Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 190/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 8
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
journal: Dz.U. 2018 poz 140
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj, Maciej Guziński (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi "A" w Z. na uchwałę "B" z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ponownej oceny projektu "X" (RPO) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie "A" (dalej też: Stowarzyszenie) w dniu [...]11.2017 r. ogłosiło nabór wniosków o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 w zakresie operacji: rozwój ogólnodostępnej niekomercyjnej infrastruktury turystycznej i rekreacyjnej; zakres tematyczny: Przedsięwzięcia I "Rozwój oferty turystycznej ziemi Z.". W ramach tegoż naboru Centrum Kultury i Promocji w Z. (dalej: wnioskodawca, strona, strona skarżąca) złożyła wniosek pod nazwą: "[...]".

Pismem z dnia [...]01.2018 r. - po dokonaniu oceny zgodności operacji z Lokalną Strategią Rozwoju /LSR/ oraz w oparciu o kryteria wyboru LSR - Stowarzyszenie poinformowało wnioskodawcę, iż operacja "[...]" została wybrana do finansowania, jednakże nie mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia. Do pisma załączono uchwałę nr [...] Rady Stowarzyszenia [...]" z dnia [...]01.2018 r. w sprawie wybrania do finansowania operacji w ramach Strategii Rozwoju lokalnego Kierowanego przez Społeczność w ramach PROW na lata 2014 - 2020 /LSR/ perspektywą do 2023. Z oceną poszczególnych kryteriów i przyznanej punktacji.

Strona wniosła protest, w którym nie zgodziła się z negatywnym rozpatrzeniem wniosku ze względu na niespełnienie w zakresie otrzymania maksymalnej ilości punktów za kryterium wyboru nr 5 "Wykorzystanie lokalnych zasobów".

Podniesiono w proteście, że w dokumencie konkursowym pn. Kryteria wyboru operacji dla Przedsięwzięcia I - "Rozwój oferty turystycznej Z.", wskazano, że za kryterium nr 5 wnioskodawca otrzymuje 2 pkt. jeśli cyt.: "Realizacja projektu bazuje i służy zachowaniu przynajmniej dwóch ze wskazanych potencjałów tj. kulturalnego, historycznego oraz przyrodniczego".

Natomiast we wniosku o dofinansowanie, w sekcji B.lll. "Opis planowanej operacji" w pkt. 1.4 "Uzasadnienie zgodności z celami LSR i kryteriami wyboru operacji przez [...]", zapisano: "e) kryterium wykorzystania lokalnych zasobów - realizacja operacji odbywać się będzie na obszarze wyznaczonym do rewitalizacji i nadania nowych funkcji zgodnie z Lokalnym Programem Rewitalizacji Gminy Z. na lata 2016 – 2022 (...); teren na którym będzie realizowana operacja znajduje się na szlaku historyczno-przyrodniczym "[...]" przebiegającym na terenie [...] oraz na terenach [...], przedstawiając jednocześnie na tablicach historię [...] wraz opisem gatunków flory i fauny żyjących na otwartych terenach i w [...]; teren ten znajduje się także na Miejskiej Trasie Turystycznej łączącej najważniejsze zabytki na terenie miasta m. in.: budynek byłej [...], budynek [...],[...], które są wpisane do rejestru Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W związku z powyższym, operacja będzie wykorzystywać i bazować na potencjale historycznym i przyrodniczym w ramach już zrealizowanych projektów i będzie jednocześnie służyć zwiększeniu odwiedzalności ww. szlaków turystycznych jako element łączący oba szlaki". Wskazano, że projekt polega na zagospodarowaniu działki nr [...] przy ul. [...] z przeznaczeniem na teren rekreacyjny.

Wskazano także, że w załączniku do wniosku o przyznanie pomocy - "Innowacyjność projektu", zapisano, że [...] jest zlokalizowany na punkcie widokowym. Korzystające z niego osoby będą mogły cieszyć się również z wielu wrażeń widokowych. Dzięki temu projektowany [...] należy uznać jako innowacyjny produkt, który łączy w jednym obiekcie sport, turystykę i rekreację. Można zatem stwierdzić, że jest on wielofunkcyjny, ponieważ społeczny obszar jego oddziaływania jest znacznie szerszy niż tylko sam sport.

Dlatego, jak podniesiono w proteście, nie ulega wątpliwości, że realizacja projektu bazuje i służy zachowaniu wszystkich trzech ze wskazanych potencjałów tj. kulturalnego, historycznego oraz przyrodniczego. Natomiast Stowarzyszenia [...] uznało jedynie, że projekt przyczyni się do zachowania tylko jednego ze wskazanych potencjałów, nie wskazując w karcie oceny którego. W konsekwencji wniosek w ramach tego kryterium uzyskał zamiast 2 punktów tylko 1.

