Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1587/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 20 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2020 poz 2052
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. O. (zwana dalej: Skarżącą) jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] (zwany dalej: WINGIK, Organem odwoławczym, Organem II instancji) z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków wydana w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z dnia 29 lutego 2020 r. W. O. zwróciła się do Starosty [...] (dalej zwany: Starostą, Organem I instancji) o wpisanie jej, jako jedynego (wyłącznego), samoistnego posiadacza lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jej mąż H. O. zmarł w dniu [...] lutego 2018 r. Przed śmiercią zamieszkiwał wraz ze Skarżącą w w/w lokalu mieszkalnym. Skarżąca i jej mąż są wpisani do księgi wieczystej nr [...], jako właściciele, na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej. Z własnością lokalu związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej - gruntu oraz częściach budynku i urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (księga wieczysta nr [...]). W. O. wskazała, że nie posiada wiedzy, czy jej mąż pozostawił testament, natomiast postępowanie spadkowe po zmarłym mężu – H. O. - nie zostało przeprowadzone i do tej pory stan majątkowy jest nieuregulowany. Wyjaśniła, że mieszka sama w lokalu przy ul. [...] w [...], samotnie w nim gospodaruje, utrzymuje i pokrywa wszelkie opłaty. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 44,40 m². Skarżąca podniosła, że po śmierci męża w/w lokal mieszkalny objęła w samoistne posiadanie, postępując w stosunku do całości tego lokalu jak właściciel. Do wniosku W. O. dołączyła: kserokopię aktu zgonu H. O., oświadczenie dotyczące faktu zamieszkiwania i posiadania samoistnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], objętego księgą wieczystą nr [...].

W trakcie prowadzonego postępowania, Organ I instancji przeprowadził analizę aktualnych zapisów zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...], z których wynika, że lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w [...] stanowi własność H. i W. O. na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Dla przedmiotowego lokalu prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. [pic]Z zapisów operatu ewidencji gruntów obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...] wynika, że H. i W. O. są współwłaścicielami w udziale 4440/246800 części budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz współwłaścicielami w udziale 4440/246800 części działki nr [...] położonej w obrębie [...] jednostka ewidencyjna [...], objętych księgą wieczystą nr [...], której zapisy są spójne z danymi zawartymi w operacie ewidencyjnym.

W toku prowadzonego postępowania, pełnomocnik W. O. złożył wniosek z dnia 6 kwietnia 2021 r., w którym zwrócił się o zebranie, przeprowadzenie i ocenę dowodów wpływających na wynik sprawy z zakresu ewidencji gruntów i budynków oraz o zwrócenie się do znajdujących się na terenie [...] przedsiębiorstw energetycznych o urzędowe pisemne informacje, które stanowić będą dowody w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Starosta [...] nie uwzględnił wniosku pełnomocnika Skarżącej.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] orzekł o umorzeniu, jako bezprzedmiotowe postępowania administracyjnego o wpisanie W. O. jako wyłącznego, samoistnego posiadacza lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...].

Od powyższej decyzji pełnomocnik W. O. wniósł odwołanie.

Następnie, po rozpatrzeniu odwołania W. O., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...].

WINGIK zalecił Organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie, w celu prawidłowego ustalenia wszystkich stron postępowania, w tym wszystkich następców prawnych po zmarłym H. O.

Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie, w celu prawidłowego ustalenia wszystkich stron postępowania, w tym wszystkich następców prawnych po zmarłym H. O., Starosta [...] ustalił, że H. O. s. F. i W. z domu D. zmarł w dniu [...] lutego 2018 r. Przed Sądem Rejonowym w [...] nie toczyło się postępowanie spadkowe po zmarłym H. O. W. i H. O. nie mieli wspólnych dzieci. Matka H. O. (W. O. zd. D.) zmarła w dniu [...] maja 1997 r., natomiast ojciec – F. O. - zmarł w dniu [...] lutego 1988 r.

