Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 144/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło, asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018r. sprawy ze skargi B. C., H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Ol 144/18

UZASADNIENIE

Skarga B. i H. C. (dalej: "skarżący" lub "strona") dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO" lub "Kolegium") utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza z dnia "[...]", nr "[...]" w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości na rok 2017 r. pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, w łącznej kwocie 2.728,00 zł.

Z akt sprawy wynika, że skarżący są właścicielami gruntów rolnych o powierzchni 7,7367 ha, budynku mieszkalnego o powierzchni 197 m2, gruntów pozostałych o powierzchni 937 m2, terenów mieszkaniowych o powierzchni 927 m2, nieużytków o powierzchni 500 m2 oraz użytków kopalnych o łącznej powierzchni 7 985 m2.

W decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym są użytki rolne o powierzchni 7,7367 ha, zwolnione od podatku, zaś przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są: budynek mieszkalny, grunty pozostałe, tereny mieszkaniowe oraz ww. użytki kopalne o powierzchni 3 429 m2, 1 510 m2 i 3 046 m2, (łącznie – 7 985 m2), co przy zastosowaniu stawki podatkowej 0,71 zł/m2 dla budynku, 0,29 zł/m2 dla terenów mieszkaniowych oraz 0,26 zł/m2 dla pozostałych przedmiotów opodatkowania daje kwotę łączną 2.728 zł. Z treści decyzji wynika, że wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie informacji złożonych przez podatników oraz danych z ewidencji budynków i gruntów.

W odwołaniu podniesiono, że dopiero na etapie postępowania podatkowego skarżący uzyskali informację, że w wyniku przeprowadzonej przez Starostę w 2014 lub w 2015 roku modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla gminy w zakresie użytków gruntowych i klas gruntów - zostało zmienione zasadnicze przeznaczenie nieruchomości. Sporne nieruchomości nigdy nie były użytkowane górniczo. W ich obrębie nigdy nie była prowadzona działalność wydobywcza w oparciu o przepisy prawa geologicznego i górniczego. Działki ewidencyjne o nr: "[...]" oraz "[...]" graniczą z działką o nr: "[...]" w obrębie której zlokalizowany jest obszar górniczy "[...]". Skarżący posiada koncesję na wydobywanie kruszywa naturalnego, piaskowo-żwirowego ze złoża "[...]", znajdującego się na działce "[...]". Zdaniem skarżących, zapewne z tego powodu, że działki ewidencyjne "[...]" oraz "[...]" graniczą z działką "[...]", na której znajduje się złoże, Starosta zmienił ich zasadnicze przeznaczenie z gruntów rolnych (R) na użytki kopalne (K). Skarżący, jeszcze przed modernizacją operatu, uzyskał w 2012 r. pozwolenie wodnoprawne na budowę zbiornika wodnego - retencyjnego usytuowanego na działce numer "[...]". Zaś w 2014 r. uzyskał pozwolenie wodnoprawne na budowę zbiornika wodnego usytuowanego na działce ewidencyjnej numer "[...]". Budowa ww. zbiorników wodnych nie została jeszcze zakończona. Ponadto, w r. 2011 skarżący uzyskali decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy stawu rekreacyjnego na działce "[...]" i w r. 2014 decyzję o warunkach zabudowy dla budowy zbiornika wodnego dla celów rekreacyjnych na działce "[...]". Do odwołania załączono kopie ww. dokumentów. Skarżący uważają, że ww. informacje zostały zignorowane na etapie modernizacji operatów, gdyż w przeciwnym wypadku Starosta nie zmieniłby zasadniczego przeznaczenia gruntów. Ponadto, informacje te, znane organowi podatkowemu z urzędu, nie zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Dlatego, według skarżących, obecne określenie zasadniczego przeznaczenia działek numer "[...]" oraz "[...]" jest niezgodne ze stanem faktycznym i zostało zmienione przez wykonawcę modernizacji operatów prawdopodobnie w wyniku błędu.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ podatkowy w dniu "[...]" otrzymał od Starosty zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów będących własnością skarżących, zgodnie z którym działka oznaczona nr "[...]" o powierzchni 3429 m2 została zakwalifikowana jako użytki kopalne (uprzednio pastwiska trwałe i grunty rolne), działka oznaczona nr "[...]" o powierzchni 3046 m2 została zakwalifikowana jako użytki kopalne (uprzednio grunty rolne), działka "[...]" (uprzednio nie wchodząca w skład gruntów należących do podatników) została zakwalifikowana jako użytki kopalne o powierzchni 1510 m2, pastwiska trwałe o powierzchni 1718 m2 i grunty orne o powierzchni 2490 m2.

