Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 222/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Lotnicze prawo
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 ust.1 pkt.1 lit.a i lit.c , art. 205 ust.2, art. 209
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska Protokolant ref. Katarzyna Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skarg [...] B.V. z siedzibą w [...], Królestwo Niderlandów na decyzje Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa przez przewoźnika lotniczego oraz kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz [...] B.V. z siedzibą w [...], Królestwo Niderlandów kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes ULC", "organ") decyzją z [...] grudnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 154, art. 189g § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "K.p.a."), art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2 oraz art. 209b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r., poz. 1183, dalej: "Prawo lotnicze"), art. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019, poz. 235), art. 5, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14, art. 16 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. Urz. WE L 46 s. 1, z 17 lutego 2004 r., dalej: "rozporządzenie 261/2004"): 1) uchylił decyzję z [...] listopada 2021 r., nr [...] w części dot. ustalenia 14- dniowego terminu na usunięcie naruszenia, 2) utrzymał stwierdzenie naruszenia przez [...] B.V. (organ błędnie wskazał [...] sp. z o.o.) przepisów rozporządzenia 261/2004, 3) utrzymał określony zakres nieprawidłowości polegający na naruszeniu przez przewoźnika lotniczego [...] B.V. (organ błędnie wskazał [...] sp. z o.o.) art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 261/2004 poprzez niewypłacenie na rzecz pasażerów K. G., R. G. oraz A. M. odszkodowania w wysokości po 600 Euro z tytułu opóźnienia lotu o numerze [...] z [...] marca 2017 r. na trasie [...] - [...], 4) umorzył postępowanie w zakresie ustalenia terminu usunięcia ww. nieprawidłowości, 5) utrzymał decyzję z [...] listopada 2021 r., nr [...] w zakresie nałożonej kary administracyjnej za stwierdzone naruszenie prawa.

W niniejszej sprawie, w wyniku przeprowadzonego postępowania, wszczętego na podstawie skargi wniesionej przez troje pasażerów lotu o oznaczeniu kodowym [...] z [...] marca 2017 r. na trasie [...] - [...], wykonywanego przez przewoźnika lotniczego [...] B.V., Prezes ULC ustalił, iż pasażerowie polecieli opóźnionym lotem i dotarli do miejsca docelowego z opóźnieniem wynoszącym ponad 22 godziny. Wskazał, że faktem powszechnie znanym jest, iż mierzona metodą trasy po ortodromie odległość pomiędzy lotniskami w [...] i [...] wynosi 8819 km. Wydał następnie decyzję [...] z [...] sierpnia 2017 r., w której stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] B.V. (dalej: "Przewoźnik", "Skarżący") postanowień rozporządzenia 261/2004 – art. 7 ust. 1 lit. c) w związku z art. 5 ust. 1, wobec pasażerów K. G., A. M. i R. G. (dalej: "Pasażerowie"), polegające na niewypłaceniu każdemu z Pasażerów odszkodowania w wysokości po 600 euro, wyznaczył 14 dniowy termin na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz nałożył na Przewoźnika karę pieniężną za to naruszenie w łącznej wysokości 3 000 zł.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony od decyzji Prezesa ULC z [...] sierpnia 2017 r. organ decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, utrzymał w mocy decyzję I instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że po wszczęciu postępowania w sprawie, Przewoźnik wypłacił Pasażerom odszkodowanie naruszył zatem art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 261/2004, wobec Pasażerów. Przewoźnik bowiem nie wykonał swojego obowiązku wypłaty odszkodowania przed złożeniem skargi, a skarga Pasażerów nie służy ustaleniu zobowiązania Przewoźnika, lecz jest konsekwencją braku wypłaty stosownego odszkodowania.

Wyjaśniając natomiast powody zmiany powyższej decyzji z [...] listopada 2021 r. decyzja z [...] grudnia 2021 r. Prezes ULC wskazał, że Przewoźnik przedstawił dowody wypłaty odszkodowania pasażerom przed wydaniem decyzji ostatecznej w niniejszym postępowaniu, w związku z czym organ, korzystając z uprawnienia zawartego art. 154 K.p.a., zmienił decyzję z [...] listopada 2021 r., nr [...] w części dot. ustalenia 14-dniowego terminu na usunięcie naruszenia i umorzył postępowanie w tym zakresie.

