Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 303/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: *Stwierdzono niezgodność z prawem  zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: par.  8 ust. 2 pkt 1,  par. 8 ust. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 784
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz  wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Asesor WSA Anetta Chołuj, Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A.K. na akt Starosty T. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu I. stwierdza nieważność zaskarżonego aktu; II. zasądza od Starosty T. na rzecz skarżącego A. K. kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. K. o jest akt Starosty T. z dnia [...] r. (nr [...]), dotyczący zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu dla wprowadzenia ograniczenia tonażu na moście drogowym w km 0+018 drogi gminnej nr [...] oraz w km 0+026 drogi [...] w miejscowości S., gmina W.M.

Jak wynika z akt sprawy, Starosta T. aktem z dnia [...] r. zatwierdził projekt stałej organizacji ruchu dla wprowadzenia ograniczenia tonażu na moście drogowym w km 0+018 drogi gminnej nr [...] oraz w km 0+026 drogi [...] w miejscowości S., gmina W.M., z uwagami Zarządu Dróg Powiatowych w T., pod warunkiem nie wprowadzania organizacji ruchu zgodnej z zatwierdzeniem z dnia [...] r. nr [...].

W podstawie prawnej wydanego aktu Starosta T. powołał się na art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990) oraz na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2017 r., poz. 784).

Zatwierdzenie to miało obowiązywać do dnia [...]r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na akt z dnia [...]r. skarżący zarzucił, że objęte skargą zatwierdzenie projektu stałej organizacji ruchu istotnie narusza prawo, albowiem wprowadza organizację ruchu odpowiadającą zatwierdzeniu z dnia [...]r. (nr [...]), a nadto, jest niezgodne:

- z § 3 ust. 2 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 2 ppkt b) oraz § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem;

- z § 15 i § 37 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarski Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124);

- z założeniami wskazanymi w pkt 8 ppkt 3 (wnioski oraz zalecenia eksploatacyjne) ekspertyzy technicznej stanowiącej załącznik do zaskarżonego aktu;

- z art. 1, art. 20 pkt 4 i pkt 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60) oraz z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95);

- art. 35 Konstytucji RP.

W rozwinięciu zarzutów skargi skarżący wskazał, że jest mieszkańcem gminy W.M., na terenie której prowadzi działalność rolniczą, będącą jedynym źródłem utrzymania skarżącego. Gospodarstwo rolne skarżącego zlokalizowane jest w miejscowości S., za rzeką Ł., na samym końcu ul. O. Jedyna droga dojazdowa do tego gospodarstwa wiedzie przez mosty zlokalizowane odpowiednio – przy ul. O. oraz przy ul. M. Od dnia [...] r. wjazd na most znajdujący się przy ul. O. został opatrzony znakiem B-18 - zakaz wjazdu pojazdom o rzeczywistej masie całkowitej ponad 8 ton, natomiast wjazd na most przy ul. M. został opatrzony znakiem B-18 – zakaz wjazdu pojazdom o rzeczywistej masie całkowitej przekraczającej 15 ton. Skarżący dodał, że gospodarstwo rolne prowadzi od [...] lat, oraz, że na terenie tego gospodarstwa znajduje się także młyn [...], który po umieszczeniu wspomnianych znaków (tj. od dnia [...]r.) nie ma możliwości funkcjonowania albowiem przy wyjeździe z gospodarstwa rolnego znajduje się znak informujący o zakazach wjazdu pojazdom ciężarowym. Dodał, że przez lata funkcjonowania gospodarstwa, skarżący stworzył wokół tego gospodarstwa infrastrukturę umożliwiającą załadunek i wyładunek towarów, a także ich magazynowanie. W tym celu skarżący zakupił wózek widłowy i ładowarkę teleskopową, a także, posadowił silosy [...]. Wskazane okoliczności, wyczerpują zdaniem strony warunek wykazania interesu prawnego we wniesieniu skargi albowiem zmiana organizacji ruchu ogranicza dostęp do gospodarstwa skarżącego. W tym kontekście skarżący podniósł, że specyfika działalności rolniczej (produkcja zboża, wielkogabaratytowych snopków zboża i palety peletu) wymaga dojazdu w to miejsce samochodów ciężarowych o masie całkowitej przekraczającej 15 ton. W rozwinięciu tej argumentacji skarżący wskazał, że od dnia [...] r. kierowcy cysterny dostarczającej paliwo do jego gospodarstwa odmawiają wjazdu na posesję z uwagi na przekroczenie przez cysternę masy własnej wskazanej na znaku dotyczącym zakazu wjazdu. Z podobnych względów, doszło do zerwania kontraktów jakie skarżący zawarł w związku z inwestycją polegającą na budowie stawu.

