Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 274/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6260 Statut
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 i 3, art. 36
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 147, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 lipca 2020 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 21 lutego 2013 r. nr XXIX/246/2013 w sprawie uchwalenia statutu Sołectwa [...] I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej: - § 6 w zakresie słów "w szczególności", - § 6 pkt 4 i 5 w zakresie słów "wybór i", - § 7 pkt 5, - § 8 ust. 2 zdanie drugie, - § 14 ust. 1, - § 13 ust. 2 i 4, § 15 ust. 1 i 2, § 16 ust. 4 w zakresie użytego w tych przepisach słowa "Wiejskie", II. w pozostałej części skargę oddala.


UZASADNIENIE

1. Rada Miejska, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 7, art. 35 ust. 1 i 3, art. 40 ust. 2 pkt 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (w dacie uchwalenia tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.; dalej u.s.g.), podjęła w dniu 21 lutego 2013 r., uchwałę nr XXIX/246/2013 w sprawie uchwalenia statutu Sołectwa [...].

2. Prokurator Rejonowy zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. powyższą uchwałę w całości, zarzucając jej rażące i istotne naruszenie:

1) art. 35 ust. 3 pkt 3 u.s.g. przez zamieszczenie w § 6 uchwały sformułowania "w szczególności" w sytuacji, gdy z treści wskazanego przepisu ustawy wynika, że katalog ten musi być katalogiem zamkniętym;

2) art. 36 ust. 1 u.s.g. przez określenie w § 6 pkt 4 i 5 uchwały kompetencji polegających na możliwości wyboru i odwołania sołtysa oraz wyboru oraz odwołania rady sołeckiej i jej członków przez zebranie wiejskie w sytuacji, gdy z treści wskazanego przepisu wynikają wyłącznie kompetencje uchwałodawcze, nie zaś elekcyjne tego organu;

3) art. 36 ust. 1 u.s.g. przez określenie w § 8 pkt 2 uchwały, że w skład rady sołeckiej wchodzi z urzędu sołtys jako jej przewodniczący, gdy tymczasem treść powołanego przepisu wskazuje, że brak jest podstaw do przyjęcia, że sołtys wchodzi z urzędu w skład organu opiniodawczego i pomocniczego jakim jest rada sołecka;

4) art. 36 ust. 2 u.s.g. przez określenie w § 14 pkt 1 i § 19 uchwały, że w zebraniu wyborczym powinno w pierwszym terminie uczestniczyć minimum 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców sołectwa, gdy żaden z przepisów u.s.g. nie wprowadza dla ważności wyboru sołtysa oraz rady sołeckiej żadnego kworum;

5) art. 35 ust. 3 u.s.g. oraz przepisu art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej przez przyznanie w § 7 pkt 9 uchwały uprawnienia sołtysa do kierowania akcją pomocy w sołectwie w razie wypadków losowych i klęsk żywiołowych, w szczególności przez wykonywanie zarządzeń burmistrza, w sytuacji gdy sama nie jest właściwa w tym przedmiocie, bowiem kompetencję do kierowania akcją pomocy ustawowo przyznano wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) na obszarze gminy;

6) art. 2 Konstytucji RP i wynikającej z tego przepisu zasady prawidłowej legislacji wyrażające się w przyznaniu w § 17 ust. 1 lit. a do c uchwały zebraniu wiejskiemu kompetencji do odwołania sołtysa i rady sołeckiej w razie zaniechania wykonywania swoich obowiązków, naruszenia postanowień statutu i uchwał zebrania i utraty zaufania mieszkańców, gdy te przesłanki (w szczególności utrata zaufania) zostały określone w sposób nieprecyzyjny i nieostry, co skutkuje możliwością arbitralnej ich interpretacji.

