Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1101/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant starszy referent Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2016 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Prezydent [...] (dalej też "organ pierwszej instancji") ustalił w stosunku do A. L. (dalej też "Skarżący", "Strona" albo "Podatnik") zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2016 rok w kwocie 193 zł, należne za przedmioty opodatkowania położone w W. przy ul. J. Do opodatkowania przyjęto budynki mieszkalne o pow. 51,20 m2, budynki pozostałe (udział w garażu wielostanowiskowym) o pow. 17,13 m2 oraz grunty pozostałe o pow. 34.65 m2, 11,59 m2 i 4,57 m2.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w części dotyczącej ustalenia wysokości podatku od miejsca parkingowego w garażu wielostanowiskowym. Skarżący zakwestionował ustalenia wysokości podatku na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz stawkę opodatkowania. W ocenie Strony organ pierwszej instancji powinien uwzględnić dane zawarte w złożonej przez Stronę informacji na druku IN-15, w akcie notarialnym oraz informacji od zarządcy nieruchomości I. M. z dnia 15 lipca 2016 r. Ponadto Strona podniosła, że w niektórych miejscach lokalu garażowego (lustro) wysokość garażu wynosi 2,06 m, a zatem powierzchnia miejsca postojowego powinna być zaliczona w 50%. Skarżący podniósł, iż lokal garażowy znajduje się na poziomie -1 budynku mieszkalnego, w związku z tym powinien być opodatkowany stawką od budynków mieszkalnych, a nie stawką od budynków pozostałych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też "SKO" albo "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie opodatkowane podatkiem od nieruchomości zostały: lokal mieszkalny nr [...] wraz z udziałem w gruncie, udział w lokalu niemieszkalnym - garażu, objętym księgą wieczystą [...], udział w nieruchomości drogowej objętej księgą wieczystą [...].

Wskazano, że Skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni 51,20 m2. Ponadto przysługuje mu udział wynoszący 100/24100 w lokalu niemieszkalnym - garażu wielostanowiskowym o powierzchni 4129,10 m2. Lokal ten stanowi odrębną nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]

Stwierdzono, iż Skarżący jest współużytkownikiem wieczystym działki o nr ew. [...] o pow. 3100 m2 (udział w gruncie wynosi 300/203700). Ponadto jest również użytkownikiem wieczystym działki o nr ew. 51/3 o pow. 22.202 m2 położonej przy ul. J. w W. Udział w gruncie wynosi odpowiednio 512/328094 (lokal mieszkalny) oraz 41291/328094 (garaż wielostanowiskowy - udział skarżącego 100/24100).

W ocenie SKO organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, do opodatkowania przyjmując budynek mieszkalny o pow. 51,20 m2, budynki pozostałe (udział w garażu wielostanowiskowym o pow. 17,13 m2 (4129,10 x 100/24100), grunty pozostałe o pow. 34,65 m2 (22202 x 512/328094), o pow. 11,59 m2 (22202 x 41291/328094 x 100/24100) oraz pow. 4,57 m2 (3100x300/203700).

Organ odwoławczy zauważył, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w odrębnej nieruchomości - lokalu garażowym, a nie konkretne pomieszczenie gospodarcze czy miejsce postojowe.

SKO wskazało, iż w uchwale z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm., dalej "u.p.o.l.") garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy.

Zdaniem SKO organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił powierzchnię garażu, jaka w zakresie udziału podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z punktu widzenia brzmienia art. 4 ust. 2 u.p.o.l.

Wskazano, że powierzchnia użytkowa budynku lub lokalu, jaka została ujawniona w ewidencji budynków (kartotece lokalu), uwzględnia już jego ewentualną wysokość niższą niż 2,20 m. Stwierdzono również, że oczywiste jest, iż niemal wszystkie lokale będące garażami wielostanowiskowymi posiadają powierzchnie niższe w świetle niż 2,20 m (powierzchnie pod belkami konstrukcyjnymi, skosy itp.). Jednakże powierzchnie te są uwzględnione w ujawnionej w ewidencji budynków (kartotece lokali) powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej "O.p."), a podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu przeprowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe.

Zauważono, że w piśmie z dnia 15 lipca 2016 r. zarządca nieruchomości wskazał, iż wysokość od podłogi do stropu na miejscu garażowym nr [...] wynosi 2,70 m, a najniższym punktem garażu jest lustro, w którego miejscu wysokość wynosi 2,06 m. W ocenie SKO z powyższego wynika, iż wysokość na ww. miejscu postojowym należącym do Skarżącego wynosi 2,70 m, a zatem jest wyższa niż 2,20 m. Odnosząc się do wskazanego w piśmie elementu garażu, tj. lustra, oceniono, iż nie jest on elementem koniecznym garażu i tym samym zdaniem SKO nie ma on wpływu na sposób liczenia "wysokości w świetle".

