Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1919/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Bożek, Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), , Protokolant Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 22 czerwca 2007 r. wniesionej przez S. P. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2007 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2007 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 5 stycznia 2006 r. S. P. wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy - z należnymi odsetkami za zwłokę. Uzasadniając wniosek zobowiązany powołał się na okoliczności towarzyszące prowadzonej przez niego od [...] r. działalności gospodarczej, które doprowadziły do powstania zaległości składkowych. Wyjaśnił, że z powodu "drastycznego spadku obrotów" działalność ta od [...] r. przestała przynosić dochody, co spowodowało zachwianie jego płynności finansowej. Wnioskodawca dodał, że od [...] r. podjął dodatkowe zatrudnienie i z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje miesięcznie ok. [...] zł. Z działalności gospodarczej osiąga zaś dochód w wysokości od [...] zł do [...] zł miesięcznie. Skarżący oświadczył nadto, że osiągane dochody przeznacza w całości na swoje utrzymanie i nie posiada możliwości spłaty zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w łącznej wysokości ok. [...] zł.

Decyzją z [...] lutego 2006 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powoływany dalej jako Zakład - działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm. - powoływanej dalej jako "u.s.u.s.") odmówił skarżącemu umorzenia należności składkowych. Uzasadniając swoje stanowisko Zakład powołał się na swoje ustalenia, z których wynika, że skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, ale osiąga dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. [...] zł brutto miesięcznie [...]. Z działalności gospodarczej osiągnął natomiast w [...] r. przychód w wysokości [...] zł. Zakład zauważył zatem, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż "zadłużenie jest nieściągalne". W konsekwencji, nie dopatrzył się wystąpienia przesłanek powodujących konieczność umorzenia zaległości składkowych - także na podstawie art. 28 pkt 3a u.s.u.s.

Pismem z 3 marca 2006 r. S. P. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, powołując się na art. 30 i art. 83 ust 4 u.s.u.s., decyzją z [...] marca 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływany dalej jako Prezes Zakładu) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu z [...]lutego 2006 r. Uzasadniając swoje stanowisko przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Podkreślił, że skoro skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, to jest "osobą w pełni dyspozycyjną" i mógłby podjąć zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe (syn i córka są osobami pełnoletnimi). Prezes Zakładu zauważył nadto, że skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby ograniczać jego zdolności zarobkowe. Powołując się na stanowisko Zakładu stwierdził następnie, że "nie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie" należności składkowych.

Na powyższą decyzję S. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 3 października 2006 r. wydanym w sprawie sygn. akt III SA/Wa 1434/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2006 r. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd stwierdził, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Ponadto Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie dopełniono wymogu zapewnienia stornie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym stworzenia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, iż pismem z dnia 6 lutego 2007 r. Zakład wezwał S. P. o dostarczenie dokumentów przedstawiających aktualną sytuację finansową i zdrowotną, jednocześnie poinformował go o przysługującym prawie dostępu do akt, prawie zgłaszania dowodów oraz prawie wypowiadania się przed wydaniem decyzji.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż 19 lutego 2007 r. zobowiązany zgłosił się do [...] Oddziału ZUS i złożył dokumenty obrazujące sytuację materialną oraz że dostarczoną dokumentację organ uwzględnił jako dowody w sprawie.

Organ I instancji podkreślił, że z analizy zgromadzonego materiału wynika, że S. P. od miesiąca [...] r. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Podkreślił również, że według przedłożonego do Urzędu Skarbowego zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za [...] r. wynika, że zobowiązany nie uzyskał dochodu.

Dalej organ I intencji wskazał, że S.P. zatrudniony jest w [...], na stanowisku [...]. Wskazał również, że w okresie od [...] wynagrodzenie za:

­ m-c [...] w wysokości [...] zł brutto;

­ m-c [...] w wysokości [...] zł brutto;

­ m-c [...]w wysokości [...] zł brutto;

­ m-c [...]w wysokości [...] zł brutto.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że z uzyskanych dokumentów wynika, że S. P. z tytułu posiadania pojazdu marki [...] z r. opłaca ubezpieczenie OC rocznie w wysokości[...] zł. Ponadto ponosi wydatki z tytułu:

­ czynszu za miesiąc [...] w wysokości [...] zł;

­ gazu w wysokości [...] za 2 miesiące;

­ energii [...] zł za 2 miesiące;

­ czynszu za dzierżawę lokalu na działalność gospodarczą w wysokości [...] zł miesięcznie;

­ telewizji [...] za miesiąc [...] w wysokości [...] zł.

Organ podkreślił, że wnioskodawca nie posiada żadnych osób na utrzymaniu, gdyż zarówno syn jak i córka są osobami dorosłymi natomiast z żoną zobowiązany pozostaje w nieformalnej separacji.

Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, że dnia 22 lutego 2007 r. zostało skierowane do płatnika pismo informujące, że zostało zakończone postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie, jednocześnie poinformowano o prawie wglądu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Podkreślił również, że zainteresowany zgłosił się do organu 2 marca 2007 r., zapoznał się ze zgromadzonymi aktami i nie wniósł żadnych roszczeń ani uwag co do zebranych dokumentów.

