Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 967/99
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2000-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Powołane przepisy: article: art. 96 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 217 par. 1, art. 217 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: W sytuacji, gdy o podziale nieruchomości orzeka sąd /art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./, współwłaściciel nieruchomości nie ma interesu prawnego w żądaniu wydania na podstawie art. 217 par. 1 i 2 pkt 2 Kpa zaświadczenia stwierdzającego dopuszczalność bądź niedopuszczalność podziału nieruchomości w świetle ustaleń planu miejscowego.

TEZY

W sytuacji, gdy o podziale nieruchomości orzeka sąd /art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./, współwłaściciel nieruchomości nie ma interesu prawnego w żądaniu wydania na podstawie art. 217 par. 1 i 2 pkt 2 Kpa zaświadczenia stwierdzającego dopuszczalność bądź niedopuszczalność podziału nieruchomości w świetle ustaleń planu miejscowego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej K. Sztejman sprawy ze skargi Ignacego D. na:

1/ postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 9 lipca 1999 r. (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia;

2/ zaświadczenia Urzędu Miasta w K.-D. z dnia 16 sierpnia 1988 r. (...),

3/ postanowienie Kolegium Odwoławczego przy (...) Sejmiku Samorządowym z dnia 27 kwietnia 1993 r. (...) -

I. oddala skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 9 lipca 1999 r. (...);

II. odrzuca skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Ignacy D. wniósł w dniu 28 sierpnia 1999 r. /data nadania w Urzędzie Pocztowym w K.-D./ skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą:

1/ zaświadczenia Urzędu Miasta K.-D. z dnia 16 sierpnia 1988 r. (...),

2/ postanowienia Kolegium Odwoławczego przy (...) Sejmiku Samorządowym z dnia 27 kwietnia 1993 r. (...),

3/ postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 9 lipca 1999 r. (...).

Skarżący domagał się unieważnienia powyższych aktów i czynności administracyjnych /określając je mianem "dokumenty"/ i zarzucając, że wydane one zostały niezgodnie z obowiązującym prawem i nie są możliwe do wykonania. Są wydane wbrew dokumentom znajdującym się w aktach spraw, a postanowienia wymienione w punkcie 2 i 3 są jedynie następstwem bezprawia, jakie tworzy zaświadczenie wskazane w pkt 1.

Ostatnie postanowienie /pkt 3/ jest wydane bez uwzględnienia dokumentów, na które powoływał się skarżący.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w odpowiedzi na skargę odniosło się do jej części dotyczącej postanowienia Kolegium z dnia 9 lipca 1999 r. wnosząc o oddalenie skargi. Wyjaśniono, że Ignacy D. zwrócił się w dniu 10 lutego 1999 r. do Burmistrza Miasta K.-D. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego brak możliwości podziału fizycznego działki nr 1418 przy znoszeniu współwłasności tej działki przez Sąd Rejonowy w P.

Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 1999 r. Burmistrz Miasta odmówił wydania żądanego zaświadczenia motywując, że ustalenia realizacyjne planu szczegółowego Miasta K.-D. zatwierdzonego uchwałą (...) Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 15 stycznia 1976 r. przewidują adaptację stanu istniejącego z dopuszczeniem wtórnej parcelacji oraz zabudowę działek niezabudowanych.

Plan miejscowy dopuszcza podział na działki budowlane o powierzchni 1.500 m2 z tolerancją 10 procent w granicach terenu budowlanego.

Powyższe postanowienie Samorządowe o Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lipca 1999 r.

Kolegium zaznaczyło, że w sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ odnosząca się m.in. do podziału nieruchomości w trybie sądowym. Art. 96 ust. 2 tejże ustawy stanowi, że w przypadku, gdy o podziale orzeka sąd a podział jest uzależniony od ustaleń planu miejscowego sąd zasięga opinii burmistrza z pominięciem starań strony postępowania sądowego.

Wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego nie jest też możliwe ze względu na zapisy planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczające wtórny podział terenu obejmującego również przedmiotową działkę.

Uczestnicząca w rozprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w L. wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w L. z dnia 9 lipca 1999 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ nie przewidują zaskarżenia do tego Sądu zaświadczeń wydawanych przez organy administracji w trybie art. 217 Kpa Zaświadczenia takie były niezaskarżalne także na gruncie przepisów działu VI Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego przez skarżącego zaświadczenia Urzędu Miasta w K.-D. z dnia 16 sierpnia 1988 r.

