Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1969/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1, 77  par. 1, 7, 12
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  lit. c,  art. 152 i 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skarg M. P. i Gminy Miasta K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących M. P. oraz Gminy Miasta K. kwotę po [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosków M. P. i Gminy Miasta K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] grudnia 1957 r. nr [...] w części obejmującej obecnie działkę nr [...], zaś w pozostałej części stwierdzającą, że orzeczenie z dnia [...] grudnia 1957 r. zostało wydane z naruszeniem prawa.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. orzekło w dniu [...] grudnia 1957 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. przy [...], oznaczonej nr hip. [...] (dawniej nr [...]) o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność W. H. i C. H. Wywłaszczenie polegało na odjęciu prawa własności począwszy od dnia [...] maja 1945 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1991 r. Sąd Rejonowy w K. stwierdził, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1977 r. własność nieruchomości o pow. [...] m2 położonej w K. przy [...] oznaczonej nr działki [...], wchodzącą w skład działki nr [...] o powierzchni [...] m2. Przy czym z opinii biegłego geodety znajdującej się w aktach sprawy wynika, iż działka o nr hip. [...] objęta wskazanym orzeczeniem wywłaszczeniowym odpowiada działce nr [...] objętej w/w postanowieniem. W 1968 r. utworzono ewidencję gruntów dla Miasta K. obręb [...] i z dawnej działki nr [...] oraz sąsiadującej z nią działki nr [...] utworzono jedną działkę nr [...] o powierzchni [...] m2. W 1988 r. działce nr [...] nadano nowy numer [...]. W 1995 r. dokonano podziału działki nr [...] na działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i [...] o powierzchni [...] m2. W 2001 r. nastąpił podział działki nr [...] na działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i [...] o powierzchni [...] m2. Obecnie działka nr [...] jest niewydzieloną częścią działek nr [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 1997 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę Miasto K. współwłasności w części ułamkowej [...] nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej m. K. obręb [...] jako dz. [...] o powierzchni [...] m2. Następnie organ ten decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez w/w Gminę własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej m. K. obręb [...] jako dz. nr [...] o powierzchni [...] m2. W dniu [...] maja 1999 r. Skarb Państwa i Gmina Miejska K. zawarli umowę zamiany nieruchomości, na mocy której Gmina Miejska K. nabyła na własność udział przysługujący Skarbowi Państwa we współwłasności nieruchomości położonej w K. oznaczonej jako działka nr [...] wynoszący [...]. Aktualnie dla nieruchomości składającej się z działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta kw nr [...], zaś dla nieruchomości składającej się z działki nr [...] kw nr [...]. W obu księgach wieczystych w dziale II jako właściciel ujawniona jest Gmina Miasto K. Również działki nr [...] są własnością Gminy Miasto K.

