Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1017/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 85
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2015r. sprawy ze skarg K.G. oraz M.P. i G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2014r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M.P. i G.K. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Po rozpoznaniu wniosku A. Ł. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "A", decyzją z dnia ... 2014r. Wójt Gminy L., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013r. poz. 1235 z późn.zm.), ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji jednej turbiny wiatrowej o mocy do 1 MW i wysokości całkowitej 130m na nieruchomości oznaczonej nr ewid. ... obręb P., gmina L.. Organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zobowiązał także inwestora do realizowania następujących działań dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko: wykonanie analizy porealizacyjnej w zakresie ochrony terenów zabudowy chronionej akustycznie przed hałasem w porze dnia i nocy. Określił także, że w przypadku przekroczenia dopuszczalnych natężeń hałasu (55 dB w ciągu dnia i 45 dB w porze nocnej) należy zastosować odpowiednie rozwiązania techniczne, które zmniejszą poziom dźwięku pracującej elektrowni; oraz nakazał wykonać i przedstawić porealizacyjny monitoring chiropterologiczny oraz ornitologiczny, który powinien obejmować cykl roczny i stanowić replikę badań przedrealizacyjnych (pkt III).

W uzasadnieniu organ wskazał, że planowane zamierzenie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy w zw. z § 3 ust. 1 pkt 6 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397; zwane dalej "rozporządzeniem z 2010r.". Postanowieniem z ... 2012r. (znak: ...) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wskazał zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1-9 i 11-20 oraz ust. 6 ww. ustawy. Postanowieniem z dnia ... 2012r. na podstawie art. 63 ust. 1 i 4, art. 66 u.i.o.ś. nałożono na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji, ustalając zakres raportu zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1-9 oraz 11-20 oraz ust. 6 ww. ustawy.

Przedłożony przez wnioskodawcę raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (... 2012r.) wraz z aneksem w przepisanym trybie udostępniono do zapoznania się społeczeństwu oraz organom opiniującym i uzgadniającym. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L., pismem z ... 2012r. przedstawił opinię, w której zgłosił warunki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. postanowieniem z ... 2014r. (znak: ...), po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i uzupełnieniu przedłożonego pierwotnie raportu, uzgodnił realizację przedsięwzięcia w wariancie III i określił warunki konieczne do spełnienia na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia. W związku ze złożonymi ... 2012r., ... 2013r., ... 2013r. oraz ... 2014r. wyjaśnieniami do raportu, ponowiono procedurę udziału społeczeństwa w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. PPIS w L., podtrzymał opinię z ... 2012r.

Pismami z ... i ... 2014r. M. P. i G. K. podtrzymali swój wcześniejszy sprzeciw wobec planowanej inwestycji i jej lokalizacji w odległości 339m od ich zabudowań, domagając się zachowania odległości minimalnej tj. 600m. Strony podały, że obecnie planowana odległość nie respektuje żadnych norm w zakresie ochrony zdrowia i warunków życia, ich działka znajduje się w granicach hałasu na poziomie 50dB, co znacznie przekracza dopuszczalne normy. Ponadto raport nie jest wiarygodny, ani czytelny ( sporządzony częściowo w języku angielskim). Podkreślili, że RDOŚ w swoim postanowieniu zwraca uwagę na bliską odległość inwestycji i podaje, że strefa znacznej uciążliwości hałasu obejmuje teren w promieniu 500-600m., z opracowania K.-P. Biura Planowania Przestrzennego i Regionalnego we W. wynika natomiast, że lokalizacja dużych elektrowni wiatrowych winna uwzględniać co najmniej 1000m strefę buforową.

Organ wskazał, że po uzgodnieniu przyjętego do realizacji wariantu III lokalizacji planowanej elektrowni wiatrowej, dokonano weryfikacji prawidłowości ustalenia stron przedmiotowego postępowania. W postępowaniu wzięto pod uwagę uwarunkowania wymienione w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i przeanalizowano: rodzaj, skalę i charakter inwestycji, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jej realizacją, prawdopodobieństwo, czas trwania, zasięg oraz odwracalność oddziaływania, a także wykorzystanie zasobów naturalnych, emisję i uciążliwości związane z eksploatacją inwestycji, gęstość zaludnienia wokół inwestycji oraz usytuowanie względem obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowania gatunków roślin i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000. Z analizy danych zawartych w Raporcie oddziaływania na środowisko oraz w jego uzupełnieniach wynika, że wnioskowane przedsięwzięcie polega na budowie i eksploatacji jednej elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Inwestycja zlokalizowana zostanie na działce oznaczonej numerem geodezyjnym ... w miejscowości P., gmina L. Działka, na której planowana jest siłownia otoczona jest polami uprawnymi z rozrzuconymi pojedynczo gospodarstwami rolnymi. Najbliższe zabudowania znajdują się w odległości ok. 300m od projektowanej siłowni. Teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Planowane przedsięwzięcie poddane zostało analizie wariantowej. W złożonym raporcie o oddziaływaniu na środowisko wzięto pod uwagę dwa warianty lokalizacyjne, gdzie analizowano odległość inwestycji od zabudowań. Ze względu na zabudowania działki nr ... obręb P. w aneksie do raportu przedstawiony został trzeci wariant lokalizacyjny, który został przyjęty do realizacji. Na podstawie zamieszczonych w aneksie do raportu wyników badań, poziom mocy akustycznej w obszarze zabudowy zagrodowej kształtuje się w granicach 28,9 do 39,4 dB (dla zabudowy działki nr ... - 38,3 dB). W przyjętym do realizacji wariancie nr III odległość od najbliżej położonych zabudowań, zlokalizowanych w miejscowości S. wynosi ponad 300 m. Projektowana elektrownia wiatrowa posadowiona zostanie na wieży o maksymalnej wysokości 100 m i średnicy rotora do 60 m (całkowita wysokość - do 130 m). Oddziaływanie elektrowni na środowisko na etapie funkcjonowania dotyczy przede wszystkim emisji hałasu. Budynki położone najbliżej wnioskowanej inwestycji mają charakter zabudowy zagrodowej, co obliguje do zachowania poziomu hałasu w porze nocnej dla przedziału czasowego jednej najbardziej niekorzystnej godziny nocy do 45 dB i 55 dB w porze dnia dla przedziału czasu odniesienia równego 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym. Zgodnie z przeprowadzoną analizą akustyczną, która stanowi element składowy raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, żadne z zabudowań mieszkalnych nie znajduje się w zasięgu oddziaływania równoważnego poziomu dźwięku o wartości większej niż 40 dB. Organ wskazał, iż prognozy dotyczące hałasu są opracowywane przy założeniu, iż siłownie wiatrowe pracują przez 24 h/dobę w warunkach, przy których poziom hałasu przez nie emitowany jest maksymalny. Przedmiotową decyzją nałożono na Inwestora obowiązek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej w zakresie ochrony terenów zabudowy chronionej akustycznie, którą wykonać należy po upływie miesiąca od dnia oddania obiektu do użytkowania. Kontrolne pomiary poziomów hałasu należy wykonać zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. W przypadku stwierdzenia przekroczeń natężenia hałasu w obrębie terenów zabudowanych, leżących w sąsiedztwie elektrowni wiatrowej, należy podjąć działania dla ograniczenia jego emisji w taki sposób, aby eksploatacja nie powodowała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. W celu uniknięcia wystąpienia efektu migotania cienia, oddziałującego bezpośrednio na człowieka, zainstalowane łopaty zostaną wykonane z tworzywa sztucznego o matowym kolorze powierzchni, co zminimalizuje odbijanie się światła słonecznego. Zastosowane zostanie także odpowiednie oznakowanie przeszkodowe.

Odnosząc się do zarzutów M. P. i G. K. organ wskazał, że ze względu na zabudowania działki nr ... przygotowany został aneks do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym przedstawiono nową lokalizację inwestycji w odległości ok. 339 m od tej działki (wariant III). W obowiązującym na dzień wydania decyzji stanie prawym, nie ma norm prawnych dotyczących bezpośrednich odległości elektrowni wiatrowych od zabudowań. Fakt ten znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia RDOŚ w B. z dnia ...2014 r., który wskazuje, iż istnieją ekspertyzy dotyczące uciążliwości hałasu powodowanego przez elektrownie wiatrowe oraz opracowania mówiące o lokalizowaniu dużych elektrowni wiatrowych w odległości 400-800 m od zabudowań, jednak w związku z brakiem norm prawnych dotyczących odległości uzgodnił lokalizację elektrowni w wariancie III. Elektrownia może być posadowiona w takiej odległości od zabudowań, aby zostały zapewnione standardy w zakresie dopuszczalnych poziomów hałasu. Zgodnie z przedłożonymi przez Inwestora wynikami analizy akustycznej, które wykonane zostały dla wariantu III inwestycji, dla najbliżej położonych budynków mieszkalnych (o charakterze zabudowy zagrodowej) oraz dla działki ... nie powinny występować przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zgodnie z załącznikiem graficznym zabudowania zlokalizowane na wskazanej nieruchomości znajdują się pomiędzy izofonami o wartości 40 dB i 35 dB, czyli zachowane zostają normy obowiązujące dla zabudowy zagrodowej. Na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest możliwe stwierdzenie czy dotrzymane zostaną standardy hałasu po uruchomieniu inwestycji, przez co nałożony został obowiązek przeprowadzenia analizy akustycznej po upływie miesiąca od oddania obiektu do użytkowania, a w przypadku przekroczenia norm zobowiązano Inwestora do podjęcia działań ochronnych. Zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w przypadku planowanej turbiny wiatrowej częstotliwość obrotów wirnika na minutę nie osiągnie wartości powodujących wystąpienie efektu stroboskopowego.

Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627) zakaz realizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie dotyczy przedsięwzięć, dla których ocena oddziaływania na środowisko nie wykazała znacząco negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu. Dla rozpatrywanego przedsięwzięcia przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko, która obejmowała m. in. powtórny roczny monitoring ornitologiczny oraz chiropterologiczny i na podstawie jej wyników nie wykluczono lokalizacji elektrowni na wskazanym terenie jako niepowodującej znaczącego negatywnego oddziaływania na występujące tam gatunki. W opinii RDOŚ w B., jako organu ds. ochrony środowiska i przyrody, realizacja przedmiotowego zamierzenia przy zachowaniu wymienionych wyżej uwarunkowań nie wpłynie znacząco negatywnie na zmniejszenie różnorodności gatunkowej i liczebności lokalnych populacji ptaków i nietoperzy oraz nie będzie oddziaływać negatywnie na migrujące populacje tych zwierząt, jak również nie narusza spójności przestrzennej oraz integralności obszarów Natura 2000. W złożonym przez Inwestora raporcie o oddziaływaniu na środowisko wyjaśniono, iż przedsięwzięcie nie będzie również negatywnie oddziaływać na zdrowie ludzi.

Organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa kwestie związane z wpływem planowanego przedsięwzięcia na wartość sąsiadujących nieruchomości nie są przedmiotem badań w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko na zlecenie Inwestora został sporządzony przez zespół projektowy posiadający stosowne kwalifikacje, brak jest podstaw prawnych do podważenia kompetencji tego zespołu. Analiza oddziaływania elektrowni przedstawiona w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wykazała, że budowa i eksploatacja jednej turbiny wiatrowej o mocy do 1 MW i wysokości całkowitej 130 m, na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym ... obręb P., gmina L., przy spełnieniu warunków określonych w niniejszej decyzji nie spowoduje negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko.

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli M. P. i G. K. oraz K. G.

Decyzją z dnia ... 2014r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia ... 2014r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że odwołania nie mogą być uwzględnione, gdyż postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej zostało przeprowadzone prawidłowo, a wydana w jego w wyniku decyzja nie jest wadliwa. Przywołując stosowne przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.), oraz § 3 ust 1 pkt 6 lit a rozporządzenia, organ wskazał, iż z uwagi na rodzaj planowanego przedsięwzięcie i jego położenie na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu J. S. konieczne było przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zasadnie zatem postanowieniem ... 2012r. Wójt Gminy L. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i prawidłowo, z uwzględnieniem art. 66 ust. 1 ustawy, określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. Raport powinien zawierać opis analizowanych wariantów w tym analizę wariantu lokalizacyjnego zwiększającego odległość zamierzenia od najbliższej zabudowy mieszkaniowej, analizę akustyczną przeprowadzona w rejonie pobliskiej zabudowy chronionej akustycznie, dla pory dnia i nocy z uwzględnieniem wszystkich źródeł hałasu, z podaniem danych wejściowych i obliczeń w formie tabelarycznej i graficznej oraz rozwiązań chroniących środowisko wraz z podaniem informacji czy w skład przedmiotowego zamierzenia będzie wchodzić fabrycznie nowa turbina, opis aktualnego stanu klimatu akustycznego, skumulowane oddziaływania planowanej inwestycji na klimat akustyczny z uwzględnieniem istniejących, projektowanych i planowanych w sąsiedztwie przedmiotowego obszaru przedsięwzięć. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Dokument ten podlega ocenie przez organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną wart. 7 Kpa. Przedłożony w tej sprawie przez inwestora raport, uzupełniony o dodatkowe dane w związku z postępowaniem uzgodnieniowym przed RDOŚ, zdaniem Kolegium, odpowiada wymogom określonym wart. 66 ustawy i jest zgodny z postanowieniem określającym jego zakres. Jako podstawowy dokument w sprawie został oceniony przez organ I instancji i stanowił podstawę dokonanych uzgodnień. Wyspecjalizowane organy (PPIS i RDOŚ) nie kwestionowały wyników badań ani ocen w nim zawartych. W ocenie SKO nie ma podstaw do jego kwestionowania, przy jednoczesnym braku dowodów przeciwnych w tym względzie. Z ustaleń raportu wynika, że realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje powstania znaczących negatywnych oddziaływań na środowisko. Negatywne oddziaływania zakwalifikowano do małoznaczących i lokalnych (str. 68 raportu). Oceniając wpływ na ludzi stwierdzono aspekt widokowy, długotrwały niski poziom hałasu, małoznaczący efekt cienia. W kwestii hałasu jednoznacznie stwierdzono, że żadne z zabudowań mieszkalnych nie znajduje się w zasięgu oddziaływania równoważnego poziomu dźwięku o wartości większej niż 40 dB oraz, że zainstalowanie elektrowni o parametrach określonych wnioskiem nie wpłynie negatywnie na klimat akustyczny na terenie sąsiedniej zabudowy (zabudowa zagrodowa)(str. 90 raportu). W kwestii podnoszonych przez strony infradźwięków autor raportu wyjaśnia, że są one emitowane również przez elektrownie wiatrowe, jednak w tak niewielkim stopniu, że są pomijalne. W nowoczesnych turbinach ich projektanci zmienili kąt ustawienia skrzydeł w wirniku, który stanowił źródło infradźwięków. Powołano nadto wyniki raportu odnoszącego się do oceny negatywnego oddziaływania hałasu emitowanego przez elektrownie wiatrowe, z których wynika m. in., że hałas emitowany przez elektrownie wiatrowe nie stwarza ryzyka pogorszenia ani utraty słuchu, z ryzykiem takim możemy mieć do czynienia dopiero wtedy, gdy poziom ciśnienia akustycznego przekracza poziom 85dB, hałas emitowany przez elektrownie wiatrowe nie przekracza tej granicy. Ponadto, z raportu tego wynika, że infradźwięki emitowane na poziomie od 40 do 120 dB nie wywołują negatywnych skutków zdrowotnych (str. 95 raportu). Z kolei wyniki monitoringu ornitologicznego doprowadziły autora raportu do wniosku, że teren planowanej inwestycji nie wykazuje szczególnie cennych walorów ornitologicznych, przeważające obszary rolnicze z niewielką liczbą zadrzewień i terenów wilgotnych nie sprzyjają występowaniu cennych i nielicznych gatunków ptaków. Podobne wnioski zawiera raport z monitoringu chiropterologicznego.

SKO podkreśliło, że podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym miały możliwość zgłoszenia dowodów zmierzających do podważenia miarodajności raportu, w których dokonana byłaby szczegółowa analiza zagadnień oraz sformułowane wnioski, które w oczywisty sposób wskazywałyby na wadliwość raportu. Takich wniosków nie złożono. Kolegium podkreśliło jednocześnie, że przedstawiono też żadnych argumentów, podważających zawarte w nim ustalenia, poza stwierdzeniem, że raport jest opracowywany na zlecenie inwestora; zarzut stawiany raportowi, dla swojej skuteczności, powinien być oparty na wykazaniu niezgodności raportu z konkretnym przepisem, tj. art. 66 ustawy, a także przepisem prawa materialnego, w oparciu o który został ustalony zakres treść raportu. Organ odwoławczy, podobnie, jak organ I instancji przyjął, że dokument ten może stanowić podstawę oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w konsekwencji również, podstawę dla określenia uwarunkowań środowiskowych planowanej inwestycji. W rozpoznawanej sprawie, organ I instancji o powyższe uzgodnienie oraz opinię wystąpił do właściwych organów i je uzyskał. Warunki zaś określone w uzgodnieniu zostały uwzględnione w treści zaskarżonej decyzji, podobnie, jak treść opinii. Organ odwoławczy stwierdził, że akta sprawy i treść zaskarżonej decyzji świadczą o tym, że przy analizie wpływu przedsięwzięcia na środowisko organ uwzględniał informacje zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko; uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje ponadto, że organ I instancji rozważał także zasadność postulatów zgłaszanych przez strony. Badał też różne warianty przedsięwzięcia, w efekcie za najkorzystniejszy dla środowiska przyjął proponowany wariant III. Przewidziane w decyzji obowiązki, w szczególności dotyczące wykonania analiz porealizacyjnych, mają służyć weryfikacji przyjętych w decyzji założeń. Organ prowadzący postępowanie rozpatrzył złożone przez strony zarzuty i odniósł się do nich w uzasadnieniu. Organ odwoławczy uznał postępowanie przed organem I instancji za prowadzone zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz, że zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa uzasadniającego jej uchylenie lub zmianę. Oceny dokonane na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego, iż przedsięwzięcie nie wpłynie znacząco na środowisko, a w przypadku spełnienia wymagań nią wskazanych (na etapie realizacji oraz eksploatacji), uciążliwości zamkną się w dopuszczalnych granicach, są uzasadnione.