Wyjaśnienia również wymaga, że postanowieniami z [...] lutego 2022 r. Prezes ULC dokonał sprostowania omyłek dotyczących numerów decyzji z [...] listopada 2021 r. oraz decyzji z [...] grudnia 2021 r. zmieniając nr decyzji z [...] listopada 2021 r. z [...] na [...] oraz nr decyzji z [...] grudnia 2021 r. z [...] na [...]. Organ postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., sprostował również w decyzji z [...] grudnia 2021 r. błędnie wskazanego przewoźnika: z "[...] sp. z o.o." na Skarżącego.

Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył decyzje Prezesa ULC z [...] listopada 2021 r. oraz z [...] grudnia 2021 r. wnosząc skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze z 27 grudnia 2021 r. na decyzję Prezesa ULC z [...] listopada 2021 r. Skarżący zaskarżając ją w całości wniósł o jej uchylenie w całości oraz decyzji I instancji, a także o zasądzenie od organu na Jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 138 w zw. z art. 105 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez błędne nieuchylenie decyzji Prezesa ULC z [...] sierpnia 2017 r., podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do jej uchylenia, co skutkowało niezasadnym utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji, w zakresie: (a) stwierdzenia naruszenia prawa przez Skarżącego poprzez rzekome naruszenie obowiązku wypłaty na rzecz grupy trzech Pasażerów odszkodowania w wysokości po 600 euro dla każdego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 261/2004; (b) ustalenia 14-dniowego terminu usunięcia rzekomych nieprawidłowości stwierdzonych w pkt II lit a-c decyzji organu I instancji; (c) nałożenia na [...] S.A. kary pieniężnej w łącznej wysokości 3.000,00 zł za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 261/2004, co prowadziło do błędnych ustaleń faktycznych skutkujących wydaniem zaskarżonej decyzji,

2) art. 189f ust. 2 i ust. 3 i art. 15 K.p.a. w zw. z art. 205b ust. 1, art. 205b ust. pkt 2 Prawa lotniczego i art. 7 ust. 1 lit. c), art. 16 rozporządzenia 261/2004 oraz w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 2 K.p.a., poprzez: a) błędną ich wykładnię i w konsekwencji ich niezastosowanie oraz stwierdzenie przez organ naruszenia prawa przez Skarżącego w zakresie naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 261/2004 w procesie reklamacyjnym, pomimo, że właściwe odszkodowania zostały pasażerom wypłacone niezwłocznie po zapoznaniu się ze skargą pasażerów, co miało miejsce w czerwcu 2017 r. i po otrzymaniu od pasażerów informacji nt. ich aktualnego rachunku bankowego dotąd nieznanego Skarżącemu (tj. [...] czerwca 2017 r. – korespondencja email pasażerów do Skarżącego, w załączeniu), a w szczególności przed, wydaniem zaskarżonej decyzji, podczas gdy do dnia wniesienia przez pasażerów skargi (tj. do 23 maja 2017 r.) i wszczęcia przez Prezesa ULC postępowania w tej sprawie, pasażerowie nie wysłali do Skarżącego reklamacji, co skutkowało przyjęciem, że zachodzą okoliczności uzasadniające nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej określonej w pkt IV decyzji z 2017 r., podczas gdy brak było podstaw do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 261/2004 oraz poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu odwoławczym zmiany stanu faktycznego sprawy, tj. wypłaty przez Skarżącego odszkodowania przed wydaniem zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy przepisy prawa unijnego nie ograniczają terminu, w którym obowiązek ten ma być wykonany przez przewoźnika w przypadku braku wyczerpania postępowania reklamacyjnego przez pasażerów bez winy Skarżącego; b) błędną wykładnię polegającą na arbitralnym przyjęciu, że Skarżący wypłacił odszkodowania pasażerom dopiero na etapie postępowania przed Prezesem ULC, a w związku z czym w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia naruszenia przez Skarżącego przepisów rozporządzenia 261/2004, oraz poprzez wydanie przez organ bez nieuzasadnionej przyczyny rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji odstępującego od praktyki rozstrzygania w sprawach prowadzonych przez organ,