Na podstawie informacji uzyskanej od Burmistrza Gminy i Miasta w [...], Starosta [...] ustalił rodzeństwo H. O., którymi są: R. L. O., K. P. oraz D. K. Na podstawie informacji zgromadzonych w toku postępowania Starosta [...] ustalił, że następcami prawnymi H. O. są: W. O. (żona), R. L. O. (brat), K. P. (siostra) oraz D. K. (siostra).

W toku prowadzonego postępowania, do udziału w prowadzonych czynnościach zgłosił się J. P. (siostrzeniec H. O.), który przesłał Staroście [...] skan testamentu w formie aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2018 r. Rep. A nr [...], z którego wynika, że H. O. powołał J. P., jako swojego spadkobiercę do całości spadku.

Starosta [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...] polegającej na wpisaniu W. O. jako wyłącznego, samoistnego posiadacza lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] objętego księgą wieczystą nr [...], oraz związanego z udziałem tego lokalu udziału 4440/246800 części budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz udziału 4440/246800 części działki nr [...] położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...], objętych księgą wieczystą nr [...].

Zdaniem Starosty fakt, że nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po H. O. i nie został uregulowany "stan majątkowy" nie oznacza, że wskazany przez W. O. lokal mieszkalny posiada nieuregulowany stan prawny.

Od powyższej decyzji W. O., reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I instancji ze względu na naruszenie przez Starostę przy wydawaniu decyzji przepisów prawa materialnego oraz procesowego, m.in. poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego w kwestiach merytorycznych w znacznej części, które mogły w istotnym stopniu wpłynąć na wynik sprawy. W. O. zaskarżyła również postanowienie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nieprzeprowadzenia i nieuwzględnienia określonych środków dowodowych, z powodu uznania przez Organ, że dowody, których zebrania, przeprowadzenia i oceny domaga się Skarżąca potwierdzałyby okoliczności, które nie mają istotnego znaczenia dla sprawy. Ponadto W. O. wniosła o sprostowanie sentencji zaskarżonej decyzji, w której omyłkowo, jako jednostkę ewidencyjną wpisano "[...]", pomijając drugi człon nazwy miasta "[...]", zamiast prawidłowo - [...].

Po rozpatrzeniu odwołania W. O., WINGIK decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz.735; zwana dalej w skrócie: k.p.a.), art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 2052 z późn. zm.; dalej zwana w skrócie: "P.g.ik.") w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję w całości, w pkt II orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], w zakresie ujawnienia W. O. jako wyłącznego, samoistnego posiadacza lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...] objętego księgą wieczystą nr [...] i związanego z tym lokalem udziału 4440/246800 w częściach wspólnych budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz we współwłasności działki nr [...] położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...], objętych księgą wieczystą nr [...].

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że w zaskarżonej decyzji Starosta [...] wpisał "jednostka ewidencyjna [...]" zamiast jednostka ewidencyjna [...]. Wobec powyższego Organ II instancji uznał, że jest to oczywisty błąd pisarski możliwy do sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. przez organ wydający decyzję, nie mający wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne zawarte w zaskarżonej decyzji. Uwzględniając w/w oczywistą omyłkę w rozstrzygnięciu decyzji Organu I instancji, WINGIK zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł co do istoty sprawy. W swoim rozstrzygnięciu Organ odwoławczy sprostował oczywistą omyłkę oraz sprecyzował opis praw związanych z własnością przedmiotowego lokalu.

W dalszej części uzasadnienia, WINGIK wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest aktualizacja informacji zawartych w operacie ewidencyjnym dotycząca ujawnienia W. O., jako posiadacza samoistnego lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. [...], zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...].

Organ odwoławczy wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencja gruntów i budynków posiada tylko funkcje informacyjno - techniczne, nie tworzy stanów prawnych. Z uwagi na swój charakter ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów, budynków czy też lokali, ani nie nadaje tych praw. Wpisy w ewidencji nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdzają zaistniały stan prawny nieruchomości. Organy prowadzące ewidencję rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii [pic]uprawnień do danej nieruchomości. Wnioskujący żądający wprowadzenia zmian w ewidencji nie mogą dochodzić, udowadniać swoich praw właścicielskich, ani uprawnień do władania nieruchomością.

