Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 76/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 28, art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 1a pkt 7, art. 6 par. 1, art. 18, art. 26
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Pracowniczej Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej A w Ł. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2021 r. nr 203/2021 znak WOP.7722.1118.2021.BZ w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do tutejszego Sądu postanowieniem z dnia 6 grudnia 2021 r. nr 203/2021, znak WOP.7722.1118.2021.BZ, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, określony dalej w skrócie także jako "WINB", utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, określonego dalej skrócie także jako "PINB", nr 816/2021 z dnia 12 października 2021 r., znak PINB/7325/Ldz.11122/20/R-4054/2021/S/AWo w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 28 listopada 2019 r. nr 911/2019 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi nakazał K.L. rozbiórkę wewnętrznej instalacji gazowej wraz z urządzeniami, wykonanej w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym przy ul. [...] w Ł. (dz. nr [...], obręb [...]).

Pismem z dnia 6 października 2020 r. Pracownicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w Ł., określana dalej także jako "skarżąca", zwróciła się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej wynikającej z w.w. decyzji z dnia 28 listopada 2019 r. nr 911/2019.

W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 16 listopada 2020 r. ustalono, że decyzja z dnia 28 listopada 2019 r. nr 911/2019 nie została wykonana w całości.

Pismem z dnia 17 listopada 2021 r., organ pierwszej instancji wystosował do K.L. upomnienie, wzywając do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 28 listopada 2019 r. nr 911/2019.

W dniu 11 stycznia 2021 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo adw. M.O. - pełnomocnika K.L., w którym przekazano opinię techniczną dotyczącą stanu instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w Ł.. Ze wskazanej opinii wynika, że w lokalu została zdemontowana instalacja gazowa oraz piec gazowy. Pozostawiono natomiast kominek, który pełni obecnie rolę ozdobną.

W dniu 25 stycznia 2021 r. przeprowadzono kolejne oględziny, podczas których ustalono, że decyzja z dnia 28 listopada 2019 r. nr 911/2019 została przez K.L. wykonana w całości. W piśmie z 16.02.2021 r Spółdzielnia podniosła, że nakaz rozbiórki nie został wykonany i podważyła treść opinii technicznej Pana D. B. uznając, że opinia i protokół jedynie stworzyły pozory wykonania nakazu.

W dalszej kolejności decyzją z dnia 11 marca 2021 r. nr 135/2021 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, stwierdził wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 28 listopada 2019 r. nr 911/2019. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dokonane w toku postępowania oględziny oraz treść ekspertyzy technicznej wykazały, że K.L. wykonał nałożony obowiązek, przy czym pojęcie "rozbiórka" nie oznacza każdorazowo przywrócenia stanu poprzedniego, gdyż jej celem jest likwidacja skutków procesu budowy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w Ł., wskazując, że K.L. nie wykonał ciążących na nim obowiązków, gdyż w lokalu nr [...] nie doszło do całkowitego demontażu instalacji gazowej, a także pozostawiono kominek. Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie przedstawionych w odwołaniu zarzutów.

W toku postępowania odwoławczego Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi postanowieniem z dnia 17 maja 2021 r. zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, polegającego na dokonaniu oględzin lokalu nr [...] i ustaleniu czy przewody powietrzno- spalinowe wchodzące w skład wewnętrznej instalacji gazowej zostały usunięte.

W toku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że w lokalu nr [...] doszło do zdemontowania pieca dwufunkcyjnego oraz rury spalinowo powietrznej, stanowiącej połączenie pieca do komina. W mieszkaniu brak instalacji gazowej, na korytarzu przed wejściem do lokalu nr [...] widoczny jest odcinek instalacji gazowej, który został zaślepiony.

Wobec powyższego decyzją z dnia 10 września 2021 r. nr 232/2021 Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego kończy postępowanie naprawcze i kwestia wykonania nałożonych obowiązków powinna być egzekwowana przez organ pierwszej instancji w drodze postępowania egzekucyjnego.

