Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 356/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 4, 7 i 10
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi W. P. A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] r., wydanym po rozpatrzeniu zażalenia W. P. A. Sp. z o. o. w L. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z 24 stycznia 2019 r. o odmowie uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu podał, że [...] r., G. D. wystawił na skarżącą Spółkę tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący karę pieniężną wynikającą z decyzji z [...] r.

Tytuł ten wraz z zajęciem z [...] sierpnia 2018 r. rachunku bankowego w [...] S.A. w W., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w L. - prowadzący postępowanie egzekucyjne w tej sprawie - doręczył na adres zobowiązanej Spółki 14 sierpnia 2018 r. Bank zajęcie otrzymał za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Ognivo. Pismem z [...] sierpnia 2018 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował o realizacji zajęcia.

W dniu [...] sierpnia 2018 r. zobowiązana Spółka wniosła zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej, żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego, jako "skierowanego do niewłaściwego podmiotu". Jako podstawę wniesienia zarzutów Spółka wskazała: art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej – u.p.e.a.) - przedawnienie dochodzonych należności, nieistnienie obowiązku i prowadzenie egzekucji w stosunku do podmiotu którego obowiązek nie dotyczy, art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. - błąd co do osoby zobowiązanego, art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. - niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. - brak uprzedniego doręczenia upomnienia i art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. - niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 [bezpodstawność nadania klauzuli wykonalności (bez powołania stosownej ustawy) przez co naruszono art. 26 i 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a.] oraz błąd polegający na wskazaniu jako zobowiązanej "P.. W.. A. Sp. z o.o." zamiast "W. P. A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, co doprowadziło do naruszenia art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a".

Dysponując ostatecznym stanowiskiem wierzyciela, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z [...] r. odmówił uwzględnienia zarzutów.

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie żądając jego uchylenia, umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz zwrotu wyegzekwowanych środków. W uzasadnieniu podniosła naruszenie art. 35 § 1, 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej – K.p.a.), poprzez niedotrzymanie miesięcznego terminu załatwienia sprawy (zdaniem Spółki - wystąpienie do wierzyciela o zajęcie stanowiska w tej sprawie było bezpodstawne). Poza tym, zdaniem strony doręczane jej upomnienia nie były skuteczne – z uwagi na błędną nazwę firmy w ich treści. Strona powtórzyła też wszystkie swoje wcześniejsze zarzuty, podnosząc brak podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w pierwszej kolejności odwołał się do przepisów mających w tej sprawie zastosowanie, z których wynika prawo do zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz podstawy zgłoszenia takich zarzutów (art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a.). Wskazał na wynikający z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek organu egzekucyjnego, rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., podkreślając, że co do zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Dalej organ odwoławczy przypomniał, że postanowieniem z [...] r. G. D. uznał przekazane mu przez organ egzekucyjny zarzuty za nieuzasadnione. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem z [...].

Odpowiadając na zarzuty Spółki, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w pierwszej kolejności za niezasadny uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia dochodzonych należności. Wyjaśnił, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi ostateczna decyzja G. D. z [...] r. o nałożeniu kary pieniężnej na W. P. A. Sp. z o.o. z/s w L., która przedawnia się po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powinna zostać uiszczona. Nie ulega zatem wątpliwości, iż dochodzona w niniejszym postępowaniu należność nie uległa przedawnieniu. Dochodzony obowiązek zatem istniał i nie wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn, np. wskutek umorzenia czy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku.

Dalej organ podał, że upomnieniem z [...] listopada 2016 r. wierzyciel wezwał Spółkę do dobrowolnego uregulowania zaległości. W związku z tym, że nałożona na W. P. A. Sp. z o.o. kara pieniężna wynikała z niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd wykonywany pojazdem o nr rejestracyjnym [...], identyfikacja podmiotu nastąpiła w oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Wierzyciel ustalił, iż właścicielem pojazdu w dniu odnotowania zdarzenia było P.W. A. Sp. z o.o. Upomnienie przesłano zatem na adres tej Spółki P. W. A. Sp. z o. o. i zostało uznane za doręczone w trybie art. 44 K.p.a. - [...] grudnia 2016 r.

