Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 981/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1 pkt 10 art. 55 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 299
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, , Agnieszka Fidor, Protokolant starszy referent, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi H. A. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury w drodze wyjątku oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej także: "Prezes KRUS" lub "organ") - odmówił przyznania H.A. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") emerytury rolniczej w drodze wyjątku, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2019 r. poz. 299 - dalej także: "u.u.s.r.").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Oddział Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w K. odmówił skarżącej prawa do emerytury rolniczej, wskazując, że skarżąca nie legitymowała się 25 - letnim okresem podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2018 r. (vide: data wpływu 15 listopada 2018 r.) skarżąca zwróciła się do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o przyznanie prawa do emerytury rolniczej w drodze wyjątku na mocy art. 55 ust. 1 u.u.s.r. lub ewentualnie o umożliwienie opłacenia przez skarżącą zaległych składek w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, począwszy od kwietnia 2017 r. i zaliczenie tym samym tych składek za wskazany okres, które nie zostały skarżącej zwrócone.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że przepisy na podstawie których odmówiono skarżącej przyznania emerytury rolniczej są krzywdzące, wnosząc tym samym o zastosowanie wobec skarżącej trybu nadzwyczajnego.

Zdaniem skarżącej, organ administracji winien zawsze mieć na względzie dobro obywatela, do czego zobowiązuje go zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (vide: art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: "k.p.a."). Skarżąca wskazała także, że jedynie praworządne i sprawiedliwe rozstrzygnięcia sprawy i decyzje wydane w wyniku takiego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy gdy te decyzje administracyjne nie uwzględniają żądań stron postępowania.

Skarżąca wskazała, że przy wydawaniu decyzji organ administracyjny winien dążyć do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a przy podejmowaniu decyzji uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i interes skarżącej jako obywatela, podnosząc, że to na organie administracji ciąży obowiązek wyczerpującej oceny całego materiału dowodowego, wyjaśnienia wszelkich nasuwających się wątpliwości.

Skarżąca odnosząc się do swojej sytuacji osobistej i materialnej zaznaczyła, że nie posiada niezbędnych środków utrzymania bowiem dochody skarżącej nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca, wskazując na zgromadzoną i załączoną do wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. dokumentację medyczną poinformowała, że od kilkunastu lat pozostaje pod stałą opieką lekarską (vide: lekarza psychiatry, diabetologa), a schorzenia skarżącej wykluczają podjęcie zatrudnienia powodując, że nie mogła uzyskać wymaganego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Skarżąca, po dokonaniu analizy przepisu art. 55 ust. 1 u.u.s.r. stwierdziła, że w jej przypadku istnieją podstawy do zastosowania rozwiązań przyjętych w cyt. artykule i przyznania tym samym skarżącej – emerytury rolniczej w drodze wyjątku.

W związku z powyższym skarżąca podniosła, że granice uznania wyznaczają określone przesłanki warunkujące możliwość przyznania emerytury rolniczej, renty rolniczej, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, lub renty rodzinnej, podnosząc, że świadczenia te mogą być przyznane rolnikowi lub domownikowi albo członkom rodziny zmarłego rolnika czy domownika, niespełnienie wymagań dających prawo do zwykłego świadczenia musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami, osoba ta nie ma niezbędnych warunków utrzymania oraz nie może ich uzyskać ze względu na wiek i stan zdrowia.

W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej H.A. z dnia [...] listopada 2018 r. o przyznanie emerytury rolniczej w drodze wyjątku, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] odmówił przyznania skarżącej emerytury w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu decyzji Prezes KRUS, powołując się na treść art. 19 ust. 1 u.u.s.r. wskazał, że z powyższego przepisu wynika, iż emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, gdy spełnione są następujące przesłanki:

1) osiągnął wiek emerytalny; wiek emerytalny kobiety wynosi 60 lat, a mężczyzny 65 lat,

2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat.

Prezes KRUS, powołując się także na art. 20 ust. 1 u.u.s.r. wskazał, że do okresów ubezpieczenia emerytalno - rentowego w przypadku osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. zalicza się okresy:

1) podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990,

2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16 roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.

Jednocześnie, Prezes KRUS podkreślił, że stosownie do art. 55 ust. 1 u.u.s.r. "Prezes KRUS może przyznać w drodze wyjątku emeryturę, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną rolnikowi lub domownikowi lub członkom rodziny zmarłego rolnika lub domownika, pomimo niespełnienia, wskutek szczególnych okoliczności, warunków określonych w ustawie, jeżeli zainteresowana osoba nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może ich uzyskać ze względu na wiek lub stan zdrowia."

