Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3197/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6535 Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 15 oraz art. 18b pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 14 poz 114
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2017 r. sprawy ze skargi R. R. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia (...) lipca 2016 r., nr (...) w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych 1) uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu I instancji z dnia (...) lutego 2016 r. w części odnoszącej się do R.R., 2) zasądza od Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych na rzecz R. R. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia ... lutego 2016 r. nr ... Międzyresortowa Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Sprawiedliwości uznała obwinionego R. R. oraz B. B.Z. za winnych naruszenia dyscypliny finansów publicznych wyczerpujących dyspozycję art. 15 oraz art. 18 b pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. nr 14 poz. 114 ze zm.) i na podstawie art. 36 ust. 1 tejże ustawy odstąpiła od wymierzenia kary obu obwinionym.

Powyższe orzeczenie było konsekwencją zarzucenia R. R. naruszenia dyscypliny finansów publicznych w ten sposób, ze postępując niezgodnie z dyspozycją art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) podpisał umowę nr ... z dnia ... lipca 2015 r. na zadanie remontowe bez zabezpieczenia w planie środków finansowych na ten cel w wysokości 493.607,46 zł (podległa jednostka posiadała środki w wysokości 275.103,75 zł podczas gdy całkowita wartość zawartej umowy na przedmiotowe zadania wynosiła 768.711,19 zł).

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. orzeczenia wniesionego przez R. R. oraz jego obrońcę, Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie dyscypliny Finansów Publicznych orzeczeniem z dnia ... lipca 2016 r., sygn. akt ... utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu własnego orzeczenia organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu ... listopada 2014 r. doszło do pożaru VII kondygnacji budynku położonego przy ulicy ... w W., stanowiącego siedzibę Prokuratury ... w W. W wyniku pożaru uszkodzona została trwale konstrukcja stalowa tejże kondygnacji. Zniszczenia spowodowały stan zagrożenia dla ludzi pracujących w budynku, jak i dla samego budynku. Dalsza eksploatacja uszkodzonej konstrukcji nie była możliwa bez usunięcia skutków pożaru.

Po zabezpieczeniu budynku przed skutkami zdarzenia losowego i dalszym pogarszaniem się jego stanu przystąpiono do sporządzania dokumentacji projektowo-kosztorysowej oraz specyfikacji technicznej na remont pomieszczeń, które uległy zniszczeniu.

W trakcie rozmów z kierownictwem Prokuratury ... oraz Prokuratorem Apelacyjnym w W., obwiniony otrzymywał zapewnienia, że w przypadku konieczności pozyskania dodatkowych środków na likwidację skutków pożaru budynku

jednostka uzyska dodatkowe środki z budżetu jednostek wyższego rzędu. Projekt wraz z szacunkiem kosztów remontu został sporządzony w czerwcu 2015 r. i wynikało z niego, że koszt remontu wyniesie 848.097,19 zł. Wykonawcę prac remontowych wyłoniono w drodze przetargu nieograniczonego i .. lipca 2015 r, obwiniony reprezentując Prokuraturę ... podpisał umowę z wybranym wykonawcą, tj. ... obejmującą zobowiązanie do wypłaty wynagrodzenia za prace remontowe zniszczonego pożarem obszaru budynku w wysokości 768 711,19 zł. Na dzień zawarcia umowy stan środków finansowych w § 4270 (zakup usług remontowych) wynosił 275.103,73 zł. Umowa była parafowana przez główną księgową jednostki.

W tych okolicznościach rzecznik dyscypliny finansów publicznych postawił obwinionemu zarzut zaciągnięcia zobowiązania z naruszeniem zakresu upoważnienia do jego zaciągnięcia, zaś głównej księgowej jednostki zarzut nienależytego dokonania wstępnej oceny zaciąganego zobowiązania, w wyniku czego doszło do zaciągnięcia zobowiązania z naruszeniem przepisów. Orzeczeniem z dnia ... lutego 2016 r. Międzyresortowa Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Sprawiedliwości uznała oboje obwinionych za winnych zarzucanych czynów i odstąpiła od wymierzenia im kary.

Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się R. R. wnosząc o jego uchylenie i uniewinnienie od stawianych zarzutów. Uzasadnieniem odwołania jest pogląd o braku winy obwinionego.

