Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3023/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 180, art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Grzęda (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 205/15 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2012 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 7 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 205/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 4 grudnia 2014 r. w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2012 r.

Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco:

Decyzją Burmistrza Miasta J. z dnia 18 sierpnia 2014 r. określono R. P. (dalej: skarżącemu) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2012 na kwotę 56.672 zł. W uzasadnieniu decyzji podano, że skarżący – stale zamieszkały na terenie J. – nie złożył deklaracji na podatek od środków transportowych za rok 2012 r., a tymczasem z informacji Starostwa Powiatowego w S. wynika, że skarżący w 2012 r. pozostawał właścicielem 34 środków transportowych. Organ wyjaśnił również, że ustalenie faktu miejsca stałego pobytu skarżącego w roku 2012 na podstawie danych meldunkowych było utrudnione (pobyt stały J. 2.07.2008-28.11.2008 r.; M. 29.01.2009-05.02.2009; następny meldunek u M. 27.12.2011-25.01.2012; D. 25.01.2012 – 14.01.2013), Burmistrz Miasta J. dopuścił jako dowód protokół przesłuchania skarżącego z dnia 5 grudnia 2012 r. zgromadzony w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2006 i 2007. Z wyżej wymienionego zeznania wynika, że J. od 2005 r. jest miejscem zamieszkania i głównym centrum życiowym skarżącego, który cały czas mieszka w J. przy ul. [...] i jest to cały czas jego centrum życiowe, za wyjątkiem gdy pracuje za granicą na terenie Słowacji.

W odwołaniu od ww. decyzji, skarżący wskazał, że miejscem jego stałego zamieszkania i centrum życiowym jest miejscowość D. na terytorium Republiki Słowackiej, co potwierdzają liczne dokumenty urzędowe oraz mogą potwierdzić zeznania świadków wskazanych przez skarżącego. Pod adresem w J. ul. [...] nie ma budynków mieszkalnych, co potwierdza orzecznictwo w sprawie podatku od nieruchomości. Pojazdy stanowiące przedmiot opodatkowania w decyzji organu pierwszej instancji zostały częściowo przez niego zbyte. W toku postępowania odwoławczego skarżący wskazał, że w latach 2005-2008 mieszkał w J., lecz pod innym adresem, gdzie znajduje się jego mieszkanie (os. W. [...]), na dowód czego przedstawił umowę sprzedaży tego mieszkania.

Decyzją z dnia 4 grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, uchyliło ww. decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia 18 sierpnia 2014 r. i określiło skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2012 w kwocie 50.140 zł.

Kolegium zacytowało zeznania skarżącego z 5 grudnia 2012 r., z których wynika, że od września 2005 r. do tej pory "cały czas mieszka w J. przy ul. [...] i jest to cały czas jego centrum życiowe (...) za wyjątkiem okresów, gdy pracuje za granicą na terenie Słowacji". Z zeznań tych wynika, że również dzieci skarżącego w okresie, kiedy przebywa on w Polsce, mieszkają z nim w J. Kolegium wskazało również, że wbrew tezom skarżącego z decyzji organu z dnia 10 lutego 2012 r. nr [...] wynika, że nieruchomość przy ul. [...] w J. obejmuje budynek mieszkalny. Organ podniósł również, że w 2012 r. skarżący posiadał tu nie tylko miejsce zamieszkania, ale również tutaj koncentrowały się jego sprawy gospodarcze – prowadził w J. działalność gospodarczą.

Organ biorąc pod uwagę fakt, że pojazdy o numerach rejestracyjnych: [...] oraz [...] zostały zbyte przez skarżącego odpowiednio w 2010 i w 2005 r., uchylił kwestionowaną decyzję Burmistrza Miasta J. i określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2012 za pozostałe środki transportowe określone w decyzji organu pierwszej instancji, z pominięciem ww. pojazdów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. P. podtrzymał swoje stanowisko, że jego obecnym miejscem zamieszkania jest D., a jego zeznania, na które powoływały się organy obu instancji obejmują wyłącznie lata 2005-2008 r. Skarżący zauważył również, że decyzją z dnia 5 grudnia 2014 r., Kolegium uchyliło decyzję wymiarową za rok 2013 i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji z poleceniem przeprowadzenia takich samych dowodów, jak żądane przez skarżącego w niniejszym postępowaniu, a zignorowanych przez organ.

Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015r. Sąd I instancji dopuścił dowód z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2014r. w sprawie podatku od środków transportowych za 2013r. na okoliczność motywów rozstrzygnięcia zawartych w wyżej wskazanej decyzji.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zauważył, że skarżący stwierdził, że od września 2005 r. "do tej pory cały czas mieszka w J. przy ul. [...] i jest to cały czas jego centrum życiowe (...) za wyjątkiem okresów, gdy pracuje za granicą na terenie Słowacji". Sąd podkreślił, że skarżący złożył to zeznanie w ostatnim miesiącu roku podatkowego 2012, co pozwala zasadnie przyjąć, że przez "cały" ten czas miejscem jego zamieszkania i jego centrum życiowym był J. Okresowe wyjazdy na Słowację do pracy nie pozbawiają J. statusu miejsca stałego zamieszkania skarżącego, albowiem centrum życiowe osoby, która na swoim utrzymaniu posiada rodzinę, jest w tej miejscowości, w której stale przebywa i to niezależnie od miejsca pracy tej osoby.

Powyższa wypowiedź skarżącego nie opisywała stanu faktycznego z przeszłości, ale z uwagi na użycie czasu teraźniejszego odnosiła się do rzeczywistości z dnia 5 grudnia 2012 r. Nie ma zatem racji skarżący, że zeznania te dotyczyły wyłącznie innego okresu niż rok podatkowy 2012. W ocenie Sądu, słusznie organ podatkowy dał wiarę ówczesnemu zeznaniu skarżącego, albowiem było ono wówczas w najwyższym stopniu aktualne. Ponadto skarżący podawał również i inne informacje w trakcie tego zeznania, które miały uprawdopodobnić jego wersję zamieszkania w J. Zeznania te zostały złożone w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2006 i 2007. Sąd wskazuje zatem, że zeznania te cechuje wyższy stopień wiarygodności niż składanych obecnie wyjaśnień skarżącego, które – nie można tego wykluczyć – mogą stanowić jedynie taktykę procesową zmierzającą do uniknięcia zapłaty podatku.

Opierając się na ww. dowodzie organy podatkowe mogły w ocenie Sądu odmówić przeprowadzenia dalszych dowodów na okoliczność miejsca zamieszkania skarżącego w 2012 r. Prawidłowo organy wskazały, że skoro sam skarżący zeznał, że zamieszkuje w J., to trudno wymagać, aby inne osoby, w szczególności zamieszkałe w Krakowie, we Włoszech, Stanach Zjednoczonych, czy Kijowie mogły podważyć zeznania skarżącego. W ocenie Sądu I instancji, podważanie przez skarżącego swoich własnych zeznań ma jedynie na celu uprawdopodobnić wersję stworzoną na potrzeby niniejszego postępowania i w konsekwencji doprowadzić do uniknięcia opodatkowania.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku R. P. zarzucił:

Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej "P.p.s.a.", przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny winien był stwierdzić nieważność decyzji w całości, a to z uwagi na okoliczność, że w sprawie zaszła przyczyna nieważności określona w art. 247 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – zwanej dalej: "O.p.". w zw. z art. 17 § 1 O.p., w zw. z art. 9 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 roku, Nr 95, poz. 613 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.o.l.", w związku z art. 25 Kodeksu cywilnego, polegająca na wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości w stosunku do Skarżącego nie mającego miejsca zamieszkania w okręgu właściwości Burmistrza Miasta J.,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Skarżący wykazał, że postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym było dotknięte wadami, to jest naruszeniem zasady bezpośredniości, a także zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. w zw. z art. 180 O.p polegającymi na nieprzeprowadzeniu dowodów wnioskowanych przez Skarżącego i ustaleniu stanu faktycznego w oparciu o dowody pośrednie, tj. protokół zeznań Skarżącego z innej sprawy, dotyczący stanu faktycznego z innego okresu czasu, niż objęty zaskarżoną decyzją oraz nieprzeprowadzeniu wnioskowanych przez Skarżącego dowodów z przesłuchania świadków.

Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 par. 1 O.p., w zw. z art. 9 ust. 7 u.p.o.l., w zw. z art. 25 Kodeksu cywilnego, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, iż centrum życiowym Skarżącego uzasadniającym właściwość organu I instancji był J.

Ponadto, na podstawie art. 193 P.p.s.a., w zw. z art. 106 par. 3 P.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, a to wniosku Skarżącego do SKO w Krakowie z 4 maja 2015 r., wraz z załącznikami, tj. aktualnymi zaświadczeniami lekarskimi o stanie zdrowia Skarżącego z dnia 15 czerwca 2015 roku oraz pismem SKO w Krakowie z dnia 8 maja 2015 na okoliczność treści tych dokumentów, tj. niezgodności treści protokołu z dnia 5 grudnia 2012 roku z rzeczywistym stanem rzeczy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, bowiem zawarte w niej zarzuty okazały się niezasadne, a w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę z urzędu (art. 183 § 1 P.p.s.a.).