Ponadto podniesiono w proteście, że inny wnioskodawca tj. Gmina Z., zgłaszając do dofinansowania w ramach tego samego naboru tj. nr [...] - Rozwój ogólnodostępnej niekomercyjnej infrastruktury turystycznej i rekreacyjnej, projekt pt. "[...]", gdzie kryterium oceny czy realizacja projektu bazuje i służy zachowaniu przynajmniej dwóch ze wskazanych potencjałów, tj. kulturalnego historycznego oraz przyrodniczego umieściło wręcz bliźniaczy zapis w punkcie 1.4 cyt.: "e) kryterium wykorzystania lokalnych zasobów - realizacja operacji odbywać się będzie na obszarze wyznaczonym do rewitalizacji i nadania nowych funkcji zgodnie z Lokalnym Programem Rewitalizacji Gminy Z. na lata 2016 - 2022 uchwalonym zgodnie z ustawą o rewitalizacji obszarów zdegradowanych (...); teren, na którym będzie realizowana operacja znajduje się na szlaku historyczno-przyrodniczym "[...]" przebiegającym na terenie [...] oraz na terenach [...], przedstawiając jednocześnie na tablicach historię [...] wraz z opisem gatunków flory i fauny żyjących na otwartych terenach i w sztolniach; ww. teren znajduje się także na Miejskiej Trasie Turystycznej łączącej najważniejsze zabytki na terenie miasta m. in.: budynek byłej [...], budynek [...],[...], które są wpisane do rejestru Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W związku z powyższym, operacja będzie wykorzystywać i bazować na potencjale historycznym i przyrodniczym w ramach już zrealizowanych projektów i będzie jednocześnie służyć zwiększeniu odwiedzalności ww. szlaków turystycznych jako element łączący oba szlaki." Gmina otrzymała w ramach ww. kryterium 2 punkty.

Wskazano w tym kontekście, że powstaje wątpliwość, czy członkowie Rady Stowarzyszenia oceniając przedmiotowy wniosek stosowali zasadę równości wnioskodawców.

Pismem z dnia [...]02.2018 r. Zarząd Województwa D. poinformował o uwzględnieniu protestu.

W uzasadnieniu, w parciu o analizę całości pierwotnie złożonej dokumentacji, Zarząd stwierdził, iż Stowarzyszenie w sposób zdawkowy uargumentowała swoje stanowisko dotyczące przyznania punktów z w/w kryterium, wskazując tylko odniesienie do potencjału historycznego oraz przyrodniczego. Pominięto potencjał kulturalny.

Podniesiono dalej, że teren na którym planuje się realizację operacji znajduje się na szlaku historyczno-przyrodniczym "[...]" przebiegającym na terenie [...] oraz na terenach [...]. Teren znajduje się na Miejskiej Trasie Turystycznej łączącej najważniejsze zabytki na terenie miasta. Ponadto projekt polega na zagospodarowaniu terenu działki nr [...], położonej w Z. przy ulicy [...] z przeznaczeniem na teren rekreacyjny. Na danym terenie znajdują się [...] oraz [...]. Tym samym okolica jest miejscem spotkań, młodzież aktywnie spędza tam czas. Nowe miejsce na uprawianie sportu daje szansę dzieciom i młodzieży na rozwój, kreowanie właściwych postaw, a także wyeliminowanie problemu degeneracji społecznej i eliminacji patologii.

Dodatkowo wskazano, że w przypadku wymienionego kryterium ocena została dokonana bardzo pobieżnie, bez głębszej analizy przedstawionych we wniosku treści, lakonicznie uzasadniona. Ponadto Rada nie rozważyła złożonego protestu w zakresie informacji zawartych we wniosku o przyznanie pomocy. Strona bowiem wskazał nowe okoliczności i informacje.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Stowarzyszenie podtrzymało pierwotne stanowisko, o czym poinformowano pismem z dnia [...] marca 2013 r., załączając do niego uchwałę nr [...] Rady Stowarzyszenia [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie: ponownej oceny wniosku o przyznanie pomocy nr [...] złożonego przez [...] w naborze [...].

W uzasadnieniu, odnośnie kryterium nr 5: "Wykorzystanie lokalnych zasobów" wskazano, że operacja wnioskodawcy wykorzystuje wyłącznie lokalne zasoby przyrodnicze, że nie sposób uznać, że - przy takim a nie innym opisie kryterium "Wykorzystanie lokalnych zasobów" - zachowuje i bazuje na lokalnych zasobach historycznych lub kulturalnych.

