Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 32/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1,3 art. 12,36 par. 1,2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A.L. na bezczynność i przewlekłość Wojewody D. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość I. stwierdza, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły, a przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 9 kwietnia 2013 r. A.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody D. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną na terenie Gminy Ś., obręb S. oznaczoną geodezyjnie jako działki nr 231/2, AM-1 o powierzchni 1,0973 ha oraz nr 276/2, AM-2 o powierzchni 0,7367 ha, przejętą pod drogę publiczną (budowa Małej Obwodnicy Ś.; sygnatura sprawy [...]), domagając się zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie 30 dni od daty rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny, stwierdzenia, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarga powyższa została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wr 71/13 jako skarga na bezczynność Wojewody D. oraz jako skarga na przewlekłość w/w organu pod drugą sygn. akt II SAB/Wr 72/13.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że w dniu 16 września 2011 r. została wydana przez Ministra Infrastruktury decyzja Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody D. z dnia 28 września 2010 r. Nr [...] w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej – Małej Obwodnicy Ś.. Oznacza to, że w dniu 16 września 2011 r. stała się ostateczna w/w decyzja. Na podstawie tej decyzji grunty stanowiące własność A.L. przeszły na własność Skarbu Państwa, w zamian za co winno zostać wypłacone odszkodowanie. Na podstawie art. 12 ust. 4b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.), decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Decyzja w sprawie ustalenia odszkodowania powinna być zatem w tej sprawie wydana do dnia 16 października 2011 r., a do dnia sporządzenia skargi nie została wydana. Postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania zostało wszczęte dopiero w lutym 2012 r.. W jego toku zostały sporządzone operaty szacunkowe. Podczas rozprawy przeprowadzonej we wrześniu 2012 r. skarżący zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o wyjaśnienie kwestii związanych z nieruchomościami przyjętymi do porównania przy określaniu wartości przedmiotowej działki. Mimo upływu prawie siedmiu miesięcy od dnia rozprawy skarżący nie otrzymał żadnego ustosunkowania się do złożonych wniosków.

W dalszej części uzasadnienia strona skarżąca zwróciła uwagę, że w związku z przeprowadzoną rozprawą organ wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 15 października 2012 r., mimo którego upływu skarżący nie otrzymał ani wyjaśnień ani decyzji ani też nowego wyznaczenia terminu załatwienia sprawy. Dopiero w dniu 9 marca 2013 r. organ doręczy pełnomocnikowi skarżącego pismo, w którym wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. Zdaniem skarżącego takie działanie Wojewody D. spełnia przesłanki żądania stwierdzenia przewlekłości postepowania wraz ze stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa.

Całość powyższych faktów wskazuje – w ocenie strony skarżącej – zasadność zarówno bezczynności organu w załatwieniu sprawy jak i orzeczenia o rażącym naruszeniu prawa w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej zarówno w zakresie zarzutu bezczynności jak i zarzutu przewlekłości prowadzonego postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia 16 września 2011 r. Nr [...] została doręczona Wojewodzie w dniu 26 września 2011 r..

W związku z okolicznościami uzasadniającymi wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania z utraty prawa własności nieruchomości, Wojewoda przystąpił do czynności polegających na: ustaleniu zakresu bieżących potrzeb w zakresie wykonania operatów szacunkowych, zapewnieniu środków finansowych na pokrycie kosztów sporządzenia operatu, uruchomieniu i przeprowadzeniu procedury zamówienia publicznego oraz podpisaniu umowy z rzeczoznawcą majątkowym. W ramach tych czynności pismem z dnia 5 grudnia 2011 r. wystąpiono do Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we W. o potwierdzenie posiadanych środków finansowych na pokrycie kosztów związanych ze sporządzeniem operatów. Pismem z dnia 19 grudnia 2011 r. Dyrektor DSDiK we W. udzielił informacji w przedstawionym zakresie.

Na podstawie aneksu z dnia 27 lutego 2012 r. Nr [...] do umowy z dnia 30 stycznia 2012 r. Nr [...] dotyczącego sporządzenia operatów szacunkowych w celu określenia wysokości odszkodowania przedłużono termin wykonania zamówienia do dnia 14 marca 2012 r., z uwagi na trudne warunki atmosferyczne uniemożliwiające oględziny nieruchomości.

