Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 698/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 16 a ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi J.U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] roku nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz radcy prawnego B.W. wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Burmistrz Miasta, na podstawie art. 5 ust. 2, art. 16a, art.19, art. 24 ust. 1 i 2a, art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959) odmówił J.U. przyznania od dnia [...] lipca 2013 r. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę F.K. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż w dniu

8 marca 2013 r. J.U. złożył w Wydziale Spraw Społecznych wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką F.K..

Organ odwołał się do przepisu art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.), w myśl którego specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 i 1529), ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia i rehabilitacji i edukacji.

W ocenie organu pierwszej instancji, J.U. nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorą matką.

Na podstawie złożonego wniosku, załączonych dokumentów do wniosku, przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia złożonego przez stronę organ ustalił, iż aktywność zawodowa wnioskującego J.U. została zakończona w dniu [...] kwietnia 2009r., kiedy to ustał stosunek pracy wnioskodawcy w firmie E Sp. z o.o.. Od tego czasu, J.U. nie podejmował żadnej pracy zarobkowej ze względu na zły stan zdrowia matki F.K. i koniecznością sprawowania nad nią opieki. Nadto z dokumentów dołączonych do wniosku i na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z wnioskującym oraz z jego matką F.K. ustalono, że ze względu na zły stan zdrowia matki opieka ze strony syna jest niezbędna, a ponadto F.K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2011 r. na stałe. Natomiast z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że ww. orzeczenie jest pierwszym orzeczeniem F.K. w stopniu znacznym i że wcześniej matka strony nie legitymowała się żadnym innym orzeczeniem ze wskazaniami do przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył J.U., wnosząc o wyjątkowe i przychylne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż matka jest po udarze, ma silną cukrzycę z wszelkimi powikłaniami (bierze 4 razy dziennie insulinę), ma częste zawroty głowy i wymaga całodobowej opieki osoby drugiej, a sam jest jedyną osobą sprawującą tę opiekę. Odwołujący się wskazał, że próbował podjąć pracę, jednakże od 2008 r., po wyprowadzce młodszego brata został jedynym opiekunem matki. Co prawda znalazł zatrudnienie na krótki okres, jednakże z powodu konieczności opiekowania się matką musiał zrezygnować z zatrudnienia w 2009 r. Jednocześnie J.U. wskazał, iż niepełnosprawność jego matki istnieje od 2001 r. i od tego właśnie czasu opiekuje się chorą matką.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] na podstawie art. 16a ust. 1, art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, art. 1 pkt 4, art. 15 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2012 r., poz. 1548) oraz art. 138 § 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, odwołując się w uzasadnieniu do treści przepisu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdzając, że w sytuacji, gdy nie ma bezpośredniego związku między powstaniem niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a rezygnacją z zatrudnienia osoby sprawującej tą opiekę, świadczenie nie przysługuje. Organ odwoławczy wskazał, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jednakże J.U., nie spełnił bezwzględnego warunku uprawniającego do uzyskania wnioskowanego świadczenia, tj. nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odwołujący nie pozostaje w zatrudnieniu od [...] kwietnia 2009 r., w wyniku rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1b Kodeksu pracy. Natomiast F.K. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Organ II Instancji podkreślił, że przesłanka zawarta w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest sprecyzowana jednoznacznie: rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania, stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...). Przy czym, na podstawie art. 3 pkt 22 ww. ustawy, zatrudnienie lub inna praca zarobkowa - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie można przyjąć, iż J.U. zrezygnował z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką, skoro strona nie pozostaje w zatrudnieniu od kwietnia 2009 r., a stopień znaczny niepełnosprawności jego matki (uprawniający do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego zgodnie

z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych) datuje się od [...] maja 2011 r.,

co wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności

z dnia [...] sierpnia 2011r., nr [...], to przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie jest spełniona.

Na powyższą decyzję J.U. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której kwestionując jej zasadność wniósł o uchylenie decyzji organu II i I instancji. W ocenie skarżącego nie jest prawdą, że niepełnosprawność F.K. nastąpiła w 2011r., co wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, albowiem matka jest niepełnosprawna od 2001 r. Skarżący wskazał, że jego matka nie miała interesu prawnego we wcześniejszym ustaleniu swojej niepełnosprawności w drodze orzeczenia, gdyż taka potrzeba zaszła dopiero w 2011 r. W ocenie skarżącego organ powinien brać pod uwagę stan faktyczny, ponieważ skarżący opiekuje się matką od przeszło 12 lat, lecz od kilku lat jest to już opieka całodobowa, natomiast skarżący faktycznie już od 2009 r., nie może podjąć innych obowiązków i zrezygnował z zatrudnienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie i jako podstawę swojego stanowiska powtórzyło argumentację zawartą

w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. pełnomocnik skarżącego odnosząc się do treści skargi wskazał, że fakt rozwiązania stosunku pracy w oparciu o art. 53 Kodeksu pracy nie stanowi jeszcze o tym, iż faktyczną przyczyną nie była właśnie konieczność opieki nad osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności. Pełnomocnik podkreślił również, że orzeczenie z dnia [...] sierpnia 2011 r. stwierdzające na stałe niepełnosprawność F.K. jednoznacznie wskazało, że istnieje ono od 2001 r., a zatem w dacie rozwiązania stosunku pracy z J.U..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na względzie regulację art. 135 p.p.s.a., sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem oceny Sądu pozostawała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] kwietnia 2013 r., którą odmówiono przyznania J.U. od dnia [...] lipca 2013 r. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką F.K..

