Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 182/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28  ust. 1,  ust. 2 i  ust. 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi H.L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 4, art. 28 ust.l i ust.3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) oraz art. 127 § 3 i art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.: Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) w wyniku powtórnego rozpatrzenia złożonego przez H.Ł. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...], nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na: ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] H.Ł. wystąpiła jako spadkobierca na podstawie decyzji z dnia [...] o nr [...] o zakresie odpowiedzialności następcy prawnego za zobowiązania zmarłego płatnika Z.Ł. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. Zaznaczono, że działalność gospodarcza prowadzona była przez Z.Ł. w okresie od [...] do [...]. W okresie prowadzenia działalności gospodarczej nie byli zatrudniani pracownicy. Wnioskodawczyni dopiero po śmierci męża dowiedziała się, że działalność którą prowadził mąż, pomimo jego zapewnień, nie została ani zawieszona ani zlikwidowana. Po jego śmierci w momencie wystąpienia do sądu o podział spadku okazało się, że po zmarłym Z.Ł. do uregulowania pozostały zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek w ZUS oraz wobec innych instytucji.

W w/w przedmiotowym wniosku strona podkreśliła ciężką sytuację finansową swoją i syna; pozostawanie bez środków do życia. Syn R.Ł. jest obecnie studentem [...] i wystąpił o przyznanie stypendium socjalnego. Wnioskodawczyni pracuje w [...] Domu Kultury jako instruktor godzinowy. Niskie dochody będące poniżej minimum socjalnego, zmuszają zarówno stronę, jak i syna do podejmowania prac dorywczych.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności bowiem w wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że nie zaistniała żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy ani nie została spełniona przesłanka z § 3 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia, tj. nie udowodniono, iż wystąpiła przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby wnioskodawczynię możliwości uzyskania dochodów umożliwiających opłacenie należności. Wskazano, że brak jest możliwości umorzenia należności z powodu całkowitej nieściągalności w związku z faktem posiadania nieruchomości, której wnioskodawczyni jest współwłaścicielem (zabytkowy dwór w B. wraz z parkiem oraz mieszkanie w B.). Ponadto stwierdzono, że sytuacja finansowa dwuosobowego gospodarstwa domowego strony jest trudna, jednakże zebrana dokumentacja nie przemawia za umorzeniem należności w trybie art. 28 ust. 3a i 3b ze względu na szczególnie uzasadnione okoliczności. Na poparcie tego stanowiska organ wskazał, że wprawdzie wnioskodawczyni posiada zobowiązania finansowe w wysokości [...] zł wobec Agencji Nieruchomości Rolnych z tytułu nieopłacenia rat za nieruchomość i w wysokości [...] zł z tytułu wycofania się z wstępnej umowy sprzedaży mieszkania w B. oraz [...] zł tytułem pożyczek, których jednak wysokości zadłużeń nie wykazała; korzysta także z pomocy społecznej ale jest zatrudniona i nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, a syn pozostaje w okresie aktywności zawodowej i również nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, a po ukończeniu nauki może podjąć zatrudnienie i spłacić zadłużenie w dłuższym okresie czasu.

Strona zakwestionowała to rozstrzygnięcie występując z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności. Wskazała na niewłaściwą interpretację wielu dokumentów mających wykazać sytuację nadzwyczajną w jakiej się znajduje. Zaakcentowała mylne określenie w uzasadnieniu decyzji, że wnioskodawczyni z chwilą przejęcia spadku weszła w długi swego męża, gdyż "spadek" poza dokonanym wpisem do Księgi Wieczystej tak naprawdę nigdy nie istniał i nie należał do zmarłego Z.Ł. Nadto strona podkreśliła, że umowa zakupu sporządzona była w ten sposób, że płatność za nieruchomość miała być w 8 ratach, tyle że raty te nie były regulowane od chwili "zakupu" nieruchomości od Agencji Rynku Rolnego. W konsekwencji więc zawnioskowała o uwzględnienie jej sytuacji materialnej i gospodarczej jako niezwykle trudnej i nadzwyczajnej. Jako dowód dołączyła zaświadczenie Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. z dnia [...] oraz rozliczenie umowy sprzedaży majątku nierolnego.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję pierwszo-instancyjną w pełni podzielając pierwotną argumentację organu. Wskazano na dowody zebrane w sprawie dotyczące sytuacji finansowej oraz nieruchomości należących do wnioskodawczyni. Odnosząc się do zarzutu braku spadku po Z. Ł. wyjaśniono, iż sprawa ustalenia spadkobierców po zmarłym i przejęcia przez stronę zobowiązań była przedmiotem postępowania Sądu Rejonowego w O. i rozstrzygnięta postanowieniem z dnia [...] o sygn. akt [...] i postanowieniem z dnia [...] o sygn. akt [...]. Zgodnie zaś z art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 8 poz. 60 ze zm.) spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Przyjęcie spadku jednoznacznie oznacza również przyjęcie zobowiązań spadkodawcy i nie jest wynikiem niewłaściwej interpretacji lecz powstaje z mocy prawa.

