Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 599/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 73 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 858
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 29 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu cła antydumpingowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 maja 2017 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 20 lutego 2017 r., nr [...] wydaną wobec O.Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca spółka"), którą organ zmienił decyzję z dnia 25 marca 2014 r., nr [...] tj.: określił klasyfikację taryfową towaru w postaci: łączniki rur - gwintowane kolana żeliwne - do kodu Taric 7307 19 10 10 z kodem dodatkowym B336, skreślił pkt 2 i 3, odmówił zwrotu ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w wysokości 58.674,00 zł oraz zarządził zwrot ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w wysokości 23.735,00 zł wraz z wpłaconymi odsetkami wynikającymi z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne w kwocie 403,00 zł na konto nr [...] w terminie nie przekraczającym 3 miesięcy od dnia wydania decyzji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 25 września 2013 r. na podstawie (elektronicznego) zgłoszenia celnego [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towary sprowadzone przez skarżącą spółkę. Eksporterem towarów było przedsiębiorstwo J. z Chin. Zgłoszenia celnego dokonał przedstawiciel bezpośredni skarżącej spółki – S. Sp. z o.o.

W pozycji 1 tego zgłoszenia wykazano towary opisane jako "łączniki rur - gwintowane kolana żeliwne" z zadeklarowaną klasyfikacją taryfową do kodu Taric 7307 92 90 90 i stawką celną erga omnes równą 3,7% ad valorem (A00). W pozycji 2 zgłoszenia wykazano towary opisane jako "gwintowane łączniki rurowe z żeliwa: trójniki, redukcje, mufy, nyple, korki z obrzeżami" z zadeklarowaną klasyfikacją taryfową do kodu Taric 7307 19 10 10 ze stawką celną erga omnes równą 3,7% ad valorem (A00) oraz do kodu dodatkowego Taric B336 ze stawką ostatecznego cła antydumpingowego (A30) określoną w wysokości 40,8 %.

Stawka w tej wysokości została określona dla przedsiębiorstwa J. Ltd. rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 430/2013 z dnia 13 maja 2013 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe oraz ostatecznie pobierającym cło tymczasowe nałożone na przywóz gwintowanych łączników rur lub przewodów rurowych, odlewanych z żeliwa ciągliwego, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajlandii oraz zamykającym postępowanie w odniesieniu do Indonezji (Dz. Urz. UE L 129 z 2013 r. ze zm.).

W dniu 26 lutego 2014 r. przedstawiciel bezpośredni skarżącej spółki złożył w Urzędzie Celnym wniosek (pismo z dnia 25 lutego 2014 r.) o dokonanie korekty klasyfikacji taryfowej i naliczenie ostatecznego cła antydumpingowego według stawki równej 40,8% dla towarów zgłoszonych w pozycji 1 zgłoszenia celnego jw.

Naczelnik Urzędu Celnego, decyzją nr [...] z dnia 25 marca 2014 r. m.in. określił klasyfikację taryfową towarów pozycji 1 zgłoszenia celnego "łączników rur - gwintowanych kolan żeliwnych" do kodu Taric 7307 19 10 10 z kodem dodatkowym B336 i niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego ostatecznego (A30) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 23.735,00 zł oraz orzekł o poborze odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne. Decyzja została doręczona w dniu 31 marca 2014 r.

Pismem z dnia 9 listopada 2016 r. (złożonym osobiście 15 listopada 2016 r.) przedstawiciel bezpośredni skarżącej spółki – S. Sp. z o.o. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego o zwrot cła antydumpingowego w kwocie 82.409,00 zł. Wniosek uzasadniono tym, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrokiem z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie T-424/13 stwierdził nieważność rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 430/2013 z dnia 13 maja 2013 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe oraz ostatecznie pobierającego cło tymczasowe nałożone na przywóz gwintowanych łączników rur lub przewodów rurowych, odlewanych z żeliwa ciągliwego, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajlandii oraz zamykającego postępowanie w odniesieniu do Indonezji w zakresie, w jakim dotyczy ono J. Ltd.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia 20 lutego 2017 r. zmienił swoją decyzję nr [...] z dnia 25 marca 2014 r.

W efekcie dokonanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji odmówił zwrotu ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w kwocie 58.674,00 zł (pkt II sentencji) oraz zarządził zwrot ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w kwocie 23.735,00 zł wraz z wpłaconymi odsetkami wynikającymi z art. 65 ust. 5 Prawa celnego w kwocie 403,00 zł (pkt III sentencji). Organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie oparł na obowiązujących w dacie zgłoszenia celnego przepisach materialnoprawnych zawartych w Rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19.10.1992 r. s. 1 ze zm.) i przepisach wykonawczych do niego oraz na przepisach proceduralnych zawartych w nowych unijnych przepisach prawa celnego, które weszły w życie z dniem 1 maja 2016 r. - tj. w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 269/1 z 10 października 2013r.) i przepisach wykonawczych do niego.