Zasiłek, którego dotyczył wniosek strony, jest świadczeniem nowym, wprowadzonym do ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

(Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992, ze zm.), przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), zmieniającej tę ustawę z dniem 1 stycznia 2013 r.

Powyższa nowelizacja wiąże się z ustawową rekonstrukcją świadczeń opiekuńczych w ramach systemu świadczeń rodzinnych. Do dotychczasowego katalogu tych świadczeń, wymienionych enumeratywnie w art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, obejmującego zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne, ustawodawca z dniem 1 stycznia 2013 r. dodał nowe świadczenie nazwane specjalnym zasiłkiem opiekuńczym (art. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy nowelizującej), uregulowane szczegółowo w dodanym art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie

z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.

z 2012 r., poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1). Świadczenie to uzależnione jest jednocześnie od kryterium dochodowego i przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio (ust. 2). Istotnym jest także to, że w art. 16a ust. 8 zawarto dodatkowe przesłanki, wyłączające prawo do omawianego świadczenia.

W kontrolowanej sprawie istota sporu sprowadzała się zasadniczo – zdaniem organów odmawiających przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego – do oceny spełnienia przez skarżącego przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wynikającej z ust. 1 art. 16 a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Bezsporne bowiem jest, że na skarżącym jako synu osoby, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z koniecznością stałej opieki innej osoby, ciąży zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny.

Organy obu instancji przyjęły, że skarżący J.U. od kwietnia 2009 r. nie podejmował żadnego zatrudnienia i od tego czasu był bierny zawodowo, a nadto z orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że u matki wnioskodawcy F.K. niepełnosprawność w stopniu znacznym, powodująca konieczność stałej opieki innej osoby ustalona jest od [...] sierpnia 2011 r., zatem w takiej sytuacji nie jest możliwe – w ocenie organów – wypełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o której mowa w art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Innymi słowy, pomimo ustalenia w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, że skarżący już od dłuższego czasu pomaga matce (dba o regularne wizyty u lekarzy, sprząta, robi zakupy, przygotowuje posiłki, podaje leki), a osoba ta posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, to wobec nie pozostawania w zatrudnieniu lub nie wykonywania innej pracy zarobkowej, brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżący rezygnuje z ww. form aktywności zawodowej w celu konieczności sprawowania stałej opieki nad matką F.K..

W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób niepełny oceniły materiał dowodowy, tym samym nie można przyjąć, iż został wyjaśniony stan faktyczny stanowiący podstawę wydanych rozstrzygnięć. Mianowicie, w aktach administracyjnych sprawy znajduje się orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], z którego jednoznacznie wynika, że niepełnosprawność F.K. istnieje od 2001 r. Ten fakt organy zupełnie pominęły w swoich rozważaniach. Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i skardze do Sądu podkreślał, że próbował podjąć zatrudnienie, pracował nawet przez krótki okres, jednakże z powodu konieczności opiekowania się matką musiał zrezygnować z pracy. Podniósł również, że matką opiekuje się już od 12 lat, a od kilku lat jest to już opieka całodobowa. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie uwzględnił sytuacji tej rodziny dokonując interpretacji sprzecznej z ustalonym faktem świadczenia przez J.U. opieki w stosunku do swojej niepełnosprawnej matki. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem winna zostać w sposób wszechstronny poddana ocenie organów w niniejszej sprawie.

W tym kontekście należy zaakcentować, iż istotą specjalnego zasiłku opiekuńczego, tak zresztą jak i świadczenia pielęgnacyjnego, jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie opieki powinno być zatem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia, rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1411/06, Lex Polonica nr 2573582). Zatem - w toku postępowania administracyjnego o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego - organ powinien ustalić, czy strona występująca z żądaniem przyznania jej świadczenia znajduje się w takiej sytuacji życiowej i rodzinnej, że gdyby nie sprawowała opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a zostałaby jej zaoferowana praca, to byłaby gotowa do jej podjęcia. Przywołać w związku z tym należy definicję osoby bezrobotnej zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 674), zgodnie z którą osobą posiadającą taki status jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Zatem osoba taka w sytuacji powstania konieczności sprawowania opieki na niepełnosprawnym członkiem rodziny rezygnuje z gotowości do pracy, a zatem również z potencjalnej pracy, którą mogłaby wykonywać w sytuacji zaproponowania jej zatrudnienia przez organ zatrudnienia gdyby dysponował on ofertami pracy. To potencjalne zatrudnienie nie jest jednak tożsame z trwającym zatrudnieniem, z którego, w myśl art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba ubiegająca się o specjalny zasiłek opiekuńczy musiałaby zrezygnować. Tym samym nie można uznać, iż w przypadku osoby bezrobotnej nie jest spełniona przesłanka rezygnacji

z zatrudnienia o jakiej mowa w powołanym przepisie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 516/13).

