Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 117/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 1, art. 31zq ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 8 § 1, art. 7, art. 77 § 4, art. 79a § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...]


UZASADNIENIE

M. P. wnioskiem z [...] kwietnia 2020r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy (FP), Fundusz Solidarnościowy (FS), Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) oraz Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP) za osoby ubezpieczone za okres marzec, kwiecień i maj 2020r.

ZUS decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm., dalej: usus) odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FP i FS, FGŚP oraz FEP za kwiecień 2020 r.

Organ powołał przesłanki zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek określone w art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 i wyjaśnił, że zgodnie z art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 warunkiem zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych za marzec, kwiecień i maj 2020r. nie później niż do dnia [...] czerwca 2020r., chyba, że płatnik składek jest zwolniony z obowiązku ich składania. Jednocześnie organ wskazał, iż zgodnie z art. 47 ust. 1 usus płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca – dla płatników składek innych niż osoby fizyczne opłacające składkę wyłącznie za siebie oraz jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe. Z danych zaewidencjonowanych na koncie płatnika w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS wynika, że wnioskodawca złożył dokumenty rozliczeniowe za kwiecień 2020 r. w dniu [...] lipca 2020r., tj. po upływie ustawowego terminu. W związku z tym wnioskodawcy nie przysługuje prawo do przedmiotowego zwolnienia.

M. P. zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż był przekonany, że samo złożenie wniosku wystarczy, by uzyskać zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tyt. składek. Wskazał też, że [...] maja 2020 r. rozmawiał telefonicznie i prowadził korespondencję e-mailową z E. S. pracownikiem [...] Oddziału ZUS w P. celem uzupełnienia informacji. W wyniku tego umocnił się w przekonaniu, że nie musi składać deklaracji za okres marzec – maj 2020 r. w konkretnym terminie. Nie uzyskał zaś informacji o tym obowiązku.

ZUS [...] Oddział w [...] (z up. Prezesa ZUS) decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] sierpnia 2020 r.

W motywach rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 31zq ust. 3 i 8 ustawy COVID-19. Następnie stwierdzono, że okoliczność pozostawania przez wnioskodawcę w przekonaniu, że nie musi składać do ZUS w określonym terminie dokumentów rozliczeniowych za kwiecień 2020 r. nie stanowi przesłanki do zwolnienia z obowiązku opłacania należności. Wskazano, iż strona prowadząc działalność gospodarczą wzięła na siebie związane z tym ryzyko, które polegało m.in. na konieczności orientowania się w zakresie obowiązujących przepisów dotyczących m.in. prawidłowego składania deklaracji rozliczeniowych. Powołano art. 31zo ust. 1 i 1a oraz art. 31zq ust 1 ustawy COVID-19 podkreślając, że ZUS nie może zwolnić z obowiązku opłacania składek za kwiecień 2020 r., ponieważ ustalono, że dokumenty rozliczeniowe za ten okres płatnik złożył [...] lipca 2020 r. Z uwagi na to, że ma on zgłoszonych pracowników, zobowiązany był przesłać deklaracje rozliczeniowe wraz z imiennymi raportami za kwiecień 2020 r. najpóźniej do [...] czerwca 2020 r.

M. P. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję ZUS z [...] listopada 2020 r. powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Na wstępie zważyć należy, iż z uwagi na wniosek skarżącego i brak sprzeciwu ZUS Sąd rozpoznał sprawę - na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 121 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa) - w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ppsa uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa).

W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez ZUS przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że zakończone postępowanie przypadło na czas trwającego od 20 marca 2020 r. stanu epidemii (rozp. Ministra Zdrowia z 20.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz. U. poz. 491), co wiązało się z licznymi powszechnymi ograniczeniami, również natury procesowej. Zdając sobie również sprawę z realiów rozpoznawania tego rodzaju wniosków, ich ogromnej liczby, ograniczeniach związanych z trwającym stanem epidemii, Sąd uznał, że nie mogą one uzasadniać niekorzystnych skutków jedynie dla jednej strony postępowania - skarżącego.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji wydanych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy COVID-19 (pełny tytuł ustawy i jej publikator powołano na wstępie).

Zgodnie z art. 31zo ust. 1 tej ustawy na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] marca 2020 r. i na dzień [...] kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

W myśl art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia [...] czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r. i poprzedzającą ją decyzją z [...] sierpnia 2020 r. ZUS odmówił M. P. zwolnienia z opłacania składek za osoby ubezpieczone za kwiecień 2020 r. z powodu niedotrzymania warunku złożenia w terminie do [...] czerwca 2020 r. wymaganej dokumentacji rozliczeniowej. Skarżący nie kwestionuje ustaleń organu, iż deklarację rozliczeniową za ten miesiąc złożył z naruszeniem terminu, tj. w dniu [...] lipca 2020 r. Bezsporne było również, że skarżący jako płatnik składek nie był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów za zatrudnionych ubezpieczonych.

