Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 784/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a, art. 92b, art. 92c
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 13, art. 15 ust. 2 i 8
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 7, art. 8 ust. 2 i 4, art. 10 ust. 2-3
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K.O., R.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2014 r. o godz. 16:48, na zjeździe z drogi krajowej [...], został zatrzymany do kontroli drogowej przez uprawnionych funkcjonariuszy Oddziału Celnego, ciągnik samochodowy marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową nr rej. [...], prowadzony przez S.T.. W toku kontroli ustalono, że w/w pojazdem realizowano przewóz drogowy w celu pozostawienia zestawu pojazdów na parkingu na rzecz K.O., R.K. prowadzących przedsiębiorstwo jako R S.C. Podczas kontroli drogowej, stwierdzono, że kierowca wykonywał przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostało niedozwolone urządzenie dodatkowe - magnes - wpływające na niewłaściwe funkcjonowanie urządzenia rejestrującego. Ujawniony magnes został podłączony do impulsatora skrzyni biegów i w sposób skuteczny fałszował prawidłowy zapis tachografu cyfrowego: podczas, gdy pojazd poruszał się, na tachografie i na wydruku z tachografu rejestrował się zapis odpoczynku.

Ponadto analiza zapisanych na karcie kierowcy danych wykazała, że w dniu [...] grudnia 2014 r. kierowca: przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godziny i 52 minuty, skrócił dzienny odpoczynek w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się w dniu [...] grudnia 2014 o godzinie 20:31, skrócił dzienny odpoczynek w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się w dniu [...] grudnia 2014 o godzinie 23:31.

Kontrolowany kierowca zeznał w trakcie kontroli, że pracuje w firmie transportowej R s.c. od [...] października 2014 r. W szkoleniu dotyczącym czasu pracy kierowców uczestniczył w 2014 r. Przepisy z tego zakresu są mu znane i zrozumiałe. W chwili zawierania umowy zostały przedstawione mu regulaminy pracy i płacy, za złe wykonywanie pracy jako kierowca ponosi konsekwencje finansowe i dyscyplinarne. Karta kierowcy jest sczytywana regularnie co dwa tygodnie, a o naruszeniach jest informowany. Pojazd, którym jeździ jest wyposażony w system monitorujący jego położenie GPS. Wynagrodzenie składa się wyłącznie ze stałej pensji. Kierowca oświadczył, iż wykroczenie, polegające na jeździe na magnesie powstało z jego winy podając, iż o godzinie 16:00 na stacji paliw [...] założył magnes na impulsator skrzyni biegów, gdyż chciał przestawić samochód na bezpieczny parking i udać się stopem do domu. W dniu kontroli oczekiwał pustym zestawem na stacji paliw na dyspozycje dotyczące dalszej jazdy, a o godzinie 15:00 telefonicznie został poinformowany, że do końca tygodnia nie będzie żadnego kursu. Kierowca zeznał, że pozostałe naruszenia popełnił nieumyślnie. Po zapoznaniu się z protokołem z kontroli kierowca nie wniósł zastrzeżeń.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, zawiadamiając przedsiębiorców i pouczając ich o możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności za stwierdzone podczas kontroli naruszenia, pod warunkiem zaistnienia okoliczności wynikających z art. 92b lub art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., dalej zwanej u.t.d.), a jeśli takie zachodzą wezwano do dostarczenia dokumentów dotyczących: planowania czasu pracy kierowców, przeprowadzania kontroli w zakresie przestrzegania przez kierowców przepisów o czasie pracy kierowców, prowadzenia szkoleń w zakresie transportu drogowego, systemu motywacyjnego i innego rodzaju środków dyscyplinujących kierowców do przestrzegania przepisów w ww. zakresie oraz zasad wynagradzania kierowców.

W odpowiedzi na powyższe R.K. (pismo z dnia [...] lutego 2015 r.) wniósł o umorzenie postępowania prowadzonego w stosunku do spółki wskazując, iż naruszenia opisane w protokole kontroli powstały wyłącznie z winy kierowcy, co potwierdził on podczas przesłuchania w charakterze świadka. Ponadto przedsiębiorca podkreślił, że dopełnił wszystkich wymaganych prawem obowiązków poprzez wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, sprawdzenie że posiada prawo jazdy, kurs na przewóz rzeczy, ważne badania lekarskie i psychologiczne, oraz że został przeszkolony podczas podejmowania pracy. Na prawdziwość tej czynności załączył oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2014 r. S.T. potwierdzające przeszkolenie z zakresu przepisów regulujących czas pracy kierowcy wraz z pouczeniem, że za wszystkie nieprawidłowości powstałe z jego winy skutkujące grzywną odpowiada wyłącznie kierowca. Strona wskazała ponadto na niezależność odpowiedzialności karnej kierowcy i administracyjnej podmiotu.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w oparciu o treść art. 104 § 1, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), art. 89 ust. 1, art. 92a ust. 1 i 6, art. 93 ust. 1 u.t.d., art. 13, art. 15 ust 2 i 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 1985 nr 370, dalej zwanego rozporządzeniem nr 3821/85), art. 47, art. 46 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 04.02.2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 60 z 28.02.2014 r., dalej zwanego rozporządzeniem nr 165/2014) oraz art. 7, art. 8 ust 2, 4, art. 10 ust. 2, 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EWG) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE L 2006 nr 102, dalej zwanego rozporządzeniem nr 561/2006), w której nałożył na K.O. i R.K. wspólników spółki cywilnej karę pieniężną w łącznej wysokości 6950 zł z tytułu:

-wykonywania w dniu [...] grudnia 2014 r. przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące do którego podłączono niedozwolone urządzenie dodatkowe w postaci magnesu wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie polegające na nierejestrowaniu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (5000 zł, lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., naruszenie art. 15 ust. 8 rozporządzenia nr 3821/85),

