Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1544/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Katarzyna Orzoł, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Nieruchomości Jednostki Budżetowej Województwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku leśnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] r., którą określono [...] Zarządowi Nieruchomości z siedzibą w K. wysokość zobowiązania w podatku leśnym w kwocie [...] zł.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji słusznie ustalił, iż [...] Zarząd Nieruchomości nie jest objęty zwolnieniem z podatku leśnego na mocy uchwały Rady Gminy O. nr [...] z dnia [...] r. zwalniającej z opodatkowania m.in. lasy stanowiące mienie komunalne nie oddane w posiadanie zależne bowiem zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ mieniem komunalnym jest mienie należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienia innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw, a tak rozumianego pojęcia mienia komunalnego nie należy wiązać z mieniem samorządowym województwa jakim dysponuje [...] Zarząd Nieruchomości w K..

Organ odwoławczy przyznał, iż decyzja Wójta Gminy O. nie była należycie uzasadniona, wskazał jednak, iż takie uchybienie nie może stanowić samodzielnej podstawy do uchylenia decyzji.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz.

Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, iż grunty stanowiące przedmiot opodatkowania podlegają pod zwolnienie o jakim mowa w uchwale Rady Gminy O. nr [...] z dnia [...] r., gdyż jest to mienie komunalne nie oddane w posiadanie zależne.

Nadto skarżąca nie zgodziła się z zawężeniem pojęcia "mienie komunalne" jedynie do wykładni językowej, przywołując m.in. art. 180 ustawy o finansach publicznych, na mocy którego zarząd jednostki samorządu terytorialnego /w tym województwa/ został zobowiązany do przekazywania informacji o stanie mienia komunalnego. Per analogiam, zdaniem skarżącej należy zatem przyjąć, iż mienie gminy, powiatu, województwa składa się na jedną całość jakim jest mienie komunalne.

Jak zauważa skarżąca na taką interpretację pojęcia mienia komunalnego wskazuje również art. 61 Konstytucji RP, a nadto wykładnia celowościowa i historyczna. Pojęcie mienia komunalnego uległo również zdaniem skarżącej ewolucji w języku prawnym, co powoduje, iż aktualnie należy je utożsamiać z pojęciem mienia samorządowego i stosować wobec wszystkich jednostek samorządu. Zatem zawężanie zakresu stosowania zwolnienia podatkowego tylko do mienia gminnego, stanowi naruszenie gwarancji wynikającej z art. 217 Konstytucji RP.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia zasadności odmowy zwolnienia z opodatkowania w [...] r. gruntów stanowiących mienie samorządu wojewódzkiego w sytuacji, gdy uchwała rady gminy, na terenie której przedmiotowe grunty były położone, zwalniała z podatku od nieruchomości na ten rok m.in. lasy stanowiące mienie komunalne nie oddane w posiadanie zależne.

Poza sporem było, że właścicielem przedmiotowych lasów jest Województwo [...], którego sejmik uchwałą z dnia [...] r. utworzył z dniem [...] r. wojewódzką samorządową jednostkę organizacyjną w formie jednostki budżetowej – pod nazwą [...] Związek Nieruchomości przydzielając jej składniki majątkowe zlikwidowanego gospodarstwa pomocniczego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w tym sporne nieruchomości.

Poza sporem było również, że uchwała z dnia [...] r. w sprawie zwolnień w podatku leśnego na [...] r. Rada Gminy O. zwolniła z tego podatku niezależnie od zwolnień ustawowych, lasy stanowiące mienie komunalne nie oddane w posiadanie zależne. Niesporna była także powierzchnia lasów oraz miejsce ich położenia na terenie gminy O..

Spór dotyczył wyłącznie tego czy nieruchomości (lasy) będące mieniem Samorządu Wojewódzkiego stanowią mienie komunalne, o którym mowa we wskazanej uchwale Rady Gminy.

Rozpatrując sporną kwestię należy rozpocząć od stwierdzenia, że ani przedmiotowa uchwała ani ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "mienie komunalne". To sprawia, że poszukując znaczenia tego pojęcia w pierwszym rzędzie trzeba sięgnąć do objaśnienia tego zwrotu zamieszczonego w innych aktach prawnych /ustawach/. Ustawodawca może bowiem, na użytek wydanego przez siebie aktu prawnego, dokonać interpretacji danego terminu z mocą powszechnie obowiązującą. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że wykładnia terminów znajdujących zastosowanie w prawie podatkowym i bliżej tam nie sprecyzowanych powinna odbywać się na gruncie rozumienia użytych wyrazów w sensie potocznym i to ściśle zgodnie z zasadami wykładni językowej.

