Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2986/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657), po rozpatrzeniu odwołania P. E. P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...]czerwca 2017 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu ww. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W..

W uzasadnieniu organ przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy wskazał, że postępowanie w niej zostało wszczęte na wniosek. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r., organ I instancji orzekł o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego spod wyżej wskazanego adresu. Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożył P. E. P.. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Następnie Prezydent [...] decyzją z [...] czerwca 2017 r., nr [...] ponownie orzekł o wymeldowaniu P. E. P. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W.. Wydane rozstrzygnięcie organ I instancji uzasadnił tym, że został spełniony warunek konieczny do wymeldowania, tj. wymieniony nie mieszka w miejscu stałego zameldowania.

Organ wyjaśnił, że we wniosku i wyjaśnieniach z dnia 16 maja 2016 r. B. C. B. wskazał, że P. P. nie mieszka w lokalu nr[...] przy ul. O. [...]. Wnioskodawca jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu i został do niego wprowadzony przez komornika sądowego. Wymienił zamki w drzwiach wejściowych do lokalu, w związku z czym P. P. nie ma do niego dostępu. Wnioskodawca dołączył do akt sprawy kopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] [...]Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...] przysądzającego prawo własności lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W. na rzecz B. C. B. i M. B., kopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] września 2015 r., sygn. akt [...] odejmującego P. E. P. zarząd przedmiotowym lokalem, kopię postanowienia Sądu Rejonowego [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] października 2015 r., sygn. akt [...] polecającego komornikowi sądowemu M. P. wprowadzenie B. C. B. w zarząd nad lokalem nr [...] przy ul. O. [...] w W., kopię postanowienia komornika sądowego M. P. z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. sprawy[...] ustanawiającego B. C. B. zarządcą przedmiotowego lokalu oraz kopię protokołu z czynności komorniczych wprowadzających B. C. B. w zarząd nad lokalem nr [...] przy ul. O. [...] w W..

P. P. pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wskazał, że złożył w sądzie skargę na czynności komornika sądowego oraz wniosek o zmianę zarządcy spornego lokalu. Obie sprawy są w toku. Wniósł o zawieszenie postępowania oraz przesłuchanie go w charakterze strony.

W dniu [...] października 2016 r. w organie I instancji stawił się B. C. B.. Oświadczył, że przedstawione przez niego wcześniej dokumenty jednoznacznie potwierdzają, że P. E. P. ani prawnie, ani fizycznie nie może zamieszkiwać w lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W.. Wymieniony nie ma dostępu do przedmiotowego lokalu, gdyż w obecności komornika wymienione zostały zamki w drzwiach wejściowych. B. C. B. nie zamierza również udostępnić tego lokalu P. E. P. do ponownego zamieszkania.

P. P. w pisemnych wyjaśnieniach z 31 października 2016 r. oświadczył, że nigdy nie opuścił lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W. dobrowolnie, nie wyprowadził się, nie zaprzestał zamieszkiwania tam ani go nie porzucił. Nie opuścił przedmiotowego lokalu pod przymusem, tj. nikt go siłą nie wyprowadził. W dniu, w którym dokonano w przedmiotowym lokalu czynności komorniczych, w tym wymiany zamków w drzwiach wejściowych, Paweł E. P. był w pracy. Nie został prawidłowo o nich zawiadomiony i nie wiedział, że się odbędą. W lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W. posiada swoje rzeczy osobiste, ubrania, dokumenty, kosmetyki, naczynia, meble, sprzęt AGD. Posiada klucze do przedmiotowego lokalu, jednak po zmianie zamków nie może się tam dostać. Do akt sprawy dołączył wniosek z dnia 27 stycznia 2016 r. do Sądu Rejonowego [...] o zmianę zarządcy lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienia sądu. W uzasadnieniu P. E. P. przyznał, że Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. oddalił poprzedni wniosek wymienionego o odjęcie zarządu B. C. B. nad lokalem nr [...] przy ul. O. [...] w W.. Ponadto P. E. P. do akt sprawy dołączył kopię zażalenia do Sądu Okręgowego w W. na postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...] oddalające jego wniosek o zmianę zarządcy lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W. oraz o wstrzymanie wykonania postanowienia tego sądu z dnia [...] października 2015 r., kopię skargi z 30 listopada 2015 r. na czynności komornika sądowego M. P. oraz kopię pisma z dnia 13 kwietnia 2016 r. skierowanego do B. C. B..