Odwołanie koncentruje się na zagadnieniach związanych z art. 19 ust 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 168 oraz z 2012 r. poz. 1529). Zdaniem odwołującego nie można mówić o winie w sytuacji, gdy przed zawarciem kwestionowanej umowy obwiniony uzyskał ze strony jednostki nadrzędnej, tj. Prokuratury ... zapewnienie, iż zostaną przekazane dodatkowe środki na likwidację skutków pożaru. Ponadto przed podpisaniem umowy został zapewniony przez główną księgową jednostki o posiadaniu wystarczających środków w planie finansowym, zaś sama umowa została przez główną księgową zaakceptowana.

Odnosząc się do wniesionego odwołania organ II instancji podniósł, iż odwołanie ogranicza się do kwestii przypisania obwinionemu winy, nie kwestionując faktu popełnienia czynu, jego kwalifikacji prawnej oraz okoliczności popełnienia. Stan faktyczny sprawy nie był przez obwinionego kwestionowany i nie budził wątpliwości Komisji I instancji. Nie budzi również wątpliwości GKO, która akceptuje w pełni ustalenia prawne poczynione przez Komisję I instancji, zarówno w zakresie kwalifikacji czynu, braku podstaw do przyjęcia, iż mamy do czynienia z działaniem wyłącznie w celu usunięcia społecznych skutków zdarzenia losowego, jak i przemawiające za odstąpieniem od wymierzenia kary.

Organ odwoławczy podkreśla, iż co do zasady kierownik jednostki jest odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej prowadzonej przezeń jednostki. Odpowiedzialność ta ciąży niezależnie od wykonywania poszczególnych czynności przez podległych mu pracowników i jest powiązana z uprawnieniami o charakterze nadzorczym. Kierownik jednostki zawsze jest uprawniony i obowiązany do dokonywania czynności w imieniu jednostki i do kontroli, czy czynność ta odpowiada przepisom prawa. Nie można przyjmować jako zasady, że odpowiedzialność kierownika jest wyłączona ze względu na fakt, iż nie jest w stanie wszystkich czynności kontrolnych w jednostce wykonywać osobiście.

Na kierowniku jednostki sektora finansów publicznych ciąży szczególny obowiązek dbałości o dobro finansów publicznych. W ramach tego dbania odpowiedzialność rozciąga się również na nadzór nad pracą podległych pracowników, szczególnie tych, którzy zajmują się realizacją planu finansowego jednostki.

Osoby, które podejmują się profesjonalnego pełnienia eksponowanej funkcji publicznej, obejmującej także gospodarowanie publicznymi środkami pieniężnymi, zobligowane są do przestrzegania litery obowiązującego prawa i ponoszą przewidziane prawem konsekwencje swoich działań, i zaniechań.

Wyłączenie odpowiedzialności kierownika jednostki następuje wówczas, gdy kierownik jednostki nie podejmował czynności skutkujących naruszeniem prawa a odpowiedzialność przenosi się na pracownika jednostki pod warunkiem powierzenia temu pracownikowi określonych obowiązków. W strukturach jednostek jej kierownik nie działa w każdej sprawie osobiście, ale posiada wydzielone kompetencje do podejmowania decyzji, przyjmując na siebie ryzyko nieprawidłowych działań na wcześniejszych etapach jej przygotowania.

GKO zauważa, iż podstawowym miernikiem oceny zachowań osób odpowiedzialnych za dobro finansów publicznych jest zachowanie staranności. Obowiązek ten musi być rozpatrywany z punktu widzenia obowiązków na określonym stanowisku, czy wykonywanej funkcji.

Udowodnienie działania kierownika jednostki w przypadku zaciągania zobowiązania sprowadza się do ustalenia osoby składającej podpis pod treścią umowy lub na dokumencie stanowiącym podstawę do zaciągnięcia zobowiązania. Fakt ten został ustalony i nie był kwestionowany w tej sprawie.

Podsumowując organ II instancji stwierdza, iż nie może być zasadą uchylanie się przez kierownika od odpowiedzialności z powołaniem się na wcześniejsze działania pracowników, których dażył zaufaniem, gdyż tłumaczenie takowe nie spełnienia ustawowego wymogu dołożenia należytej staranności.

Podkreśla jednocześnie, że warunkiem przypisania winy jest wskazanie, jakie błędy w procesie decyzyjnym popełnił sprawca (należy wykazać, że przy dochowaniu należytej staranności było możliwe uniknięcie naruszenia dyscypliny finansów publicznych i następnie odniesienie tych błędów do obiektywnie przyjętego miernika staranności).