Odnosząc się do zarzutu posłużenia się w tytule wykonawczym nieprawidłową firmą zobowiązanego, organ wyjaśnił, że pojęcie "firma" oznacza nazwę, pod którą wykonywana jest działalność gospodarcza. Przepisy ustawy z 15 września 2000 r. Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 505) wskazują na konieczność możliwości identyfikacji podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, dopuszczając jednocześnie posługiwanie się skrótami (art. 160). W przedmiotowym przypadku bez znaczenia dla identyfikacji zobowiązanej jest kolejność użytego skrótu "P. W." (tak w tytule wykonawczym) czy "W. P. - Wielobranżowe Przedsiębiorstwo" (jak podnosi Spółka) skoro inne dane takie jak: NIP, REGON oraz adres Spółki są zgodne z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym i nie pozostawiają wątpliwości o jaki podmiot chodzi.

Oceniając, czy tytuł wykonawczy zgodny jest ze wszystkimi wymogami art. 27 § 1 u.p.e.a., organ odwoławczy stwierdził, że wystawiono go na obowiązującym w chwili wydania druku, stanowiącym załącznik nr [...] do rozporządzenia Ministra Finansów z 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2018 r., poz. 850). Jako podstawę prawną wystawienia tytułu wskazano art. 26 u.p.e.a. Tytuł zawiera też wszystkie elementy o których mowa w art. 27 § 1 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie zgodził się także z zarzutem dotyczącym błędu co do osoby zobowiązanego. Wyjaśnił, że błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy zarówno sytuacji, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego i której doręczyli tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Jak wykazano wyżej żadna z tego rodzaju okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Dalej, organ stwierdził, że w sprawie tej nie wystąpiły okoliczności, stanowiące przeszkodę w prowadzeniu egzekucji ze względów formalnych - egzekwowany obowiązek dotyczył kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, a więc podlegał egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a.; postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez właściwy organ administracji publicznej, a strona nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dlatego też organ nie naruszył art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowości dotyczących zajęcia rachunku bankowego organ podał, że tryb rozpatrywania niniejszej sprawy (zarzuty) nie przewiduje możliwości badania formalnej poprawności czynności egzekucyjnych.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sąd Administracyjny [...], Spółka W. P. A. Spółka z o.o. wniosła o: uchylenie powyższego postanowienia oraz wcześniej wydanych postanowień, uznanie prowadzonej egzekucji za bezpodstawną, nakazanie umorzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko W. P. A. Spółka z o.o. jako skierowanego do niewłaściwego podmiotu; nakazanie zwrotu wyegzekwowanych środków pieniężnych dla dłużnika w całości wraz z kosztami i odsetkami i kosztami zajęcia pobranymi przez bank z odsetkami od dnia zajęcia do dnia zapłaty z w terminie 7 dni od uprawomocnienia się postanowienia w sprawie oraz o przyznanie kosztów tego postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego w przypadku ustanowienia pełnomocnika.

W uzasadnieniu Spółka powtórzyła zarzuty kierowane do organu egzekucyjnego podczas toczącego się postępowania egzekucyjnego, tj., stwierdziła: że organ działał w tej sprawie opieszale, z naruszeniem art. 35 § 1, § 2 i 3 K.p.a., przede wszystkim niezasadnie zwrócił się w tej sprawie o stanowisko do wierzyciela, a następnie czekał na odpowiedź; błędnie uznał - w sytuacji podania nieprawidłowej nazwy - że Spółce zostało doręczone upomnienie i że to na nią została nałożona kara; taką samą błędną nazwę podano w tytule wykonawczym; tytuł nie zawiera podstawy prawnej nadania klauzuli i wszczęcia egzekucji - wskazanie art. 26 i art. 27 § 1 pkt 10 z dopiskiem "ustawy" jest niewystarczające, bo nie wiadomo o jaką ustawę chodzi; roszczenie jest przedawnione i nie istnieje obowiązek zapłaty; egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna; w sprawie naruszono też art. 80 § 1 u.p.e.a., na podstawie którego organ dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki.