Podniesiono, że w ramach kryterium nr 5 "Wykorzystanie lokalnych zasobów", opis tego kryterium, zamieszczony przez Stowarzyszenie wraz z ogłoszeniem o naborze precyzował, że preferowane miały być operacje, które zachowują i bazują na lokalnym potencjale kulturalnym (np. tradycje i obrzędy, legendy, tradycyjne zawody, zespoły ludowe, etc.), historycznym (np. zabytki, fakty i przekazy historyczne, etc.) oraz przyrodniczym (charakterystyczna dla obszaru flora i fauna, w tym gatunki i obszary chronione). Operacje, które "bazują i służą zachowaniu" tylko jednego z tych trzech potencjałów (czyli inaczej: zasobów) zasługują na 1 punkt w ramach przedmiotowego kryterium. Natomiast te operacje, które bazują i służą zachowaniu co najmniej dwóch z tych potencjałów, powinny otrzymać dwa punkty.

Podniesiono w uzasadnieniu w tym zakresie, że w ocenie Rady Stowarzyszenia kluczowe dla przyznania punktów w ramach tego kryterium jest okoliczności: że w treści kryterium użyto sformułowań "bazuje" i zachowuje". Natomiast, za słownikiem języka polskiego, "Bazować" to inaczej "przyjmować coś za postawę, opierać się na czymś". Termin ten opisuje więc bliski, kluczowy związek między jednym elementem a drugim o charakterze przyczynowo - skutkowym (jedno wywodzi się z drugiego, albo jeden przedmiot opiera się na atrybutach drugiego przedmiotu). Z kolei "zachować" to inaczej "pozostać w posiadaniu czegoś; dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności; uchronić przed zapomnieniem" - termin ten wskazuje na działania prowadzące do zachowania danego dobra, wartości, w niezmienionym stanie. Ponadto użycie spójnika "i" wskazuje na koniunkcję, czyli konieczność spełnienia zarówno wymogu bazowania, jak i zachowania danego potencjału, by można było uznać, że operacja "wykorzystuje" lokalny zasób.

W tym kontekście (bazując na zapisach wniosku) wskazano, że projekt [...] w zasadniczym stopniu ma bazować na walorach i ukształtowaniu terenu oraz zachowuje je, ponieważ nie zakłada przekształcenia. Normalnie tego rodzaju inwestycja związana byłaby ze znacznymi robotami ziemnymi zmierzającymi do ukształtowania niezbędnych nachyleń w celu stworzenia parku, tymczasem - dzięki wybraniu takiej, a nie innej lokalizacji z jednej strony inwestycja wykorzysta (a więc - będzie bazować) na zasobie przyrodniczym w postaci ukształtowania terenu, z drugiej zaś ograniczy ingerencję w lokalną przyrodę (a więc przyczyni się do jej zachowania). Dlatego uznano, że projekt wykorzystuje zasoby przyrodnicze obszaru.

Jeżeli jednak chodzi o pozostałe dwa zasoby, tj. historyczny i kulturalny, to zdaniem Rady nie sposób uznać, że wnioskowana operacja te zasoby wykorzystuje: nie są one bowiem dzięki operacji ani zachowywane, ani operacja na tych zasobach nie bazuje.

Wskazano w tym zakresie, jeżeli chodzi o wykorzystanie zasobu historycznego, że ten nowoczesny obiekt stoi w totalnej sprzeczności z charakterem miejsca (tuż obok znajduje się [...], historyczna [...], historyczne zabudowania i kamienice np. [...], wille przy ul. [...]). Ta bliskość tak różnych architektonicznie, wizualnie i tematycznie obiektów nie pozwala uznać, że operacja "bazuje" na potencjale historycznym. [...] bowiem nie "opiera się", ani nie "przyjmuje za podstawę" zasobu historycznego. [...] powstanie w pobliżu lokalnych zabytków, ale taka bliskość to za mało, by uznać, że te zasoby historyczne stanowią podstawę projektu. Operacja nie bazuje także na potencjale historycznym, bo swoim tematem w żaden sposób nie nawiązuje do lokalnej historii. Z opisu operacji nie wynika, by jakieś elementy operacji nawiązywały do lokalnej historii, by były kluczowe dla odbioru operacji przez jej użytkowników lub, by któryś z elementów lokalnej historii miał istotne znaczenie dla powodzenia realizacji operacji. Operacja mogłaby być realizowana w innym miejscu przez wnioskodawcę i jej przeznaczenie, zasadnicze cechy i funkcjonalności nie zmieniłyby się.