Prezes KRUS, odnosząc się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazał, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu posiadania własnego gospodarstwa rolnego w okresach od [...] stycznia 1991 r. do [...] lutego 1994 r. i od [...] października 1996 r. do [...] czerwca 2015 r., co oznacza, że łączny udokumentowany przez skarżącą okres podlegania rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu wynosi 21 lat, 11 miesięcy i 15 dni.

W związku z powyższym organ uznał, że skarżąca nie legitymuje się okresem 25 lat rolniczego ubezpieczenia społecznego i nie spełnia warunków do ustawowej emerytury rolniczej.

W dalszej części uzasadnienia do decyzji organ podniósł, że w okresach od [...] stycznia 1991 r. do [...] lutego 1994 r. i od [...] października 1996 r. do [...] czerwca 2015 r. skarżąca podlegała ubezpieczeniu jako rolnik, a następnie zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 3 u.u.s.r. jako beneficjent renty strukturalnej do dnia [...] czerwca 2015 r., tj. do dnia przyznania prawa skarżącej do świadczenia emerytalnego z ZUS, ustalonego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...].

Nawiązując do powyższego organ poinformował, że w związku z nabyciem emerytury z ZUS skarżąca została wyłączona z ubezpieczenia emerytalno-rentowego w KRUS od dnia [...] czerwca 2015 r., tj. od dnia następującego po dniu, w którym została wydana decyzja o przyznaniu tego prawa (vide: art. 3a ust. 4 u.u.s.r.).

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, odnosząc się do aktualnego stanu prawnego zaznaczył, że skarżąca jako osoba uprawniona do emerytury powszechnej, nie spełnia warunków ustawowych umożliwiających objęcie ubezpieczeniem emerytalno-rentowym w systemie rolniczym i opłacanie składek na to ubezpieczenie po ustaniu tego ubezpieczenia.

Ponadto, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego podkreślił, że rozpatrując prawo skarżącej do emerytury rolniczej na mocy art. 55 u.u.s.r. należy zbadać, czy skarżąca spełnia przesłanki określone w tym przepisie tj. czy nie może uzyskać prawa do świadczenia ustawowego wskutek szczególnych okoliczności oraz czy nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może ich uzyskać ze względu na wiek lub stan zdrowia, zaznaczając przy tym, że przesłanki te muszą wystąpić łącznie, a niespełnienie jednej z nich uniemożliwia uzyskanie prawa do świadczenia.

Prezes KRUS, wskazując na protokół z przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2018 r. wizytacji w gospodarstwie domowym wskazał, że skarżąca mieszka razem z mężem (67 lat) w mieszkaniu (3 pokoje, centralne ogrzewanie, bieżąca woda ) w bloku, wraz z 31-letnią córką, będącą na własnym utrzymaniu. Odnoszą się do sytuacji materialnej skarżącej, organ wskazał, że skarżąca oraz mąż pobiera świadczenia emerytalno — rentowe z ZUS w łącznej wysokości ok. 3000 zł netto miesięcznie, zaś córka skarżącej posiada własne dochody z tytułu zatrudnienia. Organ wskazał także na oświadczenie skarżącej, z którego wynika, że skarżąca, wraz z mężem wydaje na leki 4 500,00 zł rocznie (tj. 375 zł miesięcznie).

W związku z powyższym organ stwierdził, że córka skarżącej w sytuacji wspólnego zamieszkiwania w gospodarstwie domowym powinna w jakimś stopniu dokładać się do kosztów utrzymania mieszkania.

W podsumowaniu Prezes KRUS wskazał, że analiza zgromadzonej dokumentacji wykazała, że skarżąca jest uprawniona do emerytury z ZUS, której wysokość została ustalona z uwzględnieniem okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz, że nie jest skarżąca pozbawiona niezbędnych środków utrzymania.

Prezes KRUS podkreślił także, że świadczenie w drodze wyjątku może otrzymać tylko taka osoba, która nie otrzymała prawa do innego ustawowego świadczenia emerytalno-rentowego (vide: z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub innego organu rentowego), bowiem świadczenie wyjątkowe nie może być uzupełnieniem świadczenia ustawowego.

Kończąc, Prezes KRUS wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 4189/01, zgodnie z którym "przyznanie świadczenia w drodze wyjątku uzależnione jest od wykazania braku niezbędnych, a nie niewystarczających środków utrzymania. Nie są to natomiast środki pozwalające na zaspokojenie wszystkich potrzeb życiowych."

