Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 4/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50, 51, 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi L.K. i J.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]r., nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących L.K. i J.K. solidarnie kwotę 620 (sześćset dwadzieścia) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

UZASDNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2018r. nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 12020, dalej jako p.b.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako PINB) nakazał L. i J.K. rozbiórkę wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej położonego na nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] w [...], składającego się z dwóch części, to jest: budynku gospodarczego oraz wiaty, które tworzą jednolity i spójny pod względem funkcjonalnym obiekt, poprzez zdemontowanie: pokrycia dachowego wykonanego częściowo z papy oraz z blachy trapezowej wraz z konstrukcją drewnianą dachu, ścian zewnętrznych o konstrukcji drewnianej wraz ze słupami drewnianymi, fundamentów pod słupami drewnianymi.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w związku z pismem M.J. z dnia [...] marca 2016 r. informującym o samowolnym postawieniu szopy na części działki nr [...] przy ul. [...], przeprowadzono kontrolę i oględziny. Czynności przeprowadzone przez organ w dniu [...] kwietnia 2016 r. pozwoliły ustalić, że na działce nr [...], stanowiącej własność L. i J.K., znajduje się budynek mieszkalny w zabudowie szeregowej, obiekt drewniany oraz wiata. Drewniany obiekt, będący budynkiem gospodarczym, posiada wymiary 4,88m x 5,75m (powierzchnia zabudowy 27,96m2) i wysokość w kalenicy 3,14m, dach dwuspadowy kryty papą, jedna połać ze spadkiem na działkę własną, a druga ze spadkiem na działkę sąsiednią nr [...]. Obiekt ten w "nieznacznej" części przekracza granicę działki sąsiedniej nr [...] będącej własnością M.J. i B.J., nie posiada fundamentów, główną konstrukcję stanowią pionowe słupy drewniane stanowiące szkielet nośny drewnianych ścian zewnętrznych obiektu, nie posiada okien, a jedynie drzwi wejściowe od strony budynku mieszkalnego. W obiekcie tym przechowywane są narzędzia ogrodnicze, rowery, drewno na opał. L. i J.K. oświadczyli, że są właścicielami nieruchomości od stycznia 2011r., zakupili ją od Państwa W. wraz z przedmiotowym obiektem gospodarczym, oraz że otrzymali od sprzedających informację, że na budowę tego obiektu nie jest potrzebne zgłoszenie robót budowlanych, w związku z czym nie dysponują skutecznie przyjętym przez Starostwo Powiatowe w [...] zgłoszeniem robót ani pozwoleniem na budowę. Organ podał, iż w trakcie oględzin M.J. i B.J. oświadczyły, iż przedmiotowy obiekt powstał w 1999 r., podobnie wskazała E.L. W tej sytuacji PINB decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016r., wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 p.b., nakazał L.i J.K. całkowitą rozbiórkę wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu gospodarczego drewnianego o powierzchni zabudowy 27,96m2 usytuowanego na działce nr [...]. Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB) z dnia [...] stycznia 2017r. znak: [...]. Zdaniem WINB ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało, aby obiekt nazwany w sentencji decyzji jako "obiekt gospodarczy drewniany" był wolno stojącym parterowym budynkiem gospodarczym, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż PINB nie ustalił w sposób jednoznaczny daty budowy obiektu, mając na uwadze rozbieżność stanowisk przesłuchiwanych w sprawie osób.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania PINB uzupełnił materiał dowodowy przeprowadzając rozprawę administracyjną podczas, której przesłuchano świadków na okoliczność daty powstania spornego obiektu oraz przeprowadzając ponownie oględziny obiektu. Dodatkowo PINB wskazał, iż z informacji uzyskanej od Nadleśnictwa [...], które było właścicielem działki nr [...] do [...] listopada 2000 r. wynika, iż do chwili zbycia tej nieruchomości była ona zabudowana budynkiem mieszkalnym i Nadleśnictwo nie budowało na niej żadnych innych obiektów. PINB ustalił, że przedmiotowy obiekt stanowi budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej (powierzchnia zabudowy: 47,56 m2) składający się z dwóch części powiązanych konstrukcyjnie i stanowiących jednolity i spójny pod względem funkcjonalnym obiekt przestrzenny, to jest: z budynku gospodarczego o wymiarach ok. 5,95 x 4,70 m oraz wiaty o wymiarach ok. 3,73 m x 4,59 m. Zdaniem PINB, oględziny obiektu, przeprowadzone w dniu [...] maja 2017r. wykazały, że konstrukcja drewniana obiektu drewnianego oparta jest na podbudowie betonowej oraz zamocowana jest do elementów stalowych zabetonowanych w podłożu gruntowym, przy czym we wiacie brak jest "podbudówek i mocowań (słupy drewniane wkopane w ziemię)". Okoliczności te zaś świadczą, że obiekt posiada wszystkie cechy kwalifikujące go jako budynek - posiada on dach, ściany, fundament oraz jest trwale związany z gruntem.

