Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2026/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2187
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VIISA/Wa 2026/18

UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] maja 2018r., po rozpatrzeniu wniosku K. R.- na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 7 pkt 1, art. 13 ust. 1, 5 i 6 i art. 89 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2017, poz. 2187), odmówił skreślenia z rejestru zabytków budynku nr 49 położonego w miejscowości [...], na działce ewidencyjnej nr [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] sierpnia 1966 r.

W uzasadnieniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1966 r., wpisał do rejestru zabytków pod numerem [...], dom nr [...] w [...], pow. [...], wzniesiony w XIX w., parterowy, obejmujący część gospodarczą, z narożnikami ujętymi boniowaniem, dach z naczółkiem. W decyzji stwierdzono, że obiekt "posiada wartość zabytkową".

Stosownie do art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, postępowanie w sprawie skreślenia zabytku z rejestru zabytków wszczyna się z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy.

K. R. - właściciel domu nr [...] w [...], wystąpił z wnioskiem o skreślenie z rejestru zabytków ww. nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku wskazał na zły stan techniczny budynku jako skutek braku remontów oraz brak "widocznych znamion zabytku". Podnosił, że obiekt jest zawilgocony i zagrzybiony, dach wymaga natychmiastowej naprawy, a z elewacji odpada tynk.

Organ wystąpił do Narodowego Instytutu Dziedzictwa z prośbą o wydanie specjalistycznej opinii.

Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział Terenowy w [...], po przeprowadzeniu oględzin zabytku w dniu [...] lutego 2018 r., wydał opinię specjalistyczną z dnia [...] lutego 2018 r.

W opinii tej wskazano, że omawiany budynek "stanowi przykład tradycyjnej zagrody niezamożnego chłopa małorolnego lub chałupnika", a odciśnięta w tynku data 1896 "pozwala domniemywać, że jest to faktyczny czas budowy domu".

Dalej stwierdzono, że "zarówno prosta, parterowa, kalenicowa bryła domu, połączenie w jednym budynku funkcji mieszkalnej oraz gospodarczej, jak również dwutraktowe rozplanowanie ze skupieniem pomieszczeń o charakterze mieszkalnym wyłącznie po jednej stronie krótkiej sieni i kuchni na jej przedłużeniu, wokół przewodu kominowego, należą na [...] do rozwiązań o długiej tradycji".

Co do stanu zachowania budynku stwierdzono, że po wpisaniu obiektu do rejestru zabytków miały miejsce "ograniczone prace remontowe i modernizacyjne" polegające m.in. na zmianie wielkości otworów okiennych, zamurówkach i usunięciu części skromnego detalu architektonicznego, dobudowaniu ganku oraz wymianie stolarki okiennej i drzwiowej. Nieznacznie przebudowano także układ wnętrz.

W opinii zamieszczono szczegółowy opis budynku i odniesiono się do jego stanu zachowania, wskazując, że "nieprzekształcona od czasu budowy w końcu XIX w. pozostaje typowa prostopadłościenna bryła budynku kryta dachem siodłowym".

Zmianie uległa natomiast kompozycja i wystrój poszczególnych elewacji obiektu (m.in. w elewacji frontowej zatarto jej pierwotny, symetryczny wygląd). Autorzy opinii ocenili, że budynek znajduje się w średnim stanie technicznym (obiekt był użytkowany do 2016 r.), a prace remontowe i modernizacyjne prowadzone były sposobem gospodarczym i nie miały charakteru konserwatorskiego. Obiekt jest silnie zwilgocony i zagrzybiony (brak izolacji przeciwwilgociowej, zamakanie wodami opadowymi), a stan zachowania pokrycia dachowego określono jako nienajlepszy z ubytkami dachówek i gąsiorów. We wnioskach opinii wskazano, że "obecny stan zachowania obiektu oraz stwierdzone przekształcenia substancji (...) nie doprowadziły do całkowitej utraty wartości zabytkowej w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami".

