Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2165/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. art. 13 ust. 1 pkt 3, 13k ust. 1 pkt 1, 13ha ust. 1 i 6
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: par. 4
journal: Dz.U. 2011 nr 80 poz 433
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2014 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego W.S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej "organem", "GITD") decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]

po rozpoznaniu wniosku W. S. (zwanego dalej skarżącym)

o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...]

o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ działał na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "Kpa."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1

pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.; dalej "udp.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433; dalej "rozporządzenie RM"), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b), art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 1265; dalej "utd.").

GITD wskazał, że podstawę faktyczną wydania decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł stanowiło wykonywanie przejazdu po autostradzie [...] na odcinku Z. (granica państwa) – węzeł B., bez uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa

w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp., w dniu 20 kwietnia 2012 r. o godzinie 04:10, samochodem marki M. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą

o numerze rejestracyjnym [...], o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów (DMC) 5000 kg. Jak wyjaśnił GITD, urządzenie DSRC zainstalowane w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego wykazało, że z ww. pojazdem powiązany jest incydent nieuiszczenia opłaty elektronicznej,

w związku z czym ww. zespół pojazdów zatrzymano na drodze krajowej nr [...], celem przeprowadzenia kontroli mobilnej.

Powyższe ustalono w oparciu o zapis ewidencyjny ER o nr [...] (opatrzony komentarzem: brak komunikacji z OBU, brak kontraktu) z urządzenia kontrolnego (bramownicy) o numerze identyfikacyjnym [...].

Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ, ww. zespołem pojazdów

o podanych wyżej numerach rejestracyjnych kierował skarżący, który pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. został zawiadomiony o wszczęciu wobec niego postępowania

w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd wykonywany po płatnym odcinku autostrady [...].

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że rażąco naruszono zapisy ustawy o drogach publicznych oraz zasady określone w Kpa., poprzez zaniechanie obowiązku zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w sprawie oraz wydanie czterech decyzji z tytułu jednego postępowania, a także zapisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, poprzez kontrolę prawidłowości uiszczania opłaty elektronicznej za okresy wsteczne, nie wyłącznie za moment kontroli.

Skarżący wskazał, że na podstawie jednego protokołu kontroli zostały wydane cztery odrębne decyzje administracyjne, co świadczy, w jego ocenie,

o rażącym naruszeniu prawa towarzyszącym ich wydaniu. Skarżący zwrócił uwagę na wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2011 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2116/10), w świetle którego wydanie kilku decyzji w wyniku tego samego postępowania jest pozbawione podstawy prawnej. W ocenie skarżącego, powyższy błąd w procedurze administracyjnej jest poważną kwalifikowaną wadą postępowania, która winna skutkować uchyleniem skarżonej decyzji. Ponadto, zdaniem skarżącego, uzależnienie ilości wydanych decyzji od ilości bramownic znajdujących się na drodze płatnej, nie ma podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Jak podał skarżący, organ dokonując kontroli drogowej, w trakcie której ustala się realizację przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty elektronicznej, winien podejmować działania wyłącznie w zakresie nałożenia jednej kary za przejazd bez wymaganego urządzenia viaBox. W ocenie skarżącego, gdyby ustawodawca zmierzał do udzielenia organowi uprawnień kontrolnych za okresy wsteczne, dałby temu wyraz odpowiednio konstruując zapisy ustawowe.