Jeżeli chodzi o zaskarżalność do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, to możliwość taka powstała wprawdzie w wyniku zmian w zakresie właściwości rzeczowej NSA dokonanych w ustawie z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 34 poz. 201/, jednakże tylko w odniesieniu do wymienionych enumeratywnie postanowień wydawanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym. Na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej skarga do sądu administracyjnego nie przysługiwała w dalszym ciągu. Zaskarżalność takich postanowień wprowadziła dopiero ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /art. 16 ust. 1 pkt 2/. W dacie wydania postanowienia przez byłe Kolegium Odwoławcze przy (...) Sejmiku Samorządowym z dnia 27 kwietnia 1993 r. nie przysługiwała więc na nie skarga do NSA, stad też nie zawierało ono pouczenia w tym względzie.

Na marginesie trzeba zauważyć, że gdyby nawet było inaczej, to wniesienie skargi obecnie na to postanowienie musiałoby zostać uznane za przekraczające znacznie termin określony w art. 35 ust. 1 ustawy o NSA. Brak pouczenia w takim przypadku mógłby ewentualnie stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu, jednak skarżący z takim wnioskiem nie występował.

W tych warunkach skarga w części dotyczącej zaświadczenia Urzędu Miasta w K.-D. z 16 sierpnia 1988 r. i postanowienia byłego Kolegium Odwoławczego przy (...) Sejmiku Samorządowym z dnia 27 kwietnia 1993 r. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Przechodząc do rozważań dotyczących skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 9 lipca 1999 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wydania Ignacemu D. zaświadczenia stwierdzającego brak możliwości podziału fizycznego działki nr 1418 w K.-D., to rozstrzygnięcie takie należy uznać za zasadne w świetle bezspornej okoliczności, iż przed Sądem Rejonowym w P. toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności powyższej nieruchomości (...).

Zgodnie z art., 96 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ w przypadku, gdy o podziale nieruchomości orzeka sąd /powszechny/ nie wydaje się decyzji administracyjnej zatwierdzającej projekt podziału. W takiej sytuacji, gdy podział jest uzależniony od ustaleń planu miejscowego, sąd zasięga opinii wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Opinia ta nie ma jednak formy postanowienia, a w konsekwencji osoba zainteresowana nie może od niej wnieść zażalenia. Powyższe unormowanie oznacza, że interpretacji zapisów planu miejscowego i rozstrzygnięcia ewentualnego sporu co do dopuszczalności podziału konkretnej nieruchomości dokonuje ostatecznie sąd orzekający w sprawie o zniesienie współwłasności /także o dział spadku lub podział majątku wspólnego/ gdy jej przedmiotem jest określona nieruchomość, co do której zgłoszono wniosek o podział. Organ administracji wydaje jedynie w tej sprawie opinię nie wiążącą dla sądu. Z inicjatywą wydania opinii występuje do organu sąd.

Gdyby dopuścić możliwość zwrócenia się bezpośrednio przez uczestnika postępowania sądowego do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wydanie na

podstawie art. 217 par. 2 pkt 2 Kpa zaświadczenia co do dopuszczalności podziału nieruchomości w świetle ustaleń planu miejscowego, oznaczałoby to przeniesienie sporu w tym przedmiocie na grunt postępowania administracyjnego z możliwością korzystania ze środków odwoławczych łącznie ze skargą do sądu administracyjnego. Takie rozwiązanie byłoby zaś nie do pogodzenia z unormowaniem cyt. art. 96 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W konsekwencji należy więc przyjąć, że w sytuacji, gdy o podziale nieruchomości orzeka sąd /art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ współwłaściciel nieruchomości nie ma interesu prawnego w żądaniu wydania na podstawie art. 217 par. 1 i 2 pkt 2 Kpa zaświadczenia przez organ administracji publicznej stwierdzającego dopuszczalność bądź niedopuszczalność podziału nieruchomości w świetle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Interesy współwłaścicieli są bowiem chronione w postępowaniu przed sądem powszechnym rozstrzygającym sprawę podziału. W tym też postępowaniu mogą oni kwestionować przy pomocy określonych środków dowodowych opinię wydaną na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

W tym stanie należało uznać, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 9 lipca 1999 r. odpowiada prawu i dlatego skarga na nie podlegała oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.