Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 716/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 96 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant Daria Burdzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2011r. sprawy ze skargi K. ... Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia .... w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że powyższa decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. na rzecz skarżącej K. ... Sp. z o.o. w B. kwotę 557,00 zł. (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

K. Sp. z o.o. w B. (spółka, skarżąca, KSWiK) wystąpiła do Starosty J. (organ I instancji) o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych i podziemnych z zespołu dwóch ujęć wody pn. "M." zlokalizowanego na terenie K.Parku Narodowego w K., dla potrzeb komunalnych gminy P.. Wniosek został złożony w związku ze zbliżającym się z dniem 30 czerwca 2011 r. upływem ważności dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego z dnia ...., udzielonego przez Starostę J.w tym samym zakresie. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny na pobór wody z ujęcia "M." oraz dokumentację hydrogeologiczną dla ujęcia wód podziemnych, wchodzącego w skład ujęcia "M.".

Dodatkowo do wniosku załączone zostało pismo K. Parku Narodowego (KPN) z dnia ...., będące odpowiedzią na wniosek KSWiK o uzgodnienie warunków korzystania z wód na ujęciu "M.", w którym powołując się na art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej w skrócie u.u.i.ś.), wskazano na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 "K." (kod PLB020006) w związku z faktem, iż wieloletni pobór wody z obszaru chronionego, a także przyszły pobór, może wpłynąć negatywnie na stan siedlisk i gatunków chronionych na przedmiotowym obszarze.

Starosta J. decyzją z dnia ...., udzielił na rzecz spółki, na czas oznaczony, tj. od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2030 r., pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb komunalnych gminy P., w ilości łącznej:

Q śr.d = 533 m3/d

Q max.h = 33,3 m3/h

Q max.d = 800 m3/d

Q max.a = 292.000 m3/rok

z istniejącego ujęcia "M." w K., w skład którego wchodzi:

a) ujęcie wód powierzchniowych zlokalizowane na potoku Ł. w km 18+400 jego biegu,(...) składające się z rurociągu czerpnego Φ 150 mm umieszczonego bezpośrednio w nurcie potoku,

b) ujęcie wód podziemnych typu drenażowego, (...) składające się z 8 studni szybowych o średnicy 0,8-1,0 m i głębokościach od 1,85m do 9,1m z podłączonymi drenażami poziomymi i połączonych ze sobą grawitacyjnym rurociągiem przesyłowym Φ 200 mm.

W związku z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym zobowiązano spółkę do :

1. utrzymania we właściwym stanie techniczno-eksploatacyjnym wszystkich urządzeń i obiektów wchodzących w skład ujęcia wody "M.",

2. utrzymania w należytym stanie techniczno-eksploatacyjnym wszystkich urządzeń i obiektów wodociągowych współpracujących z ujęciem, służących do przesyłu, uzdatniania, retencji i pomiaru ilości wody,

3. przestrzegania dopuszczalnej wielkości poboru wody ustalonej w pozwoleniu wodnoprawnym oraz zachowania przepływu nienaruszalnego poniżej ujęcia wody na potoku Ł., wynoszącego min. 0,053 m3/s,

4. utrzymania porządku i naturalnego stanu otoczenia ujęcia powierzchniowego na potoku Ł.zgodnie z zasadami panującymi na terenie KPN,

5. prowadzenia systematycznych pomiarów ilości pobieranej z ujęcia wody z częstotliwością min 1 x na miesiąc oraz prowadzenia ewidencji wyników,

6. prowadzenia okresowych badań jakości wody w zakresie i z częstotliwością, zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi w tym zakresie.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż mając na uwadze, że złożony wniosek o wydanie nowego pozwolenia nie zakłada zmiany dotychczasowego zakresu i sposobu korzystania z wód przez właściciela ujęcia, dotyczy istniejącego od wielu lat systemu urządzeń i nie zakłada jego rozbudowy, zespół ujęć "M." funkcjonuje w warunkach przyrodniczych uformowanych w wieloleciu oraz dalszy pobór wody nie będzie wiązał się ze zmianą stosunków wodnych, to na podstawie art.96 u.u.i.ś. rozważył i uznał, że skutki realizacji przedsięwzięcia objętego niniejszym pozwoleniem wodnoprawnym nie będą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a zatem przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko niniejszego przedsięwzięcia uznał za zbędne.

