Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Ka 1155/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Anna Wiciak /spr./ Sędzia NSA Krzysztof Stanik Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant Katarzyna Orzoł po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2004 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania w tym podatku - uchyla zaskarżoną decyzję - stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu prawomocności wyroku - zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] /[...]/ złotych


UZASADNIENIE

Działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 997 r. – Ordynacja podatkowa, po rozpatrzeniu odwołania Spółki z o.o. "A" w D. od dwóch decyzji Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] 2002 r. : 1) określającej w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2000 r.:

- kwotę zwrotu różnicy podatku w wysokości [...] zł tj. niższej od zadeklarowanej o [...] zł, w tym:

- wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...] zł – odsetki za zwłokę od należności podatkowej w kwocie [...] zł,

- kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny

miesiąc w wysokości [...] zł tj. niższej o [...] zł oraz – 2) ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2000 r. w kwocie [...] zł - Izba Skarbowa w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymała obie wymienione decyzje w mocy.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną:

Na wstępie wskazano, że przesłanką wydania zaskarżonych decyzji organu pierwszej instancji było stwierdzenie, że Spółka odliczyła podatek naliczony z faktury nr [...] z dnia [...] 2000 r. o wartości netto [...] zł i VAT [...] zł wystawionej przez Spółkę z o.o. "B" w S. z tytułu zaliczki na budowę stacji paliw, przekraczającej 50 % wartości ceny umowy z dnia [...] 2000 r. zawartej pomiędzy spółkami "A" a "B".

Umowa dotyczyła budowy trzech stacji paliw oraz domu towarowego, której wartość została wstępnie określona na [...] zł, przy czym do końca I półrocza 2000 r. Spółka "A" zobowiązała się do przekazania zaliczki w wysokości 60 % wartości inwestycji /[...] zł , VAT [...] zł/.

W trakcie kontroli ustalono, iż kwota zaliczki została rozliczona w formie cesji wierzytelności według następujących umów:

1) umowy z dnia [...] 2000 r. zawartej między Spółką "A" a Spółką z o.o. "C",

2) umowy z dnia [...] 2000 r. zawartej pomiędzy Spółką "A" i Spółką "B" /umowa dotycząca cesji wierzytelności wobec "D" z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości na Spółkę "B"/.

Z zebranego w sprawie materiału – zdaniem Izby Skarbowej – wynika, iż przedmiotowa faktura została wystawiona wcześniej niż zawarta została umowa pomiędzy spółkami "A" a "C". W przedmiotowej umowie strony dokonały trójstronnej kompensaty do kwoty najniższego zobowiązania tj. do kwoty [...] zł. Oświadczenie o istniejących w momencie zawierania umowy wzajemnych wierzytelnościach i zobowiązaniach pomiędzy Spółkami "A" a C.S. "B", zawarte w umowie jak również powoływanie się w niej na fakturę przed otrzymaniem zaliczki a więc niezgodnie z § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym świadczą o tym, że przedmiotowa faktura potwierdza czynność, która nie została jeszcze dokonana. Skoro w dacie wystawienia faktury sprzedawca "B" nie otrzymał jeszcze zaliczki od Spółki "A", to brak podstaw do stwierdzenia w § 1 ust. 1 zawartego pomiędzy tymi podmiotami a Spółką "C" porozumienia o wzajemnym rozliczeniu należności i zobowiązań z dnia [...] 2000 r., iż "A" jest dłużnikiem wobec Spółki "B" na kwotę [...] zł z tytułu faktury nr [...].

Zdaniem Izby Skarbowej brak jest podstaw do uznania wzajemnej kompensaty należności z dnia [...] 2000 r. jako podstawy do wystawienia faktury nr [...] oraz do pomniejszenia przez Spółkę "A" kwoty podatku należnego z tej faktury o kwotę podatku naliczonego za miesiąc [...] 2000 r.

