Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 546/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2009 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej, 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz T. M. kwotę 23,94 zł. (dwadzieścia trzy złote 94/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania /-/E. Kręcichwost – Durchowska /-/E. Makosz – Frymus /-/M. Dybowski


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2008 r. T. M. złożył wniosek do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., w którym wskazał, że w związku z otrzymaną informacją, iż posiada zadłużenie pieniężne wobec Skarbu Państwa w wysokości 8630 zł wypłacone M. M. zamieszkałej w P. [...] gmina K., wnosi o umorzenie w całości z odsetkami w/w kwoty. Jednocześnie wyjaśnia, że decyzją Sądu Rejonowego w K. Wydziału Rodzinnego w K. została zasądzona podwyżka renty alimentacyjnej na małoletnią M. M. na kwotę 250 zł. W tym czasie nie miał żadnych dochodów, utrzymywał się z renty matki J. M.. Od 2000 roku choruje na zaburzenia neurologiczne. Do dziś leczy się w przychodni neurologicznej. W dniu likwidacji funduszu jego zadłużenie wynosiło 4 500 zł. W 2004r. została przyznana wnioskodawcy renta chorobowa w wysokości 430 zł. Połowę renty zajął komornik sądowy na poczet bieżących alimentów. Ze względu na trudne warunki życiowe, spowodowane pogarszającą się chorobą nie ma możliwości zwrotu Skarbowi Państwa tak ogromnej sumy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r., nr [...] Wójt Gminy K. na podstawie art. 2, art. 25, art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, art. 30, art. 47 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm. - dalej kpa), Zarządzenia Wójta Gminy K. nr [...] z dnia [...] lipca 2008 roku w sprawie upoważnienia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. do prowadzenia postępowań w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz do wydawania w tych sprawach decyzji administracyjnych po ponownym rozpatrzeniu sprawy odmówił T. M. zam. B...., [...] K. umorzenia należności z tytułu wypłacanej zaliczki alimentacyjnej wierzycielce M. M. na rzecz dziecka M. M. ur. [...] 1991r. W uzasadnieniu organ wskazał, że T. M. wniósł o umorzenie należności z tytułu wypłacanych M. M. zaliczek alimentacyjnych powiększonych o 5% w kwocie 8.620,50zł. Do wniosku dołączył następujące dokumenty: kopię informacji o stanie zdrowia T. M. z Poradni Neurologicznej w K. z dnia [...] listopada 2008r., kopię odcinka od renty T. M. za miesiąc październik 2008r., kopię odcinka od renty M. J. za miesiąc listopad 2008r., kopię faktury vat nr [...] z dnia [...] listopada 2008r., kopię faktury vat nr [...] z dnia [...] października 2008r, kopię dowodów-pokwitowań opłaty za energię z kwietnia, września i listopada 2008r. oraz kopię upoważnienia T. M. z dnia [...] sierpnia 2008r., z którego wynika, że J. M. jest pełnomocnikiem strony. Pracownicy świadczeń rodzinnych w dniu [...] listopada 2008r. dokonali oględzin mieszkania i sytuacji bytowej T. M., z których został sporządzony protokół, do którego strona dołączyła kopię faktury vat nr [...] z dnia [...] września 2008r. oraz kopię faktury vat nr [...] z dnia [...] października 2008r. Ustalono, żeT. M. zamieszkuje wraz z matką J. M. w domu jednorodzinnym, który jest własnością J. M.. Pan M. zajmuje jeden pokój mając dostęp do kuchni oraz łazienki. Pomieszczenia są wyposażone w podstawowe sprzęty gospodarstwa domowego oraz meble. Dom jest ogrzewany piecami kaflowymi oraz kuchnią węglową. T. M. utrzymuje się z renty chorobowej w kwocie 244,72 zł miesięcznie oraz korzysta z pomocy matki, która utrzymuje się z renty rodzinnej w kwocie 648,69 zł miesięcznie. T. M. ponosi koszty z tytułu m.in. zakupu leków, opału. Natomiast pozostałe koszty tj. za energię, wodę, telefon i inne ponosi J. M.. Zgodnie z art. 12 pkt. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej M. T. jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłacanych osobie uprawnionej, których wysokość na dzień [...] listopada 2008r. wynosi 8.620,50 zł (jest to kwota wypłaconych zaliczek alimentacyjnych 8.210,00 zł powiększona o 5%). Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] czerwca 1995r. zostało rozwiązane małżeństwo M. M. z T. M. oraz zostały zasądzone alimenty od T. M. na rzecz córki M. M. w kwocie po 70,00 zł miesięcznie. Z protokołu Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 2002 r. wynika, że T. M. podwyższył kwotę alimentów na rzecz córki M. M. do kwoty po 250,00 zł miesięcznie. Z informacji uzyskanych od Komornika Sądowego w K. J. F. w trakcie wypłacania M. M. zaliczki alimentacyjnej na córkę M. M. wynika, że stan zadłużenia T. M. na dzień [...] sierpnia 2005r. wynosił 1.596,19zł. W okresie od 1 września 2005r. do 31 marca 2008r. wierzycielka M. M., której przedstawicielem ustawowym jest M. M. zgodnie z obowiązującymi tytułami wykonawczymi powinna uzyskać alimenty w kwocie 7.750,00 zł. Łącznie z zadłużeniem wierzycielka na dzień [...] marca 2008r. powinna otrzymać 9.346,19zł. W okresie od [...] września 2005r. do [...] marca 2008r. komornik wyegzekwował tylko kwotę 4.009,03 zł. w związku z powyższym egzekucja wobec dłużnika w ostatnich latach nie była całkowicie skuteczna. Zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów traci moc ustawa z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz.732 i Nr 164, poz.1366), z wyjątkiem art. 17 ust.5, który traci moc z dniem 1 grudnia 2008r. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów brzmi: W okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności: należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia, należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia, należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia, należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia, po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. -Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Organ I instancji biorąc pod uwagę brak skuteczności egzekucji wobec dłużnika decyzją z dnia [...]grudnia 2008 r. odmówił T. M. umorzenia należności z tytułu wypłacanej zaliczki alimentacyjnej wierzycielce M. M. na rzecz dziecka. Od w/w decyzji w dniu [...]grudna 2008 r. strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji nie spełnia wymogów art. 107 kpa. Po ponownym przeanalizowaniu zgromadzonych dokumentów w sprawie organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009r. odmówił M. T. umorzenia należności z tytułu wypłacanej zaliczki alimentacyjnej wierzycielce M. M.. Od w/w decyzji w dniu [...] lutego 2009 r. strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał m. in., że mimo iż decyzja o umorzeniu jest decyzją uznaniową to jednak decyzja odmawiająca umorzenia należności winna zawierać uzasadnienie spełniające wymogi art. 107 § 3 kpa. W dniu [...]-03-2009r. pracownicy świadczeń rodzinnych dokonali oględzin mieszkania i sytuacji bytowej T. M., z których został sporządzony protokół. Pracownicy ustalili, że sytuacja bytowa Pana T. M. od ostatnich oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2008r. nie uległa zmianie. Organ I instancji nie znajdując podstaw prawnych do umorzenia odmówił ponownie T. M. umorzenia należności z tytułu wypłacanej zaliczki alimentacyjnej wierzycielce Pani M. M. na rzecz dziecka. Organ I instancji wskazał, podzielając stanowisko organu odwoławczego, iż decyzja o umorzeniu należności jest decyzją uznaniową jednakże zwrócił uwagę, iż w przeciwieństwie do stanu prawnego przed [...] października 2008 r. obecnie muszą zaistnieć pewne przesłanki obligatoryjne, określone w art.30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów , by następnie rozpatrywać przesłanki uznaniowe. Takie przesłanki obligatoryjne (skuteczność egzekucji) w niniejszej sprawie nie miały miejsca. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji.

