Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 365/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 10
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2021r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]kwietnia 2021 r. nr [...]ZUS (dalej: ZUS) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] odmawiającą K.M. (dalej: Skarżąca/Zobowiązana) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wnioskiem z dnia 26 stycznia 2021 r. Skarżąca zwróciła się do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020 r. We wniosku oświadczyła, że prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 56.10.A.

Decyzją z [...]lutego 2021 r. ZUS odmówił Skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. stwierdzając, że na dzień 30 listopada 2019 r. nie prowadziła ona przeważającej działalności oznaczonej kodem 56.10.A, zatem brak jest możliwości porównania spadku przychodu z tej działalności. W związku z tym organ uznał, że Zobowiązanej nie przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r.

Skarżąca nie zgodziła się z decyzją ZUS i złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że w listopadzie 2019 r. prowadziła działalność gospodarczą w formie pubu i był to jedyny przedmiot tej działalności. Podkreśliła, że na mocy art. 31zo ust. 10 ustawy o z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), dalej ustawa o szczególnych rozwiązaniach, zwolnienie z opłacania składek przysługuje płatnikowi, który prowadził na dzień 30 września 2020 r., jako przeważającą, działalność oznaczoną jednym z kodów określonych w przepisach pomocowych, m.in. kodem 56.10.A. Zobowiązana wskazała, że działalność taką prowadziła nie tylko 30 września 2020 r., ale także wcześniej. Podniosła, że działalność gospodarczą prowadzi od 1996 r., początkowo obejmowało to prowadzenie sklepu spożywczego i sprzedaży detalicznej artykułów żywnościowych, zaś od 2008r. prowadzi lokal gastronomiczny w formie pubu. Pierwotnie w rejestrze REGON jako przeważającą działalność wpisano kod 47.29.Z, którego nie zaktualizowano w 2008 r. przez "przeoczenie". Niemniej, w rejestrze wymieniony był kod 56.29 (pozostała usługowa działalność gastronomiczna) i 56.30.Z (przygotowywanie i podawanie napojów); oba te kody są także objęte pomocą. Ponadto wszystkie kody, które odnotowano na jej koncie w rejestrze REGON (56.10.A, 56.29.Z, 56.30.Z) są w PKD (2007) wymienione w tej samej sekcji dotyczącej działalności związanej z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi, a także tego samego działu - działalności usługowej związanej z wyżywieniem. W maju 2020 r. jako przeważający rodzaj działalności Zobowiązana zgłosiła do rejestru REGON kod 56.10.A i pozostawiła pozostałe rodzaje działalności pomocniczej 56.21 i 56.30.Z. Nie zgadza się zatem z ZUS, że nie można było porównać stopnia spadku przychodów z miesiącem porównawczym. Przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach stanowią tylko, że określony rodzaj działalności powinien być wpisany w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. i warunek ten spełniła. Ale nawet gdyby było tak, jak wywiódł ZUS, to i tak w tamtym czasie prowadziła działalność gospodarczą w formie pubu i był to jedyny jej przedmiot działalności. Spadek przychodów w okresach porównawczych przekroczył zaś 40%.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2021 r.

W uzasadnieniu wydanej decyzji ZUS powołał się na brzmienie przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach i wskazane tam kryteria przyznania zwolnienia, w tym m.in. spadek przychodu z działalności w listopadzie 2020r. o co najmniej 40% w porównaniu z przychodem osiągniętym w listopadzie 2019r. Organ stwierdził, że z jego ustaleń wynika, że na dzień 30 listopada 2019 r. Wnioskodawczyni nie prowadziła przeważającej działalności gospodarczej oznaczonej kodem 56.10.A, zatem brak jest możliwości porównania spadku przychodów z tej działalności.

