Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1485/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 66 ust. 1 pkt 16 i 28, art. 81 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1373
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1485/21

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. Z. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad dzieckiem.

Jak wynika z akt sprawy, Z. Z. we wniosku z dnia [...] lutego 2021r. zwrócił się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką P. Z., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, istniejącej od urodzenia. Już we wniosku Skarżąca wskazała, że zwraca się o przyznanie dodatku w wysokości różnicy pomiędzy kwotą pobieranej emerytury a świadczeniem pielęgnacyjnym.

Pierwotnie Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] marca 2021r. nr [...] odmówił Skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia. W wyniku odwołania SKO w [...] decyzją z dnia [...] maja 2021r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję a sprawę przekazało do ponownego rozpoznania nakazując organowi I instancji pouczyć Stronę o możliwości wyboru pomiędzy przysługującymi jej świadczeniami.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] odmówił Z. Z. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką P. Z.

Organ I instancji wskazał, że powodem odmowy jest fakt, że wnioskodawczyni pobiera emeryturę i nie zrezygnowała z niej, pomimo, że wystosowano pouczenie o możliwości dokonania wyboru świadczeń. W trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, że wnioskodawczym jest w stanie opiekować się córką mimo, że leczy się onkologicznie.

Od tej decyzji odwołała się Z. Z., podnosząc, że organ naruszył art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i nieustalenie różnicy wysokości świadczeń tj. emerytury w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji nie rozważono, czy różnica wysokości świadczeń uzasadnia przyznanie tego świadczenia, chociażby w części stanowiącej tej różnicę. W ocenie odwołującej nie uwzględniono interesu społecznego i słusznego interesu strony poprzez pominięcie celu jakim kierował się ustawodawca.

W ocenie odwołującej, naruszone zostały także przepisy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a i art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm., dalej: u.ś.r.) oraz art. 2, 32, 67, art. 69 i art. 71 ust. 1 zd. 2 Konstytucji RP i art. 28 ust. 1 i ust. 2 lit. c Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Organ dokonał interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych opierając się wyłącznie na wykładni językowej, a należało dokonać wykładni systemowej i funkcjonalnej z uwzględnieniem rysu historycznego. Ustalone prawo do emerytury nie może automatycznie przekreślić możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Odwołująca powołała się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, który uznał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny żart. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Podstawy tego orzeczenia mają charakter generalny i powinny być odnoszone odpowiednio do innych świadczeń rentowy i emertytalnych. Końcowo Odwołująca wskazała, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. ubiegała się nie o świadczenie pielęgnacyjne w pełnej wysokości, a jedynie o wypłatę różnicy.

SKO w [...] opisana na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2021r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że obecnie stanowiskiem dominującym w orzecznictwie jest pogląd, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego warunkowane jest od jego wyboru przez stronę uprawnioną, w miejsce dotychczas pobieranego niższego kwotowo świadczenia emerytalno-rentowego. Kolegium w poprzedniej decyzji wskazało na konieczność wyboru, które świadczenie opiekun chce otrzymywać. Wybór może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury (renty) na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z tym przepisem prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub rencisty. Instytucja zawieszenia prawa do świadczenia była wykorzystywana do uzyskania w przyszłości wyższych świadczeń. Nie ma jednak przeszkód, by znalazła zastosowanie w sprawach takich jak niniejsza, dla celów poza ubezpieczeniowych. Ustawodawca bowiem nie wprowadził żadnych ograniczeń w zakresie złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty. Wstrzymanie jej wypłaty skutkuje odpadnięciem negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. tj. posiadania prawa do emerytury, które w tym wypadku wiązane być musi nie tylko z samym prawem, ale i z realizacją tego prawa w postaci wypłaty emerytury.