Pismem z dnia 15 lutego 2012 r. Wojewoda poinformował strony postępowania, w tym skarżącego, o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Zawiadomieniem z dnia 7 marca 2012 r. zaś poinformowano o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 30 kwietnia 2012 r. i podano przyczyny zwłoki. Zawiadomieniem zaś z dnia 3 kwietnia 2012 r. poinformowano o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 15 maja 2012 r., podając przyczyny zwłoki.

Pismem z dnia 9 maja 2012 r. organ poinformował strony o sporządzeniu operatów szacunkowych i o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia co do jego treści. Jednocześnie Wojewoda powiadomił o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2012 r., podając przyczyny zwłoki.

W dniu 31 maja 2012 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego, w którym zakwestionował prawidłowość i przedstawił zarzuty do sporządzonych operatów szacunkowych. Pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. Wojewoda przekazał rzeczoznawcy majątkowemu w/w pismo skarżącego celem ustosunkowania się do zawartych w nim zarzutów.

Zawiadomieniem z dnia 3 lipca 2012 r. organ poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2012 r. i podał przyczyny zwłoki.

W piśmie z dnia 27 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącego przedstawił dodatkowe zastrzeżenia dotyczące operatów szacunkowych.

Rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia 19 lipca 2012 r. przedstawił wyjaśnienia do zarzutów zawartych w piśmie skarżącego z dnia 30 maja 2012 r..

Pismem z dnia 24 lipca 2012 r. Wojewoda wezwał strony, w tym skarżącego, oraz rzeczoznawcę majątkowego do stawienia się na rozprawę w dniu 19 września 2012 r.. Jednocześnie organ poinformował o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 15 października 2012 r. oraz wyjaśnił przyczyny zwłoki.

Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. Nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu zażalenia A.L. z dnia 3 czerwca 2012 r. na bezczynność Wojewody w przedmiotowej sprawie uznał zażalenie za nieuzasadnione.

W dniu 19 września 2012 r. w D. Urzędzie Wojewódzkim we W. przeprowadzono rozprawę w sprawie administracyjnej z udziałem stron oraz rzeczoznawcy majątkowego.

Pismem z dnia 26 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Wojewody o udzielenie informacji celem ustosunkowania się do materiału dowodowego.

W dniu 20 marca 2013 r. Pani V.K. - pracownik Oddziału Wywłaszczeń i Odszkodowań w Wydziale Infrastruktury D. Urzędu Wojewódzkiego we W., prowadzący opisaną sprawę sporządziła notatkę służbową na okoliczności braku możliwości skontaktowania się z pełnomocnikiem skarżącego.

W piśmie z dnia 19 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącego ponowił treść przedstawionego wniosku z dnia 26 października 2012 r. oraz poinformował o zmianie miejsca i nazwy wykonywania zawodu radcy prawnego i podał nowy adres do doręczeń.

Pismem z dnia 27 marca 2013 r. Wojewoda wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego z wnioskiem o potwierdzenie aktualności sporządzonych operatów szacunkowych jak również udzielenie informacji w zakresie żądanym przez skarżącego w piśmie z dnia 19 marca 2013 r..

Zawiadomieniem z dnia 27 marca 2013 r. organ poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 30 maja 2013 r., podając przyczyny zwłoki.

W piśmie z dnia 9 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego przedstawił stanowisko i uwagi dotyczące kwestii potwierdzania aktualności operatów.

Rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia 16 kwietnia 2013 r. udzielił informacji i wyjaśnień dotyczących sporządzonych operatów szacunkowych.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Wojewoda udzielił wyjaśnień pełnomocnikowi skarżącego oraz pozostałym stronom postępowania, przekazał wyjaśnienia rzeczoznawcy majątkowego jak również powiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się i wypowiedzenie co do materiału dowodowego.

W dniu 11 kwietnia 2013 r. do organu wpłynęła skarga A.L. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie.

