Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1890/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6a, art. 14, art. 17 i art. 18
journal: Dz.U. 2016 poz 703
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - tekst jedn.
article: art. 183
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 1072/16 w sprawie ze skargi S. W. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 9 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 1072/16 oddalił skargę S. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Starosta [...] decyzją z [...] czerwca 2016 r. wprowadził zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębów ewidencyjnych: [...] i [...] miasta [...],[...],[...],[...] i [...], w gminie [...], w odniesieniu do gruntów stanowiących Wspólnotę Gruntowo-Leśną Mieszkańców Miasta [...], polegające na wykreśleniu S. W. jako osoby mającej prawo do udziału w tej Wspólnocie i wpisaniu w jego miejsce B. O. w 2/3 części udziału i J. S. w 1/3 części udziału.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania S. W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629), decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębów ewidencyjnych: [...] i [...] miasta [...],[...],[...],[...] i [...], w gminie [...], w odniesieniu do gruntów stanowiących Wspólnotę Gruntowo-Leśną Mieszkańców Miasta M., polegającej na wykreśleniu S. W. jako osoby mającej prawo do udziału w tej Wspólnocie. Jednocześnie wpisał w jego miejsce B. O. w 2/3 części i J. M. w 1/3 części.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Zarząd Wspólnoty Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M. w dniu z [...] stycznia 2015 r. wniósł o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie S. W. jako osoby uprawnionej do posiadania udziału w tej Wspólnocie i wpisanie w jego miejsce zmarłego F. S., wykazanego w pozycji nr [...] "Wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowo-leśnej wsi M.". We wniosku wskazano, że S. W. nie udokumentował swoich praw do posiadania udziału w tej Wspólnocie. Prawa te wywodził z nabycia udziału od J. S., która pismem z [...] kwietnia 1995 r., skierowanym do Zarządu Wspólnoty, zrzekła się udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej po zmarłym w dniu [...] grudnia 1975 r. mężu F. S.

Organ odwoławczy wskazał, że pomimo tego, że J. S. zmarła [...] czerwca 1997 r. Starosta [...] wydał decyzję rozstrzygając bez udziału jej spadkobierców. W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że następcą prawnym nieżyjącej J. S. jest J. M.

Organ ustalił ponadto, że decyzją Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] kwietnia 1965 r. został ustalony wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowo-leśnej wsi [...]. Z załącznika do decyzji wynika, że pod pozycją nr [...] jako osobę uprawnioną do udziału we Wspólnocie wykazano F. S., posiadającego gospodarstwo o powierzchni [...] ha. W rejestrze gruntów sporządzonym w 1963 r. dla Gminy [...] pod numerem [...], wykazano F. S. jako osobę władającą gruntem oznaczonym jako działki o numerach: [...],[...],[...],[...]. W 1977 r. w pozycji rejestrowej nr [...] wprowadzono zmianę, polegającą na wykazaniu działki nr [...] o powierzchni [...] ha w pozycji [...], gdzie wpisani byli L. P. i H. P. jako właściciele działek o numerach: [...] i [...]. W latach 1981-1982 przeprowadzono aktualizację ewidencji gruntów obrębu [...] wskazując wówczas F. S. jako osobę władającą gruntem oznaczonym jako działki o numerach: [...], [...],[...],[...]. Następnie w 1988 r., wprowadzono zmianę, polegającą na wykazaniu w miejsce działki nr [...], działek o numerach [...] i [...] i jednocześnie przeniesieniu działki nr [...] do jednostki rejestrowej nr [...], gdzie wskazana była J. S. oraz zmianę polegającą na odłączeniu z jednostki rejestrowej nr [...] działki nr [...] i przeniesieniu jej do jednostki rejestrowej nr [...], gdzie jako właściciel ujawniony był J. B. W 1988 r. wprowadzono zmianę, polegającą na wykreśleniu F. S. i wpisaniu jego spadkobiercy Z. S. Po wprowadzeniu zmian w 1988 r. w jednostce rejestrowej nr [...] figurował zapis "S-cy S. F. – S. Z." jako osoba władająca gruntem oznaczonym jako działki o numerach: [...],[...],[...].