Nadto skarżący postawił organowi zarzut błędnego sporządzenie uzasadnienie decyzji, wbrew wymogom określonym w art. 107 § 3 Kpa., stwierdzając, że przywołując stan faktyczny pominął w szczególności tak istotne kwestie jak dokładne wskazanie miejsca, w którym doszło do naruszenia przepisów, jakie wyjaśnienia złożył kierowca, czy istniały przesłanki wskazujące na obiektywną możliwość nierozpoznania poruszania się po drodze płatnej, czy dokonano opłaty

w inny sposób. Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie stanowisko kierowcy nie zostało wzięte pod uwagę – mimo jego tłumaczeń złożonych w momencie kontroli drogowej polegających na wskazaniu braku odpowiedniego oznakowania. W ocenie skarżącego, kontrolujący inspektor zignorował obowiązki określone w art. 10 § 1 Kpa. w związku z art. 67 § 1 Kpa., nie przenosząc do protokołu kontroli zastrzeżeń

i wyjaśnień kierowcy.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji GITD z dnia [...] listopada 2012 r. zgodnie z art. 155 Kpa. oraz ponowne przeanalizowanie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

GITD pismem z dnia [...] września 2012 r. zawiadomił skarżącego

o zakończeniu postępowania dowodowego. Jak wynika ze zgromadzonego

w niniejszej sprawie materiału dowodowego, skarżący nie odpowiedział na powyższe zawiadomienie.

Organ ponownie rozpoznając sprawę przypomniał, że w dniu [...] kwietnia

2012 r. o godz. 04:10 samochód marki M. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej równej 5000 kg, poruszał się po autostradzie [...]

na odcinku granica państwa w Z. – węzeł B., bez uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Powyższe naruszenie zostało ustalone w oparciu zapis ewidencyjny ER o nr [...] (opatrzony komentarzem: brak komunikacji z OBU, brak kontraktu) z urządzenia kontrolnego (bramownicy) o numerze identyfikacyjnym [...].

GITD podał, że elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca

2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k udp.

W myśl art. 5 ust. 1 udp. do dróg krajowych zalicza się:

1) autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych;

2) drogi międzynarodowe;

3) drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych;

4) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów);

5) drogi alternatywne dla autostrad płatnych;

6) drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich;

7) drogi o znaczeniu obronnym.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.; dalej "Prd."),

za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony,

w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

GITD wskazał, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział sytuacji pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 udp. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Wyjaśnił, że przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Co więcej, jak podkreślił GITD, wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. W tym kontekście, zdaniem organu, bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których skarżący (kierujący) dopuścił się nieprawidłowości, gdyż organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

W ocenie organu, zarzut naruszenia czynnego udziału w postępowaniu jest bezzasadny, gdyż skarżący brał bezpośredni udział w przeprowadzonej kontroli

i miał zapewnioną możliwość zgłaszania uwag do protokołu kontroli oraz brania udziału w każdym stadium prowadzonego w jego sprawie postępowania.

W ocenie GITD, kierowca nie zastosował się do wymogów określonych treścią § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego z dnia 30 kwietnia 2011 r. (Dz.U. z 2011 r. Nr 91, poz. 524; dalej "rozporządzenie Ministra Infrastruktury"),

w szczególności, nie nabył urządzenia viaBox, a fakt jego braku został naocznie stwierdzony podczas kontroli.

GITD, odnosząc się do zarzutu skarżącego, że zostały wydane cztery decyzje o nałożeniu kary na podstawie jednego postępowania, wyjaśnił, że zgodnie

z brzmieniem art. 13k ust. 1 pkt 1 udp., za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej kierującemu pojazdem samochodowym wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. Wskazany przepis stanowi, że kara przewidziana w ustawie należna jest za każdy przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. W przypadku skarżącego odnotowano cztery przejazdy po różnych odcinkach płatnych dróg krajowych, wobec czego zasadne było, w ocenie GITD, wydanie w związku z ustaleniami kontroli drogowej czterech decyzji administracyjnych. Na mocy każdej decyzji orzeczono karę pieniężną w wysokości 3000 złotych, odpowiednio do liczby odcinków dróg, na których za przejazd nie została uiszczona oplata. GITD mając na względzie ustalenia zawarte w protokole kontroli dokonał wyodrębnienia przejazdów, które stanowiły podstawę nałożenia kar pieniężnych, ponieważ każdy przejazd został zindywidualizowany w postaci zapisu ewidencyjnego (ER). Przy wyodrębnieniu spraw administracyjnych organ kierował się następującymi okolicznościami:

- dniem popełnienia naruszenia,

- innym fragmentem odcinka drogi krajowej, za który istnieje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej,

- czasem popełnienia naruszenia.

