Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1176/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165 par 1, art.187, art. 191, art. 121 par 1 art. 122
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz (sprawozdawca), sędzia WSA Włodzimierz Gurba, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kaucji gwarancyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 14 grudnia 2018 r. H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "NUS") o wyjaśnienie gdzie i w jakiej dacie środki finansowe w wysokości 3.000.000,00 zł, stanowiące równowartość wpłaconej kaucji gwarancyjnej zostały przesłane oraz o zwrot wyżej wskazanej kaucji gwarancyjnej na rachunek bankowy Spółki.

NUS postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. odmówił Skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kaucji gwarancyjnej w wysokości 3.000.000,00 zł, przyjętej w formie depozytu pieniężnego złożonego na wyodrębniony rachunek organu podatkowego.

Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że w dniu [...] lutego 2018 r. do NUS wpłynął wniosek Strony w przedmiocie zwrotu ww. kaucji gwarancyjnej. Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. NUS odmówił Spółce zwrotu przedmiotowej kaucji gwarancyjnej przyjętej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji powołując się na treść art. 105b ust. 8 pkt. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 z późn. zm., dalej "ustawa o VAT"), stwierdził, że wobec Spółki prowadzone są kontrole celno-skarbowe przez Naczelnika Urzędu [...]-Skarbowego w W., w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2016 r., od lipca do grudnia 2016 r. oraz od stycznia do czerwca 2017 r. w związku z czym nie można dokonać zwrotu kaucji gwarancyjnej, o którą Spółka wniosła. NUS wskazał przy tym, że ww. postanowienie z [...] lutego 2018 r. jest ostateczne, z uwagi na fakt, że zażalenie złożone od ww. postanowienia zostało wniesione z uchybieniem terminu, co stwierdzono postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., które nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.

Uwzględniając powyższe, w ocenie NUS, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kaucji gwarancyjnej w wysokości 3.000.000,00 zł, przyjętej w formie depozytu pieniężnego złożonego na wyodrębniony rachunek organu podatkowego.

Na. postanowienie NUS z dnia [...] stycznia 2019 r. Spółka złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia NUS, ewentualnie o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku i dokonanie zwrotu kaucji gwarancyjnej, a także zarzuciła naruszenie art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie i błędne przyjęcie, iż w sprawie nie zmienił się stan faktyczny i prawny.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia [...] stycznia 2019 r.

DIAS podzielił stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie zaistniały określone w art. 165a § 1 O.p. przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kaucji gwarancyjnej w wysokości 3.000.000,00 zł przyjętej w formie depozytu pieniężnego złożonego na wyodrębniony rachunek organu podatkowego.

Organ odwoławczy podał, że NUS w zakresie zwrotu kaucji gwarancyjnej w wysokości 3.000.000,00 zł przyjętej w formie depozytu pieniężnego złożonego na wyodrębniony rachunek organu podatkowego, wydał rozstrzygnięcie tj. postanowienie z dnia [...] marca 2018 r. które jest ostateczne. Przedmiot ww. ostatecznego postanowienia i przedmiot kolejnego wniosku Spółki z dnia [...] grudnia 2018 r. są tożsame. Wniesienie zatem kolejnego wniosku, którego przedmiot żądania jest tożsamy z żądaniem rozstrzygniętym już postanowieniem organu podatkowego z dnia [...] marca 2018 r., skutkuje tym, iż postępowanie w tym zakresie, z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych, zawartą w art. 128 O.p., nie może być wszczęte. Wskazał, że gwarancją przestrzegania zasady trwałości decyzji jest art. 247 § 1 pkt 4 O.p., który nakazuje organowi podatkowemu, aby stwierdził nieważność decyzji ostatecznej dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesionej na ww. postanowienie Skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie art. 187, art. 191 oraz art. 122 O.p., poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia okoliczności uzasadniających zwrot kaucji gwarancyjnej w wysokości 3.000.000,00 zł przyjętej w formie depozytu pieniężnego złożonego na wyodrębniony rachunek organu podatkowego,

2. naruszenie art. 121 §1 O.p., poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób podważający zaufanie Skarżącej przejawiające się tym, iż w przedmiotowym postępowaniu organ w żaden sposób nie odniósł się do treści wniosku Skarżącej z dnia [...] grudnia 2018 r. i wskazanych w ww. piśmie okoliczności uzasadniających zwrot kaucji gwarancyjnej, a wydał postanowienie ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż wszczęcie postępowania, niejako z góry skazane było na umorzenie w związku z faktem, iż rozstrzygnięcie co do istoty sprawy obejmującej wniosek z dnia [...] lutego 2018 r. spowodowało, że rozstrzygnięcie to korzysta z powagi rzeczy osądzonej,

3. naruszenie art. 165 a § 1 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała konieczność umorzenia postępowania w przyszłości oraz pewność takiej sytuacji, stanowi "inną przyczynę", uniemożliwiającą wszczęcie postępowania, o której mowa w tym przepisie, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż okoliczności wskazane przez Skarżącą nie uzasadniały umorzenia postępowania.

Mając na względzie powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. - dalej: "p.p.s.a.", stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 2167), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kaucji gwarancyjnej w wysokości 3.000.000,00 zł, przyjętej w formie depozytu pieniężnego złożonego na wyodrębniony rachunek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej także jako "NUS").