W podsumowaniu organ podniósł, że pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. Oddział Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego poinformował skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego w trybie art. 10 § 1 k.p.a.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżąca - działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] marca 2019 r.

W petitum skargi skarżąca wniosła o:

– skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym bez przeprowadzania rozprawy na podstawie art. 119 p.p.s.a.,

– rozpoznanie niniejszej sprawy również pod nieobecność odwołującego się w przypadku orzekania w trybie zwykłym,

– ponowne rozpoznanie sprawy skarżącej,

– dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do wniosku skarżącej i przesłanych do Prezesa KRUS .

Strona skarżąca zarzuciła Prezesowi KRUS:

1. naruszenie prawa materialnego - art. art. 55 ust. 1 u.u.s.r. dot. świadczeń o charakterze szczególnym, pozwalających na ich uzyskanie przez osoby, które nie spełniają warunków do uzyskania świadczeń w trybie zwykłym, polegające na nieobiektywnym przyjęciu, że nie spełniam przesłanek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku,

2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 S 1 pkt 1 lit. "c"), tj.: art. 7, art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącej i nie podanie usprawiedliwionych przyczyn, z powodu których argumentom skarżącej odmówiono wiarygodności.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że organ nieprawidłowo ocenił, że skarżąca jest w stanie zaspokoić swoje usprawiedliwione potrzeby w stopniu wystarczającym, nie wskazując w uzasadnieniu do skarżonej decyzji co rozumie pod pojęciem "wystarczające" i gdzie jest granica ubóstwa.

W ocenie skarżącej organ nieprawidłowo uznał, że córka skarżącej, mimo iż jest osobą dorosłą, samodzielną jest w stanie wspierać finansowo skarżącą i jej męża, gdyż jak podkreśliła w tym miejscu skarżąca to ona wraz z mężem zapewnia córce dach nad głową.

W dalszej części uzasadnienia do skargi skarżąca wskazała, że organy administracyjne wprowadzały skarżącą w błąd wydając, wykluczające się decyzje, tj.:

1. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], przyznano skarżącej rentę strukturalną do marca 2019 r. czyli do osiągniecia przez skarżącą wieku 65 lat, która zobowiązała skarżącą do płacenia składek emerytalno-rentowych do KRUS.

2. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. poinformował skarżącą o konieczności złożenia wniosku o ustalenie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego. Na tej podstawie i wobec groźby obniżenia o 50% świadczenia skarżąca wskazała, że była zmuszona do złożenia wniosku w ZUS-ie.

3. Po wykonaniu tego, decyzją Prezesa KRUS z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdzono ustanie wobec skarżącej ubezpieczenia społecznego rolników (skarżąca wskazała, że niespełna rok opłacania składek w KRUS pozostałby skarżąca osiągnęła pełny okres składkowy tj. 25 lat).

W pozostałym zakresie skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zawarte we wniosku z dnia [...] listopada 2018 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do argumentów przedstawionych w skardze, organ wskazał na orzecznictwo sądowo – administracyjne, zgodnie z którym:

– "Aby można było przyznać emeryturę lub rentę w drodze wyjątku, łącznie muszą zostać spełnione następujące przesłanki: brak niezbędnych środków utrzymania, niemożność ich uzyskania ze względu na wiek lub stan zdrowia oraz niemożność uzyskania prawa do świadczenia ustawowego wskutek szczególnych okoliczności. Niespełnienie nawet jednego z warunków wymienionych w art. 55 ust. 1 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wyklucza dopuszczalność pozytywnego rozpatrzenia żądania" - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 650/16.

– "Kluczowe w niniejszej sprawie jest to, że świadczenie w drodze wyjątku może otrzymać taka osoba, która nie otrzymała prawa do innego ustawowego świadczenia emerytalno-rentowego." - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2271/17.

W związku z powyższym skarżąca wskazała przy tym, że w stanie faktycznym analizowanym przez NSA skarżącej została przyznana renta rolnicza w trybie zwykłym, a następnie prawo do rolniczej renty rodzinnej po zmarłym mężu, a skarżąca nabyła prawo do emerytury pracowniczej, na podstawie art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca zaznaczyła, że Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie ocenił, że taki stan faktyczny wyklucza zastosowanie art. 55 ust. 1 u.u.s.r., gdyż przepisy te pozwalają na przyznanie emerytury rolniczej w drodze wyjątku, czyli w przypadku niespełnienia warunków do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym.