Organ I instancji przeprowadził w dniu 3 stycznia 2017 r. oględziny lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W.. Lokal do oględzin udostępnił B. C. B.. W mieszkaniu znajdowały się meble należące do P. E. P.. Meble te były opróżnione, nie było w nich żadnych przedmiotów. Aneks kuchenny wyposażony meblami w trwałej zabudowie, również pustymi. Lokal nr [...] przy ul. O. [...] w W. był w trakcie remontu i nie nosił śladów zamieszkiwania przez kogokolwiek B. C. B. oświadczył, że jest on jedyną osobą posiadającą dostęp do przedmiotowego lokalu.

W dniu 5 stycznia 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo P. E. P. z [...] grudnia 2016 r., w którym wskazał, że B. C. B.i opróżnił lokal nr [...] przy ul. O. [...] w W. z jego rzeczy i wywiózł je, by przedmiotowy lokal sprawiał wrażenie niezamieszkałego. Obecnie lokal ten nie odzwierciedla stanu, gdy w nim zamieszkiwał. P. E. P. poinformował ponadto, że nie weźmie udziału w oględzinach lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W., ponieważ przebywa ponad 350 kilometrów od [...]. Wymieniony wskazał również, że o oględzinach przedmiotowego lokalu nie została powiadomiona J. S.. W odpowiedzi z 17 stycznia 2017 r. organ I instancji wyjaśnił, że strona postępowania, zgodnie z art. 32 k.p.a., ma prawo działać przez pełnomocnika oraz wyjaśnił procedurę jego ustanowienia. Z kolei pismem z 14 lutego 2017 r. P. E. P. wniósł o ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu oraz przesłanie kopii protokołu z oględzin lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W.. Organ I instancji pismem z 24 lutego 2017 r. przesłał wymienionemu żądany protokół, poinformował o braku możliwości ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz ponownie wskazał możliwość ustanowienia pełnomocnika zgodnie z przepisami k.p.a, Pismem z 20 marca 2017 r. P. E. P. wniósł o przedłużenie terminu do wskazania adresu J. S. jako świadka w przedmiotowym postępowaniu oraz o zwrócenie się do komornika sądowego M. P. o dokumentację fotograficzną wykonaną podczas czynności komorniczych przeprowadzonych w lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W.. Na to pismo 12 kwietnia 2017 r. organ I instancji udzielił stosownej odpowiedzi.

B. C. B. stawił się w organie I instancji w dniu [...] marca 2017 r., [...] kwietnia 2017 r. oraz [...] kwietnia 2017 r. i zapoznał z aktami sprawy. Oświadczył, że podtrzymuje swój wniosek o wymeldowanie P. E. P. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W., którego jest współwłaścicielem. Wymieniony nie mieszka w przedmiotowym lokalu, nie posiada tytułu prawnego do niego oraz nie ma możliwości ponownego zamieszkania tam. Do akt dołączył kopię postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., sygn. akt [...] oddalającego wnioski P. E. P. o odjęcie zarządu B. C. B. nad lokalem nr [...] przy ul. O. [...] w W. oraz o wstrzymanie wykonania postanowienia tego sądu w przedmiocie wprowadzenia B. C. B. w zarząd nad przedmiotowym lokalem, kopię postanowienia ww. sądu z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...] oddalającego wniosek P. E. P. o odjęcie zarządu B. C. B. nad przedmiotowym lokalem i umarzającego postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania postanowienia tego sądu w przedmiocie wprowadzenia B. C. B. w zarząd nad przedmiotowym lokalem, kopię postanowienia ww. sądu z dnia [...] lipca 2016 r., sygn. akt [...] oddalającego skargę P. E. P. na wszczęcie postępowania egzekucyjnego, wprowadzenia w zarząd B. C. B. oraz ustanowienia wymienionego dozorcą ruchomości, kopię postanowienia ww. sądu z dnia [...] lipca 2016 r., sygn. akt [...] odrzucającego zażalenie P. E. P. na odmowę zmiany zarządcy lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W., wyrażoną w postanowieniu ww. sądu dnia [...] kwietnia 2016 r., kopie wezwań z dnia 7 marca 2016 r. i 15 marca 2017 r. skierowanych do P. E. P. o opróżnienie przedmiotowego lokalu oraz kopię protokołu z czynności komorniczych przeprowadzonych przez komornika sądowego A. K. w dniu [...] marca 2017 r. w przedmiotowym lokalu (sygn. sprawy Km [...]). Z protokołu tego wynika, że komornik wprowadził wierzyciela B. C. B. w posiadanie lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W..