Kolegium stwierdziło, że zarzuty podnoszone w odwołaniach w szczególności, samo wyrażenie sprzeciwu wobec realizacji przedsięwzięcia, nie jest wystarczające do uznania zasadności odwołania i uchylenia lub zmiany decyzji. Analiza akt sprawy, przede wszystkim raportu i stanowisk organów uzgadniającego - RDOŚ i opiniującego - PPIS, wskazuje, że organ I instancji uwzględnił w postępowaniu i zaskarżonej decyzji charakter przedsięwzięcia i ustalił warunki jego realizacji, które mają minimalizować negatywny wpływ na otoczenie inwestycji, co wypełnia cel przedmiotowej decyzji. Dodatkowo, materiał dowodowy, w tym weryfikowany przez organ raport o oddziaływaniu na środowisko wskazuje, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie wpłynie znacząco na środowisko. Kolegium podzieliło zdanie Wójta, iż przewidywana lokalizacja elektrowni zapewni zachowanie norm hałasu nawet dla najbliżej położonych zabudowań. Zarzuty w zakresie planowanej zabudowy działek w otoczeniu przedsięwzięcia, wykraczają poza przedmiot sprawy, która ogranicza się do oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz określenia wynikających z tego środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

K. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. (zarejestrowanej pod sygn. akt ...) wniósł o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... 2014r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy L. z ... 2014r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji jednej turbiny wiatrowej o mocy do 1 MW i wysokości całkowitej 130m na nieruchomości oznaczonej nr ewid. ... obręb P., gmina L. Skarga została. Skarżący zarzucił:

- nieuwzględnienie zaleceń wyrażonych przez Departament Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia z ... 2012r., wskazujących na optymalną odległość 2-4km od siedzib ludzkich dla elektrowni wiatrowych oraz podobnych wniosków z opracowania Kancelarii Senatu ... "elektrownie wiatrowe a społeczności lokalne",

- złamanie art.6 pkt 2 ustawy prawo ochrony środowiska poprzez niezastosowanie się do zasady przezorności przez umożliwienie lokalizacji elektrowni oraz art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który nakazuje gminie ochronę zdrowia poprzez dalsze prowadzenie postępowania zmierzającego do zlokalizowania elektrowni wiatrowej w odległości zagrażającej zdrowiu i życiu ludzkiemu.

Skarżący podkreślił, że RDOŚ także wskazał, że planowana odległość od zabudowy mieszkaniowej jest zbyt mała. Ponownie podniósł kwestię braku obiektywności oraz rzetelności i profesjonalności w sporządzaniu raportu, który był zlecony przez inwestora i który został ukierunkowany tak aby odpowiadał jego potrzebom. Gmina nie powołała biegłego, który byłby w stanie jako specjalista ocenić przedłożony przez wnioskodawcę raport. Także bliskość obszaru objętego programem Natura 2000 budzi wątpliwości czy nie ucierpi na tym środowisko naturalne a w szczególności – lęgowiska ptaków i nietoperzy. Skarżący wraz z skargą przedstawił raport NIK – Lokalizacja i budowa lądowych farm wiatrakowych nr ewid. ..., który jego zdaniem krytycznie odnosi się do procesu powstawania elektrowni lądowych. Gmina nie zdecydowała się na przeprowadzenie referendum w sprawie elektrowni wiatrowych, pomimo, że art. 8 ustawy o samorządzie gminnym dopuszcza taką możliwość. Do skargi załączono petycję mieszkańców Gminy L., w którym podpisani informują Wójta, iż nie wszyscy mieszkańcy, posiadacze działek w odległości 300m od planowanej inwestycji, zostali poinformowani o toczącym się postępowaniu. W ocenie mieszkańców wydawanie przedmiotowych decyzji bez konsultacji społecznych oraz bez dostatecznego rozeznania co do skutków i oddziaływania turbin wiatrowych na zdrowie i życie człowieka stanowi pogwałcenie praw obywatelskich i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 2... 2014r. zaskarżyli także M. P. i G. K. (sygn. akt ...), wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej w mocy decyzji Wójta Gminy L. z ... 2014r. i zasadzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. wskazując, że jedynie fragmentarycznie w postanowieniu RDOŚ w B. z ... 2014r. pojawiają się informacje dotyczące skutków oddziaływania eksploatacji turbiny wiatrowej na człowieka a większość rozważań poświęconych jest zwierzętom oraz zagospodarowaniu terenu. Organ uzgadniający nie określił jaki jest faktyczny poziom hałasu w trakcie eksploatacji turbiny wiatrowej w przedmiotowej inwestycji. Także raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zajmuje się ochroną jedynie fauny i flory i pomija zupełnie mieszkańców. W ocenie skarżących powodem odmowy wydania decyzji środowiskowej powinien być sprzeciw lokalnej społeczności oraz fakt, iż gmina nie przeprowadziła referendum do którego była zobowiązana. Skarżący zarzucili, że nie było podstawy prawnej ani racjonalnej do wyznaczenia turbiny w odległości 300m od domów, dla zabezpieczenia praw mieszkańców odległość ta powinna wynosić 500-600m. W tym zakresie skarżący powołali się także na raport NIK, który w ich ocenie wskazuje na wadliwość procesów powstawania lądowych farm wiatrowych oraz metodologii pomiaru hałasu, która nie daje gwarancji miarodajnej oceny uciążliwości turbin wiatrowych. Brak precyzyjnych wskazań i odległości w przepisach szczególnych, na które powołują się organy powinien zobligować do przeprowadzenia szczegółowych indywidualnych analiz wpływu i możliwych efektów działania turbin oraz ich uciążliwość dla terenu planowanej inwestycji. Organy błędnie przyjęły, że planowana inwestycja nie przekroczy norm akustycznych, co wynika z ekspertyzy: "energetyka wiatrowa w kontekście ochrony krajobrazu przyrodniczego i kulturowego w województwie k.-p.", sporządzonej przez Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk w W., której analiza pozwala wysnuć wniosek, że strefa znacznej uciążliwości hałasu obejmuje teren w promieniu 500-600m. Natomiast opracowanie K.-P. Biura Planowania Przestrzennego i Regionalnego we W. pod nazwą "Województwo K.-P.. Zasoby i możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii" wskazuje, że przy lokalizacji dużych elektrowni wiatrowych winno uwzględnić się co najmniej 1000m strefę buforową od budynków mieszkalnych jednorodzinnych. W ocenie skarżących, kierując się zasadą przezorności, biorąc pod uwagę niedostatecznie zbadany wpływ turbin wiatrowych na człowieka oraz środowisko powinno się podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze w celu uniknięcia negatywnych efektów działania farmy wiatrowej.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uczestniczka postępowania A. Ł. (wnioskodawca) wniosła o oddalenie skargi bowiem zarzuty są niezasadne, a zaskarżona decyzja zgodna z przepisami prawa, prawidłowa i kompletna. Podniosła, że skarżący nie zaskarżyli obecnie kwestionowanego postanowienia RDOŚ z ... 2014r., które zostało wydane zgodnie z prawem. Załączony do wniosku raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko odpowiada wszystkim warunkom określonym w art. 66 ustawy środowiskowej, a także postanowieniu wydanemu zgodnie z art. 63 ustawy. Analiza akustyczna zawarta w raporcie zachowuje standardy ochrony przed hałasem określone w rozporządzeniu z 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, wobec tego odległość wskazana w decyzji środowiskowej została wyznaczona przy zachowaniu wszelkich standardów i przestrzeganiu norm dopuszczalnego hałasu.

Postanowieniem z dnia ... 2015r. (sygn. akt ...) Sąd, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a.") zarządził połączenie spraw o sygn. akt ... i ... do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a połączone sprawy prowadzić dalej pod sygn. akt ....