Organ wskazał, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w J. z [...] sierpnia 1998 r. sygn. akt [...] stwierdzono, że F. i J. małż. S. stali się z dniem [...] listopada 1971 r. współwłaścicielami nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki o numerach [...],[...],[...],[...], o łącznej powierzchni [...] ha [...] m2. Aktualnie w ewidencji gruntów i budynków F. i J. S. figurują jako właściciele gruntu w obrębie [...], w jednostce rejestrowej [...], oznaczonego jako działki o numerach: [...],[...],[...], o łącznej powierzchni [...]ha, a w obrębie [...], w jednostce rejestrowej [...]- jako właściciele gruntu oznaczonego jako działka nr [...], o powierzchni [...]ha. Natomiast S. i Z. W. figurują w ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], w jednostce rejestrowej [...], jako właściciele gruntu oznaczonego jako działki zabudowane nr [...] i nr [...].

Organ odwoławczy podzielił ocenę Starosty [...], że zrzeczenie się przez J. S. udziału po mężu we Wspólnocie na rzecz S. W. było wadliwe i nieskuteczne. Z kopii pisma J. S. z [...] kwietnia 1995 r., skierowanego do Zarządu Wspólnoty i z zamieszczonej na nim adnotacji z [...] kwietnia 1995 r. wynika bowiem, że Wójt Gminy [...] potwierdził własnoręczność złożonego na nim podpisu J. S. Przepis art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych w brzmieniu obowiązującym wówczas wymagał dla skuteczności zbycia udziału we wspólnocie gruntowej zatwierdzenia przez Wójta Gminy [...] aktu zbycia. Potwierdzenie własnoręczności podpisu nie jest równoznaczne z zatwierdzeniem aktu zbycia.

Podstawą nabycia udziału przez S. W. we wspólnocie gruntowej nie mógł być też art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, gdyż w dniu 10 kwietnia 1995 r. nie posiadał w udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta [...] oraz nie posiadał gospodarstwa rolnego we wsi [...] i we wsiach przylegających do Wspólnoty.

Organ wskazał dalej, że zgodnie z art. 29 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, udziały we wspólnocie podlegają spadkobraniu. Postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z [...] stycznia 1998 r. sygn. akt [...] spadek po F. S. nabyła żona J. S. w 1/4 części oraz dzieci: Z. S., M. G. i B. O. w 1/4 części każde z nich z tym, że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne odziedziczyli: żona J.S. w 1/3 części oraz dzieci: Z. S. i B. O. po 1/3 części każde z nich. Z kolei z aktu notarialnego z [...] września 1998 r., Rep. [...] wynika, że Z. S. darował siostrze B. O. cały swój udział w masie spadkowej w tym również udział we wchodzącym w skład masy spadkowej gospodarstwie rolnym wynoszącym 1/3 części. Ponadto zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z [...] lipca 2001 r. sygn. akt Ns. [...], J. M. nabyła w całości spadek po J. S.

Podsumowując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że biorąc pod uwagę dokumenty przedstawione przez Zarząd Wspólnoty Gruntowo - Leśnej Mieszkańców Miasta [...] istnieje podstawa do wykazania w ewidencji gruntów i budynków praw B. O. i J. M. do udziału w tej Wspólnocie należącego niegdyś do F. S.