Nadto, Wojewoda wskazał, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiuje pojęcia "przewlekłości postępowania", jednakże wydaje się zasadnym jego odniesienie do sytuacji, w których organ właściwy do wydania decyzji administracyjnej podejmuje czynności procesowe jednakże z naruszeniem ustawowych terminów załatwienia sprawy, terminów dokonania określonej czynności, czy też z naruszeniem zasady szybkości i ekonomiki postępowania administracyjnego. Z bezczynnością organu administracji publicznej będziemy mieć zaś do czynienia w szczególności w sytuacji, gdy organ ten nie podejmuje żadnych czynności procesowych bądź podejmowane przez ten organ czynności nie służą i nie zmierzają do załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 12 ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z poźn. zm.), wojewoda (bądź inny organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej) został upoważniony do ustalenia, w drodze decyzji administracyjnej, wysokości odszkodowania za nieruchomości lub ich części, które stały się, z mocy prawa, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, własnością Skarbu Państwa bądź właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 12 ust. 4b w/w ustawy, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Przywołany przepis art. 12 ust. 4b stanowi regulację szczególną w stosunku do terminów załatwiania spraw określonych w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", i ma jedynie charakter instrukcyjny.

W ocenie Wojewody dochował on wszelkiej staranności i podjął wszelkie możliwe działania zmierzające do niezwłocznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy administracyjnej. Postępowanie, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ust. 4b w związku z art. 18 w/w ustawy ma charakter złożony i co do zasady powoduje potrzebę dokonania wielu czynności procesowych i wykorzystania licznych środków dowodowych mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy. Ustawa obliguje wojewodę jako organ właściwy w tej kategorii sprawach do zasięgnięcia opinii biegłego - rzeczoznawcy majątkowego mającej formę operatu szacunkowego dotyczącego wysokości odszkodowania. Operat szacunkowy stanowi podstawowy i obligatoryjny środek dowodowy w postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości odszkodowania, o którym mowa w przedstawionych przepisach w/w ustawy. W niniejszym przypadku operaty szacunkowe zostały sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego D.K.-L.. Prowadzenie postępowania w tej kategorii sprawach wiąże się z licznymi wnioskami dowodowymi i zarzutami stron postępowania wymagającymi ich bieżącego rozpatrzenia i ustosunkowania się przez organ prowadzący to postępowanie. Powyższe, na co wskazują przedstawione wyjaśnienia jak i treść akt sprawy miało również miejsce w niniejszym przypadku. W opisywanym postępowaniu operaty szacunkowe określające wartość nieruchomości gruntowych zostały sporządzone już w dniu 24 lutego 2012 r., a ich protokolarny odbiór nastąpił w dniu 18 kwietnia 2012 r. (a więc ponad rok temu), co dawało formalną podstawę do zakończenia postępowania dowodowego i rozstrzygnięcia sprawy. Jednakże na skutek zarzutów skarżącego w stosunku do tych operatów niezbędnym było podjęcie dalszego postępowania wyjaśniającego mającego na celu odniesienie się rzeczoznawcy majątkowego do tych zarzutów i czego następstwem było wydłużenie terminu przeprowadzenia postępowania dowodowego w tej sprawie.

Jak dodał również organ, istnienie spornych interesów stron tego postępowania i występująca najczęściej konieczność bezpośredniej konfrontacji argumentów stron z biegłym – autorem operatu szacunkowego - powoduje, że nie ma ono charakteru postępowania gabinetowego, a wymaga często przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem stron i rzeczoznawcy majątkowego, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu 19 września 2012 r..

Ponadto, pracownik prowadzący przedmiotową sprawę w okresie od połowy listopada 2012 r. do końca stycznia 2013 r. przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Jednocześnie z uwagi na znaczną ilość prowadzonych równocześnie spraw przez pracowników właściwej komórki organizacyjnej D. Urzędu Wojewódzkiego we W. przy ograniczonych zasobach ludzkich brak było możliwości powierzenia prowadzenia opisanej sprawy innemu pracownikowi. Jak wynika z akt sprawy w przedstawionym okresie strony postępowania nie podejmowały czynności procesowych, które wymagałyby natychmiastowej czy niecierpiącej zwłoki odpowiedzi czy stosownego ustosunkowania się ze strony organu.

Jednocześnie organ zauważył, że w toku postępowania organ dochował wymogów art. 36 k.p.a., tj. powiadamiał strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, wskazywał nowy termin jej załatwienia oraz podawał przyczyny zwłoki. Zdaniem Wojewody, opisanego rodzaju postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania jest prowadzone przez skarżony organ z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) z uwzględnieniem spornych interesów stron tego postępowania jak i z poszanowaniem zasady szybkości i ekonomiki postępowania.