W kwestii ustaleń co do daty budowy obiektu organ wskazał na rozbieżność oświadczeń stron postępowania i brak jednoznacznych ustaleń w tym zakresie w wyniku przesłuchania świadków. PINB wyjaśnił, że nie przyjął jako dowodu w sprawie umowy przedwstępnej kupna - sprzedaży zawartej w dniu [...] października 2010 r. pomiędzy A.W. i L.K., w której wskazano, że "na końcu działki są 2 szopy bez fundamentów", z uwagi na to, że: zapisy tej umowy nie zostały "powielone" w akcie notarialnym podpisanym w dniu [...] stycznia 2011 r., strony nie przedstawiły tego dowodu podczas pierwszych czynności organu, brak jest możliwości potwierdzenia autentyczności umowy, rodzaj obiektów wskazanych w umowie jest niezgodny z obiektem stanowiącym przedmiot postępowania, który posiada fundamenty. W ocenie PINB najbardziej wiarygodnym dokumentem, w którym odniesiono się do stanu zagospodarowania działki, jest informacja uzyskana z Nadleśnictwa [...], wskazująca na brak wznoszenia przez nadleśnictwo obiektów na przedmiotowej działce poza budynkiem mieszkalnym. W rezultacie PINB przyjął, że obiekt wybudowany został po 2000 roku. Mając na względzie powyższe, zdaniem PINB w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy 1994 r. Prawo budowlane, przy czym budowa rozpatrywanego obiektu wymagała pozwolenia na budowę, zaś samowola w tym zakresie stanowi przypadek określony w art. 48 p.b. W ocenie PINB brak jest podstaw do podjęcia działań w celu legalizacji obiektu w oparciu o ust.2 cyt. artykułu ponieważ obiekt ten narusza warunki techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej zwanego rozporządzeniem). W tym względzie powołując się na przepisy § 12 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4 pkt 3 rozporządzenia organ wskazał, że rozpatrywany obiekt wybudowany został na dwóch działkach [...] (obiekt "wchodzi" na teren działki nr [...] na szerokość 26 cm na całej długości ściany), przy czym z taką sytuacją nie zgadzają się właściciele działki nr [...]. Obiekt nie może zostać przesunięty bez naruszenia jego konstrukcji w głąb działki nr [...] w taki sposób aby zachowana została wymagana przepisami odległość 3,0 m (lub też na warunkowa odległość 1,5 m a nawet na granicę działek) ponieważ mając na uwadze jego szerokość (4,70 m) należałoby dokonać najpierw jego częściowej rozbiórki poprzez demontaż całego pokrycia dachowego wraz z konstrukcją dachu wraz z demontażem ścian zewnętrznych, a następnie postawić na nowo dwie ściany w innym miejscu (w głębi działki nr [...]) oraz wykonać nową konstrukcję dachu i nowe pokrycie dachowe. W takim zaś przypadku, w ocenie PINB, zmiana lokalizacji samowolnie wybudowanego obiektu w celu spełnienia wymagań nie może być rozumiana jako robota naprawcza ponieważ jest to w istocie ponowna realizacja obiektu w nowej lokalizacji. Ponadto PINB wskazał, że okap i rynny odprowadzające wody opadowe z dachu obiektu znajdują się na działce sąsiedniej nr [...] (w odległości 48 cm od granicy działek), zaś obiekt nie spełnia również wymagania określonego w § 272 ust. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym budynek usytuowany przy granicy działki winien posiadać od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego.

