Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 783/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa AWSA Karina Gniewek-Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 kwietnia 2022 r. nr SKO.4111/677/2021 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 14 kwietnia 2022 r., nr SKO.4111/677/2021, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt", "Organ I instancji") z 25 czerwca 2021 r. nr GOPS.4104.329.46.2021 odmawiającą przyznania E. C. (dalej: "Skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym bratem A. H. W orzeczeniu tym stwierdzono, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] listopada 2012 r.

Wójt Gminy [...] decyzją z 28 października 2020 r., nr GOPS.4104.329.40.2020 odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Następnie w wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z 30 grudnia 2020 r., nr SKO.4111/695/2020 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Wójt Gminy decyzją z 28 lutego 2021 r. nr GOPS.4104.329.33.2021 ponownie odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem.

W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej, SKO w Rzeszowie decyzją z 21 kwietnia 2021 r. nr SKO.4111/318/2021 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.

W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że Skarżąca jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem brata, jednak nie sprawuje opieki nad swoim niepełnosprawnym bratem w stopniu wskazanym przez nią w oświadczeniu. Brat Skarżącej wymaga pomocy w codziennym funkcjonowaniu, ze względu na ograniczenia ruchowe nie jest w stanie samodzielnie się ubrać, wykąpać, przygotować posiłku czy posprzątać, jednak w czynnościach tych pomaga mu matka, natomiast Skarżąca pomaga w załatwianiu spraw urzędowych, dowożeniu do lekarza oraz pilnowaniu wizyt lekarskich.

Decyzją z 25 czerwca 2021 r. nr GOPS.4104.329.46.2021, Wójt Gminy [...] odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Organu I instancji Skarżąca nie sprawuje opieki nad bratem całodobowo przez 7 dni w tygodniu. Pozostałe potrzeby osoby wymagającej opieki, takie jak wsparcie emocjonalne, terapia zajęciowa i ruchowa oraz poradnictwo psychologiczne zapewnia mu Środowiskowy Dom Samopomocy w [...]. W ocenie Organu I instancji w niniejszej sprawie nie został również spełniony warunek z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.; dalej: "u.ś.r.") dotyczący daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Od powyższej decyzji Skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Pełnomocnik Skarżącej zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. poprzez brak uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, a także naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że brak jest związku pomiędzy brakiem zatrudnienia przez Skarżącą a sprawowaniem opieki nad bratem, podczas gdy taki związek w przedmiotowej sprawie istnieje. Pełnomocnik zarzuciła również naruszenie szeregu przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a.

W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 14 kwietnia 2022 r., nr SKO.4111/677/2021 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Na wstępie SKO wyjaśniło, że wyrokiem z 21 października 2014 r. K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż w zakresie w jakim przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, co oznacza, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Następnie Kolegium wskazało, że przeszkodą w przyznaniu Skarżącej wnioskowanego świadczenia jest niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., gdyż opiekę nad osobą niepełnosprawną sprawuje jego matka. Skarżąca nie sprawuje nad bratem codziennej opieki. Opieka ta ogranicza się do transportu osoby wymagającej opieki do lekarza, pilnowaniu wizyt lekarskich oraz załatwianiu spraw urzędowych. W codziennych czynnościach takich jak: toaleta, ubieranie, przygotowywanie posiłków osobie wymagającej opieki pomaga matka.

Odnosząc się do charakteru opieki, Kolegium podało, że z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że opieka musi być "stała" i "długoterminowa", zatem nie może być ona świadczona sporadycznie. Ustawodawca nie posłużył się dla jej określenia żadnym epitetem i nie wskazał, że musi być ona stała, jednak cel i istota tego świadczenia stanowią wystarczającą podstawę to stwierdzenia, że chodzi o ustawiczną opiekę nad osobą niepełnosprawną. Wobec powyższego Kolegium podzieliło pogląd, zgodnie z którym punkt ciężkości w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a nie w samej opiece nad nim. Opieka powinna wykluczać możliwość wykonywania pracy zarobkowej oraz powinna być sprawowana codziennie, natomiast opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego udzielając mu pomocy i wykazując ciągłą gotowość do jej niesienia.

