Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 423/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 9, art. 11, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 76 ust. 7 pkt 1, 2 i 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 16 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od pożyczki przyznanej na podjęcie działalności gospodarczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Brzeskiego z dnia 26 lipca 2019 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 lipca 2019 r., nr [...], Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Brzegu, działając z upoważnienia Starosty Brzeskiego, orzekł o odmowie umorzenia odsetek powstałych z tytułu wypowiedzenia warunków umowy pożyczki w wysokości 10.000 zł, jakiej udzielono M. K. (zwanemu dalej również skarżącym lub wnioskodawcą) w dniu 17 marca 2000 r. na podjęcie działalności gospodarczej w zakresie handlu – sprzedaż [...]. Decyzja wydana została na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d, art. 76 ust. 7 w związku z art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265, z późn. zm. [na dzień orzekania przez organ odwoławczy - Dz. U. z 2019 r. poz. 1482, z późn. zm.]), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że skarżącemu przyznano pożyczkę na zakup sprzętu niezbędnego do prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z niewywiązaniem się przez stronę z obowiązku rozliczenia pożyczki, organ wypowiedział warunki umowy. W dniu 3 września 2013 r. została spłacona w całości kwota główna zadłużenia, a na stan obecny do spłaty pozostały odsetki w kwocie 4.526,37 zł. Natomiast w dniu 12 lutego 2019 r. strona złożyła do organu wniosek o umorzenie przedmiotowych odsetek w związku z trudną sytuacją finansową rodziny. Organ przypomniał, że pierwsza decyzja wydana w tej sprawie została uchylona przez Wojewodę Opolskiego. Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji odnotował, że oparł się na oświadczeniach z dnia 27 lutego 2019 r. dotyczących aktualnej sytuacji materialnej, majątkowej i rodzinnej strony, ponieważ nie zostały złożone żadne dodatkowe informacje. Organ ustalił, że w trzyosobowej rodzinie dochód z pracy, na który składa się wynagrodzenie skarżącego w wysokości 855 zł netto oraz żony w kwocie 2.265,98 zł, wynosi 3.965,98 zł. W skład rodziny wchodzi również [...]-letni syn skarżącego, który uczęszcza do szkoły. Rodzina posiada mieszkanie komunalne o pow. 53 m², z zadłużeniem w spłacie czynszu w wysokości 18.783,16 zł. Miesięczna wysokość opłat eksploatacyjnych związanych z bieżącym utrzymaniem mieszkania to kwota 1.190 zł. Oprócz tego skarżący ponosi wydatki na naukę syna - 300 zł, dojazdy żony do pracy - 400 zł, na paliwo - 600 zł, ubezpieczenie samochodu - 700 zł (rocznie). Organ wyliczył, że ogółem ponoszone przez rodzinę miesięczne wydatki to kwota około 2.200 zł, a także podał, że skarżący posiada samochód osobowy [...] z [...] r. o wartości 6.000 zł. Następnie uznał, że przesłanka umorzenia należności z art. 76 ust. 7 pkt 1 ustawy nie ma zastosowania, ponieważ skarżący nie wykazał majątku, a organ nie zna innych okoliczności, na podstawie których mógłby stwierdzić, czy strona posiada majątek, z którego można dochodzić należności. Oceniając zaś wystąpienie przesłanki z pkt 2 tego przepisu, wskazał, że posiłkowo zastosował kryterium dochodowe wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1358), a które dla osoby w rodzinie wynosi 528 zł netto. W rozważanym przypadku dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 1.321,99 zł, z czego wynika, że kryterium dochodowe skarżącego na członka rodziny zostało przekroczone. Dlatego, zdaniem organu, wnioskodawca posiada niezbędne środki utrzymania. Ponadto organ stwierdził, że pozostałe przesłanki nie mają w sprawie zastosowania. Dodatkowo wyjaśnił, że w związku z prośbą skarżącego z dnia 11 kwietnia 2016 r. postępowanie egzekucyjne na wniosek PUP warunkowo zostało zawieszone w dniu 20 kwietnia 2016 r., a 21 kwietnia 2016 r. zawarto ze skarżącym porozumienie i wydano decyzję w sprawie rozłożenia należności na raty (po 200 zł miesięcznie). W podsumowaniu, po przeanalizowaniu posiadanych dokumentów i ustawowych przesłanek oraz mając na uwadze negatywną opinię Powiatowej Rady Rynku Pracy z dnia 22 marca 2019 r., organ uznał, że brak jest podstaw do umorzenia odsetek.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że organ pierwszej instancji, oceniając sytuację materialną rodziny, nie uwzględnił wydatków rodziny, zaś wyliczony dochód miesięczny - 3.965,98 zł to kwota brutto. Natomiast kwota netto, która pozostaje rodzinie do dyspozycji to około 3.000 zł, minus opłaty.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda Opolski decyzją z dnia 16 września 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przypomniał, że w dniu 3 września 2013 r. została spłacona przez skarżącego w całości kwota główna zadłużenia. Na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji do spłaty pozostała natomiast kwota odsetek w wysokości 4.526,37 zł. Analizując ponownie przesłanki z art. 76 ust. 7 ustawy, organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie wykazał majątku, a organ pierwszej instancji podał, iż nie zna innych okoliczności, na podstawie których można ustalić, że wnioskodawca majątek posiada. W związku z powyższym, w ocenie Wojewody, należy przyjąć, że przesłanka określona w pkt 1 ww. przepisu ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Co do przesłanki określonej w pkt 2 art. 76 ust. 7 ustawy Wojewoda obliczył, że łącznie dochód brutto rodziny wynosi 4.250 zł, a dochód netto wynosi 3.105 zł (1.035 zł na osobę w rodzinie). Opłaty eksploatacyjne związane z bieżącym utrzymaniem mieszkania to kwota 1.190 zł miesięcznie. Ogółem ponoszone miesięcznie wydatki kształtują się w granicach około 2.200 zł. Tak więc kwota pozostała do dyspozycji - po odliczeniu wydatków - wynosi około 900 zł i w przeliczeniu na trzech członków rodziny nie przekracza kryterium dochodowego. W ocenie organu, powyższa przesłanka zawarta w art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy ma więc zastosowanie. Z kolei przesłanka zawarta w art. 76 ust. 7 pkt pkt 3 ustawy nie ma zastosowania, natomiast w odniesieniu do przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 4 ustawy, wobec braku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, brak jest możliwości ustalenia, czy kwota nienależnie pobranego świadczenia będzie przewyższała wydatki egzekucyjne. W konsekwencji Wojewoda uznał, że prawidłowo została zbadana sytuacja majątkowa i finansowa strony, jednak - co podkreślił - nawet zaistnienie przesłanek zawartych w art. 76 ust. 7 pkt 1, 2 czy 4 ustawy nie powoduje konieczności umorzenia należności, gdyż w tym zakresie Starosta Brzeski działa w granicach uznania administracyjnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu M. K. zwrócił się z prośbą o ponowne rozpatrzenie kwestii umorzenia odsetek od "zaciągniętego kredytu". Akcentował, że spłacił całą pożyczkę oraz 10.000 zł odsetek, zaś pozostałą kwotę odsetek, czyli 5.000 zł, objął wnioskiem o umorzenie. Zdaniem skarżącego, spełnił wszystkie przesłanki do pozytywnego załatwienia jego wniosku. Obecnie jest w trudnej sytuacji finansowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że Starosta Brzeski działał w granicach uznania administracyjnego, zatem argumenty skargi nie mogą być uwzględnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nadal zwanej ustawą.

Zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy, starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:

1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;

2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 i 3, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;

3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 i 3, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W przytoczonym przepisie ustawodawca jednoznacznie postanowił, że starosta może umorzyć należności w przypadku wystąpienia jednej z przesłanek enumeratywnie w nim wskazanych. Okoliczności warunkujące dopuszczalność umorzenia należności zostały określone przez ustawodawcę w sposób wyczerpujący, co wyklucza jakąkolwiek dowolność organów. Oznacza to, że swoboda działania organów w zakresie oceny istnienia powyższych przesłanek jest niedopuszczalna. W związku z tym obowiązkiem organów w niniejszej sprawie było w pierwszej kolejności dokonanie ustaleń i oceny w zakresie zaistnienia przesłanek umorzenia. Zgodnie z zasadami kształtującymi postępowanie administracyjne organy zobowiązane były zatem do dokładnego ustalenia i zbadania okoliczności faktycznych, a następnie dokonania wyczerpującej oceny materiału dowodowego i przeprowadzenia analizy stanu faktycznego w kontekście zaistnienia przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 pkt 1-4 ustawy. Dopiero stwierdzenie wystąpienia jednej z nich mogło stanowić podstawę do rozważenia w ramach uznania administracyjnego zasadności i celowości zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności. Ustalenie z kolei, że nie zaistniała żadna z przesłanek, wykluczało stosowanie uznania i uniemożliwiało pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie.