W odwołaniu z dnia 31 stycznia 2017 r. skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 20 lutego 2017 r. w części, tj. w zakresie pkt II rozstrzygnięcia i zarządzenie zwrotu ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 58.674,00 zł.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 2, art. 7, art. 21 i art. 32 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż pomimo dokonania zapłaty za nieistniejący i nienależny od samego początku dług celny strona traci uprawnienie do zwrotu nienależnie pobranego cła wraz z odsetkami;

- art. 187 § 1 ordynacji podatkowej (dalej o.p.) w zw. z art. 73 ustawy prawo celne

(dalej p.c.) poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz brak dokonania ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o zasadę prawdy materialnej;

- art. 191 o.p. w zw. z art. 73 p.c., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkujące uznaniem, że stwierdzenie nieważności rozporządzenia unijnego w wyroku Trybunału Sprawiedliwości nie jest nieprzewidzianą okolicznością w rozumieniu art. 121 ust. 1 unijnego kodeksu celnego, ponieważ nie stanowi siły wyższej w rozumieniu tego przepisu;

- art. 210 § 1 pkt 6 o.p. w zw. z art. 73 p.c. poprzez niewyjaśnienie dlaczego w ocenie organu pojęcia "nieprzewidziane okoliczności" i "siła wyższa" są pojęciami synonimicznymi;

- art. 121 ust. 1 zd. ostatnie unijnego kodeksu celnego poprzez uznanie że "nieprzewidziane okoliczności" i "siła wyższa" są pojęciami tożsamymi, w sytuacji w której art. 121 ust. 1 unijnego kodeksu celnego wyraźnie je rozróżnia, a więc powinno być im nadane odrębne znaczenie;

- art. 121 ust. 1 zd. ostatnie unijnego kodeksu celnego poprzez uznanie, że stwierdzenie nieważności rozporządzenia unijnego przez Trybunał Sprawiedliwości nie jest "nieprzewidzianą okolicznością" w sytuacji w której jest to okoliczność niezależna od woli odwołującego, której nie sposób przewidzieć,

- art. 218 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (dalej - WKC) poprzez błędne uznanie, że retrospektywne zaksięgowanie należności celnych nie odnosi się do całej kwoty, która wynika z długu celnego, lecz wyłącznie różnicy, która dotąd nie została uwzględniona, co skutkowało błędnym ustaleniem, że dla należności celnych objętych zgłoszeniem pod numerem [...] z dnia 25 września 2014r. upłynął 3-letni termin na wystąpienie o zwrot należności celnych, o którym mowa w art. 121 ust. 1 lit. a unijnego kodeksu celnego.

W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała, że organ I instancji "nieprzewidzianie okoliczności" zdefiniował jako "siłę wyższą", nie uzasadniając takiego stanowiska, stąd w jej ocenie przywołany w uzasadnieniu decyzji wyrok Trybunały Sprawiedliwości z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie C-533/10 (Dz. Urz. UE C 227/2 z 2012r.) nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, odnosi się bowiem wyłącznie do pojęcia siły wyższej, na którą strona się nie powołuje. Podkreśliła, że wniosek o zwrot cła antydumpingowego złożono niezwłocznie po opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zawiadomienia Komisji Europejskiej dotyczącego wyroku z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie T-424/13.

Organ odwoławczy wskazał m.in., że w wyroku tym orzeczono, że prawa do obrony producenta eksportującego, J. Ltd. zostały naruszone z powodu odrzucenia jego wniosku o ujawnienie obliczeń wartości normalnej dokonanych przy użyciu poufnych danych producenta z państwa analogicznego podczas dochodzenia, które doprowadziło do przyjęcia rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 430/2013. W szczególności Sąd stwierdził, że Komisja odrzuciła ten wniosek błędnie oparłszy się na konieczności przestrzegania zasady równego traktowania. Sąd uznał, że nie można wykluczyć, iż w przypadku gdyby wniosek został przyjęty, wynik postępowania mógł być inny. Komisja, zobligowana do wykonania powyższego wyroku, poprzez opublikowanie Zawiadomienia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, ponownie otworzyła dochodzenie antydumpingowe dotyczące przywozu łączników z żeliwa ciągliwego pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, które doprowadziło do przyjęcia rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 430/2013 w zakresie, w jakim dotyczy ono J. Ltd. Komisja wznowiła je w miejscu, w którym wystąpiła nieprawidłowość, celem poddania ponownej ocenie wniosku tego producenta eksportującego. W zawiadomieniu Komisja poinformowała organy celne, że ostateczne cła antydumpingowe zapłacone na podstawie rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 430/2013 oraz cła tymczasowe ostatecznie pobrane, powinny zostać zwrócone lub umorzone. Komisja wskazała również, że wnioski o zwrot lub umorzenie należy składać do krajowych organów celnych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa celnego.

W ocenie organu w związku z zapadłym wyrokiem z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie T-424/13 towary objęte zgłoszeniem celnym [...] nie powinny być objęte cłem antydumpingowym nałożonym rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 430/2013, zaś spór dotyczy tego, czy wniosek o zwrot cła antydumpingowego został złożony z zachowaniem trzyletniego terminu zakreślonego przepisem art. 121 ust. 1 lit a UKC oraz czy ww. wyrok Trybunału Sprawiedliwości jest okolicznością dającą podstawę do wydłużenia terminu dla zwrotu kwoty cła antydumpingowego zadeklarowanego dla towaru w pozycji 2.

Postępowanie w sprawie zwrotu i umorzenia należności celnych normuje przepis art. 121 UKC. Termin złożenia wniosku o zwrot lub umorzenie należności celnych co do zasady wynosi trzy lata od dnia powiadomienia o długu celnym. Zgodnie bowiem z art. 121 ust. 1 lit. a UKC, w przypadku nadpłaty kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych, błędu właściwych organów celnych lub zastosowania zasady słuszności - wniosek o zwrot lub umorzenie zgodnie z art. 116 składa się organom celnym w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym. Wyjątkiem jest tutaj regulacja zawarta w art. 121 ust. 1 akapit 2 UKC, w myśl której terminy określone w akapicie pierwszym lit. a i b ulegają przedłużeniu, w przypadku gdy wnioskodawca przedstawi dowód na to, że nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej uniemożliwiły mu złożenie wniosku we właściwym terminie.

