Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1221/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i 107 par. 3 Kpa, art. 11 Kpa, art. 138 par. 1 Kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...]., nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...], odmówił R. K. umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od [...] do [...] w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji z dnia [...] odmawiającej umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, ponownie przeanalizował zgromadzone dokumenty dotyczące sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy i stwierdził, że brak było podstaw do umorzenia należności.

Burmistrz wskazał, że podczas wywiadu alimentacyjnego przeprowadzonego w dniu [...] dłużnik alimentacyjny oświadczył, że choruje, jednak nie przedłożył dokumentu potwierdzającego tę okoliczność. W dniu 27 grudnia 2012 r. R. K. stwierdził, że stara się o grupę inwalidzką. Następnie w dniu [...] został przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy u wnioskodawcy, a do wywiadu została dołączona dokumentacja medyczna, jednak dokumenty dotyczące sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy datowane były na [...], a ostatni wypis ze szpitala pochodził z [...].

Organ pierwszej instancji wyjaśnił dalej, że z dołączonego do wywiadu zaświadczenia lekarza medycyny pracy z dnia [...] wynikało, że R. K. może wykonywać pracę lekką bez obciążania lewej kończyny górnej. W związku z tym, że w aktach sprawy brak było aktualnego zaświadczenia o stanie zdrowia wnioskodawcy lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, organ I instancji nie był w stanie jednoznacznie ocenić stanu zdrowia dłużnika alimentacyjnego i stwierdzić, że posiadane przez niego schorzenia powodują niemożność zarobkowania, co mogłoby stanowić podstawę do ewentualnego umorzenia należności alimentacyjnych.

Burmistrz zaznaczył, że z wywiadu środowiskowego wynikało również, że braki w dokumentacji medycznej wnioskodawcy spowodowały niemożność uzyskania renty. Z wywiadu nie wynikało natomiast, by wnioskodawca ponosił jakiekolwiek wydatki na leki, czy leczenie. Ponadto konkubina wnioskodawcy, która również jest osobą chorą (), od [...] lat jest zatrudniona w Starostwie Powiatowym, aktualnie przebywa na urlopie wychowawczym. W związku z trudną sytuacją materialną rodziny i zadłużeniem alimentacyjnym wnioskodawcy, przerwanie urlopu wychowawczego, zdaniem organu, mogłoby poprawić sytuację materialną, tym bardziej, że stan zdrowia wnioskodawcy pozwala na to, by przejął on opiekę nad dziećmi. Konkubina wnioskodawcy M. B. jest właścicielem lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, co mogłoby umożliwić uzyskanie środków ze sprzedaży tego mieszkania albo przeprowadzkę rodziny, celem uniknięcia kosztów wynajmu mieszkania .

W odwołaniu od decyzji R.K. zarzucił wydanie decyzji bez przeprowadzenia rzetelnej analizy stanu faktycznego i dokonania obiektywnej oceny jego sytuacji dochodowej i zdrowotnej. Wskazał, że M. B. wciąż jest zatrudniona w Starostwie Powiatowym, dlatego sugerowana przez organ I instancji przeprowadzka do oddalonego o ponad [...] jest nielogiczna. Ponadto M. B. w trakcie trwania urlopu wychowawczego udzielonego na córkę J. (urodzoną [...]) została odwołana ze stanowiska powiatu uchwałą Nr [...] Rady Powiatu z dnia [...], a odwołanie ze stanowiska było równoznaczne z wypowiedzeniem stosunku pracy. Dlatego powrót konkubiny do pracy nie jest możliwy. Natomiast okoliczność,

że konkubina posiada nieruchomość nie powinna mieć znaczenia dla rozpoznania wniosku, ponieważ odwołujący się nie posiada wspólnoty majątkowej z konkubiną i nie może wymusić na niej sprzedaży nieruchomości, czy zmiany miejsca zameldowania. Tylko od niej zależy gdzie obecnie mieszka z dziećmi.