Nadto uwypuklono, że z przeanalizowanej dokumentacji wynika, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielem w [...] częściach nieruchomości położonej we wsi B. o powierzchni [...] ha o nr KW [...]. Z zawiadomienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] wynika bowiem, że w dziale II księgi wieczystej KW nr [...] w miejsce dotychczasowego właściciela działki tj. Z. i H. małż. Ł. w [...] części i R.Ł. w [...] części, wpisano: H.Ł. w [...] częściach i R.Ł. w [...] częściach. Ponadto z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. wynika fakt zgłoszenia do opodatkowania majątku spadkowego w postaci udziału [...] części prawa własności nieruchomości zabudowanej o powierzchni [...] ha, położonej w B., gmina G., KW [...], stanowiącej zabytkowy dworek wraz z parkiem. Fakt posiadania współwłasności na powyższym majątku potwierdza również Akt Notarialny Repertorium A nr [...] - Umowa Darowizny Udziału, gdzie strona figuruje jako spadkobierca po zmarłym mężu i współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości. Posiadanie zadłużenia wobec Agencji Nieruchomości Rolnych w wyniku zawarciu umowy sprzedaży nieruchomości nie zmienia faktu, iż nadal H. Ł. jest współwłaścicielem tej nieruchomości.

Dlatego też powołując się na brzmienie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy podkreślono, że żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności wymienionych w art. 28 ust. 3 nie została spełniona wobec bycia nadal współwłaścicielką nieruchomości - zabytkowy dwór w B. wraz parkiem o powierzchni [...] ha o wartości około [...] zł oraz mieszkania w B. o nr KW [...] o wartości około [...] zł. Powyższe zaś wyklucza możliwość umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Następnie analizując art. 28 ust. 3 a ustawy wskazano, że przypadki umorze-nia są zastrzeżone dla sytuacji drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia albo inne względy społeczne oraz znikome źródło przychodów na utrzymanie jest realnie niemożliwe wywiązywanie się ze zobowiązania względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przesłanki te dookreśla dodatkowo rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365). Ustosunkowując się do argumentu strony, iż obecnie ma [...] at, jest słabego zdrowia, posiada niezwykle niski dochód i praktycznie w tym wieku nie może już liczyć na okoliczności, które w przyszłości pozwoliły by na faktyczne wywiązanie się ze zobowiązań swego zmarłego męża – organ opierając się na § 3 ust. 1 tego aktu wykonawczego również nie znalazł podstaw do pozytywnego załatwienia przedmiotowego wniosku strony. Wskazano na prowadzenie dwuosobowego gospodarstwa domowego razem z synem R.Ł. studentem [...]. W wyniku zaś analizy sytuacji finansowej rodziny stwierdzono częściowe spełnienie przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, tj. opłacenie należności z tytułu składek może pozbawić wnioskodawczynię możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zaakcentowano, że wnioskodawczyni utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w [...] Domu Kultury jako starszy instruktor zespołu zainteresowań i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto; syn jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku; oboje wykonują prace dorywcze jednak nie podali wysokości dochodu z tego tytułu. Miesięczne udokumentowane wydatki badanego dwuosobowego gospodarstwa domowego wynoszą ok. [...] zł. Strona posiada wysokie zobowiązania wobec Agencji Nieruchomości Rolnych oraz u osób fizycznych. Jednak organ wskazał, że z uwagi na nie pełne informacje dotyczące uzyskiwanych dochodów nie można ocenić faktycznej sytuacji finansowej w rodzinie.