Nie godząc się z powyższą decyzją Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:

1. art. 122 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez pominięcie przez SKO w swoich ustaleniach istotnej okoliczności, tj. wydania decyzji podatkowej, bez zweryfikowania danych dotyczących przedmiotu opodatkowania - wysokości użytkowej hali garażowej, a tym samym prowadzenia postępowania w sposób budzący wątpliwości strony, tj. z naruszeniem art. 121 § 1 O.p.;

2. art. 4 ust. 2 u.p.o.l., poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że przedmiotem opodatkowania hali garażowej jest powierzchnia 17,13 m2, w sytuacji, gdy z uwagi na wysokość przedmiotowej hali, nieprzekraczającej 2,20 m, zasadnym było przyjęcie jako przedmiotu opodatkowania jedynie 50% powierzchni użytkowej, to jest powierzchni 8,57 m2.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), lit. b) i lit. c) p.p.s.a.).

Kontroli Sądu poddana została decyzja w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2016 r. z tytułu przysługującego Skarżącemu prawa własności lokalu mieszkalnego wraz z miejscem postojowym, położonego w W. przy ul. J. w W.

Na wstępie zaznaczyć trzeba, że Skarżący kwestionował jedynie wysokość podatku z tytułu przysługującego mu miejsca postojowego. Pozostałe składniki wpływające na wysokość przedmiotowego podatku od nieruchomości były poza sporem. Niemniej jednak w tym zakresie Sąd z urzędu nie dopatrzył się żądnych uchybień.

Przechodząc do meritum sprawy, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz prawidłowo zastosowały stawki podatku, w tym stawkę dla budynków pozostałych dla opodatkowania udziału w garażu wielostanowiskowym, stanowiącym w świetle prawa odrębną nieruchomość.

Zastosowana przez organy interpretacja przepisów ustawy podatkowej koresponduje z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.02.2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, w której wyrażono pogląd, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku, przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l.

Prawidłowo ustalono też powierzchnię garażu, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z punktu widzenia brzmienia art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Powołany przepis przewiduje, że podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchni użytkowa. Definicja powierzchni użytkowej została zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 5 tej ustawy - jest to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych, przy czym za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2 u.p.o.l.).

Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm.), podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem - jak trafnie zauważyły organy - dane ujawnione w ewidencji, dotyczące gruntu danej nieruchomości, posadowionego na tym gruncie budynku i istniejących w budynku lokali są danymi urzędowymi, które nie mogą być zignorowane przez organy podatkowe podczas obliczania wymiaru podatku. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W myśl § 63 ust. 1 pkt 15 lit. a) i c) rozporządzenia Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm., dalej "rozporządzenie"), danymi ewidencyjnymi budynku jest m.in. łączne pole powierzchni użytkowej lokali stanowiących odrębne nieruchomości oraz pomieszczeń przynależnych do lokali. Zgodnie z przepisem § 70 ust. 1 pkt 7 i 8 tego rozporządzenia, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi lokalu są m.in. pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pole powierzchni pomieszczeń przynależnych do lokalu. W myśl § 63 ust. 3 powołanego rozporządzenia, pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1610 ze zm., dalej "ustawa o ochronie praw lokatorów") i wyraża się w metrach kwadratowych z precyzją zapisu do dwóch miejsc po przecinku.

Sąd podziela stanowisko SKO, że dla ustalenia powierzchni użytkowej lokalu istotne znaczenie ma treść art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, w myśl którego obmiaru powierzchni użytkowej lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 7, dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m - w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie. Pozostałe zasady obliczania powierzchni należy przyjmować zgodnie z Polską Normą, odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie.