Mając to na względzie należy wskazać, że definicja pojęcia "mienie komunalne" zawarta została w art. 43 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./, zgodnie z którym "Mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw". Prawodawca zinterpretował więc pojęcie mienie komunalne odnosząc je do konkretnych podmiotów. Z treści tego przepisu w żaden sposób nie można wysnuć wniosku, że mieniem komunalnym w rozumieniu tej ustawy jest inne niż należące do gminy mienie w tym mienie województwa.

Mieniem jest własność i inne prawa majątkowe /art. 44 k.c./. Prawa te przysługują z reguły określonym podmiotom. Tym samym o wyodrębnieniu konkretnego mienia, obejmującego oznaczone prawa majątkowe, decyduje kryterium podmiotowe, a więc to komu przysługuje dana własność lub prawo majątkowe. W tym sensie można mówić o mieniu jako całokształcie praw majątkowych przysługujących określonemu podmiotowi. Podmiotem takim mogą być m.in. jednostki samorządu terytorialnego: gmina, powiat lub województwo.

Każda z tych jednostek ma osobowość prawną i przysługuje im prawo własności i inne prawa majątkowe przy czym samodzielność jednostki samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej /art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP/. Zasada ta znalazła rozwinięcie w ustawodawstwie regulującym status prawny jednostek samorządu terytorialnego danego szczebla. Ustawy o samorządzie gminnym, powiatowym czy województwa stanowią m.in. o mieniu przynależnym takiej jednostce w tym mieniu komunalnym, mieniu powiatu czy mieniu województwa i łącząc te pojęcia z gminą, powiatem czy województwem. Z treści przepisów zawartych w ustawach samorządowych, a dotyczących mienia konkretnego samorządu wynika w sposób oczywisty, że pojęcie "mienia komunalnego" rozumianego jako "własność i inne prawa majątkowe" zostało przypisane samorządowi gminnemu oraz że pojęcie to nie obejmuje swoim zakresem mienia innego niż należące do gminy w tym powiatu czy województwa. Dlatego też dokonana przez organy podatkowe interpretacja zwrotu "mienie komunalne" użytego w przedmiotowej uchwale była prawidłowa. Skoro zaś będące przedmiotem opodatkowania nieruchomości nie stanowiły własności gminy /ich związków czy mienia innych komunalnych osób prawnych/ lecz własność województwa to tym samym nie mogły być zwolnione z podatku na podstawie rzeczonej uchwały.

Twierdzenie, że pojęcie "mienie województwa" jest tożsame z pojęciem "mienie komunalne" nie znajduje żadnego językowego, logicznego czy prawnego uzasadnienia.

Nie ma racji strona skarżąca wskazując, że za mienie komunalne uznać należy każde mienie będące w posiadaniu jednostek samorządu terytorialnego skoro przeczy to ustawowej definicji tego zwrotu. Bezzasadny jest również pogląd podatnika, iż znaczenia tego pojęcia należy poszukiwać w ustawie regulującej finanse publiczne, gdyż ustawa ta nie definiuje "mienia komunalnego" lecz używa tego pojęcia dla potrzeb ściśle określonej gałęzi prawa i to tylko w zakresie sprawozdawczości, informacji o "mieniu" danej jednostki samorządu terytorialnego. Z faktu, iż ustawodawca regulując finanse samorządów różnych szczebli użył sformułowania mienie komunalne nie oznacza, że jego zamiarem było "szerokie znaczenie i rozumienie tego pojęcia" oraz by w ten sposób zmienił ustawową definicję "mienia komunalnego". Nie można także podzielić poglądu skarżącego, że z uwagi na treść art. 61 Konstytucji RP pojęcie to nabiera innego znaczenia. Przepis ten dotyczy bowiem prawa do informacji a nie prawa własności, a ponadto mowa w nim o gospodarowaniu mieniem komunalnym jako mieniem publicznym, a nie zdefiniowanym w ustawie o samorządzie gminnym.

Całkowicie niezrozumiałe jest stwierdzenie skarżącego, że przedmiotowa decyzja narusza przepis art. 217 Konstytucji RP, skoro pojęcie "mienie komunalne" jest ściśle określone w art. 43 ustawy o samorządzie gminnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego czy procesowego w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.