Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 163/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 77, art. 107 § 3, art. 7
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie: sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr: [...] w przedmiocie odmowy czasowego odebrania psa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO", organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ I instancji"), nr [...] z dnia [...] października 2020 r. o odmowie odebrania J. R. i W. G. psa.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

Pismem z dnia 23 lutego 2020 r. Stowarzyszenie "[...]" (dalej: "Stowarzyszenie", "skarżąca", "strona") poinformowało Wójta Gminy [...] o odebraniu dzień wcześniej - w trybie przewidzianym przez art. 7 ust. 3 ustawy - psa w wieku ok. 2 lat, stanowiącego własność J. R. i W. G. (zwani dalej także "właścicielami psa"). Przyczyną odebrania psa miałyby być okoliczności wymienione w art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. 2020, poz. 638, dalej: "ustawa") tj. utrzymywanie go w niewłaściwych warunkach bytowania, wystawianie na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu oraz utrzymywanie bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku.

Pismem z dnia 23 maja 2020 r. Stowarzyszenie wystąpiło do Wójta o wydanie decyzji o czasowym odebraniu psa w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, podnosząc, iż w trakcie kontroli warunków utrzymania psa inspektorzy Stowarzyszenia "stwierdzili dużą ilość odchodów - niesprzątanych od co najmniej tygodnia w boksie zwierzęcia (...), brak wody oraz silne wychudzenie psa (...). Zwierzę to miało policzalne i wyczuwalne kości żeber, miednicy oraz kręgosłupa (...). Buda, która znajdowała się w kojcu zwierzęcia nie chroniła go przed warunkami atmosferycznymi - przed wiatrem, chłodem oraz deszczem. Buda ta miała liczne dziury, w części została wykonana z blachy siatkowanej, ponadto nie miała żadnego dna więc nie izolowała zwierzęcia od podłoża co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 17 ustawy (...). Zwierzę po odbiorze trafiło do przychodni weterynaryjnej (...). [Lekarz weterynarii] stwierdziła (...): "pies mocno-wychudzony, wyczuwalne i widoczne żebra i guzy biodrowe, biegunka". Do rzeczonego pisma załączono dokumentację mającą potwierdzić zasadność złożonego wniosku, w szczególności - materiał zdjęciowy, obrazujący stan psa w dniu odebrania oraz warunki, w jakich był przetrzymywany.

W dniu 22 września 2020 r. odbyły się oględziny kojca, w którym był przetrzymywany przedmiotowy pies. W protokole oględzin stwierdzono, że w kojcu znajduje się buda, która jest ustawiona na paletach. Właścicielka psa oświadczyła, że pies był karmiony i dostawał wodę. Podczas wizji w kojcu była miska z jedzeniem i wodą. Według oświadczenia właścicielki pies był szczepiony. Do protokołu załączono zdjęcia obrazujące powyższe.

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Wójt dopuścił dowód z opinii biegłego dotyczącej zasadności czasowego odebrania psa.

W opinii biegły sądowy z zakresu weterynarii przy Sądzie [...] w [...] stwierdził, że nie ma jakichkolwiek podstaw do usankcjonowania odebrania zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, do którego doszło 22 lutego 2020 r.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. organ I instancji odmówił czasowego odebrania psa.

W uzasadnieniu Wójt wskazał, że dla zastosowania art. 7 ust 3 ustawy o ochronie zwierząt nie wystarczy spełnienie przesłanek z art 6 ust 2 tej ustawy, ale konieczne jest spełnienie dodatkowej przesłanki polegającej na wystąpieniu przypadku niecierpiącego zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. W powyższej sprawie w szczególności były analizowane przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty w kontekście wystąpienia okoliczności określonych w art. 7 ust 3 wyżej powołanej ustawy o ochronie zwierząt. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, że warunki utrzymania zwierzęcia oraz jego żywienie wymagały poprawy, jednakże zwierzę nie było zagłodzone, a warunki utrzymania zwierzęcia nie były warunkami rażącego zaniedbania. W przedmiotowej sprawie organizacja, której przedstawiciel odebrał zwierzę, poddała je oględzinom lekarskim w dniu [...] lutego 2020 r. w zakładzie leczniczym dla zwierząt "[...]". Zwierzę zostało określone jako mocno wychudzone, zaniedbane z występującą biegunką. Od zwierzęcia pobrano krew do badań laboratoryjnych - nie stwierdzając istotnych odchyleń badanych parametrów od wartości referencyjnych poza nieznacznym przekroczeniem odsetek granulocytów w rozmazie. W następstwie wizyty nie podjęto ani nie zlecono leczenia zwierzęcia. W tej sytuacji, zdaniem Wójta, należy jednoznacznie uznać, że zwierzę, którego dotyczy postępowanie nie znajdowało się w dniu odebrania w stanie zagrożenia zdrowia i życia, gdyby bowiem tak było podjęto by jego leczenie. Stwierdzona biegunka była w ocenie powołanego biegłego rezultatem zmiany karmy zwierzęcia po odebraniu bowiem po fotografiach wykonanych w dniu odebrania nie są widoczne ślady biegunki, które byłyby bez wątpienia na jasnej sierści psa. W ocenie organu rozstrzygającego w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 7 ust 3 ustawy o ochronie zwierząt tj. niecierpiący zwłoki przypadek uzasadniający niezwłocznie odebranie psów właścicielowi ze względu na zagrożenie ich życia i zdrowia.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosło Stowarzyszenie.