Organ podkreślił także, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w: § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia wystąpienie klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia; § 3 ust. 1 pkt. 3 - przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby możliwości uzyskania dochodów umożliwiających opłacenie należności.

W konkluzji stwierdzono, że dowody nie przemawiają za umorzeniem należności z tytułu składek opłacanych przez płatnika za samego siebie w trybie art. 28 ust. 3 a i 3b ze względu na szczególnie uzasadnione okoliczności. Dodatkowo powołano się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004r.o sygn. akt II UZP 6/04 OSNP 2004/16/285 i charakter uznaniowości wydanej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Zakładu; uwzględnienie 3 nowych dowodów, których strona nie mogła powołać ze względu na nowe okoliczności; orzeczenia o umorzeniu należności oraz zwolnienie z kosztów postępowania. Zarzuciła, że wydana decyzja nieprawidłowo i niedostatecznie ocenia sytuację strony; błędnie przyjmuje istnienie spadku po zmarłym Z.Ł.; brak w niej analizy faktycznej sytuacji finansowej. Powołano także nowe dowody w postaci 2 decyzji o przyznaniu pomocy pieniężnej przez Ośrodek Opieki Społecznej, zaświadczenie o wynagrodzeniu w kwocie [...] zł oraz okoliczność utrzymywania syna z uwagi na jego operację chirurgiczną i długą rekonwalescencję.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych zarzutów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Poza tym należy zaakcentować, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania sporu zaistniałego między stroną a organem. Władny jest jedynie do skontrolowania legalności wydanego rozstrzygnięcia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych sprawy i oceny prawidłowość zastosowanych do nich norm prawnych.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi zarzucić naruszenia przepisów prawa czy niewłaściwej oceny stanu faktycznego sprawy w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.

Granice sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącej z dnia [...], którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami.

Przepis art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej jako "u.s.u.s.") stanowi, iż należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągal-ność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniała możliwość uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącej. Organ orzekający wskazał, że skarżąca posiada majątek nieruchomy, z którego potencjalnie można się zaspokoić, gdyż strona nadal jest formalnym współwłaścicielem nieruchomości – zabytkowego dworku położonego w B. oraz mieszkania w B.

Nie było zatem pozbawione podstaw twierdzenie organu, iż w takim stanie rzeczy nie sposób przyjąć, że istnieje stan całkowitej nieściągalności. Ustalenie hipoteki na nieruchomości z tytułu zobowiązań finansowych w wysokości [...] zł wobec Agencji Nieruchomości Rolnych z tytułu rat za nieruchomość wskazuje bowiem jedynie na wysokość zabezpieczonych należności. Natomiast wartość nieruchomości określono na ok. [...] zł co w konsekwencji potwierdza możliwość ewentualnego zaspokojenia się z pozostałej kwoty.

W konsekwencji więc w ocenie Sądu prawidłowo zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 1365), gdzie, jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Skarżąca w tym zakresie odwołała się do ciężkiej sytuacji finansowej rodziny wynikającej z niskich dochodów, licznych zobowiązań, jak również kłopotów zdrowotnych syna – jednak tą ostatnią okoliczność wskazała dopiero w skardze. W czasie bowiem postępowania administracyjnego przed organami ZUS-owskimi (do [...]) H.Ł. pracowała zawodowo w [...] Domu Kultury; prowadziła gospodarstwo domowe z [...]-letnim synem – studentem [...]; oboje podejmowali się prac dorywczych, nie wskazując jednak na wysokość osiąganych z tego tytułu dochodów. Nadto strona posiadała także w dacie orzekania przez organy - mieszkanie w B. i nie wykazała sposobu opłacania i wysokości kosztów jego utrzymania. Również gołosłowny był argument H. Ł. zaciągnięcia [...] zł tytułem pożyczek u osób trzecich, których jednak istnienia ani wysokości nie udokumentowała. Już tylko dodatkowo na marginesie należy zaznaczyć, że również budzi wątpliwości sposób utrzymywania syna i możliwość pokrywania kosztów jego nauki we W. na zaocznych studiach licencjackich. Ma on wprawdzie przyznane przez uczelnię zwolnienie z odpłatności jednak jest to tylko zwolnienie częściowe - [...] zł. Natomiast pozostałe miesięczne koszty utrzymania się - nauki, zakwaterowania, wyżywienia – musi pokrywać, zaś strona nie wykazała skąd posiada na to fundusze.