-przekroczenia w dniu [...] grudnia 2014 r. od godz. 4.07 do godz. 13.17 maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 3 godz. i 52 min. (150 zł – lp. 5.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., 1400 zł – lp. 5.2.2. załącznika nr 3 do u.t.d., naruszenie art. 7 rozporządzenia nr 561/2006),

-skrócenia dziennego czasu odpoczynku o 56 minut przy wykonywaniu przewozu drogowego w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym rozpoczętym w dniu [...] grudnia 2014 r. o godz. 20.31 (100 zł – lp. 5.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d., naruszenie art. 8 ust. 2 i 4 rozporządzenia nr 561/2006),

-skrócenia dziennego czasu odpoczynku o 1 godzinę i 29 minut przy wykonywaniu przewozu drogowego w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym rozpoczętym w dniu [...] grudnia 2014 r. o godz. 23.31 (100 zł – lp. 5.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. i 200 zł – l.p. 5.3.2. załącznika nr 3 do u.t.d., naruszenie art. 8 ust. 2 i 4 rozporządzenia nr 561/2006).

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał na przebieg postępowania w sprawie i treść przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Celnego podkreślił, iż orzeczenie oparł na faktach ustalonych bezpośrednio podczas kontroli, zawartych w protokole z kontroli.

Organ kolejno opisał każde z naruszeń, za które nałożona została na strony kara wraz ze wskazaniem podstawy prawnej nałożenia kary.

Następnie organ wyjaśnił różnicę w odpowiedzialności ponoszonej za naruszenie obowiązków lub warunków w przewozie drogowym przez kierowcę, który naruszenia tego się dopuścił (a która ponoszona jest w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach wykroczeń), a wykonującym przewóz w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d., podkreślając przy tym niezależność tych odpowiedzialności. Organ dodał, iż kierowca w przedmiotowej sprawie ukarany został mandatem w wysokości maksymalnej t.j. 2000 zł.

W dalszej części uzasadnienia organ dokonał analizy pod kątem wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanek umożliwiających uwolnienie się przedsiębiorcy od konsekwencji naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego określonych w art. 92b i art. 92 c u.t.d.

W tym zakresie organ zwrócił uwagę, iż wezwał przedsiębiorców do przedstawienia i udokumentowania właściwej organizacji i dyscypliny pracy, prawidłowego systemu wynagradzania zgodnie z art. 92b u.t.d. oraz wskazania na ewentualne wystąpienie okoliczności zawartych w art. 92c ust. 1 u.t.d.

Organ wskazał, iż przedsiębiorcy nie przedstawili żadnych dokumentów dotyczących regulaminu pracy, w tym czasu pracy zatrudnionych kierowców, oraz funkcjonującego systemu płacy w przedsiębiorstwie. Nie przedstawili również planu wykonywanego przez kierowcę w dniu kontroli zadania przewozowego, ani żadnych dokumentów z nim związanych. Organ zwrócił uwagę, iż za popełnione naruszenie kierowca nie został w żaden sposób zdyscyplinowany. Przedstawione przez stronę oświadczenie kierowcy o odbytym szkoleniu z zakresu przepisów prawa dotyczących czasu pracy kierowców, nie może zdaniem organu świadczyć o prawidłowej organizacji pracy, jest jedynie zabezpieczeniem się przedsiębiorcy na poczet cywilnej odpowiedzialności wynikającej ze stosunku pracy (lub pokrewnego, przy działaniu na rzecz zleceniodawcy) i pozwalające na dochodzenie roszczeń naprawczych od składającego oświadczenie woli.

Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o bezpośrednim związku popełnionego naruszenia z wykonywanym przewozem, ponieważ w dniu kontroli kierowca oczekiwał w dyspozycji na polecenia dotyczące dalszej jazdy, a gdy otrzymał informację o braku zadania dla niego, to przy użyciu niedozwolonego urządzenia (magnesu) zakłócił pracę tachografu i wykonywał przewóz drogowy zestawem w celu jego pozostawienia na bezpiecznym parkingu. Popełnienie pozostałych naruszeń i twierdzenie kierowcy, że powstały one nieumyślnie, świadczy w ocenie organu o niewielkiej wiedzy kierowcy z zakresu regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców i wynikających z niego dopuszczalnych norm pracy, jazdy i sposobu odbierania odpoczynku. Organ podkreślił, iż przedsiębiorca wykonujący transport drogowy jest obowiązany do obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy umowy usługi lub zlecenia. Samo pisemne nałożenie na pracowników zobowiązań do przestrzegania norm prawnych nie jest wystarczającym rozwiązaniem organizacyjnym. Fakt ewentualnego przeniesienia na kierowcę decyzji w sprawie organizacji przewozu nie można według organu zakwalifikować w kategorii "braku wpływu", czy "okoliczności których nie można przewidzieć". W prawidłowo zorganizowanym przedsiębiorstwie nie może być sytuacji, w której kierowca sam decyduje kiedy dokona odebrania przerw i odpoczynków, a przedsiębiorca będzie uważał, że jest zwolniony z logistycznego przygotowania i wykonania zlecenia transportowego. Organ zwrócił uwagę, iż strona nie udokumentowała żadnych istotnych form rozwiązań organizacyjnych wprowadzonych w firmie wpływających na dyscyplinę pracy (regulaminu kar i nagród).

Organ zauważył, iż odpowiedzialność przedsiębiorcy wynika z art. 13 rozporządzenia (EWG) 3821/85 (pracodawca oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących i karty kierowcy) oraz art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który nakłada na prowadzącego przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy tego przedsiębiorstwa mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 i rozdziału II rozporządzenia 561/2006 i to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów popełnione przez jego kierowców.

