Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 537/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. T. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2016 r. Prezydent Miasta [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] 2016 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego, przyznał skarżącej R. K. prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – W. K., na okres od [...] 2016 r. do [...] 2017 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] 2017 r., Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] 2018 r., na podstawie m.in. art. 27 ust. 1 oraz art. 5, art. 7, art. 2 pkt 20 lit. e, art. 18 ust. 6 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm., dalej powoływanej jako "uppwd"), uchylił od dnia [...] 2016 r. ww. ostateczną decyzję z dnia [...] 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustalany na podstawie dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, dochód rodziny w przeliczeniu na osobę uprawniał skarżącą do otrzymania prawa do świadczenia wychowawczego. W dniu [...] 2016 r. do organu wpłynęło jednak oświadczenie męża skarżącej o wysokości dochodu uzyskanego za miesiąc [...] 2016 r. – [...] zł, w związku z rozpoczęciem od dnia [...] 2016 r. działalności gospodarczej. Następnie w dniu [...] 2016 r. do organu wpłynęło oświadczenie skarżącej zawierające wyjaśnienia dotyczące korekty wynagrodzenia męża za miesiąc [...] 2016 r. (z [...] zł na [...] zł) wraz z załącznikami: umową męża dotyczącą współpracy w zakresie sprzedaży prasy oraz oświadczeniem Dyrektora [...] w kwestii jednorazowego wynagrodzenia za usługę promocyjno-marketingową w wysokości [...] zł. Dnia [...] 2016 r. także mąż skarżącej złożył oświadczenie o skorygowanym o pomyłkę księgową dochodzie netto za miesiąc [...] 2016 r. z prowadzonej działalności gospodarczej, który po korekcie wyniósł [...] zł. W tych okolicznościach organ uznał, że dochód za miesiąc [...] 2016 r. wynosi [...] zł i, że stanowi on dochód uzyskany, o którym mowa w art. 2 pkt 20 lit. e uppwd, do którego zastosowanie ma przepis art. 7 ust. 3 uppwd. Jednocześnie organ wyjaśnił, że otrzymane przez męża skarżącej wynagrodzenie za usługę promocyjno-reklamową w kwocie [...]zł wynikało z zawartej przez niego umowy związanej ściśle z prowadzoną działalnością gospodarczą, że każda działalność gospodarcza charakteryzuje się zmiennością przychodów w poszczególnych okresach, a także że ustawodawca jednoznacznie wskazał jednakowy dla wszystkich sposób doliczania dochodu uzyskanego przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, tj. powiększenie o dochód za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło jego uzyskanie oraz, że w przypadku poniesienia straty lub nie uzyskania dochodu w miesiącu następującym po miesiącu, w którym rozpoczęto prowadzenie działalności gospodarczej, do dochodu rodziny dolicza się dochód w wysokości [...] zł, niezależnie od tego jak będą się kształtowały dochody w kolejnych miesiącach. Po ponownym więc przeliczeniu dochodu rodziny, organ stwierdził, że dochód na osobę w trzyosobowej rodzinie skarżącej wynosi [...] zł ([...] zł - miesięczny dochód uzyskany w roku 2014 z tytułu stypendium szkolnego córki strony + [...] zł : 3 osoby). Organ podkreślił, że kwota ta przekracza wyznaczone ustawą kryterium dochodowe (800,00 zł) o [...] zł oraz, że tym samym zaistniały podstawy do zastosowania w sprawie art. 27 ust. 1 uppwd i uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze od dnia [...] 2016 r. stosowanie do art. 18 ust. 6 uppwd.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła, że organ nieprawidłowo uznał, iż dochód męża skarżącej z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...]zł dotyczy miesiąca [...] 2016 r. Wskazała, że dochód ten wynika z umowy współpracy w zakresie sprzedaży prasy i dotyczy całego okresu umowy, tj. okresu 36 miesięcy od [...] 2016 r. do [...] 2019 r. Zdaniem skarżącej kwota ta nie stanowi przychodu z października 2016 r. ani w oparciu o postanowienia umowy, ani w oparciu o przepisy prawa podatkowego. Gdyby bowiem mąż skarżącej wystawił fakturę zgodnie z zawartą umową do dnia [...] 2016 r., to przychód zaksięgowany byłby [...] 2016 r. Ponadto skarżąca podniosła, że w przypadku usług o charakterze ciągłym, z jakimi mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, dla ustalenia daty powstania przychodu, zgodnie z art. 14 ust. 1e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, znaczenie ma wybrany okres rozliczeniowy, a nie data otrzymania zapłaty czy wystawienia faktury. W przedmiotowej umowie współpracy strony wskazały, że okresem rozliczeniowym jest cały okres trwania umowy, nie rozbijając usługi na poszczególne miesiące, co oznacza że datą powstania przychodu będzie ostatni dzień okresu rozliczeniowego, tj. koniec każdego roku podatkowego, w sprawie - [...] 2016 r. Skarżąca wskazała, że nie jest uprawnione uznawanie za dochód uzyskany, świadczenia które nie jest jeszcze uznane za dochód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym.