Organ odwoławczy podał, że w przedmiotowej sprawie drugą negatywną przesłanką przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia jest fakt, że matka osoby wymagającej opieki żyje i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła E. C. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ww. decyzję w całości.

Pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., poprzez:

– zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą a sprawowaną przez nią opieką nad bratem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek istnieje;

– zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że zakres opieki świadczony przez Skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej;

b) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której przepis ten stanowi podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącej, jako osobie należącej do kręgu osób obciążonych powinnością alimentacyjną wobec brata;

c) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., polegającej na jego literalnym odczytaniu i zaniechaniu wykładni systemowej i celowościowej ww. przepisu, a w konsekwencji przyjęciu, że przepis ten uniemożliwia ustalenie prawa Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, w której osoba wymagająca opieki ma matkę nie legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak z obiektywnych i niekwestionowanych względów nie sprawuje nad nią opieki;

d) art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki Skarżącej nad bratem, co skutkowało brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu Strony.

Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z 25 czerwca 2021 r. nr GOPS.4104.329.46.2021; o zobowiązanie Organów obu instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie; o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych; o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej B. H. na okoliczność niemożności sprawowania przez nią opieki nad A. H.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że matka osoby wymagającej opieki ze względu na stan zdrowia i wiek nie jest obiektywnie w stanie zapewnić synowi stałej i długotrwałej opieki synowi, gdyż cierpi na szereg schorzeń o silnym natężeniu, a także nie jest w stanie zastąpić osobistej opieki finansowym wsparciem. Zdaniem pełnomocnika bez znaczenia pozostaje brak legitymowania się przez matkę osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pełnomocnik wskazał, że Skarżąca sprawuje nad bratem stałą, nieprzerwaną i całodobową opiekę, natomiast z pomocy matki korzysta tylko w wyjątkowych sytuacjach.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w związku z wnioskiem Skarżącej i przy braku sprzeciwu organu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] odmawiającą Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

1b. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

5. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Bezsporne w sprawie jest, że podopieczny legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jak również to, że data powstania niepełnosprawności nie ma wpływu na prawo ubieganie się o świadczenie pielęgnacyjne.

Prawidłowo kwestię tą wyjaśniło Kolegium wskazując, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określnego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Konsekwencją powyższego wyroku, w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, dokonuje się z pominięciem tego kryterium. Negatywnie należy ocenić stanowisko Organu I instancji, który pomimo wyraźnych wskazówek Organu II instancji, trzykrotnie podtrzymywał swoje błędne stanowisko.

Odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia Kolegium przyjęło natomiast, że zakres świadczonej opieki nie uzasadnia rezygnacji z pracy.

Sąd podziela to stanowisko. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że A. H. ma [...] lat, mieszka w domu rodzinnym z matką B. H. Od grudnia 2008 r. jest rozwiedziony, ma dwoje dzieci D. H. urodzonego [...] 2000 r. oraz M. urodzoną [...] 2003 r. Od kilku lat z dziećmi nie utrzymuje kontaktu, na rzecz córki płaci alimenty. Od 2009 r. jest osobą niepełnosprawną pozostaje pod stałą opieką lekarza [...] i [...]. Ze względu na niepełnosprawność ruchową, która spowodowana jest [...] wymaga pomocy w wykonywaniu codziennych czynności życiowych przy kąpieli, ubieraniu, przygotowywaniu posiłków. Leczy się także [...] ze względu na zdiagnozowaną [....]. W miarę możliwości w codziennym życiu pomaga matka podopiecznego. Ustalono, że ma [...] lat, od kilkunastu lat choruje i leczy się na [...], w 2011 r. przeszła [...], leczy się [...]. Matka podopiecznego na co dzień gotuje, pomaga synowi w toalecie, ubieraniu, a także przygotowywaniu posiłków. Skarżąca przyjeżdża co drugi dzień. Mieszka w odległości około 2 km, robi pranie, porządki, zakupy, wozi brata do lekarzy, załatwia sprawy urzędowe. A. H. od 2010 r. jest uczestnikiem Środowiskowego Domu Samopomocy w [...], w którym korzysta z terapii zajęciowej i ruchowej oraz opieki medycznej i poradnictwa psychologicznego.