W 2005 r. M. P. jako spadkobierca dawnych właścicieli nieruchomości złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanego orzeczenia wywłaszczeniowego z 1957 r. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. stwierdził nieważność tego orzeczenia w części obejmującej obecnie działkę nr [...], zaś w pozostałej części stwierdził, że orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa. Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli M. P. oraz Gmina Miasto K. Przy czym M. P. wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczenia w całości. Wskazał na brak nieodwracalnych skutków prawnych w/w orzeczenia odnośnie działki [...], gdyż obiema stronami czynności cywilnoprawnej powodującej nieodwracalność skutków prawnych (tj. umowy zamiany) byli współwłaściciele tej samej nieruchomości, będący przy tym jednocześnie podmiotami prawa publicznego. Podniósł także, że poza rażącym naruszeniem prawa polegającym na skierowaniu decyzji do osoby nieżyjącej, orzeczenie Prezydium dotknięte jest wadą polegającą na braku przesłanek do wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w trybie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945, bowiem przed dniem 9 maja 1945 r. przedmiotowa nieruchomość nie była zajęta na cel użyteczności publicznej. Natomiast Gmina Miasto K. wniosła o uchylenie decyzji Ministra z dnia [...] czerwca 2008 r. w części stwierdzającej nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego [...] i o orzeczenie w tym zakresie co do istoty poprzez wydanie decyzji stwierdzającej, że orzeczenie wywłaszczeniowe w tej części zostało wydane z naruszeniem prawa. Wniosek swój uzasadniła tym, że nastąpiły nieodwracalne skutki prawne w odniesieniu do całej wywłaszczonej nieruchomości, bowiem doszło do połączenia obu działek w sposób prawny i faktyczny. Na przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu wybudowano nowe obiekty, które są trwale i funkcjonalnie ze sobą złączone, co sprawia że przywrócenie stanu pierwotnego na rzecz M. P. w odniesieniu do działki [...] nie jest możliwe. Minister Infrastruktury rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę stwierdził, że jego decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. zawiera wyczerpującą ocenę prawną orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] grudnia 1957 r., na podstawie którego nastąpiło wywłaszczenie opisanej nieruchomości. Wskazał ponadto, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. Nr 20, poz. 138), zatem kwestionowane orzeczenie należy oceniać w przedmiocie zgodności z przepisami tego aktu prawnego. Na podstawie przepisów powołanego dekretu wywłaszczeniu podlegały nieruchomości zajęte w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele określone w art. 2 pkt 1 dekretu, jeżeli znajdowały się w dniu 16 kwietnia 1948 r., tj. w dniu jego wejścia w życie, we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Zatem stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważności decyzji wywłaszczeniowej wydanej na podstawie przepisów powołanego dekretu wymaga bezspornego ustalenia, że w dniu wydania takiej decyzji nie była spełniona przynajmniej jedna z przesłanek wywłaszczenia. Minister analizując w sprawie przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia podniósł, że pismem z dnia [...] grudnia 1949 r. nr [...] Starosta Powiatowy K. wniósł o wywłaszczenie wskazanej nieruchomości. Przy czym z akt sprawy wynika, że w okresie wojny 1939-1945 r. nieruchomość ta wraz z nieruchomościami przy [...] została przez okupanta złączona i przebudowana na użytek [...]. Następnie podczas działań wojennych w [...] 1945 r. nieruchomość uległa [...] - pozostały po niej tylko [...]. [...] budynku przekazano na rzecz Państwa i przystąpiono do odgruzowywania terenu oraz wstępnych prac budowlanych. Jednocześnie uchwałą z dnia [...] marca 1945 r. Powiatowa Rada Narodowa w K. z uwagi na brak budynku odpowiedniego dla pomieszczenia biur Starostwa Powiatowego i innych urzędów państwowych i samorządowych zdecydowała o konieczności natychmiastowego przekazania tego terenu. Na podstawie reskryptu Głównego Urzędu Likwidacyjnego z dnia [...] lutego 1947 r. protokołem zdawczo-odbiorczym przedmiotowa nieruchomość została przekazana w zarząd Urzędowi Wojewódzkiemu w L. Stosownie do treści zaświadczenia Miejscowego Urzędu Planowania Wydziału Powiatowego w K. z dnia [...] grudnia 1949 r. nieruchomość wspomniana w planach zagospodarowania miasta K. przeznaczona była na pomieszczenia biurowe Starostwa