Decyzją z dnia [...] 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] (SKO) utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO powtórzyło wraz z argumentacją stanowisko organu I instancji, że w sprawie nastąpiło uzyskanie dochodu powodujące utratę prawa do świadczenia wychowawczego w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego, a w konsekwencji uzasadniające zastosowane art. 27 ust. 1 uppwd i uchylenie od dnia [...] 2016 r. ostatecznej decyzji [...] 2016 r. Odnosząc się do odwołania skarżącej, SKO wskazało, że przepisy uppwd wyraźnie i jednoznacznie wskazują sposób wyliczenia dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, stanowiąc że ważna jest wysokość dochodu osiągniętego za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Pojęcie dochodu należy wiązać z określonym przysporzeniem majątkowym. Skoro z założenia dochodem są wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania, to oznacza to, że dochodem są wszelkie faktycznie uzyskane przysporzenia majątkowe. Celem ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest wsparcie osób, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z wychowaniem i utrzymaniem dzieci, zatem ocena możliwości tych osób w tym zakresie, powinna być oparta o rzeczywiste dochody tych osób. Dochód osiągnięty za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu - rozpoczęcie działalności gospodarczej, wyniósł zgodnie z oświadczeniem skarżącego z dnia [...] 2016 r. - [...] zł, taką też kwotę dochodu, zdaniem SKO, należało uwzględnić przy obliczaniu dochodu rodziny skarżącej. Jednocześnie SKO zaznaczyło, że przepisy uppwd nie zawierają uregulowań dotyczących sytuacji, gdy strona otrzyma jednorazowo dochód należny za dany okres, a tym samym nie jest możliwe rozdzielenie kwoty dochodu uzyskanej jednorazowo w danym miesiącu na dłuższy okres czasu.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 2 pkt 1 uppwd w zw. z 7 ust. 3 uppwd oraz w zw. z art. 3 pkt 1 a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.) w zw. z art. 14 ust. 1 e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez błędne uznanie za dochód z miesiąca października 2016 r. świadczenia uzyskanego przez męża skarżącej na podstawie § 3 ust. 2 zawartej przez niego umowy o współpracy;

2) art. 7 ust. 3 uppwd, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że uzyskanie dodatkowego jednorazowego dochodu przez męża skarżącej w wysokości [...] zł wpływa na prawo do świadczenia wychowawczego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku przeciwnego;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa"), poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zaniechanie przez organ wyjaśnienia istotnej dla niniejszej sprawy kwestii czy dochód w wysokości [...] zł uzyskany przez męża skarżącej dotyczy jednego miesiąca czy całego okresu umowy (tj. 36 miesięcy), a nadto nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wszechstronny, a zwłaszcza zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący umowy o współpracy zawartej przez męża skarżącej, co skutkowało nieprawidłowym wydaniem decyzji uchylającej decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze,

