Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 185/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 200  art. 147 § 1, art. 3 par. 2 pkt 6,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 101 ust. 1, art. 91 ust. 4,
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 1, 2, 3, 4, 5, art. 2 pkt 12, art. 23, art. 25, art. 27 ust. 2, 4, 5, art. 6 ust. 1, 3 pkt 2,
journal: Dz.U. 2015 poz 139
law: Ustawa z dnia  7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity
article: par. 2 pkt 1011, par. 4 ust. 1 pkt 6, 2,
journal: Dz.U. 2006 nr 127 poz 886
law: Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków  rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E.-T. & T. M. i M. T. Spółka Jawna z siedzibą w S. na uchwałę nr XVIII/168/2015 Rady Miasta S. z dnia 18 listopada 2015 r. w sprawie zatwierdzenie taryfy za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni do kanalizacji – deszczowej i ogólnospławnej na terenie miasta S. na okres od 01 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. 1. stwierdza nieważność uchwały nr XVIII/168/2015 Rady Miasta S.z dnia 18 listopada 2015 r. w sprawie zatwierdzenie taryfy za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni do kanalizacji – deszczowej i ogólnospławnej na terenie miasta Sandomierza na okres od 01 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.; 2. zasądza od Gminy S. na rzecz E.-T. & T. M. i M. T. Spółka Jawna z siedzibą w S. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1.1 Rada Miasta S. w uchwale nr XVIII/168/2015 z 18 listopada 2015 r. w sprawie zatwierdzenia taryfy za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni do kanalizacji – deszczowej

ogólnospławnej na terenie miasta S. na okres od 1 grudnia 2016 r. do

31 grudnia 2016 r., w § 1 ustanowiła, że zatwierdza się cenę netto za odprowadzanie 1 m3 ścieków w postaci wód opadowych i roztopowych do urządzeń kanalizacji deszczowej i ogólnospławnej stanowiących własność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. Sp. z o. o. w wysokości

3,96 zł/m3/miesiąc obowiązującej w okresie od 1 stycznia 2016 r. - 31 grudnia

2016 r.

Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1515) oraz

art. 24 ust. 1 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę

i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 139) w związku

z wnioskiem Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej

w S. Sp. z o.o. z 21 października 2015 r.

1.2 W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że zgodnie z art. 20 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne określa taryfę na jeden rok. Aktualna taryfa za zbiorowe odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych obowiązuje do 31 grudnia 2015 r.

Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. Sp. z o. o. 25 października 2015 r., tj. w terminie umożliwiającym przeprowadzenie wymaganej prawem procedury, przedstawiło Burmistrzowi Miasta S. wniosek

o zatwierdzenie taryfy na ścieki opadowe i roztopowe na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. Do wniosku o zatwierdzenie taryfy spółka dołączyła wymagane przepisami prawa załączniki tj. szczegółową kalkulację ceny i stawkę opłaty, taryfę wraz uzasadnieniem, wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych na lata 2015-2018 oraz sprawozdanie finansowe spółki za 2014 r.

1.3 Dalej wskazano, że ilość odprowadzanych ścieków wyliczono jako iloczyn powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni (bez dachu) oraz średniorocznego wskaźnika opadów atmosferycznych dla terenu Miasta S., liczonego za okres ostatnich 10 lat zgodnie z danymi Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Oddział w Krakowie. Średnioroczny wskaźnik za lata 2005-2014 wyniósł 0,571 m3/m2, co stanowi 0,048 m3/m2 miesięcznie.

W stosunku do dotychczas obowiązującej taryfy, w złożonym wniosku taryfowym na rok 2016, przedsiębiorstwo zaproponowało zmianę jednostki miary z zł/m2 na zł/m3 ścieków opadowych i roztopowych. Zaproponowana zmiana sposobu liczenia nie wpłynie na wysokość opłat, jakie wnosić będą odbiorcy usług w toku obowiązywania taryf, w stosunku do okresów poprzednich z lat 2014 i 2015.