W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji wadliwie uznał, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 ustawy. W szczególności organ ten błędnie stwierdził, że przekroczenie kryterium dochodowego, od którego uzależnione jest przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, jest równoznaczne z "posiadaniem środków utrzymania". Tymczasem dla oceny przesłanki określonej w pkt 2 art. 76 ust. 7 ustawy konieczne jest uwzględnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na sytuację materialną skarżącego i jego rodziny, w tym uzasadnione wydatki. Należy przyjąć, że niezbędne środki utrzymania to środki pozwalające na normalne funkcjonowanie, a nie jedynie środki pozwalające na zapewnienie minimum egzystencji na granicy ubóstwa. O ile zatem można uznać zasadność posiłkowania się przyjętym przez organy kryterium dochodowym, to jednak podkreślenia wymaga, że ustalając istnienie przesłanki ujętej w art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy, organ powinien uzasadnić, że dochodzenie należności nie pozbawi strony albo osoby pozostającej na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania, a nie tylko stwierdzić przekroczenie kryterium dochodowego przyznania pomocy społecznej. Z tego względu ustalenie, że omawiana przesłanka nie występuje, wymaga stosownego wyjaśnienia w odniesieniu do konkretnych okoliczności faktycznych. Dla spełnienia przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy nie jest przy tym konieczna pewność, lecz wystarczające jest jedynie przypuszczenie, że strona zostanie pozbawiona niezbędnych środków utrzymania, na co wskazuje zwrot "mogłoby".

Z kolei odnośnie do przesłanki określonej w art. 76 ust. 7 pkt 1 ustawy Starosta nie wyjaśnił bliżej, dlaczego przesłanka ta nie ma zastosowania. Natomiast stanowisko organu, że strona nie wykazała majątku, z którego można dochodzić należności nie świadczy o niespełnieniu powyższej przesłanki. Zauważyć bowiem trzeba, że jeśli w świetle wszystkich ujawnionych okoliczności nie ustalono, że skarżący miał majątek, z którego można dochodzić należności, to należało stwierdzić, że zachodzi przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 1 ustawy. Poza tym twierdzenie organu o braku majątku jest błędne, ponieważ skarżący wskazał w oświadczeniu, że posiada majątek w postaci samochodu.

Ponadto nie sposób nie dostrzec, że uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej jest miejscami zbyt ogólnikowe, a przez to mylące i nie tłumaczy w sposób wystarczający wydanego rozstrzygnięcia. I tak, wskazać trzeba, że podana w decyzji kwota zarobków netto skarżącego oraz jego małżonki - odpowiednio w wysokości 855 zł i 2.265,98 zł na daje ogólnej kwoty przyjętego przez organ dochodu rodziny w wysokości 3.965,98 zł. Przy czym organ nie wyjaśnił, czy na ogólną kwotę składają się jeszcze jakieś inne wartości, przykładowo z innych okresów. Również w kwestii wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania w wysokości 1.190 zł organ nie podał, co składa się na tę kwotę i jakie wydatki uznał za udowodnione. Wprawdzie Starosta wskazał jeszcze na pozostałe wydatki skarżącego, ale ich łączne zsumowanie nie daje kwoty przyjętej przez organ w wysokości 2.200 zł wydatków ogółem.

W związku z tym zaznaczyć przyjdzie, że uzasadnienie decyzji, w którym nie podano ustaleń w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia oraz niedostatecznie wyjaśniono jego podstawy faktyczne, a więc uzasadnienie, które nie tłumaczy wydanej decyzji, z całą pewnością stanowi o niespełnieniu wymogów z art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. W ocenie Sądu, tak wadliwie sporządzone uzasadnienie kontrolowanej decyzji nie świadczy o merytorycznym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i czyni zasadnym zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, zobowiązującej do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach, wskazanych w uzasadnieniu decyzji. W rozważanym wypadku usprawiedliwione jest również postawienie organowi zarzutu naruszenia szeregu zasad ogólnych procedury administracyjnej, w tym określonych w art. 8 (zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej), art. 9 (zasada informowania stron) i art. 11 (zasada przekonywania) K.p.a. Pamiętać trzeba, że uzasadnienie decyzji jest tak samo ważne jak jej rozstrzygnięcie, zarówno dla strony, jak i dla sądu administracyjnego kontrolującego decyzję pod względem zgodności z prawem, gdyż powinno odzwierciedlać stanowisko organu i tłumaczyć przebieg rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Natomiast motywy oraz tok rozumowania organu, przedstawiające ocenę i proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący, aby możliwe było poznanie przez stronę i w miarę możliwości zaakceptowanie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, a w dalszej kolejności - by umożliwić pełną i rzetelną kontrolę takiej decyzji przez sąd (por. np. wyrok NSA z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2322/17; wyrok WSA w Opolu z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II SA/Op 369/10; dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak się jednak nie stało w rozpoznawanej sprawie, ponieważ uzasadnienie decyzji Starosty jest nieczytelne i zawiera wiele niejasności co do obliczenia dochodu i wydatków rodziny skarżącego.