Sąd podziela ponadto pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 lipca 2013 roku w sprawie II SA/Go 550/13, że specjalny zasiłek opiekuńczy ma na celu m.in. rekompensatę dla osób, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez Państwo osób opiekujących się członkami rodziny, gdyż w innym wypadku musiałoby ono wywiązać się z obowiązku opieki nad swoim obywatelem. W art. 65 Konstytucji RP, nie jest zagwarantowana praca dla każdego obywatela, ale jednak nakłada on na władze publiczne określone obowiązki, które wykonywane są w interesie obywateli. Podstawowy obowiązek sprowadza się do prowadzenia polityki ekonomicznej i socjalnej, zmierzającej do pełnego i produktywnego zatrudnienia zasobów ludzkich. Władze mają to osiągnąć w drodze realizowania programów zwalczania bezrobocia przez jego ograniczanie i wspieranie poradnictwa oraz szkolenia zawodowego a także przez organizowanie robót publicznych i prac interwencyjnych.

Kierując się powyższą wykładnią przepisów, Sad stwierdza, że pogląd organów obydwu instancji, iż rezygnacja z zatrudnienia osoby, która podejmuje się opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodzinny, winna nastąpić w krótkim czasie od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności jest wadliwy. Dlatego wyprowadzony przez organy z tego wniosek, że w przypadku J.U. należało stwierdzić, iż nie ma związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia niezależnie od formy rozwiązania umowy o pracę, a podjęciem się opieki nad matką, nie może się ostać.

W pełni też Sąd akceptuje argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 września 2013 r. – sygn. akt III SA/Gd 532/13 wskazującego, że nie zasługuje na akceptację dokonana przez organy wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy polegająca na przyjęciu, że w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego (inaczej niż w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego – art. 17 ust. 1 ustawy), świadczenie to przysługuje wyłącznie tym osobom uprawnionym, które podjęły się i sprawują faktyczną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi na skutek li tylko rezygnacji z wykonywanej uprzednio pracy. Taka interpretacja przepisu (aczkolwiek zgodna z jego literalnym brzmieniem) jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z zasadą równości wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących. Prezentowana wykładnia prowadzi bowiem do zróżnicowania sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi, w stosunku do których niepełnosprawność powstała w okolicznościach wskazanych w art. 17 ust. 1b ustawy (czyli beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego) od sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad "pozostałymi niepełnosprawnymi", ale także – co istotne w rozpoznawanej sprawie – zastosowana przez organy wykładnia różnicuje w sposób całkowicie niezrozumiały potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego na tych, którzy podejmują się sprawowania opieki na skutek rezygnacji z pracy oraz na tych, którzy tak samo jak poprzedni podejmują się i sprawują stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednakże nie pozostając w zatrudnieniu powstrzymują się od podejmowania określonej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki (rezygnują z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej). Nie sposób jest bowiem przyjąć za zgodne z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, że w przypadku dwóch osób, tak samo sprawujących stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednej z nich przysługiwać będzie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż w celu tej opieki dokonała rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, natomiast drugiej prawo to nie będzie przysługiwać, gdyż osoba ta – pomimo sprawowania faktycznej opieki i spowodowanej tym obiektywnej niemożności podjęcia zatrudnienia – nie wypełnia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej".

Wyjaśnić także należy, iż specjalny zasiłek opiekuńczy ma na celu, m.in. rekompensatę dla osób, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagradzaniem przez Państwo osób opiekujących się członkami rodziny, gdyż w innym wypadku musiałoby ono wywiązać się z obowiązku opieki nad swoim obywatelem. Skarżący jako syn jest osobą zobowiązaną do alimentacji na rzecz swojej niepełnosprawnej matki, a w niespornym stanie faktycznym przedmiotowej sprawy sprawowania opieki nad matką (całkowita niepełnosprawność wymagająca całodobowej opieki) nie da się pogodzić z pracą zawodową. W ocenie Sądu byłoby fikcją wymaganie od niego, aby podjął po dacie, kiedy matka stała się osobą niepełnosprawną wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby pracę, a następnie z niej zrezygnował, by ową opiekę sprawować i w ten to sposób skutecznie uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej winny mieć na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i ponownie dokonać oceny stanu faktycznego według wskazań zawartych w niniejszym wyroku.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu I instancji.

Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw.

z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).