S.W. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 9 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 1072/16 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku, Sąd odnosząc się do zarzutu, że decyzja została wydana na wniosek podmiotu nieuprawnionego, wskazał, że dołączony do akt statut potwierdza, że jest to Spółka utworzona na podstawie art. 14 i następnych ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Jedynie w nazwie tego dokumentu nieprecyzyjne wskazano, że jest on statutem Wspólnoty. Również zarząd spółki występując ze zgłoszeniem, które wszczęło postępowanie, wskazał błędnie, że działa jako zarząd Wspólnoty. Faktycznie jest on jednak zarządem istniejącej Spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntów wsi (obecnie Miasta) [...], o której mowa w art. 14 ww. ustawy. Sąd zauważył, że również w dołączonym do akt postanowieniu Sądu Rejonowego w Kielcach z [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie ustanowienia kuratora nieprecyzyjnie wskazano, że zadaniem kuratora ma być powołanie organów wspólnoty, tj. zarządu i komisji rewizyjnej, podczas, gdy w świetle ustawy z 1963 r. nie może budzić żadnych wątpliwości, że takie organy są powoływane w Spółce, a nie we wspólnocie. Nie zmienia to faktu, że chodzi o Spółkę i jej organy. Takim też organem jest zarząd, który stosownie do art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych jest jedynym podmiotem uprawnionym do zgłoszenia organowi prowadzącemu ewidencję gruntów zmian w wykazie osób uprawnionych.

Sąd wskazał że jak wynika z oświadczenia złożonego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego jedyną podstawą, z której skarżący wywodzi swoje uprawnienie do udziału we Wspólnocie Gruntowo–Leśnej [...] jest pismo J. S. z 1995 r. Faktycznie pismo to stanowiło podstawę do umieszczenia skarżącego w wykazie osób uprawnionych w miejsce F. S. w 2002 r. Niewątpliwie jednak sporządzona na piśmie z 1995 r. adnotacja Wójta "stwierdzam własnoręczność podpisu p. J.S." nie może być uznana za zatwierdzenie zbycia udziału. Ponadto skarżący wcześniej ani nie posiadał udziału we wspólnocie ani też nie był właścicielem gospodarstwa rolnego.

Sąd uznał, że przepisy art. 6a ustawy o zagospodarowywaniu wspólnot gruntowych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (Dz. U. z 2016 r. poz. 703) mają zastosowanie tylko wówczas, gdy nie jest możliwe ustalenie uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, o których mowa w art. 6 ust. 1 lub ust. 2. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy listę osób uprawnionych sporządzono w 1965 r. i na tej liście figurował między innymi F. S. Poza tym, nie doszło do skutecznego nabycia przez skarżącego udziału, na podstawie pisma J. S. z [...] kwietnia 1995 r.

W ocenie Sądu zatem prawidłowo organ wykreślił S. W. z ewidencji gruntów jako osobę uprawnioną do udziału w miejsce F. S. W tej sytuacji skarżący nie ma legitymacji do skutecznego podważania prawidłowości wpisu osób zgodnie z wnioskiem Zarządu Spółki.

S. W., reprezentowany przez adwokata A. B., wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucił:

- na podstawie art. 183 §2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w związku z art. 14 i art. 29 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, nieważność postępowania wskazując, że Wspólnota Gruntowo-Leśna Miasta [...] nie ma zdolności sądowej i procesowej oraz organu powołanego do jej reprezentowania, a decyzja organu odwoławczego została wydana z rażącym naruszeniem prawa przez dokonanie ułamkowego podziału udziału we wspólnocie gruntowo-leśnej, gdy uprawniony do dokonania takiego podziału jest sąd powszechny w postępowaniu o dział spadku;

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 6a w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych przez bezzasadne przyjęcie, że przepisy tej ustawy nie mają zastosowania, w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący nie ma prawa udziału we wspólnocie chociaż spełniał wszystkie warunki do udziału w tej wspólnocie i przyznanie takich uprawnień osobom, które tych warunków nie spełniały.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego i oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 182 §2 P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie przesłanki te zaistniały.

W myśl art. 183 §1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Skarga kasacyjna zarzuca nieważność postępowania sądowego na podstawie art. 183 §2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Skarżący kasacyjnie wiąże powód nieważności postępowania sądowego z art. 14 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych twierdząc, że Wspólnota Gruntowo-Leśna Mieszkańców Miasta [...] nie ma zdolności sądowej i procesowej oraz organu powołanego do jej reprezentowania.