Ustalenie czy dochowano należytej staranności w sytuacji zapewnień ze strony głównej księgowej jednostki o posiadaniu środków na zrealizowanie zobowiązania jest sytuacją szczególną ze względu na ustawowo uregulowane prawa i obowiązki głównego księgowego. Zgodnie z art. 54 ust 3 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych podpis głównego księgowego potwierdza, iż zobowiązania wynikające z operacji mieszczą się w planie finansowym jednostki. Umieszczenie tegoż zapisu po artykule wskazującym na fakt, że za całość gospodarki finansowej jednostki odpowiada kierownik wskazuje, że jest to sytuacja szczególna, w której kierownik ma prawo działać w zaufaniu do głównego księgowego. W zaufaniu lecz nie bezrefleksyjnie, bez ostrożności i nie rezygnując z własnych kompetencji do podejmowania decyzji. Z punktu widzenia GKO oznacza to, iż w przypadku powoływania się na podpis głównego księgowego dla oceny staranności działania po strome kierownika jednostki, konieczna jest odpowiedź na pytanie, czy występowały w sprawie jakiekolwiek przesłanki do podjęcia działań w celu dodatkowej weryfikacji posiadania środków na zaciągane zobowiązanie.

Organ przypomina, że obwiniony przekazał informację o pożarze i uzyskał ustne zapewnienia, że środki się znajdą. Jednocześnie jednostka nadrzędna mając wiedzę o konieczności poniesienia kosztów związanych z usunięciem skutków pożaru nie zwiększyła planu budżetu przekazanego Prokuraturze ...,

... lutego 2015 r. Obwiniony nie wystosowywał pisemnego wystąpienia do Prokuratury ... o zwiększenie środków w zakresie § 4270 przed podpisaniem umowy. Wcześniej mimo, że planu nie zwiększono, odbywał rozmowy dotyczące zwiększonych zapotrzebowań i uzyskiwał ustne zapewnienia, że plan zostanie zwiększony. Jednakże GKO zwraca uwagę, że w przypadku planów finansowych jednostki obowiązuje zasada pisemności. Dopóki nie zostanie dokonana pisemna zmiana planu w poszczególnych podziałkach klasyfikacji, dopóty obowiązuje plan przed zmianami. Jest to podstawowa zasada gospodarowania środkami publicznymi i musi być znana każdemu, kto podejmuje się pełnienia funkcji kierowniczej.

Podejmując decyzję o zawarciu ... lipca 2015 r. umowy z firmą ..., obejmującej zobowiązanie do wypłaty wynagrodzenia za prace remontowe zniszczonego pożarem obszaru budynku, obwiniony wiedział, iż nie dokonano zmian w planie finansowym jednostki. Sygnalizując na wcześniejszych etapach zapotrzebowanie na zwiększenie środków wykazał, że wiedział, że bez zwiększenia planu, posiadane środki są niewystarczające. I o ile zrozumiały /choć nieusprawiedliwiony/jest brak pełnej wiedzy dotyczącej kwot posiadanych w danej podziałce klasyfikacji na dzień zawarcia umowy, o tyle powoływanie się na przekonanie, że środki są w pełnej wysokości na zapłatę wynagrodzenia nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem GKO w zaistniałej sytuacji nie tylko obiektywnie możliwe ale i wręcz naturalne byłoby zweryfikowanie informacji otrzymanej od głównej księgowej o posiadaniu zabezpieczonych środków na realizację zobowiązania. Obwiniony wiedział o

braku zmian w planie, zatem otrzymane oświadczenie głównej księgowej, jako oczywiście sprzeczne z posiadanymi przezeń informacjami powinno wzbudzić jego wątpliwości. Istotą niedochowania staranności wymaganej od osób odpowiedzialnych za dobro finansów publicznych jest w tej sprawie właśnie ten brak reakcji na sprzeczność posiadanych danych. Z jednej strony wiedza o potrzebie dokonania zmian w planie, z drugiej informacja o posiadaniu odpowiedniej kwoty w planie, winna skutkować dokonaniem sprawdzenia, która z tych danych jest prawdziwa.