Tym samym budowa [...] nie służy zachowaniu w niezmienionym stanie zasobów historycznych. Otoczenie, w którym wnioskodawca chce zrealizować [...], to w pamięci wielu mieszkańców miejsce szczególne - tu znajdował się [...]. Wskazuje to na występowanie sprzeczność między historycznymi konotacjami lokalizacji obiektu a jej planowanym przeznaczeniem. Wnioskodawca nie planuje również żadnych działań w ramach operacji, które mają na celu zachowanie, uchronienie przed zapomnieniem, lokalnego zasobu historycznego. [...] to miejsce, w którym uprawiane są sporty ekstremalne, miejsce, którego charakter wiąże się z hałasem i w związku z powyższym w żaden sposób nie nawiązuje do historycznego potencjału tego terenu. Można wskazać wiele innych miejsc na terenie miasteczka, które mogłyby z powodzeniem służyć na umiejscowienie takiego obiektu.

Podniesiono także, że operacja wnioskodawcy nie bazuje również i nie zachowuje zasobów kulturalnych. W projekcie nie sposób doszukać się nawiązania do przyjętego rozumienia zasobów kulturalnych jako lokalnej tradycji. [...] służyć będzie celom rekreacyjnym i sportowym. Natomiast tej aktywności nie można uznać za przejawy kultury (w znaczeniu odwoływania się do tradycji, obrzędów, legend itp.).

Wskazano, że nawet gdyby przyjąć, że charakter obiektu i sposób jego wykorzystania pozwoliłby na uznanie [...] za związany z zasobem kulturalnym, to nie sposób uznać, by realizacja operacji służyła zachowaniu lokalnej - już istniejącej - kultury lub, by operacja na tej kulturze bazowała.

W związku z powyższym Rada uznała, że wnioskowany projekt wykorzystuje tylko jeden z trzech zasobów wymienionych w kryterium nr 5, tj. zasób przyrodniczy i dlatego zasługuje na 1 punkt w ramach tego kryterium.

Odnosząc się do innych okoliczności wskazanych przez Zarząd w rozstrzygnięciu protestu, podniesiono, że Rada Stowarzyszenia nie może brać pod uwagę argumentów i opisu sposobu wykorzystania lokalnych zasobów zaprezentowanych przez wnioskodawcę dopiero w treści protestu. Protest służy bowiem zbadaniu poprawności formalnej i merytorycznej oceny dokonanej przez Radę, tj. ustaleniu czy Rada - w oparciu o przedstawioną przez wnioskodawcę dokumentację i treść kryterium prawidłowo i niearbitralnie oceniła wniosek. Protest nie służy uzupełnianiu dokumentacji naborowej przez wnioskodawcę, który zapomniał o czymś napisać na etapie składania wniosku o przyznanie pomocy w ramach naboru.

Nabór wniosków ma charakter konkursowy, ich ocena następuje w oparciu o materiały złożone przez wnioskodawcę w ramach naboru, a nie materiały i wyjaśnienia przedstawione później. Skoro wnioskodawca na etapie złożenia wniosku w naborze zaniechał dokładnego wyjaśnienia, w jaki sposób operacja realizuje dane kryterium, to jego późniejsze uzupełnienie tego rodzaju braku nie mogło zostać przez Radę uwzględnione.

Niezależnie od powyższego podniesiono w tym kontekście, że również informacje zawarte w proteście wnioskodawcy nie zmieniają w żadnym stopniu tego, w jaki sposób nioskowana operacja zostać oceniona w ramach kryterium "Wykorzystanie lokalnych zasobów". Kwestia eliminacji patologii, zagospodarowania czasu młodzieży, organizowania zawodów, nie ma żadnego związku z brzmieniem przedmiotowego kryterium. Podobnie możliwość organizowania na przedmiotowym obiekcie ciekawych wydarzeń kulturalnych – to za mało aby uznać, że przedmiotowa operacja bazuje i zachowuje kulturalne zasady obszaru.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. strona skarżąca ocenie zarzuciła:

1/ naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 -2020 (Dz. U. 2017 r., poz. 1460 ze zm.; dalej: ustawa o zakresie polityki spójności), poprzez niezastosowanie zasady bezstronności i rzetelności w ocenie spełniania kryteriów przez wnioskodawcę, skutkujące nierównym potraktowaniem wnioskodawców, co polegało na gorszym potraktowaniu strony w porównaniu do innych aplikujących w konkursie,

2/ naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o zakresie polityki spójności, poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku polegający na błędnym przyjęciu, że przedmiotowy wniosek nie spełnia kryterium dopuszczającego nr 5,

3/ brak rzetelności, przejrzystości oceny przy ponownej ocenie wniosku,

4/ naruszenie art. 41 ust. 1. w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o zakresie polityki spójności, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu procedury sprzecznej z regulaminem konkursu, jak i obowiązującymi przepisami prawa, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że projekt nie spełnia kryterium dopuszczającego nr 5.