Przepis art. 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L nr 343 z 29.12.2015 r.) stanowi, że datą przyjęcia wniosku jest data otrzymania przez organ celny wszystkich informacji wymaganych zgodnie z art. 22 akapit drugi kodeksu. Jeżeli wnioskodawca nie otrzyma informacji o przyjęciu lub odrzuceniu wniosku, uznaje się, że wniosek został przyjęty. W przypadkach, gdy organ nie żądał od wnioskodawcy dodatkowych dokumentów, datą przyjęcia wniosku jest data jego złożenia (art. 12 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego).

W niniejszej sprawie skarżąca spółka sprowadzone towary zgłosiła w dwóch pozycjach towarowych, z których każdą należy traktować jako odrębne zgłoszenie celne. Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 2 zdanie 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (obowiązującego w dacie dokonania tego zgłoszenia) jeżeli formularz zgłoszenia obejmuje kilka pozycji towarowych, to dane zawarte w zgłoszeniu, dotyczące każdej pozycji, uważane są za odrębne zgłoszenie. Przepis ten ma zastosowanie również do zgłoszeń celnych dokonywanych z zastosowaniem technik elektronicznego przetwarzania danych (art. 77 WKC).

Na podstawie art. 221 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik powinien zostać w odpowiedni sposób powiadomiony o kwocie należności. Z akt sprawy wynika, iż zawiadomienie o długu celnym wynikającym z przyjętego przez organ celny elektronicznego zgłoszenia celnego nr [...] nastąpiło 25 września 2013 r., tj. z chwilą pobrania przez zgłaszającego komunikatu Poświadczonego Zgłoszenia Celnego (PZC). Wskazana data powiadomienia odnosi się do kwot cła (A00) obliczonych dla towarów z pozycji 1 i 2 zgłoszenia według stawki celnej erga omnes równej 3,7% oraz kwoty ostatecznego cła antydumpingowego (A30) równej 58.674,00 zł określonej tylko dla towarów z pozycji 2 zgłoszenia.

Natomiast dla towarów objętych pozycją 1 zgłoszenia celnego [...] ostateczne cło antydumpingowe (A30), w kwocie 23.735,00 zł, zostało określone przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzją znak [...] z dnia 25 marca 2014 r. wydaną po zwolnieniu towarów do procedury dopuszczenia do obrotu. Decyzja ta została odebrana przez stronę dnia 31 marca 2014 r. i jest to data powiadomienia jej o długu celnym (retrospektywnie zaksięgowanej kwocie ostatecznego cła antydumpingowego).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego, opierając się na art. 12 rozporządzenia wykonawczego, prawidłowo uznał, że wniosek strony o zwrot ostatecznego cła antydumpingowego został przyjęty przez organ w dniu 15 listopada 2016 r. (data wpływu wniosku do organu).

Organ odwoławczy, biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdził, że organ celny I instancji właściwie uznał, że ostateczne cło antydumpingowe określone dla towaru z pozycji 2 zgłoszenia celnego w kwocie 58.674,00 zł, nie mogło zostać zwrócone ze względu na to, że wniosek o zwrot został złożony po upływie trzyletniego terminu od dnia powiadomienia. Słusznie też organ uznał, że zwrotowi mogło podlegać jedynie ostateczne cło antydumpingowe określone ww. decyzją dla pozycji 1 zgłoszenia celnego w kwocie 23.735,00 zł, w tym przypadku bowiem trzyletni termin na złożenie wniosku o zwrot został zachowany.

Ponieważ w odwołaniu skarżąca spółka zarzuciła, że Naczelnik Urzędu Celnego naruszył przepis art. 218 WKC poprzez błędne uznanie, że retrospektywne zaksięgowanie należności celnych nie odnosi się do całej kwoty, która wynika z długu celnego, lecz wyłącznie różnicy, która dotąd nie została uwzględniona, co skutkowało błędnym ustaleniem, że upłynął 3-letni termin na wystąpienie o zwrot należności celnych, o którym mowa w art. 121 ust. 1 lit a unijnego kodeksu celnego.

W związku z tym organ odwoławczy wyjaśnił, że istotą retrospektywnego zaksięgowania należności celnych (art. 220 ust. 1 WKC) jest doprowadzenie do zgodności kwoty należności celnych wynikającej z przepisów prawa celnego z kwotą zaksięgowaną i wymaganą do uiszczenia od zobowiązanego przez organ celny. Zaksięgowanie retrospektywne dotyczy zatem tylko różnicy między kwotą zaksięgowaną na podstawie art. 218 i art. 219 WKC, a więc np. na podstawie przyjętego zgłoszenia celnego, a kwotą, która zgodnie z obowiązującymi przepisami powinna była zostać zaksięgowana, a nie całości kwoty wynikającej z długu celnego. Oznacza to, że w przypadku istnienia warunków do księgowania retrospektywnego organ celny nie eliminuje z obrotu prawnego przyjętego zgłoszenia celnego, ani też nie podważa istnienia w tym obrocie decyzji będącej podstawą do "pierwotnego" księgowania, jeżeli taka decyzja w ogóle została wydana, a jedynie w przypadku takim wydaje nową decyzję dotyczącą samej różnicy kwot należności.