SKO wskazało, że w aktach sprawy znajdują się złożone przez skarżącego w dniu "[...]": informacja w sprawie podatku rolnego, dane o nieruchomościach rolnych, informacja w sprawie podatku od nieruchomości oraz dane o nieruchomościach. Z ich treści wynika, że obejmują one działki nr "[...]". W zakresie podatku od nieruchomości podatnik wykazał w nich oznaczone symbolem "K": działkę nr "[...]" o powierzchni 3429 m2 i działkę "[...]" o powierzchni 3046 m2. Informację tę podatnik uzupełnił na żądanie organu w dniu "[...]" wskazując jako przedmiot opodatkowania oznaczoną symbolem "K": działkę nr "[...]" o powierzchni 1510 m2, działkę "[...]" o powierzchni 0,3046 m2 oraz działkę nr "[...]" o powierzchni 3429 m2.

Powołując się na przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz na ustawę Prawo geodezyjne i kartograficzne Kolegium wskazało na moc wiążącą danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Podkreśliło, że ewidencja gruntów i budynków stanowi urzędowe źródło informacji wykorzystywanych m. in. dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz że organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w tej ewidencji. Wskazano także, że podatnik, kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany przed starostą. Danych tych nie może zmienić organ podatkowy. W rozstrzyganej sprawie podatnicy, co prawda, wskazali na zamiar wystąpienia do Starosty o zmianę danych zawartych w ewidencji gruntów, lecz jednak tego nie uczynili.

Organ odwoławczy odniósł się do załączonych przez stronę do odwołania kopii decyzji, stwierdzając, że nie dają one podstawy do uznania, że nieprawidłowe są zapisy ewidencji gruntów i budynków, a ponadto akty te wydane zostały przed zmianą w ewidencji.

Od decyzji Kolegium złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której zarzucono naruszenie:

1. art.120, art.122§ 1 oraz art.122 Ordynacji podatkowej (dalej: "Op") poprzez przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej wskutek wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję wymiarową Burmistrza wymierzającej zobowiązanie podatkowe w zawyżonej wysokości, a tym samym niezgodnej z normami materialnego prawa podatkowego;

2. art.188 w zw. z art.180 Op poprzez nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżących dowodów;

3. art.187 §1 Op i art.122 Op poprzez brak zebrania całego dostępnego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy;

4. art.194 Op poprzez pominięcie ustaleń zawartych w przedstawionych w toku postępowania dokumentach urzędowych;

5. art.191 Op poprzez dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego materiału dowodowego;

6. art.2a Op poprzez rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości na niekorzyść podatnika, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziły do wadliwego ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2017 w zbyt dużej wysokości;

7. art.233 §1 pkt1 Op w zw. z art.233 §2 Op poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w sytuacji, kiedy z uwagi na brak prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, jak i błędne uznanie, że dane nieruchomości, zawarte w ewidencji gruntów, nie podlegają weryfikacji w trakcie postępowania podatkowego (wymiarowego), co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia sprawy w zakresie, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że istotą sporu z organem jest kwestia związania organów podatkowych danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. W ocenie skarżących, nie ma podstaw do obciążania ich podatkiem od nieruchomości we wskazanym powyżej zakresie, gdyż dane zawarte w ewidencji, a dotyczące rodzajów użytków gruntowych, nie odpowiadają stanowi faktycznemu. Zarzucono organowi, że pobieżnie ustalił stan faktyczny i zaniedbał obowiązku przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, zadowalając się w głównej mierze informacjami wynikającymi z operatu ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy przedmiotowe informacje okazały się w istocie wadliwe, tj. nieodpowiadające faktycznemu stanowi rzeczy. Zdaniem skarżących organ, w razie zaistnienia takiej potrzeby, powinien przeprowadzić dowód z oględzin nieruchomości.