Powiatowego K. Wobec tego Minister wskazał, że działając jako organ I instancji prawidłowo zbadał i ocenił, że spełnione zostały przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia, bowiem przedmiotowa nieruchomość była zajęta na cele użyteczności publicznej przed dniem [...] maja 1945 r. Jednocześnie słusznie uznał, że pojęcie "zajęcia" użyte w dekrecie należy interpretować przede wszystkim zgodnie z wykładnią językową. W tym znaczeniu winno być ono pojmowane jako władztwo faktyczne - zarówno bez tytułu prawnego, jak i wbrew wyrażonej woli właściciela. Interpretując pojęcie "zajęcia", organ nadzorczy miał na uwadze również ratio legis dekretu. Badając bowiem kwestionowane orzeczenie czynił to w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Ratio legis dekretu było bowiem umożliwienie nabycia przez Państwo w łatwy sposób szczególnie tych nieruchomości, które na skutek wojny stały się opuszczonymi albo których właściciele byli nieznani z miejsca pobytu. Przez wzgląd na powyższe przesłanka zajęcia nie mogła być interpretowana rygorystycznie - do jej spełnienia wystarczyła jakakolwiek oznaka władztwa nad nieruchomością przez Państwo. Nadto należy mieć na względzie, zdaniem Ministra, również ówczesne ograniczone możliwości aparatu państwowego, który w warunkach wojennych nie był w stanie objąć łatwo dostrzegalną dla osób trzecich pieczą każdej zajmowanej nieruchomości. Nie można więc stosować do pojęcia "zajęcia" w myśl dekretu dzisiejszych standardów dotyczących władztwa faktycznego nad nieruchomością (np. jej ogrodzenia, odprowadzania od niej danin publicznych itd.). Dodatkowo Minister zauważył, że M. P. w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ograniczył się jedynie do kwestionowania istniejących dowodów na zajęcie przez Państwo przedmiotowej nieruchomości, nie przedstawiając żadnych dowodów na okoliczność, że w okresie między styczniem 1945 r. a dniem [...] maja 1945 r. nieruchomość znajdowała się we władaniu innego niż Państwo podmiotu - przede wszystkim we władaniu osoby wówczas do nieruchomości uprawnionej. Dowodów takich organ nie odnalazł również działając z urzędu. Zatem Minister uznał za bezprzedmiotowe twierdzenia M. P. odnośnie daty przekazania opisanej nieruchomości w zarząd i użytkowanie. Te są bowiem tytułami do władania nieruchomością. Zgodnie z dokumentami archiwalnymi znajdującymi się w aktach sprawy w istocie nabycie tych tytułów miało miejsce po dniu [...] maja 1945 r., niemniej nie ma to znaczenia wobec faktu, że przed tym dniem doszło do spełnienia ustawowej przesłanki wywłaszczenia, czyli faktycznego zajęcia nieruchomości przez Państwo. Na uwzględnienie nie zasługuje także argument, że nieruchomość przekazano protokołem-zdawczo odbiorczym we władanie jednostce Skarbu Państwa dopiero w 1947 r. Semantycznie pojęcie "protokół zdawczo-odbiorczy" świadczy bowiem o tym, że przed przekazaniem (a więc także przed dniem [...] maja 1945 r.) przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu Państwa. Nie można się także przychylić do twierdzeń wnioskodawcy, jakoby Urząd Likwidacyjny był "instytucją powierniczą działającą za nieobecnego właściciela". Funkcje i charakter Urzędów Likwidacyjnych były bowiem szczegółowo regulowane przez odpowiednie przepisy dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. 1946, Nr 13, poz. 87), z których wprost wynikało, że podmioty te sprawowały władztwo nad nieruchomościami. Minister podniósł zatem, że orzekając jako organ I instancji na podstawie dowodów istniejących na dzień orzekania słusznie uznał brak podstaw do stwierdzenia, że zajęcie przez Państwo przedmiotowej nieruchomości przed dniem [...] maja 1945 r. nie miało miejsca. Oparł się przy tym przede wszystkim na wniosku Starosty Powiatowego K. z dnia [...] grudnia 1949 r., w którym wskazano, że przed dniem [...] maja 1945 r. nastąpiły wstępne prace budowlane na przedmiotowej nieruchomości. Także uchwała Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1945 r. nr [...] potwierdza stan władania Państwa w tamtym czasie. Jednocześnie Minister wyjaśnił, że na uwzględnienie nie zasługują argumenty M. P. o braku kompetencji Rady Narodowej do dysponowania przedmiotową nieruchomością. W warunkach wojennych, na ziemiach wyzwolonych spod okupacji niemieckiej, Rady Narodowe powołane przez ówczesne władze były bowiem jedynymi organami władzy o charakterze terenowym i tylko one mogły w imieniu Państwa decydować o dysponowaniu nieruchomościami. Dodatkowo dowodem, że nieruchomość została w