Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 573/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 119 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 148 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 4 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej "k.p.a."), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z [...] wydane przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z [...] 2017 r. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z [...] 2006 r. w sprawie [...], dotyczącej przyznania M.W. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 rok.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 30 grudnia 2020 roku M.W. złożył wniosek o wznowienie postępowań za lata 2004 -2011 w sprawach przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w sprawach przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania - w tym sprawy o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, opatrzonej znakiem: [...], zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] 2017 r. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z dnia [...] 2006 r. (płatności obszarowe na rok 2005).

Wraz z wnioskiem strona złożyła oświadczenie K.J. i oświadczenie R.K., wskazując, że są to nowe dokumenty nieznane organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, wskazujące na okoliczności istotne dla sprawy płatności za lata 2004-2011, a także kopię decyzji nr [...] i [...] wydanych przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w dniu [...] 2019 r., odpowiedź na skargę M.W. na działanie pracowników Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z 5 lutego 2020 r.

Postanowieniem z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania na wniosek strony z uwagi na uchybienie terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym zgodnie z którym, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

M.W. złożył zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, wskazując na treść art. 148 § 1 k.p.a., art. 146 § 2 k.p.a. oraz art. 145 § 1 k.p.a., w którym uregulowane zostały przesłanki wznowienia postępowania.

Organ II instancji wskazał dalej, że z informacji znanych organowi z urzędu oraz z akt przedmiotowej sprawy wynika, że postępowanie w sprawie nr [...], której dotyczy wniosek strony o wznowienie złożony 30 grudnia 2020 r., zostało zakończone decyzją ostateczną Nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. [...]2006 r. Postępowanie, zakończone decyzją ostateczną, zostało wznowione z urzędu 23 października 2015 r. W wyniku wznowienia postępowania została wydana decyzja stwierdzająca wydanie dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa, na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. W wyniku wznowienia przedmiotowego postępowania, w dniu [...] 2017 r. została wydana decyzja nr [...] stwierdzająca wydanie dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa (odnosi się do decyzji [...] 2006 r. nr [...]).

Organ II instancji stwierdził, że zażalenie wniesione przez stronę należy uznać za niezasadne. Organ I instancji wskazał na przekroczenie ustawowego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania na wniosek strony, z uwagi na uchybienie terminowi wynikającemu z art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ I instancji posiadał z urzędu wiedzę, co do daty, w której strona dowiedziała się o okoliczności, którą powołuje jako podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku stwierdzenia przez organ, że strona uchybiła terminowi jest on zobowiązany wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Organ ustalił, że strona wskazuje, że nowymi dokumentami nieznanymi w chwili wydania decyzji za lata 2004-2011 w dniu [...] 2017 r. są oświadczenia K.J. i R.K. z 30 listopada 2020 r. Organ stwierdził następnie, że informacje zawarte we ww. oświadczeniach zostały przedstawione podczas rozprawy administracyjnej w dniu 28 października 2019 r., przeprowadzonej w sprawie użytkowania w roku 2012 działek ewidencyjnych o numerach: 200, 954, 955, 1027/2, 1028 położonych w obrębie D., gmina O., powiat [...], województwo [...] oraz działek ewidencyjnych o nr 207, 208/1 i 208/2 położonych w obrębie K., gmina W., powiat [...], województwo [...] (znaki spraw: [...], [...]), a zatem strona o tych okolicznościach powzięła wiedzę już w tej dacie, nie zaś, jak wskazuje - 30 listopada 2020 r. W aktach sprawy znajduje się protokół z rozprawy nr 2/19 z 28 października 2019 r. przeprowadzonej w Biurze Powiatowym ARiMR w W. Na rozprawie stawiła się m. in. wezwana - świadek R.K., siostra M.W. oraz strona osobiście. M.W. będąc obecnym na rozprawie w dniu 28 października 2019 r. słyszał zeznania R.K., a zatem wiedzę o informacjach wówczas przedstawionych przez świadka powziął w dacie rozprawy.