Od powyższej decyzji L. i J.K. wnieśli odwołanie, nie zgadzając się z ustaleniami organu powiatowego odnośnie daty budowy obiektu oraz jego związania z gruntem, podnosząc, że ich zdaniem w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podzielił przyjętą przez PINB kwalifikację prawną przedmiotowego obiektu budowlanego, czyli, że obiekt stanowi budynek gospodarczy z wiatą, które tworzą jednolity i spójny pod względem funkcjonalnym obiekt budowlany. WINB potwierdził też, że budowa takiego obiektu, w świetle przepisów p.b. wymagała pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano. Zdaniem WINB nie budzą wątpliwości ustalenia organu I instancji odnośnie sposobu połączenia z gruntem części budynkowej obiektu w sposób trwały i za pośrednictwem elementów betonowych opartych na podłożu gruntowym. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, iż cecha trwałości związania z gruntem jest spełniona mając na uwadze sposób utwierdzenia rozpatrywanego obiektu zapewnia mu stabilne położenie w określonym miejscu, co ustalił organ powiatowy w wyniku oględzin. Według organu potwierdza to również treść odwołania, w którym odwołujący podali, że cztery narożne słupy szopy drewnianej oparte są na bloczkach betonowych, do których przytwierdzone są słupy - elementy nośne obiektu, które w tej sytuacji pełnią funkcję fundamentów (stóp fundamentowych).

Mając powyższe na uwadze WINB stwierdził, iż przedmiotowy obiekt odpowiada definicji budynku określonej w art. 3 pkt 2 p.b. , jest bowiem wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada dach oraz opiera się na fundamencie betonowym poprzez kotwy mocujące do podłoża nadziemne elementy obiektu.

Za prawidłowe uznał także WINB ustalenia organu I instancji odnośnie okresu budowy rozpatrywanego obiektu. Organ odwoławczy zauważył, że zeznania świadków wskazanych przez odwołujących nie są jednoznaczne jeśli chodzi o stwierdzenie, że obiekt powstał w latach 1988-1990. Organ wskazał, iż zdecydowana większość świadków nie była w stanie określić daty budowy obiektu. Za nieprzekonywującą uznał WINB treść przedstawionej przez odwołujących kopii umowy przedwstępnej kupna - sprzedaży z [...] października 2010r., nie wynika z niej bowiem aby umowa ta została zawarta pomiędzy wszystkimi uczestnikami transakcji - brak uwzględnienia w umowie J.K. i P.W., a ponadto zapisy odnośnie "2 szop gospodarczych" nie wydają się być w sposób niebudzący wątpliwości związane wprost z treścią umowy skoro noszą charakter uzupełnienia w § 1 pkt 2 umowy, dotyczącym danych "kupującego", gdy tymczasem przedmiot umowy został określony w § 2 pkt 1 umowy. W związku z tym WINB za dowód, który określa stan zagospodarowania działki nr [...] uznał dokument związany ze sprzedażą tej działki wraz lokalem mieszkalnym A. i J.W. przez Nadleśnictwo [...], będący umową z dnia [...] listopada 2000 r. Organ wskazał, iż w związku z tą transakcją sporządzony został operat szacunkowy (sierpień 2000), w którym opisano przedmiot transakcji, gdzie w pkt 2.2 - Opis gruntu wskazano, że grunt (działka nr [...]) stanowią piaski średnioziarniste, średnio zagęszczone, natomiast zagospodarowanie działki stanowi ogródek przydomowy (częściowo ogrodzony). Skoro w opisie działki sporządzonym w sierpniu 2000 r. brak jest jakiejkolwiek wzmianki o istnieniu na jej terenie zabudowań gospodarczych (związanych lub nie ze sprzedawanym lokalem) to zdaniem organu stanowi to jednoznaczny dowód na brak istnienia obiektu w tamtym okresie. W rezultacie organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że obiekt powstał po 2000 r., zaś jego budowa wymagała pozwolenia, z uwagi na powierzchnię zabudowy obiektu - budynku gospodarczego z wiatą, wynoszącą 47,56 m2. W tej zaś sytuacji brak pozwolenia uzasadniał podjęcie przez PINB postępowania naprawczego w trybie przepisów art. 48 p.b.