Także w odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 121 ust. 1 zd. ostatnie UKC poprzez uznanie że "nieprzewidziane okoliczności" i "siła wyższa" są pojęciami tożsamymi, w sytuacji w której art. 121 ust. 1 unijnego kodeksu celnego wyraźnie je rozróżnia, a więc powinno być im nadane odrębne znaczenie oraz poprzez uznanie, że stwierdzenie nieważności rozporządzenia unijnego przez Trybunał Sprawiedliwości nie jest "nieprzewidzianą okolicznością" w sytuacji, w której jest to okoliczność niezależna od woli odwołującego, której nie sposób przewidzieć.

Organ odwoławczy wyjaśnił więc, że istotnie organ celny pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, rozważając czy w świetle art. 121 ust. 1 akapit 2 UKC wyrok Trybunału z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie T-424/13 może być uznany za "nieprzewidziane okoliczności" uniemożliwiające złożenie wniosku z zachowaniem trzyletniego terminu, przywołał fragment wyroku Trybunału z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie C-533/10 (Dz. Urz. UE C 227/2 z 2010 r.), w którym organ ten orzekł, że niezgodność rozporządzenia z prawem nie stanowi przejawu siły wyższej w rozumieniu tego przepisu, pozwalającej na przedłużenie trzyletniego terminu, w którym importer może wystąpić o zwrot należności celnych uiszczonych w oparciu o to rozporządzenie (motyw 35 orzeczenia). Niemniej jednak określenia: "nieprzewidywalne i nadzwyczajne okoliczności" (jako niezależne od podmiotu, który się na nie powołuje, których następstw nie można było uniknąć, mimo zachowania należytej staranności) w prawie celnym odnoszą się, co do zasady, do definiowania pojęcia siły wyższej (por. motyw 27 omawianego orzeczenia).

Ponadto organ odwoławczy powołał się na stanowisko Trybunału Sprawiedliwości UE zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 lutego 2016 r. w sprawach połączonych C-659/13 i C-34/14 (Elektroniczny Zbiór Orzeczeń zbiór ogólny, identyfikator ECLI: ECLI:EU:C:2016:74), w którym Trybunał dokonał szczegółowej analizy i jednoznacznej interpretacji art. 236 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, którego brzmienie odpowiada regulacji zawartej w art. 121 ust. 1 zdanie 2 obecnie obowiązującego Unijnego Kodeksu Celnego. Ostatecznie Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że przepis artykułu 236 ust. 2 WKC należy interpretować w ten sposób, iż okoliczność, że rozporządzenie ustanawiające cło antydumpingowe zostało uznane w pełni lub w części za nieważne przez sąd Unii Europejskiej, nie stanowi nieprzewidzialnych okoliczności ani siły wyższej w rozumieniu tego przepisu.

W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie T-424/13 nie jest "nieprzewidzianą okolicznością" w rozumieniu art. 121 ust. 1 zd. 2 unijnego kodeksu celnego i nie może stanowić tym samym podstawy do przedłużenia terminu określonego w tym przepisie unijnego kodeksu celnego.

Nieprawdziwe jest, zdaniem organu odwoławczego twierdzenie skarżącej spółki, że brak wyroku Trybunału Sprawiedliwości stanowił przeszkodę dla złożenia wniosku we wcześniejszym terminie. Wyrok ten został ogłoszony 30 czerwca 2016 r., a powiadomienie o kwocie ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 58.674,00 zł (określonej dla towarów z pozycji 2 zgłoszenia) nastąpiło 25 września 2013 r. Strona miała zatem możliwość złożenia wniosku o zwrot jeszcze przed upływem trzyletniego terminu.

Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Naczelnik Urzędu Celnego rozpatrzył zebrany materiał dowodowy i dokonał prawidłowej jego oceny, jak również odniósł się do okoliczności podnoszonych przez skarżącą spółkę, zapewniając jej czynny udział w każdym stadium postępowaniu. Wydane rozstrzygnięcie oparł na obowiązujących przepisach prawa, a tym samym z poszanowaniem norm konstytucyjnych. Tym samym zarzuty naruszenia ww. przepisów i równocześnie art. 2, art. 7, art. 21 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej są niezasadne. Podobnie jak zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 o.p., gdyż organ celny pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji przytoczył wszystkie przepisy, które powołał w podstawie prawnej i szczegółowo opisał istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności.

O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia rozstrzygnięć obu instancji.

Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

̶ art. 187 i art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ustawy Prawo celne, poprzez błędne ustalenie, że spółka nie złożyła wniosku o zwrot należności celnych przed upływem 3 lat od dnia jej powiadomienia o tych należnościach oraz poprzez błędne ustalenie, że niezłożenie tego wniosku w termie 3 lat nie było spowodowane nieprzewidzianymi okolicznościami;

̶ art. 121 ust. 1 zd. ostatnie unijnego kodeksu celnego poprzez uznanie, że stwierdzenie nieważności rozporządzenia unijnego przez Trybunał Sprawiedliwości nie jest "nieprzewidzianą okolicznością" w rozumieniu tego przepisu w sytuacji, w której jest to okoliczność niezależna od woli skarżącego, której nie sposób przewidzieć;

̶ art 2, art 77 Konstytucji RP w zw. z art. 116 unijnego kodeksu celnego poprzez przyjęcie, iż pomimo dokonania zapłaty za nieistniejący i nienależny od samego początku dług celny strona traci uprawnienie do zwrotu nienależnie pobranego cła wraz z odsetkami.