Odnośnie cesji wierzytelności dokonanej przez Spółkę "A" na rzecz Spółki "B" na podstawie umowy z dnia [...] 2000 r. organ pierwszej instancji zdaniem Izby Skarbowej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Przedmiotowa wierzytelność istniała bowiem pierwotnie na rzecz "E" Sp. z o.o. z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości przez "D". Jednakże zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał na fakt, iż nie istniał stosunek prawny, z którego wynikałaby przedmiotowa wierzytelność w postaci "żądania przez "E" Sp. z o.o. odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości", albowiem Spółka "E" nie była właścicielem tychże nieruchomości. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 140 Kc, zgodnie z którym wyłącznie właściciel może w granicach określonych przepisami ustawy rozporządzać swoim majątkiem. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że w takim stanie rzeczy nieskuteczne jest w świetle art. 6 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wystawienie faktury nr [...] z dnia [...] 2000 r. na kwotę netto [...] zł, VAT – [...] zł, w związku z czym stosownie do § 50 ust. 4 pkt 3 i 5a rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług Spółka nie uzyskała prawa do odliczenia podatku VAT z przedmiotowej faktury.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "A" zarzuciła decyzji Izby Skarbowej obrazę art. 6 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 41 ust. 1 i § 50 ust. 4 pkt 3 i 5a rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług /.../ a także naruszenie art. 187 § 1 w związku z art. 121 § 1 oraz art. 120, 122, 124 i 191 – Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.

Zdaniem strony skarżącej, obowiązek podatkowy w podatku VAT nie jest związany z momentem zawarcia cywilnoprawnej umowy lecz – w przypadku zaliczek stanowiących co najmniej połowę umówionej ceny – z momentem rozliczenia zaliczki. W przedmiotowej sprawie zaliczka została rozliczona w dniu [...] 2000 r. w drodze przelewu wierzytelności. Zdaniem skarżącej, umowa cesji, wskazując numer faktury, nie stanowi elementu konstrukcyjnego dla bytu faktury.

Odnośnie umowy cesji z dnia [...] 2000 r. strona skarżąca wywodzi, iż przy nabyciu nieruchomości od zbywcy, Spółki "E" ewentualne wady prawne poprzednika nie mają w przedmiotowej sprawie znaczenia, gdyż skarżąca Spółka roszczenia wywodzi z własnego prawa, objętego rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W świetle powyższego stwierdzenia Spółka podlega zatem ochronie jako nabywca nieruchomości w dobrej wierze.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Stwierdził ponadto, że zamieszczenie w treści porozumienia konkretnego numeru faktury świadczy o tym, iż musiała ona istnieć w dacie porozumienia. Organ odwoławczy wskazał także, że transakcja skarżącej Spółki ze Spółką "E" nie była transakcją jednorazową i Spółka "A" z łatwością mogła dowiedzieć się o tym, że treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym. Ponadto wskazał na linię orzecznictwa Sądu Najwyższego, wyrażającego pogląd, iż rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni nabywcy, jeżeli umowa o przeniesienie własności nieruchomości będąca podstawą wpisu do księgi wieczystej, była nieważna.

W tym zaś kontekście wskazano, że na skutek orzeczenia NSA w Warszawie z dnia 30.05.1995 r. decyzje, na mocy których Spółka "E" została wpisana do księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości jako właściciel budynków i użytkownik wieczysty gruntu, przestały funkcjonować w obrocie prawnym, o czym strony powinny były wiedzieć zawierając umowę kupna-sprzedaży w 1999 r.

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż nie naruszono art. 187 § 1 w związku z art. 121 § 1 oraz art. 120, 122, 124 i 191 Ordynacji podatkowej, gdyż organ pierwszej instancji zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący.

Wskazując na powyższe organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia [...] 2003 r. strona skarżąca podtrzymała swoją dotychczasową argumentację, akcentując – gdy chodzi o umowę cesji wierzytelności z dnia [...] 2000 r. – głównie to, że roszczenia wobec "D" wywodzi ze swego prawa własności objętego rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Została też, jako następca prawny Spółki "E" wpisana do księgi wieczystej. Co się zaś tyczy cesji wierzytelności z dnia [...] 2000 r., to podkreślono, że organy podatkowe nie wykazały, że zakwestionowana faktura funkcjonowała w obrocie przed datą zawarcia porozumienia kompensacyjnego. Zarówno faktura jak i porozumienie zostały zawarte tego samego dnia, zaś organy podatkowe pominęły tak istotne okoliczności, iż z umowy zawartej w dniu [...] 2000 r. między skarżącą a "B" wynikało, że do końca pierwszego półrocza 2000 r. skarżąca uiści na rzecz kontrahenta zaliczkę w wysokości 60 % inwestycji, zaś w dniu [...] 2000 r. skarżąca przekazała Spółce "B" wierzytelność wobec "D" w drodze skutecznej umowy cesji, a faktura dokumentująca te czynności mogła zostać wystawiona do [...] 2000 r. W końcu zaś w dniu [...] 2000 r. strony zawarły porozumienie kompensacyjne, które wskazuje saldo rozliczenia z uwzględnieniem przekazanej już wierzytelności z umowy z dnia [...] 2000 r. regulując pozostałą część kwoty wynikającej z umowy z dnia [...] 2000 r. w drodze kompensaty wzajemnych zobowiązań. Zdaniem skarżącej, gdyby sporna faktura była wystawiona przed zawarciem porozumienia kompensacyjnego, to musiałaby opiewać wyłącznie na kwotę wynikającą z umowy z dnia [...] 2000 r.