Powołując się na charakter i liczbę naruszeń prawa Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

3. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o oddalenie skargi w zakresie wniosku o stwierdzenie zaskarżonej uchwały w całości. W odniesieniu do generalnego wniosku skargi wskazał, że nawet gdyby hipotetycznie wszystkie zaskarżone przepisy uchwały (7 przepisów spośród 32 przepisów merytorycznych) uznać za naruszające prawo w sposób istotny, to wniosek Prokuratora o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości jest bezzasadny, a jego uwzględnienie prowadziłoby do wyeliminowania z obrotu prawnego większości przepisów uchwały zgodnych z prawem.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi organ wskazał, że do rozstrzygnięcia sądu pozostawia kwestię oceny, czy użycie w § 6 uchwały sformułowania "w szczególności" jest nie do pogodzenia z art. 35 ust. 3 pkt 3 u.s.g. Zarzuty dotyczące istotnej niezgodności z prawem § 8 ust. 2, § 14 ust. 1 i § 19 organ uznał za zasadne.

W odniesieniu do kompetencji uchwałodawczej a nie elekcyjnej zebrania wiejskiego wskazano, że aktualna linia orzecznicza sądów administracyjnych wyklucza możliwość wyboru przez zebranie wiejskie sołtysa i rady sołeckiej, zatem w tym zakresie zarzut skargi nie jest kwestionowany. Zdaniem organu nie ma jednak podstaw do tego, aby uznać zarzut dotyczący pozostałej części § 6 pkt 4 i 5 i związanych z nimi innych przepisów uchwały nadających zebraniu wiejskiemu uprawnienie do odwoływania sołtysa i rady sołeckiej, o czym świadczy stanowisko orzecznictwa przytoczone w odpowiedzi na skargę. Podkreślono, że zarzut dotyczący nieprecyzyjności i nieostrości kryteriów odwołania sołtysa i rady sołeckiej został oparty jedynie na na art. 2 Konstytucji RP, z natury bardzo ogólnym, a więc również nieostrym, bez odniesienia do konkretnych przepisów ustawy, a także z pominięciem innych przepisów Konstytucji, w tym art. 165 ust. 2.

W zakresie przepisu § 7 pkt 9 uchwały organ wskazał, że pogląd Prokuratora oparty jest na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 868/19 dotyczącym innego brzmienia zaskarżonego przepisu. W tamtej sprawie zakwestionowany przepis statutu sołectwa mówił o kierowaniu akcją pomocy, a nie o organizowaniu pomocy sąsiedzkiej i kierowaniu akcją pomocy społecznej w sołectwie w razie wypadków losowych i klęsk żywiołowych, w szczególności poprzez wykonywanie zarządzeń Burmistrza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.).

Na podstawie art. 119 ust. 2 p.p.s.a., zgodnie z wolą stron, sprawa została rozpatrzona w postępowaniu uproszczonym.

5. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do przepisów u.s.g., w której mowa o dwóch rodzajach naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy, tj. naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.).

W piśmiennictwie i orzecznictwie do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny).

4. Zaskarżona uchwała została podjęta m.in. na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami (ust. 1). Statut jednostki pomocniczej, jak stanowi ust. 3, określa w szczególności:

1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej;

2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej;

3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej;

4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji;

5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej.

Przepis art. 35 ust. 1 u.s.g. zawiera upoważnienie ustawowe dla rady gminy, określając jednocześnie materię, jaką pozostawiono szczegółowemu unormowaniu w drodze aktu prawa miejscowego. Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP).

Istotne znaczenie dla oceny kompetencji uchwałodawczej i wykładni wskazanych przepisów gmin mają gwarancje samodzielności jednostki samorządu terytorialnego wynikające z przepisów art. 6 i 7 u.s.g. w związku z art. 163 i art. 165 Konstytucji RP oraz wyrażone w art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego (EKL) - prawo i zdolność społeczności lokalnych do kierowania i zarządzania powierzoną im częścią spraw publicznych samodzielnie i na własną odpowiedzialność. Z gwarancji tych wyprowadzać należy normy kolizyjne służące rozstrzyganiu wątpliwości i sporów dotyczących praw podmiotowych i kompetencji (w tym prawodawczych) organów samorządu terytorialnego. Te właśnie normy w przypadku konstruowania przez ustawodawcę delegacji do stanowienia aktów prawa miejscowego przemawiają, w razie uzasadnionych wątpliwości, na korzyść uprawnień samorządowych.