Odnosząc się bezpośrednio do podstaw kwestionowania legalności zaskarżonego aktu skarżący zarzucił, że zatwierdzona zmiana ma nie tylko wpływ na dostęp do drogi publicznej, ale i na zakres korzystania przez skarżącego z nieruchomości wykorzystywanej na cele rolnicze (na zakres korzystania z – silosów, suszarni wymagającej stałych dostaw paliwa). Podniósł, że zatwierdzony projekt nie uwzględnia zaleceń wskazanych w pkt 8 ppkt 3 ekspertyzy w części dotyczącej mostu drogowego zlokalizowanego w osi ul. M. W rozwinięciu tej argumentacji zwrócił uwagę, że specjaliści przygotowujący wspomnianą ekspertyzę jednoznacznie zalecili ograniczenie nośności mostu poprzez posadowienie znaku B-18 wraz z tabliczką "Nie dotyczy pojazdów obsługi bytowej mieszkańców oraz pojazdów rolniczych". Tymczasem, zatwierdzony projekt kreuje nową sytuację prawną albowiem wprowadza ograniczenie (zakaz) tonażu pojazdów powyżej 15 ton wraz z informacją, że ograniczenie to "Nie dotyczy służb komunalnych i pojazdów rolniczych". Zdaniem strony, zatwierdzając sporny znak Starosta T. uprzywilejował uczestników ruchu używających wyłącznie sprzęt rolniczy, pomijając konieczność korzystania przez niektóre gospodarstwa rolne (jak to prowadzone przez skarżącego) z szeroko pojętych usług firm zewnętrznych, korzystających z pojazdów przekraczających dopuszczalna masę całkowitą, lecz nie będących pojazdami rolniczymi.

W podsumowaniu tej części skargi skarżący podniósł, że skoro głównym powodem zmiany dotychczasowej organizacji ruchu było ograniczenie poruszania się po drodze gminnej pojazdów o masie powyżej 15 ton, to efektywność tej zmiany nie tylko musi wynikać wprost z projektu przedłożonego do zatwierdzenia, ale również musi być przedmiotem oceny przez zatwierdzającego przez pryzmat potrzeb społecznych, z uwzględnieniem funkcjonujących gospodarstw i równości wszystkich uczestników ruchu dróg publicznych. Nadmienił, że podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II SA/Op 359/14.

Nadmienił również, że zaskarżony projekt organizacji ruchu stanowi już drugi projekt wprowadzenia ograniczenia tonażu na moście drogowym w km 0+018 drogi gminnej nr [...] oraz w km 0+026 drogi [...], zatwierdzonym w ciągu 4 miesięcy. Poprzedni stanowił przedmiot analizy WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 513/18, zakończonym stwierdzeniem nieważności zaskarżonego zatwierdzenia.

Skarżący dodatkowo podniósł, że, jak wynika ze sporządzonej ekspertyzy, stanowiącej załącznik do projektu organizacji ruchu, oba mosty nie są wyposażone w wyodrębnione chodniki, nie mają poboczy, a balustrada przy moście zlokalizowanym przy ul. M. nie spełnia obowiązujących norm i wytycznych w zakresie bezpieczeństwa (jest za niska). Wskazał także, że Urząd Gminy W.M. wraz ze Starostwem Powiatowym w T. dopuścili ruch dwukierunkowy na drodze, która nie jest wyposażona w parametry techniczne wskazane w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.

Na tej łącznej podstawie skarżący wniósł o:

1) stwierdzenie nieważności w całości zatwierdzonego projektu organizacji ruchu mającego na celu ograniczenie wjazdu na mosty zlokalizowane we wsi S. przy ciągu ul. O. i ul. M., zatwierdzonego pismem z dnia [...]r.;

2) zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego

W odpowiedzi na skargę Starosta T. wniósł o odrzucenie skargi, a z ostrożności procesowej o jej oddalenie.

Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ administracji publicznej podniósł, że skarżący nie wykazał, by zaskarżony akt naruszał jego interes prawny lub uprawnienie o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Nadto wskazał, że "wydaje się niewłaściwe zaskarżanie aktów w postaci czynności organizacyjno-technicznej, która w części objętej skargą utraciła ważność".