Dodatkowo organ wskazał, iż zgodnie z art. 127 ust. 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm., w skrócie u.p.w.) informację o wszczęciu postępowania wodnoprawnego w powyższej sprawie podano do publicznej wiadomości, jak również, że w toku prowadzonego postępowania KPN pismem z dnia ...., wyraził swoje stanowisko w sprawie toczącego się postępowania wodnoprawnego i ponowił swoje uwagi zawarte we wcześniejszym piśmie z dnia 5 maja 2011 r.

Na powyższą decyzję odwołanie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. (organ II instancji) wniósł KPN zarzucając naruszenie art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.u.i.ś. oraz art. 125 pkt 3 u.p.w.

Zdaniem odwołującego się konieczność przeprowadzenia procedur ocenowych przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego wynika z położenia ujęcia wody "M." na terenie obszarów Natura 2000, w szczególności SOO "K." (kod PLH 020006), a ujmowanie wód może wpłynąć niekorzystnie na stan siedlisk i gatunków chronionych na przedmiotowym obszarze, w szczególności górskiego boru świerkowego (kod 9410), wysokogórskiego borówczyska bażynowego (kod 4010), torfowiska przejściowego i trzęsawiska (kod 7140), subalpejskich zarośli wierzbowych wierzby lapońskiej lub śląskiej (kod 4080) oraz świerczyna na torfie (kod 91DO - siedlisko priorytetowe).

W opinii Dyrektora KPN zarówno na etapie wykonywania operatu wodnoprawnego, jak i procesie wydawania pozwolenia na pobór wody, nie przeprowadzono analizy wpływu tego poboru na przyrodę parku narodowego i obszaru Natura 2000, do czego obligują w/w przepisy obydwu aktów prawnych.

Zarzucono, iż argumentacja zawarta w decyzji z dnia 15 czerwca 2011 r., wskazująca, że ujęcie funkcjonuje od wielu lat (dziesięcioleci) i nie oddziałuje negatywnie na siedliska i gatunki podlegające ochronie, nie jest poparta żadnymi wiarygodnymi danymi odnośnie wpływu poboru wody na składniki przyrody ożywionej, dlatego nie może być uznana za wiarygodną. Oddziaływanie negatywne poboru znacznych ilości wody jest w tym wypadku prawdopodobne, a zgodnie z zasadą przezorności wpływ ten winien być rozpoznany i rozpatrzony bardzo wnikliwie, zwłaszcza w kontekście bardzo długiego czasu obowiązywania wydanego pozwolenia na pobór wody i eksploatację ujęcia (20 lat).

Zwrócono również uwagę, iż stanowisko KPN w tym względzie jest zgodne z wytycznymi Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska we W., który to organ wyraźnie wskazuje na potrzebę przeprowadzenia w tym przypadku procedur ocenowych, zgodnie z art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.u.i.ś.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., po rozpatrzeniu odwołania, decyzja z dnia ...., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy podniósł, iż chociaż w przepisie art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. nie wyartykułowano kryteriów jakimi organ winien kierować przy rozważaniu czy dane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, jednakże można je wypracować w drodze interpretacji obowiązujących uregulowań prawnych. Pierwsze kryterium wynika z art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm., w skrócie u.p.o.ś.), a więc z zasady przezorności, obligującej do przewidzenia wszelkich następstw ingerencji w środowisko oraz podjęcia działań, które będą im zapobiegały lub ograniczały negatywne oddziaływanie. Kolejnym kryterium jest dokonanie oceny co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko obszaru Natura 2000 na podstawie elementów środowiska przyrodniczego, z uwagi na występowanie których zostały one wyznaczone. Dodano także, iż w myśl art. 62 ust. 2 u.u.i.ś. w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływanie przedsięwzięć na obszary Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami.

