Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 595/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Maria Werpachowska, , Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2016 r. sprawy ze skargi Z.F. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymał w mocy poprzedzającą decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r., odmawiającą uwzględnienia wniosku Z.F. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Sąd Rejonowy S. – [...] w S. Podstawą wydania decyzji były przepisy art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 12 pkt 2 i art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2135 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał co następuje:

W sierpniu 2013 r. do Biura GIODO wpłynęła skarga Z.F. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Sąd Rejonowy S.- [...] w S.

Zainteresowany wskazał, iż w powyższym sądzie w [...] Wydziale Karnym, pod sygn. akt [...] toczy się postępowanie o pomówienie, z oskarżęnia prywatnego Z. F.. Prowadząca to postępowanie SSR B. W. nie pouczyła stron procesu oraz świadków o treści art. 359 Kodeksu postępowania karnego. W ocenie Z. F. brak takiego pouczenia należy traktować jako niedopełnienie obowiązku wynikającego z ustawy oraz narażenie uczestników postępowania, a zwłaszcza oskarżyciela prywatnego, na szkodę, czym spełnione są znamiona art. 231 Kodeksu karnego. Takie działanie sędziego umożliwia bezkarne rozpowszechnianie okoliczności ujawnionych na rozprawie, w tym naruszenie ustawy o ochronie danych. W związku z powyższym Z. F. wniósł do GIODO o: stwierdzenie naruszenia przez SSR B. W. ustawy o ochronie danych osobowych; zlikwidowanie stanu niezgodnego z prawem, a zwłaszcza o zobowiązanie przedmiotowego Sądu do udzielenia wszystkim obecnym na sali rozpraw, we wszystkich posiedzeniach sprawy [...] pouczenia określonego art. 359 Kpk. Z. F., powołując art. 304 ust. 2 Kpk, wskazał, że oczekuje na informację o złożeniu przez GIODO stosownego zawiadomienia, o którym stanowi w/w przepis.

W toku przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego GIODO ustalił, iż Sąd Rejonowy S.- [...] w S. przeprowadził pod sygn. akt [...] postępowanie w sprawie z oskarżenia prywatnego skarżącego przeciwko S.S. o czyn z art. 212 § 2 Kk. Wiceprezes Sądu Rejonowego S. – [...] w S. w piśmie do GIODO z dnia 21 listopada 2013 r. wyjaśni, że według oświadczenia przewodniczącej składu orzekającego w powyższej sprawie na pierwszej rozprawie strony zostały pouczone o obowiązkach wynikających z treści art. 362 Kpk. Zapisy sporządzone w protokołach rozpraw z dni: [...] czerwca 2012 r., [...] sierpnia 2012 r., [...] października 2012 r., [...] grudnia 2012 r., [...] lutego 2013 r., [...] kwietnia 2013 r., [...] maja 2013 r., wskazują, że były one niejawne. Według treści protokołów z dnia [...] marca 2012 r. oraz dnia [...] maja 2012 r. rozprawa była jawna. Na poparcie złożonych wyjaśnień załączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie protokołów ww. rozpraw.

Wskazując na powyższe okoliczności oraz na treść art. 12 pkt 2 i art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor wydał decyzję odmawiającą uwzględnienia wniosku Z. F.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie spawy Z. F. wskazał, iż wystarczy, że jedna rozprawa niejawna odbywa się jawnie, to nie można twierdzić, że nie doszło do naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, bowiem na takiej rozprawie, w sposób jawny przetwarzane są dane osobowe skarżącego i innych osób. Ze stwierdzenia, iż rozprawa jest niejawna, nie oznacza jeszcze, że faktycznie rozprawy te toczyły się niejawnie. Przewodniczący prowadzący taką rozprawę bezwzględnie musi o tym poinformować wszystkich obecnych na sali i pouczyć o obowiązku zachowania w tajemnicy tego co dzieje się na sali sądowej. Podczas rozpraw sądowych w ww. sprawie karnej dane osobowe skarżącego były ujawniane z naruszeniem prawa, bo w sposób jawny zamiast niejawny. Zdaniem skarżącego, skoro Generalny Inspektor powziął wiadomość o możliwości popełnienia przestępstwa niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariusza publicznego - sędziego, to ma obowiązek poinformować o tym właściwe organy ścigania zgodnie z art. 304 ust. 2 Kpk.