przedmiotowym okresie zajęta przez Państwo, jest również wniosek Starosty Powiatowego K. z 1945 r. (brak daty dziennej). Przywołana w nim podstawa prawna, czyli art. 13 ustawy z dnia 6 maja 1945 r. o majątkach opuszczonych i porzuconych (Dz. U. Nr 17, poz. 97), świadczy a contrario, że przedmiotowa nieruchomość musiała znajdować się w tamtym czasie w posiadaniu Państwa. Kolejnym dokumentem stanowiącym dowód zajęcia nieruchomości, jest wniosek z dnia [...] listopada 1962 r. o jej zwrot, w którym pełnomocnik strony wywłaszczonej stwierdza wprost, że w dniu [...] stycznia 1945 r. nieruchomość jako mienie opuszczone została przejęta w administrację przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w L. Zatem wobec braku dowodów co do braku zajęcia przez Państwo w przedmiotowym okresie czasu oraz zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wszystkie powyższe dokumenty Minister Infrastruktury uznał w postępowaniu nadzorczym za dowody spełnienia dekretowej przesłanki zajęcia nieruchomości przez Państwo przed dniem [...] maja 1945 r. Jednocześnie Minister podtrzymał swoje stanowisko, że badana decyzja wywłaszczeniowa wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Natomiast zarzuty M. P. dotyczące umowy zamiany dokonanej między Skarbem Państwa a Gminą Miasta K. są bezzasadne, gdyż Skarb Państwa oraz gmina na podstawie właściwych przepisów są osobami prawnymi, a zatem odrębnymi podmiotami praw i obowiązków. Nie ma w tym przypadku znaczenia, że są osobami prawa publicznego, jeżeli działały one w sferze dominium. Umowa zamiany została dokonana w formie aktu notarialnego, w którym uczestnicy oświadczyli, że według ich wiedzy przedmiotowa nieruchomość jest wolna od praw osób trzecich, co z kolei przesądza o istnienie u nich dobrej wiary. Minister słusznie ocenił przesłanki wydania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] grudnia 1957 r. z rażącym naruszeniem prawa, gdyż orzeczeniem tym wywłaszczono zmarłych W. H. oraz C. H. Przyczynił do tego się fakt, że w chwili wywłaszczenia treść księgi wieczystej nie była zgodna z rzeczywistym stanem prawnym, a postępowanie o stwierdzenie praw do spadku zostało zakończone dopiero w roku 1959 r. (odnośnie C. H.) oraz w roku 1961 r. (odnośnie W. H.). Brak prawomocnych postanowień spadkowych w momencie wywłaszczenia powodował, że organ wywłaszczający nie mógł mieć wiedzy o tym, kto jest spadkobiercą wywłaszczanych osób. Z kolei odnośnie zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniesionych przez Gminę Miasta K., Minister zauważył, że nie mają one znaczenia dla oceny nieodwracalnych skutków prawnych, które wskutek orzeczenia Prezydium miałyby wystąpić również dla działki [...]. Na podstawie art. 48 Kodeksu cywilnego wszelkie naniesienia dokonane na przedmiotowej nieruchomości stanowią jej część składową. Powinny one zatem stanowić przedmiot rozliczeń między posiadaczem nieruchomości a właścicielem na podstawie odpowiednich przepisów prawa cywilnego. Jednocześnie przywrócenie posiadania rzeczy jest zawsze możliwe, jeżeli zachowała ona swój byt fizyczny. Tak też jest w przypadku przedmiotowej nieruchomości. O ewentualnych zmianach we władaniu rzeczą zawsze dyskrecjonalnie decyduje jej właściciel. To, że budynki znajdujące się na obu działkach są trwale ze sobą połączone, nie przesądza istnienia nieodwracalnych skutków prawnych, a stanowi jedynie skutek faktyczny, który może ulec zmianie. Jeżeli właściciel będzie chciał dokonać zmian na nieruchomości, które będą musiały spowodować zmiany na nieruchomości sąsiedniej, to wtedy również będzie to stanowić przedmiot wzajemnych rozliczeń na zasadach prawa cywilnego. Ponadto w ocenie Ministra nie można również uznać, że działki [...] oraz [...] są jedną nieruchomością. Ani w znaczeniu publicznoprawnym (są odrębnymi działkami geodezyjnymi), ani w znaczeniu cywilnoprawnym (mają urządzone odrębne księgi wieczyste) nie mogą być one uznane za jedną nieruchomość. Mogą być one także odrębnym przedmiotem rozporządzania, o czym świadczy chociażby znajdująca się w aktach sprawy umowa zamiany z dnia [...] maja 1999 r., dokonana aktem notarialnym rep. [...]. Nieodwracalności skutków prawnych nie wprowadza również fakt, że wywłaszczeni otrzymali za przedmiotową nieruchomość odszkodowanie. Mając powyższe na uwadze Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r., uznając ją za prawidłową.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. P. (sygn. akt I SA/Wa 1969/10) i Gmina Miasta K. (sygn. akt I SA/Wa 1970/10).