Zobowiązana nie zgodziła się z decyzją ZUS i wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

W skardze zakwestionowała ustalenia organu przytaczając argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 czerwca 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to, że zwolnieniem od opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w przepisie rodzaje działalności wg stanu na dzień 30 września 2020 r. Istotne zatem jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność. Wprawdzie w myśl art.31zo ust.11 tej ustawy, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r., lecz danych tych organ nie może przyjmować bezkrytycznie. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEDIG /REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności.

W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że na dzień 30 września 2020 r. Skarżąca prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD nr 56.10.A., natomiast organ zarzuca, że ten sam kod nie figuruje w rejestrze REGON w listopadzie 2019 r. Uzasadnienie decyzji jest bardzo ogólnikowe i w zasadzie sprowadza się do stwierdzenia, że brak jest możliwości porównania przychodów z działalności Skarżącej w listopadzie 2020 r. z przychodami uzyskanymi w listopadzie 2019 r

Treść powołanego przepisu art.31zo ust.10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach wskazuje, że jednym z warunków zwolnienia z obowiązku opłacania należności składkowych jest to, aby przychód z działalności – oznaczonej kodami wymienionymi w tym przepisie - uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Dla oceny spełnienia tego warunku konieczne jest zatem porównanie przychodów osiągniętych w ww okresach. Wbrew jednak twierdzeniom organu, z powołanego przepisu nie wynika, aby warunkiem przyznania pomocy było również to, żeby w listopadzie 2019 r. w rejestrze REGON był wpisany ten sam rodzaj przeważającej działalności, co w listopadzie 2020 r. Skoro z założenia racjonalny ustawodawca wymaga, aby płatnik składek prowadził na dzień 30 września 2020 r. określony rodzaj działalności i ten wymóg – zgodnie z art.31zo ust. 11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach - weryfikuje w oparciu o dane z rejestru REGON/CEIDG, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawców wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów.

W ocenie Sądu błędny jest pogląd organu, że nie ma możliwości porównania przychodów Skarżącej z miesiąca listopada 2019 r. do przychodu uzyskanego w listopadzie 2020 r. i tym samym wykazania co najmniej 40 % spadku przychodu.

Wskazać należy, że przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach mają na celu m.in. łagodzenie skutków społeczno-gospodarczych związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinno wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania.

W ocenie Sądu Skarżąca spełniła warunki, od których zostało uzależnione przyznanie pomocy, przeznaczonej dla branż dotkniętych pandemią. W świetle okoliczności sprawy, w tym, przedłożonych przez Skarżącą dokumentów wynika, że zarówno w listopadzie 2019 r., jak i w listopadzie 2020 r. faktycznie prowadziła ona i uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej uprawniającej ją do otrzymania zwolnienia.

Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza zatem przepis art.31zo ust.10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, bowiem bezpodstawnie przyjęto, że Skarżąca podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących się ubiegać o zwolnienie z opłacania składek ubezpieczeniowych za listopad 2020 r.

Ponadto Sąd zauważa również, że załączony do akt dokument decyzji z dnia 11 lutego 2021 r. nie zawiera imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.). Na dokumencie decyzji nie ma adnotacji, że została ona wydana w formie dokumentu elektronicznego, choć prawdopodobnie tak było, bo w aktach znajduje się dokument UPD (urzędowe poświadczenie doręczenia), lecz ten fakt nie zwalnia z obowiązku zawarcia w decyzji wszystkich wymaganych elementów, a jedynie z jednego elementu jakim jest podpis. Oznacza to, że w sytuacji, gdy decyzja jest opatrzona podpisem elektronicznym, to w jej treści (wydruku) powinno być wskazane imię, nazwisko i stanowisko pracownika wydającego decyzję.

W aktach niniejszej sprawy znajduje się wprawdzie wydruk danych podpisu elektronicznego, lecz dotyczy on pisma o innym identyfikatorze, niż dokument UPO, nie ma więc pewności, że odnosi się on do decyzji organu I instancji. W związku z powyższym nie można jednoznacznie stwierdzić, kto w imieniu prezesa ZUS wydał decyzję w I instancji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone powyżej stanowisko Sądu.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.