2) art. 80 kpa, poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

3) art. 8 kpa, poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej,

4) art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy przez SKO wadliwej, tj. naruszającej prawo materialne oraz przepisy postępowania decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała zarzut błędnego ustalenia, iż dochód w wysokości [...] zł uzyskany przez męża skarżącej dotyczy miesiąca [...] 2016 r. Wskazała, że dochód z umowy współpracy dotyczy całego okresu trwania umowy tj. 36 miesięcy od dnia [...] 2016 r. do dnia [...] 2019 r., a sporna kwota została mężowi skarżącej wypłacona jednorazowo. Podkreśliła, powołując się na przepis art. 7 ust. 3 uppwd, że dochód uzyskany w jednym miesiącu w ogóle nie wpłynie na prawo do świadczeń rodzinnych, natomiast uzyskany na okres dłuższy, będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania. Ponadto skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu do decyzji organu I instancji dotyczące daty powstawania przychodu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W przesłanym do Sądu piśmie z dnia [...] 2018 r. skarżąca poinformowała, że po zmianie biura rachunkowego zajmującego się rozliczeniami męża skarżącej, wyszło na jaw, że rozliczenie za miesiąc październik 2016 r. zawierało błędne dane w zakresie wysokości uzyskanego dochodu w tym miesiącu. Z powyższych względów doszło do skorygowania nieprawidłowości i wystawiono prawidłowy wyciąg z księgi przychodów i rozchodów za [...] 2016 r. oraz podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres 1 styczeń 2016 – 31 grudzień 2016, a ponadto dokonano korekty zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 (PIT-36), które zostało złożone do Urzędu Skarbowego w dniu [...] 2018 r. Na dowód wskazanych okoliczności, skarżąc załączyła do przesłanego do Sądu pisma kserokopię następujących dokumentów: podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres [...]/2016 - [...]/2016, podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres [...]/2016 - [...]/2016, korekty zeznania PIT-36 o wysokości dochodu w roku podatkowym 2016 wraz z załącznikami PIT/B oraz PIT/O na okoliczność prawidłowo wyliczonej wysokości dochodu osiągniętego przez męża skarżącej w 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 27 ust. 1 uppw. Zgodnie z tym przepisem organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

W związku z tym, iż o sprawie wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 13 czerwca 2017 r., Sąd kontrolujący zaskarżoną decyzję w niniejszym postępowaniu związany był zgodnie z art. 153 ppsa wskazaniami zawartymi w ww. wyroku z dnia 13 czerwca 2017 r., w tym i dotyczącymi kwestii braku możliwości uchylenia w całości decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze w sytuacji zanegowania prawa skarżącej do świadczenia wychowawczego w okresie od [...] 2016 r., co spowodowało uchylenie decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego z mocą wsteczną.

W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że w okresie świadczeniowym uległa zmianie sytuacja dochodowa w rodzinie skarżącej w związku z uzyskaniem dochodu przez męża skarżącej z tytułu rozpoczętej działalności gospodarczej w ramach, której zawarł on umowę współpracy w zakresie sprzedaży prasy ze spółką [...] S.A. w [...], na okres 36 miesięcy tj. od [...] 2016 r. do [...] 2019 r. Spór natomiast w sprawie dotyczył kwestii czy uzyskanie dochodu z ww. tytułu spowodowało utratę prawa do świadczenia wychowawczego w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego, a tym samym czy zaistniały podstawy do zastosowania w sprawie art. 27 ust. 1 uppwd i uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze. W tym zakresie skarżąca zarzuciła, że organy nieprawidłowo uznały, iż otrzymany przez męża skarżącej dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...]zł, który został uwzględniony przez organy w ramach ponownego ustalania dochodu rodziny, dotyczy miesiąca [...] 2016 r.

Odnosząc się do tej spornej między stronami kwestii w pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (którym jest też jedyne dziecko – art. 2 pkt 14 uppwd), jest spełnienie kryterium dochodowego. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 3 uppwd zasiłek wychowawczy przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. W myśl art. 2 pkt 4 uppwd dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny, a za dochód członka rodziny zgodnie z art. 2 pkt 2 uppwd uważa się przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 1-3a. Okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego to natomiast okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego (art. 18 pkt 1 uppwd). W sprawie miał jednak miejsce pierwszy okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, a w takiej sytuacji, zgodnie z art. 49 ust. 1 uppwd, okres ten rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r. i kończy się 30 września 2017 r., zaś rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014 (art. 49 ust. 2 zdanie pierwsze uppwd). Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 49 ust. 2 zdanie drugie uppwd).