Następnie postanowieniem z dnia 12 października 2021 r. nr 816/2021 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, działając na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Pracowniczej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w przedmiocie wszczęcia egzekucji administracyjnej, wynikającej z prawomocnej decyzji nr 911/2019. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji udział bierze zobowiązany, wierzyciel oraz organ egzekucyjny. W przedmiotowej sprawie przymiot wierzyciela oraz organu egzekucyjnego przysługuje Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Łodzi, a zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), w takiej sytuacji postępowanie egzekucyjne wszczynane jest z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]". Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61a § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez osobę niebędącą stroną postępowania lub z innych przyczyn jest niedopuszczalne, w sytuacji gdy zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Strona zarzuciła także naruszenie art. 1a pkt 7 u.p.e.a. poprzez pominięcie, że na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego dłużnika jego obowiązku o charakterze niepieniężnym, zapisanego w prawomocnym tytule wykonawczym. Z uwagi na powyższe spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia 6 grudnia 2021 r. nr 203/2021 Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 816/2021 z dnia 12 października 2021 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (tj. żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W ocenie organu odwoławczego przez inne uzasadnione przyczyny należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Organ wojewódzki dodał, że zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednakże zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy K.p.a. stosowane są odpowiednio, a więc w sytuacji, gdy dana kwestia nie została uregulowana w ustawie i zachodzi konieczność posiłkowego zastosowania normy zawartej w K.p.a. Odpowiednie stosowanie oznacza, że dana norma K.p.a. nie jest stosowana wprost, a jedynie po dokonaniu jej modyfikacji do konkretnej ustawy, w tym przypadku u.p.e.a. Organ wojewódzki zaaprobował stanowisko organu powiatowego, wedle którego krąg podmiotów uczestniczących w postępowaniu egzekucyjnym zakreśla art. 26 u.p.e.a., co implikuje niemożność odpowiedniego zastosowania w badanym stanie faktycznym art. 28 K.p.a. Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne może zostać wszczęte jedynie z urzędu przez organ pierwszej instancji, który występować będzie zarówno jako wierzyciel, jak i organ egzekucyjny. Złożony przez spółdzielnię wniosek stanowić może jedynie impuls do wszczęcia odpowiedniego postępowania z urzędu, o ile istnieją odpowiednie przesłanki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi dokonał oględzin lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w Ł. przy ul. [...] i stwierdził, że obowiązek nałożony ostateczną decyzją z dnia 28 listopada 2019 r. został wykonany, tym samym brak jest przesłanek do ingerencji ze strony organów nadzoru budowlanego. Odnosząc się do treści odwołania, podkreślono, że o ile spółdzielnia posiadała przymiot strony w postępowaniu w sprawie nałożenia, a następnie wykonania, obowiązków przez K.L., to ten atrybut nie powoduje, że staje się ona podmiotem władnym zainicjować postępowanie egzekucyjne. W związku z powyższym Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji uznając je za zgodne z prawem.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła Pracownicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w Ł. Zaskarżonemu w całości postanowieniu strona zarzuciła naruszenie: a) art. 61a § 1 K.p.a. i art. 28 K.p.a. przez odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie egzekucji administracyjnej osobie nieuprawnionej, b) art. 1a pkt 7 u.p.e.a. przez pominięcie, że na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego dłużnika jego obowiązku o charakterze niepieniężnym zapisanego w prawomocnym tytule wykonawczym, c) art. 18 i 26 u.p.e.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego poprzez odmówienie spółdzielni przymiotu strony, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego niespornie wynika, że zobowiązany do wykonania nie wykonał wszystkich obowiązków wskazanych w prawomocnej decyzji z dnia 28 listopada 2019 r. nr 911/2019, nadto skarżąca z przyczyn wynikających z przyjętego przez członków spółdzielni statutu oraz innych obowiązujących aktów prawnych, jest zobowiązana do należytego reprezentowania interesów spółdzielni. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy, zarzuciła długotrwałe prowadzenie postępowania oraz brak dogłębnej analizy statusu strony. Podniosła także, że jak wynika z dokumentacji sprawy, fragmenty instalacji gazowej pozostały w ścianach i nie zostały całkowicie zdemontowane.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w powyższym trybie i zakreślonych powyżej granicach Sąd stwierdził, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn wskazanych niżej.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 203/2021 z dnia 6 grudnia 2021 r., utrzymujące w mocy w mocy postanowienie nr 816/2021 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 12 października 2021 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku skarżącej, czyli Pracowniczej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w Ł. z dnia 6.10.2020 r. w przedmiocie "wszczęcia egzekucji administracyjnej wynikającej z prawomocnej Decyzji PINB nr 911/2019 r. z dnia 28 listopada 2019 r. Sąd wskazuje, że prowadzona przez Sąd w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego kontrola zaskarżonego postanowienia nie obejmuje kwestii związanych z prowadzonym przez PINB postępowaniem w sprawie nakazu skierowanego do K.L. w przedmiocie rozbiórki wewnętrznej instalacji gazowej wraz z urządzeniami wynikającego z decyzji administracyjnej PINB z dnia 28 listopada 2019 r. nr 911/2019, a w dalszej kolejności jej wykonaniem, bądź też niewykonaniem. Sąd odnosi się do postępowania administracyjnego w powyższym zakresie tylko w kontekście podstaw wydania zaskarżonego postanowienia, o czym niżej.