W dniu 11 lipca 2013 r. do Sądu zostało doręczone pismo procesowe Wojewody D., w którym strona wskazała, że postępowanie przed WSA we Wrocławiu w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na podjęcie w dniu 17 czerwca 2013 r. decyzji Nr [...] ustalającą m.in. na rzecz skarżącego oraz E.L. wysokość odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Województwo D. nieruchomości położonej na terenie gminy Ś., obręb S. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki: nr 276/2 i nr 231/2.

Na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że decyzję Wojewody D. z dnia 17 czerwca 2013 r. ustalającą odszkodowanie otrzymał w dniu 2 lipca 2013 r. i w związku z tym uznaje wniosek organu o umorzenie postępowania w zakresie bezczynności, bowiem bezprzedmiotowe jest wyznaczanie Wojewodzie D. terminu do wydania decyzji, natomiast popiera skargę w zakresie przewlekłości postępowania.

Pełnomocnik Wojewody D. wniósł jak w odpowiedzi na skargę.

Wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 r. (sygn. akt II SAB/Wr 71/13) po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.L. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie w zakresie bezczynności Wojewody D. i stwierdził, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły, a przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Jednocześnie wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 r. (sygn. akt II SAB/Wr 72/13) po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.L. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie w zakresie bezczynności Wojewody D. i stwierdził, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły, a przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Na powyższe wyroki skargi kasacyjne wniósł Wojewoda D., żądając uchylenia obu wyroków i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Organ zarzucił w skardze kasacyjnej złożonej w sprawie II SAB/Wr 71/13 naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 w związku z art. 134 § 1, art. 138, art. 141 § 4 u.p.p.s.a., poprzez rozstrzygnięcie sprawy poza jej granicami i orzeczenie w przedmiocie bezczynności i przewlekłości prowadzonego postępowania dotyczących innej sprawy administracyjnej, które zostały rozstrzygnięte przez ten Sąd wyrokami z dnia 23 lipca 2012 r. o sygn. akt II SAB/Wr 69/13 i II SAB/Wr 70/13. Jednocześnie sentencja zaskarżonego wyroku jak i sporządzone uzasadnienie jako odnoszące się do innej przedmiotowo sprawy nie spełniają podstawowych wymogów określonych przepisami art. 138 i art. 141 § 4 u.p.p.s.a..

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wojewody m.in. wyjaśnić, że prowadził jedno postępowanie administracyjne o sygn. [...] w sprawie ustalenia na rzecz skarżącego oraz E.L. (na prawach małżeńskiej wspólności majątkowej) wysokości odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Województwo D. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki: nr 276/2 i nr 231/2. W dniu 11 kwietnia 2013 r. do organu wpłynęła skarga A.L. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w w/w sprawie. Z czego wynika, że skarżący w jednej skardze zawarł zarzuty bezczynności oraz przewlekłości dotyczące prowadzonego przez Wojewodę D. postępowania administracyjnego – [...]. Jak wynika z treści doręczonych organowi zawiadomień o rozprawie wyznaczonej na dzień 17 lipca 2013 r., w tym opisanego w nich przedmiotu sprawy i powołanej sygn. sprawy prowadzonej przez Wojewodę, WSA we Wrocławiu rozpatrzenie powyższej skargi uczynił przedmiotem dwóch spraw sądowych, tj. w zakresie skargi na bezczynność Wojewody D. w sprawie [...] - sygn. akt II SAB/Wr 71/13 oraz w zakresie skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę D. w sprawie [...] - sygn. akt. II SAB/Wr 72/13.