GITD wobec braku oznakowania uprzedzającego o wjeździe na drogę płatną podał, że o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie przepisy powoływanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i rozporządzeń wykonawczych, nie zaś znak drogowy. Znaki drogowe, na które powołuje się skarżący mają charakter znaków informujących, a nie znaków zakazu lub nakazu. GITD podkreślił, że istotny jest rodzaj dyrektywy płynącej ze znaku, a mianowicie można się nie stosować tylko

do dyrektywy, której uczestnik ruchu jest obowiązany się podporządkować, a taką jest zakaz lub nakaz.

Konkludując organ stwierdził, że skarżący wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym był obowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej,

o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Powyższego obowiązku kierujący pojazdem nie dopełnił, dlatego też organ I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. nałożył słusznie i zgodnie z prawem.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnosząc o jej uchylenie.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy o drogach publicznych. Nadto postawił zarzuty naruszenie następujących przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 7 Kpa., poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego mającego wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia;

- art. 7 Konstytucji w zw. z art. 6 Kpa., poprzez nadanie przymiotu legalności procedurom przedsięwziętym przez organ I instancji bez podstawy prawnej;

- art. 77 § 1 Kpa., poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym materiale dowodowym;

- art. 75 § 1 Kpa. (legalność dowodu), poprzez uznanie za dowód w postępowaniu dokumentacji fotograficznej z bramownicy systemu Viatoll.

Skarżący stwierdził, że uzależnienie liczby wydanych decyzji od ilości umieszczonych na drogach płatnych bramownic kontrolnych, nie ma podstawy

w obowiązujących przepisach prawa. Wskazał, że nakładanie kary pieniężnej za każdy przejazd pod bramownicą jest sprzeczne z art. 9a dyrektywy 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r., zgodnie z którym ustanowione sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

W ocenie skarżącego, organ, dokonując kontroli drogowej, w trakcie której stwierdzono przejazd bez uiszczenia opłaty, powinien podejmować działania wyłącznie w zakresie nałożenia jednej kary za przejazd po drodze krajowej bez urządzenia viaBox. Zdaniem skarżącego, zarówno wykładnia językowa, jak

i funkcjonalna § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dowodzi,

iż przeprowadzanie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty powinno dotyczyć tylko

i wyłącznie czasu kontroli, a nie okresów wstecznych.

Skarżący uznał, że przepisy art. 13k ust. 1 i art. 13 ust. 1 pkt 3 utd. nie określają, że karę pieniężną nakłada się za przejazd po fragmencie drogi płatnej obejmującym odległość pomiędzy dwiema kolejnymi bramkami poboru opłat.

Nadto skarżący zarzucił organowi nieprawidłowość w sposobie

przeprowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Jak wskazał, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w przypadku, gdy w takcie kontroli mobilnej stwierdzone zostało naruszenie prawidłowości uiszczenia opłaty, z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządza się protokół kontroli. Podniósł, że w czasie kontroli stwierdzono tylko jedno naruszenie (przejazd bez uiszczenia opłaty), natomiast sprzeczne z normą powyższego rozporządzenia było wszczęcie postępowania administracyjnego w odniesieniu do trzech incydentów mających miejsce w dniach wcześniejszych niż naruszenie powstałe w dniu przeprowadzonej kontroli. Ponadto wskazał, że organ przeprowadzając kontrolę zastosował zasady dotyczące zarówno kontroli stacjonarnej, jak i kontroli mobilnej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko

i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r.

poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga W. S. zasługuje na uwzględnienie.