W uzasadnieniu skargi podano, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, a przywołane argumenty nie zasługują na aprobatę. Przede wszystkim zdaniem skarżącej spółki organy dokonały wadliwej interpretacji art. 121 ust. 1 unijnego kodeksu celnego. Skarżąca spółka nie kwestionowała, że w realiach sprawy nie zaistniały okoliczności odpowiadające pojęciu "siły wyższej", jednak ocena prawna organów dotycząca niezaistnienia "nieprzewidzianych okoliczności", jako przyczyny niezłożenia przez spółkę wniosku o zwrot należności celnych w terminie była wadliwa. W ocenie skarżącej spółki, organ II instancji powinien był przy interpretacji niedookreślonego pojęcia "nieprzewidziane okoliczności", prócz dyrektyw wykładni językowej, posłużyć się także innymi metodami wykładni, tzn. wykładnią systemową i funkcjonalną.

Następstwem naruszenia art. 121 ust. 1 unijnego kodeksu celnego jest uchybienie art. 210 § 1 pkt 6 o.p. w zw. z art. 73 Prawa celnego, który nakazuje organowi zawarcie uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia, w tym w szczególności wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Organ odniósł się bowiem w niewystarczającym stopniu do przesłanek z ust. 1 art. 121 unijnego kodeksu celnego, umożliwiających wydłużenie terminu do zwrotu należności celnych.

Zatem w sprawie należało dokonać prawidłowej wykładni ust. 1 art. 121 unijnego kodeksu celnego oraz art. 116 ust. 1 unijnego kodeksu celnego z uwzględnieniem zasad konstytucyjnych, takich jak zasada demokratycznego państwa prawnego i zasada prawa do odszkodowania za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej.

Zdaniem skarżącej spółki pobrane cło antydumpingowe było od samego początku nienależne. Skarżąca, działając w zaufaniu do powszechnie obowiązującego prawa, zapłaciła bezpodstawne należności. Organy celne pobrały je bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Skarżąca niezwłocznie złożyła wniosek o zwrot cła antydumpingowego. Organ, realizując zasadę zaufania do Państwa i obowiązującego w nim prawa, winien więc zwrócić wszelkie kwoty pobrane w oparciu o nieważne przepisy. Ponadto, skarżąca spółka twierdziła, że stosownie do treści art. 121 ust. 1 zd. ostatnie termin 3 lat na złożenie wniosku o zwrot należności celnych może ulec przedłużeniu jeżeli dłużnik udowodni, że niezłożenie wniosku w terminie spowodowane było nieprzewidzianymi okolicznościami. Dokonanie swobodnej oceny czy dana okoliczność została udowodniona może nastąpić dopiero po zebraniu całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie - zdaniem skarżącej - organ II instancji ograniczył postępowanie dowodowe do przytoczenia okoliczności wskazanych w decyzji organu I instancji oraz oceny zarzutów podniesionych przez skarżącą. Organ II instancji nie ustosunkował się w sposób precyzyjny do zarzutu naruszenia przez organ I instancji przepisów Konstytucji. Co więcej organ II instancji odniósł się w podobny sposób do zarzutu naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że są one niezasadne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 26 maja 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 20 lutego 2017 r., którą m.in. odmówiono zwrotu ostatecznego cła antydumpingowego w kwocie 58.674,00 zł (punkt II sentencji) – O. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą.

Okoliczności faktyczne sprawy pozostawały zasadniczo poza sporem.

W dniu 25 września 2013 r. na podstawie elektronicznego zgłoszenia celnego [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towary sprowadzone przez skarżącą spółkę. Zgłoszenia celnego dokonał przedstawiciel bezpośredni skarżącej spółki – S. Sp. z o.o. Eksporterem towarów było przedsiębiorstwo J. Ltd. z Chin.

Bezsporne było, że wyrokiem z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie T-424/13 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) (Dz. Urz. UE C 305 z 2016 r.) stwierdził nieważność rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 430/2013 z dnia 13 maja 2013 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe oraz ostatecznie pobierającego cło tymczasowe nałożone na przywóz gwintowanych łączników rur lub przewodów rurowych, odlewanych z żeliwa ciągliwego, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Tajlandii oraz zamykającego postępowanie w odniesieniu do Indonezji w zakresie, w jakim dotyczy ono J. Ltd. (Dz.U. UE L 129/1 z 14 maja 2013r.).

W konsekwencji, co nie było również kwestionowane w sprawie, że towary w postaci: łączników rur - gwintowanych kolan żeliwnych (pozycja 1) oraz gwintowanych łączników rurowych z żeliwa - trójniki, redukcje, mufy, nyple, korki z obrzeżami (pozycja 2) objęte zgłoszeniem celnym [...] z dnia 25 września 2013 r. nie powinny podlegać cłu antydumpingowemu w wysokości 40,8% nałożonemu ww. rozporządzeniem wykonawczym.