W ocenie organu odwoławczego, oświadczenia złożone w dniu 30 listopada 2020 r. przez R.K. i K.J. nie stanowią nowych dowodów w sprawie, bowiem ich treść pokrywa się z zeznaniami R.K. złożonymi podczas rozprawy administracyjnej w dniu 28 października 2019 r. We wniosku o wznowienie postępowania strona wskazała, że przedstawia nowe dokumenty nieznane organowi w chwili wydania decyzji z [...] 2017 r,. co jednak jest oczywiste, z uwagi na datę powstania tych oświadczeń, tj. 30 listopada 2020 r. W zażaleniu strona podniosła z kolei, że organ I instancji nieprawidłowo uznał, iż nie został dochowany termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, gdyż oświadczenia złożone wraz z wnioskiem otrzymał dopiero 30 listopada 2020 r. Organ odwoławczy zauważył jednak, że z treści oświadczenia R.K. wynika, że zostało ono napisane na prośbę M.W., dlatego niezrozumiałe jest z jakiego powodu strona z prośbą o złożenia takiego oświadczenia zwlekała ponad rok od dnia przeprowadzenia rozprawy.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie stwierdził, że o okolicznościach, o których mowa w oświadczeniach z dnia 30 listopada 2020 r. strona wiedziała już wcześniej, najpóźniej od daty rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 października 2019 r., wobec czego uznał, że termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie został dochowany.

Organ odwoławczy stwierdził także, że strona nie sprecyzowała z jakiego powodu w jej ocenie dołączone do wniosku załączniki w postaci decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR oraz odpowiedzi na skargę strony stanowią nowe dowody. Organ II instancji nie dopatrzył się podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego nr [...] i [...] z dnia [...] 2019 roku oraz odpowiedzi na skargę strony.

Strona wskazuje, że datą, od której powinien być liczony termin wskazany w art. 148 § 1 k.p.a. jest 30 listopada 2020 roku, czyli dzień złożenia oświadczeń na piśmie przez K.J. oraz R.K.. Błędnie zatem interpretuje treść art. 148 § 1 k.p.a., bowiem zakłada, że taką okolicznością będzie dzień, w którym ww. osoby na piśmie wypowiedziały się, co do danych okoliczności - tj. że K.J. w latach 2004-2012 wykonywał prace polowe na działkach M.W., w tym prace glebogryzarką, oraz że R.K. zeznając co do roku 2012 i lat wcześniejszych, mówiła o latach 2004-2012. W orzecznictwie jednak interpretuje się tę datę jako taką, w której obiektywnie strona dowiedziała się o danej okoliczności. Skoro moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania rozpoczyna bieg terminu złożenia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., to w ocenie organu II instancji w tym stanie faktycznym organ I instancji słusznie przyjął za właściwą datę 28 października 2019 roku. Organ odwoławczy przyjął zatem za organem I instancji, że strona podaje nieprawdziwą datę dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej w jej ocenie podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, tak jak i organu I instancji, wcześniejsza wiedza strony wynika z tego, że była ona obecna na rozprawie administracyjnej 28 października 2019 r., na której mowa była o okolicznościach opisanych w oświadczeniach z 30 listopada 2020 r. K.J. (tj. że K.J. prowadził prace polowe na ziemiach M.W.) i R.K. (tj. że zeznania R.K. dotyczyły roku 2012 i wcześniejszych, co oznaczało lata 2004-2012), na które się powołuje, twierdząc, że była dla niej to okoliczność nieznana. Organ odwoławczy podzielił zatem w tym aspekcie stanowisko organu I instancji, który posiada wiedzę z urzędu we wskazanym zakresie. Organ odwoławczy za początek terminu uznał zatem datę faktycznego dowiedzenia się o okoliczności, a nie fakt jej opisania na piśmie. Wobec powyższego strona wnosząc podanie o wznowienie postępowania w dniu 30 grudnia 2020 r. uchybiła terminowi z art. 148 § 1 k.p.a., a zatem w ocenie organu odwoławczego, rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania jest prawidłowe.

Organ odwoławczy zważył przy tym, że organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia skupił się na aspekcie uchybienia terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Tymczasem w ocenie organu II instancji, rozważaniom winien zostać poddany także aspekt wskazania przez stronę przesłanki wznowieniowej, ponieważ dopiero po dokonaniu takich ustaleń możliwe jest wyznaczenie daty, od której należy liczyć upływ terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania. Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego konieczne jest zbadanie także kwestii istnienia podstawy wznowienia postępowania, czyli kolejnej przesłanki formalnej.

