Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1562/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 121 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia NSA Izabela Najda - Ossowska, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, , po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2020 r. sygn. akt III SAB/Wa 2/20 w sprawie ze skargi A.M. na przewlekłe prowadzenie postępowania Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.[...] w przedmiocie dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2018 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. [...] na rzecz A.M. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 22 maja 2020 r., sygn. akt III SAB/Wa 2/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.M. (dalej "Strona" lub "Skarżąca") na przewlekłe prowadzenie postępowania Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.[...] (dalej "Naczelnik Urzędu Skarbowego" lub "organ") w przedmiocie dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2018 r.

1. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał następujący przebieg postępowania w sprawie:

W odniesieniu do zwrotu podatku za kwiecień 2018 r. z akt sprawy wynika, że 11 lipca 2018 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęła złożona przez Stronę korekta deklaracji VAT-7 za kwiecień 2018 r. z wykazaną kwotą 251.082 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni, przypadającym na 10 września 2018 r. Wskazany powyżej termin zwrotu został następnie przez organ kilkukrotnie przedłużony następującymi postanowieniami: (1) z 13 lipca 2018 r. – przedłużenie do 28 września 2018 r.; (2) z 10 września 2018 r. - przedłużenie do 31 stycznia 2029 r. (wniesione przez Skarżącą na powyższe postanowienia zażalenia nie zostały uwzględnione przez organ odwoławczy); (3) z 15 stycznia 2019 r. – przedłużenie do 31 maja 2019 r.; (4) z 7 sierpnia 2019 r. – przedłużenie do 31 października 2019 r. (zażalenie na to postanowienie zostało wniesione przez Skarżącą z uchybieniem terminu); (5) z 17 października 2019 r. – przedłużenie do 31 stycznia 2020 r.; (6) z 17 stycznia 2020 r. – przedłużenie do 28 kwietnia 2020 r. Te dwa ostatnie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu wydane zostały po wszczęciu wobec Skarżącej postępowania podatkowego w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2018 r., do którego doszło postanowieniem z 17 października 2019 r.

Odnośnie zwrotu podatku za maj 2018 r. wskazano, że 19 czerwca 2018 r. do organu wpłynęła deklaracja VAT-7 za ww. okres rozliczeniowy z wykazaną kwotą 742.155 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni, przypadającym na 20 sierpnia 2018 r. Termin tego zwrotu został następnie przez organ przedłużony postanowieniem z 8 sierpnia 2018 r. – przedłużenie do 31 października 2018 r. oraz kolejnym postanowieniem - do 31 stycznia 2019 r. Zażalenia na oba powyższe postanowienia zostały przez organ odwoławczy uwzględnione z uwagi na to, że pierwsze z nich zostało doręczone Stronie już po upływie terminu zwrotu. Mimo to organ wydał kolejne postanowienia przedłużające termin zwrotu podatku na rzecz Skarżącej, tj. postanowienia: (1) z 15 stycznia 2019 r. – przedłużenie do 31 maja 2019 r.; (2) z 15 maja 2019 r. - przedłużające termin zwrotu do 30 sierpnia 2019 r.; (3) z 7 sierpnia 2019 r. - przedłużające termin zwrotu do 31 października 2019 r. (zażalenie na to postanowienie zostało wniesione z uchybieniem terminu); (4) z 17 października 2019 r. - przedłużenie do 31 stycznia 2020 r.; (5) z 17 stycznia 2020 r. - przedłużeniu terminu zwrotu do 28 kwietnia 2020 r.

W zakresie zwrotu podatku za maj 2018 r. Skarżąca 26 września 2019 r. wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej "DIAS") ponaglenie, które organ ten uznał za zasadne, stwierdzając jednocześnie, że nie może nakazać Naczelnikowi Urzędu Skarbowego dokonania zwrotu z uwagi na prowadzone przez ten organ od 17 października 2019 r. postępowanie podatkowe.

Rozliczenie za czerwiec 2018 r. zapoczątkowało zaś złożenie przez Skarżącą 24 lipca 2018 r. deklaracji VAT-7 z wykazaną kwotą 278.971 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni, przypadającym na 24 września 2018 r. Termin ten został przedłużony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowieniami: (1) z 17 września 2018 r. – do 31 stycznia 2019 r.; (2) z 15 stycznia 2019 r. – do 31 maja 2019 r.; (3) z 15 maja 2019 r. – do 31 lipca 2019 r.; (4) z 15 lipca 2019 r. – do 29 listopada 2020 r. Zażalenia Skarżącej na postanowienia wymienione w pkt (1) i (2) nie zostały uwzględnione przez organ odwoławczy, a dwa ostatnie postanowienia nie zostały przez nią zaskarżone.