Zdaniem organu w świetle ustalonych podczas kontroli faktów, okoliczność użycia magnesu nie może być uznana za nieprzewidywalną, a wręcz w przypadku właściwego zaplanowania zadania nie powinna mieć miejsca. Według organu kierowca świadomie wykonywał jazdę "na magnesie" w celu wykonania zadania na rzecz przedsiębiorcy, tak aby nie naruszyć norm czasowych prowadzenia pojazdu rejestrowanych na własnej karcie kierowcy oraz naruszył normy dotyczące okresu prowadzenia pojazdu i odpoczynku z uwagi na niewłaściwie zaplanowane zadanie przewozowe. Jak podkreślił organ przesłanką wystarczającą do nałożenia kary administracyjnej na przedsiębiorcę jest samo stwierdzenie powyższych faktów.

Według organu to podmiot wykonujący transport drogowy jako pracodawca ponosi ryzyko osobowe, to znaczy jest obciążony skutkami niewłaściwego doboru pracowników do danego zadania i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności lub braku należytego przygotowania do pracy.

Od powyższej decyzji przedsiębiorcy wnieśli odwołanie domagając się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. Odwołujący zarzucili organowi błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie i nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy odwołujący uznali za niewystarczający. Przedsiębiorcy nie zakwestionowali wystąpienia naruszeń stwierdzonych podczas kontroli, ale nie zgodzili się z wyborem przez organ podmiotu ukaranego. Zdaniem odwołujących całą odpowiedzialność za naruszenia wykryte podczas kontroli ponosi kierowca, przemawia za tym załączony do odwołania wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2015 r. nakładający karę grzywny 200 zł na S.T. oraz zeznania kierowcy złożone kontrolującym. Zdaniem odwołujących nie mieli oni żadnego wpływu na działania podejmowane przez ich pracownika. Podkreślili przy tym, iż pracownicy objęci są w ich firmie nadzorem, w zakresie przestrzegania norm czasu jazdy, przerw i wymaganych okresów odpoczynku, a kierowcy mają zapewniony odpowiedni czas na bezpieczne zrealizowanie przewozu. Odwołujący wskazali, iż dopełnili wszystkich wymaganych prawem obowiązków: kierowcy są wyposażeni w odpowiednie dokumenty, zostali przeszkoleni, posiadają stosowne uprawnienia i dokumentację lekarską.

Ponadto odwołujący ponieśli zarzut dotyczący nieudowodnienia przez organ, że magnes który został umieszczony przy impulsatorze skrzyni biegów w istocie wpływał na pracę urządzenia rejestrującego, uznając tym samym kwalifikację prawną dokonaną w tym zakresie przez organ za błędną.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia w zakresie stanu faktycznego opisane przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie szczegółowo organ odwoławczy opisał każde z naruszeń ujawnionych podczas kontroli, odwołując się przy tym do przepisów prawa, które zostały naruszone i przepisów określających podstawę do nałożenia kary za poszczególne z naruszeń.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż postępowanie kontrolne (które poprzedza wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a) ust.1 u.t.d. w stosunku do podmiotów wykonujących przewóz drogowy) jest postępowaniem autonomicznym, odrębnie uregulowanym przepisami u.t.d. Niekorzystne dla podmiotu kontrolowanego wyniki tej kontroli stanowią podstawę faktyczną do wszczęcia postępowania administracyjnego, a w razie potwierdzenia ustaleń zawartych w protokole kontroli - do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art.92a) ust.1 u.t.d.

Odnosząc się do zarzutów odwołujących dotyczących błędnego ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za naruszenia w transporcie drogowym organ wyjaśnił, że odpowiedzialność kierowcy za naruszenia obowiązków wynikających z art.87 ust.1,2 u.t.d., a także za naruszenia przepisów, o których mowa w art.92b) ust. 1 w związku z ust.2 u.t.d. odbywa się w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia i jest odpowiedzialnością odrębną (opartą na zasadzie winy) w stosunku do odpowiedzialności przedsiębiorcy, który ponosi odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.

Kontrolowany kierowca za wykonywanie w dniu [...] grudnia 2014r. przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączony został magnes oraz za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy i za dwukrotne skrócenie dziennego czasu odpoczynku, został ukarany karą grzywny w wysokości 2000 zł (wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...].03.2015r. sygn. akt [...]).

Następnie organ wskazał na treść przepisów art. 92b) ust.1 i art. 92c) ust.1 pkt.1 u.t.d. regulujących odstąpienie od nałożenia kary w transporcie drogowym lub odstąpienie od wszczęcia postępowania w tym zakresie. Organ podkreślił, że przepis art. 92c) ust.1 pkt 1 u.t.d. dotyczy sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na kierowców.

Organ odwoławczy wskazał, iż pismami z dnia [...] stycznia 2015r. i [...] maja 2015r. wezwał przedsiębiorców do przedstawienia dokumentów dotyczących : planowania czasu pracy kierowców, zleceń i planu zadań przewozowych wykonywanych przez S.T. w dniach, w których stwierdzono naruszenia, przeprowadzania kontroli w zakresie przestrzegania przez pracowników przepisów o czasie pracy kierowcy, prowadzenia szkoleń z zakresu transportu drogowego, systemu motywacyjnego i innych środków dyscyplinujących kierowców do przestrzegania tych przepisów, zasad wynagradzania kierowców oraz do przesłania dowodów wskazujących na istnienie w sprawie okoliczności określonych w art.92c) u.t.d.

