Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1702/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 184, art. 174, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 30 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1971 nr 149 poz 2 art. 73, art. 12/9/11, art. 13 ust. 1 lit. a, art. 74, art. 77, art. 78
law: Rozporządzenie Rady nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska, Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.), Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 302/13 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 302/13, po rozpoznaniu skargi M. S., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2012 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2012 r.) Marszałek Województwa [...] (dalej Marszałek) na podstawie art. 30 ust. 1, 2 pkt 3 i ust. 8, art. 32 ust. 2 w zw. z art. 23a ust. 9 i art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm., dalej uśr), w pkt 1 uznał, że kwota w wysokości 1.989,00 zł wypłacona w okresie od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r. M. S., była nienależnie pobranymi świadczeniami; w pkt 2 orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w terminie 14 dni od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym.

M. S. (dalej wnioskodawczyni, skarżąca bądź skarżąca kasacyjnie) na mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2004 r.) nabyła prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko S. S. w kwocie 144,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. oraz w kwocie 153,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2006 r. do dnia 30 września 2018 r.

Dnia 20 października 2008 r. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w [...] otrzymał formularz E001 z właściwej instytucji niemieckiej, z którego wynika, że K. S., mąż wnioskodawczyni, od dnia 19 marca 2008 r. wykonuje pracę najemną na terytorium Niemiec i podlega tam ubezpieczeniom społecznym.

W związku z powyższym Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w [...] jako instytucja właściwa do realizacji zadań w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w części dotyczącej świadczeń rodzinnych, działając z upoważnienia Marszałka ustalił, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 19 marca 2008 r. i poinformował o tym fakcie Wójta Gminy [...].

Decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2009 r.) Wójt Gminy [...] (dalej Wójt) uchylił od dnia [...] 2008 r. własną decyzję z [...] 2004 r. i zmieniającą ją decyzję z [...] 2006 r., przyznającą świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego na syna S. S., w związku z tym, że od dnia [...] 2008 r. M. S. podlega ustawodawstwu innego państwa – Niemiec – w zakresie świadczeń rodzinnych, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia.

Decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] odmówił M. S. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od dnia 19 marca 2008 r. do dnia 12 kwietnia 2010 r. z powodu ustalenia pierwszeństwa do wypłaty świadczeń rodzinnych po stronie niemieckiej oraz przyznał prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od dnia 13 kwietnia 2010 r. do dnia 30 września 2018 r.

Decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2011 r.) Marszałek Województwa [...] orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego – zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r.

W wyniku wniesionego odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] uchyliło decyzję z [...] 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego i uwzględnieniu zaleceń organu II instancji, Marszałek wskazał, że za dzień, w którym rodzina stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych na terenie Niemiec uznać należy, zgodnie z art. 73 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. (Dz. Urz. WE Nr L 149 z dnia 21 marca 1971 r. ze zm., dalej rozporządzenie nr 1408/71) dzień 19 marca 2008 r. tj. dzień, w którym zaczęły obowiązywać przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w Polsce.

Każdy kraj Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego ma wyodrębniony pakiet świadczeń rodzinnych, które wchodzą w skład świadczeń podlegających koordynacji wspólnotowej.

Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych i załącznikiem nr II do rozporządzenia nr [...] w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, w skład polskich świadczeń rodzinnych podlegających koordynacji wchodzą: zasiłek rodzinny z dodatkami, zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie pielęgnacyjne.

Z informacji otrzymanych z instytucji niemieckiej wynika, że K. S. otrzymuje "..." od miesiąca marca 2008 r. w wysokości 154 euro miesięcznie, co znacznie przewyższa wysokość zasiłku pielęgnacyjnego w Polsce.

Wnioskodawczyni składając w dniu 11 maja 2004 r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, podpisała oświadczenie, w którym zobowiązała się do niezwłocznego poinformowania o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Również w decyzji z [...] 2004 r. wnioskodawczyni o tym obowiązku została pouczona.