Kolegum wyjaśniło, że organ I instancji realizując wskazówki kasacyjnej decyzji Kolegium, pismem z dnia [...] maja 2021 r. pouczył wnioskodawczynię, że winna dokonać wyboru pomiędzy świadczeniami, które chce otrzymać. Wnioskodawczyni w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. kategorycznie podtrzymała swój wniosek o przyznanie dodatku w wysokości różnicy między kwotą pobieranej emerytury a świadczeniem pielęgnacyjnym, stanowisko takie zawarte jest również w odwołaniu. W rezultacie pobierane świadczenie emerytalne nie zostało zawieszone.

W ocenie Kolegium wniosek o przyznanie dodatku w wysokości różnicy pomiędzy pobieraną emeryturą a aktualną wysokością świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać uwzględniony, gdyż nie ma oparcia w przepisach prawa regulujących zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, stanowi iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do emerytury. Zatem jedynie ewentualne wstrzymanie wypłaty świadczenia emerytalnego wnioskodawczyni skutkowałoby odpadnięciem negatywnej przesłanki z przytoczonego wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy tj. posiadania prawa do świadczenia emerytalnego, które w tym wypadku wiązanie być musi nie tylko z samym prawem, ale i z realizacją tego prawa w postaci wypłaty świadczenia.

Kolegium podkreśliło, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie dają możliwości do rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku. Zatem organy administracji nie mają obowiązku przeliczenia różnicy i możliwości pozytywnego rozpatrzenia takiego wniosku, czego oczekuje odwołująca.

Z. Z. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021r., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji oraz o przekazanie sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono obrazę przepisów postępowania, tj.:

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz.735 z ezm., dalej: k.p.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez zaaprobowanie decyzji organu I Instancji, podczas gdy decyzja ta była wadliwa, a w szczególności wobec: braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; dokonania oceny materiału dowodowego z pominięciem istotnych okoliczności, a w tym: brak ustalenia różnicy wysokości świadczeń, tj. emerytury w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji brak rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń, tj. emerytury w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, uzasadnia przyznanie tego świadczenia, chociażby w części stanowiącej tę różnicę; braku uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu Skarżącej,

Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a i art. 17 ust. 1 pkt. 1 u.ś.r. w zw. z art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż posiadanie ustalonego prawa do emerytury pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w jakiejkolwiek postaci, podczas gdy Skarżąca spełniła wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a wykładnia systemowa, funkcjonalna i celowościowa wskazanej normy prawnej prowadzi do wniosku, że określone w art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a) u.ś.r. wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie pozbawia całkowicie (tj. w pełnej wysokości) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

- art. 2 Konstytucji RP, poprzez dokonanie wykładni art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a u.ś.r. w sposób powodujący, że tak rozumiany przepis jest niezgodny z Konstytucją RP, gdyż narusza zasady sprawiedliwości społecznej, bowiem pozbawia rzeczywistego (a nie formalnego) beneficjenta świadczenia pielęgnacyjnego — osobę niepełnosprawną i to z uwagi na okoliczności od niej niezależne;

- art. 67, art. 69 i art. 71 ust. 1 zd. 2 Konstytucji RP, poprzez dokonanie wykładni art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a u.ś.r. w sposób powodujący, że tak rozumiany przepis jest niezgodny z Konstytucją, co skutkuje pozbawieniem osoby niepełnosprawnej zabezpieczenia społecznego i pomocy w zabezpieczeniu egzystencji z uwagi na okoliczności od tej osoby niezależne, a także naruszenie obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej;

- art. 28 ust. 1 i ust. 2 lit. c Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 13 grudnia 2006 r., ratyfikowanej przez Polskę 6 września 2012 r., co polegało na pominięciu prawnie uzasadnionych celów oraz norm konstytucyjnych wyrażonych w art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 71 ust. 1 zd. 2 Konstytucji RP, co narusza zasadę równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej oraz obowiązek udzielenia szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej oraz osobom niepełnosprawnym.