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 P.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził że zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji naruszają przepisy postępowania, w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia budowy jednej turbiny wiatrowej o mocy do 1 MW i całkowitej wysokości konstrukcji nie przekraczającej 130 m, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na nieruchomości oznaczonej nr ... obręb P. gmina L.. Organy obu instancji zgodnie uznały, że spełnione zostały warunki do wydania w sprawie decyzji pozytywnej dla inwestora.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 1235 z późn.zm., zwanej dalej "u.i.o.ś.").

Stosownie do regulacji art. 59 ust. 7 ww. ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; bądź

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy.

Kwalifikacja przedsięwzięć dokonywana jest natomiast na podstawie zapisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm., powoływanego dalej jako "rozporządzenie"). Zgodnie z zapisami § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia, planowana inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przepis ten bowiem stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 5 o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m. Przy czym regulacja § 2 ust. 1 pkt 5 przewiduje, iż do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m. in. instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru o łącznej mocy nominalnej elektrowni nie mniejszej niż 100 MW oraz lokalizowane na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej.

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1 ustawy), uwzględniając łącznie uwarunkowania takie jak rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia (pkt 1) oraz usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (pkt 2). Organ musi mieć także na względzie usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do wymienionych uwarunkowań, wynikających z zasięgu oddziaływania – obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze, wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, prawdopodobieństwa oddziaływania, jak i czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania (art. 63 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś.). Postanowienie, o którym mowa w art. 63 właściwy organ wydaje po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i właściwego inspektora sanitarnego (art. 64 u.i.o.ś.).

W stanie faktycznym sprawy, inwestor występując z wnioskiem inicjującym postępowanie dołączył do niego dokument zatytułowany "Karta informacja przedsięwzięcia", gdzie określono, że przedsięwzięcie realizowane będzie na działce nr ... w miejscowości P., gmina L. (o pow. 6,46 ha), w odległości ok. 320m od najbliżej położonych zabudowań. Po uzyskaniu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i powiatowego inspektora sanitarnego, organ pierwszej instancji w drodze postanowienia nałożył na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (postanowienie z ... 2012r.). Na dalszym etapie postępowania inwestor złożył raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie na działce nr ... turbiny wiatrowej o mocy do 1 MW. Organ pierwszej instancji, po uzyskaniu opinii sanitarnej powiatowego inspektora sanitarnego i postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia wraz z określonymi warunkami, wydał decyzję o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.

W tym miejscu podkreślić należy, iż organ pierwszej instancji w postanowieniu w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz powiatowego inspektora sanitarnego, ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który winien złożyć inwestor stosownie do treści art. 69 ust. 2 ustawy. Określając zakres raportu organ nakazał w szczególności: uwzględnienie opisu analizowanych wariantów w tym analizę wariantu lokalizacyjnego zwiększającego odległość zamierzenia od najbliższej zabudowy mieszkaniowej, analizę akustyczną przeprowadzoną w rejonie pobliskiej zabudowy chronionej akustycznie, przedstawienie zagospodarowania terenów sąsiednich oraz odległości od najbliższej zabudowy mieszkaniowej z zaznaczeniem na mapie, informacje od właściwego organu odnośnie występowania w strefie wyznaczonej izofony 40 dB, funkcji podlegającej ochronie akustycznej na podstawie obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania, lub w przypadku jego braku informacji na temat obiektów podlegających ochronie na podstawie rzeczywistego zagospodarowania (dotyczy określenia konkretnej funkcji oraz jej położenia)

Z uwagi na konieczność złożenia raportu, organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Po złożeniu przez inwestora raportu, organ podjął zawieszone postępowanie oraz przedstawił raport do uzgodnienia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska i zasięgnął opinii powiatowego inspektora sanitarnego, zgodnie z regulacją art. 77 ust. 1 ustawy. Organ uzgadniający, czyli regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdziwszy, iż przedłożony raport nie spełnia wymagań, wynikających z postanowienia, określającego zakres raportu, kilkakrotnie wzywał inwestora do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia zawartych w nim informacji. Zagadnienia wymagające uzupełnienia, wyjaśnienia bądź doprecyzowania zostały w stosownych wezwaniach szczegółowo określone. Po złożeniu kolejnego uzupełnienia, regionalny dyrektor ochrony środowiska w drodze postanowienia uzgodnił, a powiatowy inspektor sanitarny w formie opinii sanitarnej zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia. Zarówno podmiot uzgadniający, czyli regionalny dyrektor ochrony środowiska, jak i podmiot opiniujący, którym był w sprawie powiatowy inspektor sanitarny, przed uzgodnieniem warunków realizacji przedsięwzięcia analizowali kompletność złożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosownie do wymagań określonych w postanowieniu organu pierwszej instancji o nałożeniu obowiązku złożenia tegoż raportu. Kompletność i prawidłowość raportu w tym samym zakresie, była również przedmiotem zainteresowania organu pierwszej instancji. Pozytywna ocena raportu jest zaś wyrazem wydania przez organ pierwszej instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, co wynika wprost z treści uzasadnień tych decyzji.

Zdaniem Sądu, konkluzja taka jest w okolicznościach sprawy, co najmniej przedwczesna.

Obowiązkiem organu administracji rozpatrującego sprawę była w szczególności wnikliwa i wszechstronna analiza przedstawionego raportu, a także podjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do usunięcia pojawiających się w toku postępowania wątpliwości co do jakości i wyników tego raportu. Wyniki dokonanej przez organ analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym nie tylko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., ale również z uwzględnieniem szczególnych wymogów wskazanych w art. 85 u.i.o.ś.

Tymczasem organy obu instancji analizując raport pominęły, że brak w nim jednego z podstawowych elementów wymienionych w art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. tj. opisu analizowanych wariantów, co najmniej dwóch (poza zaproponowanym) - racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska i określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko każdego z tych wariantów. W raporcie znajduje się zdawkowy opis kilku wariantów, z których jeden został od razu odrzucony przez wnioskodawcę, a warianty I i III są to w istocie warianty proponowane przez wnioskodawcę, nie zostały ocenione pod względem tego czy któryś z nich można uznać za racjonalny wariant alternatywny w okolicznościach tej sprawy. Nadto nadal brak wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.

Wariantowanie przedsięwzięcia jest w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko szczególnie istotne – raport nie stanowi bowiem opinii biegłego, gdyż ustawa nie wymaga sporządzenia go przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, lecz jest dowodem prywatnym, podlegającym ocenie przez organ rozpoznający sprawę. Aby zapewnić organowi możliwość jak najpełniejszej oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania, a nawet wyboru innego, niż zaproponowany przez inwestora, wariantu. Wynika to wprost z art. 81 u.i.o.ś., który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Znaczenie wariantowania w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika również z art. 68 ust. 2 u.i.o.ś., zgodnie z którym organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazać m.in. rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania.

Z powołanych przepisów wynika więc nie tylko obowiązek uwzględniania przez organ przy wydawaniu decyzji środowiskowej wariantów przedstawionych przez inwestora, ale przede wszystkim obowiązek organu samodzielnego poszukiwania rozwiązań zapewniających przewidzianą przepisami ochronę środowiska. Zamiarem ustawodawcy było stworzenie warunków dla szerszego wyboru, niż tylko wyboru pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia, a jego zaniechaniem. Chodziło o wybór pomiędzy wariantami możliwymi do zrealizowania oraz oddziałującymi w różny sposób na środowisko. Inaczej ustawodawca nie nakazywałby w art. 66 ust. 1 pkt 6 u.o.i.ś. określania przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, gdyż wariant nierealny nie oddziałuje na środowisko. Nie o taki zatem wariant chodzi w cyt. przepisie. Podobnie, gdyby chodziło wyłącznie o analizę oddziaływania wariantu wybranego przez inwestora, to czemu miałby służyć ustawowy wymóg wariantowania.

To wszystko prowadzi do wniosku, że w świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.i.ś. nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie mogło być realizowane. Skoro raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi opisywać kilka wariantów jego realizacji, a nie tylko wariant wnioskodawcy oraz wariant polegający na niepodejmowaniu niemożliwego do realizacji przedsięwzięcia, a także skoro z powołanego wyżej art. 81 ust. 1 u.o.i.ś. wynika, że to nie wnioskodawca ma decydujący głos w wyborze wariantu realizacji przedsięwzięcia, lecz musi w tym zakresie współdziałać z organem wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, szczególnie istotne jest rozważenie opisanych wariantów w kontekście zgłoszonych w toku postępowania zastrzeżeń co do realizacji przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu, obowiązek opisania w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia -alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy - jest przejawem koniecznego rozważenia interesu publicznego oraz racji zarówno wnioskodawcy, jak i osób, na których prawa przedsięwzięcie będzie bezpośrednio wpływało. W tych sprawach należy znaleźć właściwe proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, interesem innych stron postępowania oraz interesem publicznym.