1.4 E. T. S. § T. M. i M. T. spółka jawna

w S., dalej: spółka, pismem z 28 listopada 2015 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na tym, że ustalona w § 1 uchwały cena netto za odprowadzanie 1 m3 ścieków w postaci wód opadowych i roztopowych do urządzeń kanalizacji deszczowej i ogólnospławnej miasta w wysokości 3,96zł/m3 nie ma stosownej ustawowej podstawy prawnej.

Organ nie udzielił odpowiedzi.

2.1 Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższą uchwałę Rady Miasta S.. Zarzuciła naruszenie art. 2, art. 7, art. 21 Konstytucji RP, art. 27 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (D.U. nr 72 z 2001 r. poz. 747) - w wersji ujednoliconej

i obecnie obowiązującej zgodnie z obwieszczeniem Marszałka Sejmu RP

z 16 stycznia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (D.U. z 2015r. poz. 139). Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały.

2.2 W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że jest właścicielem kilku nieruchomości zabudowanych na terenie S., podatnikiem podatku od tych nieruchomości, a beneficjentem płaconych podatków jest Urząd Miasta S.. Tym samym, w ocenie spółki, posiada interes prawny oraz uprawnienia, które zostały naruszone poprzez uchwalenie zaskarżonej uchwały.

Naruszenie prawa polega na tym, że ustalona w § 1 uchwały cena netto za odprowadzanie 1 m3 ścieków w postaci wód opadowych i roztopowych do urządzeń kanalizacji deszczowej i ogólnospławnej miasta wyliczona jako iloczyn powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni (bez dachu) wyrażonej w m2 oraz średniorocznego wskaźnika opadów atmosferycznych dla terenu Miasta S., liczonego za okres ostatnich 10 lat zgodnie z danymi Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Oddział w Krakowie nie ma stosownej ustawowej podstawy prawnej. Ponadto ustalony w § 1 uchwały średnioroczny wskaźnik opadów atmosferycznych dla terenu Miasta S., liczony za okres ostatnich 10 lat zgodnie z danymi Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Oddział w Krakowie jest okresem zbyt krótkim, biorąc pod uwagę anomalie pogodowe w kraju na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, a przez to merytorycznie obarczonym ewidentnym błędem przeszacowania lub niedoszacowania co do skali opadów atmosferycznych na analizowanym terenie.

Spółka podniosła, że ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ani w wersji pierwotnej, ani w wersji obecnie obowiązującej, w art. 27 ww. ustawy dotyczącym ilości odprowadzanych ścieków (ust. 4, 5, 6) nie przewiduje możliwości rozliczania ścieków jako iloczynu powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni wyrażonej w m2 oraz średniorocznego wskaźnika opadów atmosferycznych dla danego terenu. Takiej możliwości rozliczania ilości odprowadzanych ścieków i wód opadowych - bazującym na m2 powierzchni zanieczyszczonej nie przewiduje też żaden inny artykuł cytowanej ustawy. Spółka podniosła, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż przyjęcie jako jednostki miary bazowej m2 powierzchni zanieczyszczonej nie może być stosowane, gdyż zapis ten jest niekonstytucyjny. Wykracza poza treści delegacji ustawowej zawartej w art. 27 ust. 4 ustawy, zgodnie z którymi ilość odprowadzanych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych oraz że w razie braku urządzeń pomiarowych ilość odprowadzanych ścieków ustala się na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie.

3.1 W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że stanowisko skarżącej nie jest trafne. W przypadku wód roztopowych i opadowych nie może być mowy o wodach pobranych z ujęć własnych - mają one przecież pochodzenie naturalne.

Z tego też powodu podniesiony zarzut obrazy art. 27 ust. 4 i 5 ustawy jest bezzasadny. Nie jest możliwe określenie ilości odprowadzanych ścieków jako ilości równej wodzie pobranej, podobnie jak nie jest możliwe ustalenie tej wielkości

w oparciu o wskazania urządzeń pomiarowych, bowiem te w przypadku odprowadzania wód opadowych i roztopowych nie są instalowane. Jedyną możliwą metodą określenia ilości ścieków, jest przyjęta w zaskarżonej uchwale, tj. obliczenie według powierzchni, z której wody spływają, a taką oblicza się w metrach sześciennych. Taki sposób wyliczenia wynika z treści rozporządzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku

o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę

i zbiorowe odprowadzania ścieków, a w szczególności z brzmienia § 2 pkt 10 i § 5 pkt 4.