Na w/w wezwania strona przesłała oświadczenie kierowcy z dnia [...] sierpnia 2014r. i z dnia [...] czerwca 2015r., umowę o pracę z dnia [...] października 2014r. z aneksem z dnia [...] stycznia 2015r., oświadczenie Spółki z dnia [...] maja 2015r. (dotyczące prawidłowego realizowania obowiązków firmy), zaświadczenie o ukończeniu szkolenia przez S.T. z dnia [...] października 2014r. oraz złożyła wyjaśnienia na piśmie.

Organ II instancji oceniając organizację pracy, dyscyplinę oraz zasady wynagradzania kierowców w przedsiębiorstwie transportowym wziął pod uwagę postanowienia art. 10 rozporządzenia (WE) 561/2006, zgodnie z którym przedsiębiorca nie może wypłacać kierowcom u niego zatrudnionym żadnych składników wynagrodzenia, nawet w formie premii czy dodatków do wynagrodzenia, uzależnionych od przebytej drogi lub ilości przewożonych rzeczy, jeżeli ich stosowanie może zagrażać bezpieczeństwu drogowemu lub zachęcać do naruszeń rozporządzenia nr 561/2006 (ust.1). Ponadto przedsiębiorca obowiązany jest organizować pracę kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału li rozporządzenia 561/2006, a także wydawać odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadzać regularne kontrole przestrzegania w/w przepisów.

Z przedstawionej umowy o pracę i aneksu nr 3 do umowy zdaniem organu wynika, iż S.T. zatrudniony w przedsiębiorstwie odwołujących od [...] października 2014r. na czas nieokreślony jako kierowca, otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 1000 zł brutto, ryczałt za pracę w porze nocnej 180 zł brutto, zaliczkę za dyżur w wysokości 570 zł brutto miesięcznie. Kierowca zeznał, że jego wynagrodzenie składa się z pensji podstawowej. Na podstawie umowy o pracę i zeznań kierowcy organ uznał za prawidłowe zasady wynagradzania kierowców w przedsiębiorstwie, niezawierające składników zachęcających do naruszania przepisów prawa (art. 92b) ust.1 pkt 2 u.t.d.). Jednakże na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, złożonych przez kierowcę zeznań i wyjaśnień Strony, nie sposób przyjąć, że warunek zawarty w art.92b) ust.1 pkt 1 u.t.d. dotyczący właściwej organizacji i dyscypliny pracy został spełniony.

Przewoźnik wskazał, że jako pracodawca dopełnił wszelkich I wymaganych prawem obowiązków : wszystkie pojazdy są na bieżąco zgłaszane do organów wydających licencję transportową, kierowcy są wyposażani w odpowiednie dokumenty, posiadają wymagane prawem uprawnienia (prawo jazdy oraz kursy na przewóz rzeczy) oraz ważne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, a także zostali przez niego przeszkoleni podczas podejmowania pracy. Przedsiębiorca systematycznie sprawdza i nadzoruje kierowców odnośnie przestrzegania obowiązujących norm czasu jazdy, przerw i wymaganych odpoczynków, co miesiąc sporządza ewidencję czasu pracy każdego kierowcy wraz z wnikliwą analizą czasu jazdy (kierowca zeznał, że jego dane z karty kierowcy sczytywane są co dwa tygodnie, po czym jest on informowany o nieprawidłowościach związanych z czasem jazdy i odpoczynkiem kierowcy). Organ stwierdził, iż dla uznania braku odpowiedzialności przedsiębiorcy nie wystarczy samo odesłanie do treści stosunków prawnych łączących przewoźnika (przedsiębiorcę) z jego pracownikami (współpracownikami), które spełniać miałyby funkcję motywującą i dyscyplinującą, ale również niezbędna jest ocena organizacji pracy, w tym także logistycznych rozwiązań, czasu oznaczonego na realizację danego przedsięwzięcia (przewozu), które faktycznie wymuszają ale i umożliwiają zachowanie określonych w przepisach zasad bezpieczeństwa drogowego.

Organ zwrócił uwagę, iż przewoźnik wezwany przez organ II instancji o przedstawienie dokumentów dotyczących planowania i wykonywania w dniach [...] grudnia 2014r., [...] grudnia 2014r., [...] grudnia 2014r. przewozów drogowych (wskazanie trasy przejazdu, jazdy, ilości godzin, kilometrów, planowania odpoczynków), takich dowodów nie przedstawił, zatem uniemożliwił organowi dokonanie oceny, czy w dniach, w których stwierdzono naruszenia, zadania przewozowe były zaplanowane przez niego w taki sposób, aby kierowca mógł je wykonać bez naruszania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 i rozporządzenia nr 3821/85.

Ustosunkowując się do wątpliwości odwołującego dotyczących prawidłowej kwalifikacji kary za naruszenie związane z użyciem przez kierowcę magnesu - Lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., i nie przeprowadzenia przez organ próby potwierdzającej ingerencję w urządzenie rejestrujące, organ wskazał, iż zabezpieczone podczas kontroli drogowej dowody w postaci: magnesu , wydruku czynności kierowcy z karty kierowcy z dnia [...] grudnia 2014r., zdjęć oraz zeznania kierowcy bezsprzecznie potwierdzają ingerencję S.T. w pracę urządzenia rejestrującego, która polegała na podłączeniu magnesu na impulsatorze skrzyni biegów kontrolowanego pojazdu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że podłączenie magnesu do impulsatora zakłóca pracę tachografu w taki sposób, że podczas jazdy tachograf nie zapisuje przebytej drogi i prędkości pojazdu, a aktywność kierowcy rejestrowana jest jako odpoczynek. Zatem pracodawca rozliczając czas pracy kierowcy powinien wziąć pod uwagę, ile czasu jest potrzebne kierowcy na wykonanie danego zadania przewozowego, zgodnie z ustalonymi normami dotyczącymi okresu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków. Przedsiębiorca może tego dokonać, jeżeli w sposób prawidłowy planuje kierowcom zadania przewozowe i kontroluje ich realizację, a tego Strona nie dowiodła w przedmiotowym postępowaniu.