Na uwagę zasługuje, że M. P. zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze podał, iż po wymianie korespondencji e-mailowej i rozmowie telefonicznej z [...] maja 2020 r. z pracownikiem ZUS [...] Oddział w [...] E. S. pozostawał w przekonaniu, że jedynym warunkiem uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest złożenie wniosku (RDZ), bez konieczności składania żadnych innych dokumentów.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odnosząc się do argumentacji strony wskazał, że okoliczności te nie stanowią przesłanki do zwolnienia z obowiązku opłacania należności. Strona prowadząc działalność gospodarczą wzięła na siebie związane z tym ryzyko, które polegało m.in. na konieczności orientowania się w zakresie dotyczącym prawidłowego składania deklaracji rozliczeniowych.

Mając na względzie stanowisko organu zważyć należy, iż do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: Kpa) oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, mają zastosowanie przepisy Kpa, stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 Kpa).

W przedmiotowej sprawie ZUS nie podjął próby wyjaśnienia, czy faktycznie pracownik ZUS [...] Oddział w [...] – E. S. w dniu [...] maja 2020 r. korespondowała drogą elektroniczną oraz odbyła rozmowę telefoniczną ze skarżącym, w wyniku czego skarżący przekonany był, że jedynym warunkiem uzyskania przedmiotowego zwolnienia jest złożenie wniosku RDZ. Przedstawione przez organ akta sprawy nie zawierają dowodów w tym zakresie np. dokumentów w postaci wydruków wymiany korespondencji elektronicznej, protokołu z zeznań świadka (ww. pracownika) lub przesłuchania strony. Organ nie skorzystał z możliwości wezwania strony na podstawie art. 50 § 1 Kpa do złożenia szerszych wyjaśnień co do powyższych okoliczności. Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ zdawkowo stwierdził, że okoliczności te nie stanowią przesłanki do zwolnienia z obowiązku opłacania należności, bowiem strona prowadząc działalność gospodarczą wzięła na siebie związane z tym ryzyko polegające m.in. na obowiązku orientowaniu się w przepisach dotyczących m.in. składania deklaracji rozliczeniowych.

W ocenie Sądu ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zignorował wyjaśnienia skarżącego co do uzyskania przezeń od pracownika ZUS [...] Oddział w [...] wyjaśnień o braku obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych za IV 2020 r. Organ de facto powołał się na zasadę ignorantia iuris nocet (nieznajomość prawa szkodzi) stwierdzając, że strona prowadząc działalność gospodarczą wzięła na siebie związane z tym ryzyko, które polegało m.in. na konieczności orientowania się w przepisach dotyczących przedsiębiorców, w tym obejmujących prawidłowe składanie deklaracji rozliczeniowych. Organ nie wziął jednak pod uwagę, że na gruncie przepisów ustawy COVID-19 wprowadzających w okresie epidemii celem przeciwdziałania sytuacjom kryzysowym instytucję zwolnienia płatnika z obowiązku opłacania należności z tytułu składek mamy do czynienia ze szczególnym trybem, w ramach którego zastosowanie znajdują - na mocy art. 180 Kpa w zw. z art. 123 usus i art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 - zasady postępowania administracyjnego.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z [...] października 2019 r., sygn. I OSK [...] (dostępny j.w.), iż w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada ignorantia iuris nocet i obowiązkiem organu wynikającym przede wszystkim z art. 9 Kpa jest informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw strony (...). Powinność ta wynika także z wyrażonej zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 Kpa). W związku z powyższym, jeżeliby doszło do ustalenia, że faktycznie skarżący został przez pracownika ZUS błędnie pouczony o braku obowiązku złożenia do [...] czerwca 2020 r. deklaracji rozliczeniowych za IV 2020 r. nieuprawnione byłoby obciążenie go skutkami niedochowania tego obowiązku.

Nadto Sąd wskazuje, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 Kpa). Mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 Kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 Kpa). Zgodnie zaś z art. 79a § 1 Kpa w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 Kpa, a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Stwierdzić należy, że od zainicjowania postępowania wnioskiem z [...] kwietnia 2020 r. M. P. na żadnym jego etapie nie otrzymał od organu informacji o braku przesłania w terminie określonym w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 deklaracji rozliczeniowej i miesięcznych imiennych raportów ZUS za zatrudnionych ubezpieczonych za kwiecień 2020 r. Termin do złożenia dokumentów upływał [...] czerwca 2020 r.

Jak wynika z danych powszechnie dostępnych (komunikat ZUS z 29.04.2020r., dostępny na stronie internetowej www.zus.pl w zakładce "Aktualności"), ZUS od dnia [...] maja 2020 r. przywrócił standardową obsługę klientów w placówkach ZUS, zachęcając jedynie do załatwiania spraw w ZUS "bez wychodzenia z domu", przez elektroniczny portal Platformy Usług Elektronicznych. Zatem organ od [...] maja 2020 r. powinien był realizować w sprawie uregulowaną w art. 10 Kpa zasadę czynnego udziału strony w toku prowadzonego postępowania w sprawie. Tymczasem z akt sprawy wynika, że ZUS uczynił to dopiero zawiadomieniem z [...] października 2020 r., na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy, a więc po upływie ustawowego terminu na złożenie przez płatnika występującego o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tyt. składek dokumentów rozliczeniowych.