Odpowiadając na tą argumentację, organ odwoławczy w piśmie procesowym z dnia [...] 2004 r. podtrzymał stanowisko, że treść umowy kompensacyjnej z dnia [...] 2000 r. wskazuje na to, że w chwili jego zawierania istniała już faktura dokumentująca przyjęcie zaliczki od strony skarżącej. Skoro zatem wystawienie dokumentu /faktury/ poprzedziło zawarcie umowy cywilnoprawnej, to znaczy, że dokumentował on zdarzenie, które jeszcze nie nastąpiło.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, iż mimo, że skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm./, to jednak podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/. Konsekwencja taka wynika z przepisu art. 97 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/, który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

Przechodząc zaś do rozważań nad zasadniczymi dla rozstrzygnięcia sprawy kwestiami natury merytorycznej wskazać należy, że istota sporu między stronami postępowania sądowego sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe

rozstrzygające sprawę miały podstawy do zakwestionowania prawa strony skarżącej do obniżenia – w rozliczeniu podatku od towarów i usług za [...] 2000 r. podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury nr [...] z dnia [...] 2000 r.

Rozważania nad tym zagadnieniem rozpocząć należy od stwierdzenia, że jednym z powodów, dla którego organy podatkowe zakwestionowały sposób rozliczenia zaliczki z tytułu budowy stacji paliw, którą dokumentowała wspomniana faktura było to, że skarżąca nie mogła dokonać cesji wierzytelności powstałej pierwotnie na rzecz innego podmiotu /E/ z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości przez "D", gdyż podmiot ten nie był właścicielem nieruchomości.

Trzeba w tym miejscu wskazać na znaczenie, jakie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma wyrok jaki zapadł w sprawie o sygn. akt I SA/Ka 1154/03 dotyczący wymiaru podatku od towarów i usług za [...] 1999 r. W wyroku z dnia 27 maja 2004 r. Sąd – uchylając ostateczną decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] wyraził pogląd, iż zasadnicze zastrzeżenie budzi stanowisko organów podatkowych co do kwestionowania prawnej skuteczności nabycia przez stronę skarżącą prawa własności pawilonu handlowego oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów. W uzasadnieniu tego wyroku przedstawiono wywód prawny, który można sprowadzić do następujących tez.

U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legł pogląd, iż na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego nie mogło dojść do nabycia przez stronę skarżącą prawa własności pawilonów handlowych oraz prawa wieczystego użytkowania gruntu, zaś zakwestionowana faktura potwierdza umowę sprzedaży zawartą niezgodnie z art. 58 Kodeksu cywilnego /to jest sprzecznie z ustawą Kc/ wyłącznie w celu obejścia ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Tej sprzeczności z Kodeksem cywilnym umowy dopatrują się organy podatkowe w tym, iż sprzedawcy nie przysługiwało prawo własności pawilonu handlowego oraz prawo wieczystego użytkowania gruntu.

Rozważając trafność tego stanowiska należy w punkcie wyjścia wskazać, iż przesłanką przeniesienia własności nieruchomości jest przysługiwanie zbywcy uprawnienia do rozporządzania własnością nieruchomości. Przesłanka ta warunkuje jedynie skuteczność przeniesienia własności, nie zaś ważność umowy o przeniesienie własności /wyroki Sądu Najwyższego z dnia 30 października 1969 r. II CR 430/69 - OSNCP 1970, nr 9, poz. 152, z dnia 18 grudnia 1996 r. I CKN 27/96 - OSNC 1997, nr 4, poz. 43 oraz z dnia 11 grudnia 1998 r. II CKN 96/98 - OSNC 1999, nr 5, poz. 98/, która zależy od zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych stron, niesprzeczności jej treści z ustawą lub zasadami współżycia społecznego, zachowania wymaganej dla niej formy oraz nieistnienia wad oświadczeń woli, a niekiedy także od spełnienia innych jeszcze wymagań /por. np. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 października 1997 r. III CKN 205/97 - OSNC 1998, nr 3, poz. 50/.