Z protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2012 r. wynika, że skarżący

[...] kwietnia 2012 r. poruszał się o godzinie 04:10, samochodem marki M. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...], o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej ww. pojazdów (DMC) równej 5000 kg., po autostradzie [...] wymienionej w rozporządzeniu RM (odcinek Z. granica państwa – węzeł B.).

Za pomocą urządzeń kontrolnych mobilnej jednostki kontrolnej ustalono, że powyższy zespół pojazdów nie posiadał zainstalowanego urządzenia viaBox oraz wygenerowano 2 wskazane w protokole incydenty – przyjazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej po płatnym ww. odcinku autostrady [...]. Były to przejazdy pod bramownicami o następujących godzinach 03:33, 04:10. Przejazd pod pierwszą bramownicą na wyżej wskazanym odcinku drogi nastąpił o godz. 03:33. Autostrada [...], po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów została wyszczególniona w załączniku nr 1 do rozporządzenia RM.

Organ przejazd przez każdą z bramownic na tym samym odcinku drogi uznał za 2 przejazdy, w związku z czym nałożył na skarżącego karę pieniężną

w wysokości po 3000 zł za każdy incydent.

W tym miejscu wskazać należy, że organ słusznie nałożył na skarżącego karę za przejazd pod pierwszą bramownicą, gdyż skarżący nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej.

W ocenie Sądu, nieuzasadnione jest nałożenie kary pieniężnej za przejazd na tym samym odcinku drogi za każdą bramownicę. Nieuprawniony jest przyjęty przez organ sposób rozumienia ww. przepisów, pozwalający na kumulację kar pieniężnych za jeden czyn polegający na przejeździe danym odcinkiem drogi krajowej bez wniesienia opłaty elektronicznej, w zależności od liczby tzw. bramownic znajdujących się na tym odcinku, które zarejestrowały brak wniesienia opłaty.

Analiza licznych spraw z zakresu opłaty elektronicznej pozwala zauważyć, że organy nakładając na kierującego pojazdem samochodowym karę pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty naliczają powyższą karę za przejazd pod każdą bramownicą stosując posiłkowo § 4 rozporządzenia RM, gdyż teoretycznie na każdym skrzyżowaniu można wjechać na drogę bądź z niej zjechać, a więc w ocenie organu każdy taki odcinek zawarty między dwoma bramownicami stanowi odrębny przejazd po drodze krajowej lub jej odcinku, ponieważ zgodnie

z treścią § 4 wskazanego powyżej rozporządzenia początkiem albo końcem drogi krajowej lub jej odcinka, na którym pobiera się opłatę elektroniczną, jest:

1. punkt przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu albo

2. punkt przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granicą państwową.

Wysokość stawek opłat elektronicznych zawiera zał. nr 3 .

Powyższy przepis, w ocenie Sądu, jest przepisem czysto technicznym wskazującym jedynie sposób naliczania opłaty elektronicznej i mającym na celu ułatwienie obliczenia wysokości opłaty elektronicznej za część odcinka po jakim porusza się kierujący. Inna interpretacja powyższego zapisu prowadziłaby do wniosku, że § 4 rozporządzenia wprowadza nowe pododcinki niezależne od treści zał. nr 1 i 2 do powyższego rozporządzenia, a także przepisów ustawy o drogach publicznych.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp., korzystający z dróg krajowych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 Prd., za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy

o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 udp., za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. W przypadku uiszczenia opłaty w niepełnej wysokości wymierzana jest natomiast kara w wysokości 1.500 zł (art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy). Z powyższego wynika wprost, że kara jest bezpośrednio powiązana z przejazdem po danej drodze krajowej lub jej odcinku. Ustawa o drogach publicznych nie zawiera definicji "przejazdu", jednak przyjęta przez organy definicja przejazdu