Analiza przepisów art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 u.p.p.s.a. wskazuje, że skarga na bezczynność organu jak i skarga na przewlekłość postępowania stanowią odrębne środki zaskarżenia, jak również nie są pojęciami jak i instytucjami zamiennymi, a co za tym idzie wymagają odrębnego (osobnego) rozpatrzenia przez sąd administracyjny. W konsekwencji powyższego, WSA we Wrocławiu był zobligowany do odrębnego rozpatrzenia skargi A.L. w zakresie bezczynności w ramach postępowania sądowego prowadzonego pod sygnaturą akt II SAB/Wr 71/13, zaś w zakresie przewlekłości w ramach postępowania sądowego prowadzonego pod sygnaturą akt II SAB/Wr 72/13. Tymczasem, z treści sentencji (rubrum) zaskarżonego wyroku wynika, że przedmiotem rozpoznania w ramach sprawy o sygn. akt II SAB/Wr 71/13 była skarga A.L. na bezczynność. Przedmiot zaskarżenia został zatem określony w sentencji wyroku – zdaniem organu – w sposób ogólnikowy, a przez to mało precyzyjny. Brak sprecyzowania danych nieruchomości czy też wskazania konkretnego oznaczenia postępowania z jakim powiązana jest "skarga na bezczynność" uniemożliwia jednoznaczne określenie przedmiotu rozpoznania przez Sąd sprawy.

Z uzasadnienia kwestionowanego wyroku (II SAB/Wr 71/13) wynika bezspornie, że dotyczy on sprawy bezczynności i przewlekłości postępowania prowadzonego pod sygn. [...] w przedmiocie ustalenia rzecz A.L. wysokości odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Województwo D. nieruchomości położonej na terenie gminy Ś., obręb S. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki: nr 275/3, nr 275/6, nr 344/1 i nr 344/3. Tymczasem, przedmiotem rozpoznawanej przez WSA we Wrocławiu sprawy pod sygn. akt II SAB/Wr 71/13 jest (powinna być) skarga A.L. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie ustalenia na rzecz skarżącego oraz E.L. wysokości odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Województwo D. nieruchomości położonej na terenie gminy Ś., obręb S. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 276/2 i nr 231/2. Sprawa ta prowadzona była przez Wojewodę w ramach postępowania o sygn. [...]. Tym samym bezspornym i oczywistym jest, w ocenie Wojewody, że opisane uzasadnienie wyroku dotyczy zupełnie innej sprawy administracyjnej.

Ponadto, treść sentencji jak i uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sprawie II SAB/Wr 71/13 jest identyczna (taka sama) jak wyroków WSA we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2013 r. wydanych w sprawach o sygn. akt II SAB/Wr 69/13 oraz sygn. akt II SAB/Wr 70/13.

Jak wykazano, Sąd rozstrzygnął sprawę poza jej granicami, a właściwie (de facto) ponownie orzekł w sprawach rozstrzygniętych wskazanymi wyrokami z dnia 23 lipca 2013 r. (II SAB/Wr 69/13 i II SAB/Wr 70/13). Z tego też względu zarówno sentencja kwestionowanego wyroku jak i jego uzasadnienie nie spełnia w żadnej mierze wymogów określonych w art. 138 i art. 141 § 4 u.p.p.s.a.. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że WSA we Wrocławiu zaskarżonym wyrokiem nie rozstrzygnął prowadzonej pod sygn. akt II SAB/Wr 71/13 sprawy skargi na bezczynność w ramach prowadzonego postępowania pod sygn. [...].

Identyczne jak powyżej zarzuty, jak również argumentacja zostały zawarte w skardze kasacyjnej złożonej w sprawie II SAB/Wr 72/13.

Zarządzeniami z dnia 23 października 2013 r. sprawa II SAB/Wr 71/13 została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 2565/13, zaś II SAB/Wr 72/13 została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 2566/13.

Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 111 § 2 w zw. z art. 193 u.p.p.s.a., połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I OSK 2565/13 i I OSK 2566/13 Sprawy te były prowadzone pod sygnaturą I OSK 2565/13.

Wyrokiem zaś z dnia 30 stycznia 2014 r. NSA uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA wskazał na wstępie, że – jak wynika z akt sprawy – na etapie postępowania administracyjnego prowadzone były przez Wojewodę Dolnośląskiego dwie sprawy: 1) nr [...] w przedmiocie ustalenia na rzecz A.L. wysokości odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Województwo D. nieruchomości położonej na terenie gminy Ś., obręb S. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 275/3 i nr 275/6 oraz nr 344/1 i nr 344/3; 2) nr [...] w przedmiocie ustalenia na rzecz A.L. oraz E.L. wysokości odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Województwo D. nieruchomości położonej na terenie Gminy Ś., obręb S. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 276/2 oraz nr 231/2. Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez A.L. na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie prowadzonej przez Wojewodę D. pod sygn. [...].