W przypadku rodziny wnioskodawczyni przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od dnia 19 marca 2008 r., co równoznaczne jest z nabyciem uprawnień do świadczeń rodzinnych w innym państwie. Zatem świadczenia rodzinne (zasiłek pielęgnacyjny) pobrane w okresie od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r. należy uznać jako nienależnie pobrane i w związku z tym podlegają one zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami. Według obliczeń organu kwota podlegająca zwrotowi to 516,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni wskazała, że nie pobierała zasiłku pielęgnacyjnego w Niemczech i nie zachodzi w związku z tym sytuacja, że świadczenie rodzinne zostało wypłacone w jednym kraju Wspólnoty Europejskiej i z tego powodu nie może być wypłacone w drugim kraju. W toku postępowania odwołująca okazała pismo, w którym odpowiednia instytucja niemiecka zawiadomiła jej męża, że nie może przyznać żadnych wypłat na syna z powodu zamieszkiwania członków rodziny na stałe w Polsce (wypłacenie zasiłku pielęgnacyjnego w Niemczech jest możliwe tylko wtedy, gdy członkowie rodziny mieszkają na stałe w Niemczech). Powołując się to pismo odwołująca podniosła, że zasiłek pielęgnacyjny na syna był należny w Polsce, ponieważ nie był wypłacany w Niemczech.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2012 r.) SKO uchyliło decyzję z [...] 2011 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych i załącznikiem nr II do rozporządzenia EWG nr 1408/71 przy ustalaniu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego należy stosować przepisy wspólnotowe obowiązujące w zakresie świadczeń rodzinnych, gdyż zasiłek ten wchodzi w skład polskich świadczeń rodzinnych i podlega koordynacji. Stosownie do art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady EWG nr 574/72 w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 (dalej rozporządzenie nr 574/72) prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek jest zawieszone, jeśli w tym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia, do wysokości tych świadczeń.

W pierwszej kolejności zwrócono uwagę, że ww. przepisie nie ma mowy o zawieszeniu świadczeń z uwagi na rozróżnienie ich poszczególnych rodzajów, tylko ze względu na ich wysokość. By określić wysokość ewentualnej nadwyżki świadczeń, która mogłaby być przyznana w kraju zamieszkiwania, stosownie do art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72 należy ustalić najpierw wysokość świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego kraju. Jeśli świadczenia rodzinne w państwie zamieszkiwania członków rodziny (dzieci) przewyższają kwotę świadczeń należnych od państwa, w którym wykonywana jest praca najemna, państwo zamieszkania członków rodziny (dzieci) wypłaca różnicę miedzy tymi świadczeniami.

Organ II instancji powołując art. 30 ust. 2, art. 23a ust. 5 uśr i art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych zasadnicze znaczenie ma nie hipotetyczne uprawnienie do uzyskania świadczeń za granicą lecz faktyczne ich przyznanie za granicą. Nie przyznanie świadczeń w Polsce (a w dalszej kolejności ewentualna możliwość ustalenia nienależnie pobranych świadczeń) może mieć miejsce, gdy w tym samym czasie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia za granicą, w kraju zatrudnienia jednego z rodziców dziecka, w przedmiotowej sprawie na terenie Niemiec. Wówczas bowiem znajdują zastosowanie reguły "antykumulacyjne", a w szczególności art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 574/72. Reguły mające na celu zapobieganie nakładaniu się świadczeń rodzinnych mają zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim nie pozbawiają one bezpodstawnie osób zainteresowanych świadczeń przyznanych im przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego.

Art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 pozbawia zatem członków rodziny pracownika uprawnień przysługujących im w miejscu zamieszkania.

Z uwagi na powyższe konieczne jest ustalenie i prawidłowe udokumentowanie, czy w okresie od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r. K. S. uzyskiwał, a jeśli tak, to w jakiej wysokości świadczenia rodzinne w kraju zatrudnienia. Z akt sprawy wynika, że mąż odwołującej ma przyznany na terytorium Niemiec zasiłek rodzinny. Z odpisu uwierzytelnionego tłumaczenia pisma z 30 czerwca 2009 r. odpowiedniej instytucji niemieckiej wynika ogólna informacja, że K. S. pobiera miesięcznie na syna S. zasiłek w wysokości 164,00 euro. W ww. piśmie nie wskazano okresu, za jaki świadczenie to zostało przyznane. Nie można na jego podstawie ustalić, czy obejmuje on okres objęty niniejszym postępowaniem (tj. od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r.). W aktach sprawy znajduje się również formularz E001, w którym informacje w nim zawarte nie zostały odpowiednio przetłumaczone, w związku z czym nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Niemniej jednak z ww. formularza wynika, ze od marca 2008 r. jest wypłacany zasiłek rodzinny w wysokości 154,00 euro miesięcznie. Wskazując na powyższe, zwrócono uwagę na występujące rozbieżności ww. kwotach, które wymagają wyjaśnienia. Konieczne jest także ustalenie, czy świadczenie przyznane w Niemczech mężowi odwołującej, obejmowało okres objęty niniejszym postępowaniem, bowiem zasiłek pielęgnacyjny wchodzi w skład polskich świadczeń rodzinnych i podlega koordynacji.

Wskazano, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji obliczając sumę wypłaconych świadczeń rozpisał miesięcznie kwoty wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego, jednak dokonał błędnego ich podsumowania – otrzymał kwotę 516,00 zł zamiast 1.989,00 zł.