Zdaniem odwołującego się, wyłącznie jego sytuacja zdrowotna powinna być brana pod uwagę przy ocenie, czy jest on w stanie spłacić powstałe zadłużenia. M. B. nie jest dłużnikiem alimentacyjnym i jej możliwości materialne, zarobkowe i zdrowotne nie powinny być w tej sprawie oceniane, ponieważ nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec jego synów z pierwszego związku. Nie ma żadnych podstaw do oczekiwań aby konkubina powróciła do pracy i spłacała w ratach jego zadłużenie alimentacyjne, ani aby sprzedała w tym celu nieruchomość stanowiącą jej odrębną własność.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. nr 1228 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie Kolegium, argumenty podniesione w odwołaniu nie podważają ustaleń dokonanych przez organ I instancji. Obowiązkiem organów władzy publicznej nie jest wyręczanie członków rodziny z ich obowiązków wobec krewnych. W pierwszej kolejności to członków najbliższej rodziny obciąża ustawowy obowiązek alimentacyjny i są oni zobowiązani czynić najdalej posunięte i wymagające rozsądnej ludzkiej zaradności zabiegi, celem dostarczenia osobom uprawnionym środków utrzymania. Organ administracji publicznej nie jest w stanie uchylić ustawowego obowiązku alimentacyjnego, ani trwale zwolnić z tego obowiązku osobę zobowiązaną do alimentów. Organ właściwy wierzyciela jest zobowiązany do wydania decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a dłużnik jest zobowiązany do zwrotu wypłaconych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami (art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów).

Organ odwoławczy podkreślił, że ustawa pozwala także, na wniosek dłużnika, na umorzenie wypłaconych świadczeń alimentacyjnych w całości lub w części, odroczenie terminu płatności, albo rozłożenie na raty, uwzględniając jego sytuację dochodową i rodzinną. Decyzja taka ma charakter uznaniowy. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych uzależnione jest od stwierdzenia przez organ przesłanki występowania szczególnych okoliczności opartej o kryterium dochodowe i rodzinne dłużnika. Nie oznacza to jednak, że organ jest zobowiązany do umorzenia należności, nawet w razie zaistnienia przesłanek dających podstawę do umorzenia należności. Decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego wymaga zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się organ wydając rozstrzygniecie. Analiza materiału dowodowego poprzedzająca wydanie decyzji musi uwzględniać wszystkie zebrane w sprawie dowody, w celu pełnego ustalenia sytuacji wnioskodawcy, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji.

W świetle powyższego Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo ocenił sytuację dochodową i zdrowotną wnioskodawcy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a w uzasadnieniu decyzji przedstawił argumenty, które legły

u podstaw rozstrzygnięcia. Mianowicie, organ ten ustalił, że odwołujący się ma [...] lata, nie pracuje, jest osobą bezrobotną, nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub o niezdolności do pracy. Sama trudna sytuacja materialna dłużnika nie może być podstawą do umorzenia należności. Brak zatrudnienia wnioskodawcy i jego sytuacja zdrowotna nie przemawiają za umorzeniem należności, które są konsekwencją wcześniejszego uchylania się przez niego od obowiązku alimentacyjnego. Skarżący, jako [...] osoba zdolna do pracy, powinien był dołożyć wszelkich starań celem podjęcia zatrudnienia i wywiązania się z ciążących na nim obowiązków. Przyjmując nawet, że obecnie nie pracuje, zdaniem Kolegium, nie można wykluczyć, iż po zwiększeniu aktywności w poszukiwaniu odpowiedniej dla jego wieku i stanu zdrowia pracy, poprawi się jego kondycja finansowa i będzie możliwość spłaty zadłużenia. Wnioskodawca nie udokumentował, by rzeczywiście jego stan zdrowia uniemożliwiał zatrudnienie. Nie jest on osobą niepełnosprawną i nie przysługuje mu prawo do renty. Może natomiast złożyć wniosek o rozłożenie spłaty zadłużenia na raty w takiej wysokości, aby spłata była możliwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję R.K. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji wydanej w I instancji. Zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez niewystarczające dla wydania rozstrzygnięcia zebranie materiału dowodowego i jego dowolną ocenę, a ponadto nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów uznanych za udowodnione.

Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że nie odniósł się do zarzutów odwołania, w szczególności do tego, że M. B. nie ma możliwości powrotu do pracy. Organ I instancji ocenił bowiem sytuację materialną i zdrowotną skarżącego przez pryzmat sytuacji materialnej i zdrowotnej M. B., nie wskazując podstawy prawnej takiego postępowania. Skarżący podniósł to w odwołaniu od decyzji, ale organ odwoławczy nie odniósł się do tego zarzutu.

R. K. podał, że w poprzednio wydanej decyzji z dnia [...] organ odwoławczy ocenił możliwość podjęcia przez niego zatrudnienia jako nierealną i zalecił organowi I instancji ustalenie stanu faktycznego i dokonanie obiektywnej oceny jego sytuacji dochodowej i zdrowotnej. Natomiast w zaskarżonej decyzji z dnia [...]. Kolegium na podstawie analizy tych samych dokumentów co poprzednio stwierdziło, że nawet trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi samodzielnej przesłanki do umorzenia należności. Na podstawie tych samych dowodów Kolegium zajęło dwa różne stanowiska.

Wyjaśnił, że nie przedłożył nowych dokumentów, ponieważ nadal jest w trakcie leczenia. Choroba, którą stwierdzono u niego [...] wymaga dalszej diagnozy inwazyjnej poprzez wykonanie zabiegu operacyjnego, na który nie wyraził zgody, ponieważ istnieje ryzyko wystąpienia negatywnych skutków. Ponadto leczenie u dobrych specjalistów jest kosztowne, a on nie posiada środków finansowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 5 marca 2014 r. R.K. oświadczył,

że podtrzymuje zarzuty zawarte w skardze i wyjaśnił, że powodem złożenia wniosku o umorzenie należności była wyłącznie jego sytuacja zdrowotna, która spowodowała,

iż pozostaje bez pracy.

Skarżący podał, że [...] jest pod opieką Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc Szpitala Specjalistyczno-Pulmonologicznego. Od [...] przebywał w tym szpitalu celem diagnostyki, gdzie rozpoznano u niego. W związku ze zmianą miejsca zamieszkania i przeprowadzką z do, kontynuuje leczenie w Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc w tym mieście, na dowód czego przedłożył zaświadczenie lekarskie [...], z którego wynika, że jest nadal leczony , jest niezdolny do pracy i do podróży. Ponadto cierpi na uraz, który ujawnił się w [...] i spowodował, że w [...] został poddany operacji, co wynika z załączonej do skargi karty informacyjnej.

Wyjaśnił, że jeszcze przed operacją, tj. w [...] otrzymał skierowanie z urzędu pracy do pracy na stanowisku pracownika fizycznego mechanicznej obróbki drewna. Jednak lekarz z medycyny pracy wystawił mu zaświadczenie, z którego wynikało, że nie jest zdolny do pracy na tym stanowisku. Na tym stanowisku nie było bowiem możliwości wykonywania pracy lekkiej bez obciążania lewej kończyny górnej. W związku z tym, że po operacji przebywał na zwolnieniu lekarskim przez dni, z dniem [...] utracił status osoby bezrobotnej i ubezpieczenie zdrowotne.

Z tego powodu zwrócił się do Prezydenta o objęcie go świadczeniem zdrowotnym realizowanym ze środków publicznych, z uwagi na konieczność dalszego leczenia. Od dnia [...] został takim świadczeniem objęty, co umożliwia mu kontynuację leczenia.

R. K. podkreślił, że pogarszający się stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie pracy i spłatę zadłużenia, a nie to, że wychowuje wspólnie z M. B. dzieci i korzysta ze świadczeń rodzinnych oraz z zasiłku okresowego. Z uwagi na niemożność podjęcia pracy nie łoży również na utrzymanie swoich dzieci ze związku z M. B., tj. J. letniego M. i letniej P.

Zdaniem skarżącego, organ II instancji wskazał na brak aktualnego zaświadczenia o stanie zdrowia skarżącego, ale nie podjął żadnych czynności celem wyjaśnienia tej istotnej dla sprawy okoliczności. W żaden też sposób nie odniósł się do wyjaśnień zawartych w odwołaniu, czym naruszył przepisy postępowania administracyjnego.