Stosownie do art. 20 ust. 2b P.g.ik., wykazanie w ewidencji gruntów i budynków podmiotów, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. b, może nastąpić w wyniku przeprowadzenia modernizacji ewidencji lub w ramach bieżącej aktualizacji, przeprowadzonej w drodze decyzji administracyjnej. W zakresie podmiotowym regułą jest ujawnianie w ewidencji gruntów i budynków właścicieli nieruchomości stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a P.g.ik., przy czym wyjątek stanowią nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. W takiej sytuacji stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b P.g.ik. w przypadku gruntów o nieustalonym właścicielu (ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów wskazujących na prawo własności) w ewidencji ujawnia się osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Organ odwoławczy podkreślił, że brak jest przepisu prawa pozwalającego ujawnić posiadacza samoistnego w odniesieniu do praw podmiotowych dotyczących budynków oraz lokali. W przedmiotowym przepisie art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b P.g.ik. ustawodawca jednoznacznie określił, że wpis samoistnego posiadacza w ewidencji gruntów i budynków dotyczy tylko i wyłącznie gruntów o nieustalonym stanie prawnym. Zdaniem WINGIK w niniejszej sprawie nie zachodzi wymieniony w tym przepisie przypadek, a zatem brak jest podstaw do wpisu samoistnego posiadacza do lokalu w miejsce aktualnie ujawnionych w operacie ewidencyjnym właścicieli tego lokalu. Zarówno dla lokalu, jak również związanego z nim udziału we własności części wspólnych budynku mieszkalnego oraz udziału we współwłasności gruntu, sporządzony został w dniu [...] kwietnia 2008 r. akt notarialny Rep. A nr [...] dotyczący ustanowienia odrębnej własności i umowy przeniesienia własności lokalu nr [...] znajdującego się w budynku nr [...] położonym przy ul. [...] na działce ewidencyjnej nr [...] w [...] na rzecz W. i H. O., na zasadach ustawowej wspólności małżeńskiej. Wpisy dotyczące udziałów oraz prawa własności dokonane zostały w księdze wieczystej na podstawie zapisów aktu notarialnego.

W dalszej kolejności, Organ II instancji wskazał, że posiadanie samoistne nieruchomości polega na faktycznym wykonywaniu w stosunku do niej wszelkich uprawnień, które składają się na treść prawa własności, a zatem przynależą właścicielowi. Posiadaczem samoistnym będzie zarówno właściciel, jak i osoba, której tytuł własności nie przysługuje, działająca w dobrej lub złej wierze. W przypadku, kiedy można ustalić właściciela, w operacie ewidencyjnym ujawnione zostanie wyłącznie prawo własności, mające pierwszeństwo nad posiadaniem. Ujawnienie posiadania jest subsydiarne i możliwe wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie kwestionuje wskazanego we wniosku faktu, że po śmierci męża H. O., będącego współwłaścicielem przedmiotowego lokalu W. O. jest jedynym posiadaczem i użytkownikiem tego lokalu oraz, że zajmuje się jego utrzymaniem i regulowaniem opłat eksploatacyjnych. Niemniej jednak w myśl aktualnie obowiązujących przepisów ustawy P.g.ik. zgodnie, z którymi ujawnienie władającego na zasadach posiadania samoistnego możliwe jest tylko i wyłącznie w przypadku [pic]gruntu o nieuregulowanym stanie prawnym (art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b usta [pic]P.g.ik.) nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie warunek pozwalający na ujawnienie w operacie ewidencyjnym posiadania samoistnego lokalu mieszkalnego na rzecz Skarżącej. W niniejszej sprawie żądanie Skarżącej dotyczy lokalu mieszkalnego, a nie gruntu, a ponadto w ewidencji gruntów i budynków ujawnieni są właściciele lokalu, zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...].

