Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 293/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Małgorzata Neudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J.U., A.S., V.T.- Instytut Kosmetyczno-Medyczny J. s.c. we W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2001r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję ; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP solidarnie na rzecz J.U., A.S., V.T. kwotę 1315 zł /jeden tysiąc trzysta piętnaście zł/ tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 stycznia 2005r. /sygn. akt GSK 1051/04/ uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2004r. /sygn. akt 6 II SA/1206/02/ oddalający skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2001r. /nr [...]/ unieważniającą znak towarowy "Polski Guam J. J.K." i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Do jego wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] marca 1999r. /Z 199969/ firma I., będąca reprezentantem w Polsce włoskiej firmy L. S wystąpiła o zarejestrowanie znaku towarowego słowno-graficznego "Guam" dla wyrobów kosmetycznych w klasie 3.

Wnioskiem z dnia [...] września 1999r. /R [...]/ J.U., A.S., V.T., prowadzące spółkę cywilną pod nazwą "Instytut Kosmetyczno-Medyczny J.", zwane dalej skarżącymi, wystąpiły o rejestrację na ich rzecz znaku towarowego słowno-graficznego "Polski Guam J. JK" dla wyrobów kosmetycznych w klasie 3.

Urząd Patentowy rozpoznał najpierw wniosek skarżących i zarejestrował na ich rzecz znak towarowy "Polski Guam J. JK".

Firma I., będąca reprezentantem w Polsce włoskiej firmy L. S oraz firma L. S /dalej zwana wnioskodawcą/ wystąpiły do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie znaku "Polski Guam J. JK". Jako podstawę prawną wniosku wskazał art.29 i art.49 ust.1 p.3 oraz art.11, art.8 p.1 i art.9 ust.1 p.1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 z 1985r. poz. 17 z późn. zmianami dalej zwana uzt./. W uzasadnieniu wskazał, że jego wniosek o rejestrację znaku "Guam" miał wcześniejsze pierwszeństwo.

Skarżące wyjaśniły /k. [...] akt sprawy o unieważnienie/, że po dokonaniu zgłoszenia krajowego wystąpiły z wnioskiem o rejestrację międzynarodową, od których to działań później odstąpiły. Wskazały, że w ich ocenie, oba znaki nie są podobne, zaś znak "Guam", jako nazwa geograficzna, nie ma w ogóle zdolności rejestracyjnej.

Wnioskodawca wskazał, że znak "Guam" pochodzi od włoskiego nazwiska Guagliumi - agenta reklamowego firmy L. oraz słów "alghe marine", co oznacza morskie wodorosty w języku włoskim.

Decyzją z dnia [...] lutego 2001r. nr [...] Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego "Polski Guam J. JK". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art.29 w związku z art.8 p.1 i art.9 ust.1 p.1 uzt. W krótkim uzasadnieniu wskazał, że na mocy art.11 uzt. wnioskodawcy służyło wcześniejsze pierwszeństwo do uzyskania ochrony prawnej i to jest źródłem jego interesu prawnego domagania się unieważnienia znaku, który zarejestrowany został wbrew tej normie a więc z naruszeniem art. 8 ust.1 uzt. Oba znaki są podobne ze względu na jednakowy element graficzny tj. słowo "Guam" napisane taką samą czcionką.

Skargę na powyższą decyzję wniosły skarżące wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 8 p.1 przez bezpodstawne jego zastosowanie, bowiem w decyzji nie wskazano z jaką zasadą współżycia sprzeczny jest znak "Guam". Wskazały, że wnioskodawca nie wskazał w ogóle swego interesu prawnego, a interes ten Urząd Patentowy wywiódł samodzielnie, wbrew zasadom postępowania spornego, w związku z tym zarzucały naruszenie art. 30 uzt., zarzucały też naruszenie art.11 uzt. przez błędną jego wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, iż znak rejestrowany w związku z wnioskiem o rozszerzenie ochrony w ramach Porozumienia Madryckiego jest działaniem wbrew normie art.11uzt. Zarzucały również naruszenie art.7, art.77 i art.107 § 3 KPA przez brak należytego uzasadnienia decyzji.

