Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 203/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9 a, art. 129 ust. 1, art. 132 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Śląskiego z dnia 22 listopada 2011 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Śląskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku Białej w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia odwołania R.K. od decyzji Burmistrza Miasta Wisła z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] o odmowie waloryzacji odszkodowania ustalonego w decyzji nr [...] Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 22 listopada 2011 r. Wojewoda Śląski wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jaki zaistniał pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku-Białej, na skutek przesłania przez to Kolegium Wojewodzie do rozpatrzenia wg właściwości, stosownie do art. 65 § 1 k.p.a., odwołania R. K. od decyzji Burmistrza Miasta Wisła z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy waloryzacji odszkodowania, ustalonego decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] z tytułu przejścia na własność Gminy Wisła własności nieruchomości.

We wniosku o rozstrzygnięcie sporu Wojewoda wskazał, że Samorządowe Kolegium, przekazując odwołanie, powołało się na art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), zgodnie z którym organem odwoławczym od decyzji starosty wydającego zezwolenia z zakresu administracji rządowej, a w takim charakterze działał Starosta Cieszyński ustalając odszkodowanie, jest wojewoda. Jednak zdaniem Wojewody Śląskiego zastosowanie w sprawie powinien znaleźć art. 17 k.p.a., stosownie do którego organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, a w sprawie odwołanie zostało wniesione od decyzji Burmistrza Miasta Wisła a nie Starosty Cieszyńskiego.

Odpowiadając na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej podkreśliło, że odszkodowanie zostało ustalone decyzją Starosty Cieszyńskiego, zaś waloryzacja odszkodowania, dokonywana na podstawie art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest uaktualnieniem odszkodowania, zatem nie roszczeniem samoistnym lecz związanym z roszczeniem głównym, ustalonym przez starostę, toteż organem wyższego stopnia w tej sprawie jest Wojewoda.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Wojewodą Śląskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bielsku-Białej, bowiem żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania odwołania R. K. od decyzji Burmistrza Miasta Wisła z dnia [...] marca 2011 r. nr [...].

Decyzja ta została wydana w przedmiocie odmowy zwaloryzowania odszkodowania, ustalonego ostateczną decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], zobowiązującą do wypłaty tego odszkodowania na rzecz R. K. Gminę Wisła.

Organem właściwym do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania jest, z mocy art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Art. 9a tej ustawy stanowi wyjątek od ogólnej zasady wynikającej z art. 17 pkt 1 k.p.a., określającej organy wyższego stopnia. Zgodnie z tym przepisem w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego organem wyższego stopnia są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Właśnie art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi inaczej, gdyż stosownie do niego organem wyższego stopnia w sprawach określonych w tej ustawie, rozstrzyganych decyzją przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej jest wojewoda. Odwołania zatem od decyzji starostów ustalających odszkodowania z tytułu przejścia prawa własności nieruchomości na rzecz podmiotów publicznych rozpoznaje wojewoda. Jednak w niniejszym sporze przedmiotem decyzji jest waloryzacja odszkodowania (odmowa waloryzacji).

Obowiązek waloryzacji odszkodowania, ustalonego przez starostę, wynika z art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem przepis ten nakazuje waloryzację odszkodowania na dzień jego zapłaty, zaś do jej dokonania zobowiązuje organ, osobę lub jednostkę organizacyjną zobowiązaną do wypłaty odszkodowania.

Ostateczną decyzją Starosty Cieszyńskiego z dnia [...] stycznia 2011 r., ustalającą odszkodowanie na rzecz R. K., jako podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania wskazana została Gmina Wisła, zatem waloryzacji powinien dokonać organ działający w imieniu tej gminy. Sprawę zatem wniosku R. K. o waloryzację odszkodowania rozpoznał Burmistrz Miasta Wisła, jako reprezentant zobowiązanego.

Waloryzacja odszkodowania, o której mowa w art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niewątpliwie pochodną ustalonego przez starostę odszkodowania, niemniej jednak właściwym do tej czynności jest nie starosta ustalający odszkodowanie, ale podmiot zobowiązany do jej dokonania. W niniejszej sprawie – reprezentant Gminy Wisła. Burmistrz tej Gminy jest organem jednostki samorządu terytorialnego, zatem organem wyższego stopnia w stosunku do niego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej z mocy art. 17 pkt 1 k.p.a., żaden bowiem przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi inaczej, jeśli idzie o podmiot wskazany w jej art. 132 ust. 3. Odmienność, o której mowa w art. 9a dotyczy tylko starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, wskazane w tej ustawie. Do nich waloryzacja odszkodowania nie jest zaliczona, zaś fakt, że jest ona związana z ustaleniem odszkodowania nie przenosi na wojewodę właściwości jako organu odwoławczego.

Z powyższych względów należało wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej jako organ właściwy w sprawie odwołania R. K. od decyzji Burmistrza Gminy Wisła i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 4 i art. 15 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).