Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1356/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145  1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 92a ust. 1, lp. 5.8.1 i 2 oraz lp. 5.11.1 i 2 załącznika nr 3
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[....]" P. C. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej P. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 112 zł /słownie: sto dwanaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], wydaną w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W dniach 11 – 25 stycznia 2021 r. funkcjonariusze [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę przedsiębiorstwa PC (dalej: "skarżącego") – [...]. Kontrolą objęto okres od 1 lutego do 30 września 2020 r. W toku czynności poddano kontroli czas pracy kierowców przedsiębiorstwa, a wyniki kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 919 z późn. zm.) – dalej: "u.t.d.", nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 2 800 zł za:

1. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut w wysokości 1 100 zł (11 naruszeń – za każde wymierzono karę pieniężną 100 zł zgodnie z lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d.),

2. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut oraz o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut w wysokości 700 zł (2 naruszenia – za każde wymierzono karę pieniężną 350 zł zgodnie z lp. 5.11.1 i 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d.),

3. niespełnienie wymogu dziennego okresu odpoczynku – skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny w wysokości 100 zł (1 naruszenie, za które wymierzono karę pieniężną w wysokości 100 zł zgodnie z lp. 5.6.1 załącznika nr 3 do u.t.d.),

4. skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej – o czas do 1 godziny w wysokości 450 zł (3 naruszenia – za każde wymierzono karę pieniężną 150 zł zgodnie z lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do u.t.d.),

5. skrócenie regularnego okresu odpoczynku tygodniowego, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone o czas do 3 godzin oraz o czas powyżej 3 godzin do 9 godzin w wysokości 450 zł (1 naruszenie, za które wymierzono karę pieniężną w wysokości 450 zł zgodnie z lp. 5.8.1 i 5.8.2 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Organ I instancji podniósł, że wobec stwierdzonych nieprawidłowości, jego obowiązkiem było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w łącznej wysokości 2 800 zł, za wskazane i szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji 18 naruszeń u.t.d. Jednocześnie organ podał, że w realiach opisywanej sprawy nie znalazł podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 92b lub art. 92c u.t.d.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji, zarzucając rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny. Zdaniem odwołującego się, w okresie objętym kontrolą obowiązywały odstępstwa od przepisów normujących czas pracy kierowców, wynikające ze stanu pandemii COVID-19. Ponadto większość naruszeń była związana z utrudnieniami na drogach Europy oraz na terenie Polski, spowodowanymi czasowymi ograniczeniami ruchu oraz kontrolami sanitarnymi, jak również czasowym zamknięciem niektórych parkingów. Niezależnie od powyższego skarżący zarzucił nieuprawnione sumowanie kar pieniężnych za to samo naruszenie poprzez ich wielokrotność.

Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, podzielając w całości stanowisko organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego decyzja WITD została wydana po zgromadzeniu niezbędnego zakresu materiału dowodowego oraz po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn zm.) – dalej: "k.p.a.". Nałożenie na skarżącego kary pieniężnej było słuszne, gdyż w toku prowadzonego postępowania wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, że w przedsiębiorstwie skarżącego doszło do naruszeń związanych z czasem pracy kierowców. Jednocześnie zasadnie organ I instancji uznał, ze w opisywanej sprawie nie zachodzą podstawy do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenia. Tymczasowe odstępstwa od czasu prowadzenia pojazdów przez kierowców wykonujących transport drogowy wprowadzone obwieszczeniami Ministra Infrastruktury obowiązywały od 18 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r., a zatem nie miały zastosowania do naruszeń wykazanych przez organ I instancji. Odnośnie wysokości wymierzonych kar pieniężnych organ odwoławczy podniósł, ze jest ona prawidłowa i jest konsekwencją konstrukcji przepisów u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, PC wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy,

2. art. 6 k.p.a., art. 92a ust. 1, 7 i 11 w zw. z lp. 5.8.1 i 5.8.2 oraz lp. 5.11.1 i 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące nieuprawnionym zwielokrotnieniem kwoty kary pieniężnej za to samo naruszenie.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 2 800 zł w związku z naruszeniami określonymi w lp. 5.6.1, 5.7.1, 5.8.1, 5.8.2, 5.11.1, 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Okoliczności popełnienia wszystkich naruszeń, które stwierdzono w trakcie kontroli przeprowadzonej u skarżącego nie budzą wątpliwości.