4.1 W dniu 21 kwietnia 2016 r. skarżący złożyli pismo procesowe stanowiące uzupełnienie skargi. Podnieśli w nim dodatkowy zarzut, polegający na tym, że zaskarżona uchwała nie uwzględnia rodzaju powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni, z której odprowadzane są wody opadowe i roztopowe i nie różnicuje wysokości opłat z tego tytułu o współczynnik wsiąkania tych wód w utwardzoną lub trwałą nawierzchnię. Inny jest współczynnik wsiąkania wody z terenu o trwałej powierzchni pokrytej asfaltem, kostką brukową czy utwardzonej żwirem lub tłuczniem. Tym samym inne ilości wód opadowych i roztopowych odprowadzane są do kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej z nieruchomości.

Ponadto uchwała nie uwzględnia faktu, czy wody opadowe i roztopowe

z nieruchomości o trwałej nawierzchni odprowadzane są z działki bezpośrednio do kanalizacji miejskiej deszczowej a następnie kanałem burzowym do Wisły, czy też

z działki do kanalizacji ogólnospławnej, następnie do miejskiej oczyszczalni ścieków a dopiero potem do Wisły. Koszty w pierwszym przypadku są niższe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

5.1 Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, natomiast wedle art. 3 § 2 pkt 6 tej ustawy, także na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

5.2 W rozpoznawanej sprawie spółka wniosła skargę na uchwałę w trybie

art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1515), dalej: u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis ten oznacza, że warunkiem dopuszczalności skargi jest wydanie przez organ gminy uchwały lub zarządzenia w sprawie z zakresu administracji publicznej, legitymowanie się przez stronę skarżącą interesem prawnym w zaskarżeniu takiego aktu oraz uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione. Zaskarżona uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. Uchwały takie cechują się tym, że dotyczą sfery zadań publicznych gminy. Ponadto, mają charakter zewnętrzny, co oznacza, że kierowane są do podmiotów pozostających poza strukturą organizacyjną gminy. Do charakteru uchwał w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 256/07, wyjaśniając, że fakt, że dotyczą one wyłącznie stosunków między przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi a właściwym organem gminy powoduje, że nie można uznać ich za akt o charakterze generalnym. Dokonywane przez rady gmin (miasta), w drodze uchwały wydanej w oparciu o art. 24 ust. 1 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 139), dalej: ustawy, zatwierdzenie taryf, dotyczących opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, nie jest bowiem kierowane do mieszkańców gmin i nie rozstrzyga bezpośrednio o ich prawach i obowiązkach. Stosunki odbiorców usług komunalnych z ww. przedsiębiorstwami z uwagi na umowne ich uregulowanie mają charakter cywilnoprawny. Tego rodzaju uchwały są jednak uchwałami z zakresu administracji publicznej (wyroki dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

To, że uchwały tego typu nie rozstrzygają bezpośrednio o prawach i obwiązkach mieszkańców gminy nie oznacza, że nie dotyczą one pośrednio ich sytuacji materialnoprawnej. Wiąże się to właśnie z ustaleniem interesu prawnego strony skarżącej. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i przez prawo chroniony. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Musi to być interes o charakterze osobistym czyli własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Winien bezpośrednio odnosić się do podmiotu kwestionującego uchwałę i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu.

W przedmiotowej sprawie skarżąca niewątpliwie legitymuje się interesem prawnym. Jak podała w skardze, jest właścicielem kilku nieruchomości na terenie miasta S., a zatem jest odbiorcą usług rozliczanych zgodnie z zaskarżoną uchwałą. W konsekwencji, jest obowiązana uiszczać opłaty za te usługi wedle zasad zatwierdzonych przez Radę Miasta S..

Spełniona została również trzecia przesłanka dopuszczalności skargi, gdyż spółka pismem z 28 listopada 2015 r. wezwała Radę Miasta S. do usunięcia naruszenia prawa.

5.3. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej uchwały należało wskazać, że zgodnie z treścią art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Stosownie do art. 91 ust. 1 u.s.g., nieważna jest uchwała jednostki samorządu terytorialnego sprzeczna z prawem.