GKO dostrzega w tej sprawie szereg okoliczności szczególnych, dotyczących warunków w jakich działał obwiniony, przyczyn konieczności zawarcia umowy, czy późniejszego przekazania środków przez jednostkę nadrzędna i dokonanie stosownych zmian w planie. Wszystkie one nie powodują jednak, iż do naruszenia nie doszło, czy też, że Obwinionemu nie można z niego czynić zarzutu. Okoliczności te zostały prawidłowo przez Komisję I instancji uwzględnione, jako przesłanki przemawiające za odstąpieniem od wymierzenia kary.

Orzeczenie organu odwoławczego zaskarżył R. R. zarzucając mu:

1. naruszenie art. 19 ust. 2 Ustawy o odpowiedzialności za naruszenie finansów publicznych poprzez uznanie, iż sam fakt podpisania umowy z firmą ... wynikający z pełnienia przez obwinionego R. R. funkcji kierowniczej w jednostce pozwala na uznanie jego winy za naruszenie dyscypliny finansów publicznych,

2. naruszenie art. 74 ust. 1, art. 76 ust. 3 i 4 i art. 80 Ustawy poprzez naruszenie prawa do obrony obwinionego oraz oparcie orzeczenia na domniemaniach nie popartych zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia Międzyresortowej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia ... lutego 2016 r. oraz Głównej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych z dnia ... lipca 2016 r.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., iż kwestionowane orzeczenie jest sprzeczne z treścią art. 19 ust. 2 Ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, świadczy bowiem o nie rozróżnianiu przez członków składu orzekającego istoty odpowiedzialności wynikającej wprost z treści tego przepisu, który odpowiedzialność opiera nie na zasadzie ryzyka (związanego z pełnioną funkcją) ale na zasadzie zawinienia.

Skarżący podkreśla, że błędną interpretację przez GKO treści przepisu art. 19 ust. 2 Ustawy potwierdza także uzasadnienie orzeczenia z dnia ... lipca 2016 r., gdzie GKO stwierdza m.in., że warunkiem przypisania winy jest wskazanie, jakie błędy w procesie decyzyjnym popełnił sprawca.

Skarżący zarzuca organowi także brak logiki w ocenie ustalonego stanu faktycznego. Podnosi bowiem, że z jednej strony GKO stwierdza jednoznacznie, iż "w trakcie rozmów z kierownictwem Prokuratury ... oraz Prokuratorem ... obwiniony otrzymywał zapewnienia, że w przypadku konieczności pozyskania dodatkowych środków na likwidację skutków pożaru budynku przy ul. ... w W., jednostka uzyska dodatkowe środki z budżetu jednostek wyższego rzędu"; z drugiej zaś GKO uznaje, że "sygnalizując na wcześniejszych etapach zapotrzebowanie na zwiększenie środków (obwiniony) wykazał, że wiedział, że bez zwiększenia planu, posiadane środki są niewystarczające...", co - zdaniem GKO uzasadnia wniosek, iż "otrzymane oświadczenie głównej księgowej, jako oczywiście sprzeczne z posiadanymi przezeń informacjami powinno wzbudzić jego wątpliwości", albowiem "z jednej strony wiedza o potrzebie dokonania zmian w planie, z drugiej informacja o posiadaniu odpowiedniej kwoty w planie, winna skutkować dokonaniem sprawdzenia, która z tych danych jest prawdziwa".

Mało tego - zdaniem GKO wiedza obwinionego o ewentualnym braku środków na likwidację skutków pożaru powinna automatycznie skutkować kontrolą prawidłowości realizacji obowiązków służbowych przez głównego księgowego i to pomimo, iż zgodnie z art. 54 ust 3 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych podpis głównego księgowego potwierdza, że zobowiązania wynikające z operacji mieszczą się w planie finansowym jednostki, a "umieszczenie tegoż zapisu po artykule wskazującym na fakt, że za całość gospodarki finansowej jednostki odpowiada kierownik wskazuje, że jest to sytuacja szczególna, w której kierownik ma prawo działać w zaufaniu do głównego księgowego".

W ocenie skarżącego powyższe wskazuje jednoznacznie, iż wnioski GKO odnośnie wiedzy obwinionego na temat braku (w dacie podpisania umowy) w planie finansowym Prokuratury ... środków na pokrycie kosztów realizacji umowy z firmą ... oparte zostały de facto na domniemaniu, nie zaś na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Na podstawie zebranego materiału dowodowego równie zasadnie można jednak domniemywać, że przewidziane środki w planie finansowym na 2015 r. w § 4270 były wystarczające na pokrycie kosztów likwidacji skutków pożaru, ich wydatkowanie na ten cel uniemożliwiłoby jednak realizację planowanych w 2015 r. zadań remontowych i właśnie ta okoliczność skutkowała podjęciem działań zmierzających do pozyskania z Prokuratury ... dodatkowych środków na cele remontowe.