Jak wskazał NSA, zgodnie z wyrażanym w orzecznictwie poglądem, dopuszczalne jest obejmowanie jedną skargą zarówno bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania w określonej tej samej sprawie administracyjnej. W art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawodawca przewidział alternatywną możliwość złożenia przez stronę skargi dotyczącej przewlekłości albo bezczynności organu administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo uznał, że w związku z podjęciem przez Wojewodę D. decyzji nr [...], nie ma podstaw do zobowiązania organu do jej wydania. Wniesienie w jednym piśmie zarzutów co do bezczynności organu i przewlekłości prowadzonego przez niego postępowania nie może jednak stanowić podstawy rozdzielenia skargi na dwie sprawy, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność postępowania w zakończeniu tej samej sprawy administracyjnej. W takiej sytuacji dopuszczalność objęcia jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie – skarżący złożył bowiem skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie tej samej sprawy administracyjnej przez Wojewodę D., prawidłowo określając granice tejże sprawy. Była to zatem także jedna sprawa sądowoadministracyjna. Wobec tego NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do rozdzielenia skargi na dwie różne sprawy, a jeżeli już tak zrobił, to winien rozpoznać jedną sprawę tylko na bezczynność, a drugą tylko na przewlekłość postępowania, gdy tymczasem w sprawie na bezczynność rozpoznał także sprawę przewlekłości, a w sprawie o przewlekłość postępowania, także skargę na bezczynność, wydając dwa identyczne wyroki.

Po powrocie akt sprawy w dniu 6 maja 2014 r. sprawa została zarejestrowana pod jedną sygn. akt II SAB/Wr 32/14 jako skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Po myśli zaś art. 149 § 1 u.p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2).

W niniejszej sprawie A.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody D. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną (budowa Małej Obwodnicy Ś. sygnatura sprawy [...]), domagając się zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie 30 dni od daty rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny oraz stwierdzenia, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Jak wynika z akt sprawy, skargi oraz zawartego w odpowiedzi na skargę opisu przebiegu sprawy w dniu 26 września 2011 r. została doręczona Wojewodzie decyzja Ministra Infrastruktury z dnia 16 września 2011 r. Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody D. z dnia 28 września 2010 t. Nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: Budowa "Małej Obwodnicy Ś." w ciągu drogi wojewódzkiej nr 382. Pismem z dnia 15 lutego 2012 r. Wojewoda poinformował strony postępowania, w tym skarżącego, o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogę publiczną.

W toku prowadzonego przez Wojewodę postępowania w w/w sprawie zostały podjęte następujące czynności:

1) W dniu 19 marca 2012 r. wpłynął do organu operat szacunkowy, sporządzony w dniu 24 lutego 2012 r..

2) Pismem z dnia 9 maja 2012 r. organ poinformował strony o sporządzeniu operatów szacunkowych i o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia co do jego treści.

3) W dniu 31 maja 2012 r. do organu wpłynęło pismo (z dnia 30 maja 2012 r.) pełnomocnika skarżącego, w którym zakwestionował prawidłowość i przedstawił zarzuty do sporządzonych operatów szacunkowych. Pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. Wojewoda przekazał rzeczoznawcy majątkowemu w/w pismo skarżącego celem ustosunkowania się do zawartych w nim zarzutów.

4) W piśmie z dnia 27 czerwca 2012 r. (3 lipca 2012 r. data wpłynięcia do organu) pełnomocnik skarżącego przedstawił dodatkowe zastrzeżenia dotyczące operatów szacunkowych.

5) Pismem z dnia 24 lipca 2012 r. Wojewoda wezwał strony, w tym skarżącego, oraz rzeczoznawcę majątkowego do stawienia się na rozprawę w dniu 19 września 2012 r..

6) W dniu 19 września 2012 r. w D. Urzędzie Wojewódzkim we W. przeprowadzono rozprawę w sprawie administracyjnej z udziałem stron oraz rzeczoznawcy majątkowego.

7) Pismem z dnia 26 października 2012 r. (data wpływu do organu – 31 października 2012 r.) pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Wojewody o udzielenie informacji celem ustosunkowania się do materiału dowodowego.