Organ II instancji odnosząc się do katalogu podstaw wznowieniowych uregulowanych w k.p.a. wskazał, że strona powinna powołać się na jedną z przyczyn z art. 145 § 1 k.p.a. albo też na art. 145a § 1 k.p.a. czy art. 145b § 1 k.p.a. M.W. we wniosku o wznowienie postępowania formułuje w sposób opisowy podstawę, która w jego ocenie uzasadnia wznowienie postępowania, stwierdzając: przedstawiam nowe dokumenty nieznane w chwili wydania decyzji. W zażaleniu strona zarzuca naruszenie przepisów postępowania - art. 145 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek do wznowienia postępowania. Przede wszystkim strona podkreśla jednak, że podanie o wznowienie postępowania umotywowane jest tym, że dowiedziała się ona o okolicznościach dotychczas jej nieznanych - opisanych w oświadczeniach z dnia 30 listopada 2020 r. Wobec braku obowiązku nałożonego na stronę, polegającego na przytaczaniu treści przepisu, na który się powołuje oraz wobec opisowego sformułowania żądania, organ II instancji uznał za próbę zindywidualizowania przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ wyjaśnił dalej, że na tym etapie postępowania nie dokonuje dalszej oceny wskazanej przez stronę przesłanki wznowieniowej, bowiem ma zbadać jedynie jej istnienie, nie odnosi się zaś do jej zasadności, wskazując, że faza wstępna postępowania wznowieniowego ma ściśle formalny charakter.

Organ odwoławczy ponownie podkreślił, że od daty rozprawy administracyjnej z 28 października 2019 r. należało w analizowanej sprawie obliczać upływ terminu uregulowanego w art. 14§ § 1 k.p.a. - a w konsekwencji jego dochowanie bądź niedochowanie. Organ odnosząc się do poglądów prezentowanych przez sądy administracyjne stwierdził, że skoro strona powołała się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., rzeczą organu było w pierwszej kolejności zobowiązanie wnioskodawcy do skonkretyzowania, jaki dowód lub jaka okoliczność faktyczna nieznana organowi w dacie wydawania decyzji wyszła na jaw, a która w ich ocenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania oraz w jakiej dacie wnioskodawcy powzięli wiadomość o tej przesłance. (...) Dopiero jednoznaczne wskazanie, jaka nowa okoliczność (lub nowy dowód) nieznana organowi stanowić ma przesłankę do wznowienia postępowania i wyjaśnienie, w jakiej dacie wnioskodawca o przesłance tej powziął wiadomość, pozwoli na jednoznaczne stwierdzenie, czy został zachowany termin do złożenia wniosku

Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania ma jedynie charakter formalny. Na tym etapie organ bada jedynie czy zachodzi podstawa wznowienia postępowania. Ocena przyczyn wskazanych przez stronę jest zaś na tym etapie niedopuszczalna. Ocena przyczyn wznowienia postępowania może mieć miejsce dopiero w fazie postępowania rozpoznawczego. Wobec powyższego organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów sformułowanych przez stronę w uzasadnieniu zażalenia, bowiem na tym etapie postępowania niedopuszczalne jest przeprowadzenie przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz ich merytoryczne rozpatrzenie. Nadto na tym etapie postępowania niecelowe byłoby uwzględnienie wniosku strony o dołączenie akt sprawy z roku 2012 oraz 2015, gdyż, jak wskazano powyżej, na tym etapie postępowania ocena merytoryczna spełnienia przesłanki wznowieniowej nie jest jeszcze dopuszczalna.

Wobec powyższego organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zawartych w zażaleniu, z uwagi na brak podstaw do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy - zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. Ponadto organ odwoławczy nie znalazł podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżący zaskarżył powyższe postanowienie organu w całości, zarzucając mu naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, zamiast jej uchylenie,

- art. 145 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek do wznowienia postępowania,

- art. 148 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy skarżący nie uchybił terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania.

W oparciu o wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] i poprzedzającego go postanowienia nr [...] z dnia [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. nr [...] z dnia [...] 2017 roku stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. nr [...] z dnia [...] 2006 roku w sprawie [...] (dotyczy płatności obszarowych na 2005 rok) a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że rozstrzygnięcia organów są błędne. Skarżący podniósł, że K.J. w latach 2004-2012 wykonywał na rzecz strony usługi własnym traktorem i własnym sprzętem, uprawiając tym samym pola skarżącego i rozliczając się za wykonaną pracę, co wynika ze złożonego przez niego oświadczenia z dnia 30 listopada 2020 roku. Stosowne oświadczenie od K.J. otrzymał dopiero w dniu 30 listopada 2020 roku. Dopiero w momencie kiedy K.J. przekazał mu stosowne oświadczenie skarżący wiedział, że potwierdził on okoliczności, iż to on w spornych latach prowadził gospodarstwo na stanowiących własność skarżącego gruntach. Nie można zatem przyjąć, iż wysyłając w dniu 30 grudnia 2020 roku wniosek o wznowienie, nie dochował terminu jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Nie można także w ocenie skarżącego uznać za prawidłowe ustalenie, że okoliczności, które wskazała siostra skarżącego – R.K. w swoim oświadczeniu z dnia 30 listopada 2020 roku były już znane stronie co najmniej od dnia, w którym stawiła się ona w siedzibie Biura Powiatowego w W. i złożyła zeznania w ramach rozprawy dotyczącej swym zakresem toczącego się postępowania w sprawie wniosku o płatności strony z 2012 roku, czyli od dnia 28 października 2019 roku. Dopiero w dniu 30 listopada 2020 roku skarżący otrzymał od siostry R.K. oświadczenie, w którym przedstawiła ona w sposób szczegółowy i precyzyjny swoje stanowisko w sprawie.