Postanowieniem z 12 lipca 2019 r. wszczęte zostało postepowanie podatkowe w zakresie prawidłowości rozliczeń za czerwiec 2018 r. W toku tego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego, pismami z 9 sierpnia 2019 r., zwrócił się do: (1) Naczelnika Urzędu Skarbowego W.[...] o udzielenie informacji na temat kontroli podatkowej prowadzonej u kontrahenta Strony – I. sp. z o.o. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2018 r.; (2) do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. o wskazanie, czy przeprowadzona została kontrola podatkowa wobec G. [...] sp. z o.o. (podmiotu występującego w na wcześniejszych etapach łańcucha transakcji realizowanych przez Skarżącą); wobec braku otrzymania odpowiedzi wystąpienie to powtórzono jeszcze dwukrotnie (pismami z 30 września 2019 r. oraz z 15 listopada 2015 r.). W odniesieniu zaś do I. sp. z o.o. 26 sierpnia 2019 r. organ otrzymał kopię protokołu kontroli, w następstwie czego pismem z 30 grudnia 2019 r. zwrócił się z zapytaniem, czy wobec tego podmiotu zostało wszczęte postępowanie podatkowe. Zapytanie to pozostało bez odpowiedzi.

W związku z podejmowaniem powyższych czynności Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z 15 listopada 2019 r., po raz kolejny przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku za czerwiec 2018 r. – do 28 lutego 2018 r. (niezaskarżone).

Ponadto wyrokiem z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III SAB/Wa 17/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Strony na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2018 r. Natomiast DIAS postanowieniem z 24 października 2019 r. uznał za bezprzedmiotowe ponaglenie Skarżącej z 26 września 2019 r. na niedokonanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień, maj i czerwiec 2018 r.

2. Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wskazała na bezczynność organu w zakresie zwrotu podatku za maj 2018 r., zarzucając bezpodstawną odmowę dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ww. okres pomimo upływu terminu, o którym mowa w art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2174, ze zm.), dalej "ustawa o VAT", oraz brak istnienia w obrocie prawnym skutecznego postanowienia o jego przedłużeniu. Odnośnie zaś zwrotu podatku za kwiecień i czerwiec 2018 r. Strona wskazała na przewlekłe prowadzenie postępowania, poprzez długotrwałe i nieuzasadnione wstrzymywanie zwrotu i wydawanie w tym zakresie postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji, pomimo, że żadna weryfikacja w tym zakresie nie jest prowadzona, a postępowania toczą się wyłącznie formalnie.

3. Wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pierwszej kolejności scharakteryzował pojęcia bezczynności organu oraz przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie. Następnie Sąd pierwszej instancji za niezasadny uznał zarzut pozostawania organu w bezczynności poprzez niedokonanie zwrotu podatku za maj 2018 r., wskazując, że w obrocie prawnym pozostają ostateczne postanowienia przedłużające termin tego zwrotu, niezależnie od tego, czy są one wadliwe, czy też nie. Z formalnego punktu widzenia w obrocie prawnym są ostateczne postanowienia o przedłużeniu zwrotu, których Skarżąca skutecznie nie podważyła, a z którymi się nie zgadza. W takiej sytuacji w ramach skargi na bezczynność Sąd nie może merytorycznie badać tych postanowień, nawet gdyby były one wadliwe. Zatem w niniejszej sprawie organ nie jest w bezczynności, ponieważ wydał postanowienia o przedłużeniu zwrotu, które go wiążą.

Za niezasadny Sąd pierwszej instancji uznał ponadto zarzut prowadzenia w sposób przewlekły weryfikacji w zakresie zasadności zwrotu podatku za kwiecień i czerwiec 2018 r. W tym zakresie wskazano, że wydawane były postanowienia o przedłużeniu zwrotu, zawierające uzasadnienie tego przedłużenia, których Skarżąca skutecznie nie podważyła. Organ wskazywał zaś, że w toku pozostaje postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2018 r.

4. Skarga kasacyjna

Od powyższego wyroku Strona wywiodła skargę kasacyjną, w której zarzuciła naruszenie:

a) art. 149 § 1 pkt 1-3 oraz art. 149 § 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", w zw. z art. 87 ust. 2 i 5 ustawy o VAT, przez ich niezastosowanie i brak stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie organ dopuścił się bezczynności postepowania i brak nakazania niezwłocznego zwrotu przedmiotowego podatku, w sytuacji, gdy brak jest podstaw ku temu, aby wstrzymywać zwrot nadwyżki podatku VAT za maj 2018 r., gdyż postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu zostało uchylone i podatek powinien zostać zwrócony;