W uzasadnieniu Skarżąca zarzuciła, że organ II Instancji, dokonując interpretacji art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a) u.ś.r., oparł się wyłącznie na wykładni językowej tego przepisu i zaniechał przeprowadzenia jego wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej. Ponadto wykładnia art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a u.ś.r. powinna uwzględniać rys historyczny wprowadzenia przedmiotowego przepisu do systemu prawnego, który przesądza o konieczności zastosowania reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej. W dacie uchwalenia Ustawy o świadczeniach rodzinnych, wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego była niższa niż najniższe ówczesne wysokości świadczeń wyłączających prawo do tego świadczenia (w tym emerytury), a w związku z tym wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego było wówczas uzasadnione. W przypadku osób, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wyłączenie prawa do tego świadczenia było konsekwencją posiadania przez te osoby źródła utrzymania, którego wysokość przewyższała pierwotnie wysokość tego świadczenia. Jednakże, wraz z upływem czasu, wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wzrosła i stała się wyższa od najniższej emerytury czy renty a następnie podlegała waloryzacji. Intencją ustawodawcy wprowadzającego przedmiotowe wyłączenie było to, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Skarżąca podkreśliła, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest zrekompensowanie danej osobie braku dochodów — strat, jakie ponosi ona w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Odczytanie znaczenia art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a u.ś.r. w obecnych realiach jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, pozostaje w sprzeczności z wynikami wykładni systemowej oraz funkcjonalnej. Skarżąca powołała się na utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, w której wskazuje się, że ustalone prawo do emerytury nie może automatycznie przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Skarżąca podniosła, że problematyka przedmiotowej sprawy była rozstrzygana przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r.. sygn. akt: SK 2/17, stwierdził niekonstytucyjność art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuję, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wskazany przepis Trybunał uznał za niezgodny z art. 71 ust. 1 zd. 2 KRP w zw. z art. 32 ust. 1 KRP. Co istotne, przesłanki leżące u podstaw tego orzeczenia maja charakter generalny i powinny być odnoszone odpowiednio także do innych świadczeń rentowych i emerytalnych.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 4 (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach - sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 P.p.s.a.).

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy zarówno I, jak i II instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. z uwzględnieniem funkcjonalnej wykładni tego przepisu, umożliwiającej rozwiązanie sytuacji kolizji praw do świadczeń: pielęgnacyjnego oraz emerytury w sposób, który zapewniałby gwarancję zasady równości z art. 32 Konstytucji RP.

Wbrew twierdzeniu skarżącej, prawidłowym sposobem na rozwiązanie sytuacji kolizji praw do ww. dwóch świadczeń nie jest wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy pobieraną emeryturą a ustawową kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, lecz umożliwienie stronie w toku postępowania wyboru pomiędzy pobieraniem ww. dwóch świadczeń i poinformowanie strony o konieczności zawieszenia emerytury w celu skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne.

W sprawie nie budziło wątpliwości, że skarżąca spełniała przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wynikające z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Skarżąca, co ustalono w toku postępowania na podstawie wywiadu środowiskowego, nie podejmuje zatrudnienia w związku ze sprawowaną opieką nad córką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Fakt sprawowania opieki nad córką P. Z., jak również brak podejmowania zatrudnienia nie był kwestionowany. Kwestię sporną stanowiły natomiast konsekwencje wynikające z przysługiwania skarżącej emerytury i równoczesnego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Po początkowo błędnym stanowisku organu I instancji, wyrażonym w decyzji z [...] marca 2021r., organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca ma możliwość wyboru pomiędzy przysługującymi jej świadczeniami. Kolizję tych uprawnień można wyeliminować, poprzez złożenie wniosku o zwieszenie emerytury. Skarżąca zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do sądu administracyjnego podnosiła, że w sytuacji pobierania emerytury prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno jej przysługiwać w wysokość różnicy pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a pobieraną emeryturą. Należy przyznać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zaprezentowano niegdyś stanowisko, że osobie, której przysługuje prawo zarówno do emerytury, jak i świadczenia pielęgnacyjnego, to ostatnie może zostać przyznane w wysokości różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a emeryturą. Jednakże tego poglądu Sąd nie podziela.