W skardze M. S. zarzuciła naruszenia art. 12/9/11 i art. 73 rozporządzenia nr 1408/71, art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72 oraz art. 30 ust. "2" [winno być "1"] i ust. 2 pkt 3 uśr przez ich błędne zastosowanie; naruszenie art. 7 i 77 kpa przez niedokonanie ustaleń faktycznych czy zasiłek pielęgnacyjny wypłacany skarżącej w imieniu jej dziecka w Polsce odpowiada rodzajowo świadczeniom rodzinnym wypłacanym w Niemczech. Biorąc pod uwagę powyższe wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Marszałka z [...] 2012 r.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów, że nie ma znaczenia dla oceny, czy dane świadczenia podlegają kumulacji, okoliczność czy rodzaj wypłacanego świadczenia w jednym z krajów członkowskich pokrywa się ze świadczeniami wypłaconym w drugim kraju. Na poparcie powyższego stanowiska pełnomocnik skarżącej przywołał orzecznictwo krajowe i unijne.

W sprawie nie może być mowy o wypłacaniu takiego samego świadczenia w obu krajach w tym samym okresie na tego samego członka rodziny nie tylko dlatego, że są to różne świadczenia, ale także dlatego, że zasiłki rodzinne są wypłacane dla rodzica dziecka, a zasiłek pielęgnacyjny jest wypłacany dziecku (do rąk rodzica) nie ma więc tożsamości osoby uprawnionej do zasiłku.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. SKO podkreśliło, że w art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72 nie ma mowy o zawieszeniu świadczeń z uwagi na rozróżnienie ich poszczególnych rodzajów, tylko ze względu na ich wysokość. Kolegium wskazało wyrok NSA z 29.9.2011 r., I OSK 713/11, z którego treści wynika m.in. że przepisy ww. rozporządzenia nie nakładają na organy obowiązku porównania poszczególnych rodzajów świadczeń, lecz obowiązek porównania ogólnych kwot świadczeń przyznanych w obu krajach. W wyroku tym NSA także wskazał, że art. 12 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1408/71 przewiduje zakaz kumulacji świadczeń rodzinnych w tym samym czasie i na tego samego członka rodziny, niezależnie od tego, kto jest bezpośrednim beneficjentem tego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uchylając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa decyzje organu II i I instancji, powołując art. 23a ust. 5 i 9, art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 uśr, i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29.9.2011 r., I OSK 1710/09 wskazał, że z treści powołanych przepisów wynika, że obowiązek zwrotu został połączony nie tylko z samym pojęciem "nienależnego świadczenia", lecz z instytucją "świadczenia nienależnie pobranego", które to pojęcia nie są tożsame. Pierwsze z nich jest pojęciem obiektywnym i występuje m. in. wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła, natomiast drugie dotyczy świadczenia pobranego przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Powszechnie przyjmuje się, że obowiązek obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że się ono jemu nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji obowiązanej do wypłaty świadczenia. Z powyższego wynika, że nienależnie pobrane świadczenie, to świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych, albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, na skutek okoliczności leżących po stronie świadczeniobiorcy.

W kontrolowanej sprawie organ I instancji ustalił podmiot, na rzecz którego dokonano nieuzasadnionej wypłaty świadczeń rodzinnych (podmiotu zobowiązanego); wystąpienie zdarzenia, o jakim mowa w art. 23a ust. 5 uśr - uchylenie decyzji przyznającej świadczenie rodzinne z uwagi na wyjazd (przebywanie) – w trakcie okresu pobierania świadczenia – członka rodziny do państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – decyzja Wójta Gminy [...] z [...] 2009 r. (uchylająca decyzję z [...] 2004 r. przyznającą świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego na syna S. S.). Ustalił także, że skarżąca nie poinformowała o wykonywaniu przez męża pracy poza granicami kraju od 19 marca 2008 r. mimo, że o obowiązku tym była pouczona w momencie składania wniosku z 4 maja 2004 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, co wynika ze złożonego przez skarżącą podpisu na przedmiotowym wniosku. Jednak, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, co słusznie wskazał organ II instancji, nie ustalono czy zasiłek przyznany na syna w kraju zatrudnienia ojca obejmował okres objęty niniejszym postępowaniem tj. od 1 kwietnia 2008 r. do 30 kwietnia 2009 r. i nie ustalono jednoznacznie w jakiej wysokości był wypłacany. W aktach sprawy znajduje się jedynie odpis uwierzytelniony tłumaczenia pisma instytucji niemieckiej z dnia 30 czerwca 2009 r. informujący, że K. S. pobiera miesięcznie na syna zasiłek w wysokości 164,00 euro oraz formularz E001 (bez odpowiedniego tłumaczenia), którego wynika, że od marca 2009 r. jest wypłacany zasiłek rodzinny w wysokości 154,00 euro miesięcznie. Z dokumentów tych nie wynika jednoznacznie, czy świadczenie przyznane w Niemczech mężowi skarżącej obejmowało okres objęty niniejszym postępowaniem oraz jaka była jego faktyczna wysokość.