Okoliczności towarzyszące zdarzeniu z dnia [...] grudnia 2014r. tj. posiadanie przez kierowcę w samochodzie magnesu i celowe podłączenie go do impulsatora skrzyni biegów, aby oszukać pracę impulsatora, jak i zdobywanie wiedzy o fałszowaniu zapisów tachografu, świadczą o planowanym, z góry powziętym zamiarem naruszenia przez kierowcę przepisów prawa. Świadczy to nie tylko o niewłaściwym doborze pracowników przez przedsiębiorcę, ale i o pewnych nieprawidłowościach w sprawowanej kontroli czasu pracy kierowców, w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, którego kierowca zaopatruje się w niedozwolone dodatkowe urządzenie i zdobywa wiedzę o sposobie fałszowania danych rejestrowanych na tachografie.

Podnoszenie wiedzy i umiejętności zatrudnionych kierowców jest jednym z ważniejszych elementów organizacji pracy, ponieważ właściwie i profesjonalnie przeszkoleni pracownicy dają gwarancję należytego wykonania zadania. Organ zwrócił uwagę, iż strona przedstawiła oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2014r. i zaświadczenie z dnia [...] października 2014r., z którego wynika, iż S.T. został przeszkolony z zagadnień związanych z przestrzeganiem czasu pracy kierowców i u.t.d. Organ wyraził pogląd, iż prowadzenie szkolenia należy uznać jednak za niewystarczające jeżeli przedsiębiorca nie egzekwuje od pracowników przestrzegania ustanowionych zasad. Przedsiębiorca ma wpływ na to, czy zatrudnieni przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione.

Organ zauważył, iż celem sankcji określonych w art.92 a) u.t.d. jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, które zagwarantują bezpieczeństwo innych użytkowników dróg (poprzez właściwy dobór kierowców i ułożenie planu ich pracy).

Organ stwierdził, iż przedsiębiorca ani kierowca nie wskazali na wystąpienie w sprawie okoliczności ujętych przepisem art. 92c) ust.1 pkt 1 u.t.d. - nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Natomiast nieumyślne popełnienie przez kierowcę naruszeń oraz podłączenie magnesu bez wiedzy przedsiębiorcy takich okoliczności nie stanowią.

Nadto organ podał, iż w ramach art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się przypadki w sprawie dotyczącej podłączenia niedozwolonego urządzenia do tachografu, w której kierowca zeznał, że uczynił to samodzielnie, bez wiedzy pracodawcy. Warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonaniu transportu drogowego, a nie jest działaniem wynikającym z nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników.

Według organu w toku postępowania administracyjnego strona nie wykazała, że w sposób właściwy zorganizowała pracę, planowała zadania przewozowe i przeprowadzała kontrole czasu pracy z uwzględnieniem czasu potrzebnego na realizację danego przewozu drogowego, zgodnie z ustalonymi normami dotyczącymi okresu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków, dlatego też nie można ocenić jej działań kontrolnych za prawidłowe.

W świetle powyższego organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie można zastosować art. 92b) ust.1 pkt 1 i art. 92c) ust.1 pkt 1 u.t.d.

Organ za nieuzasadniony uznał zarzut odwołującego dotyczący braku poinformowania strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, wskazując, iż Naczelnik Urzędu Celnego zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2015r. poinformował stronę, że zebrał materiał dowodowy pozwalający na wydanie decyzji w sprawie, w odpowiedzi na które strona złożyła pismo z dnia [...] lutego 2015r. ustosunkowując się do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia przez organ I instancji twierdzeń kontrolowanych kierowców oraz nie przesłuchania kierowców w niniejszej sprawie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie kontrolowany był jeden kierowca, który podczas kontroli drogowej został przesłuchany w charakterze świadka. Zaznaczył też, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego strona nie wnioskowała o ponowne przesłuchanie kierowcy, jedynie wystąpiła z wnioskiem o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionego odpisu protokołu z przesłuchania świadka. Organ dodał, iż w piśmie z dnia [...] maja 2015r. zwrócił się do strony o wskazanie jakich kierowców i na jakie okoliczności organ miałby przesłuchać w niniejszej sprawie, jednakże wezwanie pozostało bez odpowiedzi.

Od powyższej decyzji K.O. i R.K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 6-10,68 i 77 k.p.a. poprzez niedokładne rozpatrzenie sprawy, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i brak podjęcia niezbędnych kroków do jego wyjaśnienia, nieuwzględnienie złożonego przez skarżących materiału dowodowego oraz brak zapewnienia czynnego udziału w sprawie i niepoinformowanie o zakończeniu postępowania administracyjnego. Ponadto skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 4 pkt 22 u.t.d. w zakresie uprawnień do wykonywania przewozów drogowych oraz przepisach wykonawczych do u.t.d.: zgodności wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia nr 561/2006, rozporządzenia nr 3821/85, umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR oraz ustawy o czasie pracy kierowców poprzez pominięcie zapisów na rewersach.