Przekształcenia i modernizacje obiektu nie doprowadziły bowiem do całkowitej utraty wartości zabytkowej, będącej przesłanką do skreślenia obiektu z rejestru zabytków. O wartości przedmiotowego budynku decyduje nadal tradycyjna, niezmieniona bryła, typowe rozplanowanie wnętrza, z czytelnym, również w wyglądzie zewnętrznym, podziałem na część mieszkalną i gospodarczą.

Podkreślono ponadto, że niezadawalający stan techniczny obiektu, wynika głównie z zaniedbań właścicieli (m.in. brak zabezpieczenia murów przed podciąganiem wody gruntowej), a budynek nie nosi śladów innego typu destrukcji, np. konstrukcyjnych spękań i wychyleń murów. Uznano, że aktualny stan techniczny budynku nie stanowi zagrożenia dla dalszego trwania zabytku.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, skreślenie z rejestru zabytków jest możliwe, gdy obiekt uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych.

Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że w stosunku do przedmiotowego budynku nr [...] w miejscowości [...], nie zachodzi żadna z przesłanek do skreślenia z rejestru zabytków, obiekt nie uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości, jak również jego wartość nie została zakwestionowana w nowych ustaleniach naukowych.

Budynek jest cennym świadectwem historii miejscowości, a jego forma architektoniczna to dobrze zachowany przykład murowanego budownictwa wiejskiego z charakterystycznym dla regionu połączeniem funkcji mieszkalnej i gospodarczej w obrębie jednego budynku. Biorąc pod uwagę walory historyczne, naukowe i artystyczne, a także stan zachowania, budynek nadal przedstawia bezcenny walor autentyczności. Obiekt jest dokumentem historii i kultury materialnej miejscowości [...] świadczącym o jej historii.

Niezadowalający stan zachowania obiektu, przejawiający się głównie w zawilgoceniu i zagrzybieniu, nie ma decydującego znaczenia w postępowaniu administracyjnym w - sprawie skreślenia obiektu z rejestru zabytków. Rozstrzygające znaczenie ma fakt, że obiekt posiada wartości zabytkowe. Wartości te pozostają zachowane, a remont obiektu jest w dalszym ciągu możliwy.

Ewentualne trudności i kosztowność prac remontowych, choć istotne nie są decydujące w toku postępowania w sprawie skreślenia obiektu z rejestru zabytków.

Organ administracji publicznej obowiązany jest podjąć wszelkie kroki prawne, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w celu zachowania zabytku w zasobie dziedzictwa narodowego. Oznacza to, iż w przypadku braku wystąpienia ustawowych przesłanek do skreślenia zabytku z rejestru, nie można rozpatrywać sprawy w sposób, który w konsekwencji prowadziłby do rozbiórki obiektu, bowiem stoi to w sprzeczności z interesem społecznym, wynikającym z konstytucyjnych obowiązków Rzeczpospolitej Polskiej wobec przyszłych pokoleń.

Obiekt ma wartość zabytkową, o ile odpowiada definicji zabytku zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a jednocześnie stanowi element ważny dla historii danego regionu, będąc jednym z nośników ww. wartości jako dokument historii lub świadectwo historii.

W budynku dobrze zachowana jest pierwotna bryła i widoczny jest jego układ funkcjonalny. Obiekt prezentuje cechy wskazane w decyzji z dnia [...] sierpnia 1966 r., które przesądziły o wpisaniu go do rejestru zabytków.

Zdaniem organu nie zachodzą ustawowe przesłanki do skreślenia budynku nr [...] zlokalizowanego w miejscowości [...] z rejestru zabytków.

K. R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej skreślenia z rejestru zabytków budynku nr [...] w miejscowości [...].

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru.

W decyzji błędnie założono, że budynek w dalszym ciągu zachowuje wartości zabytkowe. O takiej ocenie zdecydowała "tradycyjna, niezmieniona bryła, typowe rozplanowanie wnętrza, z czytelnym, również po wyglądzie zewnętrznym, podziałem na część mieszkalną i gospodarczą".

Jednak stopień zniszczenia obiektu czy też jego stanu kwalifikujący go do skreślenia z rejestru nie musi być definitywny. Wystarczy by jego rzeczywisty stan jak i postrzeganie w świadomości społecznej powodowały utratę wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Fakt, że budynek może być odnowiony nie może stanowić podstawy przyjęcia, że zachowane zostały walory zabytku.