Należy wskazać stronie, że w szeregu orzeczeń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stanął na stanowisku, że drogą do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji pobierania emerytury jest zawieszenie tego ostatniego uprawnienia (tak: prawomocne wyroki WSA w Rzeszowie: z 26 kwietnia 2021r., II SA/Rz 36/21; z 6 października 2020r., II SA/Rz 649/20, z 29 września 2020r., II SA/Rz 556/20; z 22 września 2020r., II SA/Rz 597/20; z 8 września 2020r. II SA/Rz 447/20; z 20 lutego 2020r., II SA/Rz 1265/19, http://orzeczenia.nsa,gov.pl). W orzeczeniach tych wskazano, że tut. Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w skardze oraz w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych, polegającego na odmowie zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w celu jednoczesnej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością emerytury netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne), a ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Przyjęcie tego stanowiska, nie tylko naruszałoby treść powołanej wyżej regulacji prawnej czy przepisu określającego na "sztywno" wysokość świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 3 u.ś.r.), ale w dalszej perspektywie skutkowałoby negatywnymi konsekwencjami dla samego opiekuna. Może to bowiem powodować poważne wątpliwości, co do zachowania zasady równości, ale przede wszystkim trudności w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia, np. w sytuacji otrzymania tzw. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, nie wspominając już o ewentualności waloryzacji wysokości emerytury i w konsekwencji konieczności dokonywania kolejnych modyfikacji decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe stanowisko zaprezentowano w wyrokach: WSA w Poznaniu z 30 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Po 808/19, z 23 stycznia 2020r., o sygn. IV SA/Po 824/19 oraz z 16 stycznia 2020 r. o sygn. IV SA/Po 982/19, dostępne w LEX oraz CBOSA. Wyrażone tam poglądy jako spójnie logicznie i znajdujące odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach Konstytucji RP i ustaw, Sąd w całości akceptuje i uznaje za własne. W przytoczonych orzeczeniach zasadnie dostrzega się, że osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne i osoby pobierające emeryturę podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z tym, że osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne wtedy, gdy nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia z innego tytułu (art. 66 ust. 1 pkt 16 i 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, dalej "u.ś.o.z."). Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla osób pobierających emeryturę jest kwota emerytury (art. 81 ust. 8 pkt 2 u.ś.o.z.), a dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne - kwota odpowiadająca wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 81 ust. 8 pkt 9b u.ś.o.z.). W sytuacji, gdy dana osoba będzie otrzymywała emeryturę i część świadczenia pielęgnacyjnego podstawa wymiaru jej składek na ubezpieczenie zdrowotne będzie inna niż osób pobierających tylko świadczenie pielęgnacyjne. Pobierana emerytura stanowić bowiem będzie inny tytuł ubezpieczenia w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 28 u.ś.o.z. i tylko ona (w kwocie oczywiście niższej niż świadczenie) byłaby podstawą wymiaru składek. W przypadku składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe opłacanych za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne przez okres wskazany w art. 6 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 300), pojawi się problem ustalenia podstawy wymiaru tych składek. W przypadku uznania, że podstawą odpowiadającą wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów u.ś.r. nie jest kwota określona w art. 17 ust. 3 u.ś.r., a kwota stanowiąca faktyczną wypłatę różnicy między wysokością świadczenia z tego przepisu a emeryturą netto, to sytuacja osób pobierających pełne świadczenie pielęgnacyjne będzie zasadniczo inna niż tych, które pobierają to świadczenie w wysokości uzupełniającej wysokość emerytury do kwoty świadczenia określonej w ustawie, jak chce tego skarżąca strona. Nie można nie zgodzić się z opinią, że pomimo, iż z pozoru te kwestie zdają się mieć charakter techniczny czy rachunkowy, to będą rodzić daleko idące trudności w organizacji wypłaty "wyrównujących" świadczeń pielęgnacyjnych oraz emerytury, nie tylko dla organów ale także dla samego opiekuna. Przyjęcie takiego rozwiązania problemu opiekunów emerytów skutkuje wprowadzeniem do porządku prawnego nowego świadczenia, a mianowicie wyrównawczego świadczenia pielęgnacyjnego (por. S. Nitecki, Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w części stanowiącej różnicę pomiędzy uzyskiwaną emeryturą a kwotą tego świadczenia. Glosa krytyczna do wyroku Naczelnego Sąd 8 Administracyjnego z 8 stycznia 2020 r. I OSK 2392/19, Samorząd Terytorialny 2020 r., nr 7-8, s. 180 i nast.).