Mając powyższe na względzie WINB podzielił stanowisko organu I instancji, iż w brak jest możliwości legalizacji omawianego obiektu gospodarczego, który ze względu na swoje usytuowanie narusza w sposób nie dający możliwości naprawy wymagania rozporządzenia, dotyczące sytuowania na działce budowlanej budynków. Zdaniem organu odwoławczego spełnienie wymagań zawartych w przepisach techniczno-budowlanych wiązałyby się w istocie z koniecznością rozbiórki obiektu i jego ponownej budowy. Przy tym ze względu na zastosowane rozwiązania konstrukcyjne nawet ewentualna częściowa rozbiórka budynku gospodarczego zwróconego do granicy z działką sąsiednią bez wątpienia spowodowałaby powstanie zagrożenia dla pozostałej części obiektu nienaruszającej wymagań techniczno-budowlanych, chociażby poprzez utratę oparcia dla konstrukcji dachu. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż istotną okolicznością przesądzającą o braku możliwości legalizacji budowy jest również sprzeciw właścicieli nieruchomości sąsiedniej wobec naruszenia granicy działki. Z tego względu WINB stwierdził, że inwestor nie byłby w stanie przedstawić oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie działki sąsiedniej.

Na powyższą decyzję L. i J.K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie słuszny interes stron oraz osób uczestniczących w postępowaniu i pomimo tych uchybień utrzymać w mocy postępowanie odwoławcze, stwierdzając, iż szopa drewniana jest budynkiem, który jest trwale związany z gruntem, oraz opiera się na fundamencie betonowym poprzez kotwy mocujące do podłoża jego nadziemne elementy, podczas, gdy przedmiotowa szopa nie jest na stałe związana z gruntem, o czym świadczą załączone do skargi zdjęcia z [...] grudnia 2018 r. (5 szt),

- art. 8, art. 13 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych kroków, zważywszy na fakt, iż w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach i przyjęcie, że istotną okolicznością przesądzającą o braku możliwości legalizacji budowy jest sprzeciw właścicieli nieruchomości sąsiedniej wobec naruszenia granicy działki, podczas, gdy strony niniejszego postępowania wyraziły zgodę polubownego załatwienia naruszenia granicy działki, o ile w ogóle do jakiegokolwiek naruszenia granicy działki doszło, ponieważ zdaniem skarżących szopą znajduje się w całości na ich działce, powołując się w tym zakresie na dokument uzyskany od geodety.

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów i wniosków podniesionych w odwołaniu, skutkujących przyjęciem przez organ, że szopa drewniana jest budynkiem gospodarczym składającym się z dwóch części i trwale związanym z gruntem i wybudowanym po 2000r., mimo że obiekt powstał w latach 1988-1990 i nie jest trwale związany z gruntem,

- art. 48 ust. 1 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie podczas, gdy w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawa budowlanego z 1974r.,

- art. 103 ust. 2 p.b. poprzez jego niezastosowanie w sprawie mimo, że z materiału dowodowego wynika, że szopa postawiona została w okresie 1988-1990 r.