W dniu 19 kwietnia 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo J. S., która wyraziła wolę złożenia zeznań w charakterze świadka w przedmiotowej sprawie i wskazała adres do doręczeń.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji P.E.P. wskazał, że nie opuścił dobrowolnie lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W., nie wyprowadził się ani nie miał takiego zamiaru. Zarzucił również, że organ I instancji nie przesłuchał go w charakterze strony ani nie wezwał w charakterze świadka J. S.. Nie udzielił mu również wyczerpujących informacji w sprawie ustanowienia pełnomocnika.

Wojewoda [...] badając sprawę, w oparciu o całość zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazał, że nie stwierdził podstaw do zmiany lub uchylenia zajętego przez organ I instancji stanowiska.

Wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 tej ustawy (właściwy ze względu na położenie nieruchomości), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 (dysponujących tytułem prawnym do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Podkreślił, że miejscem stałego pobytu danej osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania.

Mając na uwadze dyspozycję art. 80 k.p.a, oraz materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego, należy uznać, że w rozpatrywanej sprawie zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu P. P. z pobytu stałego ww. lokalu.

W ocenie Wojewody [...] bezspornym jest, że P. P. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania. Wskazują na to wyjaśnienia B. C. B., orzeczenia Sądu Rejonowego dla [...], oględziny przedmiotowego lokalu oraz protokół z przeprowadzonych czynności komorniczych.

Organ podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. (sygn. akt II OSK 46/1 O, LEX nr 953076), dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu nie jest przesłanką ustawową wymeldowania, dlatego nie w każdym przypadku wykazanie zaistnienia przesłanek wymeldowania będzie wymagało ustalenia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez daną osobę nie nastąpiło wbrew jej woli. Jeżeli opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu jest spowodowane zgodnymi z prawem władczymi działaniami organów państwa, to przy ustalaniu spełnienia przesłanek wymeldowania, przesłanka dobrowolności nie może być brana pod uwagę, ponieważ oczywistym jest, że opuszczenie lokalu wynikające z działań komornika sądowego prowadzonych na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego, nie jest zgodne z wolą tej osoby. Ponadto wskazał, że w świetle art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony postępowania i sąd, który to orzeczenie wydał, ale również inne osoby, sądy i organy państwowe. Dysponując wiedzą o opuszczeniu przez P. E. P. lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W. oraz działaniach podjętych przez komornika sądowego, organ administracji publicznej, jako organ praworządnego państwa, musi wziąć te okoliczności pod uwagę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania .

Zastosowanie przedstawionego wyżej rozumowania w toku wykładni art. 35 ustawy o ewidencji ludności prowadzi do konkluzji, że prawomocne orzeczenia Sądu Rejonowego dla [...] przysądzające prawo własności lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W. na rzecz B. C. B. i M. B., odejmującego P. P. zarząd przedmiotowym lokalem, polecające komornikowi sądowemu M. P. wprowadzenie B. C. B. w zarząd nad lokalem nr [...] przy ul. O. [...] w W. oraz dokonane czynności komornicze przez M. P. i A. K. (sygn. [...] i Km [...]), prowadzące do wprowadzenia wnioskodawcy do przedmiotowego lokalu, w sposób oczywisty zdaniem organu wykluczają zamieszkiwanie odwołującego pod przedmiotowym adresem. Powyższe w ocenie organu zobowiązywało go do wydania decyzji o wymeldowaniu wymienionego z miejsca pobytu stałego.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że organy administracji wydając rozstrzygnięcie, zgodnie z przepisami k.p.a., zobowiązane są orzec zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym, który istnieje w dniu orzekania (zob. wyrok NSA z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt V SA 283/00, LEX nr 50110). Orzeczenia Sądu Rejonowego dla [...] w sprawach o sygn. akt [...] oraz [...] wydane zostały przez sąd powszechny i były prawomocne. Również składane przez odwołującego wnioski i zażalenia dotyczące wprowadzenia B. C. B. do lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W. i ustanowienia go jego zarządcą nie przyniosły mu spodziewanych rezultatów.

Odnosząc się do zarzutu odwołującego o braku przesłuchania go w charakterze strony przez organ I instancji Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 86 k.p.a., organ administracji publicznej może przesłuchać stronę jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest to zatem dowód o charakterze posiłkowym a nie obligatoryjnym. Wyjaśnił, że od przesłuchania strony na zasadzie art. 86 k.p.a, należy odróżnić wyjaśnienia, które nie są środkiem dowodowym, a które strony mają prawo składać w każdym czasie w toku postępowania oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Odwołujący miał zatem prawo stawić się zarówno w organie I instancji, jak i organie odwoławczym i złożyć stosowne wyjaśnienia, bez uprzedniego wezwania go przez te organy.

Zauważył także, że Prezydent [...] w pismach z dnia [...] stycznia 2017 r. i [...] lutego 2017 r. udzielił, wbrew twierdzeniom odwołującego, szczegółowych informacji dotyczących ustanowienia pełnomocnika.

Konkludując stwierdził, że skoro P. E. P. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania i nie dokonał obowiązku meldunkowego, decyzja orzekająca o jego wymeldowaniu jest zgodna z obowiązującymi przepisami i w pełni zasadna.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan P. P.i, domagając się jej uchylenia w całości. Wniósł również o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z przesłuchania skarżącego oraz wskazanego przez niego w toku postępowania świadka, jak również włączenia akt spraw prowadzonych przez Sądy Rejonowe [...] i [...] oraz Sądu Rejonowego w [...] w sprawie czynności komorniczych.(Sąd oddalił na rozprawie powyższe wnioski dowodowe)

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie zgadza się z wydaną decyzją, wielokrotnie wystosowywał pisma do urzędu, i wnosił o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania go jako strony i wskazanego przez niego świadka. Organy w żaden sposób nie odniosły się do tych wniosków.

Zarzucił, że decyzję wydano jedynie o materiał dowodowy tylko jednej strony. Zakwestionował prawdziwości pism, przedstawionych w sprawie, wskazując że strona przeciwna winna je wnieść w oryginale. Podkreślił, że nie przedłożono do akt sprawy skargi na czynności komornicze.

Podkreślił, że organ administracyjny, błędnie przyjął, iż dobrowolnie opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Gdy tymczasem nigdy się nie wyprowadził z lokalu, ani nie podjął żadnego zamiaru wyprowadzenia się z miejsca pobytu tak by zaszły przesłanki do wymeldowania go. Decyzję oparto o to, że osoba która nabyła lokal w drodze licytacji komorniczej została wprowadzona w zarząd nad nieruchomością. Skarżący zakwestionował tym samym ustalenia dokonane podczas wizji lokalnej.

Zarzucił również organom, że nie przesłuchały wskazanego przez niego świadka. Jak również, iż organ w pełni nie pouczył go co do możliwości reprezentowania go przez pełnomocnika.