8) W piśmie z dnia 19 marca 2013 r. (data wpływu do organu – 22 marca 2013 r.) pełnomocnik skarżącego ponowił treść przedstawionego wniosku z dnia 26 października 2012 r. oraz poinformował o zmianie miejsca i nazwy wykonywania zawodu radcy prawnego i podał nowy adres do doręczeń.

9) Pismem z dnia 27 marca 2013 r. Wojewoda wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego z wnioskiem o potwierdzenie aktualności sporządzonych operatów szacunkowych jak również udzielenie informacji w zakresie żądanym przez skarżącego w piśmie z dnia 19 marca 2013 r..

10) W piśmie z dnia 9 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego przedstawił stanowisko i uwagi dotyczące kwestii potwierdzania aktualności operatów.

11) Rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia 16 kwietnia 2013 r. udzieliła informacji i wyjaśnień dotyczących sporządzonych operatów szacunkowych.

12) Pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Wojewoda udzielił wyjaśnień pełnomocnikowi skarżącego oraz pozostałym stronom postępowania, przekazał wyjaśnienia rzeczoznawcy majątkowego jak również powiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się i wypowiedzenie co do materiału dowodowego.

Uwzględniając powyższe okoliczności, należało stwierdzić, że mamy w niniejszej sprawie do czynienia z przewlekłością postępowania, bowiem od dnia 26 września 2011 r. do czasu wniesienia w dniu 9 kwietnia 2013 r. skargi do sądu administracyjnego, tj. przez półtora roku, Wojewoda D. nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego ostatecznie sprawę w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania.

Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zachodzi w przypadku, gdy organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 j.t. ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", dzięki którym nie wydaje rozstrzygnięcia w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 k.p.a.. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.

Przewlekłość ma zatem miejsce, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, lub czynności pozornych, zbędnych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny.

W rozpatrywanej sprawie organ prowadził postępowanie w sposób nieefektywny, wykonując czynności w kilku ponad miesięcznych odstępach czasu. Z akt sprawy wynika bowiem, że mimo iż operat szacunkowy wpłynął do organu w dniu 19 marca 2012 r. (pieczątka Urzędu) prawie dwa miesiące później Wojewoda informuje strony o ich sporządzeniu (pismo z dnia 9 maja 2012 r.). Wprawdzie pismem z dnia 3 kwietnia 2012 r. organ informuje o koniczności dokonania korekty operatu, ale w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o tym fakcie. Mimo, że w dniu 11 maja 2012 r. wpłynęło pierwsze pismo skarżącego, w którym zakwestionowano sporządzone operaty, organ przekazał to pismo rzeczoznawcy majątkowemu dopiero po upływie miesiąca (pismo z dnia 29 czerwca 2012 r.), co spowodowało przesunięcie o dwa miesiące terminu załatwienia sprawy (zawiadomienie z dnia 3 lipca 2012 r.). Następnie termin rozprawy zostaje wyznaczony za dwa i pół miesiąca, tj. na dzień 19 września 2012 r.. Po przeprowadzeniu w dniu 19 września 2012 r. rozprawy organ podjął dopiero po upływie pół roku kolejną czynność (pismo z dnia 27 marca 2013 r.) w postaci zwrócenia się do rzeczoznawcy majątkowego o umieszczenie klauzuli aktualności sporządzonych operatów.

Należy również zauważyć, że w myśl przepisu art. 36 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

W niniejszej sprawie takich zawiadomień organ I instancji wydał cztery. W dniu 3 marca 2012 r. poinformowano strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 30 kwietnia 2012 r., podając jako przyczynę zwłoki brak operatów szacunkowych. Pismem z dnia 3 kwietnia 2012 r. nowy termin załatwienia sprawy został wyznaczony na dzień 15 maja 2012 r. z uwagi na koniczność dokonania korekty operatu szacunkowego. Zawiadomieniem z dnia 3 lipca 2012 r. organ poinformował strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2012 r. i podał przyczyny zwłoki, tj. koniczność ustosunkowania się rzeczoznawcy do przesłanych przez stronę uwag do sporządzonych operatów. Kolejny nowy termin wyznaczono zawiadomieniem z dnia 27 marca 2013 r., który organ poinformował strony o załatwieniu sprawy do dnia 30 maja 2013 r., podając jako przyczynę zwłoki konieczność potwierdzenia aktualności operatów.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Oceniając pod tym względem prowadzone przez Wojewodę D. postępowanie, Sąd uznał, że było ono prowadzone przewlekle. Stąd orzeczono - na podstawie art. 149 § 1 zd. pierwsze u.p.p.s.a. - jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Niemniej jednak przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, czemu dano wyraz – na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie u.p.p.s.a. - w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