Na tle tych rozważań stwierdzono, iż organ I instancji powinien wziąć pod uwagę stanowiska Dyrektora KPN, który nie tylko podniósł możliwe niekorzystne oddziaływanie przedsięwzięć na istniejące formy ochrony przyrody, ale także brak analizy w przedłożonej dokumentacji wpływu obecnego wieloletniego poboru wody na obszar Natura 2000. Obowiązkiem organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie udzielania pozwolenia wodnoprawnego jest ustalenie czy wydaniu decyzji pozytywnej nie sprzeciwia się jedna z przesłanek wymienionych w art. 125 pkt 3 u.p.w., które odnoszą się do naruszenia wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.

Na marginesie wskazano, przywołując treść art. 135 ust. 1 u.p.w. dotyczącą wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z upływem okresu, na który było wydane, iż obowiązujący stan prawny, mimo, iż upłynął termin ważności pozwolenia, nakazuje stwierdzić jego wygaśnięcie w drodze decyzji. Tym samym organ I instancji, jeśli tego nie uczynił, powinien wygasić poprzednie pozwolenia wodnoprawne wydane decyzją z dnia 7 czerwca 2001 r na rzecz Związku Gmin K. w zakresie poboru wód podziemnych i powierzchniowych z ujęcia "M." w K., co należy przeprowadzić odrębnym postępowaniem administracyjnym oraz określić krąg stron tego postępowania.

Zdaniem organu odwoławczego kolejnym uchybieniem Starosty Jeleniogórskiego jest brak podania informacji do publicznej wiadomości o wszczętym postępowaniu na stronach Biuletynu Informacji Publicznej i Ekoportalu na podstawie art. 127 ust. 6 u.p.w. Z przesłanych akt wynika bowiem, iż nie dopełniono wypływającego z art. 21 ust. 2 pkt 23 lit. k, art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 u.u.i.ś. obowiązku prowadzenia publicznie dostępnego wykazu dokumentów, w którym zamieszcza się informacje o wszczętym postępowaniu dotyczącym szczególnego korzystania z wód.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zalecono organowi I instancji przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia poboru wody z ujęcia "M." na obszar Natura 20000 "K. (kod PLB020006), umieszczenie informacji o wszczętym postępowaniu na stronach Biuletynu Informacji Publicznej i Ekoportalu oraz rozważenie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez właściwy organ o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W skardze spółka, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zarzuciła naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności,

2) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa,

3) art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. w zw. z art. 6 u.p.o.ś. poprzez jego błędne zastosowanie mający istotny wpływ na wynika sprawy,

4) art. 125 ust. 3 u.p.w. poprzez jego błędne zastosowanie mający istotny wpływ na wynik sprawy,

5) art. 135 ust. 1 u.p.w. poprzez jego błędne zastosowanie mający istotny wpływ na wynik sprawy,

6) art. 127 ust. 6 u.p.w. w zw z art. 21 ust. 2 pkt 23 lit. k, art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie mający istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu strona w pierwszej kolejności podkreśliła, iż wydane jako kolejne pozwolenie wodnoprawne dotyczące ujęcia "M. w K. opiera się na istniejącej od wielu lat instalacji wytworzonej, która do tej pory nie była zmieniania czy rozbudowywana w sposób zagrażający środowisku. Tak długi okres istnienia ujęcia oraz jego użytkowania jednoznacznie potwierdza, iż użytkowanie tego ujęcia nie spowodowało i nie może spowodować powstania negatywnych dla środowisko naturalnego skutków, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Podniesiono także, iż powyższe ujęcie stanowi zaspokojenie około 70% zapotrzebowania na wodę w Gminie Podgórzyn.