Wobec powyższego rację ma Kolegium, że niewyjaśnienie powyższych kwestii i brak odpowiedniego przetłumaczenia dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, stanowi istotne naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa.

Sąd I instancji zgodził się z organem II instancji, że art. 10 rozporządzenia nr 574/72 nie przewiduje – poza porównaniem kwoty świadczeń i zawieszeniem praw do świadczeń lub zasiłków należnych na podstawie ustawodawstwa państwa zamieszkania do wysokości kwoty świadczeń przewidzianych w państwie zatrudnienia z tytułu art. 73 lub art. 74 – porównania typów zawieszanych świadczeń lub zasiłków. Zawieszaniu w takim przypadku podlegają zasiłki lub świadczenia rodzinne do wysokości kwoty świadczeń rodzinnych należnych w zastosowaniu ww. przepisów z państwa zatrudnienia.

Art. 10 § 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72 określając sytuacje, w których znajduje zastosowanie inkorporowana w nim norma koordynująca systemy zabezpieczenia społecznego, odwołuje się do pojęcia "przyznanych" świadczeń rodzinnych, jako warunku stosowania instytucji "zawieszenia świadczenia". Tym samym Sąd uznał, że kolizja krajowych systemów zabezpieczenia społecznego, a tym samym konieczność zastosowania opisanej w owym przepisie reguły koordynacji owych systemów następuje dopiero wówczas gdy dochodzi już do przyznania świadczeń rodzinnych w ramach systemów zabezpieczenia społecznego dwu państw członkowskich. Stosowanie w takiej sytuacji art. 10 rozporządzenia nr 574/72 zapobiega równoległemu pobieraniu świadczeń rodzinnych na tego samego członka rodziny i za ten sam okres z dwu różnych źródeł.

Przedstawioną powyżej wykładnię art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72 wspiera przyjęta przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości linia orzecznicza dotycząca interpretowania przepisów rozporządzeń nr 1408/71 i nr 574/72. W swych orzeczeniach ETS wielokrotnie podkreślał, iż zastosowanie owych rozporządzeń w żadnym razie nie może prowadzić do wywołania skutków negatywnych, w postaci pozbawienia pracownika migrującego lub członków jego rodziny prawa do świadczeń albo obniżenia świadczeń przysługujących im na mocy wyłącznie ustawodawstwa krajowego (wyrok ETS z 21.10.1975 r., C-24/75, ECR 1975/7/01149 (orzeczenie wstępne w sprawie Teresa i Silvana Petroni v. Office national des pensions pour travaileurs salaries (ONPTS) Bruksela); G. Uścińska, Komentarz do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie., Ministerstwo Polityki Społecznej, Warszawa 2005, s. 314-316).

Pogląd, że reguła przeciwdziałająca kumulacji świadczeń rodzinnych ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy zbiegowi podlegają uprawnienia do świadczeń rodzinnych już przyznanych w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny - podzielił Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 19.2.1981 r., sygn. C-104/80 ECR 1981/2/00503 (orzeczenie wstępne w sprawie Kurt Beeck v. Bundesanstalt fur Arbeit) stwierdzając, że art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72 zawiesza wypłatę świadczeń rodzinnych lub zasiłków rodzinnych wypłacanych na podstawie ustawodawstwa państwa zatrudnienia jedynie do wysokości świadczenia otrzymywanego, w odniesieniu do tego samego okresu i tego samego członka rodziny w państwie zamieszkania przez małżonka prowadzącego działalności zawodową lub gospodarczą na terytorium tego Państwa. W tym samym wyroku Trybunał podkreślił, że reguły mające na celu zapobieganie nakładaniu się świadczeń rodzinnych mają zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim nie pozbawiają one, bezpodstawnie, osób zainteresowanych świadczeń przyznanych im przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego.

Zdaniem Sądu I instancji, uwadze organów administracji uszło, że niedopuszczalne jest jednoczesne rozstrzygnięcie w jednej decyzji, że dane świadczenie jest świadczeniem nienależnie pobranym i zobowiązanie do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami, a w taki właśnie sposób organy I i II instancji orzekły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.7.2010 r., I OSK 620/10, zgodnie z którym nakazanie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego nie może zostać orzeczone w tej samej decyzji, co samo uznanie świadczenia za nienależnie pobrane.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji orzekł, że świadczenia rodzinne pobrane przez skarżącą w okresie od 1 kwietnia 2008 r. do 30 kwietnia 2009 r. były świadczeniami nienależnie pobranymi i jednocześnie zobowiązał skarżącą do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz ustawowymi odsetkami.

Mając na uwadze wyżej przytoczoną regulację ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjąć należy, że obowiązek zwrotu świadczeń rodzinnych może zostać nałożony na stronę dopiero po ostatecznym stwierdzeniu przez organy pomocy społecznej, że określone świadczenie zostało przez nią nienależnie pobrane. Dlatego organy administracji pierwotnie winny orzekać w kwestii nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a dopiero, gdy sprawa ta zostanie ostatecznie rozstrzygnięta, można wszczynać postępowanie zmierzające do nakazania zwrotu takich świadczeń.