Zaznaczył, że do odpowiedzi na skargę Kolegium dołączyło dokumenty potwierdzające, zdaniem organu, podnajmowanie przez M. B. działek na prowadzenie działalności handlowej, tj. oświadczenie jego byłej żony

z [...], wniosek o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych z dnia [...] pismo z Urzędu Miejskiego z dnia [...], wydruk z systemu komputerowego Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona decyzja wydana została w dniu [...], a więc w chwili jej wydania organ odwoławczy nie był w posiadaniu tych dokumentów. Dopiero dowodami dołączonymi do odpowiedzi na skargę uzasadnił swoje wcześniejsze rozstrzygniecie.

W ocenie skarżącego, potwierdza to zarzut nie zebrania pełnego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji i oparcie rozstrzygnięcia na podstawie niewystarczających informacji. Skoro organ odwoławczy powołuje się na dowody dołączone do odpowiedzi na skargę, winien umożliwić mu zapoznanie się z nimi przed wydaniem decyzji, czego nie uczynił, a czym naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Ponadto oświadczenie jego byłej żony jest niewiarygodne z tego względu, że w pozwach o obniżenie alimentów złożonych do Sądu Rejonowego podawała, że nie zapłacił alimentów w kwocie [...] zł, co nie jest prawdą. Składając nieprawdziwe oświadczenia spowodowała zajęcie przez komornika jego rachunku bankowego i zakaz wypłat od dnia [...]. Była żona niesłusznie pobrała kwotę [...] zł tytułem wypłaconych zaliczek alimentacyjnych i próbuje w majestacie prawa wyłudzić od niego, za pośrednictwem komornika, kwotę [...] zł tytułem należności wierzyciela alimentacyjnego.

Skarżący przyznał, że przed rozwodem, który został orzeczony w [...] r., mieszkał z byłą żoną M. W. i synami i w okresie letnim wynajmował grunt pod działalność handlową i osiągał z tego tytułu dochody. Po rozwodzie wyjechał z i choć nadal jest tam zameldowany na stałe, nie czerpał żadnych dochodów z majątku swojej matki, tj. nieruchomości. W domu matki przebywał wraz z M. B. i dzieci jedynie w okresie wakacji letnich jako goście. Do [...] jego matka w okresie letnim wynajmowała teren pod działalność handlową, a z uzyskanych dochodów rozliczyła się z urzędem skarbowym. W [...] podjęła decyzję o sprzedaży nieruchomości jego konkubinie wraz z udziałem w gruncie. Natomiast on sam nigdy nie przepisywał żadnych nieruchomości na swoją konkubinę, ani na nikogo z jej rodziny. Jego matka nie jest dłużnikiem alimentacyjnym i nie przepisała nieruchomości na M. B., ale ją jej sprzedała, do czego miała prawo.

Zdaniem R. K., zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji nie zgromadziły żadnych dowodów potwierdzających jego stan majątkowy, mimo tego, że organ I instancji posiada dokumenty, z których wynika, że nie ma żadnych działek, z których czerpie dochody (skarżący wielokrotnie składał oświadczenia majątkowe M. W. oraz przedkładał je w Funduszu Alimentacyjnym, do którego był wzywany na wniosek Funduszu Alimentacyjnego z), co również uzasadnia zarzut niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie jest też właścicielem żadnej nieruchomości i nie ma uprawnień do dysponowania gruntem należącym do jego konkubiny. Fakt uiszczania opłat targowych za punkt handlowy o pow. [...] przez D. M., prowadzącego działalność gospodarczą na terenie gminy nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ grunt ten nie należy do niego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych osobom uprawnionym do alimentów z funduszu alimentacyjnego zawarte zostały

w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika.

Rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza cytowany powyżej przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w przedmiocie umorzenia należności oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć należności, to jednak decyzje wydane w tym zakresie nie mogą być dowolne. Wymagają uzasadnienia odpowiadającego dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności zaś decyzje odmowne powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Z decyzji musi wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych oraz nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie winno realizować wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazanych wymogów nie spełnia. Organ nie rozważył bowiem argumentów odwołującego się, a ocenę ustalonych w decyzji organu I instancji ustaleń faktycznych, kwestionowanych w odwołaniu, zastąpił wywodem dotyczącym istoty obowiązku alimentacyjnego oraz stwierdzeniem, że skarżący ma [...] lata, nie pracuje, jest osobą bezrobotną, nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub niezdolności do pracy. Przyznając, że skarżący nie pracuje i obecnie nie ma możliwości jednorazowej spłaty zadłużenia, Kolegium uznało, że trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi samodzielnej przesłanki umorzenia należności. W ocenie SKO nie jest bowiem wykluczone, że jeżeli zintensyfikuje on wysiłki i znajdzie odpowiednią ze względu na wiek i stan zdrowia pracę, jego sytuacja finansowa się poprawi i będzie w stanie spłacić powstałe zadłużenie, choćby w ratach. W ocenie Sądu takie stanowisko Kolegium nie mieści się w granicach uznania administracyjnego.

W decyzji nie wskazano jaka jest sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego, kto wchodzi w skład jego rodziny, jakie są dochody i wydatki tej rodziny, od kiedy skarżący oraz M. B. nie pracują i z jakich powodów. Organ odwoławczy nie podjął wysiłków w celu wyjaśnienia z jakich środków M. B. kupiła w [...] nieruchomość , skoro zarówno ona, jak i skarżący od wielu lat nie pracują. Organ odwoławczy nie dostrzegł, że organ I instancji nie wezwał skarżącego do przedłożenia aktualnych dokumentów potwierdzających jego stan zdrowia, dlatego nie był w stanie ustalić, czy rzeczywiście skarżący z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć pracy.

Uchybienia te spowodowały, że organy orzekające w sprawie nie były w stanie rzetelnie ocenić stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości podjęcia przez niego pracy, ani jego sytuacji rodzinnej i dochodowej. Samo ustalenie, że skarżący nie pracuje i z tego powodu jego sytuacja jest trudna, co jednak nie wyklucza podjęcia przez niego pracy w przyszłości, nie było wystarczające dla rozpoznania wniosku o umorzenie należności.

Nadto organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że sytuacja dochodowa i majątkowa jego konkubiny nie ma znaczenia dla rozpoznania wniosku, ponieważ nie ona jest dłużnikiem alimentacyjnym. Mimo ewidentnych wad decyzji i poprzedzającego jej wydanie postępowania organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził to postępowanie, trafnie ocenił zebrany materiał dowodowy i wydał zgodną z prawem decyzję. Żaden z organów nie rozważył w sposób należyty jaka jest rzeczywista sytuacja zdrowotna, dochodowa i rodzinna skarżącego w świetle uzyskiwanych dochodów oraz niezbędnych wydatków na utrzymanie, leki i leczenie, oraz kosztów związanych z utrzymaniem pięciorga dzieci. Nie przeanalizował, czy w kontekście stanu zdrowia, wykształcenia, wieku i sytuacji na rynku pracy realne jest podjęcie przez skarżącego zajęcia umożliwiającego uzyskiwanie dochodów. Swoje rozważania organ odwoławczy sprowadził do wykazania, że ewentualnie w przyszłości sytuacja materialna skarżącego może ulec poprawie. Tymczasem oceny zastosowania wyjątkowej co do zasady, instytucji umorzenia należności wypłaconych za dłużnika alimentacyjnego z funduszu alimentacyjnego, należałoby dokonywać także przez pryzmat obiektywnych przeszkód takich jak choroba, która mogła stanowić przyczynę uniemożliwiającą w pewnym okresie czasu realizację obowiązku alimentacyjnego, a w efekcie także wzrost zadłużenia i niemożność jego spłaty. Utrzymując w mocy wadliwą decyzję organu I instancji Kolegium naruszyło art. 138 § 1 K.p.a. i powieliło naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80, którymi dotknięta jest decyzja organu I instancji.

W konsekwencji w myśl powyższych uwag decyzje organów w niniejszej sprawie uznać należy za co najmniej przedwczesne, wydane bez należytego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności, a tym samym naruszające przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach ponownego postępowania konieczne będzie zatem usunięcie wskazanych powyżej braków w gromadzeniu dowodów i uchybień w ocenie zebranego materiału i w zależności od dokonanych ustaleń i ocen podjęcie właściwego, należycie umotywowanego rozstrzygnięcia.

W świetle powyższego należało uwzględnić skargę, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 oraz na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.