w oparciu o definicję początku i końca drogi krajowej zawarta w § 4 rozporządzenia RM wydaje się błędna lub co najmniej niepełna, gdyż nie każdy przejazd zawarty jest między dwoma najbliższymi punktami przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu, albo przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granica państwa. W ocenie Sądu, kara pieniężna winna być nakładana za przejazd bez uiszczenia opłaty po drodze krajowej lub jej odcinku (bez względu na długość przejazdu a nie za przejazd pomiędzy dwoma najbliższymi bramownicami), o których mowa

w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia. Za taki przejazd jedną drogą krajową bez uiszczenia opłaty nakłada się karę w wysokości 3000 zł. Zgodnie z łacińską premią Clara non sunt interpretanda w procesie wykładni prawa w pierwszej kolejności należy opierać się wyłącznie na wykładni literalnej we wszystkich tych przypadkach, w których treść normy jest klarowna i jasna.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie o drogach publicznych, w art. 13 ha ust. 6 tej ustawy. Zgodnie

z powyższą delegacją Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia była upoważniona do:

1. określenia dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną,

2. ustalenia dla nich wysokość stawek opłaty elektronicznej za przejazd kilometra, dla danej kategorii pojazdu, w wysokości nie większej niż określona w ust. 4 art. 13ha ustawy o drogach publicznych,mając na uwadze potrzeby utrzymania i ochrony dróg istotnych dla rozwoju sieci drogowej, koszty poboru opłaty elektronicznej oraz klasę drogi, na której jest pobierana opłata elektroniczna.

Powyższa delegacja ustawowa upoważnia więc Radę Ministrów jedynie do wskazania dróg publicznych, na których obowiązuje opłata elektroniczna, a także ustalenia wysokości stawek opłaty elektronicznej, w żadnym wypadku nie upoważnia do definiowania jakichkolwiek pojęć zawartych w ustawie. Wobec powyższego należy uznać, że w § 4 rozporządzenia RM ustawodawca wskazał jedynie na najkrótszy odcinek drogi krajowej lub jej odcinka za jaki pobiera się opłatę elektroniczną,

a odcinka powyższego w żadnym razie nie należy utożsamiać z przejazdem, gdyż za przejazd w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i przepisów rozporządzenia uznany winien być odcinek drogi krajowej lub jej odcinka od chwili wjazdu na drogę do chwili zjazdu z tej drogi niezależnie od ilości mijanych po drodze skrzyżowań czy węzłów. Przy czym należy przyjąć, że jeżeli na jednym ze skrzyżowań, czy węzłów drogowych nastąpi zjazd na inną płatną drogę publiczną to mamy do czynienia z tym samym przejazdem. Kontrowersje może natomiast wzbudzać sytuacja, gdy najpierw poruszamy się drogą płatną a potem bezpłatną i znowu płatną. Z uwagi na sygnalizację jaką wydaje urządzenie viaBox w takim wypadku prawidłowe jest nałożenie kary pieniężnej za oba przejazdy po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty.

Wykładnia językowa przepisu art. 13ha ust. 1 udp. prowadzi do wniosku, że karze podlega "przejazd po drodze krajowej". Przepis ten nie przewiduje możliwości wielokrotnego wymierzenia kary za jeden przejazd danym odcinkiem drogi. Zastosowanie tego rodzaju kary musiałoby mieć swoje wyraźne umocowanie

w prawie. Z uwagi zaś na sanacyjny charakter przepisu art. 13k ust. 1 udp. nie jest, zdaniem Sądu, "dopuszczalne stosowanie dowolnej wykładni orzekającej".

Tak więc w niniejszej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 udp., nakładając na skarżącego po raz drugi karę pieniężną za przejazd po tej samej drodze krajowej.

Sąd podkreśla, że za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej bez uiszczenia opłaty można nałożyć tylko jedną karę w wysokości 3.000 zł, karze podlega każdy przejazd.

Dlatego też zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja nie może się ostać

i podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Rozstrzygając

o wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na przepisie art. 152 p.p.s.a., o kosztach orzeczono w oparciu

o art. 200 p.p.s.a.