W dalszej części uzasadnienia organ uznał, że powstałe zadłużenie nie jest całkowicie nieściągalne, gdyż wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę, który może podlegać egzekucji. ZUS podkreślił, że zobowiązany mimo zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej opłaca czynsz za dzierżawę lokalu w wysokości [...] zł. Zdaniem organu ww. środki finansowe wnioskodawca mógłby przeznaczyć np. na regulowanie zadłużenia w systemie ratalnym.

Następnie organ I instancji stwierdził, iż w przypadku zainteresowanego nie zachodzą także szczególne okoliczności, dające podstawę do umorzenia zadłużenia w oparciu o art. 28 ust. 3 a i 3 b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ podkreślił, że zainteresowany nie przedstawił dokumentów świadczących o problemach zdrowotnych, które umożliwiałyby mu uzyskiwanie dochodu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że podjęcie decyzji o umorzeniu w chwili obecnej jest przedwczesne.

Pismem z dnia 5 kwietnia 2007 r. S. P. zwrócił się Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (działający w imieniu organu) utrzymał mocy decyzję z dnia [...] marca 2007 r.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż uwzględniając dokumentację zgromadzoną w sprawie należy uznać, że powstałe zadłużenie nie jest całkowicie nieściągalne albowiem S. P. uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę, w wysokości umożliwiającej prowadzenie skutecznej egzekucji.

Organ II instancji podkreślił, że wnioskodawca mimo zawieszenia działalności gospodarczej opłaca czynsz za dzierżawę lokalu w wysokości [...] zł oraz że ww. środki finansowe mógłby przeznaczyć np. na regulowanie zadłużenia w systemie ratalnym.

Zdaniem Prezesa ZUS w przypadku zainteresowanego nie zachodzą także szczególne okoliczności, dające podstawę do umorzenia zadłużenia w oparciu o art. 28 ust. 3 a i 3 b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

W ocenie organu przesłanki, na które powołuje się wnioskodawca mające uzasadnić umorzenie w warunkach braku całkowitej nieściągalności nie zostały wystarczająco udowodnione. Zobowiązany jako przesłankę przemawiającą za umorzeniem wskazał niskie dochody i stosunkowo wysokie wydatki, które uniemożliwiają mu opłacenie składek. Zdaniem organu II instancji trudności finansowe nie stanowią wystarczającej przesłanki do umorzenia należności oraz nie zaistniały żadne okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem.

Dalej organ podkreślił, że płatnik jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą niezależnie od czynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganych dochodów odpowiada za regulowanie zobowiązań. Organ stwierdził, iż w przypadku braku realizacji zobowiązań konsekwencje ponosi płatnik.

Zdaniem Prezesa ZUS podjęcie decyzji o umorzeniu w chwili obecnej jest przedwczesne. Organ II instancji podkreślił, że trudności finansowe nie mogą stanowić podstawy do automatycznego umorzenia należności. Podkreślił również, że ZUS jako instytucja publicznoprawna realizuje ważny interes społeczny zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a środki finansowe, którymi dysponuje w przeważającej części nie są własnością Zakładu, lecz instytucji, wobec których pełni rolę dysponenta lub instytucji na rzecz których ZUS pobiera i egzekwuje należne dochody publiczne. Ze świadczeń tych dokonywana jest także wpłata świadczeń, o których mowa w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Wobec powyższego- zdaniem organu II instancji -zadania powierzone Zakładowi przez ustawodawcę wymagają, nie tylko rzetelnego i efektywnego ale przede wszystkim zgodnego z prawem realizowania.

Prezes ZUS zaznaczył, że nie może rozpatrywać wniosku o umorzenie zaległych składek pod kątem wsparcia socjalnego oraz że należności z tytułu składek zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, podlegają zaspokojeniu w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji.

Organ reasumując stwierdził, iż w przypadku S. P. nie zachodzą okoliczności, dające podstawę do umorzenia należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r. S. P. wniósł o uchylenie decyzji z [...] maja 2007 r. Skarżący podkreślił, że Prezes ZUS przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie zbadał jej całości, ani szczegółowych argumentów skarżącego, jak również nie uwzględnił okoliczności bieżących sprawy i nie przedstawił prawidłowo uzasadnienia faktycznego swojej decyzji. Zdaniem skarżącego skoro od [...] r. nie prowadzi działalności gospodarczej, to błędem jest ustalenie, że płaci czynsz dzierżawny w wysokości [...] zł miesięcznie za lokal na działalność gospodarczą. Skarżący podkreślił, że w rzeczywistości lokal ten to mała budka, którą wykorzystuje na magazynowanie części do bieżącej eksploatacji samochodu, który przedstawia wartość rynkową [...] zł, a wykorzystywany jest do własnych celów.

Dalej S. P. podkreślił, że w zakresie [...] jako [...] uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł miesięcznie oraz że wynagrodzenie to podlega pomniejszeniu o koszty czynszu za mieszkanie, energii, gazu i czynszu dzierżawnego za magazynowanie w wysokości [...] zł miesięcznie.

Skarżący oświadczył, że jest w separacji z żoną K.P., natomiast utrzymuje w całości córkę K. P., która w bieżącym roku ukończyła liceum i złożyła podanie o przyjęcie na studia. Zdaniem skarżącego z materiału sprawy wynika, że znajduje się on w niedostatku, a zatem jego stan majątkowy i sytuacja rodzinna mogą upoważniać Prezesa do umorzenia zaległych należności.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podniesienia wymaga, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Badając w powyższym świetle zaskarżoną decyzję, tj. oceniając orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami procesowymi a także z normami prawa materialnego, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do jej uchylenia zgodnie z żądaniem skargi.

Przed przejściem do oceny kolejnych zarzutów przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 tego artykułu jednoznacznie określa, iż należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a, który otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia jednakże wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W przypadku tym należności, ale wyłącznie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Niezależnie jednak, czy chodzi o kwestię umorzenia należności z tytułu składek, czy także - w przypadku ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami - o kwestię umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ustawodawca, używając zwrotu "mogą być umorzone" przesądził, że decyzja Zakładu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz ZUS, który może - ale nie musi - je umorzyć. Zakład ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. lub w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 365; powoływanego dalej jako rozporządzenie) - tj. w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek albo gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Wytyczne, którymi powinien się kierować organ podejmując decyzję w tym zakresie, precyzuje powyższe rozporządzenie, którego § 3 stanowi, że zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialnej opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności jest trzecią przesłanką wymienioną w przytoczonym rozporządzeniu. Pojęcia użyte w powołanym przepisie są nieostre, co wymaga ich szczególnie wnikliwej oceny w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Ocena ta musi być dokonana w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Konieczne jest, aby znalazła ona należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa) uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne, a zwłaszcza przy decyzjach negatywnych. W takich sytuacjach uzasadnienie powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres jej zastosowania. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem jej właściwą kontrolę ze strony sądu. Pogląd taki wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie, tak na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyżej przytoczony wyrok z dnia 25 czerwca 2003 roku w/s III SA 3118/01) jak i na gruncie Kpa. I tak w wyroku z dnia 7 stycznia 2003 roku w/s I SA 1320/01 (LEX nr 137809) NSA podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 107 § 3 Kpa organ administracji jest obowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym decyzji m.in. dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Dopełnienie tego obowiązku nabiera szczególnej wagi wówczas, gdy organ administracji działa w granicach uznania administracyjnego. Ze względu na możliwy do podniesienia zarzut niewłaściwego korzystania z uznania administracyjnego, obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania.

Pamiętać także należy, iż w przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Należy wskazać, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności. Nie zwalnia to jednak Sądu z obowiązku oceny, czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Mimo iż pogląd ten został wyrażony przez Sąd Najwyższy na gruncie prawa podatkowego (por. wyrok z 8 listopada 1996 roku w/s III RN 24/96), to zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie pozostaje on aktualny także w odniesieniu

do problematyki umarzania składek na ZUS na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak swobody decyzji dla organu administracji i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2003 roku w/s III SA 3118/01 (POP 2004/4/77) -ograniczone jest dyrektywami wyboru sformułowanymi tak w ustawie, jak i rozporządzeniu.

Oceniając sprawę pod tym kątem wskazać należy, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił niezbędny dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącej materiał dowodowy. Zdaniem Sądu organ w sposób uzasadniony przyjął, że sytuacja materialna skarżącego oraz jego rodziny nie przemawia za całkowitym umorzeniem należności. Analiza zebranego materiału nie wskazuje również by rodzina skarżącego znajdowała się w stanie ubóstwa, czy też innymi słowy rzecz ujmując znajdowała się w sytuacji, w której pomimo ograniczenia wydatków nie będących koniecznymi dla utrzymania nie posiada środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zatem organ słusznie przyjął, iż powyższe okoliczności nie pozwalają uznać, że spłata należności może zagrozić bytowi skarżącego i jego rodziny, tym bardziej, że ustawowe regulacje egzekucji administracyjnej zakładają ograniczenia w prowadzeniu egzekucji w stosunku do należności otrzymywanych przez stronę i przewidują daleko posuniętą ochronę dłużnika.

Sąd podziela argumentację organu II instancji, że w przypadku skarżącego nie zachodzą szczególne okoliczności dające podstawę do umorzenia albowiem skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o tym, że poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego oraz nie udokumentował okoliczności uzasadniających umorzenie należności ze względu na chorobę swoją lub najbliższego członka rodziny, a co za tym konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Mimo tego, iż skarżący nie formułuje zarzutów w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzić należy, iż Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania a tylko takie uchybienia stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na marginesie już tylko wskazać należy, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 roku w/s III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Aczkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.