Przepisy o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych pozwalają na sanowanie braku uprawnienia zbywcy do rozporządzania własnością nieruchomości mimo, że zbywca nie był uprawniony do rozporządzania, druga strona odpłatnej umowy o przeniesienie własności nabędzie nieruchomość, jeżeli działała w dobrej wierze mającej oparcie w treści księgi wieczystej, tj. była przekonana, że zbywcy przysługuje zgodnie z treścią księgi wieczystej własność nieruchomości. Stosownie do art. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wynikające z art. 7 Kc domniemanie dobrej wiary nabywcy co do przysługiwania zbywcy własności zostanie obalone przez dowód, że druga strona wiedziała, iż wpis zbywcy w księdze wieczystej jako właściciela jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, lub przez dowód, że druga strona z łatwością mogła się dowiedzieć o niezgodności tego wpisu z rzeczywistym stanem prawnym.

Dobra wiara nabywcy co do tego, że zbywcy przysługuje ujawniona w księdze wieczystej własność nieruchomości, zastępuje zatem tylko jedną przesłankę przeniesienia własności nieruchomości – istnienie po stronie zbywcy uprawnienia do rozporządzania własnością nieruchomości – natomiast nie sanuje braku innych przesłanek /por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1959 r. 3 CR 399/59 - OSN 1960, nr 3, poz. 87/. Aby więc doszło do nabycia własności nieruchomości od osoby nieuprawnionej, przesłanki te muszą być spełnione niezależnie od dobrej wiary nabywcy co do przysługiwania zbywcy własności. Dotyczy to w szczególności przesłanek ważności umowy o przeniesienie własności /por. uzasadnienie wyroku S.N. z dnia 24 stycznia 2002 r. sygn. akt III CKN 405/99 - OSN 2002/11/42/.

Bezwzględna nieważność czynności prawnej jest skutkiem niektórych jej ustawowo określonych wad. Zasadnicze uregulowanie zawiera przepis art. 58 § 1 Kc łączący nieważność z czynnościami sprzecznymi z ustawą lub mającymi na celu jej obejście i w zasadzie tylko ten przepis został przytoczony w ramach uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji. Funkcja rękojmi ustanowionej w art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie wiąże się z nieważnością czynności, w takim bowiem razie skutki zamierzone będące wynikiem czynności ważnej w ogóle nie występują. Rękojmia wiary publicznej jest instytucją prawa, łączącą się w zakresie obrotu prawami do nieruchomości z istnieniem ksiąg wieczystych, dopuszczającą nabycie wpisanego prawa, łącznie z własnością od nieuprawnionego. Funkcjonowanie jej w systemie prawnym jest zasadniczym argumentem przeciw twierdzeniu, że zbycie cudzej rzeczy skutkuje nieważność czynności prawnej. Ponieważ w określonych warunkach /wpis w księdze wieczystej i dobra wiara nabywcy nieruchomości/ zbycie przez nieuprawnionego prowadzi do uzyskania własności i innych praw, w braku jednego z tych elementów stan prawny rzeczy nie ulega zmianie. Można zatem powiedzieć, że powoływać się na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych może tylko nabywca, który dokonał ważnej czynności prawnej z osobą nieuprawnioną do jej rozporządzania /por. uzasadnienie wyroku S.N. z dnia 23 października 2002 r. sygn. akt I CKN 550/01 /LEX nr 77035/.

Tylko na drodze odrębnego procesu wytoczonego w trybie art. 189 Kpc /o ustalenie/ dla rozstrzygnięcia kwestii istnienia po stronie nabywcy dobrej wiary można obalić działanie wobec strony skarżącej rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Inną drogą jest wszczęcie procesu o usunięcie niezgodności, o której mowa w art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w którym sąd ustala samodzielnie istnienie dobrej lub złej wiary nabywcy nieruchomości jako przesłanki skuteczności jej nabycia przy uwzględnieniu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych /por. wyrok S.N. z dnia 27 grudnia 1994 r sygn. akt III CZP 158/94 – OSNC 95/4/59/. Dopóki nie zapadną prawomocne rozstrzygnięcia sądowe w takich procesach nie można zasadnie twierdzić, że z braku uprawnienia po stronie zbywcy do rozporządzania nieruchomością, o którą w sprawie chodzi, strona skarżąca nie nabyła owej nieruchomości.