Błędne jest zatem w ocenie skarżącego twierdzenie organu odwoławczego, że oświadczenia złożone w dniu 30 listopada 2020 roku przez R.K. i K.J. nie stanowią nowych dowodów w sprawie, bowiem ich treść pokrywa się z zeznaniami R.K. złożonymi podczas rozprawy administracyjnej w dniu 28 października 2019 roku, wskazując, że zeznania złożone przez R.K. w tym dniu nie były tak szczegółowe i precyzyjne jak jej stanowisko zawarte w treści złożonego przez nią oświadczenia. Ponadto, dopiero w dniu 30 listopada 2020 roku K.J. potwierdził pisemnie, że to skarżący w spornych latach prowadził gospodarstwo na stanowiących moją własność gruntach.

Strona wniosła również o załączenie w celach dowodowych akt sprawy prowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania jej płatności za rok 2015 oraz pisma Gminnej Komisji powołanej do szacowania szkód, w której potwierdzone zostały ustalenia zawarte w protokołach strony i protokołach I.M. odnośnie powierzchni i rodzaju upraw, w szczególności łubinu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, jak również oddalenie wniosków dowodowych strony zgłoszonych w skardze, jako niemających istotnego znaczenia w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...], jak i poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z [...] 2017 r., stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z [...] 2006 r. - dotyczącej przyznania M.W. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 rok, wydane zostały z naruszeniem prawa.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie nadzwyczajnym – po złożeniu przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie skarżącego owymi nowymi okolicznościami bądź dowodami, istniejącymi w dniu wydania decyzji i nieznanymi organowi w dniu wydania ostatecznej decyzji [...] 2017 r.), były pisemne oświadczenia z 30 listopada 2020 r. K.J. i R.K.. Osoby te oświadczyły mianowicie, że w latach 2004-2011 (a więc w latach, których dotyczyła decyzja z [...] 2017 r.) należące do skarżącego grunty były przez niego osobiście użytkowane, choć przy pomocy innych osób. W ocenie skarżącego oświadczenia te potwierdzają tym samym, że dopłaty do gruntów rolnych (tak płatności obszarowe, jak i ONW) prawidłowo zostały przyznane pierwotnie skarżącemu i w związku z tym decyzja z [...] 2017 r. powinna zostać, po wznowieniu postępowania, uchylona.

W ocenie Sądu organy jednak prawidłowo przyjęły, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez skarżącego po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Nie ulega wątpliwości Sądu, że miesięczny termin, o którym wyżej mowa, nie może być w niniejszej sprawie liczony, jak tego domaga się skarżący, tj. od dnia uzyskania przez niego pisemnych oświadczeń od K.J. i R.K., a więc od 30 listopada 2020 r.

Przed przystąpieniem do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania organ jest zobowiązany do zbadania terminowości wniesienia podania. Tylko bowiem prawidłowo wniesione podanie może być przedmiotem rozpoznania przez organ. Jednym z warunków prawidłowego wniesienia podania jest jego terminowe złożenie. W przypadku wniosku o wznowienie postępowania terminem tym jest miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, że termin ten liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2021 r., I OSK 1670/20). Istotne zatem w niniejszej sprawie było ustalenie, kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej, w jego przekonaniu, podstawę do wznowienia postępowania, tj. o wiedzy K.J. i R.K. odnośnie do prac polowych prowadzonych na gruntach skarżącego (a ściślej – kto te prace prowadził), a nie uzyskanie tej wiedzy na piśmie w postaci oświadczeń spisanych w dniu 30 listopada 2020 r.