Po powtórnym rozpatrzeniu sprawy GIODO podzielił zasadność swojego poprzedzającego rozstrzygnięcia.

Organ wskazał, że postępowanie prowadzone przez GIODO jest ukierunkowane na wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy ochronie danych osobowych.

Natomiast poczynione ustalenia faktyczne nie potwierdziły zarzutu przetwarzania przez Sąd Rejonowy S.- [...] w S. danych osobowych skarżącego z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Skarżący nie przedstawił także żadnych dowodów na potwierdzenie swojego zarzutu nielegalnego przetwarzania jego danych osobowych, ograniczając się jedynie do przypuszczeń w tym zakresie, które nie zostały poparte żadnymi dowodami.

Organ administracji publicznej może uznać stan faktyczny rozpatrywanej sprawy za ustalony jedynie na podstawie nie budzących wątpliwości dowodów i nie może poprzestać w tym zakresie na uprawdopodobnieniu, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej (np. art. 24 § 3 Kpa).

Warunkiem wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 18 ust. 1. ustawy ochronie danych osobowych jest stwierdzenie istnienia stanu naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych w dacie wydania decyzji. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, gdyż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby doszło do kwestionowanego przez skarżącego przetwarzania jego danych osobowych.

Skarżący zarzuca sędziemu SR w S. niewywiązanie się z określonego w art. 362 Kpk obowiązku pouczenia obecnych na rozprawie o obowiązku zachowania w tajemnicy okoliczności ujawnionych na rozprawie toczącej się z wyłączeniem jawności i uprzedzenia o skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Podkreślić należy, że ww. obowiązek wynika z przepisów procedury karnej.

GIODO jako organ do spraw ochrony danych osobowych nie może ingerować w postępowania prowadzone na podstawie odrębnych przepisów prawa przez podmioty uprawnione na podstawie tych przepisów. Generalny Inspektor nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, służb czy sądów, których orzeczenia podlegają ocenom w toku instancji czy w inny sposób określony odpowiednimi procedurami.

Wobec powyższego poza kognicją GIODO pozostaje żądanie skarżącego o zobowiązanie przedmiotowego sądu do udzielenia wszystkim obecnym na sali rozpraw, we wszystkich posiedzeniach w sprawie o sygn. akt [...] pouczenia określonego art. 359 Kpk.

Nadto skierowane przez GIODO zawiadomienia o popełnienia przestępstwa, następuje poprzez wystąpienie do organu właściwego do wszczęcia postępowania karnego w danej sprawie, a ponadto jako należące do kompetencji organu realizowane jest z urzędu, a nie na wniosek osób zainteresowanych. Dlatego, skoro skarżący uważa, że zasadne jest złożenie w tej sprawie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez danego sędziego, może to uczynić samodzielnie. Natomiast skarżący nie może żądać od organu, zastępowania go w takim działaniu.