W wyniku postępowania odwoławczego, SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dał, zdaniem Kolegium, podstaw do stwierdzenia, że właściciele psa znęcali się nad odebranym im przez Stowarzyszenie psem, a w szczególności, że przetrzymywali go w niewłaściwych warunkach bytowania, wystawiali na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażały jego życiu lub zdrowiu, czy też zadawali albo świadomie dopuszczali do zadawania mu bólu lub cierpień, a co za tym idzie - by zaistniały przesłanki do odebrania im wspomnianego psa, czy to na podstawie art. 7 ust. 1, czy też z powołaniem się na art. 7 ust. 3 ustawy. Brak podstaw do takiego odebrania potwierdził powołany przez organ pierwszej instancji biegły lekarz weterynarii. Wobec powyższego odebranie przez Stowarzyszenie właścicielom ich psa było nieuzasadnione, a co za tym idzie - odebrany pies powinien zostać im zwrócony.

Skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie, zarzucając naruszenie:

- art. 77. § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020, poz. 256, dalej: "k.p.a.") poprzez brak rozpatrzenia zarzutu wobec Wójta w zakresie braku przy rozpatrywaniu sprawy oceny całego materiału dowodowego jaki zgromadzony został w aktach sprawy, w szczególności dokonania oceny jakim faktom organ dał wiarę a jakim odmówił wiarygodności i dlaczego;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia zarzutu wobec Wójta w tym samym zakresie tj. naruszenia dyspozycji ww. przepisu poprzez brak w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- prawa w zakresie braku rozpoznania zarzutu w skardze błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania prawa; poprzez nieuwzględnienie trybu szczególnego odbioru zwierząt zgodnego z art. 7 ust 3 ustawy o ochronie zwierząt;

- prawa w zakresie braku rozpoznania skargi na decyzję Wójta w zakresie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez uznanie, iż Wójt podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny;

- prawa w zakresie braku rozpoznania skargi na decyzję Wójta w zakresie naruszenia dyspozycji art. 79 a § 1 k.p.a. poprzez brak informacji w zawiadomieniu o zakończenia wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, a strona mogła je złożyć.

Wobec powyższego Stowarzyszenie wniosło o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), w związku z dynamicznym wzrostem zagrożenia epidemicznego na terenie województwa mazowieckiego, mając na uwadze, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości decyzji kolegium, które działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U z 2019 r., poz. 122, ze zm., dalej ustawa o ochronie zwierząt) utrzymało w mocy decyzję wójta o odmowie czasowego odebrania psa.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy organy zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do odbioru właścicielom psa w trybie art. 7 ust. 3 ustawy i przekazaniu go pod opiekę Stowarzyszeniu.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 a ustawy, zabrania się znęcania nad zwierzętami. W myśl przywołanych przez Stowarzyszenie we wniosku art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 ustawy, przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji; wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu; zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku. Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust 2 może być - zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy - czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne.

Ponadto, stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.

W tym przypadku odebranie zwierzęcia następuje zatem w drodze czynności faktycznych jeszcze przed wydaniem decyzji. Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy jest decyzją następczą, ponieważ stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 24 lutego 2020 r., sygn. akt II OPS 2/19 - publik. CBOSA).

W świetle ustawy o ochronie zwierząt, możliwość niezwłocznego odebrania zwierzęcia w ramach tzw. interwencyjnego trybu odebrania zwierzęcia uzależniona jest od ustalenia, że miało miejsce znęcanie się nad nim (w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy) oraz w sytuacji, gdy jest to przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu.

Przenosząc przytoczone przepisy na grunt niniejszej sprawy oraz mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

W rozpatrywanej sprawie Sąd podzielił stanowisko organów, że nie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji w trybie interwencyjnym z art. 7 ust. 3 ustawy, bowiem w rozpatrywanej sprawie nie zaistniał przypadek niecierpiący zwłoki uzasadniający niezwłoczne odebranie psa właścicielowi ze względu na zagrożenie jego życia lub zdrowia.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. dokumentacji zdjęciowej, karty informacyjnej wizyty w Przychodni Weterynaryjnej z dnia [...] lutego 2020 r., protokołu oględzin z dnia [...] września 2020 r. oraz z opinii biegłego sądowego z zakresu weterynarii przy Sądzie [...] w [...] z dnia [...] września 2020 r. wynika, że dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowych właścicieli nie zagrażało jego życiu lub zdrowiu.