W ocenie Sądu I instancji wydanie jednej decyzji mocą której organ stwierdza, że dane świadczenia są nienależnie pobrane i jednocześnie zobowiązuje stronę do zwrotu kwoty tych świadczenie, nie jest możliwe i stanowi naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Za takim stanowiskiem przemawia również brzmienie art. "3" [winno być "30"] ust. 3 uśr, zgodnie z którym należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ulęgają przedawnieniu z upływem 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna. Przy czym ust. 5 art. uśr stanowi, że nie wydaje się decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. Treść tych przepisów w sposób jednoznaczny określa kolejność wydawania stosownych decyzji związanych z nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi.

Wskazano, że wprawdzie organ II instancji uchylił na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzję organu I instancji to jednak sąd administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppsa władny jest uchylić zaskarżoną decyzję kasacyjną w sytuacji, gdy samo rozstrzygnięcie odpowiada prawu, ale uzasadnienie decyzji narusza art. 107 § 3 kpa i wskazuje kierunek rozstrzygnięcia naruszający prawo materialne.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła M. S., reprezentowana przez adw. J. P., zaskarżając ów wyrok w całości. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła wyrokowi naruszenie:

1. prawa materialnego – art. 12/9/11 i art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 i art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/12 i art. 30 ust. 2 pkt 3 uśr przez ich błędne zastosowanie (błąd w subsumcji);

2. przepisów postępowania art. 141 § 4 ppsa przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w związku z zarzutami skargi dotyczącymi konieczności porównania rodzajów świadczeń rodzinnych wypłacanych w dwu państwach członkowskich, w celu zbadania czy podlegają koordynacji oraz braku podstaw do pozbawienia osoby uprawnionej świadczenia rodzinnego, które nie odpowiada rodzajowi świadczenia wypłacanemu w innym państwie członkowskim i to w sytuacji, gdy nie zachodzi tożsamość osób na rzecz których przyznano świadczenia rodzinne.

Skarżąca wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2012, poz. 270, zm. 1101 i 1529, z 2014, poz. 543, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1, dalej uchwała I OPS 10/09).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Zakres rozpoznawania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie postaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez Sąd naruszone (art. 174 i 176 ppsa). Wskazanie naruszonych przepisów winno nastąpić przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zgodnie z art. 176 ppsa, skarżący kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które konkretnie przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną nie może precyzować zarzutów ani ich konkretyzować, nie może też domniemywać, który przepis prawa skarżący miał na uwadze podnosząc określony zarzut (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 21.2.2007 r., II GSK 293/06, Lex nr 326269; 25.5.2010 r., I GSK 1155/09, Lex nr 585927).

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 ppsa, jednak podniesiony w niej zarzut naruszenia przepisów postępowania stanowi pochodną zarzutu naruszenia prawa materialnego, stąd ocena zarzutu odnoszącego się do naruszenia prawa materialnego determinowała ocenę zarzutu procesowego.

Zarzut naruszenia art. 12/9/11 i art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 i art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72 i art. 30 ust. 2 pkt 3 uśr przez ich błędne zastosowanie (błąd w subsumcji), okazał się nieusprawiedliwiony. Art. 12/9/11 rozporządzenia nr 1408/71 składa się z 4 ustępów, o zróżnicowanej treści normatywnej. Nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślać się, naruszenia którego z 4 ustępów art. 12/9/11 rozporządzenia nr 1408/71 autor skargi kasacyjnej się dopatruje. W żadnym stopniu zastosowania w sprawie nie mógł mieć ustęp: 4 (dotyczący zmniejszenia renty inwalidzkiej należnej na podstawie prawa holenderskiego, gdy instytucja holenderska jest również zobowiązana do udziału w ponoszeniu kosztów świadczenia z powodu choroby zawodowej, przyznanego na podstawie przepisów prawnych innego państwa członkowskiego); 3 (bowiem w kontrolowanej sprawie nie chodzi o uprawnienia do świadczeń inwalidzkich lub do wcześniejszej emerytury uprawnionych, pracujących zawodowo).

Normodawca w art. 12/9/11 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia nr 1408/71 wprowadził zakaz kumulacji świadczeń tego samego rodzaju za jeden i ten sam okres ubezpieczenia obowiązkowego. Normę tę Sąd I instancji zastosował prawidłowo. W art. 76 rozporządzenia nr 1408/71 normodawca uregulował normami szczególnymi sytuacje, w których przyznanie świadczeń rodzinnych w tym samym okresie, na tego samego członka rodziny i z tytułu wykonywania pracy zawodowej przewidziane są przez ustawodawstwo państwa członkowskiego, na terytorium którego zamieszkują członkowie rodziny, to prawo do świadczeń rodzinnych należnych na mocy ustawodawstwa innego państwa członkowskiego – z tytułu wykonywania pracy zawodowej (art. 73) lub pobierania zasiłków dla bezrobotnych (art. 74) – zostaje zawieszone do wysokości kwoty przewidzianej w ustawodawstwie pierwszego państwa członkowskiego (B. Pawłowska w: red. G. Uścińska, Komentarz do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie., Ministerstwo Polityki Społecznej, Warszawa 2005, s. 56-57 tiret 5; M Rusewicz – tamże s. 314-316).

Norma zawarta w zdaniu 2 ust. 1 art. 12/9/11 rozporządzenia nr 1408/71, jako dotycząca świadczeń z tytułu inwalidztwa, starości i śmierci (emerytur i rent) lub świadczeń z tytułu choroby zawodowej nie znajduje w kontrolowanej sprawie zastosowania.

Prawidłowo została zastosowana norma z ust. 2 art. 12/9/11 rozporządzenia nr 1408/71, mając na cel zapobiegać nadmiernej kumulacji świadczeń. Przepis ten stanowi odzwierciedlenie zasady, przyjętej w rozporządzeniu nr 1408/71, że osoby, podlegające systemom zabezpieczenia społecznego w dwu lub więcej państwach członkowskich, nie mogą uzyskiwać nadmiernych korzyści i być lepiej traktowane niż osoby podlegające systemowi zabezpieczenia tylko jednego państwa członkowskiego (wyrok ETS z 4.7.1985 r. w sprawie Kromhout, 104/84 [1985], ECR 2205, akceptowany przez B. Pawłowską – op. cit. s. 58 i A. Giżejowską, A.M. Świątkowskiego, Zabezpieczenie społeczne. Komentarz, Universitas 2004, s. 165-166 § 8 w: Prawo socjalne Unii Europejskiej i Rady Europy, t. 6; A.M. Świątkowskiego, Europejskie prawo socjalne, Tom III, DW ABC 2000, s.417-420, uw. 14-19).

Wbrew poglądowi autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie miał obowiązku zastosować art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 – w stanie faktycznym istotnym w sprawie, adresatem normy art. 73 rozporządzenia nr 1408/71, mógłby być sąd niemiecki (przykładowo wyrok ETS z: 5.10.1995 r., C-321/93 w sprawie Imbernon Martinez; 7.11.2002, C-333/00, Paivikki Maaheimo), gdyby doszło do sporu K. S. z właściwą instytucją obowiązaną do wypłaty świadczeń rodzinnych w Niemczech (którego to sporu nie ma). Pracownik najemny (którym in casu jest K. S.), podlegający ustawodawstwu państwa członkowskiego, jest uprawniony, w odniesieniu do członków swej rodziny (syna S. S.), który wraz z żoną zamieszkują teren innego państwa członkowskiego (Rzeczypospolitej Polskiej), do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa (Niemiec, na terytorium którego K. S. pracuje), tak jakby zamieszkiwali oni terytorium tego państwa (Niemiec), z zastrzeżeniem przepisów załącznika nr VI. W kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 73 rozporządzenia nr 1408/71, bowiem na podstawie tego przepisu jedynie na państwie zatrudnienia (Niemczech) spoczywa obowiązek wypłaty świadczeń rodzinnych, a Niemcy jako państwo zatrudnienia, wypłacają K. S. świadczenia rodzinne. Art. 73 jest nierozłącznie związany z regulacjami określonymi w art. 13 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1408/71, zgodnie z którymi pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega zasadniczo ustawodawstwu tego państwa. Zasadniczym celem, jaki ma spełniać ów przepis, jest uniemożliwienie państwu członkowskiemu, uzależnienie prawa do świadczeń rodzinnych od warunku zamieszkiwania członków rodziny na terytorium tego państwa. Uprawnienie jakie przysługuje skarżącym w postępowaniu przed sądem krajowym jako pracownikom najemnym na podstawie art. 13 i 73 rozporządzenia nr 1408/71, winno być zestawione z regułami antykumulacyjnymi tego rozporządzenia i rozporządzenia nr 574/72, o ile zachodzi ryzyko zbiegu uprawnień przewidzianych przez ustawodawstwo państwa miejsca zamieszkania z uprawnieniami przewidzianymi przez ustawodawstwo państwa miejsca zatrudnienia (M. Rusewicz w: red. G. Uścińska – op. cit. s. 305-308, uw. 1, 2, 5). Zaskarżony wyrok oparty jest na prawidłowym zastosowaniu i wykładni art. 76 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71, a zarzutu naruszenia tego przepisu autor skargi kasacyjnej nie stawia (art. 176 ppsa).

Art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/12 został zaskarżonym wyrokiem zastosowany prawidłowo. Przepis ten ma charakter antykumulacyjny. Normodawca europejski postanowił, że uprawnienie do świadczeń lub zasiłków rodzinnych należnych na podstawie ustawodawstwa państwa członkowskiego, które nie uzależnia nabycia uprawnienia do tych świadczeń lub zasiłków od warunków dotyczących ubezpieczenia, zatrudnienia lub działalności samodzielnej, zostaje zawieszone, jeśli przez ten sam okres i na tego samego członka rodziny świadczenia są należne bądź jedynie na podstawie ustawodawstwa krajowego innego państwa członkowskiego, bądź przez zastosowanie art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia [nr 1408 /71], do wysokości tych świadczeń. W doktrynie wskazuje się, że art. 10/12/13 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72 określa granicę zawieszenia uprawnień do zasiłków rodzinnych. Wyznaczono ją w wysokości świadczeń rodzinnych przewidzianych przepisami prawa ubezpieczeń społecznych tego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, na terytorium którego zamieszkuje uprawniony członek rodziny (beneficjent – in casu S. S., zamieszkały na terytorium Polski). Kwoty należnych zasiłków rodzinnych, wypłacanych pod rządem przepisów prawa ubezpieczeń społecznych wyłonionych przy zastosowaniu reguł kolizyjnych, przekraczające wysokość świadczeń określonych przepisami prawa ubezpieczeń społecznych obowiązującymi w państwie członkowskim Unii Europejskiej właściwym na miejsce zamieszkania beneficjenta, winny zostać wypłacone osobie ubezpieczonej. Oznacza to, że osoba ubezpieczona może otrzymać zasiłki rodzinne z dwu różnych instytucji ubezpieczeń społecznych: właściwej ze względu na miejsce zamieszkania beneficjenta i w wysokości uzupełniającej, określonej przepisami prawa ubezpieczeń społecznych obowiązującymi w państwie członkowskim Unii Europejskiej miejsca zatrudnienia lub prowadzenia działalności zarobkowej na własny rachunek. Art. 10 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 574/72 wyraża zasadę sformułowaną w orzecznictwie ETS (wyrok z 23.4.1986, sprawa 153/84 [1986] ECR 1401), stosownie do której ubezpieczeni przemieszczający się w obrębie Unii Europejskiej nie mogą znaleźć się w gorszej sytuacji od osób objętych systemem ubezpieczeń społecznych jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej (A. Giżejowska, A.M. Świątkowski – op. cit., s. 164-165, § 7).

Przeciwko prawidłowej wykładni wskazanych jako wzorce kontroli przepisom i właściwej subsumcji, zaprezentowanym w zaskarżonym wyroku, nie przemawia wyrok z 20.5.2008 r., C-352/06 Trybunału Sprawiedliwości.

Trybunał w wyroku C-352/06 wskazał:

Motyw piąty rozporządzenia nr 1408/71 ma następujące brzmienie: "niezbędne jest, w ramach tej koordynacji, zagwarantowanie we Wspólnocie równości traktowania przez różne ustawodawstwa krajowe pracowników zamieszkujących w państwach członkowskich oraz osobom pozostającym na ich utrzymaniu, jak również osobom pozostałym przy życiu po ich śmierci." Motywy ósmy, dziewiąty i dziesiąty tego rozporządzenia stanowią, co następuje: "pracownicy najemni i osoby prowadzące działalność na własny rachunek przemieszczające się we Wspólnocie powinni być objęci systemem zabezpieczenia społecznego tylko jednego państwa członkowskiego w celu uniknięcia zbiegu właściwych ustawodawstw i wynikających z tego komplikacji;

należy jak najbardziej ograniczyć liczbę i zakres przypadków stanowiących wyjątki od zasad ogólnych, w których jedna osoba powinna podlegać równocześnie ustawodawstwu dwóch państw członkowskich;

w celu jak najlepszego zagwarantowania równego traktowania pracowników zatrudnionych na terytorium jednego państwa członkowskiego należy przyjąć jako zasadę ogólną, że stosuje się ustawodawstwo tego państwa członkowskiego, na którego terytorium dana osoba jest zatrudniona lub prowadzi działalność na własny rachunek."

Stan faktyczny, w jakim zapadł wyrok C-352/06, różni się zasadniczo od stanu faktycznego w kontrolowanej sprawie. B. Bosmann, obywatelka Belgii, zamieszkująca w Niemczech, samotnie wychowywała dwójkę dorosłych dzieci, zamieszkujących w Niemczech i tam studiujących. Na dzieci te B. Bosmann otrzymywała wszystkie niemieckie świadczenia rodzinne – w tym dla dorosłych, studiujących dzieci. Z dniem 1 września 2005 r. B. Bosmann podjęła zatrudnienie w Królestwie Holandii. Decyzją z [...] 2005 r. niemiecka instytucja – Bundesagentur, odmówiła jej prawa do tych świadczeń, z mocą od października 2005 r. Przepisy tytułu II rozporządzenia nr 1408/71, które określają ustawodawstwo właściwe wobec pracowników przemieszczających się we Wspólnocie, mają na celu zagwarantowanie, by zainteresowani podlegali systemowi zabezpieczenia społecznego jednego tylko państwa członkowskiego, po to, by uniknąć kolizji mających zastosowanie przepisów prawnych oraz komplikacji z tego wynikających. Zasada ta została wyrażona w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71, który stanowi, że pracownicy, do których stosuje się to rozporządzenie, podlegają wyłącznie ustawodawstwu jednego państwa członkowskiego (wyrok z 12.6.1986 r. w sprawie 302/84 Ten Holder, Rec. s. 1821, pkt 19 i 20).

Na podstawie art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71 pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego. Ustalenie ustawodawstwa państwa członkowskiego jako ustawodawstwa znajdującego zastosowanie wobec pracownika na podstawie tego przepisu skutkuje tym, że tylko ustawodawstwo tego państwa członkowskiego znajduje wobec niego zastosowanie (wyrok w sprawie Ten Holder, pkt 23). Jeśli chodzi o specyficzny kontekst świadczeń rodzinnych, to na podstawie art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 pracownik podlegający ustawodawstwu państwa członkowskiego jest uprawniony, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium innego państwa członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa. Jak słusznie ustalił sąd krajowy, przepisy mające zastosowanie do sytuacji B. Bosmann stanowią co do zasady ustawodawstwo państwa członkowskiego jej miejsca zatrudnienia, czyli ustawodawstwo niderlandzkie. Trybunał wskazał, że art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71 nie stoi na przeszkodzie temu, by pracownik migrujący, który podlega systemowi zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego miejsca zatrudnienia, otrzymywał na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa członkowskiego miejsca zamieszkania świadczenia rodzinne w tym państwie (wyrok C-352/06, pkt 14, 16,17, 18, 31, 33, 36).

W wyroku C-352/06 Trybunał nie orzekł o tym, że art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 bądź art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/12 nie znajdują zastosowania w sprawie, a jedynie o tym, że w tym szczególnym stanie faktycznym (odmiennym od sytuacji faktycznej w wyrokach w sprawie McMenamin oraz w sprawie Dodl i Oberhollenzer, rozstrzygniętych w oparciu o art. 10 ust. 1 lit. b) pkt i) rozporządzenia nr 574/72, gdzie zmiana pierwszeństwa na rzecz właściwości państwa członkowskiego miejsca zamieszkania spowodowana była tym, że działalność zawodowa była wykonywana w państwie członkowskim miejsca zamieszkania przez współmałżonka osoby uprawnionej do świadczeń przewidzianych na podstawie art. 73 rozporządzenia nr 1408/71; wyrok C-352/06, pkt 22), art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72 nie stanowi przeszkody dla przyznania świadczeń rodzinnych na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa członkowskiego miejsca zamieszkania pracownika migrującego, znajdującego się w sytuacji B. Bosmann (wyrok C-352/06, pkt 36).

Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 30 ust. 2 pkt 3 uśr. Błąd w subsumcji polega na wadliwym podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod przepis prawny i wadliwym określeniu skutków prawnych wynikających z tego przepisu w konkretnym wypadku (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 446, uw. 3). Zaskarżony wyrok stanowi o prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod normę prawną wywiedzioną z art. 30 ust. 2 pkt 3 uśr. Nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym jest bowiem świadczenie rodzinne wypłacone w przypadku, gdy marszałek województwa, w przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne.

Nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Przepis ten określa składniki jakie winno posiadać uzasadnienie wyroku tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W niniejszej sprawie wszystkie te elementy, które są niezbędne, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera: zarówno część historyczną, w której podano wszystkie istotne okoliczności sprawy jak i merytoryczne stanowisko Sądu, które wskazuje z jakich przyczyn Sąd wydał rozstrzygnięcie uwzględniające skargę, a nie podzielające części zarzutów skarżącej. Wskazany wyżej przepis stanowi przede wszystkim o konstrukcji uzasadnienia. Dlatego też nie ma podstaw do przyjęcia by Sąd I instancji dopuścił się uchybień przy jego konstruowaniu. Uzasadnienie wyroku I instancji zawiera należyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Z faktu, że skarżąca nie zgadza się w części z oceną prawną Wojewódzkiego Sądu, nie można kwestionować prawidłowości uzasadnienia.

Kontrolowane postępowanie dotyczyło świadczeń rodzinnych pobranych pod rządem rozporządzenia nr 1408/71 i rozporządzenia nr 574/72, które utraciły moc z dniem 1 maja 2010 r. (odpowiednio – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – art. 90 i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - art. 96).

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 orzekł jak w sentencji wyroku.