Wyrokiem z dnia 20 lutego 2004r. WSA w Warszawie oddalił skargę uznając jej argumenty za bezzasadne i wskazując w uzasadnieniu, że naruszenie przez Urząd Patentowy zasady pierwszeństwa z art.11 uzt. spowodowało, że rejestracja została udzielona z naruszeniem art. 8 p.1 uzt. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał ponadto, bez bliższego uzasadnienia, art. 9 ust.1 uzt. i art.29 uzt. Uznał także, że sprawa została należycie wyjaśniona przez organ, a zatem nie naruszono art.7 i 77 KPA, zaś uzasadnienie decyzji, choć krótkie odpowiada wymogom art.107 § 3 KPA.

Kasację od tego wyroku wniosły skarżące. Zarzucały naruszenie art.8 p.1 uzt. i art.9 ust.1 p. 1 uzt przez bezpodstawne ich zastosowanie, błędną wykładnię art.11 uzt. polegającą na przyjęciu, że zarejestrowanie znaku w związku z wnioskiem o rozszerzenie ochrony w ramach Porozumienia Madryckiego jest działaniem wbrew normie art.11, błędną wykładnię art.30 uzt. polegającą na przyjęciu, iż interes prawny nie musi być wykazany oraz naruszenie art.107 § 3 KPA.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2005r. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu swego wyroku NSA wskazał, że przyjęte w wyroku WSA podstawy prawne oddalenia skargi na decyzję o unieważnieniu znaku, będące jednocześnie podstawami prawnymi decyzji o unieważnieniu znaku towarowego "Polski Guam J. JK" są wadliwe i w istocie nie mają zastosowania w sprawie.

NSA wywiódł, że w sytuacji kiedy zostały złożone przez różne podmioty dwa wnioski o rejestrację znaków towarowych "Guam" i "Polski Guam J. JK", a zarejestrowano znak z późniejszym pierwszeństwem, podmiot którego zgłoszenie ma wcześniejsze pierwszeństwo ma interes prawny z art. 30 uzt. do zgłoszenia wniosku o unieważnienie zarejestrowanego znaku.

Podstawą prawną tego wniosku nie jest jednak, jak przyjął to wnioskodawca we wniosku o unieważnienie, Urząd Patentowy w decyzji i WSA w uchylonym wyroku art.8 p.1 uzt. ani też art.9 ust.1, p.1 uzt.

NSA wskazał, że art.8 p.1 uzt. stanowiący, iż niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego, znajduje zastosowanie w sytuacji, kiedy to treść znaku jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia, nie dotyczy zaś zachowań organu uprawnionego do rejestracji znaku, a w szczególności naruszenia przez organ zasady pierwszeństwa.

NSA wskazał również, że art. 9 ust.1 p.1 uzt. może znaleźć zastosowanie w sytuacji, kiedy chodzi o unieważnienie znaku towarowego podobnego do innego zarejestrowanego znaku, nie zaś w sytuacji kiedy zachodzi podobieństwo do innego znaku towarowego objętego innym wnioskiem o rejestrację.

NSA wskazał ponadto, że art.8 p.1 i art.9 ust.1 p.1 uzt. stanowią samodzielne normy prawne, które nie powinny być łącznie stosowane.

NSA wyjaśnił, że interes prawny dotyczy szeroko rozumianej sytuacji prawnej podmiotu prawa, wyznaczonej normami prawnymi różnego rodzaju, z których wynikają jego uprawnienia, obowiązki, korzyści czy wolności prawnie chronione. Taką korzyścią jest przywilej wynikający z zasady pierwszeństwa wynikającej z art.11 uzt. Ten przywilej jest źródłem interesu prawnego wnioskodawcy w rozumieniu art.30 uzt.

NSA wskazał również, że w postępowaniu sądowym nie stosuje się przepisów KPA i wobec tego zarzuty dotyczące ich naruszenia przy wydawaniu decyzji są chybione.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez WSA wnioskodawca złożył do akt kopię decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2005r. o zarejestrowaniu na jego rzecz znaku towarowego "Guam" /Z [...]/ z pierwszeństwem od [...] marca 1999r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Zgodnie z art.190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/ rozpoznając sprawę ponownie, po uchyleniu przez NSA wyroku I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona.