Ponadto, Prezes KRUS zauważył, że posiadając ustalone prawo do emerytury powszechnej, skarżąca nie jest pozbawiona niezbędnych środków utrzymania, co zostało podniesione w zaskarżonej decyzji, gdyż jak wskazało postępowanie dowodowe skarżąca nie jest pozbawiona niezbędnych środków do życia, gdyż mieszka wraz z mężem oraz dorosłą córka, którzy również współponoszą koszty utrzymania skarżącej.

Kończąc, Prezes KRUS wskazał, że z dokumentacji wynika, że w przedmiotowej sprawie organ działał w granicach przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz zachował określone prawem standardy proceduralne.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2019 r. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując, że organ pominął okoliczności w jakich została zmuszona do podjęcia emerytury z ZUS, tj. wprowadzenia skarżącej w błąd przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która na dzień składania pisma w ocenie skarżącej nie dotrzymała pierwotnego terminu wypłacania renty strukturalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga H.A. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], odmawiająca przyznania skarżącej emerytury rolniczej w drodze wyjątku, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 i art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników - nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Stosownie do treści art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników – "Prezes Kasy może przyznać emeryturę, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną rolnikowi lub domownikowi lub członkom rodziny zmarłego rolnika lub domownika, pomimo niespełnienia, wskutek szczególnych okoliczności, warunków określonych w ustawie, jeżeli zainteresowana osoba nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może ich uzyskać ze względu na wiek lub stan zdrowia."

Nie ulega wątpliwości, że z treści powołanego przepisu art. 55 ust. 1 oraz z dyspozycji art. 19 ust. 1 u.u.s.r. wynikają dwie przesłanki warunkujące ubezpieczonemu świadczenia w drodze wyjątku. Po pierwsze, ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny (wiek emerytalny kobiety wynosi 60 lat, a mężczyzny 65 lat); po drugie, ubiegający się o to świadczenie musi podlegać ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat.

Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich dwóch wymienionych przesłanek. W tej sytuacji, brak choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia w drodze wyjątku. Odnosi się to także do braku możliwości zarobkowania.

Z treści omawianej regulacji wynika, że chodzi o niemożliwość uzyskania niezbędnych środków utrzymania wyłącznie ze względu na stan zdrowia i wiek rolnika, przy czym inne okoliczności nie mogą być utożsamiane z brakiem możliwości uzyskania niezbędnych środków utrzymania. Usprawiedliwioną przeszkodą w tym zakresie może być tylko wiek lub stan zdrowia samego wnioskodawcy.

Ustawowe określenie braku niezbędnych środków utrzymania oznacza, że organ każdorazowo zobowiązany jest zbadać i wykazać czy otrzymywane przez skarżącą środki utrzymania są niezbędne, to jest takie, bez których nie można się obejść, konieczne, potrzebne, nieodzowne, niezastąpione.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że skarżąca oraz mąż pobiera świadczenia emerytalno — rentowe z ZUS w łącznej wysokości ok. 3000 zł netto miesięcznie, zaś córka skarżącej posiada własne dochody z tytułu zatrudnienia, co wskazuje, że skarżąca nie pozostaje na co dzień bez niezbędnych środków utrzymania.

Emerytura rolnicza przyznawana w drodze wyjątku w oparciu o art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jest świadczeniem o charakterze szczególnym, pozwalającym na uzyskanie świadczenia odpowiadającego świadczeniu ubezpieczeniowemu przez osoby, które nie spełniają warunków do uzyskania świadczeń w trybie zwykłym. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Granice uznania wyznaczają określone przesłanki warunkujące.

Nie tylko całkowita niezdolność do pracy osoby zainteresowanej będzie szczególną okolicznością, jako że jest stanem udaremniającym i wykluczającym jej aktywność zawodową, lecz także częściowa niezdolność do pracy, poprzez to, że ogranicza i utrudnia możliwość zatrudnienia, może być - przy uwzględnieniu wszelkich aspektów stanu faktycznego sprawy - kwalifikowana w kategoriach szczególnych okoliczności w rozumieniu art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Należy jednocześnie bardzo wyraźnie podkreślić, że świadczenie to nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy. Brak niezbędnych środków utrzymania nie może być wyłączną przesłanką do uzyskania świadczenia w trybie art. 55 ust. 1 powołanej ustawy.

W związku z powyższym, rozstrzygając wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, Prezes KRUS zobowiązany był do oceny, czy skarżąca spełnia ustawowy warunek, wynikający z dyspozycji art. 19 ust. 1 pkt 2 u.u.s.r. - podlegania ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu przez okres co najmniej 25 lat.