Istotną rolę w ocenie wskazanych sprzecznych racji ma właściwe uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Nie bez powodu ustawodawca w art. 85 ust. 2 u.o.i.ś. uregulował uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody w sposób szczególny w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc m.in., że w przypadku, gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie takiej decyzji powinno zawierać informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa oraz innych stron postępowania.

Reasumując, skoro raport tylko pozornie określa kilka propozycji, którym nie można przypisać cech realnej alternatywności wobec propozycji wnioskodawcy, czyli przeciwstawnych do własnej propozycji i dających inne możliwości wariantów, to już tylko z tego powodu organy nie mogły dokonać pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zaakceptowanie odmiennego poglądu doprowadziłoby do wyrażenia zgody na ewidentną próbę obejścia przepisów, gdyż inwestor obok wariantu dla siebie korzystnego mógłby zawsze zaoferować inny, niemożliwy do realizacji, lub niemalże całkowicie zbieżny (np. przesunięcie obiektu o znacznym obszarze negatywnego oddziaływania o ok. 90 m na tej samej działce) co powodowałoby konieczność wyboru jedynie jednego wariantu, tj. możliwego do wykonania i korzystniejszego dla inwestora.

Brak wariantowania jest w sprawie niniejszej szczególnie istotnym brakiem, gdyż zaproponowane przedsięwzięcie znajduje się w odległości jedynie około 300 m od zabudowań mieszkalnych, co w świetle stanowiska RDOŚ w B. zalecającego konsekwentnie rozważenie zwiększenia tej odległości (odwołującego się w tym zakresie do opracowania K.-P. Biura Planowania Przestrzennego i Regionalnego we W. "Województwo k.-p.. Zasoby i możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii" zalecającego istnienie strefy buforowej 1000 m) winno skłonić organy do szczególnie wnikliwego rozpoznania przedmiotowego aspektu sprawy.

W niniejszej sprawie złożony raport (z września 2012r.) wprawdzie zawiera na stronach 63 - 65 rozdział 4. "Opis analizowanych wariantów" 4.1 "Wariantowość projektu", ale ogranicza się jedynie do wyjaśnienia przesłanek wybranej przez inwestora lokalizacji. W raporcie wskazano, że o wyborze lokalizacji - regionu zadecydowały takie czynniki jak: charakterystyka wiatrów, prędkość, częstotliwość występowania, możliwość pozyskiwania terenów – aktualny stan i sposób zagospodarowania, rozmieszczenie zabudowy mieszkaniowej, charakter pól uprawnych, odległość od zagajników i pojedynczych zadrzewień, dostępność działki, możliwości logistyczne przyszłej inwestycji, zlokalizowanie inwestycji poza obszarami chronionymi w tym poza obszarami włączonymi w sieć obszarów Natura 200. Określono sposób rozstawienia turbin na działce - z zachowaniem odległości od granicy działki sąsiada lub zmniejszenie tej odległości za jego zgodą oraz co do warunków geologiczno-inżynierskich - rozstawienie minimalizujące zakłócenia i niedogodności w ruchu, bezpieczeństwie w pasie ruchu drogowego – możliwość oceny na etapie projektu budowlanego.

Na str. 64 raportu wskazano 2 warianty lokalizacyjne, jednakże ich określenie jest nieprecyzyjne, ogólnikowe, nie daje możliwości oceny rzeczywistej alternatywności, a tym bardziej brak opisów oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w każdym z tych wariantów w szczególności na oddziaływanie na tereny zagospodarowania poprzez zabudowę mieszkalną. I tak "wariant lokalizacyjny I" opisano: odległość od zabudowy (zabudowa zagrodowa) - ponad 320m - bezpieczna odległość od pobliskich zabudowań. Zachowanie odległości od cieków śródpolnych (mapa nr ... lokalizacja turbin na działce nr ... nie zawiera pełnego odwzorowania graficznego zagospodarowania nieruchomości w najbliższym otoczeniu działki nr ..., oznaczono na niej wyłącznie jedną odległość 325m – wobec zabudowy na działce nr .... Z kolei wariant lokalizacyjny II opisano: odległość od zabudowy (zabudowa zagrodowa) – około 400 i 500m – zwiększona odległość od najbliższych zabudowań wraz z mapą nr ... na której oznaczono 2 odległości od turbiny na działce nr ... wobec zabudowy na działce nr ... oraz inną odległość w sposób uniemożliwiający jakąkolwiek jej weryfikację. Jednocześnie mapa nr ... oznaczono zastała jako: "Lokalizacja turbin na działce nr ... w wariancie lokalizacyjnym II".

Zważyć przyjdzie, iż w raporcie brak szczegółowej analizy tych wariantów, opisu alternatywności rozwiązania. Zawarto wyłącznie stwierdzenie, że w wariancie II: "odległość turbiny od zabudowań wynosi ponad 400m, jednak działka w miejscu posadowienia turbiny w wariancie II jest poprzecinana rowami śródpolnymi. Możliwe, że podłoże w tym miejscu jest zbyt luźne i konieczne będzie wzmocnienie stopy fundamentowej oraz budowa drogi dojazdowej przecinającej rowy". Przy czym do dalszej analizy przyjęto wyłącznie wariant lokalizacyjny I, jako "najbardziej optymalny z punktu widzenia ochrony środowiska". Brak uzasadnienia dla twierdzeń o tej optymalności wobec odległości od zabudowy mieszkalnej – 320m i ewidentnego oddziaływania akustycznego, infradźwięków planowanego przedsięwzięcia.

Nie zostało wyjaśnione, z uwagi na aspekt ochrony środowiska, dlaczego do dalszej analizy przyjęto tylko wariant lokalizacyjny I, nie jest też możliwe jednoznaczne ustalenie czym w istocie różnią się opisane ogólnikowo warianty. Istnieją wątpliwości chociażby w związku ze sprzeczności w wariancie II pomiędzy treścią mapy i podpisem (nr działki). W zakresie bezpieczeństwa mieszkańców okolicznych terenów brak jakiegokolwiek porównania zakresów oddziaływania pomiędzy wskazanymi wariantami, zatem konstatacja, że wariant I jest najbardziej optymalny pozostaje nieuzasadniona i dowolna.

Przedstawiony raport w istocie nie zawiera nawet opisu wymaganych wariantów najkorzystniejszego dla środowiska i racjonalnego wariantu alternatywnego, ani tym bardziej nie wskazuje ich oddziaływania na środowisko - nie spełnia więc wymogów wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 u.i.o.ś.

Nadto oceniając uciążliwość dla ludzi i zwierząt (5.3.4.) w szczególności w zakresie emisji hałasu (5.3.4.1) (str.88-90) autorzy raportu wskazali, że najbliższe budynki mieszkalne usytuowane są w odległości około 409 m od planowanej turbiny, co pozostaje w sprzeczności z odległością określoną w wariancie I ( brak określenia nr działki ewidencyjnej), nie wyjaśniono dlaczego przyjęto dla tej zabudowy wartości poziomu hałasu 55 dB w ciągu dnia i 45 dB w ciągu nocy. W dalszej części rozważań wskazano, na redukowanie poziomu natężenia hałasu przez szereg czynników zewnętrznych oraz fakt, że najbliższe zabudowania będące gospodarstwem rolnym znajdują się w odległości 325m. W załączniku nr ... do raportu przedstawiono analizę akustyczną wyłącznie "wariantu przyjętego do realizacji". Wskazując na emisję hałasu dla zabudowy zagrodowej od 28,0 dB do 38,7 dB, Dalej na str. 90 stwierdzono, że analiza akustyczna projektowanego parku w zabudowie zagrodowej i wielorodzinnej wyznaczona jest przez izofonę równoważnego poziomu dźwięku A o wartości 45 dB (dla zabudowy jednorodzinnej 40 dB). Analiza wykazała, iż zainstalowanie elektrowni o podanych parametrach nie wpłynie negatywnie na klimat akustyczny na terenie sąsiedniej zabudowy (zabudowa zagrodowa).

W ocenie Sądu, z tym stwierdzeniem nie sposób się zgodzić, skoro załączona analiza akustyczna jak i powyższe wyjaśnienia wyraźnie wskazują, że planowana inwestycja spowoduje istotne zwiększenie poziomu hałasu. Z pewnością jest to zatem negatywne oddziaływanie na klimat akustyczny okolicznej zabudowy w tym zagrodowej i mieszkalnej, mimo iż mieści się w uregulowanych prawem zakresach.