Skarżący wskazali ponadto na błędy w ustaleniach faktycznych przyjęte za podstawę wydanej decyzji:

- przyjęcie, że konstrukcja obiektu drewnianego jest oparta na podbudowie betonowej i umocowana jest do elementów stalowych, mimo że zdaniem skarżących obiekt nie spełnia przesłanek określonych w art. 3 pkt 2 p.b.,

- przyjęcie, że bloczki betonowe pełnią funkcję fundamentów, a obiekt jest na stałe związany z gruntem,

- przyjęcie dokumentu sprzedaży działki nr [...] przez Nadleśnictwo [...] za jedyny wiarygodny dowód pozwalający stwierdzić, iż obiekt powstał po 2000 r.,

- przyjęcie, że szopy nie można przesunąć bez naruszenia jej konstrukcji w głąb działki nr [...].

Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów I i II instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz uzasadniającą je argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U. Dz.U.2018.2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2018.1302, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego nakazującą skarżącym rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na ich działce. Organ odwoławczy podzielił w niej stanowisko PINB w zakresie tego, że obiekt ten został zbudowany pod rządem ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Tym samym wobec braku wymaganego przepisami tej ustawy pozwolenia na budowę, jego legalizacja mogła nastąpić w trybie art. 48 tej ustawy, co w konsekwencji skutkowało orzeczeniem nakazu rozbiórki.

Kwestia daty powstania budynku gospodarczego na działce, stanowiącej od 2011 r. własność skarżących ma decydujące znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy albowiem warunkuje zastosowanie właściwych przepisów Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. W przepisie tym ustawodawca dał pierwszeństwo zasadzie bezpośredniego działania nowego prawa, z tym że wyjątek od tej zasady wprowadził w art. 103 ust. 2, który stanowi, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Odesłanie w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, iż w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., skutki samowoli budowlanej należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w Prawie budowlanym z 1974 r.

W rozpoznawanej sprawie, gdzie nie było sporne, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał w warunkach samowoli budowlanej, istota sporu sprowadzała się do kwestii, czy do legalizacji tego budynku gospodarczego zastosowanie znajduje art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., jak to przyjęły organy nadzoru budowlanego, czy też winny znaleźć przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., a to z uwagi na treść przepisu art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Zasadniczy spór w przedmiotowej sprawie dotyczył ustalenia okresu, w którym został wzniesiony obiekt. Nie budziło jedynie wątpliwości, że powstał on przed zakupem działki przez skarżących w 2011 r., a inwestorem byli poprzedni właściciele nieruchomości. Skarżący konsekwentnie twierdzili w toku postępowania, że budynek gospodarczy powstał w latach 1988-1990, a według uczestniczki postępowania B.J. powstawał w dwóch etapach pierwsza część w 1999 r., a druga po 2000 r.

Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organy nadzoru budowlanego nie doprowadziło do jednoznacznego ustalenia w jakiej dacie przedmiotowy obiekt powstał. Organ I instancji w celu ustalenia powyższej okoliczności przeprowadził wprawdzie szereg dowodów, w tym m.in. z zeznań świadków, jednak ich analiza wskazuje, że są one ze sobą sprzeczne, wręcz wykluczające się. Także analiza dokumentów nie pozwalała na jednoznaczne ustalenia w tym zakresie. W treści umowy przedwstępnej kupna - sprzedaży zawartej w dniu [...] października 2010 r. pomiędzy A. W. i L.K. wskazano, że "na końcu działki są 2 szopy bez fundamentów postawione w latach 1988-1990". Z kolei dokumenty sprzedaży działki nr [...] przez Nadleśnictwo [...] z [...] listopada 2000 r. organ zinterpretował w ten sposób, że w dacie tej sprzedaży nie było żadnych zabudowań gospodarczych na tej działce, co częściowo stoi w sprzeczności z twierdzeniami uczestniczki postępowania B.J., iż pierwsza część spornego obiektu powstała w 1999 r., przed sprzedażą lokali mieszkalnych przez Nadleśnictwo [...] (pismo k. 66 akt administracyjnych).