Z kolei art. 91 ust. 4 u.s.g. przewiduje, że w wypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały, lecz tylko wskazuje się, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Każde więc istotne naruszenie prawa aktem organu gminy oznacza jego nieważność. Do istotnych naruszeń prawa skutkujących nieważnością uchwały zaliczyć należy naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. (T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, LEX 2012, art. 147 p.p.s.a.). Innymi słowy, orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały może być wydane tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Sprzeczność uchwały organu gminy musi być oczywista i bezpośrednia (por. P. Chmielnicki, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w Polsce, Warszawa 2006, str. 69). Brak podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały zachodzi natomiast w przypadku wady niemającej znaczenia dla oceny prawidłowości uchwały (np. błędnego powołania podstawy prawnej w sytuacji, gdy istnieje podstawa prawna do jej podjęcia), czy też drobnej wady niedotyczącej istoty regulowanego zagadnienia (np. nieodpowiedniego oznaczenie uchwały) oraz oczywistej omyłki pisarskiej i rachunkowej. Takie wady stanowią o nieistotnym naruszeniu prawa.

5.4 W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała jest sprzeczna z przepisami ustawy.

Punktem wyjścia do niniejszych rozważań jest treść art. 1 ustawy, zgodnie z którym określa ona zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, zasady tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody, niezawodnego odprowadzania i oczyszczania ścieków, wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, a także zasady ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów. Z przepisu tego jasno wynika, że dostęp do opisanych w nim usług nie może opierać się na dowolnych zasadach. Ustawa zawiera środki prawne, które umożliwiają wpływanie przez organy gminy na jakość usług oraz poziom ich odpłatności. Jest to konieczne dla ochrony prawnej odbiorców usług, w sytuacji gdy dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków odbywa się w warunkach monopolu naturalnego. Środki te zawarte zostały w rozdziale 5 ustawy, określającym procedurę zatwierdzania taryf oraz zasady rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

5.5 Zgodnie z zawartym w rozdziale 5 art. 24 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, przedstawia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wniosek o ich zatwierdzenie. Do wniosku o zatwierdzenie taryf przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne dołącza szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawdza, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy, i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, pod względem celowości ich ponoszenia.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 i ust. 5 ustawy, taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy, z wyjątkiem taryf zmienionych w związku ze zmianą stawki podatku od towarów i usług. Rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami.

Z przepisów tych wynika, że rada gminy dokonuje weryfikacji przedstawionej taryfy co do jej zgodności z przepisami ustawy.

Definicję legalną taryfy reguluje art. 2 pkt 12 ustawy, wedle którego oznacza ona zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania. Wyjaśnienie pojęć ujętych w tej definicji zawarto w wydanym na podstawie art. 23, art. 25

i art. 27 ust. 2 ustawy rozporządzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. nr 127, poz. 886 ze zm.). Zgodnie z § 2 pkt 10, cena za odprowadzone ścieki to wielkość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu za 1 m3 odprowadzonych ścieków lub za jednostkę miary powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni, z której odprowadzane są ścieki opadowe i roztopowe kanalizacją deszczową; do ceny dolicza się podatek od towarów i usług. Zgodnie natomiast z § 2 pkt 11, stawka opłaty abonamentowej to wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, w zł na odbiorcę usług za okres rozliczeniowy, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu za utrzymanie w gotowości do świadczenia usług urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz jednostkę usługi odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego i rozliczenia należności za ilość dostarczonej wody lub ilość odprowadzonych ścieków. Z kolei w § 4 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 rozporządzenia ustanowiono, że jednym z elementów taryfy są warunki stosowania cen i stawek opłat, wśród których określa się zakres świadczonych usług dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców oraz standardy jakościowe obsługi odbiorców usług.