Także przedłożony w toku postępowania uzgodnieniowego z RDOŚ aneks do raportu, uwzględniający między innymi zabudowę mieszkalną na działce nr ... (zlokalizowanej w kierunku północno wschodnim) jest nierzetelny, niekompletny, nie daje możliwości pełnego porównania i oceny alternatywności i wariantowości proponowanego położenia turbiny prawdopodobnie na tej samej działce nr .... Brak jednoznacznie indywidualizującego opisu, porównania położenia turbiny pomiędzy poprzednim wariantem i obecnym (wariant III), w szczególności odniesienia czy zwiększenie ewentualnej odległości do zabudowy na działce nr ..., nie spowodowało jednocześnie zmniejszenia odległości od innych terenów zabudowy mieszkalnej lub zagrodowej. Brak właściwej czytelnej mapy obrazującej teren inwestycji oraz rodzaj zabudowy na nieruchomościach w jej okolicy, ze szczegółowym określeniem charakteru zainwestowania każdej z nich. Brak nadal określenia wariantu najbardziej korzystnego dla środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko i ludzi w każdym z podanych wariantów. Dodatkowo podkreślenia wymaga, iż wskazany w aneksie poziom mocy akustycznej w obszarze zabudowy zagrodowej jest większy niż w wariancie pierwotnie proponowanym i wynosi od 28,9 do 39,4 dB, a dla zabudowy jednorodzinnej 38,3 dB.

Już tylko z tych powodów organy nie mogły w oparciu o przedłożone przez inwestora dokumenty dokonać pełnej, wymaganej przepisami prawa, oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Wobec braku wymaganych wariantów, zgromadzone materiały dowodowe nie były miarodajne dla prawidłowego rozstrzygnięcia, a podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczące uzasadnienia wariantu zaproponowanego przez inwestora oraz zalecanej przez RDOŚ zwiększenia odległości turbiny wiatrowej od zabudowy mieszkalnej wraz z przedstawioną oceną jego oddziaływania na środowisko dodatkowo podważają argumentację wydanego przez organy rozstrzygnięcia, w tym również jego uzasadnienie wskazujące na wątpliwości organu co do rozmiaru oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Podkreślenia wymaga, iż organ pierwszej instancji nie sprecyzował również jednoznacznie na czym polega przyjęty wariant (III), czym konkretnie różni się od innych, w szczególności co do spornej odległości od terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej, jakie konkretnie są odległości usytuowania turbiny wiatrowej wobec zabudowy mieszkalnej i jakie jest oddziaływanie inwestycji w tym wariancie na środowisko.

Oceniając raport organ I instancji pominął obowiązek skonfrontowania treści raportu z treścią ustalonego własnym postanowieniem z dnia ... 2012r, zakresu ustalonego dla tegoż raportu w szczególności dotyczącego opisu analizowanych wariantów w tym analizy wariantu lokalizacyjnego zwiększającego odległość zamierzenia od najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Skoro zatem w uzasadnieniu tego postanowienia wskazano za kartą informacyjną przedsięwzięcia, że odległość od najbliższej zabudowy wynosi 320 m, to ta okoliczność, mając także na uwadze treść postanowień RDOŚ oraz podnoszone w toku postępowania zarzuty skarżących wymagała szczególnie wnikliwego ustalenia, weryfikacji i oceny. Treść rozstrzygnięć organów wskazuje, że jej w okolicznościach sprawy zabrakło, wbrew jednoznacznemu nakazowi wypływającemu ze wskazanych wyżej norm prawa materialnego.

Organy pominęły także to, że odpowiedzi na pytania organu, nie stanowią części raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stanowią wyłącznie dodatkowe wyjaśnienia, które nadto nie zostały poddane analizie co do porównania rzeczywistej różnicy pomiędzy wariantem I i III oraz tego czy zaproponowana w miejsce wariantu I lokalizacja (wariant III), spełnia warunki określone w postanowieniu określającym zakres raportu. Budzi to uzasadnione i niewyjaśnione przez organy wątpliwości, wobec faktu przesunięcia posadowienia turbiny zaledwie o około 90m, przy jednoczesnym zmniejszeniu odległości do innej zabudowy. Nasuwa się zatem oczywiste pytanie, na czym polega w tym wypadku wariantowość proponowanej lokalizacji z punktu widzenia ochrony środowiska, w tym zdrowia ludzi? Odpowiedzi w tym zakresie nie poszukiwały i przedstawiły organy orzekające w sprawie. W wariancie III odległość od zabudowy w miejscowości S. wynosi zaledwie 302m, czyli jest mniejsza, niż pierwotnie proponowana, aczkolwiek wobec innych obecnie terenów zabudowy.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji nie uzasadnia dlaczego przyjęto, że wariant III realizacji (różniący się wyłącznie przesunięciem o 90m) jest prawidłowy i akceptowany z punktu widzenia celów i norm omawianych regulacji z zakresu ochrony środowiska, w tym zdrowia ludzi. Zupełnie dowolnie (bez analizy okoliczności i uzasadnienia tego stanowiska) organ podaje, że działka na której planowana jest siłownia otoczona jest polami uprawnymi z rozrzuconymi pojedynczo gospodarstwami rolnymi. Najbliższe zabudowania znajdują się w odległości ok. 300 m od projektowanej siłowni. Organ pominął w opisie znajdującą się w zakresie oddziaływana akustycznego inwestycji zabudowę miejscowości S. i S., brak w aktach sprawy dokumentów pozwalających na zweryfikowanie charakteru zabudowy tych miejscowości. Jedynie marginalnie należy wskazać, iż nawet ze znajdujących się w raporcie map analizy akustycznej wynika inny charakter tej zabudowy niż "rozrzucone pojedynczo gospodarstwa rolne". Dalej Wójt Gminy L. stwierdził, że planowane przedsięwzięcie poddane zostało analizie wariantowej, gdzie analizowano odległość od zabudowań, w tym w przyjętym do realizacji wariancie III odległość od najbliżej położonych zabudowań zlokalizowanych w miejscowości S. wynosi ponad 300m. Powyższe stwierdzenia, nie zostały jednak ocenione w aspekcie wymogów dotyczących wariantowania określonych w cytowanych wyżej przepisach u.i.o.ś. w szczególności co do postulowanej i zalecanej przez RDOŚ zwiększenia odległości od zabudowy mieszkaniowej i powoływane przez ten organ oraz skarżących argumenty. W dalszej części uzasadnienia organ ograniczył swe rozważania do tego, że nie zostaną przekroczone dopuszczalne normy poziomu hałasu, które wszakże odnosił do wartości dla zabudowy zagrodowej. Nie wynika jednakże izby zabudowa na działce nr ... miała charakter zabudowy zagrodowej, lecz mieszkalnej.

Także organ odwoławczy, mimo konsekwentnie zarzucanego przez skarżących, że planowana inwestycja – elektrownia wiatrowa z uwagi na znane już, a jeszcze niezbadane negatywne oddziaływanie na zdrowie ludzi, winna być według znanych organom badań i ekspertyz także dla Województwa K.-P. sytuowana w znacznie większej odległości od zabudowy mieszkalnej (co najmniej 600m), kwestia ta nie został poddana szczegółowej analizie. Organ uznał ( str. 5), że przedłożony w sprawie raport, uzupełniony o dodatkowe dane w związku z postępowaniem uzgodnieniowym przed RDOŚ odpowiada wymogom określonym w art. 66 ustawy i jest zgodny z postanowieniem określającym jego zakres, rzetelny i szczegółowy. Jako podstawowy dokument w sprawie został oceniony przez organ pierwszej instancji i stanowił podstawę dokonanych uzgodnień, nadto wyspecjalizowane organy nie kwestionowały wyników badań ani ocen w nim zawartych

W omawianym wyżej zakresie, czyli analizy kwestii wariantowości, oraz oceny przyjętego wariantu w odległości od 300 m od zabudowy mieszkalnej organ jednak nie wypowiedział się w istocie, ograniczając się do stwierdzenia, że organ I instancji rozważał zasadność postulatów zgłaszanych przez strony oraz różne warianty przedsięwzięcia, w efekcie za najkorzystniejszy dla środowiska przyjął proponowany wariant III. W tym zakresie brak własnej i szczegółowej analizy organu odwoławczego, zatem w tym zakresie stwierdzenia tego organu wymykają się spod oceny sądu administracyjnego. Można jedynie stwierdzić, iż wbrew stwierdzeniu Kolegium nie wynika z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji, aby rozważał poszczególne "warianty" przedsięwzięcia i dokonał analizy co do tego, który jest najkorzystniejszy dla środowiska. Takiej analizy nie zawiera uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji, ani decyzji Kolegium. Jak już wskazano także przedłożony w postępowaniu raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z aneksem takowej konkretnej, pełnej, wszechstronnej i rzeczywistej analizy nie zawiera. Nie określa wariantu najbardziej korzystnego dla środowiska, w szczególności zakresie oddziaływania akustycznego na tereny zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej.