Wniosła o:

1) stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Stowarzyszenie [...],

2) zasądzenie od Stowarzyszenia [...] kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że równe traktowanie oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio. Dyskryminowanie bezpośrednie ma miejsce wówczas, gdy podmiot ubiegający się o pomoc ze środków unijnych jest traktowany w porównywalnej sytuacji gorzej niż inne podmioty. Dyskryminacja pośrednia wystąpi, gdy na skutek zastosowania pozornie neutralnego kryterium wywołuje się niekorzystne dysproporcje między podmiotami ubiegającymi się o pomoc z funduszy unijnych. Stwierdzenie, że sytuacje "podobne" zostały przez regulacje konkursowe potraktowane odmiennie, uprawdopodabnia możliwość naruszenia zasady równości

Podniesiono, w tym zakresie (o czym była mowa już w proteście), że inny wnioskodawca (Gmina Z.), zgłaszając do dofinansowania w ramach tego samego naboru tj. nr [...] projekt pt. "[...]", zawarł przy opisie przedmiotowego kryterium (nr 5) bliźniaczy zapis i otrzymał dwa punkty, a nie jak strona jeden. Natomiast powtórna ocena Rady przedstawiona w zaskarżonej uchwale nie wyjaśnienia okoliczności, które zadecydowały o takim a nie innym rozstrzygnięciu.

Odpowiadając na skargę Stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnośnie zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o zakresie polityki spójności wskazano na aspekt formalny i merytoryczny.

Podniesiono, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW na lata 2014-2020) nie jest programem realizowanym w ramach polityki spójności, a w ramach Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, przeto nie jest objęty - co do zasady - przepisami ustawy o zakresie polityki spójności. Jeżeli zatem [...] (jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie) przeprowadza nabór operacji, które mają być finansowane ze środków programu nieobjętego polityką spójności, to do postępowania [...] stosuje się wyłącznie przepisy ustawy z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności Dz.U. 2018 r., poz. 140 - dalej: ustawa o rozwoju lokalnym), przepisy prawa regulujące zasady przyznawania pomocy w ramach tego programu, natomiast przepisy ustawy o zakresie polityki spójności jedynie w takim zakresie, w jakim odsyła do nich ustawa o rozwoju lokalnym. Powyższe oznacza, że Stowarzyszenie w niniejszej sprawie powinno było w procesie oceny wniosku strony skarżącej stosować nie wszystkie przepisy ustawy o zasadach realizacji programów, a tyko te przepisy tej ustawy, które zostały wyraźnie wskazane w ustawie o rozwoju lokalnym. Dlatego zarzuty strony dotyczące naruszenia przez Stowarzyszenie wskazanych w skardze przepisów ustawy o zakresie polityki spójności są bezpodstawne - [...] bowiem nie była zobowiązana do ich stosowania.

Ustawa o rozwoju lokalnym ani przepisy regulujące zasady ubiegania się o wsparcie ze środków PROW na lata 2014-2020 nie nakazują bowiem, by art. 37 lub 41 ustawy o zakresie polityki spójności miały zastosowanie do oceny dokonywanej przez Stowarzyszenie. W szczególności art. 37 i 41 ustawy o zakresie polityki spójności nie został wskazany w ustawie o rozwoju lokalnym, tak jak to ma miejsce na przykład w przypadku przepisów ustawy o zakresie polityki spójności odnoszących się do instytucji protestu, które to przepisy ustawa o rozwoju lokalnym nakazuje stosować odpowiednio (por. art. 22 ust. 8).

Dalej podniesiono, że powyższa argumentacja nie oznacza oczywiście, że dokonywana ocena projektów może cechować się całkowitą dowolnością i że Stowarzyszenie nie jest zobowiązane do równego traktowania wnioskodawców. Takich obowiązków należy poszukiwać nie we wskazanych w skardze przepisach ustawy o zakresie polityki spójności, ale w przepisach ustawy o rozwoju lokalnym, rozporządzeniu 1303/2013 oraz w przepisach regulujących zasady przyznawania wsparcia ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