M. P. w swojej skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i decyzji ją poprzedzającej oraz o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z [...] grudnia 1957 r. także w części obejmującej obecnie działkę nr [...]. W uzasadnieniu złożonej skargi zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie art. 156 § 2 kpa poprzez przyjęcie, że orzeczenie wywłaszczeniowe wywołało nieodwracalne skutki prawne w części obejmującej obecnie działkę nr [...],

- naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego dostępnego w niniejszej sprawie, w szczególności uchwały Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1945 r. nr [...] oraz pisma Starosty Powiatu K. powstałego po w/w uchwale,

- naruszenie art. 6 i art. 7 kpa w związku z art. 1 i 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. poprzez przyjęcie, że nieruchomość w K. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 oznaczonej nr hip. [...], stanowiąca własność W. i C. H. była zajęta na cel użyteczności publicznej w okresie wojny i uznanie przez organ dopuszczalności wywłaszczenia nieruchomości na zasadach określonych w dekrecie.

W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący przedstawił poszerzoną argumentacje na poparcie tych zarzutów.

Natomiast Gmina Miasto K. w złożonej skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i decyzji ją poprzedzającej w części stwierdzającej nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] grudnia 1957 r. w części obejmującej obecnie działkę nr [...]. Skarżąca Gmina zarzuciła zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 156 § 2 kpa poprzez przyjęcie przy wydaniu zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne również w odniesieniu do części obejmującej obecnie działkę nr [...],

- naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności sprawy dotyczące zmian w stanie prawnym i faktycznym dwóch sąsiednich nieruchomości (numer hipoteczny [...], numer powojenny [...], a następnie jako jedna działka [...]) złączonych w całość gospodarczą i społeczną, zabudowanych [...] budynkiem administracyjnym połączonym wspólnymi ciągami komunikacyjnym, wspólnymi mediami oraz ścianami nośnymi.

W uzasadnieniu złożonej skargi skarżąca Gmina przedstawiła poszerzoną argumentacje na poparcie tych zarzutów.

W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie obu złożonych skarg, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.

Postanowieniem z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1970/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządził połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1969/10 i I SA/Wa 1970/10 oraz postanowił prowadzić je pod jedną sygnaturą akt I SA/Wa 1969/10.

Na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. pełnomocnik M. P. adwokat D. P. poparł skargę swojego mocodawcy i jednocześnie wniósł o oddalenie skargi Gminy Miasta K., której skargę z kolei poparł jej pełnomocnik radca prawny R. K., wnosząc jednocześnie o oddalenie skargi M. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność złożonych skarg, aczkolwiek z innych powodów niż w nich podniesione.

Rolą Sądu w niniejszej sprawie było dokonanie kontroli pod względem zgodności z prawem decyzji organów administracji publicznej zapadłych w szczególnym trybie, to znaczy w postępowaniu nadzorczym, mającym na celu weryfikację po przeszło pięćdziesięciu latach orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] grudnia 1957 r. pod kątem przesłanek wymienionych w art.156 § 1 kpa. W tej sytuacji przede wszystkim wyjaśnić należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności. Organ administracji publicznej prowadząc postępowanie w trybie nieważnościowym posiada jedynie uprawnienia kasacyjne. Oznacza to, że rozstrzyga on tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia, w dacie wydania kontrolowanego aktu, przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Tak więc istotą postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest przeprowadzenie, w oparciu o stan faktyczny i prawny aktualny w dacie podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia, analizy mającej wykazać, czy jest ono dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 kpa. Instytucja stwierdzenia nieważności jest bowiem instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najpoważniejszymi wadami materialno-prawnymi. Przy czym stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa, co oznacza, że tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste. Jednocześnie stosownie do art. 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 kpa jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (np. wyrok SN z 8 kwietnia 1994 r. sygn. akt III ARN 13/94, OSN 1994, z. 3, poz. 36, wyrok NSA z 18 lipca 1994 r. V SA535/94, ONSA 1995 z. 2, poz. 91). Oczywistość naruszenia polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Chodzi zatem o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie (wyroki: WSA w Warszawie z 21 grudnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 706/05 Lex nr 196278, NSA z 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04 Lex nr 165717, NSA z 26 września 2000 r. sygn. akt V SA 2998/99 Lex nr 51249, NSA OZ we Wrocławiu z 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt I SA/Wr 914/98 Lex nr 187879, NSA z 22 października 1999 r. sygn. akt I SA 8/98 Lex nr 47276). W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Oznacza to, że nie jest możliwe zaakceptowanie wydanej decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Wobec powyższego Minister jako organ nadzoru, wydając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję jak również decyzję ją poprzedzającą, posiadał uprawnienia wyłącznie do zbadania, czy wskazane orzeczenie wywłaszczeniowe zostało wydane zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalił się pogląd o samodzielnym charakterze postępowania nadzorczego, którego wszczęcie rozpoczyna nowe postępowanie w stosunku do postępowania przeprowadzonego w trybie zwykłym. Rozstrzygające w tym postępowaniu organy nadzoru obowiązane są przestrzegać jednak ogólnych reguł procedury administracyjnej, a w szczególności zasady pełnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wydania znajdującej się w ich kompetencji decyzji (art. 80 kpa). Niezależnie zaś od tego, czy postępowanie administracyjne toczy się w postępowaniu zwykłym czy nadzorczym, obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie jest przestrzeganie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych m. in. w art. 7 i 12 kpa. Zgodnie z art. 7 kpa, obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, natomiast stosownie do art. 12 ust. 1 kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko. Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, stosownie do art. 77 § 1 kpa, a następnie, zgodnie z art. 80 kpa, ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z analizy akt niniejszej sprawy nie wynika natomiast, aby organ nadzoru sprostał wyżej przywołanym zasadom postępowania administracyjnego, które warunkują wydanie decyzji w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że zaskarżone decyzje Ministra Infrastruktury wydane zostały z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r., którą organ nadzoru utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] grudnia 1957 r. w części obejmującej obecnie działkę nr [...], zaś "w pozostałej części stwierdzającą, że w/w orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa". Jak wynika z analizy akt administracyjnych, postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem M. P. o stwierdzenie nieważności wskazanego orzeczenia z 1957 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. przy [...], oznaczonej nr hip. [...] (dawniej nr [...]) o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność W. H. i C. H. Wywłaszczenie polegało na odjęciu prawa własności począwszy od dnia [...] maja 1945 r. Kwestionowane orzeczenie zostało wydane na podstawie przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. Tak więc dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji organ nadzoru miał obowiązek ustalić, czy w istniejącym stanie faktycznym zachodziły przesłanki do dokonania wywłaszczenia na podstawie art. 1 i 2 powołanego dekretu. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że na podstawie powyższych przepisów dopuszczalne było wywłaszczenie tylko takich nieruchomości, które w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia [...] maja 1945 r. zajęte były na cele użyteczności publicznej i w dniu 16 kwietnia 1948 r. (dzień wejścia w życie dekretu) znajdowały się we władaniu – jako samoistnych posiadaczy – Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych, a nie zostały objęte przez właścicieli. Przy czym poszczególne cele, wymienione w art. 2 pkt 1 dekretu, zostały określone przy użyciu pojęć konkretnych i w zasadzie nie budzących wątpliwości co do ich treści i zakresu. Dopuszczalne było zatem wywłaszczenie nieruchomości zajętych: a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, c) na cele wojskowe, d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, e) pod zalesienia lub na melioracje, f) na cele użyteczności publicznej. W przepisach powołanego dekretu nie ma ścisłej definicji pojęcia "cele użyteczności publicznej". W każdym z przepisów art. 1 i 2 powołanego dekretu w zależności od przedmiotu regulacji, zakres tego pojęcia jest różny, pomimo że podstawowe cechy tego pojęcia, tj. powszechna dostępność do efektów, pożyteczność efektów dla ogółu społeczeństwa - pozostają niezmienne. Niewątpliwie jednak, w ocenie Sądu orzekającego, wywłaszczenie nieruchomości pod budowę siedziby Starostwa Powiatowego i władz samorządowych stanowi cel publiczny o którym mowa w art. 2 pkt 1 lit. f tego dekretu. Jednocześnie jednak dla oceny, czy dana nieruchomość w zgodzie z treścią powołanych przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. została zajęta na powyższe cele, miarodajny jest stan faktyczny i prawny nieruchomości, istniejący w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia [...] maja 1945 r. Kwestie tę organ nadzoru analizował bardzo szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nadzoru wskazał, że przed dniem [...] maja 1945 r. doszło w niniejszej sprawie do spełnienia ustawowej przesłanki wywłaszczenia, gdyż nieruchomość została faktycznie zajęta przez Państwo, bowiem jak wynika z wniosku Starosty Powiatowego K. z dnia [...] grudnia 1949 r. przed dniem [...] maja 1945 r. nastąpiły wstępne prace budowlane na nieruchomości w celu usytuowania pomieszczeń biurowych Starostwa Powiatowego w K., mających służyć ogółowi społeczeństwa. Także uchwała Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1945 r. nr [...] potwierdza stan władania Państwa w tamtym czasie. Organ nadzoru powołując się na znajdujące się w aktach sprawy odpowiednie dokumenty logicznie zatem i prawidłowo wykazał, że przedmiotowa nieruchomość została zajęta do dnia [...] maja 1945 r. na cele użyteczności publicznej, a więc zostały spełnione konieczne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. Dodatkowo zwrócić można jeszcze uwagę na treść znajdującego się w aktach sprawy pisma Towarzystwa [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., w którym również zostało stwierdzone "na podstawie dostępnych materiałów archiwalnych, wywiadów przeprowadzonych z historykami-regionalistami oraz mieszkańcami K.", że "W styczniu 1945 r. – podczas wycofywania się hitlerowców z K., budynek powyższej nieruchomości został podpalony i poważnie uszkodzony. Następnie wiosną 1945 r. został w nim przeprowadzony remont przez władze K. Wkrótce potem została tutaj umieszczona [...]...", który koresponduje z informacjami zawartymi w piśmie Starosty Powiatowego K. z dnia [...] grudnia 1949 r., z treści którego wynika, że "Uchwałą Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...].III.1945 r. Nr [...] z uwagi na brak odpowiedniego budynku na pomieszczenie biur Starostwa Powiatowego i władz samorządowych przekazano na rzecz Państwa teren i mury spalonego budynku omawianego i przystąpiono natychmiast (czyli zaraz po uchwale z marca 1945 r.) do odgruzowania terenu, zabezpieczenia, sporządzania planu i kosztorysu robót oraz przystąpiono do wstępnych prac budowlanych...".