W uzasadnieniu złożonego alternatywnie wniosku o oddalenie skargi Starosta T. zwrócił uwagę, że w dniu [...]r. został zatwierdzony projekt stałej organizacji ruchu (nr [...]), zmieniający oznakowanie pionowe na zaproponowane przez skarżącego. W dniu wydania tego zatwierdzenia, utraciło ważność zatwierdzenie z dnia [...]r. w części dotyczącej oznakowania mostu drogowego w ciągu drogi gminnej nr [...] w km 0+026. W rozwinięciu tej argumentacji podniósł, że zgodnie z obecnym stanem faktycznym w zakresie funkcjonującego oznakowania, do miejscowości S. można dostać się poprzez drogi powiatowe nr [...] i [...] od strony miejscowości Sz. oraz P. poprzez drogę wojewódzką nr [...] (na zachód od miejscowości S.) oraz od strony miejscowości W.M.i K. (na wchód od miejscowości S.) byłą drogą krajową nr [...] – drogą wojewódzką bez numeru. Wskazał, że w ciągu obu tych dróg wojewódzkich – byłej drogi krajowej nr [...], drogi wojewódzkiej bez numeru oraz drogi wojewódzkiej nr [...] występują tablice F-6 informujące o ograniczeniu maksymalnego dopuszczalnego tonażu do 20 ton, z informacją, że "nie dotyczy mieszkańców miejscowości Sz., S., O., Z., W.M.".

Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. skarżący w ramach modyfikacji stanu faktycznego zawartego w skardze podał, że na jednym z mostów występuje ograniczenie tonażu do 24 ton, jednak brak jest tabliczki z informacją, że ograniczenie to "nie dotyczy służb obsługi komunalnej, maszyn rolniczych, bądź obsługi bytowej mieszkańców." Zdaniem skarżącego, wyłączenie to powinno dotyczyć wszystkich mieszkańców S. Jako załącznik do protokołu rozprawy skarżący przedłożył – kserokopię mapy wraz z oznaczeniami, kserokopie dowodu rejestracyjnego ciągnika rolniczego, korespondencję mejlową oraz kserokopie trzech zdjęć.

Obecny na rozprawie pełnomocnik organu administracji publicznej wskazał, że organizacja ruchu na spornym odcinku drogi została zmieniona i aktualnie funkcjonuje zgodnie z oczekiwaniami strony skarżącej. Oświadczył również, że stosowna tabliczka dotycząca wyjątków od ograniczenia tonażowego powinna być obecnie umiejscowiona na znaku drogowym, a jej brak (co podnosił skarżący na rozprawie) jest prawdopodobnie wynikiem aktów wandalizmu.

Pismem z dnia 23 stycznia 2020 r. skarżący nawiązał do stanowiska jakie na rozprawie prezentował pełnomocnik Starosty T. podnosząc, że aktualnie obowiązujący projekt organizacji ruchu, wprowadzający ograniczenie tonażu do 24 ton w miejscowości S. nie przewiduje wyłączenia tego ograniczenia dla mieszkańców S. Do wspomnianego pisma skarżący dołączył kserokopię projektu organizacji ruchu nr [...] wraz z dokumentacją zdjęciową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publiczne i stosują środki określone w ustawie. Z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019 r., poz. 2167, ze zm.) wynika, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Działając w ramach powierzonych kompetencji orzeczniczych Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony akt Starosty T. w sposób istotny narusza prawo, dając przesłankę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

Merytoryczną kontrolę zaskarżonego aktu należy poprzedzić oceną dopuszczalności skargi. W tym zakresie Sąd nie podziela zasadności wyrażonego w odpowiedzi na skargę wniosku o odrzucenie skargi z powodu nie wykazania przez skarżącego interesu prawnego w zaskarżeniu zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu z dnia [...] r. Zdaniem Sądu, skarżący jako mieszkaniec S.(a jednocześnie, aktywny rolnik, przedsiębiorca rolny na terenie do którego odnosi się projekt organizacji ruchu) jest niewątpliwie uczestnikiem ruchu drogowego na zasadach objętych zatwierdzeniem. Okoliczność ta jednoznacznie przesądza o posiadaniu przez skarżącego interesu prawnego w sprawie. Należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym wielokrotnie wyrażano pogląd, że właściciel gruntu położonego w obszarze oddziaływania projektu organizacji ruchu posiada interes prawny w kwestionowaniu założeń tego projektu (por. m. in. wyroki WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2015 r., II SA/Gl 1496/14 oraz WSA w Poznaniu z 20 lipca 2016 r., III SA/Po 170/16; dostępne w centralnej internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Podnieść również należy, że przyjęcie interesu prawnego skarżącego w sprawie koresponduje ze stanowiskiem jakie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyraził w sprawie skarżącego, dotyczącej skargi na akt Starosty T. z dnia [...]r., nr [...](sygn. akt III SA/Wr 513/18).

