Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1540/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
article: art. 184, art. 209, art. 210, art. 258-261
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 667/02 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2002 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 lutego 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 667/02 oddalił skargę A. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2002r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda Małopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. B. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Zakopane z dnia [...] grudnia 2001r. orzekającą o wymeldowaniu A. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z..

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że postępowanie o wymeldowanie A. B. zostało wszczęto na wniosek właściciela przedmiotowego lokalu - Zakładu [...] w K. z dnia 25 marca 1998r. Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 16 marca 2000r. (sygn. akt [...]), nakazującego A. B. opróżnienie i opuszczenie wraz z rzeczami i osobami prawa jego reprezentującymi lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w Z., pisemnego oświadczenia A. B. z dnia 14 listopada 2001r. o opuszczeniu powyższego mieszkania i przekazaniu go Zakładowi [...] SA w K. oraz protokołu zdawczo-odbiorczego ustalono, że A. B. opuścił lokal oraz utracił uprawnienie do jego zajmowania, czego konsekwencją jest aktualizacja ewidencji w postaci wymeldowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzję należy uznać za zgodną z prawem, a wniesioną skargę jako nieuzasadnioną i podlegającą oddaleniu. Stan faktyczny w zakresie niezbędnym dla załatwienia sprawy został wyjaśniony w oparciu o oświadczenie strony, kilkakrotnie potwierdzającej fakt, że po przekazania kluczy właścicielowi już w mieszkaniu nie przebywa. Strona nie stawiała zarzutu nieprawidłowości, czy nieadekwatności w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organy administracji. Dlatego w ocenie Sądu pierwszej instancji organy prawidłowo uznały, że zaistniała konieczna, ale i wystarczająca przesłanka dla wydania decyzji o wymeldowaniu. Biorąc pod uwagę treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. K 20/01 OTK-A 2002r., nr 3, poz. 34 Sąd nie dokonał szczegółowej analizy tytułu prawnego skarżącego do lokalu, tym bardziej, że i ta kwestia została jednoznacznie ukształtowana wyrokiem z dnia 16 marca 2000r. Sądu Rejonowego w Z., nakazującym opróżnienie i opuszczenie przedmiotowego lokalu mieszkalnego przez skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutów skarżącego podniósł, że wymeldowanie nie jest uzależnione od uprzedniego zapewnienia stronie lokalu zastępczego, czy socjalnego. Zadaniem organów orzekających w niniejszej sprawie było jedynie odnotowanie faktu zakończenia pobytu strony w spornym lokalu i dokonanie wymeldowania, co wyraźnie wynika z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. B., reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu - adw. M. S., który wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez przyjęcie, iż zaskarżona uprzednio decyzja nie narusza prawa materialnego - to jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencji ludności i dowodów osobistych, podczas, gdy przepis ten wymaga stwierdzenia dobrowolności opuszczenia lokalu.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął kwestię braku woli skarżącego opuszczenia lokalu, tzn. kwestię dobrowolności opuszczenia lokalu. Skarżący jakkolwiek opuścił przedmiotowy lokal, jednakże opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego, lecz było skutkiem istniejących okoliczności przymuszających skarżącego do wydania lokalu właścicielowi. O braku dowolności oraz braku woli opuszczenia w sposób trwały mieszkania świadczy dalsza aktywność skarżącego, ukierunkowana na utrzymanie, bądź przywrócenie istniejącego wcześniej stanu, w szczególności poprzez kontynuowanie niniejszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania [...] S.A. w K. Zakład [...] (następca prawny Zakładu [...] K. S.A.) wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu podniósł, że skarżący poddał się dobrowolnie skierowanej przeciwko niemu egzekucji opuszczając lokal i wręczając klucze zainteresowanemu, a uprawniać do zameldowania w lokalu może jedynie pobyt legalny, oznaczający przebywanie na zasadach zgodnych z prawem, za zgodą i wiedzą uprawnionego do dysponowania lokalem. Wyłączone są sytuacje, będące następstwem naruszenia posiadania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie zachodzi żaden z przypadków wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania (art. 174 pkt. 2 ppsa) dotyczy "naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż zaskarżona uprzednio decyzja nie narusza prawa materialnego - to jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. ewidencji ludności i dowodów osobistych, podczas, gdy przepis ten wymaga stwierdzenia dobrowolności opuszczenia lokalu".

Zauważyć należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiera podpunkty, które określają, że uchylenie decyzji lub postanowienia w całości albo w części przez Sąd następuje w przypadku stwierdzenia: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie wskazano, którą z wyżej wymienionych podstaw naruszył Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie stosował przepisu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając zasadnie, że w świetle art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencji ludności i dowodów osobistych, zwanej dalej ustawą, istniała konieczna i wystarczająca przesłanka do wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a zadaniem organów orzekających w sprawie było jedynie odnotowanie faktu zakończenia pobytu strony w spornym lokalu.

Pobytem stałym w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wykonanie wyroku orzekającego eksmisję skarżącego z lokalu jest równoznaczne z ustaniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy. Podnoszona w skardze kasacyjnej "dalsza aktywność skarżącego, ukierunkowana na utrzymanie, bądź przywrócenie istniejącego wcześniej stanu, w szczególności poprzez kontynuowanie niniejszego postępowania" nie zmienia zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania. To, czy opuszczenie lokalu było dobrowolne ma znaczenie, kiedy dana osoba jest zmuszona opuścić lokal na skutek bezprawnych działań innych osób, nie zaś w sytuacji, kiedy opuszczenie przez nią lokalu było następstwem wykonania prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję. Zauważyć należy, że ewidencja ludności służy jedynie rejestracji o pobycie ludności, a więc odzwierciedlać powinna stan faktyczny. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że A. B. opuścił mieszkanie przy ul. [...] w Z. i w dniu 14 listopada 2001r. powiadomił pisemnie właściciela o powyższym fakcie.

W konsekwencji stanowisko Sądu I instancji uznać należy za prawidłowe. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.

Odnosząc się do żądania dotyczącego zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazać należy, że przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258 - 261 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania wniosek ustanowionego pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.