Zaprezentowany przez organy stan prawny, dotyczący danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków oraz sposób obliczania powierzchni budynków lub lokali na użytek tej ewidencji pozwala na konstatację, iż powyższe przepisy, a w szczególności art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, są tożsame z treścią art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Sąd podziela stanowisko organów, iż powierzchnia użytkowa budynku lub lokalu, jaka została ujawniona w ewidencji budynków (kartotece lokalu), uwzględnia już jego ewentualną wysokość niższą niż 2,20 m. Jak trafnie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze oczywiste jest, że niemal wszystkie lokale będące garażami wielostanowiskowymi, posiadają powierzchnie niższe w świetle niż 2,20 m (powierzchnie pod belkami konstrukcyjnymi, skosy itp.). Powierzchnie te zostały uwzględnione (policzone w sposób zgodny z art. 2 ust. 1 pkt 7 i ust 2 ustawy o ochronie praw lokatorów i jednocześnie z art. 4 ust. 2 ustawy podatkowej) w ujawnionej w ewidencji budynków (kartotece lokali) powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. Dane zawarte w ewidencji, co również podkreśliły organy, mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p., a podważenie ich zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu przeprowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 05.03.2013 r., sygn. akt II FSK 1399/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W wyroku z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1272/17 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: "Mając na względzie porównanie brzmienia art. 4 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów podkreślić należy, że zasady wedle których przy ustalaniu powierzchni użytkowej lokalu zamieszczanej w ewidencji gruntów i budynków uwzględniana jest jego wysokość, są takie same jak zasady uwzględniania wysokości lokalu przy ustalaniu podstawy opodatkowania lokalu podatkiem od nieruchomości (w obu przepisach mowa jest o "wysokości w świetle"). To oznacza natomiast, że organy podatkowe ustalając wymiar podatku od nieruchomości są w tym zakresie bezwzględnie związane treścią ewidencji gruntów i budynków. W rezultacie zaś tak długo, jak długo znajdujący w ewidencji gruntów i budynków zapis dotyczący powierzchni użytkowej przedmiotowego garażu nie zostanie zmieniony w trybie właściwym do zmian tej ewidencji, organy podatkowe nie mogą przyjmować innej powierzchni użytkowej w celu określenia podstawy opodatkowania udziału podatnika we własności tego lokalu".

Dodatkowo wskazać należy, że lustro garażowe oraz powołane w skardze znaki drogowe zakazujące wjazdu pojazdów o wysokości przekraczającej 2 m nie są trwałymi elementami stropu i nie mają wpływu na liczenie wysokości garażu, bowiem przez "wysokość kondygnacji w świetle", o której mowa w art. 4 ust. 2 u.p.o.l. należy rozumieć odległość między podłożem a najniższym trwałym elementem konstrukcyjnym stropu (tak np. w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 6 czerwca 2004 r., sygn. akt I SA/Bd 63/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd podziela również stanowisko organów, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w lokalu garażowym, a nie konkretne miejsce postojowe. Udział taki zasadniczo nie odpowiada (w przeliczeniu na metry kwadratowe) powierzchni konkretnego miejsca postojowego użytkowanego przez stronę w tymże garażu w ramach podziału quoad usum. Powierzchnia garażu wynikająca z tego udziału w ramach przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest zawsze większa niż samego miejsca postojowego (obejmuje również np. ciągi komunikacyjne w garażu), dlatego udział w lokalu garażowym musi być zawsze pojmowany w sposób abstrakcyjny. Okoliczność, że podatnicy mają prawo do wyłącznego korzystania z określonego z góry miejsca postojowego (choćby położonego pod skosem, a więc o wysokości poniżej 2,20 m) w ramach wspomnianego podziału do korzystania z garażu jako przedmiotu współwłasności, nie zwalnia ich z obowiązku ponoszenia ciężaru podatku od nieruchomości z tytułu samego faktu bycia współwłaścicielami lokalu garażowego, rozumianego w sposób abstrakcyjny.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska SKO. Decyzja ta znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, a jej wydanie poprzedzone zostało postępowaniem, w którym nie uchybiono przepisom postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej uchwale z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt II FPS 4/11 stwierdził, że garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - czyli stawki właściwej jak dla budynków pozostałych (niemieszkalnych).

W myśl art. 187 § 2 p.p.s.a., uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w danej sprawie wiążąca. Związanie uchwałą odnosi się przy tym również do innych spraw sądowoadministracyjnych, w których miałby być stosowany interpretowany przepis. Zgodnie bowiem z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażoną w powołanej uchwale.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze, w świetle powyższego, oczywistym jest, iż były bezzasadne. Co do zarzutu pierwszego podnieść trzeba, że jak wskazano powyższej, organy podatkowe związane są danymi zawartymi w stosownych ewidencjach a Skarżący kwestionując dane w nich zawarte powinien wszcząć stosowne, odrębne postępowanie. Samo zaś oparcie się na danych zawartych w ewidencji nie może podważać zaufania do organów podatkowych.

Co do zarzutu drugiego ponownie wskazać trzeba, iż Skarżący uważając, że wysokość garażu nie przekracza 2,20 m powinien wszcząć odrębne postępowanie w tym zakresie.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.