Prawidłowo w tym kontekście przyjęły organy obydwu instancji, że informacje zawarte we ww. oświadczeniach zostały przedstawione już podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 października 2019 r. w sprawie użytkowania w roku 2012 działek ewidencyjnych o numerach: 200, 954, 955, 1027/2, 1028 położonych w obrębie D., gmina O., powiat [...], województwo [...] oraz działek ewidencyjnych o nr 207, 208/1 i 208/2 położonych w obrębie K., gmina W., powiat [...], województwo [...]. Na rozprawie tej skarżący był obecny. Nie sposób zatem przyjąć, że nie dowiedział się on wówczas o tych okolicznościach, związanych z prowadzonymi w latach 2004-2011 pracami polowymi. Ponowne spisanie tych okoliczności 30 listopada 2020 r. nie zmienia faktu, że wiedzę o nich skarżący posiadł najpóźniej w dniu rozprawy z 28 października 2019 r. Organy powołały się przy tym na protokół z rozprawy nr 2/19 z 28 października 2019 r. przeprowadzonej w Biurze Powiatowym ARiMR w W., z którego wynika, że na rozprawie stawiła się m in. R.K., siostra M.W. oraz strona osobiście. Skoro M.W. był obecny na rozprawie i słyszał zeznania R.K., to niewątpliwie wiedzę o informacjach wówczas przedstawionych przez świadka powziął w dacie rozprawy.

W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że treść oświadczeń z 30 listopada 2020 r., które skarżący dołączył do wniosku o wznowienie postępowania z 30 grudnia 2020 r., pokrywa się z zeznaniami R.K. złożonymi podczas rozprawy administracyjnej w dniu 28 października 2019 r. Sprowadzały się one do kolejnych prób udowodnienia tezy, że w latach 2004-2011 to skarżący użytkował rolniczo sporne grunty i nie było podstaw do przyjęcia, że pierwotne decyzje o przyznaniu mu płatności za te lata wydane zostały z naruszeniem prawa. Należy zgodzić się organami, że strona błędnie interpretuje treść art. 148 § 1 k.p.a., zakładając, że taką okolicznością będzie dzień, w którym K.J. i R.K. na piśmie wypowiedzieli się co do danych okoliczności - tj. że K.J. w latach 2004-2012 wykonywał prace polowe na działkach M.W. oraz że R.K., zeznając co do roku 2012 i lat wcześniejszych, mówiła o latach 2004-2012.

Na marginesie należy również zauważyć, że z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych. Nie może to jednak dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Za "nową okoliczność" nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego (por. Komentarz do art. 145 § 1 k.p.a. pod red. M. Wierzbowski, 2019 Legalis i przywołane w nim orzecznictwo sądowoadministracyjne). W ocenie Sądu zaś wszystkie przedstawiane przez skarżącego okoliczności, powoływane zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak i w złożonych oświadczeniach K.J. i R.K., zmierzały właśnie do przedstawienia odmiennej oceny dowodów, które organy obszernie i wyczerpująco zebrały w trakcie wznowionego postępowania, zakończonego w 2017 r. wydaniem decyzji o uznaniu decyzji przyznającej płatności za wydaną z naruszeniem prawa. Skarżący konsekwentnie bowiem kwestionuje ustalenia organów, że to nie on użytkował rolniczo grunty, do których otrzymał płatności, powołując się przy tym wciąż na te same okoliczności (w tym tych samych świadków i te same argumenty).

Tym samym nie ulega wątpliwości, że o okolicznościach, o których mowa w oświadczeniach z 30 listopada 2020 r., skarżący wiedział już wcześniej, najpóźniej od daty rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 28 października 2019 r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że to strona ma wykazać zachowanie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania wznowieniowego. Z art. 148 § 1 k.p.a. wprost wynika, że strona zamierzająca doprowadzić do wszczęcia postępowania wznowieniowego powinna takie podanie wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (wyrok NSA z 13 lutego 2019 r., II OSK 735/17). Ponieważ organ bada spełnienie tej przesłanki z urzędu, stwierdzenie, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, ponieważ musi skutkować odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby więc rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych (wyrok NSA z 25 października 2018 r., I OSK 2813/16).

Skoro za początek terminu uznaje zatem datę faktycznego dowiedzenia się o danej okoliczności, a nie fakt jej opisania na piśmie, a skarżący wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu 30 grudnia 2020 r., choć o okolicznościach stanowiących w jego ocenie podstawę wznowienia dowiedział się najpóźniej na rozprawie administracyjnej z 28 października 2019 r, to termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie został dochowany. Tym samym organ prawidłowo, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

k.ż.