Skarżący zarzucili organowi m.in. brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony i tym samym zebranie niepełnego materiału dowodowego w sprawie. W pozostałym zakresie skarżący powielili zarzuty i argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko uprzednio wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań administracji publicznej wynika z art. 134 p.p.s.a. i wyznaczony jest granicami sprawy administracyjnej, a nie tylko zarzutami skargi. Kontrola sprawowana jest w oparciu o akta administracyjne według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji. Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, polegające na uchyleniu (tj. wyeliminowaniu z obrotu prawnego) kontrolowanych aktów może nastąpić zasadniczo w sytuacji stwierdzenia, że naruszają one przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej tj. treść decyzji , a prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej treść lub dającym podstawy do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przedmiot skargi stanowiła w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o nałożeniu na K.O. i R.K. wspólników spółki cywilnej R s.c. kary pieniężnej za naruszenia prawa w transporcie drogowym.

W ocenie Sądu, przeprowadzona kontrola legalności decyzji Dyrektora Izby Celnej w odniesieniu do zarzutów skargi, jak też w granicach rozpoznawanej sprawy administracyjnej nie doprowadziła do ujawnienia kwalifikowanych uchybień przepisom proceduralnym czy też prawa materialnego, o jakich mowa w przywołanym art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zaskarżona skargą decyzja Dyrektora Izby Celnej, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały w stanie prawnym ustalonym ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 244, poz. 1454 ), obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r. Zgodnie ze znowelizowanym art. 92 a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie. W ust. 6 tego artykułu wskazano, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2014 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego kontrola, której wyniki stanowiły podstawę do wszczęcia postepowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, wykazała szereg naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego, w tym: przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączono niedozwolone urządzenie dodatkowe w postaci magnesu wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie polegające na nierejestrowaniu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy oraz dwukrotne skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym.

Skarżący nie kwestionowali w postępowaniu administracyjnym ani też na etapie postępowania sądowoadministracyjnego stwierdzonych przez organy naruszeń dotyczących przekroczenia czasu pracy kierowcy oraz czasu odpoczynku kierowcy.

Dokonując w tym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, iż organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zebrały i oceniły materiał dowodowy oraz właściwie zastosowały przepisy prawa.

Zagadnienia dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób uregulowane zostały w rozporządzeniu nr 561/2006.

Zgodnie z treścią art. 4 lit. q w/w rozporządzenia okres prowadzenia pojazdu oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od chwili rozpoczęcia przez kierowcę prowadzenia pojazdu po okresie odpoczynku lub przerwie do momentu rozpoczęcia okresu odpoczynku lub przerwy.

Z kolei w myśl art. 7 cyt. rozporządzenia po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę można zastąpić dwoma przerwami, pod warunkiem że pierwsza trwa co najmniej 15 minut, a druga co najmniej 30 minut, przy zachowaniu maksymalnego 4,5 godzinnego okresu prowadzenia pojazdu.

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 kierowca korzysta m.in. z dziennego okresu odpoczynku, który zgodnie z art. 4 lit. g) oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje regularny dzienny okres odpoczynku (oznaczający nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin, alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny, a druga co najmniej 9 godzin) lub skrócony dzienny okres odpoczynku (oznaczający nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin). W ustępie 2 art 8. wskazano, że w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego (lub tygodniowego) okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Pomiędzy dwoma tygodniowymi odpoczynkami kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku (art. 8 ust. 4).

Przy czym art. 12 rozporządzenia nr 561/06, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu, oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, umożliwia kierowcy odstąpienie od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Jednak takie odstępstwo warunkowane jest wskazaniem przez kierowcę powodów takiego odstępstwa poprzez naniesienie odręcznych zapisów na wykresówce urządzenia rejestrującego, lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

Protokół kontroli z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz z dane zapisane na karcie kierowcy – S.T. nr [...] potwierdzają, iż w/w kierowca w dniu [...] grudnia 2014 r. od godz. 04:07 do godz. 13:17 przekroczył maksymalny okres prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 3 godziny i 52 minuty tj. wykonywał czynność jazdy przez 8 godzin i 22 minuty. W związku z czym dopuścił się naruszenia przepisu art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 co uzasadniało nałożenie kary zgodnie z Lp. 5.2. załącznika nr 3 u.t.d. w kwocie 150 zł za przekroczenie o czas powyżej 15 minut do 30 minut (Lp. 5.2.1.) i w kwocie 200 zł za każde rozpoczęte 30 minut (Lp. 5.2.2.).

Jednocześnie wskazany powyżej materiał dowodowy potwierdza, iż w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się w dniu [...] grudnia 2014 o godzinie 20:31 kierowca odpoczywał 8 godz. 4 minuty, co oznacza, że skrócił odpoczynek o 56 minut, podczas, gdy koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze minimum 9 godzin. Ponadto kierowca w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się w dniu [...] grudnia 2014 o godzinie 23:31 odpoczywał 7 godz. 31 minut, co oznacza, że skrócił odpoczynek o 1 godzinę i 29 minut, podczas, gdy winien odebrać odpoczynek w wymiarze minimum 9 godzin. Powyższe stanowiło naruszenie art. 8 ust. 2 i 4 rozporządzeni nr 561/2006, które uzasadniało nałożenie na skarżących kary zgodnie z Lp. 5.3 załącznika nr 3 u.t.d. w kwocie 100 zł za skrócenie powyżej 15 minut do jednej godziny (L.p. 5.3.1.) i kwotą 200 zł za każdą kolejną godzinę (L.p. 5.3.2.).

Ponadto kierowca nie okazał w trakcie kontroli dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania w/w przepisów, o którym mowa w cyt. art. 12 rozporządzenia nr 561/2006.

Skarżący zakwestionowali natomiast, zarówno w odwołaniu jak i w skardze, przyjęcie przez organy za udowodnione, iż magnes umieszczony przy impulsatorze skrzyni biegów rzeczywiście wpłynął na niewłaściwe funkcjonowanie cyfrowego urządzenia rejestrującego i nałożenie w związku z powyższym kary na podstawie lp. 6.2.1. załącznika nr 3 u.t.d.