W odpowiedzi na skargę odniesiono się także do zarzutu nierównego traktowania wnioskodawców w ramach oceny złożonych projektów przy ocenie kryterium nr 5. Wskazano w tym zakresie, że kluczowe jest to, że oba wnioski zasadniczo różniły się od siebie. Inny był bowiem przedmiot obu wniosków ([...];[...],[...] i [...]), inny "adresat" obu operacji, inny kontekst i charakterystyka obu projektów. I te okoliczności Rada Stowarzyszenia wzięła pod uwagę dokonując oceny obu wniosków, i na niektóre z tych okoliczności zwróciła uwagę rozpatrując protest - odnosząc się do zarzutów strony. Podniesiono, że Rada nie opierała swojej oceny tylko na samych deklaracjach wnioskodawców dotyczących tego, jakie cechy będzie miała ich operacja, ale zestawiła te deklaracje z pozostałymi informacjami we wniosku: z przeznaczeniem obiektów, których dotyczyć ma dofinansowanie, z tym jakich potencjalnych użytkowników przyciągnie operacja, w jaki sposób będzie użytkowany obiekt itp.

Podkreślono, że z nierównym traktowaniem można mieć do czynienia wówczas, gdy rozstrzygnięcia o różnej treści podejmowane są w stosunku do podmiotów znajdujących się w identycznej sytuacji, albo przynajmniej w sytuacji podobnej we wszystkich istotnych elementach, które należało wziąć pod uwagę w ramach oceny. Natomiast w przypadku wniosku Gminy i strony taka sytuacja nie miała miejsca - ocenie nie podlegały bowiem dwa podobne obiekty ([...]), ale obiekty o innym przeznaczeniu, grupie docelowej i sposobie użytkowania.

Wskazano, że charakter sportów ekstremalnych nie współgra z bliskością [...].[...] będzie odwiedzany głównie przez młodych ludzi uprawiających specyficzny sport, z tego rodzaju obiektami wiąże się bardzo często hałas, głośna muzyka, specyficzny strój, dlatego nie sposób takiego zagospodarowania terenu przez stronę uznać za zachowujący zasoby historyczne obszaru.

Inaczej się ma natomiast sytuacja, gdy w nieco innym miejscu, albo nawet w pobliżu, zostanie utworzony obiekt o zgoła innym przeznaczeniu, z którego korzystać będą osoby w różnym wieku: bardzo często dzieci pod opieką rodziców ([...]), dorośli chcący skorzystać ze [...],[...], itp. Taki charakter ma właśnie projekt inne wnioskodawcy, na który wskazuje strona.

Ten drugi projekt umożliwia skorzystanie z niego również przez turystów podążających od strony Rynku Z. np. do [...] - dzięki ławeczkom, na których będą mogli oni usiąść. Takiego elementu i cech brak w przypadku [...]. Korzystanie z tego rodzaju obiektu nie ingeruje w historyczne otoczenie obiektu.

W piśmie procesowym strona skarżąca odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, podtrzymała swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa w ostatnio przywołanym przepisie, zaliczyć trzeba ustawę z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 217 – dalej: ustawa o zakresie polityki spójności; ustawa) jak również ustawę z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U. 2018 r., poz.140 - dalej : ustawa o rozwoju lokalnym).

Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym, do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy stosuje, także więc przepisy art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 tej ustawy o zakresie polityki spójności odnośnie oceny kryteriów i zarzutów. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o zakresie polityki spójności w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.

Orzekając na tej podstawie i w zakresie określonym w art. 61 ustawy o zakresie polityki spójności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, jako że ocenę projektu Rada Stowarzyszenia nie przeprowadziła w sposób naruszający prawo mający istotny wpływ na wynik oceny.

W związku z wyborem do realizacji Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, [...] jest zobowiązane organizować nabory wniosków w ramach wsparcia realizacji operacji, w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju (LSR), dokonywać wyboru operacji realizujących cele LSR zgodnie z przyjętymi procedurami oraz według określonych kryteriów wyboru. Jedną z form wsparcia w ramach LSR to operacje realizowane indywidualnie w ramach wniosków składanych przez beneficjentów innych niż [...] i wybieranych przez organ decyzyjny Stowarzyszenia (tu: Rada Stowarzyszenia [...]), a następnie przedkładanych do weryfikacji przez Zarząd Województwa D.

Stosowanie do treści art. 19 ust. 4 ustawy o rozwoju lokalnym obowiązujące w ramach naboru wniosków warunki udzielenia wsparcia oraz kryteria wyboru operacji wraz ze wskazaniem minimalnej liczby punktów, której uzyskanie jest warunkiem wyboru operacji określane są w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia. Ogłoszony przez Stowarzyszenie nabór nr [...], realizowany był w oparciu o ustawę o rozwoju lokalnym, która - w kwestii procedury odwoławczej oraz zaskarżenia wydanego w tym trybie rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego - odsyła do odpowiedniego stosowania cyt. wyżej ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020.