W ocenie Sądu przepisy Konstytucji RP i ustawy o samorządzie gminnym stanowią dostateczną podstawę prawną pozwalającą na swobodne (acz w granicach ustaw) normowanie w statucie wszystkich kwestii ustrojowych, w tym także tych wyraźnie w ustawie nie przewidzianych (por. W. Kisiel [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2013, uw. 1 do art. 3). Dlatego stanowisko wymagające odnalezienia (zrekonstruowania) szczegółowego przepisu kompetencyjnego, tak jakby przepis zawierający ogólniej sformułowaną delegację nie był wystarczającą podstawą kompetencyjną do działania prawodawczego organu samorządu terytorialnego nie znajduje oparcia w powołanych wyżej normach konstytucyjnych, jak i postanowieniach EKL. Takie zbyt rygorystyczne i formalistyczne podejście nie tylko ogranicza chronioną aktami prawnymi najwyższej rangi samodzielność jednostki samorządu terytorialnego, ale prowadzi do szkodliwego mnożenia przepisów szczegółowych (por. M. Kulesza, O tym, ile jest decentralizacji w centralizacji, a także o osobliwych nawykach uczonych administratywistów, Samorząd Terytorialny nr 12/2009, s. 15-17).

5. Zgodzić się należy z gminą, że w sytuacji, gdy przedmiotem zarzutów skargi są tylko niektóre przepisy uchwały uwzględnienie wniosku o derogację całego aktu wymaga wykazania powiązania bezpośrednio zaskarżonych przepisów z tymi, które w skardze nie są kwestionowane w celu ustalenia, czy uznanie zasadności zarzutów skargi spowoduje to, że pozostałe przepisy tego aktu nie będą mogły samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Skarga takiej analizy nie zawiera, a zawarte w niej stwierdzenie, że "ilość stwierdzonych uchybień i ich waga powodują, że skarżony akt prawa miejscowego nie może być wykonywany" nie zostało w ogóle uzasadnione. Nie ma również oparcia w treści zaskarżonego aktu, jak to bowiem trafnie zauważono w odpowiedzi na skargę nawet uwzględnienie wszystkich zarzutów skargi nie ma wpływu normatywnego na możliwość funkcjonowania przepisów uchwały zgodnych z prawem, gdyż dotyczą one innych kwestii.

6. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów wskazać należy, że zasadny jest zarzut istotnego naruszenia prawa przez zawarcie w § 6 uchwały zwrotu "w szczególności". W tej kwestii w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, że zadania sołectwa, sposób ich realizacji, w tym również zadania organów sołectwa, powinny zostać uregulowane w statucie w sposób wyczerpujący, w formie zamkniętego katalogu zadań i form działania sołectwa i jego organów, co znajduje umocowanie w art. 35 ust. 3 pkt 3 u.s.g. Przyjęcie odmiennego stanowiska umożliwiłoby przekazywanie organom sołectwa zadań w trybie pozastatutowym, zarówno przez radę gminy, jak i przez organ wykonawczy gminy, a taki porządek ustrojowy sołectwa byłby sprzeczny z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 35 ust. 3 pkt 3 u.s.g. (por. wyroki WSA w Krakowie z 5 kwietnia 2018 r., III SA/Kr 1451/17; WSA w Łodzi z 20 marca 2019 r., III SA/Łd 27/19, WSA w Kielcach z 19 lutego 2020 r., II SA/Ke 886/19, CBOSA). Z tych też względów należało stwierdzić nieważność przepisu § 6 w tej części, o czym na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzeczono w punkcie I tiret pierwszy wyroku.