Zdaniem Sądu, istnienie interesu prawnego po stronie skarżącego w sprawie należy wyprowadzić z treści art. 140 k.c. a także art. 3 ustawy o drogach publicznych.

Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Wedle natomiast drugiego z powołanych przepisów, drogi publiczne ze względu na ich dostępność dzielą się na: 1) drogi ogólnodostępne; 2) drogi o ograniczonej dostępności, w tym autostrady i drogi ekspresowe.

W stanie faktycznym sprawy, nie może budzić wątpliwości to, że przesłanka dostępności do drogi (mostu) pozostaje w bezpośrednim związku ze sposobem korzystania przez stronę ze znajdującego się na terenie S. (i po drugiej stronie mostu) gospodarstwa rolnego jakie prowadzi strona. Przesłankę sposobu korzystania należy w tym przypadku rozumieć szeroko, tj. z uwzględnieniem specyfiki i charakteru gospodarstwa rolnego strony skarżącej (zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości).

Niewątpliwie, legitymacji skargowej skarżącego w sprawie nie wyłącza okoliczność, że objęty skargą akt stracił ważność w części dotyczącej oznakowania mostu drogowego w km 0+026 drogi gminnej nr [...] z chwilą zatwierdzenia w dniu [...] r. kolejnego projektu stałej organizacji ruchu, modyfikującego dotychczasowe ograniczenia tonażowe na moście drogowym w km 0+026 drogi gminnej nr [...], w miejscowości S., gmina W.M..

Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu należy na wstępie zaakcentować, że fakt publicznego charakteru drogi nie oznacza, że nie może ona zostać wyłączona, lub w pewnym stopniu ograniczona z ruchu. Wprowadzone wyłączenia lub ograniczenia muszą jednak pozostawać w zgodzie z ustanowionymi w przepisach prawa regułami wprowadzenia określonej organizacji ruchu.

Okoliczności sporne w sprawie sprowadzają się nie tyle do samego ograniczenia tonażowego na moście drogowym, co dostępności przejazdu na tym odcinku dla obsługujących gospodarstwo skarżącego pojazdów (nie będących pojazdami stricte rolniczymi) o masie przekraczającej dozwolone ograniczenie. Zasadnicza argumentacja skarżącego sprowadza się do zarzutu, że zwolnienie z ograniczenia tonażowego, dotyczy – "służb komunalnych i pojazdów rolniczych", a nie jak wskazano we wnioskach końcowych ekspertyzy technicznej – "pojazdów obsługi bytowej mieszkańców oraz pojazdów rolniczych" (podkreślenie Sądu).

Zdaniem strony, funkcjonująca na tych zasadach organizacja ruchu na moście prowadzi do uprzywilejowania tych uczestników ruchu, którzy używają tylko sprzętu rolniczego, a zatem wyklucza z uczestnictwa w ruchu inne pojazdy, które potencjalnie mogą obsługiwać gospodarstwo rolne, tj. tak jak w przypadku skarżącego, cysterny etc. Jest przy tym niezgodna z zaleceniami i wnioskami końcowymi zawartymi w ekspertyzie technicznej.

Bezspornie, rację ma strona skarżąca wskazując, że we wnioskach końcowych ekspertyzy technicznej zawarte zostało zalecenie ograniczenia obciążenia mostu poprzez posadowienie znaku B-18 wraz z tabliczką "Nie dotyczy pojazdów obsługi bytowej mieszkańców oraz pojazdów rolniczych". Podnoszona przez stronę okoliczność, że wprowadzone w warunkach organizacji ruchu (zatwierdzonej w dniu [...]r.) odstępstwo w zakresie ograniczenia tonażowego na moście drogowym dotyczyło jedynie służb komunalnych i pojazdów rolniczych, nie była kwestionowana przez obecnego na rozprawie pełnomocnika organu administracji publicznej. Okoliczność tę potwierdza także znajdująca się w aktach dokumentacja zdjęciowa obrazująca sposób rozmieszczenia znaków pionowych wprowadzających ograniczenia tonażowe wraz z wyłączeniami.

Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu należy wskazać, że normatywne podstawy zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu wynikają z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem. Z punktu widzenia okoliczności spornych w sprawie należy zwrócić uwagę na dwie regulacje pomieszczone w tym akcie. Chodzi mianowicie o unormowanie zawarte w § 8 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 6 pkt 1 wspomnianego rozporządzenia.

Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia, zarządzający ruchem może: 1) zatwierdzić organizację ruchu w całości lub w części: a) bez zmian, b) po wprowadzeniu zmian lub wpisaniu uwag dotyczących wdrożenia organizacji ruchu.

Zwrócić należy także uwagę na normę § 8 ust. 6 pkt 1 tego aktu, która wprowadza fakultatywne przesłanki odrzucenia projektu organizacji ruchu. W myśl tego przepisu, organ zarządzający ruchem może odrzucić projekt organizacji ruchu w przypadku (między innymi) stwierdzenia niezgodności projektowanej organizacji ruchu z potrzebami społeczności lokalnej.

Zdaniem Sądu, organ administracji publicznej nie dopełnił obowiązków jakie wynikają z obu powołanych przepisów. Po pierwsze, z zakwestionowanego zatwierdzenia nie wynika, mimo obowiązku normatywnego, czy organ zatwierdził projekt w całości, czy w części. Po drugie, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia interesu prawnego samego skarżącego, z akt sprawy nie wynika by organ w ogóle rozważał przesłankę o jakiej mowa w § 8 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia, a mianowicie, w jakim stopniu zmiana organizacji ruchu wpłynie na niezakłócone korzystanie ze spornego odcinka drogi (mostu) przez społeczność lokalną. Należy w tym kontekście zwrócić uwagę, że obsługa gospodarstwa skarżącego nie ogranicza się jedynie do pojazdów rolniczych, lecz obejmuje także cysterny i inne pojazdy wielotonażowe. Uwzględnienie tego aspektu mieści się natomiast niewątpliwie w przesłance o jakiej mowa w § 8 ust. 6 pkt 1 in fine rozporządzenia. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 440/18, że organ uprawniony do zatwierdzenia proponowanej stałej organizacji ruchu (starosta) powinien zbadać przedłożony mu projekt pod kątem spełnienia wymogów także w zakresie oceny, czy nie zachodzą przesłanki do odrzucenia projektu w powołaniu na wymogi z § 8 ust 6 rozporządzenia, a dopiero po wykluczeniu tych okoliczności, organ w następnej kolejności może zadecydować o zatwierdzeniu projektu.

W podsumowaniu tej części rozważań wskazać trzeba, że jeśli zdaniem organu administracji publicznej, wprowadzenie odstępstwa od ograniczenia tonażowego na moście w sposób ujęty w ekspertyzie technicznej mogło stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu na moście, organ winien był ustosunkować się do tej kwestii w ramach dokonanego zatwierdzenia, zgodnie z obowiązkiem normatywnym z § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 23 września 2003 r. Należy w tym miejscu podnieść, że obecny na rozprawie pełnomocnik organu, pytany odnośnie do okoliczności spornych w sprawie nie wyrażał obaw w zakresie bezpieczeństwa ruchu z punktu widzenia funkcjonowania ograniczenia w sposób jakiego domagał się skarżący zapewniając dodatkowo, że aktualnie obowiązująca organizacja ruchu przewiduje odstępstwo od spornego zakazu w sposób postulowany przez skarżącego.