Podkreślić trzeba, że ustawa o zakresie polityki spójności nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.) kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej projektu, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013r., sygn. akt: II GSK 2249/13, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem rzeczą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola prawa, bowiem nie jest on władny dokonywać oceny słuszności, efektywności, racjonalności kryteriów konkursowych, ani tym bardziej zastępować.

Wskazać należy, że stosownie do art. 37 ustawy, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (ust. 1). Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (ust. 2).

W procesie oceny projektów zgłaszanych do dofinansowania w ramach konkursów ogłaszanych na podstawie ustawy o zakresie polityki spójności oraz ustawy o rozwoju lokalnym realizacja wskazanych wyżej zasad ma znaczenia podstawowe. Z tego względu w jednoznaczny i jasny sposób muszą być określone warunki oraz zasady postępowania w przedmiocie wyboru projektów. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów.

Z powyższego wyprowadzić należy w szczególności obowiązek formułowania definicji i pojęć, do których odwołują się lub którymi posługują się dokumenty konkursowe – ze szczególnym uwzględnieniem kryteriów oceny projektów – w sposób jasny i nie sprzyjający różnym ich interpretacjom. Ponadto, zasada przejrzystości zobowiązuje instytucje do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów, a zasada rzetelności do dokonania tej oceny przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie pozwala bowiem właściwej instytucji na dowolność w załatwieniu sprawy. Nie można uznać dokonanej oceny, a co zatem idzie wyboru projektu, za dokonaną w sposób przejrzysty i rzetelny, jeżeli nie zawiera ona jasnego i popartego merytorycznymi argumentami uzasadnienia przyznanej projektowi liczby punktów. To bowiem uzasadnienie dokonanej oceny projektu jest wyłączny źródłem wiedzy dla przedkładającego projekt, o tym w jaki sposób został on oceniony. Ocena przejrzysta i rzetelna, to nie taka która informuje wyłącznie o liczbie punktów przyznanych w ramach ocenianych kryteriów, ale taka która zawiera również wyczerpujące i rzeczowe argumenty uzasadniające przyznanie takiej, a nie innej liczby punktów. Ponadto podana w ocenie argumentacja musi odnosić się do przedstawianej w projekcie analizy poszczególnych kryteriów w zestawieniu z określoną przez oceniających instrukcją dokonywania oceny punktowej projektu. Z tym wiąże się konieczność rzeczowego odniesienia faktów i argumentów wskazanych przez wnioskodawcę do przyjętych kryteriów oceny projektów. Zasady określone w art. 37 ust. 1 ustawy o zakresie polityki spójności (tj. przejrzystości rzetelności i bezstronności) mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Na mocy art. 30a tej ustawy znajdują one pełne zastosowanie w sprawach rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że w procesie oceny wniosku skarżącej nie doszło do naruszenia przez "A" wskazanych w skardze zasad rzetelności i przejrzystości, przy ocenie projektu strony skarżącej odnośnie kryterium nr 5, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o zakresie polityki spójności, a to z uwagi na nie niezastosowaniu tych zasad

W kontekście przytoczonych wyżej uwag dotyczących wymogów przejrzystości reguł konkursu i stosowanych w nim kryteriów wyboru projektów zauważyć trzeba, że w przypadku naboru nr [...]. W ramach kryterium nr 5 "Wykorzystanie lokalnych zasobów", opis tego kryterium, zamieszczony przez Stowarzyszenie wraz z ogłoszeniem o naborze: precyzował, że preferowane miały być operacje, które, zachowują i bazują na lokalnym potencjale kulturalnym (np. tradycje i obrzędy, legendy, tradycyjne zawody, zespoły ludowe, etc.), historycznym (np. zabytki, fakty i przekazy historyczne, etc.) oraz przyrodniczym (charakterystyczna dla obszaru flora i fauna, w tym gatunki i obszary chronione).

Wskazuje to na ustalenie rozumienie tego kryterium, okoliczności przesądzających jego spełnienie, wskazuje na uczynienia tego w sposób jasny i nie sprzyjający rożnym interpretacjom.

Jak zasadnie wskazała Rada Stowarzyszenia, kluczowe dla oceny spełnienia tego kryterium i przyznania punktacji jest okoliczność, że w treści kryterium użyto sformułowań "bazuje i zachowuje". Niewątpliwe bazować to inaczej przyjmować coś za postawę, opierać się na czymś. Z kolei zachować to inaczej pozostać w posiadaniu czegoś; dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności; uchronić przed zapomnieniem. Natomiast użycie spójnika "i" wskazuje na konieczność spełnienia zarówno wymogu bazowania, jak i zachowania danego potencjału, by można było uznać, że operacja wykorzystuje lokalny zasób.