Zgodnie z art. 14 tej ustawy osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej powinny utworzyć spółkę do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty (ust. 1), Utworzenie spółki następuje w drodze uchwały powziętej większością głosów uprawnionych do udziału we wspólnocie przy obecności przynajmniej ich połowy (ust. 2). Jeżeli w skład wspólnoty wchodzą również lasy, grunty leśne lub nieużytki przeznaczone do zalesienia (art. 6 ust. 2), do zagospodarowania takich gruntów może być utworzona odrębna spółka (ust. 3).

W aktach sprawy znajduje się Statut Wspólnoty Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta [...], Powiat [...], Województwo [...] uwzględniający zmiany wynikające z uchwały nr [...] ogólnego zebrania członków Wspólnoty Gruntowo-Leśnej Miasta [...] podjętej [...] października 2006 r. (k-41-50 akt sądowych). Został on zatwierdzony Zarządzeniem Nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. w sprawie zatwierdzenia zmian w Statucie (k-51 akt sądowych) wydanym na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Zgodnie z tym przepisem, według brzmienia na dzień zatwierdzenia zmian w Statucie, statut spółki, jak również jego zmiany, zatwierdza właściwy wójt (burmistrz, prezydenta miasta). W aktach sprawy znajduje się również pismo Przewodniczącego Sejmiku Samorządowego Województwa [...] z [...] maja 1992 r. wyjaśniające wątpliwości w związku z nieprecyzyjnym określeniem statutu w jego części tytułowej, gdzie podano: "Statut Wspólnoty Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta [...], Powiat [...], Województwo [...]". W piśmie tym uznano, że w rzeczywistości część tytułowa powinna być określona jako: "Statut Spółki dla zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej we wsi [...], Powiat [...], Województwo [...]". Wskazano także, że tekst załączonego statutu Wspólnoty zawiera elementy określone w art. 17 pkt 1 – 17 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, co potwierdza, że faktycznie jest to statut spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej oraz że zatwierdzenie statutu wspólnoty jest tożsame z zatwierdzeniem statutu spółki, o której mowa w art. 14 – art. 18 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (k-30-31 i 38-39 akt sądowych).

Wspólnota Gruntowo-Leśna Mieszkańców Miasta [...] ponadto ujawniona jest w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej, który jest jawny i dostępny, pod nr REGON [...], wraz z informacjami o podstawowej formie prawnej określonej jako osoba prawna i szczególnej formie prawnej jako spółki przewidziane w przepisach innych niż Kodeks spółek handlowych i Kodeks cywilny lub formy prawne, do których stosuje się przepisy o spółkach. Przy czym wspólnoty gruntowe nie podlegają obowiązkowemu wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego.

Nie można zatem skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji, że błędnie przyjął, że spółka, o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, nie została powołana i że ustalenie to jest nieudowodnione. Sąd szczegółowo przedstawił dokumenty, na których się oparł i wskazał przyczyny uznania tych dowodów za wiarygodne. Ocena Sądu jest prawidłowa. Zasadne jest zatem stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że wniosek o wprowadzenie zmian w wykazie osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie został złożony przez legitymowany podmiot. W myśl bowiem art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych (...) zgłasza do ewidencji zarząd spółki. Tym samym niezasadny jest zarzut nieważności postępowania określony w art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a.

Niezasadny jest także zarzut nieważności postępowania sądowego, którego powód skarżący kasacyjnie powiązał z art. 29 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych twierdząc, że decyzja organu drugiej instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 29 jeżeli gospodarstwo rolne, z którego posiadaniem był związany udział we wspólnocie gruntowej, zostało podzielone na części w drodze działu spadku lub wyjścia ze współwłasności, udział we wspólnocie ulega podziałowi proporcjonalnie do obszaru tych części. Okoliczności mające mieć wpływ na prawidłowe stosowanie i wykładnię prawa materialnego nie mieszczą się w katalogu przesłanek powodujących nieważność postępowania zawartych w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a. Są to okoliczności, które mogą być kwestionowane w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może w zastępstwie wnoszącego skargę kasacyjną dookreślać, który przepis prawa został naruszony. Sąd nie może też zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych.

