Wyrok NSA, sygn. akt I SA 2111/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 1995 nr 86 poz. 433
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
article: par. 7-13
journal: Dz.U. 1996 nr 37 poz. 165
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 1996 r. w sprawie ekwiwalentu konserwacyjnego oraz równoważnika mieszkaniowego, przysługującego osobom uprawnionym do osobnych kwater stałych i najemcom lokali mieszkalnych.
article: art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: W myśl przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy uchylając wadliwą decyzję pierwszoinstancyjną umarza postępowanie pierwszej instancji. Zachodzi to w szczególności wówczas, gdy organ wydał decyzję w sprawie nie podlegającej postępowaniu administracyjnemu i zachodziła konieczność usunięcia tej wady przez organ odwoławczy. Dokonując kontroli instancyjnej organ odwoławczy uchyla decyzję i umarza postępowanie z przyczyny, o której mowa w art. 105 par. 1 Kpa.

TEZY

W myśl przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy uchylając wadliwą decyzję pierwszoinstancyjną umarza postępowanie pierwszej instancji. Zachodzi to w szczególności wówczas, gdy organ wydał decyzję w sprawie nie podlegającej postępowaniu administracyjnemu i zachodziła konieczność usunięcia tej wady przez organ odwoławczy. Dokonując kontroli instancyjnej organ odwoławczy uchyla decyzję i umarza postępowanie z przyczyny, o której mowa w art. 105 par. 1 Kpa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zbigniewa G. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Garnizonu W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 6 listopada 1998 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy naliczenia równoważnika mieszkaniowego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Rejonowego Garnizonu Warszawa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją (...) z dnia 6 listopada 1998 r., po rozpatrzeniu odwołania Zbigniewa G. od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr 2 WAM z dnia 1 października 1998 r. odmawiającej naliczenia i wypłaty równoważnika mieszkaniowego na byłą żonę skarżącego Danutę G. i ich dzieci Patrycję i Pawła G., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych wymienia enumeratywnie, w jakich przypadkach organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej rozstrzygają sprawy w formie decyzji administracyjnej. Są to sprawy dotyczące przydziału kwatery osobie uprawnionej /art. 30 ust. 1, art. 34 ust. 4/, zarządzenia przymusowego przekwaterowania /art. 38 ust. 2/, art. 41, art. 43-44, art. 49 ust. 5, zajęcia nieruchomości na zakwaterowanie przejściowe /art. 66 pkt 1/. W tych sprawach ustawa mówi o decyzjach administracyjnych i tylko w tym zakresie organ może rozstrzygać w formie decyzji administracyjnej, określonej w przepisach Kpa /art. 53 ust. 4 powołanej ustawy/. Powołany przez organ I instancji art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r określający, komu przysługuje równoważnik, nie może być podstawą do wydania decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zbigniew G., zarzucając jej rażące naruszenie prawa. Podstawę prawną do wydania decyzji stanowi przepis art. 104 par. 1 Kpa, nakazujący organowi administracji załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, chyba że przepisy Kodeksu stanowią inaczej. Organ wojskowy nie wskazał takiego przepisu, a zaprezentowany pogląd świadczy o niewiedzy w tym zakresie. W skardze dowodzi, iż w wyroku rozwodowym sąd powszechny określił jedynie sposób korzystania z mieszkania po rozwodzie, a prawo skarżącego do kwatery wynika z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r.

Jego obowiązkiem jest utrzymanie całej kwatery w należytym stanie, stąd dopóki osoby uwzględnione przy przydziale kwatery zamieszkują z nim, powinny być brane - w myśl art. 39 ust. 1 ustawy - pod uwagę przy ustalaniu równoważnika mieszkaniowego na całą przydzieloną powierzchnię. Za niedorzeczne uważa umorzenie postępowania wobec braku podstawy do wydania decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Zbigniewa G. nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja ostateczna nie narusza prawa, a tylko w przypadku naruszenia prawa Sąd administracyjny uchyla decyzję, stwierdza jej nieważność lub niezgodność z prawem.

Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania znajdowało oparcie w przepisie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, stanowiącym podstawę do orzekania w postępowaniu odwoławczym.

W myśl tego przepisu organ odwoławczy uchylając wadliwą decyzję pierwszoinstancyjną umarza postępowanie pierwszej instancji. Zachodzi to w szczególności wówczas, gdy organ wydał decyzję w sprawie nie podlegającej postępowaniu administracyjnemu i zachodziła konieczność usunięcia tej wady przez organ odwoławczy. Dokonując kontroli instancyjnej organ odwoławczy uchyla decyzję i umarza postępowanie z przyczyny, o której mowa w art. 105 par. 1 Kpa.

Zasadnie Dyrektor Oddziału WAM przyjął, iż sprawa przyznania równoważnika mieszkaniowego nie należy do trybu decyzyjnego. Podana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

/ Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./, jak i w akcie wykonawczym tj. rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 1996 r. w sprawie ekwiwalentu konserwacyjnego oraz równoważnika mieszkaniowego przysługującego osobom uprawnionym do osobnych kwater stałych i najemcom lokali mieszkalnych /Dz.U. nr 37 poz. 165/.

Z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. wynika tylko tyle, iż osobom uprawnionym, niezależnie od zajmowanego lokalu, przysługuje równoważnik mieszkaniowy. W myśl art. 39 ust. 3 ustawy, do określenia szczegółowych zasad ustalania wysokości i trybu przyznawania równoważnika, upoważniony został Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Finansów. Wydane w wyniku wykonania tej delegacji rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 1996 r w sprawie ekwiwalentu konserwacyjnego oraz równoważnika mieszkaniowego przysługującego osobom uprawnionym do osobnych kwater stałych i najemcom lokali mieszkalnych, w przepisach par. 7-13 nie stanowi o administracyjnoprawnym trybie ustalania równoważnika.

W jednym tylko przypadku w par. 11 ust. 1 rozporządzenie nakazuje wydanie decyzji o wstrzymaniu wypłaty równoważnika w przypadku niewykonania robót i napraw. Wyjątek ten potwierdza wynikającą zarówno z ustawy jak i aktu wykonawczego zasadę wyłączenia formy decyzyjnej w tych sprawach. Z uwagi na to, że sprawa ustalenia wysokości równoważnika mieszkaniowego nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej, rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, umorzenie postępowania przez organ odwoławczy było zgodne z prawem.

Skarga podlegała więc oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.