7. Odnosząc się do kwestii związanych z powoływaniem i odwoływaniem sołtysa oraz rady sołeckiej wskazać należy na treść art. 36 ust. 2 u.s.g., zgodnie z którym sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w wyborach powszechnych - głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Przepis ten stanowi regulację kompletną i nie określa innych warunków wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej, ani nie daje możliwości przeniesienia kompetencji elekcyjnej na inne organy. Dlatego w orzecznictwie uznaje się, że przyznanie zebraniu wiejskiemu, które jest organem uchwałodawczym w sołectwie, ale nie jest zebraniem elekcyjnym pozostaje w sprzeczności z regulacją art. 36 ust. 1 i 2 u.s.g. (z wielu orzeczeń por. wyroki WSA w Opolu z dnia 15 września 2009 r., II SA/Op 225/09 i 18 stycznia 2007 r., II SA/Op 592/06; WSA w Olsztynie z dnia 14 lutego 2017 r., II SA/Ol 1429/16 oraz WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 marca 2020 r., II SA/Go 33/20; CBOSA). Gdyby bowiem ustawodawca chciał, aby wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej dokonywał organ uchwałodawczy - zebranie wiejskie, to stosowny zapis znalazłby się w art. 36 ust. 2 u.s.g., poszerzając uprawnienia tego organu o kompetencje elekcyjne (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lipca 2020 r., IV SA/Po 287/20 r, CBOSA).

Również wprowadzenie w statucie dodatkowych warunków ważności wyboru tych organów uznać należy za niedopuszczalne, ponieważ modyfikują mające charakter ius cogens ustawowe zasady wyboru sołtysa i rady sołeckiej (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2002 r., II SA 2112/01, wyrok WSA w Olsztynie z 14 lutego 2017 r., II SA/Ol 1446/16, CBOSA).

W konsekwencji za istotnie naruszające prawo należało uznać przepisy § 6 pkt 4 i 5 w zakresie dotyczącym wyboru sołtysa i rady soleckiej oraz § 14 ust. 1 uchwały (zawierający warunek kworum). Z tych również względów, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd stwierdził nieważność przepisów § 13 ust. 2 i 4, § 15 ust. 1 i 2 oraz § 16 ust. 4 w zakresie użytego w tych przepisach słowa "wiejskie". Usunięcie tego terminu powoduje, że przepisy te mogą być stosowane, gdyż użyte w nich słowo "zebranie" odnosić należy do ogółu uprawnionych wyborców, o których mowa w art. 36 ust. 2 u.s.g.

8. Odmiennie niż Prokurator, ale zgodnie ze stanowiskiem gminy Sąd ocenił zgodność z prawem przepisów uchwały regulujących procedurę odwołania sołtysa i rady sołeckiej. W tym bowiem przypadku ustawa nie zawiera żadnej regulacji – czy to dotyczącej trybu czy podmiotu uprawnionego. Wskazane w punkcie 4 niniejszego uzasadnienia umocowanie jednostki samorządu terytorialnego i jej przedstawicielskich organów przemawia za dopuszczeniem takiego uprawnienia. Zgodzić się należy ze stanowiskiem WSA w Poznaniu wyrażonym w wyroku z dnia 1 lipca 2020 r. (IV SA/Po 610/20, CBOSA), że gdyby ustawodawca zamierzał objąć ustawową regulacją także odwołanie sołtysa i członków rady sołeckiej, to wyraziłby to wprost w przepisach. Nie można też uznać, że brak regulacji w tym zakresie stanowi wadę ustawy lub jest zaniechaniem prawodawczym, gdyż ustawodawca, kierując się zasadą samodzielności, pozostawił kwestie regulacji odwoływania (a nawet samej możliwości odwoływania) sołtysa i członków rady sołeckiej zapisom statutów jednostek pomocniczych (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2019 r., II OSK 1528/17, CBOSA). Stanowisko to znajduje również pełne oparcie w doktrynie i judykaturze (obszerną prezentację tych stanowisk zawiera wskazany wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 lipca 2020 r.; por. również wyrok WSA W Kielcach z dnia 12 grudnia 2019 r., II SA/Ke 738/19, CBOSA).