W ocenie Sądu, mimo że postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego potwierdza poszukiwanie dowodów na szeroką skalę, to nie doprowadziło w ostateczności do usunięcia wątpliwości co do daty wybudowania budynku gospodarczego. Wprawdzie organ nadzoru przeprowadził dowody z zeznań wielu świadków, ale wobec sprzeczności tych zeznań, nie dokonał wyczerpującej i przekonującej ich oceny, nie wskazując którym konkretnie świadkom dał wiarę i dlaczego, a zeznania których uznał za niewiarygodne i z jakich przyczyn. Ponadto w celu poszukiwania prawdy obiektywnej organ nadzoru pierwszej instancji, znając dane syna poprzednich właścicieli nieruchomości, którzy wybudowali przedmiotowy obiekt – P.W., nie powinien odstępować od przeprowadzenia dowodu z jego zeznań na okoliczność ustalenia daty powstania spornego obiektu. Wprawdzie w aktach administracyjnych znajduje się pismo P.W. z [...] czerwca 2018 r., w którym podał, że "nie ma wiedzy w temacie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego", gdyż w 1986 r. wyjechał z domu rodzinnego na studia do [...], to jednak w piśmie tym przyznał, że po 1986 r. odwiedzał rodziców, a zatem prawdopodobnie mógłby podać choćby w przybliżeniu kiedy przedmiotowy budynek powstał, rozstrzygając, która ze sprzecznych wersji różniących się co do daty jego powstania aż o 10 lat jest prawdziwa. Z dołączonego do skargi pisma P.W. z [...] listopada 2019 r . wynika, że ma on jednak jakąś wiedzę na temat daty powstania spornego obiektu.

W ocenie Sądu zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań P.W. i brak wyczerpującej oceny przeprowadzonych dowodów z zeznań innych świadków powoduje, że organy obu instancji nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy w zakresie daty powstania samowoli budowlanej w sposób, który nie budziłby wątpliwości. Brak prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności decydującej o tym w oparciu o jakie przepisy prawa materialnego rozstrzygnięta powinna być kwestia legalizacji samowoli budowlanej - zakończenia budowy obiektu wobec którego orzeczono nakaz rozbiórki stanowi o istotnym naruszeniu przepisów art. 7 art. i 77 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec stwierdzonych wad postępowania należało uznać, że w sprawie co najmniej przedwcześnie zastosowano art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. w odniesieniu do budynku wskazanego w decyzji. Dopiero pełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, dokonane w ponowionym postępowaniu administracyjnym, pozwoli na ustalenie faktycznej daty budowy budynku gospodarczego, a tym samym na ustalenie prawidłowej podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia organów.

Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając że zaskarżona decyzja WINB oraz poprzedzająca ją decyzja PINB wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji tego z naruszeniem norm prawa materialnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot poniesionych kosztów postępowania, na które złożyły się uiszczona opłata od skargi oraz koszty dojazdu skarżących samochodem na rozprawę.

Ponownie rozpoznając sprawę organy będą związane zawartymi w niniejszym uzasadnieniu wskazaniami co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.) i podejmą dalsze działania w celu ustalenia rzeczywistej daty powstania budynku gospodarczego. Dopiero po ustaleniu tej daty możliwe będzie ustosunkowanie się do twierdzeń skarżących co do zachodzących w przeszłości zmian przebiegu granicy działki nr [...] i wyjaśnienie czy w prawidłowo ustalonej dacie powstania samowoli przedmiotowy obiekt został wybudowany z przekroczeniem granicy działki nr [...]. Następnie kierując się przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu wykładnią przepisów, w tym art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ rozstrzygnie o właściwej podstawie prawnej legalizacji.