Odnosząc się z kolei do uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, przypomnieć trzeba, że Wojewoda stwierdził, iż w okolicznościach sprawy wystąpiły wprawdzie przesłanki zawarte w art. 76 ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy, lecz Starosta nie musiał umorzyć należności, bo w tym zakresie działał w granicach uznania administracyjnego.

Z takim stanowiskiem Wojewody w kwestii odmownego załatwienia wniosku skarżącego nie sposób się zgodzić. Po pierwsze dlatego, że w decyzji pierwszoinstancyjnej brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia mającego usprawiedliwić skorzystanie przez organ z uznania administracyjnego, co nie może dziwić, ponieważ Starosta wydał decyzję odmowną z powołaniem się na brak wystąpienia przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy. Po drugie, rzeczą organu odwoławczego jest obowiązek wyrażenia stanowiska w kwestii zastosowania w okolicznościach sprawy uznania administracyjnego i przedstawienia jego przekonującego uzasadnienia, tak aby nie tylko strona, a również Sąd mógł to stanowisko zweryfikować, o czym była już mowa wyżej. Nie można bowiem zapominać, że organ drugiej instancji jest organem merytorycznym, a nie wyłącznie kontrolnym. Tymczasem organ odwoławczy w ogóle nie przedstawił własnego stanowiska, ani też nie wyjaśnił, dlaczego pomimo uznania, że skarżący spełnia aż dwie przesłanki z art. 76 ust. 7 ustawy, stanął na stanowisku, że w sprawie nie zachodzą podstawy do umorzenia przedmiotowych odsetek. Podkreślenia przy tym wymaga, że organ odwoławczy, stwierdzając wadliwość wykładni lub subsumcji stanu faktycznego pod powołane przepisy, powinien orzec we własnym zakresie co do istoty sprawy, formułując odpowiednie rozstrzygnięcie merytoryczne.

Wskazać też trzeba, że na tle przepisu art. 76 ust. 7 ustawy w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że użyty przez ustawodawcę zwrot "starosta może" przesądza o tym, iż decyzja wydana na podstawie tej regulacji jest decyzją uznaniową. Istota tego rodzaju decyzji polega na tym, że nawet wówczas, gdy wystąpi jedna ze wskazanych przez ustawodawcę przesłanek, organ nie jest zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia oczekiwanego przez wnioskodawcę, lecz ma możliwość swobodnego wyboru w zakresie przychylenia się do wniosku bądź odmowy jego uwzględnienia. Dlatego stwierdzenie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 pkt 1-4 ustawy nie obliguje organu do umorzenia należności zgodnie z wnioskiem strony, ale ma on możliwość wyboru rozstrzygnięcia i może odmówić umorzenia, jeśli w jego ocenie jest to słuszne i celowe w świetle ustalonych okoliczności faktycznych. Jednakże działanie w granicach tzw. uznania administracyjnego nie oznacza dowolności. Organy administracji powinny bowiem przestrzegać zasad postępowania administracyjnego, które ustanawiają obowiązek organów dokładnego i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego, dokonania oceny zgromadzonych dowodów oraz wyjaśnienia w sposób logiczny i spójny, na podstawie ustalonych okoliczności, motywów podjętego rozstrzygnięcia. Tak się jednak nie stało w rozpoznawanej sprawie, ponieważ uzasadnienie decyzji Wojewody jest niezrozumiałe i w żaden sposób nie tłumaczy motywów wydanego rozstrzygnięcia, a miejscami jest wręcz mylące. Zaznaczyć również trzeba, że w świetle art. 76 ust. 7 ustawy rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia następuje po uzyskaniu opinii powiatowej rady rynku pracy, jednak organ nie jest związany jej ustaleniami i jak każdy materiał dowodowy opinia ta podlega ocenie i rozpatrzeniu na podstawie art. 77 K.p.a.

Poza powyższym Sąd zauważa, że Wojewoda, podobnie jak organ pierwszej instancji, nie uniknął w swojej decyzji niejasności, np. co do ustalenia kwoty wydatków na poziomie 2.200 zł, oraz nie uniknął błędu polegającego na niezaliczeniu samochodu do majątku skarżącego. Wadliwie też wyliczył dochód netto rodziny na kwotę 3.105 zł, podczas gdy suma podanych przez Wojewodę wynagrodzeń netto (855 zł i 2.265,98 zł) daje kwotę 3.120,98 zł. W konsekwencji inny powinien być również dochód przypadający na osobę w rodzinie. Nadto, zdaniem Sądu, niewystarczająca jest argumentacja organów obu instancji odnośnie do braku spełnienia przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 4 ustawy, a sprowadzająca się do samego odnotowania, że obecnie nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec strony. Dokonując analizy w tym zakresie, organ zobowiązany jest bowiem wytłumaczyć, dlaczego przypuszcza, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty świadczenia przewyższającego wydatki egzekucyjne.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.