Skupienie się wyłącznie na zachowaniu tradycyjnego układu jest niewystarczające. Na przestrzeni lat budynek był remontowany i modernizowany w efekcie czego nieodwracalnie uległa zmianie jego kompozycja i wystrój elewacji obiektu - co wynika z poczynionych w drodze oględzin ustaleń. Istotny jest również fakt wysokiego zawilgocenia budynku i stan pokrycia dachowego.

Stan techniczny określany jako średni nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistości. Pomimo, że jeszcze dwa lata temu budynek był zamieszkiwany, to nie stanowi argumentu za jego walorami użytkowymi. Obiekt nie nadaje się do zamieszkiwania i zagraża życiu i zdrowiu każdego kto będzie przebywał jego obrębie. Opinia specjalisty w dziedzinie ochrony zabytków jest niewystarczająca. Dla pełnego obrazu obiekt powinien podlegać ocenie pod kątem walorów użytkowych przez specjalistę z dziedziny budownictwa. Nie bez znaczenia są również koszty jego ewentualnego odtworzenia, które znacznie przewyższają rzekomą wartość historyczną, artystyczną czy naukową dla miejscowości [...]. Budynek w świadomości lokalnej społeczności, jest postrzegany jako rudera.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lipca 2018r. po rozpatrzeniu wniosku K. R.o ponowne rozpatrzenie sprawy - na podstawie art. 13 ust. 1, 5 i 6, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. 2017, poz. 2187 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2018 r., odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków budynku nr [...], położonego w miejscowości [...], gm. [...] na działce ewidencyjnej nr [...], wpisanego do tego rejestru pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] sierpnia 1966 r.

W uzasadnieniu decyzji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że skreślenie z rejestru zabytków powinno być traktowane w kategoriach wyjątku, nie każdy uszczerbek w substancji zabytkowej może zostać zakwalifikowany jako urzeczywistniający przesłankę z art. 13 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Z treści wskazanego przepisu wynika, że przesłankami uprawniającymi do skreślenia zabytku z rejestru zabytków są: utrata wartości historycznej, artystycznej lub naukowej; brak potwierdzenia wartości zabytku w świetle nowych ustaleń naukowych. Do utraty wartości zabytkowej obiektu może dojść na skutek jego zniszczenia, jednakże dla zaistnienia tej przesłanki konieczny jest bezpośredni związek przyczynowy - pomiędzy faktem częściowego czy całkowitego zniszczenia obiektu wpisanego do rejestru, a utratą przez ten obiekt wartości historycznej, artystycznej lub naukowej (por. M. Cherka, P. Antoniak, Komentarz do art. 13 ww. ustawy, LEX).

W odniesieniu do drugiej przesłanki umożliwiającej skreślenie obiektu z rejestru zabytków należy wyjaśnić, że pod pojęciem "nowych ustaleń naukowych" rozumie się takie dane i informacje o obiekcie, które nie były znane organowi ochrony zabytków w dacie wpisu do rejestru zabytków, a które rzutują na ocenę jego wartości, przesądzającej o wpisie do tego rejestru.

Po ponownej analizie materiału dowodowego, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał, że nie potwierdzono, aby nieruchomość wnioskowana do skreślenia z rejestru zabytków, w obecnym stanie zachowania utraciła w sposób trwały wartości zabytkowe, stanowiące podstawę wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 1966 r. Nie ma też żadnych nowych ustaleń naukowych, które podważyłyby te wartości. Nie zaszły również nowe okoliczności prawne lub faktyczne pozwalające na skreślenie ww. nieruchomości z rejestru zabytków.

Istotą postępowania było jedynie ustalenie czy ww. budynek nr [...] w [...], w obecnym stanie zachowania nadal posiada wartości zabytkowe, przypisane mu w dacie wydania decyzji o wpisie. Ocenie nie podlega zgodność aktualnego stanu budynku z przepisami odrębnymi np. pod względem użytkowym, zdrowotnym czy sanitarnym.