Mając na uwadze ustalony stan faktyczny należy stwierdzić, że zasadnicza oś sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy skarżąca jest legitymowana do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sprawie, w której została wydana decyzja PINB w Łodzi z dnia 28 listopada 2019 r. nr 911/2019 w przedmiocie nakazu rozbiórki wewnętrznej instalacji gazowej wraz z urządzeniami, która to decyzja została skierowana do K.L., przy czym skarżąca była stroną tego postępowania administracyjnego. Legitymację do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie skarżąca wywodzi przede wszystkim z art. 28 K.p.a., twierdząc, że ma interes prawny we wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie należy wskazać przede wszystkim na unormowania wynikające z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wierzycielem w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 u.p.e.a.). Zgodnie zaś z art. 26 § 1 postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu przez siebie wystawionemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej. Warto także wskazać, że stosownie do art. 26 § 3a pkt 2 u.p.e.a. wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą nadania tytułowi wykonawczemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym.

Jak podkreśla się w doktrynie (tak przykładowo: Prawo procesowe administracyjne, System Prawa Administracyjnego Tom 9, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, 2020, s. 522 i cytowana tam literatura) organy administracji, czuwając nad przestrzeganiem przez zobowiązanych skonkretyzowanych norm prawa i wynikających z nich obowiązków, mają do dyspozycji środki zmierzające do zapewnienia wykonania tych powinności. Z tego względu w orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż wierzycielem na gruncie egzekucji administracyjnej może być co do zasady podmiot administracji publicznej lub organ (instytucja) wykonujący funkcje władcze. Nie powinna zaś być nim ani osoba fizyczna, ani inny podmiot prawa prywatnego. Podmioty "prywatne", które w postępowaniu cywilnym oczywiście są wierzycielami w rozumieniu Kodeksu postępowania cywilnego, w postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą jedynie tylko za "pośrednictwem" wierzyciela (w rozumieniu przepisów ustawy egzekucyjnej w administracji) wnosić o wszczęcie postępowania administracyjnego, w którym nie są stroną. Wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest jedynie instytucją ściśle procesową, jego działania mają na celu realizację interesu ogólnego, a nie jednostkowego – jak w postępowaniu cywilnym. W ocenie Sądu nie budzi więc żadnych wątpliwości, że jeżeli określony obowiązek ma swoje źródło w decyzji lub postanowieniu organu administracji publicznej, to wierzycielem w rozumieniu przepisów u.p.e.a. jest organ właściwy do orzekania w I instancji.

Mając na uwadze treść art. 26 u.p.e.a. przyjmuje się, że postępowanie egzekucyjne w administracji może zostać wszczęte na wniosek wierzyciela (gdy wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym), z urzędu (gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym) oraz na skutek przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. W niniejszej sprawie zastosowanie będzie miał drugi ze wskazanych sposobów, gdyż wierzyciel (PINB) jest jednocześnie organem egzekucyjnym. W takim przypadku wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z urzędu. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy w ocenie Sądu skarżąca nie może zostać uznana za wierzyciela w rozumieniu przepisów u.p.e.a., pomijając fakt, że nie ma ona uprawnień do podejmowania działań w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji, w tym do wystawienia tytułu wykonawczego.