W zakreślonym terminie T. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z odmowną decyzją, trzecią z kolei, wydaną przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z upoważnienia Wójta Gminy K. w sprawie umorzenia zaliczki alimentacyjnej na rzecz córki M. M. w wysokości 8620.50 zł. zwracił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o ostateczne podjęcie decyzji w/w sprawie. Wójt Gminy K. zasłaniając się artykułami, ustawami, kodeksami itp. nie chciał zauważyć człowieka. W związku z zaistniałą sytuacją zwrócił się po raz kolejny i ostateczny z prośbą do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o podjęcie słusznej i sprawiedliwej decyzji, w której, w świetle różnego rodzaju przepisów, znajdzie się miejsce dla człowieka obciążonego chorobą, w wyniku której nie ma możliwości wywiązać się ze spłaty długów alimentacyjnych. W zgromadzonych dokumentach dowodowych znajdują się pozwy i wyroki sądowe w sprawie zaprzeczenia ojcostwa oraz obniżenia alimentów, z których wynika, iż działania w dobrej wierze, nie zawsze brane są pod uwagę.

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 72, poz. 748 ze zm. ) i § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) w związku z art. 17 pkt 1, art. 127 § 2, art. 138 § 2 kpa, art. 47, art. 27 ust. 1 pkt 1, 1a i 3, art. 30 ust. 1 i 2 w związku z art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 ze zm. ) oraz art. 50 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa ) uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że T. M. zwrócił się o umorzenie w całości z odsetkami kwoty 8.630,00 zł wypłaconej M. M. tytułem zaliczki alimentacyjnej. Powyższe uzasadnił trudnymi warunkami życiowymi spowodowanymi chorobą. T. M. lat [...] zamieszkuje z matką J. M.. Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] lipca 2006 r. ustalono, iż jest on częściowo niezdolny do pracy do miesiąca lipca 2009 r. Wnioskodawca zarejestrowany był w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku w okresie od [...] sierpnia 2003r. do [...] grudnia 2008 r. Źródłem utrzymania strony jest renta przyznana przez ZUS w kwocie 537,87 zł pomniejszona o potrącane świadczenia alimentacyjne w kwocie 232,00 zł - netto 244,72zł. Odwołujący posiada zobowiązania wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w łącznej kwocie 8.620,50 zł. Z informacji Komornika Sądowego w K. z dnia [...] kwietnia 2008 r. wynika, że za okres od miesiąca września 2005 r. do marca 2008 r. wierzycielka winna otrzymać alimenty w kwocie 7.750,00 zł., a wyegzekwowana została kwota 4.009,03 zł. Stan zadłużenia na dzień [...] sierpnia 2005 r. wynosił 1.596,19 zł. T. M. korzysta z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w formie zasiłków celowych (na leki i leczenie). Zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z dniem 1 października 2008r. utraciła moc ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej z wyjątkiem art. 17 ust. 5, który utracił moc z dniem 1 grudnia 2008 r. Natomiast w myśl art. 27 ust. 1 pkt 1 dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Przepis art. 30 ust. 1 i 2 tejże ustawy stanowi, że organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 w łącznej wysokości: 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. 100 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Art. 107 § kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne, wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy.

Decyzje w sprawach umorzenia należności są decyzjami uznaniowymi. W zaskarżonej decyzji Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. nie uzasadnił swojego stanowiska odmawiając umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej w sposób określony w art. 107 § 3 i art. 11 kpa. Nie wskazał również przyczyn, dla których nie zastosował instytucji umorzenia ograniczając się jedynie do przedstawienia stanu faktycznego sprawy i zacytowania przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Na brak pełnego i wyczerpującego uzasadnienia przesłanek swojego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie zwracał uwagę organ odwoławczy w swoich decyzjach z dnia [...] stycznia 2009 r. i z dnia [...] marca 2008 r. uchylając zaskarżone decyzje organu I instancji z dnia [...] grudnia 2008 r. i z dnia [...] lutego 2009 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję złożył T. M.. W uzasadnieniu skargi wskazał, że uważa za bezzasadne czwarte z kolei odwoływanie się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W związku z tym prosi o wnikliwe rozpatrzenie prośby. Do zgromadzonego materiału dowodowego przekazanego Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu skarżący dołączył aktualne zaświadczenie lekarskie od neurologa i psychologa, faktury za leki oraz odcinek renty. Skarżący podał także, iż od dziesięciu lat choruje na padaczkę przyskroniową, w dalszym ciągu jest pod opieką lekarza neurologa, bierze leki, otrzymuje rentę chorobową, po odciągnięciu przez komornika na bieżące alimenty pozostaje mu 240 zł. We wszystkich potrzebach życiowych wspiera go matka, która utrzymuje się z renty w wysokości 692 zł.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa skutkuje jej uchyleniem. Zgodnie z art. 15 kpa w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada dwuinstancyjności. Oznacza to, że sprawa administracyjna musi być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta.

Zasadą jest, że organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ponownie rozstrzyga sprawę i w konsekwencji wydaje jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 138 § 1 pkt 1-3 kpa. Stosownie zaś do art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zatem określone w art. 138 § 2 przesłanki podjęcia przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia kasacyjnego nie mogą być rozpatrywane samoistnie bez związku z przewidzianymi w art. 136 obowiązkami organu odwoławczego w sferze postępowania wyjaśniającego. Tym samym organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 kpa tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Zachodzi to zwłaszcza wtedy gdy organ w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego. Powyższa sytuacja w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Organ I instancji przeprowadził bowiem postępowanie dowodowe, zgodnie z art. 10 kpa zapewnił stronie czynny udział w toczącym postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i zgłoszenie wniosków dowodowych. Mimo tego organ II instancji po ustaleniu stany faktycznego i prawnego uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w całości, wskazując jedynie, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa i art. 11 kpa. Tymczasem w wyroku z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt I OSK 884/06, LEX nr 321129, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 kpa ( patrz również wyrok NSA z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1629/2007. Lex Polonika nr 2011114). Organ odwoławczy nie wskazał w niniejszej sprawie by dotychczas przeprowadzone postępowanie dowodowe było niewystarczające, a także w trakcie jego przeprowadzania doszło do rażącego naruszenia przepisów procesowych. Tymczasem również w wyroku z dnia 19 lutego 2009 r. WSA w Krakowie w sprawie sygn. akt III SA/Kr 847/2008 ( Lex Polonika nr 2042710 ) czytamy, że decyzja organu odwoławczego wydana w trybie art. 138 § 2 kpa jest dopuszczona wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Dlatego też w sytuacji gdy w niniejszej sprawie nie jest konieczne przeprowadzanie jakiegokolwiek dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zdaniem sądu organ odwoławczy nie może uchylać się, i to po raz trzeci, od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 kpa i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku i wyda stosowną decyzję mieszczącą się w katalogu określonym w art. 138 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, nie wdając się w ocenę i zasadność skargi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski

mb