Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1590/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 2, art. 32,
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art. 107 par. 3, art. 11
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... kwietnia 2008 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 8 maja 2008 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. B. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych reprezentującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych z ... kwietnia 2008 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... lutego 2008 r. nr .. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 18 grudnia 2007 r. (data wpływu do organu) następnie uzupełnionym pismem z 24 stycznia 2008 r., W. B. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w I. (dalej: ZUS) o umorzenie zadłużenia wraz z odsetkami wynikającego z nieopłacenia składek w roku 1999, tj. w czasie prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą ... argumentując, iż obecna sytuacja materialna nie pozwala mu na uregulowanie zaległości bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i najbliższej rodziny. Jednocześnie zaznaczył, iż od ... sierpnia 2000 r. opłaca składki na ubezpieczenie w KRUS i do dnia otrzymania upomnienia z ZUS (... listopada 2007 r.) nie miał wiedzy na temat istnienia jakichkolwiek zaległości.

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku, decyzją z ... lutego 2008 r. wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 – 3 i 3a, oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm.) – dalej powoływanej jako: "u.s.u.s.", Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Zobowiązanemu umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w 1999 r. składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie .... zł, ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie .... zł oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie ... zł.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą pod nazwą ... na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr ... w latach 1998 – 1999. W trakcie prowadzenia działalności nie dopełnił ustawowego obowiązku opłacenia należnych składek, co doprowadziło do powstania zadłużenia w ww. kwocie. Zaznaczył również, że Zobowiązany wraz z żoną prowadzi gospodarstwo rolne, z którego szacunkowy roczny dochód wynosi ... zł i posiada na utrzymaniu ... dzieci.

Powołując treść art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. ZUS wskazał, iż w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności, brak jest zatem podstaw do umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Zauważył, że Zobowiązany posiada majątek w postaci nieruchomości (KW nr ...), z którego można prowadzić egzekucję, a nadto jest właścicielem ruchomości – samochodu osobowego ..., rok produkcji ... Zaznaczył nadto, że przeciwko Wnioskodawcy nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne - organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

Dokonując oceny okoliczności rozpatrywanej sprawy w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz przepisy § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej powoływanego jako: "rozporządzenie z 31 lipca 2003 r." organ stwierdził, iż Wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pozbawiłoby to jego oraz członków jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W szczególności organ zaznaczył, iż z akt sprawy nie wynika, że Zobowiązany został pozbawiony możliwości pozyskania dochodu umożliwiającego spłatę zadłużenia.

Nie kwestionując jednak obiektywnie trudnej sytuacji materialnej Strony, organ wskazał na treść art. 29 u.s.u.s. przewidującego możliwość udzielenia ulgi w spłacie należności w formie układu ratalnego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. B. ponownie podniósł, iż nie jest wstanie spłacić zadłużenia wobec ZUS, nawet w systemie ratalnym, ponieważ miesięczne wydatki przekraczają jego miesięczne dochody. Zaznaczył, że posiada zadłużenie w .... i u osób bliskich. Podkreślił, że na jego utrzymaniu pozostaje żona i ... uczących się dzieci (w wieku ... lat), syn jest chory na ... i wymaga stałej opieki lekarskiej co wiąże się z dodatkowymi kosztami. Zaznaczył nadto, że samochód marki ..., którego wartość - w jego ocenie - została zawyżona przez ZUS, jest mu niezbędny do dowożenia dzieci do szkoły. W załączeniu przedłożył dokumentację lekarską dotyczącą stanu zdrowia syna ....

Decyzją z ... kwietnia 2008 r. wydaną na podstawie 83 ust. 4 u.s.u.s. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: "k.p.a." Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z ... lutego 2008 r.

Powołując treść art. 28 ust. 3 u.s.u.s. organ stwierdził brak podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi wskazując, iż w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności. Za organem I instancji podniósł, iż Zobowiązany ma majątek (nieruchomość oraz samochód osobowy), z którego można prowadzić egzekucję.

Zdaniem Prezesa ZUS w sprawie nie zachodzą również przesłanki do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z przepisem § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Z dokumentów przedłożonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wynika bowiem, że konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawia Zobowiązanego uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Nie kwestionując trudnej sytuacji finansowej Zobowiązanego organ zaznaczył, iż ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej zawsze ponosi osoba ją prowadząca, również w zakresie opłacania należności publicznoprawnych. Przedsiębiorstwo nie może funkcjonować kosztem zaniechania ustawowo określonego obowiązku opłacania składek ZUS, a wniosek o umorzenie należności nie może być rozpatrywany pod kątem zwykłego wsparcia socjalnego.