Dokonując oceny operacji strony skarżącej w ramach kryterium nr 5, Rada Stowarzyszenia rozważyła spełnię kryterium w powyższym znaczeniu. Uznała, że przy wskazanym opisie tego kryterium, projekt [...] w zasadniczym stopniu bazuje na walorach i ukształtowaniu terenu oraz zachowuje je, ponieważ nie zakłada przekształcenia. Dlatego zachowuje zasoby przyrodnicze. Natomiast jeżeli jednak chodzi o pozostałe dwa zasoby, tj. historyczny i kulturalny, uznała, że ten nowoczesny obiekt stoi w totalnej sprzeczności z charakterem miejsca (tuż obok znajduje się [...], historyczna [...], historyczne zabudowania i kamienice np. [...], wille przy ul. [...]), uznała, że w operacji wnioskodawcy nie sposób doszukać się nawiązania do przyjętego rozumianych zasobów kulturalnych.

Niewątpliwie [...] nie "opiera się", ani nie "przyjmuje za podstawę" zasobu historycznego. Sama bliskość tak różnych architektonicznie, wizualnie i tematycznie obiektów nie pozwala uznać, że operacja "bazuje" na potencjale historycznym. Podstawowym przeznaczeniem [...] jest służenie celom rekreacyjnym i sportowym. Tego rodzaju aktywności nie sposób uznać za przejawy kultury (w znaczeniu odwoływania się do tradycji, obrzędów, legend itp.). W konsekwencji nie można uznać dokonaną ocenę przedmiotowego kryterium za naruszająca wskazane zasady oceny projektów, poprzez przyjęcie, że wnioskowana przez stronę skarżącą operacja te zasoby wykorzystuje: nie są one bowiem dzięki operacji ani zachowywane ani też nie sposób uznać, że operacja na tych zasobach bazuje.

Jak wynika z akt sprawy, przy ocenie kryterium nr 5, Stowarzyszenie odniosło do definicji – opisu przedmiotowego kryterium, do cech projektu zawartych w dokumentacji projektu. I na tym tle uznało, że projekt strony skarżącej nie spełnia tego kryterium w znaczeniu przyjętym dla oceny złożonych projektów. Tym samym za nie uzasadnione należy uznać zarzuty skarg, że ocena kryterium jest niewłaściwa, pobieżna nie opiera się na wystarczającej dokumentacji.

Odnośnie zarzutu naruszenia art.. 37 ust. 1 ustawy, wyrażającego się w nierównym traktowaniem wykonawców, polegającego na gorszym potraktowaniu strony skarżącej w porównaniu do innego aplikującego w konkursie, przy ocenie kryterium nr 5.

Niewątpliwie, jak już wskazano, zasady określone w art. 37 ust. 1 ustawy o zakresie polityki spójności (tj. przejrzystości rzetelności i bezstronności) mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Jednakże podkreślić należy, o czym była mowa wcześniej, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej projektu, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania zasad tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów. O zachowaniu wskazanej zasady równości możemy niewątpliwie mówić, gdy przy ocenie projektów zostały one zachowane.

W tym kontekście, zdaniem Sadu nie można mówić o naruszeniu wskazanej w skardze zasadzie równości. Nie sposób uzna nieprawidłowości oceny wniosku strony, na tle oceny innego wniosku złożonego w ramach przedmiotowego naboru.

Jak wynika z akt sprawy oba wnioski się różniły się od siebie. Inny był bowiem przedmiot obu wniosków ([...] - [...],[...] i [...]), inny "adresat" obu operacji, inny kontekst i charakterystyka obu projektów. W tej sytuacji Rada Stowarzyszenia niewątpliwie mogła właśnie te okoliczności wzięła pod uwagę dokonując oceny obu wniosków. Dlatego mając powyższe na względzie nie można uznać naruszenia zasad oceny wniosków złożonych w przedmiotowym naborze w wskazany zakresie, przy ocenie kryteriom nr 5. Nie można uznać, że wniosek strony skarżącej został nieprawidłowo oceniony. Przedmiotem weryfikacji Sądu w sprawie nie jest ocena wniosku innego podmiotu.

Ocenia projektu strony skarżącej, została dokonana w oparciu kryteria wyboru projektów i podaniem ich znaczenia. Nie można więc uznać zasadności zarzutu naruszenie art. 41 ust. 1. w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7 ww. ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020, poprzez zastosowaniu procedury sprzecznej z regułami konkursu, jak i obowiązującymi przepisami prawa.

W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy o zakresie polityki spójności orzekł jak w sentencji.