"Długość trwania przewlekłości postępowania nie jest prymarną przesłanką przemawiająca za uznanie, że rażąco narusza ono prawo, niemniej jednak może mieć pewne znaczenie w sprawie" (zob. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. LEX nr 1299457). Podzielając stanowisko wyrażone w powołanym wyroku, należy wskazać, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zd. drugie u.p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną.

Należy również zaznaczyć, że każda przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa, jednakże nie każde postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest przewlekłością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Stan przewlekłości postępowania jest faktem i dla jego stwierdzenia nie ma znaczenia przeświadczenie organu o jego prawidłowym prowadzeniu. Przeświadczenie to ma natomiast znaczenie dla oceny charakteru naruszenia prawa. Należy pamiętać wobec tego, że samo stwierdzenie przewlekłości nie powoduje automatycznie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w tym postępowaniu.

Każde przewlekłe prowadzenie postępowania godzi w przepisy prawa, lecz w rozpatrywanej sprawie charakter działań nie ma przymiotu rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu, postępowanie Wojewody D. nie było naruszeniem prawa w sposób rażący, gdyż jego postępowanie cechowała wola załatwienia sprawy, z zachowaniem jednak wszelkich wymogów oraz procedur przewidzianych prawem. Prowadzenie postępowania przewlekle nie było wynikiem zawinionego działania organu, a podyktowane jest jedynie stwierdzoną przez organ koniecznością przeprowadzania czynności procesowych, tj. sporządzenie i aktualizacja sporządzonych operatów szacunkowych, czy przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. O rażącym naruszeniu prawa w tym przypadku można byłoby mówić, gdyby opieszałe działania organu były całkowicie nieuzasadnione. Działanie organu nie jest więc z całą pewnością wyrazem jego złej woli, ani nie narusza prawa w sposób oczywisty i bezsprzeczny. Strona skarżąca składała w toku postępowania liczne wnioski kwestionujące sporządzone operaty szacunkowe. Oczywiście miała do tego prawo jako strona, jednakże w takim przypadku należy liczyć się z oczywistym upływem czasu i wydłużeniem postepowania.

"Przy ocenie zwłoki nie można abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w przewlekłości" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 202/12, publ. Lex nr 1351308). Niniejsza sprawa jest niewątpliwie złożona, wymagała wnikliwego postępowania dowodowego, co z natury rzeczy przedłuża postępowanie. Należy też pamiętać o wielkości tych spraw toczących się przed organem. Organ informował skarżącego o przedłużeniu postępowania.

Wobec powyższych okoliczności trudno dopatrzeć się występowania po stronie organu zachowania rażąco naruszającego prawo w związku z prowadzeniem postępowania w sposób przewlekły.

Orzeczenie na podstawie art. 149 § 1 u.p.p.s.a. w punkcie pierwszym sentencji wyroku o stwierdzeniu przewlekle prowadzonego postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, nie uzasadnia wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 u.p.p.s.a. i dlatego Sąd tej grzywny nie wymierzył.

Odnośnie zaś orzeczenia w punkcie drugim sentencji wyroku, należy zauważyć, że zgodnie z przepisami art. 149 § 1 u.p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 u.p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13, publ. Lex nr 1299301; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1771/13, publ. Lex nr 1430369; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 91/13, publ. Lex nr 1382726).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Mimo stwierdzenia przewlekłości postępowania nie ma podstawy do zobowiązywania organu do wydawania aktu. Wojewoda D. w dniu 17 czerwca 2013 r. wydał decyzję Nr [...] o ustaleniu na rzecz skarżącego wysokości odszkodowania, co czyni postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu bezprzedmiotowym. Z tych też względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. należało w niniejszej sprawie umorzyć postępowanie sądowe w tym zakresie. Stąd orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach, zawarte w punkcie trzecim sentencji wyroku, oparto o przepis art. 200 u.p.p.s.a..

k.g.