b) art. 149 § 1 pkt 1-3 oraz art. 149 § 1b P.p.s.a. w zw. z art.87 ust. 2 i 5 ustawy o VAT, przez ich niezastosowanie i brak stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie organ dopuścił się przewlekłości postępowania i brak nakazania niezwłocznego zwrotu przedmiotowego podatku, w sytuacji, gdy brak jest podstaw ku temu, aby wstrzymywać zwrot nadwyżki podatku VAT za kwiecień i czerwiec 2018 r., gdyż postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu tego podatku są wydawane tylko pod pozorem prowadzonej kontroli (weryfikacji) podatników, przy czym w rzeczywistości żadna weryfikacja nie jest już prowadzona, a postępowania toczą się tylko formalnie;

c) art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zw. z art. 139 § 1 i art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900, ze zm.), dalej "O.p.", poprzez nieuwzględnienie skargi na bezczynność oraz przewlekłość prowadzenia sprawy Naczelnika Urzędu Skarbowego, polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi i akceptację przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaniechania przez organ podatkowy podjęcia rzeczywistych działań, niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a akceptacji poprzez wydane orzeczenia działań przeprowadzanych jedynie dla pozoru, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

d) art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a., poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wnikliwej analizy argumentacji Skarżącego, jak również lakoniczne odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do przyczyn niestwierdzenia bezczynności organu oraz przewlekłości postepowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego;

e) art. 122 w zw. z art. 187 i art. 191 O.p., poprzez uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej, w konsekwencji oparcie wyroku na błędnych ustaleniach stanu faktycznego, m. in. poprzez przyjęcie, że:

– organ może niejako sankcjonować swoje wadliwe działania, poprzez wydawanie kolejnych bezprawnych postanowień o przedłużeniu terminu do zwrotu podatku, choć wcześniejsze takie postanowienie zostało skutecznie uchylone, a co za tym idzie została przerwana ciągłość w wydłużeniu terminu do zwrotu podatku;

– organ nie prowadzi postepowania przewlekle, choć z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika zupełnie coś innego, a mianowicie wszelkie czynności podejmowane przez organ są w rzeczywistości pozorne, nie przynoszą żadnych realnych rezultatów, pozostają bardzo rozciągnięte w czasie i w sposób oczywisty zmierzają do przedłużenia toczącego się postepowania, a w rezultacie do opóźnienia wypłaty należnego podatku;

– organ nie pozostaje w bezczynności, chociaż w świetle obowiązujących przepisów prawa, już dawno powinien zwrócić nadwyżkę podatku za maj 2018 r.;

– Strona nie składała zażaleń na postanowienia przedłużające termin zwrotu podatku za kwiecień i czerwiec 2018 r., choć było zupełnie inaczej;

f) art. 121 O.p., zgodnie z którym postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a tymczasem Sąd całkowicie zbagatelizował podnoszone przez Podatnika argumenty, w ogóle nie odniósł się do postawionych w skardze zarzutów pozorności działania organu podatkowego, nawet stwierdził, że dopóki organ wydaje postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu podatku, to nie może być mowy o przewlekłości postępowania, choć z oczywistych względów jest to stanowisko błędne, ponieważ właśnie postępowanie może być uznane za przewlekłe, jeśli postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu podatku są nieuzasadnione.

W kontekście tak sformułowanych podstaw kasacyjnych Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zarzuty skargi kasacyjne są zasadne, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy podlega uwzględnieniu.

5.2. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).

5.3. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, przewidzianej w art. 174 § 2 P.p.s.a. Najdalej idący zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania sprowadza się do uchybienia dyspozycji normy art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wnoszący skargę kasacyjną musi więc wskazać, jakich konkretnie elementów brak, lub który z nich nie został w sposób należyty zastosowany oraz wykazać, jaki to miało wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej uzasadnieniem dla tego zarzutu jest "brak przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wnikliwej analizy argumentacji skarżącego, jak również lakoniczne odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do przyczyn niestwierdzenia bezczynności organu oraz przewlekłości postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego".

Zarzut naruszenia przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. w podany przez skarżącego sposób jest trafny. Sąd bowiem nie zastosował się w pełni do dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów, jakie wskazuje ustawa. Nie daje to rękojmi, iż sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uniemożliwia to również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie.

5.4. Przede wszystkim należy podkreślić, że sposób sformułowania uzasadnienia wyroku w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest nieco inny niż w przypadku pozostałych spraw sądowoadministracyjnych. W tych sprawach bowiem Sąd rozpoznający sprawę ma obowiązek dokładnego zaprezentowania przebiegu poszczególnych czynności procesowych, podejmowanych przez organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne. Nie ma bowiem relacji przyjętego przez organ stanu faktycznego. Dopiero dokładne przedstawienie toku postępowania pozwoli na kontrolę sądu administracyjnego w aspekcie bezczynności lub przewlekłości organu podatkowego.

Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie dostarcza pełnych informacji w zakresie przebiegu przedmiotowego postępowania, rodzaju i dat podjętych działań przez organ podatkowy. Uniemożliwia to prawidłową kontrolę instancyjną.

Ponadto ocena zarzutów skargi w zakresie przewlekłości postępowania nie spełnia wymogów ustawowych, przewidzianych w art. 141 § 4 P.p.s.a. W skardze strona jednoznacznie podnosi, że nie znane są jej okoliczności, jakie chce Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalić, ich znaczenie dla sprawy i czynności, które organ zamierza podjąć. Tym czasem Sąd pierwszej instancji ograniczył swoje rozważania, dotyczące przewlekłości postępowania tylko do jednego akapitu. Wskazał bowiem, że "Niezasadnym jest też zarzut prowadzenia w niniejszej sprawie w sposób przewlekły weryfikacji w zakresie zasadności nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanych w deklaracjach za kwiecień i czerwiec 2018 r. w sposób przewlekły. W tym przypadku również należy zwrócić uwagę, że wydawane były postanowienia o przedłużeniu zwrotu, których skarżąca skutecznie nie podważyła. Postanowienia te zawierały uzasadnienie przedłużenia zwrotu. Jeżeli skarżąca nie zgadzała się z nimi, należało je skutecznie podważyć składając zażalenie a następnie skargę do sądu administracyjnego".

Taki sposób sformułowania uzasadnienia Sądu pierwszej instancji uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Wskazanie, że kolejne postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu zawierały uzasadnienie i w związku z tym strona powinna te postanowienia skarżyć w żadnej mierze, nie można uznać za ustosunkowanie się do zarzutów skargi i przedstawienia oceny prawnej w zakresie braku przewlekłości postępowania.

5.5. Odnosząc się natomiast do bezczynności w zakresie zwrotu podatku za miesiąc maj 2018 r. to argumentacja Sądu pierwszej instancji sprowadzała się do konstatacji, że kolejne postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu nie były zaskarżone przez stronę. W związku z tym są ostateczne i wiążące dla organu. Przedstawiając taką argumentację, Sąd pierwszej instancji w dużej mierze pominął, że dwa pierwsze postanowienia organu podatkowego z 8 sierpnia 2018 r. oraz z 2 października 2018 r. zostały uchylone przez organ odwoławczy. Nastąpiło to postanowieniami Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 16 listopada 2018 r. oraz z 21 grudnia 2018 r. Te postanowienia są również ostateczne i prawomocne. Także są wiążące dla organów podatkowych. Brak oceny relacji pomiędzy tymi orzeczeniami czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadnym.

5.6. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien mieć na względzie, że skarga A.M. dotyczy bezczynności w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług za maj 2018 r. oraz przewlekłość w zakresie zwrotu tego podatku za kwiecień i czerwiec 2018 r. Instytucje bezczynności i przewlekłości są zaś odrębne. Nie można zatem ich utożsamiać.

W zakresie bezczynności zwrotu podatku od towarów i usług za maj 2018 r. Sąd powinien ustosunkować się do zasadniczej kwestii dotyczącej tego, że dwa pierwsze postanowienia przedłużające termin zwrotu zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Nie nastąpiło zatem skuteczne przedłużenie pierwotnego terminu zwrotu podatku. Później wydane postanowienia, przedłużające kolejne terminy zwrotu, pomimo tego, że są ostateczne nie mogą spowodować, że materialnoprawny termin zwrotu podatku od towaru i usług uległ reaktywowaniu. Wobec przerwania ciągłości w przedłużaniu terminu zwrotu nadwyżki podatku za maj 2018 r., jakiekolwiek dalsze czynności procesowe, w szczególności wydanie kolejnych postanowień o przedłużeniu terminu tego zwrotu, nie mogło być prawnie skuteczne (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 lipca 2020 r., I FSK 319/20). Odmienne stanowisko prezentowane w zaskarżonym wyroku narusza zasadę zaufania do organów podatkowych, wyrażoną w art. 121 § 1 O.p.

Odnośnie przewlekłości zwrotu podatku od towarów i usług za kwiecień i czerwiec 2018 r., Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, szczegółowo zaprezentuje czynności organów podatkowych, podjętych w tych sprawach, daty ich dokonania oraz celowość ich przeprowadzenia. Pozwoli to na ocenę zarzutów zawartych w skardze w kontekście ewentualnej przewlekłości postępowania.

5.7. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

5.8. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. W skład tych kosztów wchodzi zwrot kosztów wpisu od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej, które określono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800).