3) art. 7a i art. 138 w zw. z art. 6 i art. 189f § 2 i § 3 K.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść Skarżącego i niesłuszne nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej, oraz poprzez przyjęcie, że odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu Skarżącego nie spełni celu, dla którego miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, mimo podjęcia przez samego Skarżącego (bez wzywania go do usunięcia naruszeń) działań zmierzających do zniwelowania naruszenia prawa, tj. spełnienia przez Skarżącego ciążących na nim obowiązków i usunięcia skutków ich naruszeń poprzez wypłatę pasażerom odszkodowania niezwłocznie po wezwaniu otrzymanym przez Przewoźnika,

4) art. 105 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz w zw. z art. 205b ust. 1 pkt 2 Prawa Lotniczego, poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie pkt III w/w decyzji z 2017 r., podczas gdy Skarżący spełnił ciążący na nim obowiązek i wypłacił niezwłocznie (po otrzymaniu pierwszej informacji) na rzecz w/w pasażerów w czerwcu 2017 r. odszkodowanie w łącznej wysokości 1.800 euro za opóźniony lot, na którą to okoliczność Skarżący przedłożył potwierdzenia przelewów (załączone do pisma Skarżącego z 19 października 2017 r., w aktach sprawy), a mimo to organ w całości utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z 2017 r., co skutkowało błędnym i bezpodstawnym nałożeniem na Skarżącego ponownej zapłaty odszkodowania (sic!) na rzecz Pasażerów w terminie 14-dniowym,

5) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego i wnikliwego rozpoznania sprawy i nieustosunkowanie się do wszystkich argumentów Skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, oraz poprzez niedostateczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie i zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których stanowisko Skarżącego nie zostało wzięte pod uwagę przy rozstrzygnięciu, podczas gdy z pism Skarżącego zawartych w aktach sprawy (por. pismo Skarżącego z 1 września 2017 r. i pismo z 19 października 2017 r.) ewidentnie wynikało, że okolicznością uniemożliwiającą nałożenie na Skarżącego obowiązku zapłaty odszkodowania za opóźniony lot był fakt, że Skarżący niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia Prezesa ULC z [...] maja 2017 r. i doręczeniu Skarżącemu po raz pierwszy reklamacji/skargi pasażerów (doręczonej przez Prezesa ULC), wypłacił w czerwcu 2017 r. dochodzone przez Pasażerów odszkodowania w ciągu 2 tygodni, co prowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, które skutkowały wydaniem zaskarżonej decyzji,

6) art. 105 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że organ I instancji umorzył postępowanie (np. str. 2 zaskarżonej decyzji akapit 1 in fine), w zakresie ustalenia obowiązku naruszenia stwierdzonego w pkt III decyzji z 2017 r., podczas gdy z sentencji tej decyzji nie wynikało, aby organ w ogóle umorzył postępowanie w tym zakresie (sic!),

7) art. 105 § 1 w zw. z art. 64 i w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 K.p.a. oraz art. 205b ust. 1 i ust. 3 i art. 205c Prawa lotniczego, poprzez jego niezastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że Pasażerowie wyczerpali obligatoryjny tryb postępowania reklamacyjnego przed złożeniem do organu skargi (23 maja 2017 r.) i w konsekwencji niedopełnienie nast. obowiązków spoczywających na organie: (i) niezweryfikowanie wymogów formalnych skargi pasażerów mimo braku doręczenia Skarżącemu reklamacji i automatycznie uznanie, że pasażerowie złożyli skargę na właściwy adres email Skarżącego, tj.: [...] podczas gdy z przedłożonej przez Pasażerów korespondencji email z 30 marca 2017 r., 19 i 24 kwietnia 2017 r. i 17 maja 2017 r., wynikało jednoznacznie, że reklamacje te zostały wysłane przez Pasażerów na nieistniejący adres e-mail tj.: [...] a nie do Przewoźnika; (ii) niezakończenie postępowania w sposób przewidziany prawem i niepoinformowanie Pasażerów, że ich skarga nie może być rozpoznana w niniejszym postępowaniu wobec braku wyczerpania przez nich postępowania reklamacyjnego, mimo czego organ I instancji uwzględnił wniosek (skargę) Pasażerów, co skutkowało błędnym uznaniem, że Skarżący wypłacił odszkodowania Pasażerom dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego, które w ogóle nie powinno było być prowadzone przez Prezesa ULC.