Końcowo Organ II instancji, odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu Organ I instancji dokonał wnikliwej analizy zebranej dokumentacji oraz ocenił wszystkie dowody przedstawione przez stronę w toku postępowania administracyjnego. Natomiast żądanie złożone przez pełnomocnika Skarżącej o pozyskanie dokumentów w ocenie Organu odwoławczego zostało zasadnie nieuwzględnione przez Starostę, gdyż żądanie to dotyczyło okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, w tym oświadczeniami złożonymi przez Skarżącą.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, W. O. zaskarżyła pkt II decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] orzekający o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów, budynków i lokali obrębu [...] miasta [...] w żądanym przez Skarżącą zakresie, co do wpisania jej, jako wyłącznego samoistnego posiadacza lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...], oraz związanego z tym lokalem udziałem 4440/246800 części w budynku przy ul. [...] w [...] oraz udziałem 4440/246800 części w działce nr [...] położonej w obrębie [...] jednostce ewidencyjnej [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej części decyzji, a jeżeli zajdzie taka potrzeba to o uchylenie całej zaskarżonej decyzji. Ponadto wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie od Organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skarżąca zarzuciła, że WINGIK naruszył jej interes prawny do zaistnienia w ewidencji jako samoistny posiadacz, a także naruszył przepisy prawa materialnego oraz procesowego, m.in. poprzez błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, oraz poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego w kwestiach merytorycznych w znacznej części, które mogły w istotnym stopniu wpłynąć na wynik sprawy.

Skarżąca wskazała, że istotą jej żądania jest wpisanie jej jako wyłącznego samoistnego posiadacza lokalu mieszkalnego oraz związanego z tym lokalem udziałem 4440/246800 części w budynku przy ul. [...] w [...] oraz udziałem 4440/246800 części w działce nr [...] położonej w obrębie [...] jednostce ewidencyjnej [...], objętych księgą wieczystą nr [...]. Podniosła, że ustawa P.g.ik. oraz Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 393) zawierają przepisy, które pozwalają na prawidłowe i skuteczne wykazanie Skarżącej w ewidencji gruntów, budynków i lokali, jako osoby władającej na zasadach posiadania samoistnego lokalem mieszkalnym oraz nieruchomością wspólną związaną z lokalem (określone udziały w budynku i gruncie).

Ponadto wskazała, że istnienie w obrocie faktycznym i prawnym testamentu sporządzonego przez H. O. nie przesądza definitywnie, kto prawnie uzyska stwierdzenie nabycia [pic]spadku.

Zdaniem Skarżącej istnieje możliwość wpisania jej do ewidencji gruntów, budynków i lokali, jako osobę, która włada przedmiotowym lokalem mieszkalnym, udziałem w budynku i udziałem w gruncie na zasadach samoistnego posiadania.

Stwierdziła, że ewidencja budynków i lokali odnosi się to również do samoistnych posiadaczy. Ewidencja gruntów i budynków dotyczy gruntów, ale również budynków i lokali, jako nieruchomości. Na gruncie prawa geodezyjnego i kartograficznego dopuszczalne jest przenoszenie i rozciąganie unormowania odnoszącego się do gruntów również na budynki i lokale.

W ocenie Skarżącej w art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b P.g.ik. mogą mieścić się przez analogię nie tylko grunty, ale także budynki i lokale. Na potwierdzenie tego stanowiska powołała art. 22 ust. 3 P.g.ik. Podniosła, że w tym przepisie ustawodawca stanowi, że jeżeli uzyskanie danych niezbędnych do aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków nie jest możliwe w inny sposób, starosta może w drodze decyzji administracyjnej, nałożyć na podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.ik. obowiązek udzielenia informacji o sposobie użytkowania budynków i lokali (pkt 3).