Pod w/w pozycją opisane jest naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Naruszenie to wymienione jest w kategorii 6 załącznika nr 3 tj. w wykazie naruszeń polegających na wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego i koresponduje z art. 13 i 15 ust. 8 rozporządzenia nr 3821/85. Ten pierwszy przepis stanowi, iż pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Natomiast ten drugi przepis zabrania fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach.

Zdaniem Sądu twierdzenia skarżących w w/w zakresie stoją w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym przede wszystkim z zeznaniami kontrolowanego kierowcy, który potwierdził fakt zamontowania magnesu oraz okoliczności jego użycia. Ponadto z wydruku z tachografu kontrolowanego pojazdu jednoznacznie wynika, iż w czasie poruszania się urządzenie rejestrowało odpoczynek (od godziny 16.00), zatem nie ulega wątpliwości, iż zamontowanie przez kierowcę zakłócało pracę urządzenia rejestrującego dokonując zapisu niezgodnego z rzeczywiście wykonywanymi czynnościami (k. 15 i 18 akt administracyjnych). Stąd zarzuty skarżących w w/w zakresie uznać należało za nieuzasadnione.

Ponadto zastrzeżenia skarżących budziło nałożenie kary pieniężnej na nich jako przedsiębiorców, mimo iż w ich ocenie winę za powyższe naruszenie ponosi wyłącznie kierowca, który po pierwsze złożył w tym zakresie oświadczenie podczas kontroli oraz po drugie ukarany został grzywną (wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2015 r.).

W ocenie Sądu ukaranie kierowcy – S.T. karą grzywny za naruszenia opisane w sentencji zaskarżonej decyzji, nie miało wpływu na odpowiedzialność skarżących, ponieważ odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy jest niezależna od odpowiedzialności kierowcy wynikającej z art. 92 ust. 1 i 2 u.t.d. Odpowiedzialność kierowcy odbywa się w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia i jest odpowiedzialnością odrębną (opartą na zasadzie winy) w stosunku do odpowiedzialności przedsiębiorcy, który ponosi odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Ukaranie pracownika dopuszczającego się naruszeń określonych w przepisach u.t.d., bądź też zakończenie takiego postępowania w jakikolwiek inny sposób, nie prowadzi do sytuacji, w której przedsiębiorca zostaje zwolniony z odpowiedzialności prawnoadministracyjnej, ponieważ przebieg postępowania wykroczeniowego prowadzonego wobec kierowcy nie ma wpływu na ewentualne wszczęcie i przebieg postępowania administracyjnego względem przedsiębiorcy, na rzecz którego wykonywał on czynności prowadzenia pojazdu.

Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy (przewoźnika drogowego lub przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe na potrzeby własne, a także innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w rozumieniu przepisów u.t.d.) jak również innych podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym regulują przepisy art. 92 a u.t.d. Pod pojęciem każdej innej osoby wykonującej inne czynności związane z przewozem drogowym należy, zgodnie z art. 92 a ust. 7 u.t.d., rozumieć w szczególności: 1) spedytora, 2) nadawcę, 3) odbiorcę, 4) załadowcę, 5) organizatora wycieczki, 6) organizatora transportu, 7) operatora publicznego transportu zbiorowego. Katalog podmiotów zawarty w art. 92 a ust. 7 u.t.d. nie ma charakteru katalogu zamkniętego, co oznacza, że odpowiedzialność za naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego może dotyczyć również innego podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym niż wymieniony w art. 92 a ust. 7 u.t.d. (por. R. Stachowska. U.t.d. Komenatrz, Lex 2012 , teza 1 do art. 92 a ). Przede wszystkim za podmiot wykonujący przewóz drogowy uznaje się przewoźnika drogowego, którym jest przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego ( art. 4 pkt 15 u.t.d.). Tak szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92 a ust. 1 u.t.d. wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 731/10 ).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż organy prawidłowo przedmiotową decyzję o nałożeniu kary skierowały do skarżących jako przedsiębiorców – przewoźnika drogowego, na rzecz którego wykonywany był transport.

Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Przepis art. 92 a ust. 1 u.t.d. stanowiący podstawę wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Powoduje to, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej istotę stanowi "wymuszenie" na przedsiębiorcach przestrzegania przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu – zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy u.t.d. stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje ( por. wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10). Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności w jakich doszło do powstania naruszeń u przedsiębiorcy. Powyższy przepis ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Ustawodawca umożliwił jednak obalenie tego domniemania w sytuacja spełnienia przesłanek z art. 92 b ust. 1 u.t.d i art. 92 c ust. 1 u.t.d. – jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz. Przy ustaleniu odpowiedzialności przewoźnika (przedsiębiorcy) znajdują zastosowanie zasady i reguły postępowania przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, także w części dotyczącej postępowania dowodowego. W sprawach administracyjnych mających za przedmiot wymierzenie administracyjnej kary z tytułu naruszenia przepisów o jakich mowa w art. 92 a ust. 1 u.t.d., działania organu nakierowane są na ustalenie, czy istotnie doszło do naruszeń prawa skutkujących sankcją administracyjną.

Wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 92 b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Zgodnie zaś z art. 92 c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92 a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W zacytowanych przepisach zawarte zostały przesłanki egzoneracyjne, których wykazanie zwalnia przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszenia dokonane przez kierowcę, którym posługuje się on przy wykonywaniu transportu drogowego. Właściwe rozumienie tych przepisów determinuje, a tym samym wyznacza zakres niezbędnego postępowania dowodowego służącego wykazaniu ich zaistnienia w konkretnej sprawie administracyjnej.