Przy czym nie było także sporne, że termin złożenia wniosku o zwrot należności celnych zasadniczo wynosi trzy lata od dnia powiadomienia o długu celnym. Postępowanie w sprawie zwrotu i umorzenia należności celnych normuje przepis art. 121 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE. L Nr 269, z 2013 r., ze zm. dalej zwane - " UKC"). Stosownie do regulacji unijnego kodeksu celnego kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych podlegają zwrotowi lub umorzeniu - art.116 UKC.

Zgodnie zaś z art. 121 ust. 1 lit. a UKC w przypadku nadpłaty kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych, błędu właściwych organów celnych lub zastosowania zasady słuszności - wniosek o zwrot lub umorzenie zgodnie z art. 116 składa się organom celnym w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym.

Wyjątek stanowi natomiast regulacja zawarta w art. 121 ust. 1 akapit 2 UKC, w myśl której terminy określone w akapicie pierwszym lit. a i b ulegają przedłużeniu, w przypadku gdy wnioskodawca przedstawi dowód na to, że nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej uniemożliwiły mu złożenie wniosku we właściwym terminie.

To na wnioskodawcy, zgodnie z powołanym przepisem unijnego kodeksu celnego ciąży obowiązek wykazania (udowodnienia), że nieprzewidziane okoliczności lub siła wyższa uniemożliwiły mu złożenie wniosku w terminie.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań, trzeba zauważyć, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, aby wniosek skarżącej spółki z dnia 15 listopada 2016 r., złożony osobiście przez przedstawiciela bezpośredniego – S. Sp. z o.o., o zwrot cła antydumpingowego (pozycja 2 ww. zgłoszenia celnego) został złożony z zachowaniem trzyletniego terminu zakreślonego przepisem art. 121 ust. 1 lit. a UKC. Należy zgodzić się z organami, że powiadomienie o długu celnym wynikającym z przyjętego elektronicznego zgłoszenia celnego nastąpiło w dniu 25 września 2013 r., tj. z chwilą pobrania przez zgłaszającego komunikatu - poświadczonego zgłoszenia Celnego (PZC) odnośnie kwot cła (A00) obliczonych dla towarów z pozycji 1 i 2 zgłoszenia celnego według stawki erga omnes (3,7%) oraz kwoty ostatecznego cła antydumpingowego (A30) dla towarów z pozycji 2 zgłoszenia. Natomiast dla towarów z pozycji 1 zgłoszenia kwota ostatecznego cła antydumpingowego została określona w decyzji z dnia 25 marca 2014 r. i powiadomienie o długu celnym nastąpiło w dniu 31 marca 2014 r., tj. w dacie doręczenia decyzji. Stanowisko i argumentacja przedstawiona w tym zakresie przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie może budzić wątpliwości, co do swojej prawidłowości (można dodać, że skarżąca spółka w uzasadnieniu wniesionej skargi nie odnosi się tej kwestii).

Jak wskazano powyżej, wniosek o zwrot cła antydumpingowego został złożony w dniu 15 listopada 2016 r., a zatem w odniesieniu do kwoty ostatecznego cła antydumpingowego określonego dla towaru z pozycji 2 zgłoszenia celnego, nastąpiło to po upływie trzyletniego terminu przewidzianego w art. 121 ust. 1 lit. a UKC.

Przez nieprzewidziane okoliczności należy przede wszystkim rozumieć przeszkody, zdarzenia lub sytuacje o charakterze nadzwyczajnym, niezależne od podmiotu, który się na nie powołuje, a które uniemożliwiły złożenie wniosku. Trzeba też zgodzić się ze skarżąca spółką, że są to okoliczności, których nie sposób przewidzieć i które są niezależne od woli. Natomiast siła wyższa oznacza zdarzenie zewnętrzne, którego również nie da się przewidzieć, ani mu zapobiec. Będzie to przykładowo stan klęski żywiołowej związany z działaniem sił przyrody, a także zakłócenie porządku społecznego - zamieszki czy wojna.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy przywołany powyżej wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie T-424/13, który unieważnił rozporządzenie wykonawcze będące podstawą do nałożenia cła antydumpingowego - jest nieprzewidzianą okolicznością - która stanowi podstawę do wydłużenia terminu dla zwrotu zapłaconego przez skarżącą spółkę cła antydumpingowego w rozumieniu art. 121 ust. 1 akapit 2 UKC.

Trzeba podkreślić, że skarżąca spółka we wniesionej skardze upatrywała niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji w przyjęciu przez organy nie istnienia okoliczności warunkującej przedłużenie terminu trzyletniego na złożenie wniosku o zwrot należności celnych, jaką stanowił jej zdaniem, powyższy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 czerwca 2016 r. Wynikało to, w jej ocenie, z nieprawidłowej wykładni przepisów unijnego kodeksu celnego (art. 121 ust. 1 akapit 2), dotyczącej pojęcia "nieprzewidzianych okoliczności" opartej tylko na wykładni literalnej, bez uwzględnienia innych wykładni oraz zasad konstytucyjnych.

Powyższego stanowiska skarżącej spółki dotyczącego dokonania wadliwej wykładni nie można podzielić.

Organ II instancji dokonując wykładni pojęcia - nieprzewidzianych okoliczności - powołał się na stanowisko Trybunału Sprawiedliwości UE zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 lutego 2016 r. w sprawach połączonych C-659/13 i C-34/14 (Elektroniczny Zbiór Orzeczeń zbiór ogólny, identyfikator ECLI: ECLI:EU:C:2016:74), w którym Trybunał dokonał szczegółowej analizy i jednoznacznej interpretacji art. 236 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz.U.UE.L.1992.302.12 z 1992.10.19 ze zm., dalej - "WKC"), którego brzmienie odpowiada regulacji zawartej w art. 121 ust. 1 akapit 2 obecnie obowiązującego Unijnego Kodeksu Celnego.