Skarżący podkreśla też nadto, iż w toku postępowania w I instancji MKO nie było zainteresowane wyjaśnieniem okoliczności związanych z podpisaniem umowy, oddalając złożone przez obwinionych wnioski dowodowe, a nawet uniemożliwiając obwinionym złożenie wyjaśnień (vide: protokół rozprawy z dnia ... stycznia 2016 r., z treści którego wynika, ze członek zespołu orzekającego "Pan ... przerwał wyjaśnienia" obwinionego, do czego z całą pewnością nie był uprawniony), GKO natomiast braki postępowania w tym zakresie pominęła, choć powyższa sytuacja skutkuje ewidentnym naruszeniem zasad postępowania - wadą postępowania, uzasadniającą uchylenie orzeczenia MKO.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, natomiast w piśmie z dnia ... września 2017 r. skarżący zajął stanowisko odnośnie treści zawartych w odpowiedzi na skargę.

Sąd zważył co następuje:

Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia jak i orzeczenia, które je poprzedzało w części odnoszącej się do skarżącego R. R.

Na wstępie przypomnieć wypada, iż skarżący sformułował dwa zarzuty, a mianowicie zarzut naruszenia art. 19 ust. 2 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. nr 168 ze zm.), oraz zarzut naruszenia art. 74 ust. 1, art. 76 ust. 3 i 4, oraz art. 80 tejże ustawy.

Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia, przy czym nie można przypisać winy jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Kwestia istnienia winy po stronie obwinionego jest więc kluczowa z punktu widzenia możliwości przypisania odpowiedzialności.

Aby taką winę przypisać skarżącemu organy winny wykazać, że mógł on i powinien w zaistniałym stanie faktycznym zachować się w sposób zgodny z ustaloną dyrektywą postępowania. To zaś oznacza, że z wykazanych niespornie okoliczności sprawy musi wynikać, że w chwili popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu miał on możliwość innego zachowania, które nie naruszałoby prawa, a zatem i nie stanowiłoby naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

To o czym wyżej mowa musi być rozważone w pierwszej kolejności w toku postępowania przed organem I instancji. W przeciwnym bowiem razie weryfikacja ustaleń podjętych w jego toku będzie utrudniona bądź niemożliwa w postępowaniu odwoławczym. W związku z tym przypomnieć należy, iż podczas postępowania przed Międzyresortową Komisją Orzekającą w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych (organem I instancji) nie tylko oddalono składane przez obwinionych wnioski dowodowe ale wręcz uniemożliwiono im złożenie wyjaśnień, czego potwierdzeniem jest protokół z rozprawy z dnia ...,,, stycznia 2016 r. Takie procedowanie przed tym organem wskazuje na naruszenie prawa do obrony skarżącego, oraz poddaje w wątpliwość rzetelność poczynionych przez ten organ ustaleń faktycznych i rozważań prawnych. Wątpliwości w tym zakresie nie usunął organ odwoławczy. Nie wskazał on bowiem, z jakich powodów wnioskowane dowody, czy też składane przez obwinionych wyjaśnienia były nieprzydatne dla sprawy i co spowodowało przerwanie tychże wyjaśnień.

W ocenie sądu do omawianej kwestii zaskarżone orzeczenie nie odnosi się w ogóle. Zdaniem sądu braku w tym zakresie nie usuwa odpowiedź na skargę, w której stwierdza się, że skarżący nie był w postępowaniu drugoinstancyjnym w żadnym zakresie ograniczany gdy chodzi o formułowanie wniosków dowodowych, czy też wypowiedzi. Sąd ocenia przecież zaskarżone orzeczenie oraz jego uzasadnienie nie zaś odpowiedź na skargę i to jeszcze w sytuacji, kiedy i ona nie odnosi się do istoty problemu, a więc do postępowania dowodowego przed organem I instancji. Stąd też za zasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 74 ust. 1 u.o.n.d.f.p., który przewiduje, iż obwinionemu przysługuje prawo do obrony w toku całego postępowania.