Zdaniem spółki w niniejszej sprawie nie powstała konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, albowiem zawnioskowany przez skarżącą sposób korzystania z wód dotyczy istniejącego od wielu lat systemu urządzeń i nie zakłada jego zmiany lub rozbudowy, nie jest zatem związany ze zmianą istniejących stosunków wodnych. Zwrócić należy także uwagę, iż Dyrektor KPN nie przedstawił jakichkolwiek informacji na temat możliwości negatywnego wpływu poboru wody z ujęcia "M." na otaczające je siedliska przyrodnicze, tym bardziej, że do tej pory zasadność wykorzystywania przedmiotowe ujęcie wody nie była kwestionowana, mimo istnienia na tamtym terenie wszystkich wymienionych przez Dyrektora KPN cenny siedlisk przyrodniczych.

W ocenie skarżącej organ odwoławczy przeprowadził swoje postępowanie w sposób rażąco naruszający ogólne zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7 i art. 8 k.p.a. Z informacji posiadanych przez skarżącego wynika, iż organ odwoławczy w analogicznej sprawie odnoszącej się do ujęcia "W." utrzymał tamtą decyzję w mocy. Obydwa ujęcia leżą na terenie KPN, przy czym teren "W." to rezerwat ścisły wyłączony nawet z pod uprawniania turystyki. Ujęcia te są urządzeniami powierzchniowo - drenażowymi, pobór wody jest porównywalny jak również porównywalna jest struktura siedlisk przyrodniczych. Takie postępowanie organu odwoławczego jest zatem bezpodstawne, albowiem doprowadza do sytuacji, w której podmioty przedstawiające taki sam stan faktyczny i prawny są biegunowo różnie traktowane, co narusza nie tylko podstawowe zasady orzecznicze, ale również negatywnie wpływa na obowiązki wnioskodawcy.

Spółka uważa za nietrafne podniesione przez organ nadzoru rozważania o naruszeniu art. 125 u.p.w., gdyż nałożenie na nią obowiązku wykonania raportu oddziaływania na środowisko jest całkowicie zbędne ze względu na fakt funkcjonowania ujęcia w warunkach przyrodniczych uformowanych w wieloleciu i bez szkody dla środowiska oraz ze względu na zamiar dalszego korzystania z niego na dotychczasowych warunkach. Ponadto wykonanie raportu wiąże się wysokimi kosztami, które nie są bez znaczenia z punktu widzenia interesów skarżącego, co w konsekwencji doprowadzi do sytuacji, w której kosztami tych badań obciążeni zostaną wszyscy odbiorcy wody.

Podniesiono również, iż raport oceny oddziaływania na środowisko nie da jednoznacznej odpowiedzi w kwestii ewentualnego wpływu dalszej eksploatacji ujęcia na środowisko w dowolnej perspektywie czasowej, ponieważ oparty będzie wyłącznie na przyjętej modelowej i teoretycznej symulacji.

W skardze odniesiono się także do kwestii wygaszenia pozwolenia wodnoprawnego wskazując, że w sprawie nie wystąpiła żadna z obligatoryjnych przesłanek wymienionych w art. 135 u.p.w., gdyż decyzja Starosty J. udzielająca pozwolenia wodnoprawnego z dnia 15 czerwca 2011 r. została wydana jeszcze w trakcie trwania i obowiązywania poprzedniego pozwolenia, zawierała natomiast rozstrzygnięcie, iż możliwość korzystania z niej została określona na dzień 1 lipca 2011 r.