W oparciu o art. 21 ust 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazano, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych - stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że, co do zasady, podstawą zastosowania i wymiaru podatków jest stan prawny i faktyczny gruntów i budynków, wynikający z ewidencji. Skutkiem tego organy podatkowe, ustalając podatki, zasadniczo nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów. Nie mogą również dokonywać zmian w operacie ewidencyjnym Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym.

Powołując art.194 §1 Op skarżący zauważyli, że ewidencja gruntów i budynków ma niewątpliwie walor "dokumentu urzędowego", a zatem dane w niej zawarte powinny stanowić podstawę do wymierzania podatku od nieruchomości. Stąd też wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Jednakże dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach. Wskazując na orzecznictwo NSA zauważono, że w przypadku, gdy skarżący kwestionuje dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, najpierw powinien wystąpić o ich korektę, w trybie przewidzianym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. W skardze zauważono, że ewidencja gruntów obejmuje m.in. informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, co determinuje wymiar podatków, jednakże prawidłowość tego wymiaru następuje wyłącznie w sytuacji, gdy dane te odpowiadają stanowi faktycznemu. Skarżący podnieśli, że w toku postępowania przedłożyli dokumenty urzędowe, tj. decyzje - pozwolenia wodnoprawne oraz decyzje o warunkach zabudowy, które, ich zdaniem, przeczą poprawności ww. danych, a które organ podatkowy wziąć pod uwagę jako dowody, stosownie do art.187 §1 Op. Pomimo tego obowiązku, organ nie zbadał wpływu okoliczności, na którą powoływali się skarżący w toku postępowania tj. na błąd w operacie opisowo- kartograficznym ewidencji gruntów i budynków. W przekonaniu skarżących, organy podatkowe powinny rozważyć zasadność zwrócenia się do Starosty prowadzącego ewidencje gruntów i budynków z prośbą o ustosunkowanie się do okoliczności wskazywanych przez skarżących. Bowiem wyjaśnienie błędnej modernizacji ewidencji przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy bez potrzeby wszczynania postępowania odwoławczego jak również sądowoadministracyjnego.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji wad, które uzasadniałyby jej uchylenie.

Zgodnie z art. 2 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych(t.j. DzU 2016, poz. 716 z zm., dalej: "upol") opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie podlegają zaś opodatkowaniu użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Zgodnie z art.3 ust.1 upol, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne lub inne podmioty, będące właścicielami nieruchomości, posiadaczami samoistnymi lub użytkownikami wieczystymi gruntów.

Podstawą opodatkowania dla gruntów jest ich powierzchnia, co wynika z art.4 ust.1 pkt1 upol.

Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje, zgodnie z art.6 ust.1 upol, od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie obowiązku, a jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części – podatek, na podstawie ust.3 art.6 upol, ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.

Organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, nie dysponuje pełną swobodą w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania, gdyż związany jest treścią zapisów ewidencji gruntów i budynków. Stanowi o tym art.21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (t.j. Dz U 2017, poz.2101), zgodnie z którym, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z treści tego przepisu wynika, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego nie mogą przyjąć innej podstawy opodatkowania niż ta, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Wiążący charakter danych zawartych ewidencji gruntów i budynków wynika z faktu, iż posiada ona walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art.194 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. DzU 2017 poz. 201 ze zm., dalej: "Op"), a tym samym, że stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone.