Dodatkowo należy nadmienić, że zaskarżone zatwierdzenie jest bardzo lakoniczne i nie wskazuje podstawy prawnej z rozporządzenia, powołując się na nie w ogólności, co narusza art. 7 Konstytucji RP, w myśl którego, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Niezależnie od dotychczasowych uwag, należy zwrócić uwagę także i na to, że dokonując kwestionowanego zatwierdzenia organ wprowadził do porządku prawnego projekt organizacji ruchu zakładający dopuszczenie do ruchu w obrębie mostu drogowego (w km 0+026 drogi nr [...]) pojazdów o masie całkowitej do 15 ton, przy założeniu komunikacji na moście tym bez ograniczeń (ruch dwukierunkowy). Tymczasem, już w kolejnym zatwierdzonym projekcie (z dnia [...]r.), w granicach tego samego mostu, dopuszczono przemieszczanie się pojazdów o masie całkowitej do 24 ton (a zatem o masie istotnie wyższej) przyjmując założenie ruchu wahadłowego, przy zastosowaniu znaków B-31 i D-5. Co kluczowe dla omawianej kwestii, w okresie od sporządzenia do ukończenia drugiego projektu organizacji ruchu, nie wystąpiły jakiekolwiek zmiany techniczne, które mogłyby rzutować na parametry nośności mostu drogowego. Innymi słowy, wariant przyjęty w późniejszym projekcie, zdecydowanie bardziej korzystny dla użytkowników dróg korzystających z transportu ciężkiego, mógł być przedmiotem rozważań na etapie kwestionowanego zatwierdzenia. Fakt, iż w projekcie z [...] r. nie posłużono się wprost wariantem ruchu wahadłowego z zastosowaniem znaków B-31 i D-5 nie zwalniał organu z powinności rozważenia takiej możliwości, szczególnie, że na stronie 59 ekspertyzy technicznej wprost wskazano, że przez most możliwy jest przejazd pojazdów o masie całkowitej do 24 ton, pod warunkiem, że na obiekcie tym jednocześnie znajduje się tylko jeden taki pojazd. We wnioskach z obliczeń ekspertyza stwierdza natomiast, że przy ograniczeniu przejazdu do pojedynczego pojazdu dopuszcza się ruch pojazdów o masie całkowitej do 24 ton, zaś obiekt spełnia wówczas warunki nośności dla pojazdu klasy 3/S24, co zgodnie z instrukcją GDDKiA obejmuje pojazdy o masie całkowitej 24 lub 28 ton. Choć więc w projekcie stanowiącym podstawę kwestionowanego zatwierdzenia nie przedstawiono alternatywnej wersji oznakowania drogi (z ruchem wahadłowym w obrębie mostu i przy zwiększonym tonażu pojazdów), to jednak wnioski płynące z ekspertyzy stanowiącej element projektu jednoznacznie możliwość taką stwarzały, sugerując ją wręcz we wnioskach końcowych dotyczących obliczeń nośności mostu. Zważywszy więc na to, że organ nie powinien ograniczać się do czynności technicznej zaakceptowania przedłożonego projektu a ma za zadanie prowadzenie takiej gospodarki drogami publicznymi, która umożliwi optymalizację ich dostępności, w sprawie nie było obiektywnych przeszkód do tego, by już przy pierwszym (kwestionowanym) projekcie rozważyć ruch wahadłowy w obrębie mostu, co pozwoliłoby na transport przy większym tonażu (którą to wersję organ ostatecznie jednak przyjął w zatwierdzeniu z dnia [...]r.). Na takie rozumienie kognicji organu w podobnych sprawach wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych gdzie akcentowane jest, że zatwierdzenie projektu organizacji ruchu nie może być czynnością mechaniczną i arbitralną, oraz, że prawodawca wymaga od organu merytorycznej analizy projektu, a więc oceny jego rzetelnego sporządzenia, zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 627/19, dostępny w centralnej internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

Kierując się całością dotychczasowej argumentacji Sąd doszedł do przekonania, że wskazane uchybienia organu administracji publicznej uznać należy za istotne naruszenie prawa, uzasadniające zastosowanie normy z art. 147 § 1 p.p.s.a.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał, że nie mają one wpływu na wynik postępowania.

W nawiązaniu do podnoszonej na rozprawie i kontynuowanej w piśmie procesowym skarżącego z dnia 23 stycznia 2020 r. kwestii aktualnego funkcjonowania ograniczenia tonażowego na moście należy podnieść, że przedmiotem skargi w sprawie jest zatwierdzenie organizacji ruchu z dnia [...]r., a nie późniejsze zatwierdzenie, tj. z dnia [...]r. Zatem argumenty podnoszone w tym zakresie przez obie strony sporu nie mogły stanowić przedmiotu sądowej kontroli w sprawie, jako że dotyczyły innego aktu niż objęty skargą.

Kierując się całością zaprezentowanej argumentacji, Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonego aktu, o czym orzekł jak w pkt I wyroku.

Zawarte w pkt II wyroku orzeczenie o kosztach postępowania sądowego, zasądzonych na rzecz skarżącego od organu administracji publicznej, obejmuje wartość uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi.