Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 23/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. art 11 ust 2
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2010 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania K.K. (dalej "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej K.K. (dalej "Skarżący") prezesa zarządu N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Spółka") wraz z tą Spółką za zaległość podatkową Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2010 r. w łącznej wysokości 11.778,00 zł, odsetek za zwłokę od tych zaległości w łącznej kwocie 5.971,00 zł i kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 365,05 zł,

Z motywów zaskarżonej decyzji wynika, że objęta decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zaległość podatkowa N. Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2010 r. wynika z deklaracji VAT-7 za styczeń i luty 2010 r. Nieuregulowane ww. zobowiązanie podatkowe Spółki w następstwie upływu terminu jego płatności stało się wymagalną zaległością podatkową.

Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej wszczęte zostało postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2014 r. (doręczone w dniu 13 kwietnia 2014 r.), zatem po wszczęciu egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w dniu [...] kwietnia 2010 r. i nr [...] w dniu [...] maja 2010 r. Tym samym został przez organ podatkowy spełniony wymóg zawarty w przepisie art. 108 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz.749 ze zm., dalej: "O.p.").

Rozważając wystąpienie przesłanek z art. 116 § 1 i § 2 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zgodnie z odpisem pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego K.K. pełni nadal nieprzerwanie, zgodnie z wpisem z dnia 31 stycznia 2007r., funkcję prezesa w jednoosobowym zarządzie N. Sp. z o.o. Zatem w terminie płatności podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2010 r. K.K. pełnił obowiązki członka zarządu, spełniona więc została przesłanka odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 2 O.p.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przeniesienie odpowiedzialności na osobę trzecią może nastąpić po spełnieniu się obu przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, tj. pełnienie funkcji członka zarządu w terminie płatności zobowiązania podatkowego, bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Stwierdził, że w niniejszej sprawie spełniona została również ta druga przesłanka.

W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec Spółki skierowano do 9 central bankowych zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, wystąpiono do Krajowego Rejestru Sądowego, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o udzielenie informacji o majątku Spółki. Nie ujawniono jednak składników majątku Spółki, z których można by przeprowadzić skuteczną egzekucję. ZUS poinformował, iż Spółka zalega z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne pracowników od grudnia 2009 r. do lutego 2010 r. KRS poinformował, że na dzień 27 września 2012 r. Spółka nie została odnaleziona w roli wspólnika, udziałowca, akcjonariusza, organu uprawnionego do reprezentacji, organu nadzoru, prokurenta etc. oraz w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. CEPiK poinformował, że Spółka nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do złożenia informacji o posiadanym majątku Spółki podał, że Spółka nie posiada żadnego majątku.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W., na podstawie art. 59 § 3 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012, poz. 1015, z późn. zm., zwanej dalej "u.p.e.a."), postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał egzekucję administracyjną prowadzoną wobec majątku Spółki za bezskuteczną (nie zostały zaspokojone zaległości podatkowe).

Dyrektor Izby Skarbowej poddał ocenie, czy wystąpiły przesłanki egzoneracyjne. W tym celu dokonał analizy sprawozdania finansowego Spółki za 2010 r. Stwierdził, iż wynika z niego, że w 2009 r. zobowiązania Spółki wynosiły 196.409,79 zł, natomiast wartość majątku Spółki został wykazana w kwocie 116.566,45 zł. Zatem, kapitał własny Spółki na koniec 2009r. wykazywał wartość ujemną. Ponadto, zobowiązania bieżące Spółki w kwocie 196.409,79 zł przewyższały aktywa obrotowe w kwocie 76.652,42 zł. Wskaźnik bieżącej płynności kształtował się na poziomie 0,39, co wskazuje na brak płynności finansowej i brak pokrycia zobowiązań bieżących majątkiem obrotowym. Działalność firmy w 2009 r. nie była również rentowna, gdyż został on zakończony stratą na poziomie 119.335,34 zł. Wskaźnik rentowności finansowej na poziomie poniżej zera świadczy o nierentownym gospodarowaniu majątkiem, o braku zysku z kapitału zainwestowanego w firmie. Wskaźnik ogólnego zadłużenia wyniósł ponad 168% przekraczając poziom bezpieczny 80%, co świadczy o dużym ryzyku finansowania.

Organ odwoławczy wskazał, że Spółka nie uregulowała zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r., za styczeń i luty 2010 r. oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za pracowników za okres od grudnia 2009 r. do lutego 2010 r.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w tych okolicznościach występowała bezwzględna konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Wniosek jednak nie został w ogóle zgłoszony. W tej sytuacji nie istnieje konieczność określenia czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

W ocenie organu odwoławczego Skarżący nie wykazał, iż nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub w nie wszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). Zatem nie wystąpiła przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p.

Skarżący nie wykazał też mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Takim mieniem nie jest bowiem, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, wskazane przez Skarżącego roszczenie o zapłatę kwoty 570.000,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę i kwoty 14.754,49 zł wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu zobowiązań V. S.A. (obecnie V. S.A.), wynikających z umowy partnerskiej z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia odwołania N. Sp. z o.o. zdecydowała się na sądowe zawezwanie do próby ugodowej następcy prawnego V. S.A. (V. S.A.), jednak pozew z uwagi na brak środków na opłatę sądową nie mógł zostać wniesiony i do ugody sądowej nie doszło.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że aby członek zarządu mógł uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wskazanie mienia musi spełniać warunki określone w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., tj. mienie musi być nie tylko realne (faktycznie istnieć), ale i nadawać się do efektywnej egzekucji oraz przedstawiać identyfikowalną wartość finansową, gdyż jest to konieczne dla stwierdzenia, czy egzekucja z tego mienia umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki. Za takie mienie nie można uznać majątku spornego o niewyjaśnionym statusie. Do uwolnienia się od odpowiedzialności członka zarządu nie jest wystarczające wskazanie jako mienia spółki wierzytelności od kontrahenta, lecz konieczne jest wykazanie, że wierzytelność jest wymagalna, a dłużnicy wypłacalni, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej i nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne.

W skardze na wskazaną na wstępie decyzję Skarżący zarzucił naruszenie :

- art. 7 i art. 8 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sprzeczności z zasadą legalności, praworządności oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zupełny brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- art. 116 § 1 O.p. i bezpodstawne przyjęcie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego odnośnie do N. sp. z o.o. nastąpiło z jego winy.

W uzasadnieniu Skarżący utrzymywał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka bezskuteczności egzekucji w całości lub w części z majątku Spółki, gdyż Urząd Skarbowy pozorował rozpoczęcie dokonywania czynności egzekucyjnych, które mogły przynieść rezultat w postaci uzyskania zaspokojenia należności. Zdaniem Skarżącego organ egzekucyjny powinien dokonać czynności realnych, zmierzających do wyegzekwowania należności, posiłkując się oświadczeniem Skarżącego odnośnie wymagalnej wierzytelności, którą Spółka posiada wobec V. S.A.

Skarżący twierdził, że w czasie, kiedy powstały dochodzone zobowiązania Spółki, jako członek jej zarządu nie miał żadnych podstaw do występowania z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Nie może być podstawą takiego wniosku zaleganie z wymienionymi świadczeniami w sytuacji, gdy Spółka posiada do wyegzekwowania ogromną wierzytelność od swojego kontrahenta, który dopuścił się ewidentnie nielegalnej praktyki. Wyjaśnił, że Spółka nie była w stanie trwale regulować swoich zobowiązań wyłącznie wskutek nieuczciwej działalności V. S.A. i nie doprowadzenia do odzyskania wierzytelności od tego podmiotu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna. Prawidłowe jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż stosownie do art. 116 § 1 i § 2 O.p. powstanie odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe uwarunkowane jest łącznym zaistnieniem przesłanek pozytywnych, to jest:

- powstaniem zaległości podatkowej z tytułu zobowiązań podatkowych, których termin płatności upływał w czasie pełnienia funkcji przez odpowiadającego za nie członka zarządu,

- bezskutecznością egzekucji skierowanej do spółki w całości lub w części.

W sytuacji, gdy te pozytywne przesłanki zachodzą, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, gdy zostanie wykazana jedna z następujących przesłanek:

- we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe),

- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy,

- członek zarządu wskazuje mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż organ podatkowy zobowiązany jest wykazać okoliczność pełnienia obowiązków przez członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Natomiast inicjatywa dowodowa co do wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu, nie zwalniając organu podatkowego z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie na podstawie pozostającego w dyspozycji organu materiału dowodowego, w tym przedstawianego przez członka zarządu (por. wyrok NSA z 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93, wyroki WSA w Warszawie z 30 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 629/04, z 14 lipca 2011 r III SA/Wa 3157/10, wyroki WSA w Opolu: z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Op 263/06, z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Op 49/07, z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Op 81/08 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej wykazał, że termin płatności objętych zaskarżoną decyzją zaległości upływał w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki. Zgodnie bowiem z odpisem pełnym z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Skarżący pełni nadal nieprzerwanie, zgodnie z wpisem z dnia 31 stycznia 2007r., funkcję prezesa w jednoosobowym zarządzie N. Sp. z o.o. Okoliczność ta jest niesporna.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy wykazał także zaistnienie drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., czyli bezskuteczność egzekucji wobec Spółki. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo przedstawił działania organu egzekucyjnego podejmowane wobec Spółki w celu zidentyfikowania mienia majątku, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowych. Wskazał m.in., że w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec Spółki skierowano do dziewięciu central bankowych zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, wystąpiono do Krajowego Rejestru Sądowego, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o udzielenie informacji o majątku Spółki. Nie ujawniono jednak składników majątku Spółki, z których można by przeprowadzić skuteczną egzekucję. ZUS poinformował, iż Spółka zalega z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne pracowników od grudnia 2009 r. do lutego 2010 r. KRS poinformował, że na dzień 27 września 2012 r. Spółka nie została odnaleziona w roli wspólnika, udziałowca, akcjonariusza, organu uprawnionego do reprezentacji, organu nadzoru, prokurenta etc. oraz w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. CEPiK poinformował, że Spółka nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów. Sam Skarżący na wezwanie organu egzekucyjnego do złożenia informacji o posiadanym majątku Spółki, poinformował organ, że Spółka nie posiada żadnego majątku.

Postępowanie egzekucyjne zostało zakończone poprzez jego umorzenie postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2014 r. ze względu na stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Postanowienie to jest zasadniczym dowodem, że egzekucja wobec Spółki okazała się bezskuteczna.

W skardze Skarżący zgłosił zastrzeżenia do postępowania egzekucyjnego, jednak nie mogą być one rozpoznane w ramach skargi na decyzję w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. Jeśli Skarżący miał zastrzeżenia do sposobu, w jaki było prowadzone postępowanie egzekucyjne, mógł będąc prezesem Spółki skorzystać ze środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Natomiast niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym orzeczeniem z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez sąd stanowi cały materiał zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania.

Mając na uwadze przyczynę umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 116 § 1 O.p., tj. egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

Zgodnie zatem ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w niniejszej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. Nie wystąpiły przy tym przesłanki uwalniające Skarżącego od tej odpowiedzialności.

Okolicznością niesporną jest, iż wniosek o ogłoszenie upadłości w ogóle nie został złożony. Organ odwoławczy wykazał zaś, iż taki wniosek powinien być złożony, gdyż występowały przesłanki określone w art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535 ze zm., dalej zwana: "u.p.u.n."). Przepis ten stanowi, iż upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Według postanowień art. 11 ust. 1 u.p.u.n. dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, zaś zgodnie ust. 2 tego artykułu dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Z kolei stosownie do treści art. 21 ust. 1 u.p.u.n. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, że każda z przesłanek ogłoszenia upadłości ma charakter samodzielny i wystąpienie którejkolwiek z nich stanowi podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co należy do obowiązków dłużnika.

Organ odwoławczy wykazał, iż w 2009 r. zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej majątku. Zobowiązania Spółki w 2009 r. wynosiły bowiem 196.409,79 zł, natomiast wartość majątku Spółki wynosiła 116.566,45 zł. Ponadto zobowiązania bieżące Spółki w kwocie 196.409,79 zł przewyższały aktywa obrotowe w kwocie 76.652,42 zł. Wskaźnik bieżącej płynności kształtował się na poziomie 0,39, co wskazuje na brak płynności finansowej i brak pokrycia zobowiązań bieżących majątkiem obrotowym. Działalność firmy w roku 2009 nie była również rentowna, gdyż został on zakończony stratą na poziomie 119.335,34 zł. Wskaźnik ogólnego zadłużenia wyniósł ponad 168% przekraczając poziom bezpieczny 80%, co świadczy o dużym ryzyku finansowania.

Zatem Spółka była niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.p.u.n., więc Skarżący jako prezes spółki i jedyny członek zarządu powinien był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, szczególnie, że jak wykazał Dyrektor Izby Skarbowej, Spółka nie wywiązywała się z ciążących na niej zobowiązań, czyli występowała również przesłanka z art. 11 ust. 1 u.p.u.n.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że ponieważ wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został złożony, bezzasadne jest czynienie przez organ podatkowy ustaleń co do "właściwego czasu", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p., w jakim wniosek powinien być złożony. Sąd podziela pogląd wyrażony w przywołanym w zaskarżonej decyzji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 93/11 (dostępny - orzeczenia.nsa.gov.pl), iż określenie od kiedy spółka pozostaje w upadłości miałoby znaczenie w sytuacji, gdyby wniosek taki został złożony, a organ zarzucał Skarżącemu, że zgłoszenie upadłości nie nastąpiło we właściwym czasie.

Prawidłowe jest też stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki, czyli że nie wystąpiła przesłanka uwalniająca go od odpowiedzialności wynikająca z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p.

W skardze Skarżący twierdził, że w czasie, kiedy powstały dochodzone zobowiązania Spółki, jako członek jej zarządu nie miał żadnych podstaw do występowania z wnioskiem o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, ponieważ Spółka posiada do wyegzekwowania ogromną wierzytelność od swojego kontrahenta, który dopuścił się ewidentnie nielegalnej praktyki. Wyjaśnił, że Spółka nie była w stanie trwale regulować swoich zobowiązań wyłącznie wskutek nieuczciwej działalności V. S.A. i nie doprowadzenia do odzyskania wierzytelności od tego podmiotu.

Odnośnie do tej wypowiedzi Skarżącego, przede wszystkim zauważyć należy, że sam on przyznał, iż Spółka nie była w stanie trwale regulować swoich zobowiązań, a to potwierdza prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy podatkowe i wskazuje na konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Nadto Skarżący przyznał, iż Spółka miała problemy finansowe (nie regulowała swoich zobowiązań), ponieważ nie doprowadzono do odzyskania wierzytelności od V. S.A. (następca prawny V. S.A.). W odwołaniu Skarżący wyjaśnił, że Spółka zdecydowała się na sądowe zawezwanie do próby ugodowej następcy prawnego V. S.A. (V. S.A.), jednak pozew z uwagi na brak środków na opłatę sądową nie mógł zostać wniesiony i do ugody sądowej nie doszło. Skarżący zdaje się nie dostrzegać, iż to rolą zarządu Spółki, w tym wypadku Skarżącego (zarząd jednoosobowy) było podjęcie działań prowadzących do uregulowania przez kontrahenta Spółki należnej jej, jak twierdzi Skarżący, kwoty zobowiązań. Skoro takie działania nie zostały podjęte lub okazały się nieskuteczne, a Spółka nie posiadała środków na regulowanie własnych zobowiązań, to Skarżący nie może twierdzić, iż nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Z całą pewnością nie świadczy o braku winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki posiadanie wierzytelności, której jak wynika z wypowiedzi Skarżącego, kontrahent nie chciał zapłacić (Skarżący wskazał na nieuczciwość kontrahenta). Przesłanki zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zostały wskazane wcześniej, niemniej warto przypomnieć, iż są to: nie wykonywanie przez dłużnika swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i sytuacja, gdy zobowiązania przekroczą wartość majątku dłużnika, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

W wyroku z dnia 17 października 2006 r., II UK 85/06 (OSNP 2007/21-22/328) Sąd Najwyższy stwierdził, że przewidziana w art. 116 O.p. odpowiedzialność członka zarządu jest niezależna od tego, czy niewypłacalność spółki była zawiniona przez zarząd czy też powstała z przyczyn leżących po stronie innych organów spółki, jej wspólników lub z przyczyn obiektywnych. Fakt, że zaległości powstały z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy, nie zwalnia go od odpowiedzialności określonej w powołanym przepisie. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd ten podziela i stwierdza, że ani brak wiedzy na temat kondycji finansowej spółki, ani przyczyny braku tej wiedzy, ani też przyczyny powstania zadłużenia spółki nie są przesłankami uwalniającymi członka zarządu spółki od odpowiedzialności określonej w art. 116 O.p.

Zasadnie uznał organ odwoławczy, iż nie wystąpiła przesłanka uwalniająca Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki wynikająca z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Z przepisu tego wynika, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości spółki, jeżeli wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Zatem konieczne jest wskazanie mienia, z którego egzekucja jest możliwa, a to oznacza, iż przede wszystkim musi być ono niesporne. Poza tym musi istnieć tytuł prawny, na podstawie którego można prowadzić egzekucję. Niewątpliwie takim tytułem nie jest oświadczenie o istnieniu wierzytelności. Organ, ażeby stwierdzić, czy rzeczywiście istnieje wierzytelność wskazana w oświadczeniu musiałby przeprowadzić stosowne postępowanie, niewykluczone, że również sądowe. Tymczasem nie jest rolą organu prowadzenie takich ustaleń w celu wykazania, że członek zarządu uwolnił się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Ustawodawca zdecydował, że to członek zarządu, jeśli chce uwolnić się od odpowiedzialności, powinien udowodnić, że majątek (wierzytelność) istnieje.

Zgodnie ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, Skarżący nie wykazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Takim mieniem nie jest bowiem wskazane przez Skarżącego roszczenie o zapłatę kwoty 570.000,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę i kwoty 14.754,49 zł wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu zobowiązań V. S.A. (obecnie V. S.A.), wynikających z umowy partnerskiej z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...]. Skarżący, jak już podniesiono, widział konieczność dochodzenia tej wierzytelności w drodze postępowania sądowego, a więc nie jest to wierzytelność niesporna, lub taka, której zapłatę zadeklarował zobowiązany.

Jak najbardziej trafne jest stanowisko organu odwoławczego, iż za mienie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. nie można uznać majątku spornego o niewyjaśnionym statusie. Do uwolnienia się od odpowiedzialności członka zarządu nie jest wystarczające wskazanie jako mienia spółki wierzytelności od kontrahenta, lecz konieczne jest wykazanie, że wierzytelność jest wymagalna, a dłużnicy wypłacalni, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Mając na uwadze powyższe, zgodzić się trzeba z Dyrektorem Izby Skarbowej, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej i nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne.

Stwierdzić pozostaje, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.