Zgodnie z art.194 §3 Op podatnik może w postępowaniu podatkowym przeprowadzić przeciwdowód podważający moc dowodową dokumenty urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów, lecz takim przeciwdowodem nie mogą być ani przedłożone przez skarżącego wraz z odwołaniem decyzje administracyjne wydane przed zmianą ewidencji gruntów ani proponowane przez skarżących oględziny w postępowaniu podatkowym, gdyż organ podatkowy nie posiada kompetencji do dokonywania we własnym z zakresie oceny przeznaczenia gruntów. Dlatego Sąd nie uznaje za zasadne zarzutów naruszenia wymienionych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej: art.188 w zw. z art.180, a także art.187 §1, art.122 oraz 194.

Jeżeli strona nie zgadzała się z zapisami ewidencji, odbiegającymi, jej zdaniem, od stanu rzeczywistego, mogła (i nadal może) doprowadzić do zmiany jej treści przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. Jednak do czasu zmiany ewidencji obowiązują jej dotychczasowe zapisy. Dlatego też, w ocenie Sądu, nie było podstaw do nakładania na organ podatkowy ani obowiązku wystąpienia do Starosty o zajęcie stanowiska w sprawie, ani przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości.

Związanie organu podatkowego danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że organy podatkowe ani nie mogą pominąć danych z ewidencji w toku postępowania podatkowego, ani nie są uprawnione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w ewidencji oraz do dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie powierzchni gruntu lub jego przeznaczenia (wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10, wyrok NSA z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1040/10, wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10, Baza CBOSA).

Sprawy z zakresu prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, w tym okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych lub modernizacja ewidencji, należą do zadań właściwego starosty określonych w rozporządzeniu z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tj. DzU 2016 poz. 1034 ze zm.). Kompetencji takich nie posiada organ podatkowy, który nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie konkretnych nieruchomości, objętych ewidencją. Zatem w niniejszej sprawie organ podatkowy był zobligowany do przyjęcia danych dot. klasyfikacji gruntów zgodnie z ewidencją gruntów, nie posiadając możliwości dokonywania samodzielnych ustaleń w tym zakresie.

Dla wymiaru podatku od nieruchomości znaczenie ma także informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, składana przez podatnika na podstawie art.6 ust.6 upol. W niniejszej sprawie organy podatkowe uwzględniły, oprócz danych zawartych w ewidencji gruntów, również informację złożoną przez stronę w 2016 r. Za podstawę opodatkowania użytków kopalnych przyjęły ich powierzchnię wskazaną przez podatników.

W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej wymienionych w skardze. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, opierając się na zapisach ewidencji gruntów oraz na złożonej przez stronę informacji o nieruchomościach. W kwestii proponowanych przez stronę dowodów w postaci decyzji (pozwoleń), oględzin nieruchomości, organ, jak już to wyjaśniono, słusznie odmówił ich przeprowadzenia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest, zdaniem Sądu, kompletny i pozwalał na wydanie przez organ rozstrzygnięcia. Dokonana przez organ ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi znamion dowolności, nie jest też sprzeczna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ nie naruszył zasady określonej w art.2a Op, mówiącej, iż niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. "Wykładnia przepisu art. 2a Op prowadzi do wniosku, że zawiera on normę prawną, która nakazuje rozstrzyganie na korzyść podatnika wątpliwości, jednakże tylko tych wątpliwości, które dotyczą prawa, nie zaś wątpliwości, co do stanu faktycznego, który podlega ustaleniu, zgodnie z zasadami reguł postępowania" (wyrok NSA II FSK 3555/15 z dnia 20 grudnia 2017 r., LEX nr 2442260). W niniejszej sprawie spór nie dotyczył wątpliwości prawnych, lecz ogniskował się wokół oceny ustaleń faktycznych. Dlatego przepis art.2a Op nie mógł zostać zastosowany.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja SKO wydana została bez naruszenia art.233 Op, gdyż zasadnie utrzymana została w mocy decyzja organu pierwszej instancji, przy słusznym założeniu, że dane w ewidencji gruntów nie podlegają weryfikacji w trakcie postępowania wymiarowego.

W świetle wyżej przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych nie było podstaw do uwzględnienia skargi.

Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz U 2017 poz. 1369 z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.