W odpowiedzi na skargę, WINGIK w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna została przez Sąd oddalona w całości.

Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; zwana dalej P.p.s.a.).

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Działania wyjaśniające Organów obu instancji wyczerpują dyrektywy zasady prawdy obiektywnej wynikające z art. 7, 77 i 80 K.p.a., dzięki czemu przekazane wraz ze skargą akta administracyjne mogły stanowić podstawę ustaleń faktycznych Sądu, bez konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w oparciu o art. 106 § 3 P.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja WINGiK oparta na art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Skargą objęto wyłącznie zakres pkt 2 osnowy tego rozstrzygnięcia. W zaskarżonej części Organ odwoławczy orzekł o odmowie uwzględnienia żądania skarżącej strony w zakresie ujawnienia W. O. jako wyłącznego samoistnego posiadacza lokalu mieszkalnego nr [...], przy ul. [...] w [...].

Zdaniem Sądu ta decyzja Organu ma pełne umocowanie w normie prawa materialnego wyrażonej w art. 20 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. b P.g.ik.

Słusznie uwypukla Organ w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, iż ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje odnoszące się do określonych przedmiotów praw rzeczowych, a dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej (art. 20 ust. 1 P.g.ik.).

Natomiast zakres podmiotów, którym przysługują określone prawa rzeczowe do gruntów, budynków i lokali określa treść art. 20 ust. 2 P.g.ik. Otóż w myśl art. 20 ust. 2 P.g.ik. w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;

2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1;

Dla Sądu jako oczywista jawi się konstatacja WINGiK, iż powyższy przepis nie przewiduje jakiejkolwiek możliwości ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków posiadania samoistnego lokalu. W art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b P.g.ik. ustawodawca pozwolił na podanie w powyższym rejestrze publicznym danych podmiotowych osób i jednostek organizacyjnych władających na zasadach samoistnego posiadania nieruchomościami gruntowymi o nieustalonym stanie prawnym.

Wykładnia językowa tej regulacji nie budzi wątpliwości co do wykluczenia możliwości dokonania wpisu w ewidencji informacji o samoistnym posiadaczu lokalu. Powyższej regulacji nie można stosować poprzez analogie, bowiem nie występuje w obszarze analizowanych regulacji jakakolwiek luka prawna wymagająca takiego zabiegu w zakresie interpretacji prawa. Należy stanowczo podkreślić kwestie na którą zwraca uwagę Organ odwoławczy, czyli że reguła wypływająca ze stosowanych przepisów - art. 20 ust. 2 P.g.ik. - zakłada wykazywanie w ewidencji danych właścicieli nieruchomości. Słusznie podkreśla się w decyzji, iż prawo własności ma pierwszeństwo przed posiadaniem, które może zostać wykazane wyłącznie subsydiarnie; przede wszystkim po spełnieniu ściśle określonych warunków i w odniesieniu do ściśle określonych przedmiotów. Przypadek określony w art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b tej ustawy, a dotyczący prawa posiadania samoistnego jest wyłącznie wyjątkiem od tej reguły i tak należy go rozpatrywać na płaszczyźnie wykładni. Jak każdy wyjątek powyższy przepis prawa administracyjnego nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, jak żądała tego strona skarżąca (exceptiones non sunt extendendae). Innymi słowy, w art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b P.g.ik. w sposób wyczerpujący unormowano okoliczności prawne w jakich może dojść do ujawnienia danych podmiotu władającego gruntem i nie obejmują one sytuacji w jakiej znalazła się strona, co jasno zostało wykazane i przekonująco wyjaśnione w skontrolowanej przez WSA decyzji.

WSA działając poza granicami zarzutów skargi na podstawie art. 134 P.p.s.a. nie dopatrzył się z urzędu takich wadliwości kontrolowanego aktu WINGiK, które obligowałyby, aby stwierdzić jego nielegalność w sposób nakazujący kasację.

Z przedstawionych przyczyn WSA w Rzeszowie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku poprzez oddalenie skargi.