Zgodnie z art. 236 ust. 2 WKC należności celne przywozowe i wywozowe są zwracane lub umarzane po złożeniu wniosku przed upływem trzech lat, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. Wniosek należy złożyć we właściwym urzędzie celnym. Termin ten może zostać przedłużony, jeżeli osoba zainteresowana udowodni, iż ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła złożyć wniosku w terminie.

Trybunał Sprawiedliwości w motywach powyższego wyroku (187-194) stwierdził, że z samego brzmienia i systematyki art. 236 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, że o ile cła antydumpingowe, które nie były prawnie należne w momencie ich zapłaty, powinny co do zasady zostać zwrócone przez urzędy celne zgodnie z art. 236 ust. 1 kodeksu celnego, o tyle taki zwrot może nastąpić tylko wtedy, gdy przesłanki, którym on podlega, w tym przesłanka wskazana w art. 236 ust. 2 kodeksu celnego, zostały spełnione.

Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że podmiot gospodarczy, który uiścił te cła, nie może już, co do zasady, żądać zwrotu ceł antydumpingowych, w odniesieniu do których termin trzyletni określony w art. 236 ust. 2 akapit pierwszy kodeksu celnego już upłynął oraz że przepis art. 236 ust. 2 akapit drugi kodeksu celnego przewiduje wyraźnie, że termin ten może zostać przedłużony, jeżeli osoba zainteresowana udowodni, iż ze względu na wystąpienie nieprzewidzianych okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła ona złożyć wniosku w terminie.

Zatem każda osoba, która zamierza skorzystać z takiego przedłużenia, musi w tym celu wykazać co najmniej jeden z tych przypadków.

Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że z art. 236 kodeksu celnego, z uwzględnieniem jego kontekstu, wynika, że zwrot uiszczonych przez podmioty gospodarcze ceł antydumpingowych może zostać przyznany tylko na określonych warunkach oraz w precyzyjnie wskazanych okolicznościach, tak że stanowi on wyjątek od zwykłego reżimu przywozu i wywozu przewidzianego w kodeksie celnym. Trybunał wskazał, że w związku z powyższym wykładni pojęć "nieprzewidzianych okoliczności" lub "siły wyższej" wskazanych w art. 236 ust. 2 akapit drugi kodeksu celnego i umożliwiających przedłużenie trzyletniego terminu, licząc od dnia powiadomienia podmiotu gospodarczego o cłach antydumpingowych, w którym podmiot ten może domagać się zwrotu tych należności, należy dokonywać w sposób ścisły.

W kontekście tej regulacji obydwa te przypadki charakteryzują się w szczególności obiektywnym elementem dotyczącym faktu, że wiążą się one z istnieniem nadzwyczajnych okoliczności niezależnych od osoby, która się na nie powołuje.

Ostatecznie Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł w punkcie 4, że przepis artykułu 236 ust. 2 rozporządzenia nr 2913/92 należy interpretować w ten sposób - iż okoliczność, że rozporządzenie ustanawiające cło antydumpingowe zostało uznane w pełni lub w części za nieważne przez sąd Unii Europejskiej - nie stanowi nieprzewidzialnych okoliczności ani siły wyższej w rozumieniu tego przepisu.

Z powyższą interpretacją Trybunału Sprawiedliwości UE należy w pełni się zgodzić oraz bezpośrednio ją odnieść do pojęcia "nieprzewidzianych okoliczności" w obecnym UKC.

Trzeba w tym miejscu również wskazać, że przystąpienie do Unii Europejskiej włączyło Polskę do unijnego porządku prawnego, co spowodowało konieczność bezpośredniego stosowania norm wynikających z aktów prawnych ustanowionych przez odpowiednie organy Unii Europejskiej oraz stosowania zasady pierwszeństwa prawa unijnego wobec prawa krajowego. Jak słusznie podniósł organ II instancji przepisy celne przesądzają w sposób normatywny o konieczności jednolitego stosowania regulacji celnych. Stosownie do art. 1 ust. 1 UKC, rozporządzenie ustanawia unijny kodeks celny (kodeks) określający ogólne przepisy i procedury mające zastosowanie do towarów wprowadzanych na obszar celny Unii lub z niego wyprowadzanych. Nie naruszając prawa międzynarodowego i konwencji międzynarodowych oraz prawodawstwa unijnego w innych dziedzinach, kodeks stosowany jest w sposób jednolity na całym obszarze celnym Unii.

Podobnie w poprzednim stanie prawnym przyjmowano - że przepisy prawa celnego stosuje się w sposób jednolity na całym obszarze celnym Wspólnoty, chyba że postanowienia umów międzynarodowych, praktyka przyjęta zwyczajowo na określonym obszarze geograficznym bądź też przepisy dotyczące stosowania przez Wspólnotę autonomicznych środków stanowią inaczej (art. 2 ust. 1 WKC).

Trafnie też organ II instancji wskazał, że w procesie dokonywania wykładni tych przepisów, szczególną rolę odgrywa Trybunał Sprawiedliwości UE, który dba o to by pojęciom użytym w treści prawa UE nadać znaczenie "unijne", tak by przepisy celne można było w tożsamy sposób zastosować we wszystkich państwach członkowskich. Wykładnia prawa unijnego dokonywana przez Trybunału Sprawiedliwości UE wyjaśnia i precyzuje w miarę potrzeby znaczenie oraz zakres tych przepisów tak jak powinny być rozumiane chwili wejścia ich w życie.