Organ odwoławczy abstrahując całkowicie od konkretnych odległości przedmiotowej elektrowni wiatrowej od zabudowy i sposobu zagospodarowania sąsiednich nieruchomości, poprzestał na wskazaniu, że normy prawne nie regulują odległości dla tego typu przedsięwzięć, więc decyduje tylko oddziaływanie akustyczne. Aczkolwiek pogląd ten co do zasady jest prawidłowy, jednakże nie oznacza to, iż każdym przypadku wyłącznie fakt nieprzekraczania dopuszczalnych norm hałasu i interes inwestora, może i powinien decydować o lokalizacji przedsięwzięcia o tego typu charakterze w odległości 300 m od zabudowy mieszkaniowej. W sytuacji planowania przez inwestora lokalizacji siłowni wiatrowej w tak niewielkiej odległości od zabudowy o charakterze mieszkalnym każdorazowo obliguje organ do uwzględnienia interesów prawnych wszystkich stron postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i poddania analizie zakresu oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia, w jakim stosunku pozostaje ono do norm granicznych, oraz tego czy jak wobec tego należałoby poszukiwać realnych wariantów alternatywnych, które zapewniałyby poszanowanie innych wartości takich jak zdrowie ludzi w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji narażając ich co najmniej na zminimalizowanie negatywnego oddziaływania tej inwestycji. Organy winny mieć w istocie na uwadze podnoszone przez skarżących , lecz również w postanowieniach RDOŚ znane wyniki badań, opinie naukowe i.t.p. i uwzględnić je w postępowaniu zmierzającym wszakże do ustalenia dopiero środowiskowych uwarunkowań dla przyszłej inwestycji, której szkodliwe oddziaływanie jest bezsporne (chociażby przez hałas). Mając na uwadze nie w pełni jeszcze zbadane oddziaływanie siłowni wiatrowych, a z drugiej strony ich ważne znaczenie w zakresie pozyskiwania energii w aspekcie środowiskowym, zasada przezorności w takich sytuacjach nakłada tam gdzie to możliwe zrównoważenie ewentualnych negatywnych konsekwencji nie tylko interesem inwestora ale też innymi dobrami prawem chronionymi, takimi jak zdrowie człowieka. Wymaga to zatem szczególnie wnikliwej analizy i rozważenia przez wszystkie organy uczestniczące w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Zasadnie bowiem skarżący wskazują, że RDOŚ w B., który pierwotnie nakazywał przedłożenie wariantu w większej od proponowanej pierwotnie (320m) odległości od zabudowy, ostatecznie uzgodnił wszakże lokalizację elektrowni wiatrowej w odległości zaledwie 339 m od nieruchomości skarżących, podobnie jak organy. Stanowisko to nie zostało uzasadnione w sposób umożliwiający poznanie motywów, którymi kierował się ten wyspecjalizowany organ.

Negatywne (nie – znaczące) oddziaływanie inwestycji na środowisko, w tym również na obszar Natura 2000 nie wyklucza wydania decyzji środowiskowej, choć nie oznacza, że wniosek o wydanie decyzji środowiskowej w każdym przypadku należy uwzględnić - zależy to od przekonywującego uzasadnienia realizacji tego przedsięwzięcia, co jest możliwe dopiero po wszechstronnym i pełnym przeanalizowaniu zaproponowanego przedsięwzięcia łącznie z innymi wariantami, poprzez odpowiednie porównania, które pozwolą organowi oszacować rozmiar oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ewentualnie wybrać właściwy wariant.

W tym kontekście należy wyjaśnić, że podstawowym źródłem oddziaływania elektrowni wiatrowych jest generowany przez nie hałas (nisko, średnio jak i wysokoczęstotliwościowy). Przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 z późn.zm., dalej "P.o.ś."), wprowadzają normy chroniące przed nadmiernym hałasem (art. 112 i następne), które doprecyzowane są w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 112). Przy czym podkreślenia wymaga, że ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie (art. 112 pkt 1). Dopuszczalny poziom hałasu dla terenów zabudowy zagrodowej i usługowo-mieszkaniowej w porze nocnej wynosi 45 dB, w porze dziennej zaś 55 dB, dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej odpowiednio 40 dB i 50 dB (pkt 2 i 3 Tabeli 1 załącznika do rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku). Należy nadmienić, że rozporządzenie nie wprowadza regulacji prawnych odnoszących się dopuszczalnego poziom hałasu dla terenów przeznaczonych dla rolniczego wykorzystania. Dalej należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 144 P.o.ś. eksploatacja instalacji powodująca m.in. emisję hałasu oraz wytwarzanie pól elektromagnetycznych (do której, w myśl art. 3 pkt 6 tejże ustawy zaliczyć należy elektrownię wiatrową), nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 3 (odnoszącego się do obszarów ograniczonego użytkowania), powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza trenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny.

W świetle powołanej regulacji stwierdzić należy, że w prawie polskim brak jest innych konkretnych norm prawnych i technicznych regulujących oddziaływanie elektrowni wiatrowych. Powyższe ustalenie należy odnieść do dopuszczalnego czasu występowania zjawiska tzw. migotania cienia, czy też każdego innego potencjalnego negatywnego oddziaływania elektrowni wiatrowej na otaczające środowisko związanego z efektami wizualnymi. Wskazywane rodzaje oddziaływań - co należy stwierdzić - w ograniczonym zakresie mogą być ocenione na etapie prac przygotowawczych związanych z ubieganiem się na wymagane przez prawo zgody na realizację inwestycji, tj. w toku postępowania o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji, w tym w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko oraz w toku postępowania o pozwolenie na budowę. W tym pierwszym przypadku należy w szczególności wskazać, że w każdym przypadku organ dokonując oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma obowiązek badać, czy inwestor zachował zasady wynikające z art. 6 P.o.ś., który stanowi, że kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu (ust. 1). Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (ust. 2). Przepis ten wskazuje więc na zasadę zapobiegania i przezorności, obligującą inwestora do przewidzenia wszelkich następstw ingerencji w środowisko, w tym również związanych z tzw. efektem migotania.

Gwarancji zapewnienia najmniejszej uciążliwości przedsięwzięcia na środowisko, w tym na zdrowie i życie człowieka, nie można zatem rozpatrywać wyłącznie w punktu widzenia regulacji prawnych zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ale należy postrzegać je całościowo, uwzględniając przede wszystkim przepisy szczególne związane z realizacją już konkretnego procesu inwestycyjnego, w tym przypadku z budową elektrowni wiatrowych. Dlatego też w ocenie Sądu bezzasadnym jest rozpatrywanie na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wszystkich możliwych hipotetycznych zagrożeń i oddziaływań (tak też np.: WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 788/12 oraz WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 12 lutego 2014 r., II SA/Gd 37/13).

Powtórzyć zatem należy, że jedynym regulowanym przez prawo zagadnieniem związanym z funkcjonowaniem instalacji typu elektrownia wiatrowa są ewentualne emisje, o których mowa w powołanym art. 144 P.o.ś., zaś kwestie syndromu turbiny wiatrowej, migotania cienia i innych tego typu uciążliwości i utrudnień pozostają dotychczas wyłącznie przedmiotem zainteresowania nauki. Kompetencja do uregulowania ewentualnych innych warunków w tym zakresie należy do ustawodawcy.

Zważyć jednak przyjdzie, iż ustawodawca określił nie tylko rodzaje terenów podlegających szczególnej ochronie pod względem negatywnego oddziaływania akustycznego (art. 113 ust. 2 pkt 1 P.o.ś.), lecz również sposób określania rodzaju terenów przy określeniu dopuszczalnego dla danego terenu poziomu hałasu. W myśl art. 115 P.o.ś. w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Jeżeli zatem teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. Przy czym istotne jest, że ustalenia dotyczą danego terenu (działki ewidencyjnej) przeznaczonego i wykorzystywanego pod konkretny rodzaj zabudowy np. zabudowy mieszkaniowej, a nie tylko konkretnego budynku mieszkalnego na tej działce.

Szczegółowych ustaleń i rozważań w tym zakresie zabrakło w decyzjach organów obydwu instancji, jak również w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko akustyczne sąsiednich terenów. Zachowanie tych zasad powinno znaleźć odzwierciedlenie w przedstawionym raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 66 u.i.o.ś. powinien on zawierać poza elementami opisującymi przedsięwzięcie i jego oddziaływanie na komponenty środowiska, także część metodologiczną m.in. opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę, przedstawienie zagadnień w formie graficznej i w formie kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport oraz źródeł informacji stanowiących podstawę do sporządzenia raportu. Część metodologiczna służyć ma zweryfikowaniu wniosków i opinii wskazanych w części opisującej przedsięwzięcie i ma ona szczególne znaczenie ze względu na zasadę przezorności, wymagającą przewidzenia wszelkich następstw ingerencji w środowisko, co wiąże się ściśle z dokonaniem poprawnych analiz i wyliczeń. Powinna więc ona obejmować m.in. dane wyjściowe do obliczeń, opis metodologii pomiarów, odchyleń etc. Wskazane bowiem w raporcie kwestie powinny być ocenione na podstawie właściwej dokumentacji pozwalającej na rzetelną ocenę potencjalnych skutków realizacji przedsięwzięcia (por. wyrok IV SA/Wa 2319/06).