Spółka stwierdziła ponadto, że zaskarżone postanowienie jest bezpodstawne, ponieważ organ powołał się na przepis w art. 44 k.p.a., choć taki przepis nie istnieje (istnieje tylko art. 44 § 1 - § 4).

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. "P.p.s.a."), sądy administracyjne dokonują kontroli działalności publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie mają uprawnienia ani obowiązku prowadzenia samodzielnie postępowania administracyjnego, stąd wniosek skarżącej o nakazanie zwrotu wyegzekwowanych środków pieniężnych dla dłużnika w całości wraz z kosztami i odsetkami i kosztami zajęcia, pobranymi przez bank z odsetkami od dnia zajęcia do dnia zapłaty z w terminie 7 dni od uprawomocnienia się postanowienia w sprawie nie ma podstawy prawnej.

Uchylenie zaskarżonego postanowienia może natomiast nastąpić na podstawie art. 145 § 1a, b, lub c). Pod literą a) tego przepisu wskazano naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, pod literą b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a pod literą c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżone w tej sprawie postanowienie nie narusza ani przepisów wskazanych w zarzutach skargi, ani żadnych innych, mających w tej sprawie zastosowanie.

Skarga dotyczy postanowienia, w którym organ podatkowy uznał za niezasadne zarzuty skarżącej Spółki, wymienione w art. 33 § 1 pkt 1, 4, 6, 7, 10 u.p.e.a.

Spółka zarzuciła, że postępowanie egzekucyjne nie powinno być w ogóle w stosunku do niej prowadzone, bowiem nie została wezwana do uiszczenia egzekwowanej należności. Wezwanie zostało skierowane do "P. W. A. Sp. z o. o", a ona jest podmiotem o nazwie "Wielobranżowe Przedsiębiorstwo A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością". Podobna nazwa widnieje w tytule wykonawczym, co oznacza, że błędnie wskazano w nim zobowiązanego. Co do tytułu wykonawczego strona wskazała, że ma on też inne wady, m.in. nie podano w nim podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.

Niezależnie od tego, organ prowadził postępowanie przewlekle, dłużej niż przez jeden miesiąc, o którym mowa w K.p.a. Do zarzucanej przewlekłości doszło w wyniku przekazania wniesionych zarzutów do oceny G. D..

Zarzuty te są niezasadne.

Organy obu instancji prawidłowo uznały, że żaden z podniesionych przez stronę zarzutów nie ma oparcia w stanie faktyczny.

Rozpocząć należy od tego, że skarżący zarzucając organowi, że niepotrzebnie przekazał wierzycielowi zarzuty, nie wziął pod uwagę, że czynność ta nie wynikała z chęci przedłużenia postępowania przez organ tylko z wywiązania się przez niego z ustawowych obowiązków, określonych w art. 34 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące (...).

Stosownie natomiast do art. 35 § 1 u.p.e.a., zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy wyjaśnił to stronie bardzo zrozumiale w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zauważył w nim również, że strona korzystała ze swoich uprawnień podczas procedowania przez G. D., tj. złożyła zażalenie od stanowiska wyrażonego przez wierzyciela i otrzymała ostateczne postanowienie w tym przedmiocie.

Z powyższych względów postępowanie organu było zgodne z przepisami.

Jak wcześniej była mowa, w przypadku zarzutów zgłoszonych na podstawie m.in. art. 33 § 1 pkt 1, 4 i 7 u.p.e.a. – jak w tym przypadku, organ nie może zająć stanowiska innego niż wierzyciel.