Sąd uznał, a co zostało wskazane w decyzji organu, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu posiadania własnego gospodarstwa rolnego w okresach od [...] stycznia 1991 r. do [...] lutego 1994 r. i od [...] października 1996 r. do [...] czerwca 2015 r., co oznacza, że łączny udokumentowany przez skarżącą okres podlegania rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu wynosi 21 lat, 11 miesięcy i 15 dni. Sąd wskazuje także, że wynika z tego, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu jako rolnik, a następnie zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 3 u.u.s.r. jako beneficjent renty strukturalnej do dnia [...] czerwca 2015 r., tj. do dnia przyznania prawa skarżącej do świadczenia emerytalnego z ZUS, ustalonego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...].

W związku z powyższym Sąd podzielił stanowisko Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, że skarżąca nie legitymuje się okresem 25 lat rolniczego ubezpieczenia społecznego i nie spełnia warunków do ustawowej emerytury rolniczej.

Nie ulega wątpliwości, że Sąd ograniczony jest do oceny prawidłowości zastosowania przesłanek przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 55 ust. 1 u.u.s.r., przy jednoczesnym spełnieniu przesłanek wynikających z art. 19 ust. 1 u.u.s.r.

Sąd nie kwestionuje trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej skarżącej. Rozumie jej położenie i kłopoty z codziennym funkcjonowaniem, jednakże oceniając legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania, stwierdzić trzeba, iż skarżąca nie spełnia wszystkich przesłanek niezbędnych do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Niespełnienie już tylko jednej przesłanki - przesłanki , że skarżąca podlegała ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu przez okres co najmniej 25 lat - powoduje, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej świadczenia w drodze wyjątku. Bez znaczenia zatem dla rozstrzygnięcia sprawy pozostać muszą wszelkie inne kwestie związane ze stanem zdrowia skarżącej, czy też jej sytuacją materialną.

Sąd uznał, że organ przeprowadził prawidłowo postępowanie w tej sprawie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.

Sąd uznał zatem, że Prezes KRUS zasadnie odmówił stronie skarżącej przyznania wnioskowanej emerytury rolniczej w drodze wyjątku, albowiem w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ prawidłowo uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 55 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Niewątpliwie, zgodzić się należy ze stroną skarżącą, z uwagi na wiek i z uwagi, że skarżąca, będąc osobą chorą (vide: stała opieka lekarza psychiatry, diabetologa, schorzenia) obciążona jest dużo większymi wydatkami związanymi chociażby z zakupem koniecznych leków.

Niemniej, należy wyraźnie wskazać, że powyższe okoliczności nie są jednak wystarczające do przyznania świadczenia o charakterze typowo ubezpieczeniowym, którym cechuje się świadczenie w drodze wyjątku, przewidziane w art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Powyższe świadczenie w żadnym razie nie może być traktowane, jako świadczenie o charakterze stricte socjalnym, albowiem jego przyznanie nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby ubiegającej się o to świadczenie, nawet gdy owe potrzeby rzeczywiście są uzasadnione.

Warto zauważyć, że wskazane wyżej potrzeby mogą jak najbardziej uzasadniać ewentualne ubieganie się przez stronę skarżącą o przyznanie świadczenia z tytułu pomocy społecznej, czy też o przyznanie innych form pomocy materialnej przewidzianej dla osób znajdujących się w niedostatku, lecz nie mogą one stanowić wyłącznej podstawy do przyznania spornego świadczenie w drodze wyjątku, który przewidziany został przez ustawodawcę w art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Reasumując, stwierdzić należy, że zarzut naruszenia przepisu art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie jest zasadny. Ustalone w sprawie okoliczności faktyczne nie wyczerpują znamion szczególnie uzasadnionego przypadku. Zaskarżona decyzja Prezesa KRUS mieści się w ramach uznania administracyjnego, a granice tego uznania nie zostały przez organ przekroczone.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ zawarł, w zgodzie z regulacją przewidzianą w art. 107 § 3 k.p.a., szczegółowe uzasadnienie faktyczne, odwołując się do dowodów, w oparciu, o które dane fakty zostały ustalone. Zdaniem Sądu, ustalone okoliczności faktyczne zostały rozpatrzone w kontekście przesłanek mogących uzasadniać prawo do świadczenia w drodze wyjątku na podstawie 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zaś argumentacja organu przedstawiona w tym zakresie nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń.

Tym samym, Sąd uznał również, że Prezes KRUS nie dopuścił się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście zastosowania przepisu art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle wskazanego przepisu - nie zachodzą podstawy do przyznania stronie skarżącej wnioskowanego świadczenia w drodze wyjątku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.[pic]