W związku z pozycją Trybunału Sprawiedliwości w systemie prawnym Unii Europejskiej krajowe organy administracyjne zobowiązane są do stosowania przepisów prawa unijnego zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości.

Wobec powyższego oraz wobec treści przywołanego wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 4 lutego 2016 r. oraz przedstawionego w nim stanowiska, nie można postawić skutecznego zarzutu przyjęcia i zaaprobowania przez organ II instancji dokonanej przez Trybunał wykładni prawa, dotyczącej pojęcia "nieprzewidzianych okoliczności". Tym samym nie można podzielić stanowiska skarżącej spółki dotyczącej nieprawidłowej wykładni i związanych z nią naruszeń prawa, w tym zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) czy zasady prawa do odszkodowania za niezgodne z prawem wykonywania władzy publicznej (art. 77 Konstytucji RP).

Niezależnie od poczynionych uwag, można też zauważyć, że analizowany przepis unijnego kodeksu celnego odwołuje się do nieprzewidzianych okoliczności, które uniemożliwiły złożenie wniosku we właściwym terminie. Taką nieprzewidzialną okoliczność uniemożliwiającą złożenie wniosku, zdaniem skarżącej spółki stanowił ww. wyrok z dnia 30 czerwca 2016 r. Niemniej wyrok ten, jak podnosi organ II instancji, datowany jest na dzień 30 czerwca 2016 r., a powiadomienie o kwocie ostatecznego cła antydumpingowego określonej dla towarów w pozycji 2 zgłoszenia celnego nastąpiło w dniu 25 września 2013 r. Skarżąca spółka powinna mieć więc w zaistniałej sytuacji możliwość złożenia wniosku o zwrot należności celnych jeszcze przed upływem trzyletniego terminu. Przy czym, co ważne, skarżąca spółka w toku postępowania, jak i w skardze, nie powoływała się na jakiekolwiek okoliczności, które w tym okresie uniemożliwiały jej złożenie wniosku o zwrot kwoty ostatecznego cła antydumpingowego czy też wykluczały zachowanie terminu. Jak zauważył organ II instancji strona nie argumentowała, że w czasie po ogłoszeniu przedmiotowego wyroku, a przed upływem trzyletniego terminu była pozbawiona możliwości działania lub że istniała przeszkoda do złożenia wniosku w tym czasie. Ponadto, skarżąca spółka ograniczyła się do twierdzenia "o niezwłocznym złożeniu wniosku", nie precyzując bliżej swojego stanowiska w tym zakresie. Można tu zaznaczyć, że kognicja sądu administracyjnego, której przedmiotem jest kontrola legalności zaskarżonych decyzji, nie pozwala Sądowi orzekającemu na dokonywanie ustaleń faktycznych w sprawie.

Jest też oczywiste, że skarżąca spółka będąc przedsiębiorcą, jest podmiotem którego obowiązuje podwyższony miernik starannego działania. Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego jej charakteru - art. 355 (1) K.c. Nie może też ujść uwadze w okolicznościach niniejszej sprawy, że wniosek o zwrot należności celnych (tak jak zgłoszenie celne) został złożony przez przedstawiciela bezpośredniego skarżącej spółki – S. Sp. z o.o., a więc przez podmiot profesjonalnie zajmujący się działalnością gospodarczą, w tym ściśle związaną z obszarem prawa celnego. Niewątpliwe na tym podmiocie, jak i na skarżącej spółce, ciążył obowiązek bieżącego monitorowania (śledzenia) zmian i zdarzeń prawnych, które mają lub mogą mieć znaczenie dla podejmowanych czy podjętych już czynności prawno-celnych, jak i dla prowadzonej przez nie działalności gospodarczej. Zatem wszelkie zaniechania w tym zakresie powinny obciążać te podmioty.

Zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1880 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 141-143, art. 168, art. 170 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9, 10, 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a do odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169 § 1 i 1a, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220-223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a tej ustawy.

W niniejszym postępowaniu miały więc zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej. Jak już wskazano powyżej istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła wykładni przepisów prawa określających zasady zwrotu nienależnie uiszczonego cła. Niemniej skarżąca spółka podniosła również zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 187 § 1 i art. 191. Jednak nie można ich podzielić. Organy bowiem rozpatrzyły zebrany materiał dowodowy i dokonały prawidłowej jego oceny, odnosząc się do okoliczności podnoszonych przez skarżącą spółkę. Przy czym organ II instancji podzielił słuszność poglądu skarżącej spółki, w którym zakwestionowała ona stanowisko organu I instancji utożsamiające pojęcia: "nieprzewidziane okoliczności" i "nadzwyczajne okoliczności". Jak wynika też z poczynionych rozważań organy właściwie zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa materialnego, a wydane rozstrzygnięcie oparły na obowiązujących przepisach prawa, nie naruszając zasad konstytucyjnych.

W aspekcie dokonanych powyżej rozważań trzeba podnieść, że nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji (w całości lub w części). Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1) a, b, c p.p.s.a. - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie.

Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W ocenie Sądu orzekającego, brak było podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Jak już podniesiono, Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżąca spółka nie wykazała.

Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w sposób mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.