Analiza treści art. 92 b ust. 1 u.t.d. prowadzi do wniosku, iż jego hipoteza jest jasna i obejmuje swoim zakresem przypadki, w których naruszono normy dotyczące przestrzegania przez kierowców przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów wypoczynku. Ustawodawca w tych wypadkach wskazał na możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy, o ile zostanie wykazane, że zorganizował on i zdyscyplinował pracę przedsiębiorstwa w sposób, który zapewniał osobom wykonującym na jego rzecz transport drogowy wykonywanie go zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Nieprzypadkowo ograniczono możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorców w oparciu o tę normę prawną do przypadków naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw oraz okresów odpoczynku, warunkując je właściwą organizacją pracy i odpowiednim systemem wynagradzania, uznając, że skoro warunki te zostaną spełnione, przedsiębiorca nie będzie już miał interesu w naruszaniu tych norm przez kierowców.

W wyroku z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1027/13 NSA odnosząc się do stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2012 r., wskazał, że przesłanki wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy przez osoby wykonujące transport na rzecz i w imieniu tego przedsiębiorcy były uregulowane w art. 92 a ust. 4 i 5 oraz w art. 93 ust. 7 u.t.d. Zgodnie z treścią art. 92 a ust. 4 u.t.d. przedsiębiorca nie odpowiadał za stwierdzone w trakcie kontroli drogowej naruszenia określone w art. 92 a ust. 1 u.t.d. (dotyczące posiadania wymaganych dokumentów, czasu pracy kierowców używania urządzeń rejestrujących), jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazywały, że podmiot wykonujący przewóz, nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Natomiast przepis art. 93 ust. 7 u.t.d. określał ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy, w razie spełnienia przesłanki braku możliwości przewidzenia przez ten podmiot zdarzeń lub okoliczności powodujących naruszenie przepisu. Odnosząc się zaś do aktualnego stanu prawnego NSA stwierdził, że artykuł 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. stanowi pochodną tych dwóch regulacji. Wywiódł, że w dotychczasowym orzecznictwie NSA, na gruncie art. 93 ust. 7 u.t.d. w brzmieniu przed 1 stycznia 2012 r., wypracowany został pogląd, że przepis ten odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców ( por. wyrok NSA z 17 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 967/09 oraz powołany tam wyrok TK z 31 marca 2008 r. w sprawie o sygn. akt SK 75/06 opubl. OTK-A 2008/2/30). Również w sprawie dotyczącej podłączenia niedozwolonego urządzenia do tachografu, w której kierowca zeznał, że uczynił to samodzielnie, bez wiedzy pracodawcy, NSA stwierdził, że przedsiębiorca powinien tak kształtować swoje relacje z pracownikami wykonującymi na jego rzecz transport drogowy, aby – przy użyciu odpowiednich środków kontroli i nadzoru – nie dochodziło do łamania przepisów znajdujących w tym zakresie zastosowanie. NSA w wyroku z 25 września 2014 r. odnosząc się już do obowiązującego aktualnie stanu prawnego podkreślił, że art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. - w analizowanym brzmieniu - prowadzi do wniosku, że przedstawiona wyżej argumentacja jest zasadniczo nadal aktualna. Zauważył jednocześnie, że obecnie uwolnienie się przez przedsiębiorcę transportowego od odpowiedzialności za skutki działań na gruncie tego przepisu jest jeszcze trudniejsze, niż było przed nowelizacją u.t.d., dokonaną z dniem 1 stycznia 2012 r. Aktualnie bowiem warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. W konsekwencji więc wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest działaniem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby, to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Przyjęcie zatem za prawidłową takiej wykładni art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., która uznaje, że dotyczy on okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy, prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy nie jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy wyłączna wina za powstanie naruszenia spoczywa na kierowcy. Podzielając przytoczoną argumentację, przyjąć należy, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którymi się on posługuje przy wykonywaniu przewozu (niezależnie od formy prawnej takiej relacji) dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz drogowy kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to kierowca, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary ( por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 czerwca 2014 r, sygn. akt II SA/Go 362/14 ).

Podkreślić należy, iż w analizowanym art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przepisie chodzi w istocie o okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc o sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych.

Sąd za trafne uznał stanowisko organów orzekających co do tego, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki z art. 92 b ust. 1 pkt 1 ani też art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Zdaniem Sądu skarżący – mimo, iż w tym zakresie to na nim spoczywał ciężar dowodu (tak NSA w wyrokach: z dnia 8 maja 2014 r., II GSK 423/13 i z dnia 22 lipca 2012 r., III GSK 1652/11) - nie wykazał wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 92b ust. 1 pkt 1 i art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.d.t.

Sąd stwierdził, iż o ile z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że zasady wynagradzania w przedsiębiorstwie skarżących nie zawierają elementów zachęcających do naruszania przepisów, o tyle skarżący nie wykazali, że system organizacji pracy w zakresie przewozów drogowych jest właściwy i odpowiada wymogom przepisów prawa unijnego.

W ocenie Sądu strona nie wykazała w jaki sposób planowała wykonywanie zadać przewozowych, czy i jak często przeprowadzano kontrolę czasu pracy, czy zapewniono i realizowano bezpośredni kontakt oraz nadzór nad realizowanym zadaniem przewozowym, a w konkretnym przypadku czy przedsiębiorca znając plan przewozu nawiązywał kontakt i sprawował bezpośredni nadzór nad danym przewozem, tak aby wykazać, że nie miał żadnego wpływu na naruszenie do jakiego doszło w trakcie realizowanego transportu drogowego.

Skoro więc wystąpienia tego rodzaju zdarzeń nie wykazano w niniejszej sprawie, stąd też na skarżących spoczywają konsekwencje materialne wynikające z zaistniałych z winy kierowcy uchybień.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.