Przede wszystkim, jak wskazał na to NSA, wadliwa jest podstawa prawna unieważnienia znaku towarowego powołana w decyzji. Art. 8 p.1 uzt. stanowiący niedopuszczalność zarejestrowania znaku sprzecznego z prawem lub zasadami współżycia społecznego nie mógł być zastosowany w sprawie niniejszej, bowiem organ wcale nie twierdził, że znak "Polski Guam J. JK" jest ze względu na swoją treść sprzeczny z prawem lub zasadami współżycia społecznego, zaś okoliczności związane z jego rejestracją lub używaniem nie mają znaczenia z punktu widzenia zastosowania tego przepisu. Ten powołany przez organ przepis prawa nie mógł więc być podstawą unieważnienia znaku towarowego.

Również art. 9 ust.1 p.1 uzt. - w dacie wydawania decyzji nie mógł być zastosowany, bowiem znak wnioskodawcy /"Guam"/ nie był jeszcze znakiem zarejestrowanym i nie mógł być przeciwstawiony znakowi skarżących /"Polski Guam J. JK". W dacie wydawania decyzji i ten przepis nie mógł być podstawą unieważnienia znaku.

Fakt, że wnioskodawca korzystający z przywileju pierwszeństwa wynikającego z art.11 uzt. miał interes prawny, aby wystąpić z żądaniem unieważnienia znaku zarejestrowanego z naruszeniem prawa dawał mu tylko legitymację do wystąpienia z takim żądaniem, jednak wskazane przez wnioskodawcę podstawy prawne unieważnienia nie miały zastosowania w sprawie. W tym stanie rzeczy decyzja o unieważnieniu pozbawiona była podstawy materialnoprawnej. Już sam ten fakt wystarcza do jej uchylenia.

Zasadny jest też zarzut skarżących, że postępowanie dowodowe nie było przeprowadzone wnikliwie i nie zostały poczynione wszelkie niezbędne do wydania rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne, co narusza art.7 i 77 KPA.

W szczególności nie zostało ustalone ani zanalizowane czy istotnie skarżące korzystają z pierwszeństwa przewidzianego art.12 ust.1 p.1 uzt. czy też ich wniosek o rozszerzenie ochrony w trybie Porozumienia Madryckiego został zgłoszony później niż wniosek wnioskodawcy o rejestrację tj. później niż 31 marca 1999r. Okoliczność ta pozostaje niejasna, a ma znaczenie zasadnicze dla oceny czy przywilej pierwszeństwa z art.11 uzt. służył wnioskodawcy.

Również zasadny jest zarzut skarżących, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów art.107 § 3 KPA ze względu na całkowity brak uzasadnienia co do podstaw faktycznych i prawnych podjętego rozstrzygnięcia. Również z tego powodu decyzja podlega uchyleniu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę, że w sprawie istnieje już nowy stan faktyczny polegający na tym, że oba przeciwstawiane sobie znaki są zarejestrowane. Stworzy to konieczność ponownego przeanalizowania wskazanej przez wnioskodawców podstawy prawnej z art. 9 ust. 1 p.1 uzt. i rozważenia czy znak "Polski Guam J. JK" jest podobny do zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem znaku "Guam". Analiza ta nie powinna ominąć prawomocnych ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy we W. w sprawie [...] i Sąd Apelacyjny we W. w sprawie [...].

Organ zanalizuje też komu, na jakiej podstawie i od jakiej daty służyło pierwszeństwo uprawniające do rejestracji znaku w szczególności w świetle art.1 ust.2 i art.4 ust.2 Porozumienia Madryckiego w związku z art.4 Konwencji Paryskiej. Należy przy tym pamiętać, że chodzi o pierwszeństwo do uzyskania ochrony znaku towarowego, a nie o pierwszeństwo do rozpoznania sprawy przez Urząd Patentowy, zaś przyspieszenie rozpoznania sprawy w związku ze zgłoszeniem międzynarodowym nie uchyla generalnej zasady, iż lepsze jest prawo tego, kto zgłosił znak wcześniej.

Uzasadniając podjętą decyzję organ wskaże fakty, na których się oparł, zanalizuje interes prawny wnioskodawcy, zastosowaną podstawę prawną rozstrzygnięcia ze szczególnym uwzględnieniem problemu podobieństwa znaków i zagadnienia pierwszeństwa.

Zważywszy powyższe, wobec stwierdzonych wad decyzji i konieczności ponowienia postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 p.1 lit.a i lit.c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a w związku z § 2 ust.2 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych /Dz.U. nr 212,poz.2076/ i zasądził: kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, kwotę 15 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez rzecznika patentowego.

O niewykonywaniu uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a.