W ocenie Sądu zamieszczenie przez ZUS [...] czerwca 2020 r. na urzędowej stronie internetowej (dostępna j.w.) komunikatu, iż jednym z warunków zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do [...] czerwca 2020 r., chyba, że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania, nie wyczerpuje ciążącego na organie obowiązku indywidualnego, w konkretnej sprawie, poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 § 1 Kpa).

Powyższe uchybienie organu świadczy równocześnie o naruszeniu obowiązku, o którym mowa w art. 79a § 1 Kpa - wyjaśnienia stronie przed wydaniem decyzji przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Od momentu złożenia przez skarżącego wniosku, tj. [...] kwietnia 2020 r. do dnia wydania decyzji odmownej ([...].2020 r.), w szczególności zaś do [...] czerwca 2020 r. kiedy upływał termin na złożenie wymaganej dokumentacji rozliczeniowej, ZUS nie wyjaśnił skarżącemu skutków niewykonania tego obowiązku.

Dodać trzeba, że jeżeli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10 § 1 Kpa i wytycznych płynących z art. 79a § 1 Kpa (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10 § 2 Kpa), to w myśl art. 10 § 3 Kpa jest zobowiązany utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny takiego odstąpienia. Takiej adnotacji brak w aktach.

W ocenie Sądu również przepis art. 77 § 4 Kpa zobowiązywał ZUS do zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, a które nie wymagają dowodu. Przepis ten stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Jeżeli więc ZUS - na podstawie posiadanych dokumentów ubezpieczeniowych płatnika - posiadał wiedzę, że M. P. nie złożył wymaganych deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych, a nie jest zwolniony z obowiązku ich składania, powinien był zakomunikować to stronie przed upływem ustawowego terminu określonego przepisem art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19, tj. przed do [...] czerwca 2020 r.

Wykonanie przez ZUS powyższych obowiązków było o tyle istotne, że gdyby nastąpiło przed [...] czerwca 2020 r., skarżący miałby szansę w wymaganym terminie przedstawić dokumentację rozliczeniową spełniając wymóg, o którym mowa w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19.

Nadto Sąd zwraca uwagę, że uzasadnienia decyzji wydanych w niniejszej sprawie nie wyjaśniają, czy organ zachował w zakończonym postępowaniu powyżej opisane wymogi procesowe. Uzasadnienia obu decyzji ZUS sprowadzają się do powołania materialnej i formalnej podstawy rozstrzygnięcia oraz konstatacji, iż według danych zaewidencjonowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS płatnik złożył deklarację rozliczeniową i imienne raporty za zatrudnionych ubezpieczonych za kwiecień 2020 r. w dniu [...] lipca 2020 r. tj. po ustawowym terminie. Nie wyjaśniono i nie wykazano, czy wobec płatnika wywiązano się z obowiązków wynikających z art. 10 § 1, art. 77 § 4 i art. 79a § 1 Kpa, co świadczy o naruszeniu przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 Kpa.

Z uwagi na powyższe, stwierdziwszy, że naruszenia wskazanych powyższej przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] sierpnia 2020 r.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ - kierując się normą określoną w art. 153 Ppsa - wyjaśni, czy przed [...] czerwca 2020 r., a jeśli tak w jakiej formie i kiedy, poinformował skarżącego o skutkach niezłożenia do [...] czerwca 2020 r. wymaganych deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów za kwiecień 2020 r. Ustalenia w tym zakresie powinny znaleźć potwierdzenie w uzupełnionym materiale. W sytuacji stwierdzenia, że strony nie zawiadomiono o powyższym, organ biorąc pod uwagę cel przedmiotowego zwolnienia (zniwelowanie skutków kryzysu gospodarczego) oraz trwający nadal stan epidemii, rozważy, czy nie powinien zastosować instytucji przewidzianej w obowiązujących od [...] grudnia 2020r. przepisach art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19 (zmiana: Dz. U. poz. 2255). Nakazują one, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane przepis weszły w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji (od [...].12.2020r.), lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii– Dz. U. poz. 491). Omawiana regulacja niejako koryguje nowelizację ustawy COVID-19 dokonaną ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875), w wyniku której m.in. uchylono przepis art. 15zzr ustawy COVID-19 obowiązujący od 31 marca 2020 r., który przewidywał w ust. 1 pkt 2, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wydaje się więc, że wejście w życie 16 grudnia 2020 r. przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 ma na celu zniweczenie skutków prawnych uchylenia art. 15 zzr ustawy COVID-19.