Nie można zatem uznać, że przyznanie zebraniu wiejskiemu, jako organowi uchwałodawczemu, kompetencji do odwołania rady sołeckiej lub jej członków narusza prawo, tym bardziej w sposób istotny. Konsekwencją uznania prawa gminy do uregulowania kwestii odwoływania sołtysa i członków rady soleckiej jest możliwość określenia jego trybu i szczegółowych warunków (rozdział 5 uchwały). Wskazane w tym rozdziale warunki odwołania, zdaniem Sądu, nie tylko nie są sprzeczne z prawem ale stabilizują sytuację prawną organu. Jeśli chodzi o stosowanie tych przepisów, w szczególności § 17 ust. 1, to związane są one z opisaną niżej w tym rozdziale procedurą składania wniosku. Podobne przesłanki dotyczące możliwości odwołania z funkcji organów publicznych zawarte są w ustawach, których to zapisów nie podważono. Bardzo podobne, a nawet wręcz identyczne znajdują się statutach osób prawnych i innych jednostek rejestrowanych (spółki, stowarzyszenia, spółdzielnie itp.). Brak jest zatem argumentów dlaczego w przypadku pomocniczej jednostki samorządu terytorialnego wymagać należałoby większej precyzji, niż np. w przypadku ustaw lub innych aktów wydanych na podstawie ustawy, w których dookreśla się przesłanki odwołania jakiegoś organu.

Dodać też należy, że przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" traktować należy jako zbiór dyrektyw skierowanych do prawodawców. Zasady określone w tym rozporządzeniu tylko wyjątkowo mogą być przydatne do oceny legalności aktów prawa miejscowego i nie służą do oceny ich ważności z uwagi na podstawę upoważnienia do ich wydania (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1059/10, CBOSA).

W tym też zakresie – dotyczącym wszystkich kwestii związanych z odwoływaniem sołtysa i rady sołeckiej zawartych w rozdziale V zaskarżonej uchwały (w tym w § 19) – skarga, jako bezzasadna została oddalona (art. 151 p.p.s.a.).

9. Zgodzić się należy z zarzutem Prokuratora dotyczącym § 7 pkt 5 statutu dotyczącym przewodniczenia Radzie Sołeckiej. Zgodnie z art. 36 ust. 1 u.s.g. organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Ustawa nie przewiduje zatem pełnienia przez sołtysa funkcji przewodniczącego rady sołeckiej. Wadliwości statutu w tym zakresie oraz powiązanego z § 7 pkt 5 – przepisem § 8 ust. 2 zdanie 2 należy upatrywać w nieuprawnionym zatarciu ustrojowej odrębności pomiędzy organem wykonawczym (sołtysem) i "wspierającą jego działalność" radą sołecką. Statut sołectwa może wskazywać na prawo sołtysa do udziału w posiedzeniach rady sołeckiej, ale w żadnym razie nie może jednak formułować takiego obowiązku (zob. B. Jaworska-Dębska w: Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2013, teza 4 do art. 36, por. również wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2020 r., III SA/Kr 196/20, CBOSA). Jest to zatem naruszenie istotne i z tych względów na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. należało stwierdzić nieważność obu wskazanych przepisów.

10. Sąd nie podzielił stanowiska Prokuratora odnoszącego się do przepisu § 7 pkt 9 statutu. Przepis ten, wbrew temu co zarzuca się w skardze, nie koliduje z przepisem art. art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1897), gdyż jego treść dotyczy pomocy sąsiedzkiej, a użyte w tym paragrafie słowo "kierowanie" odnosi się do wykonywania zarządzeń organu uprawnionego czyli Burmistrza (czyli inaczej niż przykładowo w sprawie rozstrzyganej przed tutejszym Sądem pod sygnaturą II SA/Go 227/16). Sformułowanie przepisu § 7 pkt 9 statutu nie nasuwa wątpliwości, że sołtys nie wkracza tu w kompetencje zastrzeżone dla innego organu. Przepis ten należy zatem uznać jako zobowiązanie sołtysa do aktywnego uczestniczenia w pomocy sąsiedzkiej, którą powinien ten organ realizować w przypadku wypadków losowych lub klęsk żywiołowych. Z tych też względów nie da się tej regulacji postawić zarzutu istotnego naruszenia prawa, co zgodnie z art. 151 p.p.s.a., skutkowało oddaleniem skargi również w tej części.