Z powyższego wynika, że przesłanką do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest spełnienie kryterium dochodowego odwołującego się do pojęcia dochodu rodziny, który z kolei należy rozumieć jako suma przeciętnych miesięcznych dochodów członków rodziny, uzyskanych w skali roku kalendarzowego i przeliczanych w skali roku kalendarzowego. Zauważyć jednak należy, że ustawodawca zawarł dodatkowe mechanizmy korygujące dochody rodziny, wprowadzając w art. 7 ust. 1 - 3 instytucje "utraty" i "uzyskania" dochodu, odwołujące się do zdarzeń mających wpływ na status finansowy rodziny. W świetle tych przepisów możliwa jest korekta ustalanego według wskazanych zasad dochodu rodziny z powodu zdarzeń kwalifikowanych jako utrata lub uzyskanie dochodu. Definicję legalną uzyskania dochodu ustawodawca zawarł w art. 2 pkt 20 uppwd, poprzez wymienienie w sposób enumeratywny sytuacji (zmian w strukturze dochodów) powodujących uzyskanie dochodu. Za uzyskanie dochodu, w ramach katalogu określonego w art. 2 pkt 20 uppwd, ustawodawca uznał uzyskanie dochodu spowodowane m.in. uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 pkt 20 lit. c uppwd) i rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (art. 2 pkt 20 lit. e uppwd). Zmiany polegające na uzyskaniu dochodu mogą nastąpić: w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego bądź po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W zależności od charakteru zmian (utrata lub uzyskanie dochodu) w strukturze dochodów, jak i czasu ich powstania (w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego) ustawodawca przewidział w art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 uppwd różne zasady modyfikowania wysokości dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnienia do zasiłku wychowawczego.

Kwestię uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (w sprawie okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.) normuje przepis art. 7 ust. 3 uppwd. Zgodnie z jego treścią, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecko pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

W przytoczonym przepisie przewidziano zatem zasadę doliczenia do ustalonego dochodu członka rodziny, dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód przez tą osobę został po raz pierwszy osiągnięty. Powołując się na wskazany przepis orzekające organy, w trakcie ponownego ustalania dochodu rodziny, dokonując stosownych wyliczeń, uwzględniły również dochód męża skarżącej z października 2016 r. (7.055,14 zł) uzyskany z tytułu zawartej umowy współpracy, który w świetle art. 2 pkt 20 lit. e stanowi dochód uzyskany. Zauważyć jednak należy, że z dołączonej do akt administracyjnych umowy o współpracy oraz oświadczenia Dyrektora [...] S.A. w [...] wynika, że otrzymane przez skarżącego jednorazowo przelewem z dnia [...] 2016 r. wynagrodzenie za usługi promocyjno-marketingowe w kwocie [...]zł dotyczy czasu trwania całej umowy, czyli okresu 36 miesięcy. Nie ulega wątpliwości, że z treści przepisu art. 7 ust. 3 uppwd, wynika jednoznacznie, iż przy ustalaniu dochodu rodziny uwzględnia się określony w tym przepisie składnik dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z tym jednakże zastrzeżeniem, że uzyskanie dochodu uwzględnia się, jeżeli "dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego". Aby zatem można było mówić o doliczeniu do dochodu rodziny dochodu opisanego w przepisie art. 7 ust. 3 uppwd, musi on być także uzyskiwany w okresie na jaki ustalone lub weryfikowane jest prawo do świadczenia, musi zatem być kontynuacja uzyskiwania dochodu. W zakresie tego wymogu dotyczącego kontynuacji uzyskiwania dochodu ustawodawca nie zawarł żadnego wyłączenia czy zróżnicowania związanego ze źródłem uzyskania dochodu, a więc np. od tego czy jest to dochód z prowadzonej działalności gospodarczej czy zawartej umowy o pracę. Wobec powyższego wliczony powinien być jedynie ten dochód (kwota) z tytułu umowy współpracy, który jest uzyskiwany w okresie na jaki jest ustalane lub weryfikowane prawo do świadczenia wychowawczego. Uwzględnienie zatem, w ramach doliczonego w trybie art. 7 ust. 3 uppwd dochodu, kwoty [...]zł, która została wypłacona jednorazowo za okres 36 miesięcy (która nie stanowi dodatkowego składnika dochodu, lecz odrębny jednorazowy dochód za usługę świadczoną przez okres 36 miesięcy), było błędne i doprowadziło do konsekwencji, które nie mogły być zaakceptowane jako zgodne z prawem. Organy mają bowiem uwzględniać realne dochody, a nie uzyskane w sposób jednorazowy (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 142/18 – dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Celem szeregu unormowań zawartych w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w szczególności art. 7 uppwd, jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o pomoc państwa oraz jej rodziny w sposób jak najbardziej odzwierciedlający realny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny. Z akt sprawy w żaden sposób nie wynika, iż mąż skarżącej uzyskiwał w okresie na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego, choćby zbliżony dochód do tego jaki przyjął organ ponownie ustalając dochód rodziny. Niewątpliwie wynika to z tego, że uwzględniona przez organy jako składnik dochodu kwota [...]zł, nie miała charakteru dochodu uzyskiwanego w okresie na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego, na co wskazuje już same treści umowy o współpracę. Stwierdzenie braku możliwości uznania za dochód uzyskany i doliczenia do dochodu w trybie art. 7 ust. 3 uppwd wypłaconej jednorazowo za okres 36 miesięcy kwoty [...]zł, stanowi o niezgodności z prawem podjętych w sprawie decyzji, a jednocześnie czyni bezprzedmiotowym analizowanie podnoszonej przez skarżącą kwestii daty powstania dochodu z tego tytułu, skoro dochód ten nie może być w ogóle doliczony do dochodu w sposób określony w art. 7 ust. 3 uppwd.