Na etapie postępowania administracyjnego skarżący nie podważał prawidłowości ustaleń, o których wyżej mowa (po wszczęciu postępowania nie wnosił zastrzeżeń do ustaleń kontrolnych), podnosił jedynie okoliczności, które w jego ocenie miały usprawiedliwiać niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów regulujących prowadzenie działalności przewozowej.

W okolicznościach sprawy, mając na względzie zebrane dowody, stwierdzić należy, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i brak jest podstaw do jego kwestionowania.

Przechodząc do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że skarżący zwracał uwagę, że za każdym razem kierowcy skorzystali z możliwości, jaką daje art. 12 rozporządzenia WE 561/2006. Stosownie do treści powołanego przepisu: "Pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

Pod warunkiem że nie zagraża to bezpieczeństwu ruchu drogowego,

w wyjątkowych okolicznościach kierowca może także odstąpić od art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 2, przekraczając dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu

o maksymalnie jedną godzinę, aby dotrzeć do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania tygodniowego okresu odpoczynku. Na tych samych warunkach kierowca może przekroczyć dzienny

i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu o maksymalnie dwie godziny, pod warunkiem że wykorzystał on przerwę trwającą nieprzerwanie 30 minut bezpośrednio przed tym dodatkowym czasem prowadzenia pojazdu niezbędnym, aby dotrzeć do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania regularnego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego, na wydruku z urządzenia rejestrującego lub na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca docelowego lub odpowiedniego miejsca postoju.

Każdy wydłużony okres pracy musi być kompensowany równoważnym okresem odpoczynku wykorzystywanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu."

Rację ma zatem skarżący co do zasady, że wyjątkowe okoliczności, takie jak remont drogi, czy wypadek mogą uzasadniać przekroczenie norm dotyczących czasu jazdy bez przerwy, czasu odpoczynku dobowego, kolejnych okresów 24 godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku, dziennego czasu jazdy, odpoczynku tygodniowego, tyle że przepisy rozporządzenia jednoznacznie zastrzegają, że kierowca ma obowiązek odnotowania tych odstępstw odręcznie,

w określonym czasie na wykresówce urządzenia rejestrującego, na wydruku

z urządzenia rejestrującego lub na planie pracy, czego w realiach niemniejszej sprawy nie uczyniono ani raz.

Ewentualne wnioski dowodowe skarżącego mające potwierdzać powołane przez niego okoliczności nie mogły odnieść oczekiwanych skutków, albowiem zasadność skorzystania z "dobrodziejstwa" jakie daje art. 12 rozporządzenia WE 561/2006 można wykazać wyłącznie w sposób określony w jego treści. Skoro w art. 12 rozporządzenia WE nr 561/2006 wyraźnie określono sposób dokumentowania odstępstw od norm czasu pracy kierowców, wymaganych przerw oraz norm odpoczynku, to posłużenie się przez organy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym innymi środkami dowodowymi na te okoliczności, byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem. Dlatego też ani wyjaśnienia, ani oświadczenia składane w toku postępowania nie mogą posłużyć organom za podstawę ewentualnego uwolnienia od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy – wyroki WSA w Krakowie z dnia 23 listopada 2017 r., III SA/Kr 1060/17; WSA we Wrocławiu we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2018 r., III SA/Wr 775/17; WSA w Szczecinie w Szczecinie z dnia 1 marca 2018 r., II SA/Sz 1471/17.

Podsumowując, skarżący nie kwestionował ustalonych przez organy naruszeń, wskazywał, że były one podyktowane okolicznościami uzasadniającymi zastosowanie art. 12 rozporządzenia WE 561/2006, które jednak nie zostały udokumentowane w sposób wymagany jego treścią.