Nadto w ocenie Sądu orzekającego za całkowicie prawidłowe uznać należy stanowisko organu nadzoru w kwestii wydania orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium z dnia [...] grudnia 1957 r. z rażącym naruszeniem prawa, z powodu wywłaszczenia tym orzeczeniem zmarłego w dniu [...] lipca 1940 r. W. H. oraz zmarłej w dniu [...] marca 1944 r. C. H. Nieżyjący w dacie wydania orzeczenia o wywłaszczeniu właściciele przedmiotowej nieruchomości nie mogli być podmiotami prawa w rozumieniu ani prawa cywilnego, ani w rozumieniu prawa administracyjnego, co prawidłowo podniósł i uzasadnił organ nadzoru w wydanych orzeczeniach. Skoro bowiem osoby nieżyjące nie mogły być podmiotami żadnych praw, to również nie mogli oni być ich pozbawieni, a więc nie można ich było skutecznie wywłaszczyć. Kwestia ta zdaje się nie być zresztą sporną między stronami postępowania nadzorczego.

Jednakże mimo prawidłowych ustaleń co do powodów stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego zapadłe w niniejszej sprawie decyzje organu nadzoru nie mogły się ostać, ponieważ Sąd orzekający nie podzielił stanowiska odnośnie stwierdzenia nieważności wskazanego orzeczenia wywłaszczeniowego w części obejmującej obecnie całą działkę nr [...]. Jak wynika bowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie którego przecież orzekał organ nadzoru, wywłaszczona działka nr [...] była tożsama z działką nr [...], objętą postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 1991 r. o zasiedzenie jej przez Skarb Państwa. W 1968 r. utworzono ewidencję gruntów dla Miasta K. obręb [...] i z dawnej działki nr [...] oraz sąsiadującej z nią działki nr [...] utworzono jedną działkę nr [...] o powierzchni [...] m2. Jednakże w 1988 r. działce nr [...] nadano nowy numer [...], zaś w 1995 r. dokonano podziału działki nr [...] na działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i [...] o powierzchni [...] m2. W 2001 r. nastąpił natomiast podział działki nr [...] na działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i [...] o powierzchni [...] m2. Obecnie zatem dawna działka nr [...] jest niewydzieloną częścią (nie zaś całością) zarówno działki nr [...], jak i częścią (nie zaś całością) działki [...]. W swoim rozstrzygnięci organ nadzoru orzekł natomiast stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego w części obejmującej całą działkę nr [...]. Konsekwencją tego błędnego ustalenia przedmiotu postępowania nadzorczego jest to, że z rozstrzygnięcia Ministra Infrastruktury stwierdzającego nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego w części obejmującej działkę nr [...] niezasadnie wynika, że również działka nr [...] (również wchodząca obecnie w skład działki nr [...]) była przedmiotem kontrolowanego orzeczenia wywłaszczeniowego. Tymczasem działka ta nie dość, że nie była przedmiotem wywłaszczenia, to jeszcze w ogóle nie dotyczy jej niniejsza sprawa wszczęta wnioskiem M. P. Nadto zauważyć należy, że wywłaszczona działka nr [...] miała powierzchnię [...] m2, jak wynika z protokołu rozprawy wywłaszczeniowej sporządzonego w dniu [...] listopada 1957 r. oraz orzeczenia wywłaszczeniowego, natomiast działka nr [...] (w skład której wchodzi dawna działka [...]), którą organ nadzoru w całości uczynił przedmiotem niniejszego postępowania (niezależnie od tego, że w ocenie organu nadzoru przedmiotem postępowania nadzorczego jest jeszcze działka nr [...]), ma powierzchnię [...] m2 zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem z ewidencji gruntów z dnia [...] stycznia 2007 r. A zatem już sama działka [...] jest większa od działki wywłaszczonej nr [...], co całkowicie umknęło uwadze organu nadzoru. Oznacza to, że organ nadzoru nie określił prawidłowo przedmiotu niniejszego postępowania nadzorczego, czym naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, czyli nie ustalił jaką i którą część powierzchni działki nr [...] stanowi wywłaszczona działka nr [...]. Zarzut ten dotyczy również działki nr [...]. Raz jeszcze podkreślić należy, że czyniąc w ten sposób Minister działając jako organ nadzoru dwukrotnie wydał decyzje, z których wynika, że stwierdził on nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego również odnośnie działki nr [...] stanowiącej część działki nr [...], w sytuacji gdy, jak już wyżej wskazano, działka nr [...] nie była przedmiotem kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej.

Ponadto za całkowicie niezrozumiałą, a co za tym idzie niewykonalną uznać należy tę część rozstrzygnięcia organu nadzoru dotycząca stwierdzenia, że "w pozostałej w/w orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa". Przy czym nie wiadomo (organ tego w sentencji decyzji w ogóle nie określił), co składa się na tę "pozostałą część" orzeczenia. Co prawda z uzasadnienia decyzji Ministra (jedno zdanie na ostatniej stronie decyzji z dnia [...] lipca 2010 r.) można wnioskować, iż chodzi o działkę nr [...]. Jednakże rozstrzygnięcie organu w żadnym wypadku nie powinno budzić wątpliwości, ani powodować, że ze względu na jego sformułowanie wydana decyzja mogłaby stać się niewykonalną, a co za tym idzie w rozpatrywanej sprawnie powinno ono precyzyjnie, jasno i jednoznacznie wskazywać, co jest przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego. Podsumowując stwierdzić należy, że wywłaszczona działka nr [...] stanowi obecnie część działki nr [...], która jest własnością Miasta K. na podstawie zarówno decyzji komunalizacyjnej Wojewody P. z dnia [...] lipca 1997 r., jak i umowy zamiany z dnia [...] maja 1999 r. oraz część działki nr [...], która jest własnością Miasta K. na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 1997 r. Jednakże ani z akt sprawy, ani z uzasadnienia kontrolowanej decyzji Ministra nie wynika, jakie części w/w działek o łącznej powierzchni [...] m2 są przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Zatem brak niezbędnej w niniejszej sprawie synchronizacji geodezyjnej czyni rozstrzygnięcie organu nadzorczego niewykonalnym.