Podkreślenia wymaga, iż decyzje podejmowane na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mają charakter uznaniowy. Również i w tych sytuacjach prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Oceniając rozpatrywaną sprawę pod wyżej wskazywanym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził iż wykazane przez skarżącą trudności nie cechują się trwałym lub wyjątkowym charakterem, a rodzina skarżącej posiada także powyżej wskazany w uzasadnieniu wyroku majątek nieruchomy oraz możliwości spłaty należności. Organy wskazały także na fakt korzystanie przez nią z zasiłku okresowego jednak nie stwierdziły aby ta okoliczność mogła mieć przesądzający charakter w sprawie.

W konsekwencji powyższych uwarunkowań prawnych oraz w oparciu o zebrany materiał dowodowy nie sposób było także uznać, że zachodzi przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Dla jej wystąpienia niezbędne jest bowiem istnienie przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W dacie zaś orzekania przez organy ta przesłanka nie miała zastosowania; konieczność hospitalizacji syna zaistniała bowiem dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, dlatego też nie może mieć wpływu na ocenę kontrolowanego orzeczenia. Podobnie jak upływ czasu zatrudnienia H. Ł.

Zatem prawidłowa była kwalifikacja prawna tych okoliczności dokonana przez organ orzekający, który wskazał na konkretne elementy stanu faktycznego i wyciągnął z nich wniosek, iż nie zostały spełnione wskazane wyżej przesłanki umorzenia należności składkowych.

Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić postawionych zarzutów, iż wadliwie oceniona została przez organy sytuacja skarżącej. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Natomiast brak istnienia przesłanek zawartych w powoływanym rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności.

Na zakończenie podkreślić należy, że organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych przez stronę zarówno w odwołaniu jak i w skardze obszernie przedstawił okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy, uzasadniając swe stanowisko czym wypełnił obowiązek wynikający z art. 107 § 3 kpa oraz art. 54 § 2 ppsa. Skład orzekający Sądu w całości podziela wyrażone poglądy, które znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym.

Na marginesie należy jeszcze zauważyć, że wprawdzie postępowanie o umorzenie należności ZUS-owskich jest procesem administracyjnym, rządzącym się swoistymi, charakterystycznym regułami i podlegającym konkretnym reżimom prawnym to jednak należy mieć na uwadze podstawową zasadę polskiego systemu prawa, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W procedurze administracyjnej nie można wprawdzie stosować art. 6 Kodeksu cywilnego jednak doktryna i orzecznictwo wypracowała stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy strona z jakiegoś faktu, zdarzenia wynosi skutki prawne, musi to udowodnić. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku ubiegania się o umorzenie należności ZUS-owskich. Nie może budzić wątpliwości, że do skorzystania z tego dobrodziejstwa muszą istnieć konkretne, jednoznaczne dowody wskazujące na krytyczną sytuację materialną lub zdrowotną wnioskodawcy bądź członka rodziny.

Skoro więc strona podtrzymywała argument trudnej sytuacji życiowej swojej rodziny to winna była przedstawić wszystkie osiągane przez siebie i syna dochody – czego nie wykazała m.in. w zakresie prac dorywczych; pominęła okoliczność kosztów utrzymywania mieszkania w B.; nie przedstawiła wysokości rzekomo zaciągniętych pożyczek. W powyższym zaś zakresie to na niej ciążył ciężar przeprowadzenia dowodu i wykazania się konkretnymi dokumentami czy dowodami.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany w razie zaistnienia zmiany sytuacji zawodowej, zdrowotnej lub bytowej zainteresowanej lub jej syna i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie, bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta, z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 ppsa należało skargę oddalić.