiu codziennym córce, która samotnie wychowuje dwójkę dzieci, w tym jedno dziecko niepełnosprawne. Podkreślił, że w chwili obecnej jednym źródłem utrzymania rodziny jest dochód żony w wysokości 2 500 zł, który po odliczeniu wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem w kwocie 900 zł nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb i spłatę należnych zobowiązań. Skarżący nadmienił również, że podejmował próbę podjęcia zatrudnienia ale ze względu na swój wiek nie znalazł zatrudnienia. W ocenie skarżącego jego sytuacja finansowa nie rokuje poprawy, a dalsze naliczanie odsetek od zaległości pogarsza i pogłębia trudną sytuację finansową. W załączeniu do skargi przedstawił obszerną dokumentację medyczną obrazującą stan zdrowia jego wnuka – D. S., zestawienie przychodów i rozchodów za 2018 r. akt notarialny o zawarciu umowy o rozdzielności małżeńskiej z dnia 5 września 2011r., umowę pożyczki, zawiadomienie komornika o wszczęciu postępowania egzekucyjnego na wniosek ZUS, układ ratalny wraz z harmonogramem spłat, aneks do umowy o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek, odpisy z ksiąg wieczystych posiadanych nieruchomości, przedwstępną umowę sprzedaży i postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 12 października 2012 r. o stwierdzeniu nabycia spadku.

W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta zaś, na mocy § 2 art. 1 w/w ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), - dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wyżej wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność, tj. zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a mówiąc ściślej, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie przedmiot skargi stanowi decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]., nr [...]o odmowie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 98.335,63 zł. oraz z tytułu składek za osobę ubezpieczoną będącą równocześnie płatnikiiem tych składek w łącznej kwocie 77.7767, 25 zł. za wskazane w tej decyzji okresy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły odpowiednie przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.) - dalej: u.s.u.s.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z uwzględnieniem ust. 2-4. Co za tym idzie, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

Na mocy art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność tych składek zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 2344, z późn. zm.);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z [pic]dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, iż nie zachodzi całkowita nieściągalność składek. Skarżący w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, a ponadto jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości o wartości co najmniej 60.000 zł.

Trzeba jednak podkreślić, iż należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). Zaś szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3 b u.s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) – dalej: rozporządzenie. Do skarżącego miały zaś zastosowanie również te przepisy z uwagi na fakt, że składając wniosek przed organem administracji publicznej, nie zaprzestał jeszcze prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym był płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek ( § 1 rozporządzenia).

Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Należy jednak wskazać, że organ administracji publicznej, wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne podejmuje je w ramach instytucji uznania administracyjnego, o czym stanowi użyte w art. 28 u.s.u.s. sformułowanie "należności z tytułu składek mogą być w umarzane w całości lub w części". Oznacza to, że organ administracji ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Jednak wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W przypadku zaś stwierdzenia braku przesłanek w sprawie do umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, konieczne jest uzasadnienie takiego stanowiska z powołaniem się na konkretne dowody lub fakty (por. Wyrok NSA z dnia 23 października 2018 roku, I GSK 1944/18).

Należy przy tym zwrócić uwagę na to, że proces podejmowania przez organ decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w tym także ubezpieczenie zdrowotne, ma charakter dwuetapowy. W pierwszej kolejności organ administracji publicznej, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy, tj. przede wszystkim badając sytuację majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy ocenia, czy okoliczności te odpowiadają którejś z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. lub art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. W razie stwierdzenia, że okoliczności te nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości, wyłączona jest możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla strony sprawy. Natomiast drugi etap ma miejsce jedynie wtedy, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem zadłużenia. Co jednak istotne, nawet stwierdzenie występowania w sprawie przesłanek przemawiających za umorzeniem składek, nie obliguje organu do skorzystania z niniejszej instytucji. Organ może bowiem nadal odmówić umorzenia składek, działając w granicach administracyjnego uznania.

Na gruncie powyższych rozważań niewątpliwie można stwierdzić, że najistotniejszym w przedmiocie rozstrzygnięcia przez organ wniosku o umorzenie zaległych składek jest wszechstronne i wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej, osobistej i rodzinnej strony wnoszącej o umorzenie zadłużenia. Przy czym należy podkreślić, że to przede wszystkim na stronie zgłaszającej powyższy wniosek spoczywa ciężar wykazania, że zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 ust 1 pkt 1-3 rozporządzenia.

W niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia, tj. skarżący nie poniósł strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności.

Skarżący przed organami postępowania powoływał się na zaistnienie przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Zakład po przeprowadzeniu analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalił, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz ze swoją żoną, która osiąga dochód około 2.500 zł. miesięcznie.

Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skarżący na etapie postępowania przed organami administracyjnymi nie wskazał rzetelnych informacji dotyczących udziałów we własności dwóch nieruchomości. Stwierdził, że nie posiadają one żadnej wartości, a ponadto nie może sam decydować o ich sprzedaży. Tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w 2015 roku jedna z tych nieruchomości, za zgodą wszystkich współwłaścicieli miała być sprzedana za kwotę 160.000 zł. Potwierdza to treść przedwstępnej umowy sprzedaży tej nieruchomości.

Również nie uprawdopodobnił w żaden sposób swojego oświadczenia, że mieszkanie w którym prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, stanowi jej wyłączną własność. Okoliczność tę mógł wykazać składając odpowiednią dokumentację, np. wypis z księgi wieczystej lub zaświadczenie wydane przez spółdzielnię mieszkaniową, w której zasobach znajduje się ten lokal.

W ocenie Sądu, nie można przypisać organowi naruszenia prawa w zakresie, w jakim odmówił umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. pozwalający w uzasadnionych przypadkach na umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Enumeratywnie wyliczony w przepisie § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2013 r. katalog sytuacji pozwalających na umorzenie należności w "uzasadnionych przypadkach" wskazuje, że powinno mieć ono zastosowanie w sytuacjach naprawdę wyjątkowych. Podkreślić przy tym należy, że badanie czy w odniesieniu do konkretnej, indywidualnej sytuacji zobowiązanego nastąpił taki "uzasadniony przypadek" musi uwzględniać nie tylko interes indywidualny zobowiązanego z tytułu składek, ale również interes publiczny. Organ umarzając bowiem zadłużenie z tytułu składek, definitywnie rezygnuje z egzekwowania tych należności, a tym samym w przypadku wydania decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy naraża wpływy z tytułu należności publicznoprawnych na uszczuplenie. Wszak zasadą jest, iż wnioskodawca osiągający dochody z działalności gospodarczej zobowiązany jest do uiszczenia odpowiednich składek na ubezpieczenia społeczne za okres prowadzenia tej działalności. Umorzenie tychże należności winno więc stanowić sytuację wyjątkową, a przesłanek zawartych 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. lub art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia nie można interpretować rozszerzająco.

Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku. Skoro zatem dla spełnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia istotne jest czy spłata należności z tytułu składek pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki nie tylko dla zobowiązanego ale i jego rodziny, to przy ocenie sytuacji finansowej zobowiązanego i jego rodziny należy uwzględniać nie tylko wydatki, ale i dochody wszystkich członków tak rozumianej rodziny. W kontekście tych unormowań pozostaje przy tym bez znaczenia, jaki ustrój majątkowy zdecydowali się przyjąć zobowiązany do zapłaty należności z tytułu składek i jego małżonek, tj. ustrój wspólności czy też rozdzielności majątkowej, o ile, jak stanowi ww. przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia, wspólnie oni zamieszkują i gospodarują. Zasadnicze znaczenie ma zatem jedynie fakt wspólnego zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego, o czym skarżący został pouczony w treści wypełnionego przez niego formularza oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej.

Także problemy finansowe córki i choroby wnuków finansowo wspieranych przez skarżącego nie mogły zostać uwzględnione przez ZUS, skoro córka i wnuki nie zamieszkują ze skarżącym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, iż materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wnikliwy i wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), zaś organy administracji publicznej wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.), mając również na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia również wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Podkreślić przy tym należy, że zasady ogólne zawarte w k.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej przy tym od dbałości o własne interesy oraz od wszelkiej aktywności procesowej. Przypomnienia bowiem wymaga, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o umorzenie zaległych składek ciąży obowiązek przedstawienia wszelkich okoliczności istotnych w sprawie oraz wykazania przesłanek uzasadniających wydanie pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, procedując w sprawie o umorzenie takiego zadłużenia nie jest bowiem zobowiązany do wyręczania strony i poszukiwania z urzędu dowodów potwierdzających twierdzenia zawarte przez stronę w jej oświadczeniach i innych dokumentach składanych przed organem. Rozpatrując wniosek o umorzenie składek organ w sposób prawidłowy ocenił więc kwestię wystąpienia przesłanek przemawiających za odmową umorzenia należności skarżącego.

Na koniec niniejszych rozważań należy zwrócić uwagę na fakt, że niniejszy wyrok oddalający skargę w żaden sposób nie zamyka skarżącemu drogi do wniesienia ponownego wniosku o umorzenie zaległych składek przed organem administracji publicznej w przypadku zmiany okoliczności faktycznych dotyczących jego sytuacji zdrowotnej i majątkowej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

ab/