Sąd nie podzielił również poglądu Ministra Infrastruktury o wystąpieniu nieodwracalnych skutków prawnych w części obejmującej całą działkę nr [...], z uwagi na fakt, jak wyjaśnił to organ nadzoru, że Gmina K. stała się w pełni jej właścicielem na podstawie umowy zamiany. W szczególności, że jednocześnie organ nadzoru podkreślił, że w odniesieniu do działki nr [...], decyzja komunalizacyjna, jako wyłączna podstawa nabycia prawa, nie stanowi o zaistnieniu nieodwracalnego skutku prawnego, bowiem jest to akt administracyjny, którego skutki mogą zostać odwrócone w postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego stwierdzenia Ministra należy zauważyć, że całkowicie umknęło uwadze organu nadzoru, że treści aktu notarialnego z dnia [...] maja 1999 r. rep. [...] jednoznacznie wynika, że Skarb Państwa i Gmina Miejska K. zawarli umowę zamiany nieruchomości, na mocy której Gmina Miejska K. nabyła na własność tylko udział (a nie całą działkę) przysługujący Skarbowi Państwa we współwłasności nieruchomości położonej w K. oznaczonej jako działka [...] wynoszący [...]. Gmina posiadała bowiem już prawo współwłasności w ułamkowej części wynoszącej [...] w/w nieruchomości, które uzyskała właśnie na mocy decyzji komunalizacyjnej z 1997 r. Tak więc umowa zamiany dotyczyła jedynie udziału Skarbu Państwa w nieruchomości, a zatem jedynie [...] części nieruchomości. Oznacza to, że tylko w tym ułamkowym ([...]) zakresie można mówić o nieodwracalnych skutkach prawnych zawartej umowy zamiany, bowiem resztę udziałów Gmina posiada na podstawie decyzji komunalizacyjnej. Zresztą także na podstawie decyzji komunalizacyjnej z 1997 r. Gmina posiada prawo własności działki [...] (z której powstały działki nr [...]), gdzie organ nadzoru nie stwierdził nieodwracalnych skutków prawnych. Tym samym podnieść należy, że organ nadzoru inaczej zinterpretował skutki prawne dwóch tożsamych sytuacji i zdarzeń prawnych (uzyskanie na mocy decyzji komunalizacyjnej współwłasności w ułamkowej części [...] obecnej działki nr [...] oraz uzyskanie również na mocy decyzji komunalizacyjnej własności obecnej działki nr [...] w stosunku do której z powodu tego, że działka ta na mocy tej decyzji jest nadal własnością Gminy, organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieodwracalnych skutków prawnych), na mocy których Gmina stała się właścicielem obecnej działki [...] i współwłaścicielem obecnej działki nr [...], zupełnie przy tym nie wyjaśniając w uzasadnieniu wydanej decyzji dlaczego tak uczynił. Fakt ten wskazuje na nieuzasadnioną niekonsekwencję organu nadzoru co do oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę Sąd orzekający uznał, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Infrastruktury, iż prawidłowo zbadał i rozpatrzył niniejszą sprawę, a uzasadnienie jego rozstrzygnięcia zawiera wyczerpującą ocenę prawną orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] grudnia 1957 r., na podstawie którego nastąpiło wywłaszczenie opisanej nieruchomości.

Reasumując stwierdzić należy, że organ nadzoru naruszył obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa. Powyższe uchybienia są natomiast na tyle istotne, że musiały skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W tej sytuacji, z uwagi na nieustalenie w prawidłowy i wyczerpujący sposób stanu faktycznego sprawy, obecnie w ocenie Sądu orzekającego przedwczesne było badanie ewentualnych pozostałych naruszeń prawa materialnego, o których mowa w złożonych skargach.

Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru w pierwszej kolejności ustali prawidłowy zakres przedmiotowy niniejszego postępowania, czyli zbada, w której części obecne działki nr [...] odpowiadają dawnej działce nr [...], która została wywłaszczona kwestionowanym orzeczeniem z 1957 r. W tym celu organ nadzoru może zlecić uprawnionemu geodecie wykonanie odpowiedniej synchronizacyjnej pracy geodezyjnej, która będzie podstawą do określenia dawnych i obecnych granic dawnej wywłaszczonej działki nr [...]. Następnie biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ nadzoru ustali prawidłowy krąg stron niniejszego postępowania. Po uzupełnieniu i analizie całości zebranych w sprawie materiałów dowodowych, biorąc pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, a także wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, organ nadzoru przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu ponownie wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu Minister Infrastruktury wskaże zatem fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powody których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.