Na podstawie art. 106 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a."), Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów: a) wydruku korespondencji e-mail Skarżącego do pasażerów z 12 czerwca 2017 r. na okoliczność: uznania przez Skarżącego roszczeń pasażerów wskazanych w treści skargi dot. lotu [...] z [...] marca 2017 r. na trasie [...]-[...], wezwania pasażerów do uzupełnienia skargi z 12 czerwca 2017 r., poprzez wskazanie ich rachunku bankowego, na jaki Skarżący wypłacić ma odszkodowanie w łącznej wysokości 1.800 euro, braku możliwości wypłaty odszkodowania przed wniesieniem skargi do Prezesa ULC, niezłożenia przez Pasażerów reklamacji Skarżącemu i niewyczerpania przez pasażerów trybu postępowania reklamacyjnego, b) wydruku przykładowej korespondencji email Skarżącego z analogicznego okresu (tj. 19 lipca 2017 r.) na okoliczność: wskazania poprawnego adresu e-mail Skarżącego (tj. [...]); skierowania przez Pasażerów na niewłaściwy adres e-mail ich reklamacji, niedoręczenia Skarżącemu reklamacji przed złożeniem przed pasażerów skargi do Prezesa ULC, niewyczerpanie trybu postępowania reklamacyjnego przez Pasażerów.

W skardze z 21 stycznia 2022 r. na decyzję Prezesa ULC z [...] grudnia 2021 r. Skarżący zaskarżając ją w całości wniósł o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania, a także o zasądzenie od organu na Jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 154 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 i art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz w zw. z art. 10, art. 28 i art. 104 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe uchylenie decyzji Prezesa ULC z [...] listopada 2021 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia 14-dniowego terminu na usunięcie naruszenia i umorzenia postępowania w tym zakresie, podczas gdy decyzja z [...] listopada 2021 r. dotyczy postępowania prowadzonego pod sygnaturą [...]; (vide: zawiadomienie Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] września 2017 r.), a nie sprawy [...], tj. postępowania o którym Skarżący nie ma wiedzy, albowiem nigdy nie brał czynnego udziału w tym postępowaniu, ani co więcej nigdy nie doręczono mu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie, a materiał dowodowy znajdujących się w aktach sprawy [...] nie wskazuje; aby w tej samej sprawie toczyło się inne postępowanie z udziałem Skarżącego, co skutkuje brakiem możliwości wykonania zaskarżonej decyzji,

2) art. 154 §1 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 i art. 107 § 1 pkt 5 oraz w zw. z art. 10 i art. 28 i art. 104 § 1 K.p.a., poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji Prezesa ULC z [...] listopada 2021 r. nr [...] w zakresie rzekomego naruszenia przepisów rozporządzenia 261/2004, w sytuacji w której w/w decyzja nie może dotyczyć postępowania o sygnaturze [...], bowiem Skarżący do dnia otrzymania zaskarżonej decyzji nie miał wiedzy o prowadzonym przez organ postępowaniu o nr [...] (brak zawiadomienia Skarżącego przez organ o toczącym się postępowaniu), co skutkuje brakiem możliwości wykonania decyzji Prezesa ULC nr [...], a determinującej rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji,

3) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 131 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy przez organ II instancji w zakresie istotnych okoliczności sprawy, m.in. błędne ustalenie, że w niniejszym postępowaniu (a) została wydana decyzja [...], (b) organ I instancji umorzył postępowanie w zakresie ustalenia 14-dniowego terminu na usunięcie naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 261/2004 (tak np. str. 3 zaskarżonej decyzji akapit 3 in fine) podczas gdy organ dopiero w zaskarżonej decyzji umorzył postępowanie w tym zakresie (sic!), w związku z czym istnieje zasadnicza sprzeczność pomiędzy dokumentami zawartymi w aktach sprawy (np. zawiadomienie z [...] września 2017 r., decyzją I instancji z [...] sierpnia 2017 r., a rozstrzygnięciem wydanym w zaskarżonej decyzji), skutkująca poważnymi wątpliwościami, że organ orzekał nieświadomie o różnych sprawach,

4) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 i art. 123 K.p.a., poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez przyjęcie, że postanowieniem z [...] grudnia 2021 r. organ II instancji prostując z urzędu rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji (poprzez poprawienie nazwy przewoźnika lotniczego z "[...] sp. z o.o." na Skarżącego) sprostował również zakres decyzji [...] nie mającej związku z przedmiotowym postępowaniem.

W uzasadnieniach skarg Skarżący wsparł podniesione zarzuty obszerną argumentacją.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach.

Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a., połączyć obie sprawy o sygnaturach VI SA/Wa 222/22 oraz VI SA/Wa 503/22 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod wspólną sygnaturą VI SA/Wa 222/22.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skargi zasługują na uwzględnienie choć nie wszystkie zarzuty są zasadne.

Analizując stan prawny obowiązujący w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie należy wskazać, że zgodnie z art. 205a ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego, Prezes Urzędu kontroluje przestrzeganie przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE, a w szczególności rozpatruje skargi, o których mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE oraz art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 1107/2006/WE. Zgodnie natomiast z art. 205b ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego, w razie złożenia skargi, o której mowa w art. 205a ust. 1, Prezes Urzędu stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE określa również obowiązek i termin jego usunięcia. W świetle art. art. 209b ust. 1 Prawa lotniczego, kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzeń, o których mowa w art. 205a ust. 1, lub nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania wynikające z przepisów tych rozporządzeń, podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy. Jak wynika natomiast z pkt 1.5 załącznika nr 2 do Prawa lotniczego, naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, podlega karze pieniężnej od 1.000 do 2.500 zł.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia 261/2004, w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości 600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b). Chodzi tu również o loty inne niż wewnętrzne dłuższe niż 3.500 kilometrów, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie.

W przedmiotowej sprawie troje Pasażerów opóźnionego lotu o oznaczeniu kodowym [...], który odbył się [...] marca 2017 r. na trasie [...] - [...] i wykonywany był przez Skarżącego, wniosło 24 maja 2017 r. skargę do organu, w której domagali się stwierdzenia naruszenia przez Przewoźnika przepisów rozporządzenia 261/2004. W wyniku opóźnienia lotu Pasażerowie dotarli do miejsca docelowego z opóźnieniem wynoszącym ponad 22 godziny. Odległość pomiędzy lotniskami w [...] i [...] mierzona metodą trasy po ortodromie wynosi 8819 km. Przed wniesieniem powyższej skargi Pasażerowie wnieśli drogą mailową do Przewoźnika reklamację związaną z opóźnionym lotem. Skarżący podnosi w skardze, że postępowanie reklamacyjne w ogóle nie zostało w niniejszej sprawie przeprowadzone, ponieważ reklamacje Pasażerów zostały przesłane na niewłaściwy adres e-mail.

Organ, [...] maja 2017 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie oraz wezwał Przewoźnika do udzielenia wyjaśnień w sprawie.

Przewoźnik 28 czerwca 2017 r. dokonał zapłaty na rzecz Pasażerów odszkodowania za opóźniony lot, nie poinformował jednak o tym Prezesa ULC.

Organ [...] sierpnia 2017 r. wydał decyzję nr [...], w której stwierdził naruszenie przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE, określił zakres nieprawidłowości (600 Euro odszkodowania na rzecz każdego z pasażerów), ustalił 14-dniowy termin usunięcia naruszeń oraz nałożył na przewoźnika lotniczego administracyjną karę pieniężną w wysokości 3000 zł.

Przewoźnik pismem z [...] września 2017 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że zapłacił na rzecz Pasażerów odszkodowanie. Potwierdzenia dokonania zapłaty odszkodowania Pasażerom, Przewoźnik przesłał organowi 19 października 2017 r.

W tym stanie faktycznym, nie ulega wątpliwości, że organ powinien uchylić decyzję I instancji w części dotyczącej ustalenia 14-dniowego terminu na usunięcie naruszenia i umorzyć w tym zakresie postępowanie administracyjne. Prezes ULC jednak decyzją z [...] listopada 2021 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji, a następnie decyzją z [...] grudnia 2021 r. 1) uchylił decyzję z [...] listopada 2021 r., w części dot. ustalenia 14-dniowego terminu na usunięcie naruszenia, 2) utrzymał stwierdzenie naruszenia przez Przewoźnika przepisów rozporządzenia 261/2004, 3) utrzymał określony zakres nieprawidłowości polegający na naruszeniu przez Przewoźnika art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 261/2004, 4) umorzył postępowanie w zakresie ustalenia terminu usunięcia ww. nieprawidłowości, 5) utrzymał decyzję z [...] listopada 2021 r., w zakresie nałożonej kary administracyjnej za stwierdzone naruszenie prawa.