Sąd wyraził też pogląd, że uprawnienia organów podatkowych do czynienia ustaleń w przedmiocie dobrej lub złej wiary nabywcy nie można w żadnej mierze wyprowadzać z powoływanej przez organy podatkowe zasady autonomii prawa podatkowego. Za nieuzasadniony w sposób wymagany przepisami art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej uznano pogląd organów podatkowych, iż umowa sprzedaży z dnia 30 grudnia 1999 r. została zawarta... "wyłącznie w celu obejścia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym".

Skoro zatem zasadniczy zarzut strony skarżącej w tej kwestii sprowadza się do tezy, iż roszczenia wobec [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości będącej przedmiotem umowy z dnia 30 grudnia 1999 r. wyprowadza Spółka "A" z przysługującego jej prawa własności i wieczystego użytkowania nieruchomości to kluczowe znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy ma rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia.

Co się tyczy drugiej spornej kwestii, czyli pozbawienia strony skarżącej prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury nr [...] w oparciu o przepis § 50 ust. 4 pkt 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12.XII.1999 r., to zdaniem Sądu zajęte w tym przedmiocie przez organy podatkowe stanowisko również budzi zasadnicze wątpliwości.

Przede wszystkim, powołany w podstawie prawnej decyzji przepis § 50 ust. 4 pkt 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 109 poz. 1245 ze zm./ stanowi o pozbawieniu podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury stwierdzającej czynności, które nie zostały dokonane. Chodzi zatem w tym przepisie o ograniczenie odnoszące się do fikcyjnych transakcji, którego celem jest zapobieżenie wykorzystywania "pustych dokumentów". Tymczasem, z ustaleń faktycznych przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że organy podatkowe wcale nie twierdzą, że faktura, o którą w sprawie chodzi dokumentuje czynność, która nie została w ogóle dokonana. Twierdzą jedynie, że wystawiona została niezgodnie z § 41 ust. 1 powołanego rozporządzenia, czyli przed otrzymaniem zaliczki.

Organy podatkowe idą w swym rozumowaniu dalej, twierdząc, iż w takiej sytuacji brak podstaw do uznania wzajemnej kompensaty należności z dnia [...] 2000 r. jako podstawy do wystawienia rzeczonej faktury. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi jednak do wniosku, iż stanowisko to jest efektem wyprowadzania zbyt daleko idących wniosków wyłącznie z literalnego brzmienia umowy cesji z dnia [...] 2000 r.

Postępowanie podatkowe przeprowadzone w sprawie nie dostarczyło wystarczających podstaw do podważenia twierdzenia strony skarżącej, iż w rzeczywistości oba oceniane zdarzenia – sporządzenie spornej faktury i umowy cesji mieściły się w tym samym przedziale czasowym. Jeśli organy podatkowe miały wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu wydarzeń w dniu [...] 2000 r., to winny były przeprowadzić dowód z przesłuchania osób biorących udział w zawarciu umowy cesji.

Istotne jest bowiem, z punktu widzenia zastosowania w sprawie normy § 50 ust. 4 pkt 5a cytowanego rozporządzenia ustalenie, czy w dniu [...] 2000 r. doszło do otrzymania przez kontrahenta skarżącej zaliczki, czy też faktura kwestionowana przez organy podatkowe stwierdza czynność, która nie została dokonana.

Wszystko co do tej pory wywiedziono nakazuje stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana bez uprzedniego prawidłowego postępowania dowodowego, w ramach którego należało dokładnie wyjaśnić stan faktyczny zgodnie z wymogami art. 122 Ordynacji podatkowej, a także, iż w toku rozstrzygania sprawy nie rozważono wszystkich istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności a uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, co czyni, iż Sąd nie był w stanie ocenić trafności zajętego przez organy podatkowe stanowiska co do istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnień. W innych zaś istotnych kwestiach zajął organ odwoławczy stanowisko sprzeczne z przepisami prawa materialnego.

Czyni to koniecznym uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./.

Orzeczenie o niemożności wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku oparte zostało na przepisie art. 152 pierwszej z powołanych ustaw, zaś orzeczenie o kosztach postępowania na przepisie art. 200 tej samej ustawy.