Zakwestionował również zeznania wnioskodawcy z 24 kwietnia 2017r., wskazując, że ww. uniemożliwia mu odbiór należących do niego rzeczy, unikając kontaktu z nim.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Kontrolując w tak wyznaczonych granicach zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do wniosku, że jest ona zgodna z prawem i nie nosi cech uchybień, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w trybie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził bowiem nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Z tych też względów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja z [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] Wojewody [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., orzekająca o wymeldowaniu Skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. O. [...] w W..

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 657, dalej: ustawa). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Decyzja o wymeldowaniu, jak wynika z analizy wskazanego wyżej przepisu ma charakter związany i zapada po zaistnieniu następujących przesłanek: po pierwsze - opuszczenie miejsca pobytu stałego; po drugie - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się.

Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 maja 2010 r., II OSK 851/09, LEX nr 597910).

Co do zasady więc opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu powinno być wynikiem dobrowolnej decyzji osoby zameldowanej, jednakże nie zawsze jest to konieczne. Przyczyny opuszczenia lokalu, a w szczególności ustalenia dotyczące rozumienia dobrowolności tego działania, nie są w każdej sprawie przesądzające. Kwestia ta była już niejednokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych, zarówno na gruncie art. 35 ustawy o ewidencji ludności, jak i poprzednio obowiązującego art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), sądy zwracały uwagę, że ustalenie dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu, nie jest wymagane w każdej sprawie o wymeldowanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2398/10, LEX nr 1123128). Wola osoby zameldowanej nie ma bowiem znaczenia w razie gdy nastąpiło orzeczenie eksmisji. Wykonanie wyroku eksmisyjnego jest przyjmowane za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, co w rezultacie uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osób eksmitowanych zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego, jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze egzekucji sądowej (v. wyroki NSA: z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt 2111/15; z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 526/11; z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1515/10, z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 24/09; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skutkiem wykonania wyroku orzekającego eksmisję danej osoby z lokalu jest bowiem ustanie pobytu tej osoby w tym lokalu w rozumieniu art. 25 ust. 1 ww. ustawy o ewidencji ludności. Należy podkreślić, że dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu nie jest przesłanką ustawową wymeldowania, dlatego nie w każdym przypadku wskazanie zaistnienia przesłanek wymeldowania będzie wymagało ustalenia, że opuszczenie przez określoną osobę miejsca pobytu stałego nie nastąpiło wbrew jej woli. Jeżeli opuszczenie przez daną osobę miejsca pobytu stałego jest powodowane zgodnymi z prawem władczymi działaniami organów państwa (np. wykonaniem wyroku nakazującego eksmisję z lokalu), to przy ustaleniu spełnienia przesłanek do wymeldowania tej osoby, przesłanka dobrowolności nie może być brana pod uwagę, ponieważ oczywistym jest, że działanie organów w takich sytuacjach najczęściej nie jest zgodne z wolą osoby, która ma opuścić lokal.

Podobna sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem bezspornie, że prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...] zostało przysądzone prawo własności lokalu nr [...] przy [...]l. O. [...] w W. na rzecz B. C. B. i M. B.. Z kolei postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Cywilny z dnia [...] września 2015 r., sygn. akt [...] odjęto Skarżącemu zarząd przedmiotowym lokalem, a postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] października 2015r., sygn. akt [...] Sąd polecił komornikowi sądowemu M. P. wprowadzenie B. C. B. w zarząd nad ww. lokalem. Postanowieniem komornika sądowego M. P. z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. sprawy [...] ustanowiono B. C. B. zarządcą przedmiotowego, który został również wprowadzony przez komornika w zarząd nad nim.

W sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący nie przebywał w spornym lokalu, a lokal ten nie stanowił również jego centrum życiowego. Został z tegoż lokalu usunięty i nie ma do niego dostępu -zmieniono zamki. Lokal ten nie stanowi zatem stałego miejsca jego pobytu. Na mocy wymienionych powyżej rozstrzygnięć Sądowych, komornik dokonał bowiem ich egzekucji, w wyniku której skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu.

Tym samym uznać należy, że skarżący utracił prawo pobytu w lokalu i trwale opuścił nieruchomość.