W sprawie nie występują pozostałe, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 6a w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

W myśl art. 6a ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych jeżeli nie jest możliwe ustalenie uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, o których mowa w art. 6 ust. 1 lub 2, uprawnionymi do udziału w tej wspólnocie są:

1) osoby fizyczne lub prawne, które posiadają gospodarstwa rolne i nieprzerwanie przez okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. faktycznie korzystały ze wspólnoty gruntowej albo

2) osoby fizyczne, które mają miejsce zamieszkania na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę lub prowadzą w tej miejscowości gospodarstwo rolne - jeżeli wspólnotą gruntową są lasy, grunty leśne albo nieużytki przeznaczone do zalesienia, chyba że przez okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. osoby te faktycznie nie korzystały ze wspólnoty (ust. 1).

Niekorzystanie ze wspólnoty gruntowej w okresie wymienionym w ust. 1 pkt 1 nie powoduje utraty uprawnień, jeżeli spowodowane było klęską żywiołową, wypadkami losowymi lub innymi szczególnymi względami (ust. 2).

Przede wszystkim trzeba przypomnieć, że wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, zostały naruszone, oznacza konieczność określenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego. Jeśli dany przepis posiada kilka jednostek redakcyjnych, to powinna być wskazana też konkretna jednostka redakcyjna tego przepisu (wyrok NSA z 29 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 552/12, Legalis). Skarga kasacyjna dopiero w uzasadnieniu precyzuje, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 6a ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. poz. 1276). Zgodnie z treścią tego ostatniego przepisu po dniu 31 marca 2016 r. postępowania, o których mowa w ust. 1 (wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji) prowadzi się na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że nie składa się wniosku, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą

W dniu wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, czyli 5 lipca 1963 r. zostały określone nieruchomości, które uzyskały status wspólnoty gruntowej. Po tej dacie powstanie wspólnoty gruntowej było niemożliwe z uwagi na to, że nie było regulacji prawnej dotyczącej wspólnot gruntowych. Dopiero od 1 stycznia 2016 r. – od wejścia w życie ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ustawodawca wprowadził możliwość ustalania osób uprawnionych na podstawie stanu faktycznego istniejącego pomiędzy 1 stycznia 2006 r. a 31 grudnia 2015 r. Nowelizacja ustawy przewidziała, że w przypadku, gdy nie jest możliwe ustalenie uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, o których mowa w art. 6 ust. 1 lub 2, lub ich następców prawnych, starosta wydaje decyzję o nieustaleniu wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie (dodany art. 8a ust. 7). W przypadku gdy decyzja, o której mowa w art. 8a ust. 7, staje się ostateczna, ustalenie, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, oraz ustalenie wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie nastąpi na wniosek kolejnej grupy (nowej grupy uprawnionych wprowadzanych nowelizacją ustawy), o których mowa w dodanym art. 6a. Przepis ten oznacza, że w przypadku gdy nie ustalono uprawnionych do udziału we wspólnocie osoby, które były stronami postępowania prowadzonego zgodnie z art. 8a, będą mogły również złożyć wnioski o wszczęcie postępowania w trybie art. 8c.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. celem tej zmiany, w przypadku nieustalenia uprawnionych, o których mowa w art. 6 ustawy, oraz ich następców prawnych, jest nadanie prawa w postaci udziału we wspólnocie gruntowej osobom, które faktycznie korzystają ze nieruchomości zaliczanych do wspólnot gruntowych.

W rozpoznawanej sprawie wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej użytkowanej jako las we wsi [...] oraz wspólnocie gruntowej leśnej wsi [...] pow. [...] oraz wielkość przysługujących im udziałów, na podstawie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, został zatwierdzony decyzją Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] kwietnia 1965 r. W wykazie tym był uwzględniony F. S.

Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji wskazał, że art. 6a ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ma zastosowanie tylko wówczas, gdy nie jest możliwe ustalenie uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, o których mowa w art. 6 ust. 1 lub ust. 2. Tym samym nie jest skuteczny zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki prawa materialnego.

Mając na uwadze, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.