Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 282/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy: article: art. 86, art. 87
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 41/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi G. R. na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 3 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 41/19, odmówił G. R. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z [...] kwietnia 2019 r., oddalającego jego skargę na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] listopada 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Sąd I instancji stwierdził, że termin do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku upływał z dniem 2 maja 2019 r., natomiast pełnomocnik skarżącego złożył wniosek dopiero 15 maja 2019 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.

Uzasadniając wniosek, pełnomocnik skarżącego podniósł, że nie mógł dokonać czynności procesowej w ustawowym terminie z uwagi na fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim w okresie od 2 do 9 maja 2019 r. Do wniosku zostało załączone zaświadczenie lekarskie z 6 maja 2019 r. Pełnomocnik wskazał przy tym, że osłabienie i wysoka gorączka uniemożliwiły mu sporządzenie i wysłanie wniosku o uzasadnienie, podnosząc jednocześnie, że prowadzi jednoosobową kancelarię adwokacką i nie ma aplikanta, któremu mógłby powierzyć dokonanie tej czynności.

Sąd wskazał, że istnienie przeszkody do dokonania czynności w postępowaniu (np. choroba) nie oznacza jeszcze, iż automatycznie uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza w przypadku profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat, który powinien w taki sposób zorganizować pracę, aby odpowiednio zabezpieczyć interesy swoich klientów, również w przypadku choroby czy innych przeszkód losowych uniemożliwiających mu osobiste reprezentowanie tych interesów.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o jego zmianę i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

- naruszenie art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, a w konsekwencji

- naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 i art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych.

Zaznaczyć również należy, że zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, s. 257-258; postanowienia NSA z dnia: 8 października 2013 r., sygn. akt II GZ 549/13; 3 października 2013 r., sygn. akt I FZ 410/13; 1 października 2013 r., sygn. akt II OZ 833/13 CBOiSA). W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym wobec dowodu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Instytucja uprawdopodobnienia jest dalece mniej rygorystyczna niż udowodnienie danej okoliczności i w ujęciu praktycznym oznacza, że podmiot zobowiązany powinien jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R.Hauser, M.Wierzbowski, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2017, str. 515-516 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych).

Występując z wnioskiem o przywrócenie terminu, pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu powołał się na swoje nagłe pogorszenie stanu zdrowia spowodowane zapaleniem oskrzeli, które wystąpiło w ostatnim dniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty strony powołane we wniosku oraz przedstawiona dokumentacja pozwalały przyjąć, że uprawdopodobniony został brak winy strony w uchybieniu terminu przewidzianego na wystąpienie z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi całokształt okoliczności związanych ze stanem zdrowia pełnomocnika skarżącego nie dawały podstawy do kategorycznego stwierdzenia, że nie dochował on należytej staranności w prowadzeniu niniejszej sprawy. Należy jednocześnie wskazać, że do wniosku o przywrócenie terminu dołączono zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza sądowego, z którego wynika, że na podstawie wyników badania lekarskiego pełnomocnik skarżącego nie mógł się stawić w dniu 2 maja 2019 r. na wezwanie WSA w Łodzi z powodu choroby, a jako przewidywany termin zdolności do stawienia przed sądem wskazano datę 9 maja 2019 r.

W konsekwencji należało przyjąć, że pełnomocnik skarżącego w sposób wiarygodny wyjaśnił, że nie mógł złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie, ponieważ był chory (zapalenie oskrzeli), miał wysoką gorączkę i był osłabiony. NSA przyjął, że nagły i intensywny przebieg choroby, co zostało wystarczająco uprawdopodobnione zaświadczeniem lekarskim, pozwala na uznanie braku winy pełnomocnika skarżącego w uchybieniu terminu.

Ponadto pełnomocnik w uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobową kancelarię i nie miał możliwości w przypadku nagłej choroby uzyskać w trybie pilnym zastępstwa procesowego i dotrzymania krótkiego terminu procesowego.

Z tych względów zasadne było uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o przywróceniu terminu na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 86 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a.