Słusznie zatem stwierdził, że jeśli chodzi o nieprawidłowe doręczenie upomnienia i błąd co do zobowiązanego, poprzez niewpisanie w tych dokumentach nazwy skarżącej jako "W. P. A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" tylko zamieszczenie w nich nieprawnych skrótów, nie jest to błąd co do osoby zobowiązanego, tylko skorzystanie z dopuszczalnego przez przepis art. 160 K.s.p. skrótu. Również omyłkowe wskazanie w ramach nazwy Przedsiębiorstwo Wielobranżowe (P.W.), a nie Wielobranżowe Przedsiębiorstwo nie jest błędem, który nakazywałby uznać, że postępowanie egzekucyjne zostało skierowane w stosunku do niewłaściwego podmiotu, skoro z decyzji będącej podstawą egzekucji (wpisaną w tytule wykonawczym) wyraźnie wynika, że dotyczy ona skarżącej Spółki.

Zresztą skarżąca nie twierdzi, że nie została nałożona na nią kara, o której mowa w zaskarżonym tytule, a z błędem co do osoby zobowiązanej mielibyśmy do czynienia tylko wtedy, gdyby egzekucję skierowano do zupełnie innego podmiotu, niż ten, od którego ma być wyegzekwowana należność, czy podmiotu, który w ogóle nie istnieje.

Co do tej kary, czyli istnienia obowiązku, ewentualnie jego przedawnienia, nie ma wątpliwości, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi ostateczna decyzja G. D. z [...] o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej, wynikającej z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm.). Zgodnie z art. 40d ust. 3 tej ustawy obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3, oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i 2, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do upływu tego terminu. Obowiązek też nie wygasł z innych przyczyn.

Nie można też podzielić stanowiska strony co do tego, że tytuł wykonawczy został wystawiony nieprawidłowo. Analizując jego treść, czyli dane zamieszczone w odpowiednich miejscach, na przeznaczonym do tego formularzu, należy stwierdzić, że zawiera on wszystkie konieczne elementy, o których mowa w art. 27 § 1 u.p.e.a., czyli: datę wystawienia tytułu, wskazanie nazwy zobowiązanego i jego adresu, akt normatywny stanowiący podstawę dochodzenia należności, rodzaj należności, podstawę prawną obowiązku; określenie wysokości należności pieniężnej, termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie; oznaczenie wierzyciela; podpis; imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela; klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; pouczenie zobowiązanego o przysługującym w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu i wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.

Zarzucanie, że przy w tytule nie wskazano całości nazwy aktu prawnego tylko słowo "ustawy", przy wcześniejszym zamieszczeniu w tym tytułu objaśnienia, co należy pod tą nazwą rozumieć, świadczy o tym, że skarżąca nie zapoznała się dostatecznie w treścią tego dokumentu, bądź nie odczytała go ze zrozumieniem.

Z podanych powodów, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że zarzuty skarżącego z art. 33 § 1 pkt. 1, 4, 6, 7 i 10 u.p.e.a. nie mogły zostać uwzględnione.

Całkowicie chybiony jest zarzut, w którym strona twierdzi, że zaskarżone postanowienie jest bezpodstawne, ponieważ organ powołał się na przepis w art. 44 K.p.a., choć istnieje tylko art. 44 § 1 - § 4. Rzeczywiście przepis art. 44 składa się z paragrafów § 1 - § 4. Mało tego – w § 4 są jeszcze punkty 1) i 2). Nie ma jednak wątpliwości, że istnieje, tylko składa się z kilku jednostek redakcyjnych. Niepodanie, które z nich zostały zastosowane, nie jest "brakiem podstawy".

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 80 § 1 u.p.e.a., dotyczącego zastosowania środka egzekucyjnego, zgodzić się należy z organem, że sprawa ta nie dotyczy badania poprawności zastosowania środków egzekucyjnych, tylko oceny zgłoszonych zarzutów.

Nie znajdując zatem powodów do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił złożoną skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.