Oczywiście należy mieć na uwadze zasadę obligatoryjnego wszczęcia i prowadzenia egzekucji, która wynika z art. 6 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Jak wynika z tego przepisu podjęcie przez wierzyciela działań zmierzających do wszczęcia egzekucji należy do obowiązków wierzyciela. Obowiązek ten nie obciąża innych podmiotów, a jednocześnie inne podmioty nie posiadają takiego uprawnienia.

Odnosząc się do formułowanej w uzasadnieniu skargi tezy, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 28 K.p.a., definiujący pojęcie strony na potrzeby postępowania administracyjnego i wywodzony przez skarżącą z tej definicji interes prawny, uzasadniający potraktowanie skarżącej jako strony postępowania egzekucyjnego, należy wskazać na przepis art. 18 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że przepisy K.p.a. mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować przepisy u.p.e.a. Powszechnie przyjęty jest pogląd, że na obszarze egzekucji administracyjnej nie znajduje zastosowania art. 28 K.p.a., który stanowi o kręgu stron postępowania administracyjnego poprzez sięgnięcie do kategorii interesu prawnego, a to z tego względu, że przepisy u.p.e.a. w samodzielny sposób regulują prawa i obowiązki stron tego postępowania i dlatego nie może w nim znajdować zastosowania reguła, stosownie do której udział w nim biorą wszyscy, którzy mają w tym interes prawny (por. wyr. NSA z 24.05.2018 r., II FSK 3190/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej powoływana jako "CBOSA"; co do poglądów doktryny vide: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wyd. 10, Warszawa 2021; P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 18 i cytowane tam orzecznictwo). Powyższe poglądy Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Tym samym zgodzić należy się z organem II instancji, że o ile skarżąca spółdzielnia posiadała przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 28 listopada 2019 r. nr 911/2019, to nie skutkuje to automatycznie uznaniem skarżącej za podmiot władny zainicjować postępowanie egzekucyjne. Podmiotem uprawnionym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest w tym wypadku tylko wierzyciel, czyli PINB.

Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Mając na uwadze poczynione przez Sąd wyżej rozważania, z których jednoznacznie wynika, że z żądaniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji może wystąpić jedynie wierzyciel, tym samym skarżącej nie przysługuje w niniejszej sprawie przymiot strony, w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że zaistniały przyczyny odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego i prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 K.p.a.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania poczynione przez Sąd, zarzuty skargi dotyczące obrazy art. 1a pkt 7, art. 18, art. 26 u.p.e.a. jak również art. 61a § 1 w związku z 28 K.p.a. nie mogły zostać uwzględnione.

Na marginesie należy wskazać, że stosownie do art. 6 § 1a u.p.e.a., na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Bezczynność wierzyciela polega na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Wierzyciel jest bezczynny, jeżeli w razie stwierdzenia uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie wzywa go do jego wykonania i w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 6). Jednocześnie wskazać należy, że wynikające z art. 6 § 1a u.p.e.a. uprawnienie do wniesienia skargi na bezczynność wierzyciela nie skutkuje tym, że podmiot wnoszący taką skargę uzyskuje przymiot strony postępowania egzekucyjnego. Z powyższego unormowania nie można wywieść wniosku, że podmioty zainteresowane przeprowadzeniem egzekucji, w tym także i te, które brały udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją nakładającą obowiązek mają przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym (Wyrok WSA we Wrocławiu z 23.01.2020 r., II SA/Wr 679/19, CBOSA; Postanowienie WSA w Gliwicach z 27.06.2018 r., II SAB/Gl 18/18, CBOSA).

Z tych wszystkich względów Sąd, nie stwierdziwszy podstaw do uchylenia wydanego w sprawie postanowienia, zobowiązany był oddalić skargę.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

dc