Przypomnieć trzeba, że materialną podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, nadal zwanej ustawą lub w skrócie: u.t.d., która w art. 92a ust. 1 ustala odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia zaistniałe w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. W przypadku naruszeń stwierdzonych podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, ustawodawca ustalił w art. 92a ust. 5 u.t.d. ograniczenie wysokości kar. W art. 92a ust. 5 pkt 2 ustawy przewidział, że dla podmiotu zatrudniającego, tak jak strona skarżąca, kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 20 000 zł. W okresie tym, czyli 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli, Przedsiębiorca zatrudniał średnio 16 kierowców, co potwierdzono w protokole kontroli z 25 stycznia 2021r.

Podkreślić trzeba, że ustalona w art. 92a ust. 1 u.t.d. sankcja dotyczy odpowiedzialności administracyjnej, która nie jest uzależniona od winy. Dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Jej istotą jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art. 4 pkt 22 u.t.d. przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 u.t.d. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i wskazanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE.L. 2016.102/1 z późn. zm.) – zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 72, z późn. zm.) – zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 1072/2009, rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE L 168 z 02.07.2010, str. 16) – zwanego dalej rozporządzeniem nr 581/2010, a także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/20 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE.L.2014.60.1 z późn. zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem nr 165/2014.

Zgodnie z art. 92a ust. 7 pkt 1 ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. Przewidziane w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innym rozmiarze.

W konsekwencji, co należy wskazać, decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 3 i 5 ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.

Postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy, jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy Kpa.

Na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d., w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa.

Sąd aprobuje – w części niezakwestionowanej w skardze – ocenę prawną dokonaną w zaskarżonej decyzji i w efekcie wysokość nałożonych w tym zakresie kar pieniężnych.

Odmienna sytuacja zachodzi w przypadku 3 naruszeń u.t.d. wymienionych w skardze.

Zarzuty skargi dotyczące wadliwej wykładni i zastosowania przepisów u.t.d., a w szczególności nieuprawnionego sumowania kar za wymienione 3 naruszenia Sąd uznał za oczywiście uzasadnione.

Należy zauważyć, że zgodnie z treścią lp. 5.8 załącznika nr 3 do u.t.d. przewidziano kary pieniężne za skrócenie regularnego okresu tygodniowego, jeżeli jego skrócenie nie jest dozwolone:

1) o czas do 3 godzin – 150 zł,

2) o czas powyżej 3 godzin do 9 godzin – 300 zł,

3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 9 godzin – 400 zł.

Zgodnie zaś z treścią lp. 5.11 załącznika do u.t.d. przewidziano kary pieniężne za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

1) o czas do mniej niż 30 minut – 100 zł,

2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut – 250 zł,

3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut – 350 zł,

4) w międzynarodowym okazjonalnym przewozie osób w godzinach od 2200 do 600, gdy pojazd obsługuje jeden kierowca:

a) o czas do mniej niż 1 godzina i 30 minut – 250 zł,

b) o czas od 1 godziny i 30 minut – 350 zł.

Zdaniem Sądu z treści lp. 5.8 i lp.5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. nie wynika żadna podstawa do sumowania kar z punktów 1 i 2 lp. 5.8 i lp. 5.11.

Odnosząc się do kluczowej w świetle zarzutów skargi kwestii wykładni wskazanych wyżej przepisów, Sąd stwierdza, iż z treści lp. 5.8 i lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy nie wynika żadna podstawa do sumowania kwot kar z ich punktów 1, 2, a brzmienie punktu 2 lp. 5.8 pkt 2 lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. nie pozwala na przyjęcie, iż przewidziana w nich kara jest poprzedzona sankcją z pkt 1. Nie ma wątpliwości, że wyraźne brzmienie tych przepisów, wskazujące na ich samodzielny i wyłączny charakter jako podstawy do wymierzenia przewidzianych w nich kar.