W skardze na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. B. zarzucił, iż decyzja jest krzywdząca i narusza postanowienia § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Wskazał, iż jego sytuacja materialna i rodzinna jest bardzo trudna i uniemożliwia mu spłatę należności wobec ZUS. Jednocześnie podniósł, iż o zaległości za rok 1999 r. dowiedział się dopiero w 2007 r., ponieważ ZUS nie poinformował go wcześniej o istnieniu jakiegokolwiek zadłużenia. Stanowi to – w jego ocenie – argument przemawiający za umorzeniem przez ZUS odsetek od należności głównej.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dalej: p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a., a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Kierując się powyższym, Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż skarga jest zasadna, aczkolwiek z powodów innych niż w niej podniesione. Zdaniem Sądu skarżona decyzja narusza bowiem przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co czyniło zasadnym jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd podkreśla, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też nie mógł umorzyć, ani też odmówić umorzenia wnioskowanych należności wobec ZUS. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdzając, że decyzja Prezesa Zakładu narusza przepisy postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd zważył, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku W. B. z ... grudnia 2007 r., skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w Iławie, którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w roku 1999 r. Wobec treści wniosku Skarżącego zastosowanie w sprawie miał przepis art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek w zw. z art. 32 u.s.u.s..

Zgodnie z regułą przewidzianą w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., decyzja Prezesa ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek jest oparta na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego. Problematyka uznania administracyjnego została szeroko omówiona w doktrynie i orzecznictwie. Powszechnie panuje zgoda co do tego, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności (v. wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s.36; wyrok NSA z 16 listopada 1999 r. sygn. akt III SA 7900/98 LEX nr 47243; wyrok NSA z 28 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA 2486/01 LEX nr 149543). Ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, kiedy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek, ewentualnie - tak jak w przypadku rozpoznawanej sprawy - ma odmówić obywatelowi skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień.

W rozpatrywanej sprawie ograniczeniami swobody uznania administracyjnego są przesłanki sformułowane w art. 28 u.s.u.s.. Zgodnie z dyspozycją ust. 2 należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu, z zastrzeżeniem ust. 3a. Wyliczenie zawarte w pkt 1 – 6 ust. 3 jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność. Innymi słowy, grupa przesłanek pozwalających na zastosowanie instytucji umorzenia ma charakter precyzyjny, pozostawiający wąskie granice swobodnej oceny organu. Nie zmienia to faktu, o którym już wspomniano, że w każdym przypadku organ jest zobligowany do dokonania wszechstronnej oceny okoliczności sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.). Ocena taka, z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza o charakterze uznaniowym, uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Swobodne uznanie nie może być bowiem tożsame z dowolnością (v. wyrok WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546).

W rozpoznawanej sprawie organ orzekający stwierdził, iż w przypadku Skarżącego nie zachodzi całkowita nieściągalność należności, ponieważ istnieje majątek pozwalający na wyegzekwowanie zadłużenia. Skarżący jest bowiem właścicielem nieruchomości rolnej położonej w miejscowości K. gm. I. nr KW ..., która - w ocenie ZUS - może stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Dokonując powyższej oceny organ nie wziął jednak pod uwagę oczywistych konsekwencji przewidywanego pozbawienia Skarżącego jedynego źródła utrzymania, jakim jest gospodarstwo rolne w kontekście jego sytuacji rodzinnej i majątkowej. W szczególności, biorąc pod uwagę dochód osiągany z ww. gospodarstwa rolnego oraz fakt, iż Skarżący utrzymuje obecnie czteroosobową rodzinę, organ winien poddać analizie i ocenie kwestię, czy wyegzekwowanie należności, nawet jeżeli jest realnie możliwe na skutek sprzedaży nieruchomości (jej części) pozostaje w zgodzie z interesem publicznym i słusznym interesem obywatela (por. wyrok NSA z 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06, LEX nr 321267). Tego jednak organ orzekający nie uczynił naruszając tym samym wskazane powyżej przepisy postępowania administracyjnego.