Kwestia właściwości miejscowej Burmistrza Miasta J. w sprawie określenia skarżącemu wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych była już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyrokach z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 2272/16 (podatek za 2014 r.) oraz z 20 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 466/17 (podatek za 2013 r.), NSA uznał że organy podatkowe w sposób wyczerpujący i szczegółowy ustaliły, że miejscem zamieszkania skarżącego był J., oraz że właściwym organem podatkowym w sprawie wymiaru zobowiązania za 2013 i 2014 r. był Burmistrz Miasta J.

Zawarta w ww. orzeczeniach ocena ustaleń organów podatkowych jest aktualna również w sprawie podatku od środków transportowych za 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę ocenę tę podziela.

W dniu 5 grudnia 2012 r., skarżący został przesłuchany w charakterze strony w postępowaniu podatkowym w przedmiocie określenia podatku od środków transportowych za 2006r. i 2007r. Pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań skarżący jako miejsce swojego zamieszkania wskazał ulicę [...] w J. i stwierdził, że jest to jego centrum życiowe poza okresami gdy pracuje na terenie Słowacji. Wezwanie na ww. przesłuchanie zostało wysłane przez organ do Skarżącego na adres: ul. [...], D., S., ale wróciło do organu z adnotacją "adresat nieznany". Organ ustalił także, że adres budynku mieszkalnego w J. przy ul. [...] stanowiącego własność Skarżącego, został podany przez niego jako adres zamieszkania w dokumentach zgłoszeniowych zgromadzonych w zasobach informacyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pod adresem tym Skarżący był czasowo zameldowany do dnia 1 czerwca 2014r., adres ten został wskazany przez Skarżącego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako adres głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej "A." i "B." R. P. Zmiana we wpisie w CEIDG polegająca na wpisaniu słowackiego adresu zamieszkania zamiast adresu w J. nastąpiła dopiero w dniu 5 sierpnia 2014 r. Skarżący podawał adres w J. także w innych deklaracjach i wnioskach. Z decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia 28 stycznia 2013 r. ustalającej Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013r. wynika, że nieruchomość przy ul. [...] została określona jako budynek mieszkalny (na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków).

Zgodnie z art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie natomiast z art. 122 O.p. organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W ocenie NSA wyżej wskazane okoliczności sprawy, ustalone na etapie postępowania podatkowego dawały podstawę do uznania, że miejscem zamieszkania Skarżącego był J. Podkreślić również należy, że na podstawie art. 188 O.p. organ nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innymi dowodami. Skarżący w trakcie postępowania przedstawiał swoje stanowisko w sprawie, przedkładał dokumenty, a uznanie ich za wiarygodne i wystarczające dla ustalenia okoliczności istotnych w sprawie czyniło niecelowym przesłuchiwanie Skarżącego oraz wskazanych przez niego świadków.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyżej wskazane okoliczności sprawy, ustalone na etapie postępowania podatkowego, dawały podstawę do uznania, że miejscem zamieszkania skarżącego w 2012 r. był J.

Z uwagi na powyższe wszystkie zarzuty skargi, zarówno naruszenia prawa procesowego jak i materialnego, należy uznać za niezasadne.

Niemożliwe było także uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny zawartego w skardze kasacyjnej wniosku dowodowego, ponieważ zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne mogą prowadzić postępowanie dowodowe o charakterze uzupełniającym tylko w sposób ograniczony (do dowodu z dokumentów) i tylko wyjątkowo (jeżeli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania). Możliwość prowadzenia postępowania dowodowego jeszcze bardziej jest ograniczona w postępowaniu kasacyjnym, gdyż jego przedmiotem nie jest już kontrola legalności aktu administracji publicznej, ale ocena prawidłowości przeprowadzenia tej kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny, a więc istotne wątpliwości, których zaistnienie warunkuje prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, zasadniczo winny się odnosić do postępowania sądowoadministracyjnego, a nie administracyjnego.

Jest zatem oczywiste, że w sytuacji gdy dokonana przez Sąd I instancji kontrola oceny dowodów została uznana za prawidłową, wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego należy uznać za niezasadny.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a.