Bezsporny jest stan faktyczny, z którego wynika, że rozpatrując wniosek Skarżącej z dnia [...] lutego 2018 r., NUS w dniu [...] marca 2018 r. wydał dla Spółki postanowienie odmawiające zwrotu ww. kaucji gwarancyjnej. Zażalenie na ww. postanowienie zostało przez Stronę wniesione po terminie, dlatego też organ odwoławczy wydał ostateczne postanowienie, w którym stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Spółka nie wniosła skargi na ww. postanowienie, tylko w dniu [...] grudnia 2018 r. wniosła do organu następny wniosek z dnia [...] grudnia 2018 r. o zwrot przedmiotowej kaucji gwarancyjnej w wysokości 3.000.000,00 zł. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego wydał dla Spółki postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie, ponieważ przedmiot żądania zawarty we wniosku Spółki z dnia [...] grudnia 2018 r. jest tożsamy z przedmiotem zawartym we wniosku z dnia [...] lutego 2018 r.

Zgodnie z art. 165a § 1 O.p. gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z tego przepisu wynika, że w fazie wstępnej postępowania organ podatkowy bada, czy wniosek (podanie) pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz, czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie.

Odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzależniona od uznania organu. W sytuacji stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, organ zobowiązany jest odmówić wszczęcia postępowania zgodnie z art. 165a O.p. Owe inne przyczyny, o których mowa w art. 165a § 1 O.p., to w szczególności: brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia żądania danej treści w trybie postępowania podatkowego, sytuacja w której w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, czy też sytuacja w której wydana już została decyzja podatkowa (por. Ordynacja Podatkowa Komentarz 2008, B. Adamiak. J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki Unimex Warszawa 2008, str. 691).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy trzeba zaznaczyć, że wydane rozstrzygnięcie obejmujące wniosek z dnia [...] lutego 2018 r. o zwrot przedmiotowej kaucji gwarancyjnej spowodowało, że brak jest podstaw do wydania kolejnych rozstrzygnięć w tej sprawie, a prowadzone postępowania podlegałyby umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Dlatego też organ zasadnie odmówił wszczęcia tego postepowania w trybie art. 165a§ 1 O.p.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że wniosek Strony o zwrot kaucji z dnia [...] lutego 2018 r. jest wnioskiem tożsamym z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 r.

Wobec Strony prowadzone i zakończone już było postępowanie w zakresie zwrotu kaucji gwarancyjnej w kwocie 3.000.000,00 zł przyjętej w formie depozytu pieniężnego złożonego na wyodrębniony rachunek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W.. Zatem zakres wniosku Strony z dnia [...] grudnia 2018 r. o zwrot jest więc tożsamy z wydanym już rozstrzygnięciem w sprawie wniosku z dnia [...] lutego 2018 r. Tożsamość spraw określa podmiot i przedmiot, a nie sposób argumentowania wniosku. W niniejszej sprawie bez watpnienia zachodzi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych spraw. Podmiotowych - z uwagi na tożsamość Strony. Przedmiotowych - z uwagi na przedmiot, tj. zwrotu kaucji gwarancyjnej w kwocie 3.000.000,00 zł przyjętej w formie depozytu pieniężnego złożonego na wyodrębniony rachunek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. oparty na tym samym stanie faktycznym i prawnym. Złożone wnioski są niemalże identyczne w treści (akta str. 1 i 16).

W celu rozstrzygnięcia co do wniosku Strony z dnia [...] grudnia 2018 r. organ zobligowany byłby do ponownej oceny zasadności zwrotu, a w tym zakresie zapadło już rozstrzygnięcie wydane przez organ.

Strona kwestionuje fakt, że w sprawie zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej. Wskazuje, że organ nie dokonując analizy aktualnego stanu rzeczy, który mógł ulec zmianie, błędnie uznaje, iż postępowanie uległoby umorzeniu.

Sąd zauważa, że Strona nie wskazuje jednak na okoliczności, które jego zdaniem uległy zmianie.

Reasumując, zdaniem Sądu, NUS w zakresie zwrotu kaucji gwarancyjnej w wysokości 3.000.000,00 zł przyjętej w formie depozytu pieniężnego złożonego na wyodrębniony rachunek organu podatkowego, wydał rozstrzygnięcie tj. postanowienie z dnia [...] marca 2018 r., które stało się ostateczne. Przedmiot ww. ostatecznego postanowienia i przedmiot kolejnego wniosku Spółki z dnia [...] grudnia 2018 r. są tożsame. Wniesienie zatem kolejnego wniosku, którego przedmiot żądania jest tożsamy z żądaniem rozstrzygniętym już postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. skutkuje, iż postępowanie w tym zakresie, jest bezprzedmiotowe.

Biorąc powyższe pod uwagę, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kaucji gwarancyjnej w wysokości 3.000.000,00 zł przyjętej w formie depozytu pieniężnego złożonego na wyodrębniony rachunek organu podatkowego. Organ prawidłowo więc z sprawie zastosował art. 165a §1 O.p.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów Spółki Sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Zwrócić należy uwagę, iż prawidłowo organ wydając zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, nie badał zaistnienia, lub nie, okoliczności uzasadniających zwrot kaucji gwarancyjnej, lecz odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, z uwagi na okoliczność, iż żądanie będące przedmiotem wniosku zostało już ostatecznie rozstrzygnięte innym postanowieniem. Z tych względów organ prawidłowo nie odnosił się do treści wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r.

W sprawie nie zostały więc naruszone wskazane w skardze przepisy art. 187, art. 191, art. 121 §1 oraz art. 122 O.p.

Sąd nie znajduje podstaw do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części.

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym.

Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.