Wbrew twierdzeniom organu, w niniejszej sprawie winno się wymierzyć karę z pkt 2, a nie "sumować" kwoty z punktów 1 i 2 w przypadku kar z lp. 5.8 oraz winno się wymierzyć karę z punktu 2, a nie "sumować" kwoty z pkt 1 i 2 w przypadku kar lp. 5.11 (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2021 r., II GSK 604/21).

Sąd przyjął, że w każdym przypadku zatem przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, ale nie każde przekroczenie progów powoduje sumowanie kwot kar od najniższej do najwyższej – to bowiem zależy od regulacji wprowadzonej przez ustawodawcę.

Sąd nie znalazł uzasadnienia do uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia art. 92b u.t.d. Zgodnie z treścią powołanego przepisu nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) 102 Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku, niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze bowiem ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się w wykonywaniu działalności gospodarczej posługuje. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń przedsiębiorcy. Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy, przy czym ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 u.t.d. - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz.

Sama okoliczność przeszkolenia kierowcy w zakresie obowiązujących przepisów nie świadczy o tym, że przedsiębiorca podjął realne i skuteczne działania

w celu zapewnienia przestrzegania przez zatrudnionych przez siebie kierowców przepisów regulujących wykonywanie przewozu drogowego, jeżeli zastosowane środki nie doprowadziły do przestrzegania przepisów w tym zakresie. W świetle powyższego nie można zatem uznać, by przedsiębiorca wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia – wyrok NSA z dnia 10 października 2019 r., sygn. II GSK 2852/17.

Podmiot świadczący usługi transportowe domagając się zastosowania wobec siebie przesłanek wyłączających odpowiedzialność winien wykazać w postępowaniu, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić. Wymaga szczególnego tu podkreślenia, że ewentualność stosowania przepisów wyłączających odpowiedzialność przewoźnika może dotyczyć przypadków jedynie wyjątkowych na tle całokształtu działalności przewoźnika, nie zaś sytuacji, w których ilość i skala naruszeń świadczy o ewidentnym braku właściwej kontroli pracy podległych kierowców – wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 marca 2020 r., sygn. II SA/Rz 1452/19.

Na gruncie niniejszej sprawy wykazano, że kierowcy skarżącego dopuścili się wielu naruszeń, co jednoznacznie dowodzi tego, że ich działanie nie miało charakteru incydentalnego. Jednocześnie w żadnym wypadku nie sporządzono stosownej adnotacji w trybie art. 12 rozporządzenia WE 561/2006, co pozwoliłoby skarżącemu uniknąć odpowiedzialności. Kierowcy albo nie wiedzieli o takiej możliwości, albo zlekceważyli taką możliwość doprowadzając do ukarania skarżącego. W obu skonfigurowaniach stosowanie art. 92b u.t.d. jest wyłączone, albowiem działania kierowców i idąca za nimi skala naruszeń świadczą jednoznacznie o tym, że nie zostali prawidłowo przeszkoleni o przygotowani przez skarżącego.

Podać trzeba, że w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd i osobisty nadzór pracodawcy jest wyłączony. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągniecie zamierzonego celu – wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. III SA/Kr 779/19.

Wreszcie okoliczność ostatnia - przepisy rozporządzenia WE 561/2006 podobnie jak i załącznika nr 3 do u.t.d. nie wyłączają odpowiedzialności z uwagi na to, że naruszenie norm dotyczących czasu prowadzenia pojazdów, odpoczynku, czy przerw było nieznaczne. Wprowadzają natomiast przedziały czasowe, różnicując skalę naruszenia i wysokość wymierzanej kary pieniężnej. W tym kontekście, nawet nieznaczny stopień naruszeń, jakich dopuścili się kierowcy skarżącego przełożył się na to, że wymierzano kary w przewidzianym wymiarze. Podstaw do odstąpienia wymierzenia kary nie było.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., wobec wadliwej wykładni i zastosowania przepisów lp. 5.8.1 i 2 oraz lp. 5.11.1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d., co przełożyło się na wynik sprawy, orzekł jak w wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.