Powoływane przez skarżącego postępowania na czynności komornicze toczące się przez sądami powszechnymi także pozostają bez wpływu na wynik postępowania administracyjnego w przedmiocie jego wymeldowania z miejsca pobytu stałego, które oparte jest o przepisy ustawy o ewidencji ludności. Ewidencja ludności posiada charakter wyłącznie porządkowy i nie zajmuje się ustalaniem prawa do lokalu i pobytu w nim.

W okolicznościach niniejszej sprawy, na jej rozstrzygnięcie nie mogły mieć wpływu również podnoszone przez skarżącego zarzuty niewłaściwego -stronniczego- przeprowadzenia postępowania przez organy. Jak wynika z akt sprawy skarżący był informowany o podejmowanych w nich czynnościach. Organ I instancji pouczył go o prawie składania wyjaśnień. Zgodnie bowiem z art. 81 k.p.a okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Wbrew zarzutom skargi skarżący z tego prawa korzystał, przedstawiając swoje stanowisko w piśmie z 31 października 2016r. czy też np. z 5 stycznia 2017r. Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 86 k.p.a., organ administracji publicznej może przesłuchać stronę jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest to zatem dowód o charakterze posiłkowym a nie obligatoryjnym. Przeprowadzenie tego dowodu (z natury rzeczy posiłkowego) jest więc pozostawione uznaniu organu. W okolicznościach niniejszej sprawy, w świetle zgromadzonego w niej materiału dowodowego okoliczność opuszczenia przez skarżącego (w sposób jak sam określa niedobrowolny) nie budziła wątpliwości, tym organ miał podstawy do uznania, że dodatkowe przesłuchiwane strony skarżącej, jak i świadka, który miał tą okoliczność potwierdzić było zbędne.

Na rozstrzygnięcie sprawy nie miała także wpływu kwestia nieprecyzyjnego w ocenie skarżącego pouczenia go o możliwości ustanowienia pełnomocnika. Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego wynika szereg istotnych obowiązków organów administracyjnych, w tym - w uproszczeniu - obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6), prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej (art. 8), zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym jego stadium (art. 10 § 1), wyjaśniając zasadność przesłanek, jakimi organy kierują się przy załatwieniu sprawy (art. 11 § 1), działania wnikliwego i szybkiego (art. 12). Nadto organy administracyjne mają obowiązek praworządnego działania i podejmowania wszelkich czynności w celu wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7), jak też informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, udzielając niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w celu uniknięcia przez strony szkody wywołanej nieznajomością prawa (art. 9). Ocena zachowania się organu stosownie do przytoczonych reguł wymaga każdorazowego odniesienia do okoliczności indywidualnej sprawy administracyjnej, także pod kątem skutków ewentualnych zaniedbań. Analizując okoliczności tej sprawy, w przekonaniu tut. Sądu, niepodobna zarzucić organowi uchybienia tym przepisom. Organy administracji przytoczonym wymogom sprostały, bowiem organ I instancji pismem z 17 stycznia 2017r. i 24 lutego 2017r. udzielił skarżącemu informacji w zakresie ustanowienie pełnomocnika. Podkreślić w tym miejscu należy, że obowiązek z art. 9 k.p.a. nie obejmuje udzielania stronom pomocy prawnej ani zastępowania ich w wyborze optymalnego sposobu postępowania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 1 sierpnia 2013r., sygn. akt II OSK 758/12, 7 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2141/13.).

Wbrew zarzutom skargi w zakresie działania organów w oparciu o kopie dokumentów (np. postanowień Sądów) wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że kopie zostały złożone równocześnie z okazaniem organowi oryginałów dokumentów. Zgodnie zaś z art. 76a § 2b k.p.a.. upoważniony pracownik organu prowadzącego postępowanie, któremu został okazany oryginał dokumentu wraz z odpisem, na żądanie strony, poświadcza zgodność odpisu dokumentu z oryginałem.(..)

Tym samym w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło do uchybienia przepisów prawa materialnego ani k.p.a., a w konsekwencji nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi, co skutkowało jej oddaleniem - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jako niezasadnej.