Z.F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, na powyższe decyzję wydane w jego sprawie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

W konkluzji skargi wniósł o:

zobowiązanie GIODO do usunięcia skutków nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego lub zobowiązanie GIODO do przekazania tego wniosku do organu właściwego.

stwierdzenie, że GIODO ma ustawowy obowiązek zawiadomienia o podejrzeniu popełnia przestępstwa z urzędu i tego obowiązku w niniejszej sprawie nie wykonał;

stwierdzenie, że GIODO rażąco naruszył prawo w zakresie terminu wydania decyzji.

zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podkreślił, iż w niniejszej sprawie oczywiste jest, iż sędzia Sądu Rejonowego S. – [...] w S. w sprawie karnej, toczącej się z oskarżenia Z.F., nie dopełniła obowiązków wynikających z art. 359 Kpa. Dlatego w jego ocenie GIODO powinien w niniejszej sprawie działać, w tym także w trybie stosownego zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa odpowiednich organów (art. 231 Kk). Skarżący wyjaśnił, iż jego intencja nie było aby Generalny Inspektor zastępował go w czynnościach powiadomienia o dokonaniu przestępstwa, ale uważa, iż na organie ciąży obowiązek powiadomienia odpowiednich organów o możliwości popełnienia przestępstwa z zakresu naruszenia zasad ochrony danych osobowych i jest to obowiązek tego organu, niezależny od działań skarżącego. Skarżący jedynie powiadomił GIODO o fakcie naruszenia jego danych osobowych i możliwości popełnienia przestępstwa naruszenia zasad ochrony danych osobowych i oczekiwał od organu odpowiedniego działania.

Skarżący wskazał, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie spawy wniósł do organu w dniu [...] grudnia 2014 r. i nie został on rozpatrzony w terminie miesiąca, ale decyzja została wydana dopiero w dniu [...] lutego 2015 r. Opóźnienie takie skarżący traktuje jako rażące naruszenie prawa.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W zakresie zarzutu wydania decyzji w postepowaniu odwoławczym po okresie ponad 12 miesięcy, Generalny Inspektor wskazał, iż Biuro GIODO jest jedynym urzędem na całą Polskę, do którego wpływają skargi z całego kraju jak i z zagranicy. Wpływ ten stale wzrasta (w roku 2011 r. wpłynęło 1271 skarg, w 2012 r. - 1593, w 2013 r. - 1879, w 2014 r. - 2481, w 2015 r. – 2256). Ponadto Generalny Inspektor podejmuje wiele działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co przekłada się nie tylko na rosnącą liczbę wpływających do Biura GIODO skarg, ale także na ilość próśb o interwencję oraz wniosków o wydanie opinii. Generalny Inspektor stale sygnalizuje w Sejmie i Senacie konieczność doposażenia organu w większą liczbę etatów, co niewątpliwie przyczyniłoby się do wzrostu efektywności działania GIODO w obszarze rozpatrywanych spraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Prowadzone w niniejszej sprawie przez GIODO postepowanie administracyjne istotnie potwierdziło twierdzenie skarżącego, iż sędzia prowadzący postępowanie karne w Sądzie Rejonowym S.- [...] w S., toczące się pod sygn. akt [...], rozprawy z dnia [...] marca 2012 r. oraz z dnia [...] maja 2012 r. prowadził w trybie jawnym, zamiast niejawnie, jak pozostałe rozprawy w tej sprawie. Uchybie to spowodowało bark stosownego pouczenia przewidzianego w art. 359 Kpk. Skarżący był stroną tego postepowania.

Powyższa okoliczność została potwierdzona przez Generalnego Inspektora w uzasadnieniu zaskarżonej oraz poprzedzającej decyzji.

Natomiast Generalny Inspektor nie potwierdził, aby powyższe naruszenie procedury karnej spowodowało bezpośrednie skutki w postaci nieuzasadnionego albo bezprawnego naruszenia danych osobowych skarżącego. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż poza wskazaniem na fakt procedowania przez sąd na dwóch rozprawach w sposób niezgodny z treścią art. 359 Kpk., skarżący podczas całego postepowania administracyjnego nie wskazał w jaki sposób miało dojść do naruszenia jego danych osobowych i kto miałby je w sposób nieuprawniony przetwarzać.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższe, prawidłowo dokonane przez organ ustalenia, prowadzi do dwóch wniosków, których z kolei nie akceptuje skarżący.