Wracając do kluczowej dla sprawy kwestii winy skarżącego przypomnieć wypada, że w dniu ... 2014 r. doszło do pożaru VII kondygnacji budynku, w którym znajdowała się siedziba Prokuratury ... w W. W wyniku pożaru uszkodzona została trwale konstrukcja stalowa tejże kondygnacji, dalsza eksploatacja uszkodzonej konstrukcji nie była możliwa, a ponadto stan ten stwarzał zagrożenie zarówno dla ludzi, jak i dla samego budynku. W tej sytuacji, w celu przywrócenia budynku do stanu pozwalającego na zachowanie ciągłości działalności Prokuratury .. w W., przystąpiono do sporządzania dokumentacji projektowo-kosztorysowej oraz specyfikacji technicznej na remont pomieszczeń, które uległy zniszczeniu, następnie wyłoniono wykonawcę prac remontowych w drodze przetargu nieograniczonego i w dniu ... lipca 2015 r. Prokuratura ... w W. podpisała umowę z wybranym wykonawcą, tj. firmą ... . W przedmiotowej umowie koszt całkowity remontu określony został na kwotę 768.711,19 zł w sytuacji, gdy na dzień zawarcia umowy stan środków finansowych w § 4270 wynosił 275.103,73 zł

Co istotne i niesporne skarżący uzyskał jednak zapewnienie (w trakcie rozmów z kierownikiem Prokuratury ... oraz Prokuratury ...), że w przypadku konieczności pozyskania dodatkowych środków na likwidację skutków pożaru budynku jednostka kierowana przez skarżącego uzyska je z budżetu jednostek wyższego rzędu.

Zdaniem sądu takie zapewnienia były w realiach sprawy wystarczające, a fakt posiadania przez Prokuraturę ... mniejszych środków na zakup usług remontowych (§ 4270) nie ma tu większego znaczenia, tym bardziej, iż bezpośrednio przed podpisaniem umowy z wykonawcą na remont budynku skarżący uzyskał informację (zapewnienie) Głównej Księgowej, iż środki finansowe na ten cel już znajdują się na koncie podległej mu jednostki.

Zdaniem sądu skarżący nie miał powodów aby uznać, iż informacja ta nie jest prawdziwa i że wymaga dodatkowej weryfikacji z jego strony. Nie istniały bowiem przyczyny, które uzasadniałyby choćby podejrzenie, iż dane przekazywane mu przez Główną Księgową są nierzetelne czy wręcz nieprawdziwe.

Trzeba poza tym pamiętać, iż zaistniała sytuacja (pożar oraz jego skutki) wymagała działania sprawnego, oraz podejmowania decyzji bez zbędnej zwłoki, oczywiście przy zachowaniu obowiązujących procedur związanych z koniecznością uzyskania wymaganych decyzji, pozwoleń, etc. Także więc i te okoliczności winny zostać w sprawie uwzględnione.

W ocenie sądu organ nie wyjaśnia tego, w jaki inny racjonalny sposób skarżący mógł i powinien się wówczas zachować. Pamiętać wszak trzeba, iż naruszenie konstrukcji budynku przez pożar mogło doprowadzić do dalszych szkód, a odpowiedzialnością za takie szkody obciążono by z pewnością skarżącego. Tą kwestię organ "dyplomatycznie" pomija skupiając się na formalnym zarzucie naruszenia dyscypliny finansów publicznych, który postawiono abstrahując od realiów przedmiotowej sprawy.

Przypisanie winy w sprawie niniejszej powinno więc wiązać się także ze wskazaniem, jak skarżący powinien zachować się aby naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie popełnić. Takich wskazań organ jednak nie przedstawił, czym w istocie przyznał, że skarżący zachował się racjonalnie działając w zaufaniu do swoich przełożonych (pracowników jednostek nadrzędnych prokuratury), oraz Głównej Księgowej podległej mu jednostki.

Rozpoznając sprawę ponownie organy wezmą pod uwagę powyższe, przy czym organ I instancji nie tylko rozważy potrzebę przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez skarżącego ale i zapewni mu swobodę wypowiedzi podczas składanych wyjaśnień (czego zabrakło podczas rozprawy przed tym organem w dniu ... stycznia 2016 r.)

Rozważy wreszcie możliwość uznania braku winy w działaniu skarżącego będącego (zdaniem organów obu instancji) podstawą sformułowanego wobec niego zarzutu.

Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, oraz art. 200 p.p.s.a.