Należy również odnotować stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zajęte w wyroku z 26 czerwca 2019 r., o sygn. SK 2/17, w którym orzeczono w części I, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Choć orzeczenie to nie odnosi się bezpośrednio do sytuacji osób, które pobierają emeryturę to należy zauważyć, że Trybunał we wskazanym orzeczeniu zasygnalizował, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby rozwiązać sytuację kolizji uprawnień do świadczeń, np. poprzez obniżenie wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Mając na względzie powyższe Sąd podziela stanowisko WSA w Poznaniu z 30 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Po 808/19, z 23 stycznia 2020 r., sygn. IV SA/Po 824/19, z 16 stycznia 2020 r. sygn. IV SA/Po 982/19, WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r., sygn. II SA/Rz 1265/19; z 8 września 2020r., sygn. II SA/Rz 447/20 oraz wyrażone w wyrokach NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20 i z 27 maja 2020 r., sygn. akt 2375/19, dostępne w LEX oraz CBOSA, oparte na tezie, że zawieszenie prawa do emerytury lub renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 53; zwana dalej ustawa o FUS.), wyłącza negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci prawa do emerytury.

Innymi słowy, wnioskodawca ma prawo dokonać wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Dlatego organ realizując treść art. 79a k.p.a. winien przed wydaniem decyzji w sprawie wskazać stronie przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zależne od niej, w postaci decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że organ I instancji rozpoznając sprawę ponownie oraz organ II instancji prawidłowo zastosowały treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przyjmując, że stronie służy prawo wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a emeryturą, którą może zawiesić na wniosek w celu otrzymania preferowanego świadczenia. Organ I instancji uczynił również zadość treści art. 79a k.p.a. Organ I instancji w piśmie z [...] maja 2021r. poinformował skarżącą, że powinna dokonać wyboru jednego ze świadczeń i zrezygnować w niniejszej sprawie z emerytury. Strona w odpowiedzi na wezwanie organu poinformowała, że podtrzymuje swój wniosek o przyznanie dodatku w wysokości różnicy pomiędzy kwotą pobieranej emerytury a świadczeniem pielęgnacyjnym. Skarżąca w piśmie z [...] maja 2021r. wyraziła przekonanie, że zawieszenie emerytury byłoby w jej przypadku niekorzystne, gdyż pozbawiłoby ją waloryzacji świadczenia emerytalnego. Stanowisko zawarte w ww. piśmie zbieżne jest z żądaniem zawartym we wniosku inicjującym postępowanie, w którym Skarżąca wprost wskazała, że chce dodatku w wysokości różnicy pomiędzy kwotą pobieranej emerytury a świadczeniem pielęgnacyjnym. Jak wskazano wyczerpująco we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w formie dodatku wyrównującego nie jest możliwe. Wobec jasnej deklaracji Skarżącej, że nie chce zawieszać prawa do emerytury, jak również mając na względzie fakt, że w toku postępowania Strona została poinformowana o konieczności dokonania wyboru pomiędzy świadczeniami pozostającymi w kolizji należało uznać, że Burmistrz a następnie SKO w [...] zasadnie wydali decyzje w przedmiocie odmowy przyznana świadczenia pielęgnacyjnego. Negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie została wyeliminowana przez Skarżącą.

Z przedstawionych wyżej względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.