5.6 Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika zakres unormowań objęty uchwałą wydawaną na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy: uchwała winna zatwierdzać taryfę, czyli ceny i stawki opłat za zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania. Tymczasem zakwestionowana uchwała w § 1 zatwierdza jedynie cenę netto, w wysokości 3,96 zł/m3, całkowicie pomijając warunki jej stosowania, opisane we wniosku o zatwierdzenie taryfy na ścieki opadowe i roztopowe przedstawionym Radzie Miasta Sandomierz przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. Sp. z o.o. Część tych kwestii, odnosząca się do sposobu liczenia ilości odprowadzanych ścieków, z wniosku o zatwierdzenie taryfy przeniesiona została do uzasadnienia uchwały. Nie można jednak uznać, że w ten sposób warunki stosowania ceny zostały zatwierdzone uchwałą. Obowiązek uzasadniania uchwał wyprowadzany jest w doktrynie z przepisów Konstytucji RP

(P. Chmielnicki, (w:) Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, P. Chmielnicki (red.), Warszawa 2010, str. 274), jakkolwiek uzasadnienie takie stanowi tylko umotywowanie norm uchwały. Nie może ich zastępować. Brak więc przedmiotowych kwestii w treści norm uchwały jest równoznaczny z tym, że nie zostały zatwierdzone.

5.7 Niemniej, w kontekście opisanego w uzasadnieniu uchwały sposobu liczenia ilości odprowadzanych ścieków należy zwrócić uwagę na treść art. 26 ust. 1 ustawy, który stanowi, że rozliczenia za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków są prowadzone przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne z odbiorcami usług na podstawie określonych w taryfach cen i stawek opłat oraz ilości dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków. Ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych (art. 27 ust. 4 ustawy), a w razie ich braku - na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1, jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie (art. 27 ust.5 ustawy). Przepis art. 6 ust. 1 ustawy stanowi, że dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Umowa taka, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 2 zawiera w szczególności postanowienia dotyczące sposobu i terminów wzajemnych rozliczeń.

Z przepisów tych wynika, że ustalanie ilości odprowadzanych ścieków, w przypadku braku urządzeń pomiarowych, winno być objęte umową zawieraną pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług.

W § 8 przesłanego do akt sądowoadministracyjnych przez Radę Miasta S. wzoru umowy o odprowadzaniu ścieków opadowych i roztopowych zawarto zapisy: "1. Należności za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych nalicza się w okresach miesięcznych i ustala się jako iloczyn taryfowych cen i stawek opłat oraz wielkości powierzchni określonej w m3. 2. Obliczona powierzchnia, z której odprowadzane są ścieki opadowe i roztopowe wynosi .........m3". Z umowy nie wynika więc, by regulowała ona sposób liczenia ilości wody, jaki opisany został w uzasadnieniu uchwały. Tymczasem przepis art. 27 ust. 5 ustawy nie może być rozumiany jako dopuszczający możliwość regulowania, w braku urządzeń pomiarowych, ilości odprowadzanych ścieków w uzasadnieniu uchwały zatwierdzającej taryfę. Skoro ustawodawca zastrzegł do regulacji umownych ustalenie ilości odprowadzanych ścieków, to wskazanie sposobu ich liczenia w uzasadnieniu uchwały zatwierdzającej taryfy - czyni ją w tym względzie sprzeczną z art. 27 ust. 3 ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 25 czerwca 2012 r. II SA/Wr 929/11 i oddalający skargę kasacyjną od tego wyroku wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2012 r. II OSK 2239/12).

5.8 Do podniesionych w skardze zarzutów kwestionujących przyjęte przez Radę Gminy współczynniki służące liczeniu ilości ścieków, a także do podniesionych w piśmie procesowym zarzutów odnoszących się do nieuwzględnienia rodzaju nawierzchni - nie sposób odnieść się merytorycznie, skoro kwestii tych, wbrew treści art. 24 ust. 1 ustawy, uchwała nie reguluje. Na tym polega właśnie jej sprzeczność z przepisem prawa. Jest też sprzeczna z art. 27 ust. 5 ustawy, ponieważ część kwestii determinujących taryfę, które winny być określone umownie, w sposób jednostronny wprowadza w uzasadnieniu.

5.9 Ponownie podejmując uchwałę Rada Miasta S. zatwierdzi w niej taryfę stosownie do treści art. 24 ust. 1 ustawy, ze wszystkimi jej wymaganymi przez przepisy prawa elementami.

5.10 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.