Powyższy stan prawny i faktyczny nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie.

Podstawę prawną decyzji z [...] grudnia 2021 r. stanowił art. 154 K.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (§ 1). W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§ 2).

Przepis powyższy reguluje jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Trybu uregulowanego w tym przepisie nie można traktować jako służącego ponownemu rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Jego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Przy czym, badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Jak wskazuje się w orzecznictwie organ administracji orzekający w trybie art. 154 lub art. 155 K.p.a., przeprowadza kontrolę wydanej decyzji ostatecznej z jednego punktu widzenia, tj. bada, czy za zmianą albo uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, organ nie jest natomiast uprawniony do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1193/19).

W niniejszej sprawie Prezes ULC zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2021 r. wydaną w trybie art. 154 K.p.a., rozpoznał merytorycznie po raz kolejny przedmiotową sprawę i wydał kolejne merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie, nie mieszczące się w ramach określonych normą wynikającą z art. 154 § 2 K.p.a. Organ w ogóle nie zbadał czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 154 § 1 K.p.a. - interes społeczny bądź słuszny interes strony, przeanalizował natomiast ponownie stan faktyczny i prawny sprawy i podjął rozstrzygniecie mające na celu naprawienie uchybień rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej z [...] listopada 2021 r. Organ pomimo treści art. 154 § 2 K.p.a. ograniczającego rozstrzygnięcie w omawianym trybie do uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji, w części uchylił decyzję z [...] listopada 2021 r., w części utrzymał ją w mocy i w części umorzył postępowanie administracyjne.

W świetle powyższego Sąd stwierdza, że Prezes ULC z powyższych powodów wydając decyzję z [...] grudnia 2021 r., naruszył art. 154 K.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie zbadał bowiem, czy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające uchylenie lub zmianę decyzji z [...] listopada 2021 r., o których mowa w art. 154 § 1 K.p.a. i podjął rozstrzygnięcie wykraczające poza ramy dopuszczalnego rozstrzygnięcia na podstawie art. 154 § 2 K.p.a.

Jak zostało to również powyżej wyjaśnione, uchyleniu podlegały również zaskarżona decyzja z [...] listopada 2021 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja z [...] sierpnia 2017 r., Skarżący bowiem przed ich wydaniem przez Prezesa ULC – [...] czerwca 2017 r. dokonał zapłaty na rzecz Pasażerów odszkodowania za opóźniony lot, co oznacza wadliwość tych decyzji w zakresie ustalenia przez organ 14-dniowego terminu usunięcia naruszenia przez Przewoźnika art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 261/2004, poprzez niewypłacenie na rzecz Pasażerów odszkodowania z tytułu opóźnienia lotu z [...] marca 2017 r. na trasie [...] - [...]. Ustalenie zatem przez organ 14-dniowego terminu na usunięcie naruszenia przez Przewoźnika, stanowiło naruszenie art. 205b ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego.

Powyższe naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, stanowią wystarczającą podstawę uchylenia decyzji Prezesa ULC z [...] sierpnia 2017 r., z [...] listopada 2021 r. oraz z [...] grudnia 2021 r. Nie jest w związku z tym konieczne odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skarg. Wyjaśnienia jedynie wymaga, że podnoszone przez Skarżącego bardzo liczne pomyłki organu w zaskarżonych decyzjach, w tym m.in. pomylone numery decyzji, kilkukrotne błędne wskazanie przewoźnika ([...] sp. z o.o., czy też [...] S.A.) zamiast Skarżącego, nie stanowiły naruszeń, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i które mogły w związku z tym stanowić podstawę uchylenia decyzji. Niemniej jednak tak liczne i oczywiste pomyłki zawarte w zaskarżonych decyzjach, świadczące o całkowicie niedbałym podejściu organu do rozpoznawanej sprawy, wymagają jak najbardziej krytycznej oceny.

Organ ponownie rozpozna skargi Pasażerów dotyczące opóźnionego lotu o oznaczeniu kodowym [...] z [...] marca 2017 r. na trasie [...] - [...], uwzględniając przy tym argumentację i rozstrzygając wątpliwości Skarżącego dotyczące niewyczerpania w sprawie postępowania reklamacyjnego. Organ rozstrzygając ponownie sprawę uwzględni również treść art. 189g § 1 K.p.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit. c P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 oraz art. 209 tej ustawy, w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).