Drugą kategorię sytuacji, w których może nastąpić umorzenie należności z tytułu składek - pomimo braku ich całkowitej nieściągalności - przewiduje art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w stosunku do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, jak również w razie przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Jak wskazano powyżej, fakultatywny charakter art. 28 u.s.u.s. nie usprawiedliwia odstąpienia organu od ustosunkowania się do wszelkich okoliczności i argumentów podnoszonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego. Podkreślenia przy tym wymaga, że na skutek wniesienia środka zaskarżenia od decyzji wydanej w pierwszej instancji, organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie i ustosunkować się do argumentów strony przedstawionych zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i argumentów podniesionych już po jego zakończeniu. Tego Prezes ZUS w zaskarżonej decyzji nie uczynił ograniczając swe rozważania w zasadzie wyłącznie do podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii choroby syna Skarżącego i jej oceny dla zastosowania wnioskowanej ulgi z perspektywy przesłanki zawartej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Poza rozważaniami organu orzekającego pozostały natomiast argumenty Skarżącego dotyczące jego aktualnej sytuacji materialnej. Prezes ZUS wskazał wprawdzie ogólnikowo, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki zawarte w § 3 rozporządzenia, jednak twierdzenie to nie zostało poparte żadną argumentacją.

W szczególności organ orzekający nie dokonał analizy sytuacji finansowej Skarżącego poprzez zestawienie osiąganych przez niego dochodów z gospodarstwa rolnego (... zł rocznie według zaświadczenia Urzędu Gminy I. Nr ... – k. 3 akt admin.) z wydatkami koniecznymi dla utrzymania ... rodziny (w tym ... dzieci pozostających w wieku szkolnym). Nie wziął również pod uwagę oświadczenia Skarżącego, że wysokość miesięcznych wydatków przekracza wysokość osiąganych dochodów. Nie rozważył też wysokości dochodu przypadającego miesięcznie na jednego członka rodziny (... zł według oświadczenia o stanie majątkowym - k. 30 verte akt admin.). Nie ustosunkował się również w żaden sposób do okoliczności korzystania przez Skarżącego z pomocy społecznej w formie zasiłku rodzinnego na ... dzieci i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (decyzja ... – k. 29 akt admin.). Nie uwzględnił stanu zadłużenia Skarżącego z tytułu umowy o pożyczkę w banku .... oraz u osób trzecich. Wskazując, iż Skarżący jest właścicielem samochodu osobowego marki ... rok produkcji ..., nie rozważył rzeczywistej wartości egzekucyjnej tej ruchomości, a przede wszystkim nie wziął pod uwagę podnoszonego argumentu co do potrzeby posiadania pojazdu z uwagi na chorobę syna i zapewnienia mu dogodnego transportu do placówki medycznej oraz do szkoły.

W konsekwencji Prezes ZUS nie uzasadnił w sposób nie budzący wątpliwości, iż opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby Skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Pominięcie w tym kontekście kwestii wysokości dochodu przypadającego na jednego członka rodziny i brak rozważenia możliwości utrzymania gospodarstwa domowego na poziomie nie zagrażającym egzystencji, zwłaszcza w sytuacji, gdy na utrzymaniu pozostaje ... uczących się dzieci (przewlekle chory syn), nie może zasługiwać na aprobatę. Okoliczności te powinny być przeanalizowane i omówione w sposób należyty szczególnie, że w omawianym przypadku decyzja dotyczy nie kwestii błahych, bez istotnego znaczenia z punktu widzenia podstawowych praw i przyrodzonej godności człowieka, ale sfery jego elementarnych potrzeb – posiadania środków niezbędnych do utrzymania.

Wobec powyższego uzasadniony jest pogląd, iż rozstrzygnięcie podjęte przez Prezesa ZUS nie zostało uzasadnione w sposób rzetelny i wnikliwy. Oceny stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy dokonano w sposób powierzchowny, w odniesieniu do niektórych tylko okoliczności i podniesionych argumentów. Tym samym uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący nienależytego rozpatrzenia sprawy w kontekście przesłanki, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy niniejszej Prezes ZUS winien wnikliwie rozpatrzyć całokształt okoliczności dotyczący sytuacji materialnej i rodzinnej Zobowiązanego czyniąc zadość zasadom rzetelnej procedury administracyjnej. W szczególności, mając na względzie uznaniowy charakter ww. regulacji, podjęte przez organ rozstrzygnięcie winno być wyczerpująco, przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją (art. 107 § 3 k.p.a.). Uzasadnienie winno również realizować wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Z tych względów ustalenia i rozważenia wymaga przede wszystkim kwestia wysokości osiąganych przez Skarżącego dochodów z gospodarstwa rolnego (w tym uzyskiwania ewentualnych dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych z ARiMR lub innych form wsparcia działalności rolniczej) w zestawieniu z wysokością niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, w szczególności dzieci, z których jedno cierpi na przewlekłą chorobę. Oceny organu z perspektywy ważnego interesu Zobowiązanego wymaga również wniosek Skarżącego dotyczący ewentualnego umorzenia odsetek od należności głównej wobec przekazania przez organ informacji o istniejącym zadłużeniu dopiero w roku 2007 r.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.