Na zakończenie podniesiono, iż jak to wynika z ogólnodostępnych danych znajdujących się na stronach internetowych BIP Starostwa Powiatowego w J. oraz Ekoportalu informacje o wszczęciu i przebiegu postępowania w niniejszej sprawie zostały tam, zgodnie z obowiązującym prawem, przez Starostę Jeleniogórskiego umieszczone. Na dowód tych twierdzeń strona załączyła do skargi wydruki internetowe z BIP Powiatu J. i Ekoportalu na okoliczność umieszczenia tam informacji na temat wszczęcia i wydanych decyzji w trakcie niniejszego postępowania.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując i rozszerzając stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy wskazał przede wszystkim, iż uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia kierował się zasadą przezorności, wyrażoną w art. 6 u.p.o.ś., w myśl której każdy, kto podejmuje działalność negatywnie oddziałującą na środowisko jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu (ust. 1), a kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest w pełni rozeznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (ust. 2). Wprowadzenie zasady przezorności do polskiego systemu prawa jest wdrożeniem ogólnej zasady prawa do ochrony środowiska Unii Europejskiej. Między innymi w art. 2 ust. 1 dyrektywy Rady z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. U. UE L.85.175.40) określono, że państwa członkowskie przyjmą wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić, że przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko naturalne między mymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji podlegają ocenie oddziaływania odniesieniu do ich skutków przed udzieleniem zezwolenia (wyrok WSA w Krakowie 12.02.2010 r., sygn. akt. II SA/Kr 1729/09). Wprowadzona zasada przezorności powinna być brana pod uwagę na każdym etapie postępowania i to zarówno przy interpretacji rozwiązań materialnoprawnych, jak i procesowych.

Zwrócono również uwagę, iż orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty nie jest możliwe, gdyż najpierw należy przeprowadzić procedurę oceny oddziaływania na środowisko a dopiero potem, w zależności od rezultatów postępowania rozpatrzyć sprawę pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych i podziemnych z ujęcia "M." w K. z zachowaniem zasady dwuinstancyjności.

Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7 i art. 8 k.p.a., organ wyjaśnił, iż faktycznie rozpatrywał wcześniej odwołanie od decyzji na pobór wód powierzchniowych i podziemnych z ujęcia "W." w K. i wówczas utrzymał w mocy tę decyzję, jednakże w powyższej sprawie były podnoszone inne zarzuty, jak też organ dysponował innymi materiałami dowodowym.

Szeroko odniesiono się do zarzutu naruszenia art. 135 ust. 1 u.p.b. cytując przepisy i przywołując orzecznictwo na poparcie tezy, iż potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego następuje dopiero w drodze decyzji, wydanej na podstawie przepisów art. 138 u.p.b.

W nawiązaniu do podnoszonych zarzutów naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 23 lit. k, art. 22 i ust. 1 i art. 23 ust. 1 u.u.i.ś. organ odwoławczy podkreślił, iż w przesłanych aktach nie znalazły się żadne dowody świadczące o wypełnieniu obowiązku wynikającego z tych przepisów, pomimo że organ I instancji jest zobligowany należycie udokumentować prawidłowości czynności podjętych na podstawie przepisu art. 127 ust. 6 u.p.b., jak i wynikających z u.u.i.ś. Potrzeba należytego udokumentowania w aktach sprawy informacji o dacie, treści i miejscu dokonania obwieszczenia jest ważna ze względu na ustalenie czy wywarło ono przewidziane prawem skutki. Wydruki ze strony Biuletynu Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w J. oraz Ekoportalu dostarczone zostały przez stronę skarżącą wraz z przedmiotową skargą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. w skrócie u.p.p.s.a). Sąd administracyjny rozstrzygając w granicach danej sprawy w myśl art. 134 u.p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną co oznacza, że ma prawo wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym, gdyż doszło w niej do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak też do naruszenia prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoczynając rozważania wskazać trzeba, iż osią sporu w niniejszej sprawie była kwestia zasadności przyjętego przez organ odwoławczy stanowiska o konieczności przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia objętego pozwoleniem wodnoprawnym na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych i podziemnych z ujęcia "M.", zlokalizowanego na obszarze K. Parku Narodowego.

Jak stanowi przepis art. 122 ust. 1 pkt 1 u.p.w. pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód, przy czym wydaje się je, stosownie do art. 127 ust. 2 u.p.w. na okres nie dłuższy niż 20 lat.

Odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko w przypadku zaistnienia przesłanek taksatywnie wymienionych w art. 126 u.p.w., w tym jeżeli projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.