W przedstawionych okolicznościach rację należy przyznać organom, że podopieczny ma zapewnioną całodzienną pomoc, przy czym nie wykonuje jej samodzielnie Skarżąca. Na co dzień wykonuje ją bowiem matka, potrzeby typu wsparcie emocjonalne, terapia zajęciowa i ruchowa oraz poradnictwo psychologiczne zapewnia Środowiskowy Dom Samopomocy w [...].

Natomiast Skarżąca pomaga w załatwianiu spraw urzędowych, wizyt lekarskich, robieniu porządków, prania. Zakres tych czynności nie pochłania całego dnia i stanowi dopełnienie opieki wykonywanej przez matkę podopiecznego. Czynności, jakie wykonuje Skarżąca opiekując się bratem nie mogą uzasadniać rezygnacji z pracy rekompensowanej ze środków publicznych w ramach przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Prawidłowe rozumienie treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. musi uwzględniać przede wszystkim cel świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to pomoc finansowa Państwa rodzinom dotkniętym niepełnosprawnością i stanowi rekompensatę za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodującej w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, żeby opiekować się osobą niepełnosprawną. Z oczywistych względów opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej. Dla spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. zasadnicze znaczenie ma faktyczne sprawowanie opieki w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności i pozostająca z tą opieką w związku przyczynowo - skutkowym rezygnacja bądź niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Warunek "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki" należy łączyć z wymogiem sprawowania stałej lub długotrwałej i osobiście świadczonej opieki. Zakres czynności rzeczywiście świadczonych przez opiekuna na rzecz osoby niepełnosprawnej, musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy w celu sprawowania opieki. Przyjmuje się, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach określonych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. i zrezygnowała z niej bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta w celu sprawowania opieki.

W realiach sprawy nie można stwierdzić, że niepodejmowanie przez Skarżącą zatrudnienia jest usprawiedliwione opieką nad bratem. Prawidłowo organy oceniły zakres świadczonych usług jako niewykraczający poza zwykłe czynności, możliwe do pogodzenia z wykonywaniem pracy zawodowej. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że stan zdrowia brata nie jest powodem niepodejmowania przez Skarżącą pracy.

Sąd zwraca ponadto uwagę na to, że Skarżąca jako siostra podopiecznego uprawniona jest do świadczenia pielęgnacyjnego w dalszej kolejności niż matka podopiecznego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 14 listopada 2022 r. podjął uchwałę sygn. I OPS 2/22 w której w punkcie 1 wyjaśnił, że : "1. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej: u.ś.r.) osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.)".

W świetle powyższej uchwały bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. polegający na ograniczeniu się przez organy do wyników wykładni językowej. NSA wyraźnie podkreślił prymat tej wykładni ucinając jednocześnie trwający spór odnośnie zastosowania wykładni celowościowej w tych przypadkach. Tym samym za bezzasadne uznać należało również zarzuty naruszenia wymienionych przepisów postępowania zmierzających do wydania decyzji w oparciu o wyniki wykładni celowościowej. Przy czym podkreślić należy, że w realiach sprawy poza tą negatywną przesłanką została stwierdzona również druga w postaci braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy a wykonywaną opieką.

W sytuacji gdy matka wymagającego opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a dodatkowo z ustaleń organów wynika, że sprawuje faktyczną opiekę nad synem, zachodzi negatywna podmiotowa i przedmiotowa przesłanka przyznania wnioskowanego świadczenia siostrze.

Nadmienić również należy, że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane do [...] maja 2021 r. w związku czym tylko do tej daty można było rozpatrywać kwestie należności wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.