Sporządzony w sprawie raport winien stanowić samodzielny, kompletny dokument, który rzetelnie, kompleksowo i wszechstronnie przedstawiałby zagadnienia niezbędne do oceny w procedurze uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nadto ów dokument prywatny nie może być na etapie postępowania przed organem uzupełniany w postaci odpowiedzi na pytania, nadto w formie pisma niezawierającego nawet podpisów autorów raportu. Przedłożony w niniejszej sprawie raport wraz z aneksem, jako dowód w postępowaniu nie spełnia nałożonego przez ustawodawcę obowiązku z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej w zakresie jego kompletności. Raport nie zawiera bowiem opisu wszystkich wymaganych przez ustawodawcę wariantów, w tym właściwie wariantu alternatywnego oraz najkorzystniejszego dla środowiska. W praktyce koncentruje się tylko na wariancie proponowanym przez wnioskodawcę (I), który to wariant wnioskodawca uznał za najkorzystniejszy dla środowiska, abstrahując od tego, że konieczne było dokonanie kompleksowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zdrowie ludzi zamieszkujących w niewielkiej odległości od planowanego przedsięwzięcia (około 320-340 m). Z kolei aneks koncentruje się wyłącznie na wariancie III, braku opisu wymaganych przez ustawodawcę pozostałych dwóch wariantów, tj. najkorzystniejszego dla środowiska i odrębnego wariantu alternatywnego, w zakresie kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, a także zgodnie z orzecznictwem TS UE, opracowanie raportu z naruszeniem powyższego przepisu uznaje się za tego rodzaju wadę postępowania dowodowego, która nie może być konwalidowana i zawsze stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 23 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1848/10, z 2 grudnia 2014r. sygn. akt II OSK 2916/12, dostępne http: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W konsekwencji, co wykazano wyżej, zarówno uzasadnienie skarżonej decyzji, jak i utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji, naruszają przepisy art. 107 § 3 K.p.a. i art. 85 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś., w sposób który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności dotyczy to dyspozycji art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ww. ustawy, który stanowi, że uzasadnienie decyzji środowiskowej powinno m.in. zawierać informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem wskazanej przez Sąd wykładni i poczynionych uwag dotyczących w szczególności kompletności raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, konieczności zawarcia w raporcie, poza wariantem proponowanym przez inwestora, także racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska oraz odrębnej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko w każdym z tych wariantów. Następnie organy, w tym współdziałające, winny dokonać własnej samodzielnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, na podstawie oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym raportu, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych danej sprawy.

Zarzuty skarg okazały się częściowo zasadne w zakresie w jakim dążą do wykazania, że organy nie dokonały właściwej - wymaganej przepisami prawa oceny możliwości lokalizowania spornego przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy do 1 MW wraz z infrastrukturą na działce nr ... w miejscowości P. w odległości około 300 m od zabudowy mieszkaniowej, z uwzględnieniem kompleksowego oddziaływania tej inwestycji na środowisko, w tym zdrowie człowieka, w kontekście wynikającej z art. 6 P.o.ś. zasady przezorności. Tym bardziej, że RDOŚ w B. wskazał wyraźnie na konieczność rozważenia lokalizacji inwestycji w większej niż planowana odległości. Jest to uzasadnione brakiem szczegółowych danych dotyczących wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie człowieka, postulowaną jako bezpieczna w wielu opracowaniach naukowych większą odległością, co przy braku alternatywnego wariantu (o rzeczywiście większej odległości od zabudowy mieszkaniowej) uniemożliwia wybór optymalnego miejsca inwestycji.

Zważyć jednak przyjdzie, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest tylko jednym z etapów procesu inwestycyjnego, a jej wydanie następuje m.in. przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czy też decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 72 u.i.o.ś.). Decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Nie stanowi ona jednak aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji.

Decyzja ta nie jest decyzją lokalizacyjną, a jedynie rozstrzygnięciem, które stwierdza, w jaki sposób i przy zachowaniu, jakich warunków realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego negatywnie oddziaływać na środowisko jest możliwa, bez negatywnego wpływu na środowisko oraz z minimalizowaniem szkodliwego oddziaływania.

Z akta sprawy wynika, że w postępowaniu zapewniono w wymaganej formie udział społeczeństwa. Jednakże sprzeciw w toku postępowania w istocie wnosili wyłącznie skarżący – strony postępowania, z uwagi na negatywne oddziaływanie na ich nieruchomość. Nie wynika z akt sprawy w tym z treści raportu, aby w niniejszej sprawie społeczność lokalna zgłaszała w toku tego postępowania istotnie sprzeciw wobec planowanej inwestycji, polegającej na budowie 1 elektrowni wiatrowej na działce nr .... Takiego charakteru nie można przypisać dołączonemu do skargi K. G. stanowisku na zebraniu mieszkańców, kierowanemu do Wójta Gminy L., które odbyło się już po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji.

Nadto wskazać przyjdzie, że w świetle przepisów ustawy o samorządzie gminnym, przeprowadzenie referendum nie jest obligatoryjne, zatem jego brak nie może stanowić argumentu przemawiającego za uchyleniem decyzji w niniejszej sprawie.

Sąd podziela również stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, aby podważyć treść i wnioski raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, sporządzonego w trybie ustalonym przez ustawodawcę, skarżący winni przedłożyć własne dowody np. opracowania sporządzone przez kompetentne w tym zakresie osoby co do wadliwości tego konkretnego raportu, bądź alternatywnej oceny przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Miarodajnym i wiarygodnym sposobem w zakresie kwestionowania merytorycznej treści raportu, byłoby przedłożenie przez podnoszącego zarzut w toku toczącego się postępowania administracyjnego innego raportu lub opracowań, w którym dokonana byłaby szczegółowa analiza zagadnień oraz sformułowane wnioski, które w oczywisty sposób sprzeczne byłyby z treścią raportu przedłożonego przez inwestora. Podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach stron mają, bowiem wynikająca z przepisów o postępowaniu dowodowym możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności przedstawionego przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko, np. w postaci kontr opinii. Niewystarczające jest w tym zakresie wyłącznie kontestowanie treści raportu, czy też powoływanie się wyłącznie na inne zbiorcze opracowania nie dotyczące tego konkretnego przedsięwzięcia, np. raport NIK i płynące z niego wnioski ogólne. Tym bardziej, iż wskazano w nim, czego nie kwestionują skarżący, że nie obowiązują w stosunku do funkcjonowania elektrowni wiatrowych inne przepisy prawa niż regulujące oddziaływanie akustyczne i elektromagnetyczne. Z przedłożonego raportu wynika, że normy hałasu w wariancie III nie zostaną przekroczone, czego w istocie skarżący nie kwestionują. Nadto odwołując się do przywoływanych przez skarżących opracowań należałoby uszczegółowić do jakiej wielkości przedsięwzięć one się odnoszą, z pewnością odmiennie kształtuje się co do odległości negatywne oddziaływanie zespołu elektrowni wiatrowych (tzw. farm wiatrowych składających się czasami z kilkunastu lub kilkudziesięciu turbin wiatrowych), od oddziaływania pojedynczej turbiny wiatrowej, jak w niniejszej sprawie.

Niezasadny jest również zarzut K. G. dotyczący możliwości "zablokowania" przyszłego wykorzystania pod zabudowę mieszkaniową stanowiących przedmiot jego własności działek nr ... i ..., znajdujących się w zakresie oddziaływania akustycznego inwestycji. Jak już wskazano decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Nie stanowi ona jednak aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw osób trzecich (w tym skarżących) i bezpośrednio nie powoduje wyrządzenia szkody lub nieodwracalnych skutków. Tym bardziej nie może naruszać dopiero przyszłych planów inwestycyjnych skarżącego. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wpływa zatem samoistnie na sposób i zakres wykonywania prawa własności właścicieli działek sąsiednich - wobec planowanego przedsięwzięcia - działek. Przy jej wydaniu i badaniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uwzględnić należy rzeczywisty sposób zagospodarowania i wykorzystania, a nie dopiero planowany.

Podkreślenia wymaga, iż sąd administracyjny jest właściwy wyłącznie dla kontroli zgodności z prawem decyzji organów administracji publicznych, nie może zatem przy orzekaniu kierować się wyłącznie subiektywnym odczuciem skarżących, czy też troską o ich komfort życia.

Wobec powyższego Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżących M. P. i G. K. solidarnie zwrot uiszczonego przez nich wpisu sądowego, zgodnie z wnioskiem.