Zasadniczym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie czy organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tutaj starosta, był obowiązany, przed wydaniem tej decyzji, do wszczęcia procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Pozytywna odpowiedź na tak sformułowane pytanie otwiera dopiero kwestię czy Starosta J. w swojej decyzji z dnia 15 czerwca 2011 r. wnikliwie, a co najważniejsze, prawidłowo uzasadnił, że skutki realizacji przedsięwzięcia objętego pozwoleniem wodnoprawnym nie będą potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a tym samym czy zasadnie uznał za zbędne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko tego przedsięwzięcia.

Aby rozwiązać zatem piorytetowe zagadnienie przywołać należy regulację art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. stanowiącą, iż organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Dalszy ust. 3 tegoż art. 96 u.u.i.ś. wskazuje, że jeżeli organ uzna, że przedsięwzięcie to może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, to wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska stosownych dokumentów celem stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Zwrócić należy uwagę, iż w przywołanych przepisach ustawodawca posłużył się formułą "przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia", a zatem dla wyróżnienia działań, które chociaż z całą pewnością znacząco nie oddziałują na środowisko i nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, lecz mogą potencjalnie oddziaływać na obszar Natura 2000, użył pojęć opartych na kryteriach czasu i ruchu (zaakcentował dynamiczność pewnego etapu czynności). Kluczowe dla wykładni tego przepisu pojęcie "przedsięwzięcie" zostało zdefiniowane przez samego ustawodawcę w art. 3 ust.1 pkt 13 u.u.i.ś. jako zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegające na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu. Zapis powyższy expressis verbis wskazuje na walor kreacji otoczenia (przekształcenie i zmiana) jako dominantę pojęcia "przedsięwzięcie", nie zaś kontynuację (przedłużenie, odnowienie) sytuacji zastałej.

W tym kontekście warto zwrócić również uwagę na zapisy art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.ś. mówiące o podejmowaniu działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko, jak też o podejmowaniu działalności, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane.

Zdaniem Sądu przeprowadzona wykładnia pozwala na przyjęcie twierdzenia, iż obowiązkowi rozważenia możliwości potencjalnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 nie podlegają postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, o które wnioskodawca ubiega się w związku z upływem okresu, na które było wydane poprzednie pozwolenie, z tym jednakże zastrzeżeniem, iż ustalony cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki nie mogą odbiegać od dotychczasowych. Oznacza to innym słowem, iż dalsze szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru z ujęcia "M.", o niezmienionych parametrach w porównaniu z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 7 czerwca 2001 r., nie jest przedsięwzięciem w rozumieniu zapisów art. 96 ust. 1-3 u.u.i.ś., a tym samym nie ma do niego zastosowania przewidziana w tych przepisach zasada przezorności nakazująca rozważenie czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

Zasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 127 ust. 6 u.p.w. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 23 lit. k, art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 u.u.i.ś. skoro organ odwoławczy, nie wzywając organu I instancji do uzupełnienia dokumentacji, pomimo że w treści decyzji pierwszoinstancyjnej zawarto zapis, iż zgodnie z art. 127 ust. 6 u.p.w. informacje o wszczęciu postępowania wodnoprawnego w powyższej sprawie podano do publicznej wiadomości, uznał, iż nie dopełniono tego obowiązku.

Na marginesie rozważań wskazać można, iż rację miał organ odwoławczy, iż w przypadku wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z upływem okresu, na który było wydane, należy wydać deklaratoryjną decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia, gdyż zakresem art. 138 ust. 1 u.p.w. objęte są wszystkie przewidziane w art. 135 u.p.w. przypadki wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien zbadać czy ustalony w decyzji Starosty J. z dnia 15 czerwca 2011 r. cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki odbiega od wcześniejszego pozwolenia wodnoprawnego, zwłaszcza w aspekcie ewentualnych prac ingerujących w środowisko naturalne, a także wezwać organ I instancji do uzupełnienia akt administracyjnych poprzez złożenie dokumentów potwierdzających zamieszczenie stosownych obwieszczeń.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) u.p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji oraz zwrotu kosztów postępowania uzasadnia odpowiednio art. 152 i art. 200 u.p.p.s.a.