Pierwszy, to brak kognicji Generalnego Inspektora w sferę przestrzegania przez konkretnego sędziego przepisów procedury, w tym przypadku karnej. Dlatego GIODO nie może wpływać, jak tego domaga się skarżący, aby sędzia karny odpowiednio stosował przepis art. 359 Kpk. Skutki uchybienia w tym zakresie należą bowiem do oceny innych organów – sądu rozpatrującego ewentualny środek odwoławczy, zgodnie z procedura karną; albo w drodze stosownego postępowania określonego w ustawie o ustroju sądów powszechnych.

Dlatego organ zasadnie wskazał na brak swojej kognicji w niniejszej sprawie, trafnie przytaczając w uzasadnieniu decyzji wyroki NSA: z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 544/2008 i z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1453/2009 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 2047/05.

Drugie zagadnienie wynika wprost z normy art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych i dotyczy zakresu dopuszczalnych prawem działań organu w przypadku naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych.

Normę powyższą należy wykładać w związku kompetencjami GIODO zawartymi w art. 12 ustawy (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1453/09).

W tym zakresie GIODO nie może wydać żadnego ze wskazanych w przepisie art. 18 rozstrzygnięcia, albowiem postępowanie administracyjne nie potwierdziło aby uchybienie, co do braku zastosowania art. 359 Kpk. podczas dwóch rozpraw sądowych, które powinny się toczyć w trybie niejawnym, spowodowało naruszenie danych osobowych skarżącego.

Dlatego w dniu [...] grudnia 2014 r. organ wydał decyzję odmawiającą uwzględnienia wniosku skarżącego w zakresie nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Sąd Rejonowy S. – [...] w S., wskazując na treść art. 12 pkt 2 i art. 22 ustawy ochronie danych osobowych. Dlatego też, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie spawy, decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., organ utrzymał w mocy poprzedzające rozstrzygniecie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie takie rozstrzygnięcie sprawy przez Generalnego Inspektora jest prawidłowe.

Natomiast, jeżeli skarżący uważa, iż na skutek braku zastosowania w jego sprawie karnej, przez sąd karny art. 359 Kpk, zachodzi przypuszczenie popełnienia przestępstwa, to może w tym zakresie złożyć odpowiednie zawiadomienie do organów ścigania, o czym GIODO także pouczył skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Natomiast, zagadnienie poruszane przez skarżącego w skardze i dotyczące obowiązku składania przez organy administracji państwowej, a zatem i GIODO zawiadomień o popełnieniu, czy ewentualnej możliwości popełnienia przestępstwa wymyka się spod oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ramach tej sprawy. Wskazać w tym przypadku jedynie należy, iż dokonanie takiego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa wymaga ze strony zawiadamiającego albo pewności jego zaistnienia albo istnienia u zawiadamiającego pewnej dozy uzasadnionego przeświadczenia popełnienia przestępstwa. Natomiast w niniejszej sprawie, jak to wyraźnie wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, GIODO faktu naruszenia art. 359 Kpk. nie łączy z ewentualnym przestępstwem.

W zakresie zarzutu skargi - długości trwania administracyjnego postępowania odwoławczego i zawartych w skardze żądań skarżącego w tym aspekcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, iż niniejsza sprawa nie dotyczy bezczynności czy przewlekłości działania organu. Jest to sprawa wywołana skargą na konkretną decyzje organu, zatem zarzut długości trwania postepowania administracyjnego nie może być rozpatrywany w tym postępowaniu. Wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy– Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Kontrola legalność rozstrzygnięcia polega na badaniu jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Natomiast skarżący mógł, w trakcie przedłużającego się postępowania odwoławczego, skarżyć do sądu administracyjnego ewentualną bezczynność organu, czego wówczas nie uczynił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się aby zaskarżona decyzja wydana przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych oraz decyzja ją poprzedzająca posiadały wady skutkujące ich uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności i dlatego na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.