W trakcie badania w dniu [...] lutego 2020 r. (dwa dni po odebraniu zwierzęcia) lekarz medycyny weterynaryjnej stwierdził wprawdzie, że zwierzę jest wychudzone, zaniedbane, z występującą biegunką, jednakże w wyniku badań (w tym badań laboratoryjnych krwi) nie podjęto, ani nie zlecono wówczas żadnego leczenia zwierzęcia.

Powołany w sprawie biegły (k. 93) stwierdził, że w trakcie postępowania nie ustalono, czy owe "niedożywienie" było efektem podawania zbyt małej ilości karmy, czy też skarmiania niewłaściwej karmy. W dniu [...] lutego 2020 r., tj. w dacie badania przeprowadzonego przez lekarza weterynarii, pies nie był chory i nie wymagał leczenia, nie miał cech ani objawów odwodnienia ("brak miski z wodą w czasie oględzin przez członków Stowarzyszenia nie może być uznany za dowód nie podawania wody, bowiem (...) członkowie organizacji dokonali kontroli jednorazowo"), materiał dowodowy nie dokumentuje dokładnie stanu schronienia zwierzęcia przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, jednak schronienie to należało poprawić, gdyż ściany z blachy perforowanej nie dają ochrony przed wiatrem, a boks zwierzęcia wymagał uprzątnięcia. W ocenie biegłego "warunki utrzymania zwierzęcia oraz jego żywienie wymagały poprawy, jednakże zwierzę nie było zagłodzone, a warunki utrzymania zwierzęcia nie były warunkami rażącego zaniedbania (...). Zwierzę w dniu [...] lutego 2020 r. nie było chore, a jego życie i zdrowie nie było zagrożone (...). W następstwie wizyty [u lekarza weterynarii w dniu [...] lutego 2020 r.] nie podjęto ani nie zalecono leczenia zwierzęcia. W tej sytuacji, zdaniem biegłego, należy jednoznacznie uznać, że zwierzę, którego dotyczy postępowanie administracyjne nie znajdowało się w dniu odebrania w stanie zagrożenia zdrowia i życia, gdyby bowiem się znajdowało byłoby podjęte jego leczenie lub co najmniej zalecone leczenie. Stwierdzona biegunka (...) była rezultatem zmiany karmy zwierzęcia po odebraniu - na fotografiach wykonanych w dniu odebrania nie są widoczne ślady biegunki, które byłyby bez wątpienia widoczne na jasnej sierści psa (...). Biegły stwierdził, że nie budzi wątpliwości, że na dzień [...] lutego 2020 r., a więc [...] dni po odebraniu zwierzęcia, nie znajdowało się ono w stanie zagrożenia życia lub zdrowia (...), nie jest prawdopodobne aby w takim stanie zwierzę było [...] dni wcześniej (...). Uznać należy, że również w chwili dokonywania odebrania zwierzęcia nie było ono w stanie zagrożenia zdrowia lub życia.

Z powyższych dokumentów, w ocenie Sądu jednoznacznie wynika, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki ustanowione w art. 7 ust. 3 ustawy – nie zachodził przypadek niecierpiący zwłoki, bowiem dalsze przebywanie psa u właścicieli nie zagrażało jego zdrowiu lub życiu.

Zdaniem Sądu brak jest podstaw do podważenia jasnej i jednoznacznej opinii biegłego w przedmiotowym zakresie. Przy czym zaznaczyć należy, że strona skarżąca nie wskazuje na takie okoliczności poza ogólnymi zarzutami zawartymi w skardze.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego, uznać należy, że zachowanie właścicieli zwierzęcia nie można zakwalifikować jako sytuację, o której mowa w art. 7 ust. 3 ustawy dającą podstawę do interwencyjnego odebrania zwierzęcia. W orzecznictwie podkreśla się, że ww. przepis stosuje się w sytuacji, gdy dochodzi do konieczności zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy (por.m.in. wyrok z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1135/18, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, wobec tego nie było podstaw do zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy.

Odnosząc się zaś do twierdzeń strony skarżącej należy zaznaczyć, że w ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów procesowych. Postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., a strona miała możliwość brania udziału w postępowaniu - przed wydaniem decyzji. Ponadto organy dokonały oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Podjęte rozstrzygnięcia organu były uzasadnione w sposób zgodny z art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd, w następstwie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego przez organ, nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności wskazanego w skardze art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 79a § 1 k.p.a. Sąd zauważa, że w dniu 30 września 2020 r. wystosowano do strony stosowne zawiadomienie zawierające pouczenie w trybie art. 10 § 1 oraz art. 79a § 1 k.p.a. Podkreślić należy również, że strona skarżąca nie wskazała na dodatkowe dowody, które nie zostały przez nią złożone celem wykazania spełnienia ustawowych przesłanek, które mogła złożyć, a które to nie zostały przez nią złożone na skutek (jej zdaniem) naruszenia przez organ dyspozycji ww. przepisu.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. wniesioną w niniejszej sprawie skargę oddalił.