Przedmiotowy budynek, odpowiada definicji legalnej zabytku, określonej przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jako nieruchomość, będąca dziełem człowieka lub związana z jego działalnością i stanowiąca świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, której zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy, zabytek podlega ochronie i opiece bez względu na stan zachowania. Negatywna ocena stanu technicznego budynku, kwestie użyteczności obiektu lub aspekt ekonomiczny, z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej nie stanowią przesłanek do skreślenia zabytku z rejestru.

W toku postępowania ustalono, że budynek nie utracił wartości artystycznych i historycznych, posiadanych w momencie wpisu, brak też nowych ustaleń deprecjonujących dotychczasową ocenę wartości zabytkowych obiektu.

Obecny stan zachowania obiektu, pomimo zawilgocenia i zagrzybienia oraz ubytków w pokryciu dachowym, umożliwia przeprowadzenie remontu pozwalającego na zachowanie autentycznej substancji zabytkowej. Budynek wciąż posiada tradycyjną bryłę, typowe rozplanowanie wnętrza z czytelnym, również w wyglądzie zewnętrznym podziałem na część mieszkalną i gospodarczą.

Z opinii sporządzonej przez Oddział Terenowy w [...] Narodowego Instytutu Dziedzictwa wynika, iż stan techniczny obiektu jest skutkiem głównie zaniedbań właścicieli, np. przez brak zabezpieczenia murów przed podciąganiem kapilarnym.

W kontekście powyższego, ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w art. 5, jednoznacznie określa sposób sprawowania opieki przez właścicieli nad zabytkiem, jako zapewnienie warunków m.in. do zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie (pkt 3) oraz korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości (pkt 4), przewidując możliwość stosowania kar administracyjnych w przypadku zaniechania opieki nad zabytkiem przez jego właściciela.

Podkreślono, że organ administracji publicznej, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, obowiązany jest podjąć wszelkie kroki prawne w celu zachowania zabytku w zasobie dziedzictwa narodowego.

K.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2018r.

Domagał się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. Nie podzielił argumentacji zawartej zarówno w decyzji z dnia [...] maja 2018 r., jak i w decyzji z [...] lipca 2018 r.

Podnosił, że decyzje skupiały się wyłącznie na walorze zabytkowym, pomijając inne aspekty (w tym techniczne i ekonomiczne). Nie można ich pomijać przy ocenie wartości zabytkowej obiektu. Zdrowie i życie są bowiem wartością ważniejszą. Stąd istotne było uwzględnianie innych czynników, które mogą zdecydować o tym czy dany obiekt da się przywrócić do stanu, który nie tylko będzie posiadał walor zabytku, ale będzie również nadawał się do użytku.

Pomijając ocenę w tym zakresie organ nie rozpatrzył w pełni zebranego materiału dowodowego, czym naruszył art. 77 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.

W świetle zebranego przez organ materiału dowodowego i jego wyczerpującej analizy, podjęte rozstrzygnięcie odpowiada dyspozycji art. 13 ust. 1, 5 i 6, ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. 2017, poz. 2187 ze zm.).

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c tej ustawy zabytki nieruchome będące dziełami architektury i budownictwa podlegają ochronie i opiece bez względu na stan zachowania. Dlatego nie miła decydującego znaczenia w tym postępowaniu kwestia stanu technicznego budynku, w tym tego czy wymaga on remontu (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 234/07). Choćby z tego powodu organ nie naruszył art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak oceny czy budynek nadaje się do zamieszkiwania i czy jego stan techniczny nie zagraża życiu i zdrowiu.

Odmienna ocena mogłoby prowadzić do sytuacji, w których właściciel budynku celowo nie wykonuje remontów zabytku, by w ten sposób doprowadzić do jego zniszczenia i w rezultacie wykreślenia z rejestru.

W aktach sprawy znajduje się opinia Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Oddział Terenowy w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. (wydana po przeprowadzeniu oględzin zabytku w dniu [...] lutego 2018 r.), z której wynika że budynek "stanowi przykład tradycyjnej zagrody niezamożnego chłopa małorolnego lub chałupnika", a odciśnięta w tynku data 1896 "pozwala domniemywać, że jest to faktyczny czas budowy domu".