W świetle poczynionych uwag stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisu prawa materialnego określonego w art. 7 ust. 3 uppwd w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez niewałaściwą jego wykładnię i zastosowanie w sprawie. Nieprawidłowe rozumienie przepisu art. 7 ust. 3 uppwd, spowodowało, że w sprawie nie zostały w sposób zgodny z prawem ustalone wszystkie istotne okoliczności związane z elementami wchodzącymi w skład dochodu uzyskanego przez męża skarżącej, a w efekcie w skład dochodu rodziny, co spowodowało naruszenie także przepisów postępowania określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać, że w aktach sprawy brak jest dokumentów źródłowych potwierdzających dochody rodziny skarżącej w roku bazowym i okresie świadczeniowym, a w szczególności dochód męża skarżącej z październiku 2016 r. Informacja o dochodzie męża skarżącej z października 2016 r. oparta została wyłącznie na "korygowanych" oświadczeniach skarżącej i jej męża, oraz oświadczeniu kontrahenta męża skarżącej, bez potwierdzenia jej stosownymi dokumentami, obrazującymi również takie elementy jak przychód i wartości o które podlega on pomniejszeniu, zgodnie z definicją dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosownie do treści art. 2 pkt 1 uppwd. Brak zgodnego z prawem ustalenia dochodu rodziny, uniemożliwia stwierdzenie czy w sprawie miało miejsce przekroczenie kryterium dochodowego, a tym samym czy zaistniały podstawy do zastosowania art. 27 ust. 1 uppwd.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy zobowiązane będą wziąć pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko Sądu co do wykładni art. 7 ust. 3 uppwd oraz dokonać prawidłowych ustaleń dotyczących dochodu rodziny, a w szczególności dochodu uzyskanego przez męża skarżącej z tytułu umowy o współpracę, opierając przy tym poczynione ustalenia na stosowanych dokumentach. Organy ustosunkują się przy tym do przedłożonych przez skarżącą dokumentów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a przesłanych przez Sąd organowi, w oparciu o które to Sąd nie mógł poczynić samodzielnych ustaleń co do wysokości dochodu męża skarżącej za miesiąc październik 2016 r., gdyż rolą Sądu jest kontrolowanie pod względem zgodności z prawem decyzji administracyjnych, a nie zastępowanie organów w ustalaniu istotnych okoliczności sprawy. Niemniej jednak w sytuacji braku w aktach sprawy dokumentów źródłowych dotyczących dochodów rodziny, a przede wszystkim dochodu męża skarżącej w 2016 r., przedłożone przez skarżącą dokumenty stanowią dodatkowy argument na brak zgodnego z prawem ustalenia i wyjaśnienia istotnych okoliczności dotyczących dochodu rodziny skarżącej, jako warunku dokonania prawidłowej weryfikacji spełnienia w sprawie kryterium dochodowego.

Ponadto należy wskazać, że nie jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 27 ust. 1 uppwd, gdy decyzja przyznająca świadczenie wychowawcze została zrealizowana. W takiej bowiem sytuacji zastosowanie znajduje już tylko materialnoprawna instytucja zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, a zatem organ ma jedynie możliwość wszczęcia postępowania w trybie art. 25 uppwd w celu przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie, czy dane świadczenie było świadczeniem nienależnie pobranym, a następnie przypisać go do zwrotu

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.