Wskazano w niej też, że "zarówno prosta, parterowa, kalenicowa bryła domu, połączenie w jednym budynku funkcji mieszkalnej oraz gospodarczej, jak również dwutraktowe rozplanowanie ze skupieniem pomieszczeń o charakterze mieszkalnym wyłącznie po jednej stronie krótkiej sieni i kuchni na jej przedłużeniu, wokół przewodu kominowego, należą na [...] do rozwiązań o długiej tradycji".

W odniesieniu do stanu zachowania budynku stwierdzono, że w przeszłości miały miejsce "ograniczone prace remontowe i modernizacyjne" polegające m.in. na zmianie wielkości otworów okiennych, zamurówkach i usunięciu części skromnego detalu architektonicznego, dobudowaniu ganku oraz wymianie stolarki okiennej i drzwiowej. Nieznacznie przebudowano także układ wnętrz.

Zmianie uległa natomiast kompozycja i wystrój poszczególnych elewacji obiektu (m.in. w elewacji frontowej zatarto jej pierwotny, symetryczny wygląd). Autorzy opinii ocenili, że budynek znajduje się w średnim stanie technicznym (obiekt był użytkowany do 2016 r.). We wnioskach opinii wskazano, że "obecny stan zachowania obiektu oraz stwierdzone przekształcenia substancji (...) nie doprowadziły do całkowitej utraty wartości zabytkowej w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami".

Przekształcenia i modernizacje obiektu nie doprowadziły bowiem do całkowitej utraty wartości zabytkowej, będącej przesłanką do skreślenia obiektu z rejestru zabytków. O wartości przedmiotowego budynku decyduje nadal tradycyjna, niezmieniona bryła, typowe rozplanowanie wnętrza, z czytelnym, również w wyglądzie zewnętrznym, podziałem na część mieszkalną i gospodarczą.

Organ wziął pod uwagę całościowy stan budynku i ocenił go stwierdzając jednocześnie, że budynek jest cennym świadectwem historii miejscowości, a jego forma architektoniczna to dobrze zachowany przykład murowanego budownictwa wiejskiego z charakterystycznym dla regionu połączeniem funkcji mieszkalnej i gospodarczej w obrębie jednego budynku. Biorąc pod uwagę walory historyczne, naukowe i artystyczne, a także stan zachowania, budynek nadal przedstawia bezcenny walor autentyczności. Obiekt jest dokumentem historii i kultury materialnej miejscowości Przylesie świadczącym o jej historii.

Nie spełnione zostały przewidziane w art. 13 ust. 1 ww. ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przesłanki dla skreślenia go z rejestru zabytków.

Wykładnia art. 13 ust. 1 ww. ustawy dokonywana jest przez pryzmat celów, którym obowiązywanie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami służy, tj. trwałego zachowania wartości zabytków i zapobieganie wszelkim zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości, nakazuje ona ocenę, że utrata przez zabytek dotychczasowej wartości musi być całkowita i tylko wtedy będzie możliwe skreśleniem obiektu z rejestru.

W świetle ustaleń odnoszących się do stanu obiektu, podstawą skreślenia zabytku z rejestru mogłoby być wyłącznie ustalenie definitywnego pozbawienia zabytku nieruchomego, (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy), jakiejkolwiek wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, uzasadniającej przekonanie, że jego ochrona nie leży już w interesie społecznym.

Stan zachowania zabytku nie ma znaczenia dla utrzymywania jego ochrony, jeżeli poziom degradacji technicznej nie doprowadził do całkowitego pozbawienia obiektu wartości zabytkowej.

Podsumowując, prawidłowe były ustalenia organu administracji, iż obecnie brak jest podstaw do stwierdzenia, że stan przedmiotowego zabytku powoduje, iż utracił on swą wartość historyczną i naukową. Sąd w całości podzielił argumentację organu przedstawioną w wydanych decyzjach.

Nie potwierdziły się zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz procesowego, które skarżący powoływał.

W tym stanie rzeczy, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.