Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 533/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1, art. 9 ust. 1b pkt 2 i ust. 1c
journal: Dz.U. 2018 poz 1471
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2020 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 4 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura, działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1471 ze zm.) skierował do Burmistrza Gminy zarządzenie pokontrolne z 4 lipca 2019 r. Nr [..], udokumentowane protokołem kontroli nr [..].

W zarządzeniu tym nakazano - w pkt 1 - działalność polegającą na przetwarzaniu odpadów prowadzić po uzyskaniu wymaganego zezwolenia na zbieranie odpadów, termin realizacji: od dnia otrzymania zarządzenia; w pkt 2 - zlecać wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom posiadającym stosowne uprawnienia, termin realizacji: od dnia otrzymania zarządzenia. Wyznaczono jednocześnie termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 31 sierpnia 2019 r.

Uzasadniając zarządzenie pokontrolne Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że zostało ono sporządzone ze względu na stwierdzone w trakcie kontroli, która odbyła się w okresie od 27 marca 2019 r. do 6 czerwca 2019 r. w Gminie, nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska.

Odnosząc się do pkt 1 organ wyjaśnił, że w trakcie kontroli ustalono, że:

- na działce nr [..], pogranicze z działką [..] obręb nr [..] w L. znajdują się na gruncie odpady budowlane, takie jak: zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego - 17 01 07, ziemia i gleba - 17 05 04, zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu - 17 09 04. Całość stanowi pryzmę o wymiarach: 49 m x 6,4 m x 1,3 m. Dodatkowo do tej pryzmy przylega kolejna o wymiarach 7,42 m x 4,4 m x 1,5 m. Stanowią ją: głównie ziemia - 17 05 04, widoczne są też kawałki asfaltu, najprawdopodobniej pochodzące z dróg - 17 01 81. Dodatkowo bezpośrednio do tej pryzmy przylegają odpady znajdujące się na zboczu skarpy. Są to odpady takie jak: zmieszane odpady gruzu betonowego, odpady materiałów ceramicznych i wyposażenia - 17 01 07, inne zmieszane odpady budowlane - 17 09 04, zdekompletowane lodówki - 20 01 36, zmieszane odpady z demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji - 16 01 99, opakowania z tworzyw sztucznych - 15 01 02.

W przypadku odpadów budowlanych stwierdzono, że zostały one tam przywiezione przez firmy budowlane prowadzące różnego rodzaju prace inwestycyjne na terenie miasta. Nie jest jednak możliwe dokładne ustalenie kto i w jakiej ilości te odpady w dane miejsce przywiózł. Tak jak inne odpady budowlane, po określeniu ich przydatności, miały być wykorzystane celem zagospodarowania do utwardzenia lub niwelacji gruntów, na których Gmina prowadzi inwestycje.

Z przeprowadzonych 22 maja 2019 r. oględzin wynika, że w całości odpady wykorzystane zostały do niwelacji terenu, część odpadów została zepchnięta w kierunku skarpy. Zrównano teren stanowiący wierzchołek skarpy. Ponadto, w to miejsce nawieziono część odpadów, które wcześniej zmagazynowano na działkach nr [..]-[..] obręb nr 4 w L. Nie ustalono w jakim celu te odpady zostały przemieszczone. Odnotowano prowadzenie prac porządkowych, mających na celu usunięcie odpadów, które znajdują się na skarpie. Uznano, że odpady znajdujące się na skarpie zostały podrzucone, nie ustalono ich wytwórcy.

- na działkach nr [..]-[..] obręb nr 4 w L. (zbieg ul. . i G.) ujawniono pryzmy różnego rodzaju odpadów budowlanych oraz zielonych, które zmagazynowane są dookoła zbiornika wodnego. Wyodrębniono następujące bryły odpadów: a) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego -17 01 02 oraz betonowego - 17 01 01. W bryle tej widoczne są również odpady zielone w postaci gałęzi (świeżych oraz uschniętych), kawałków korzeni - odpady z grupy 20, pryzma o wymiarach: 47,1 m x 22,9 m x 1,6 m; b) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego - 17 01 02 oraz betonowego - 17 01 01. W bryle tej widoczne są również odpady zielone w postaci gałęzi (świeżych oraz uschniętych), korzenie drzew - odpady z grupy 20, (20 02 01 tylko na R1), pryzma o wymiarach: 31,3 m x 4,9 m x 0,6 m; c) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego - 17 01 02 oraz betonowego – 17 01 01. W bryle tej widoczne są również odpady zielone w postaci gałęzi, korzeni, darni trawy - odpady z grupy 20, pryzma o wymiarach: 12,8 m x 11,16 m x 0,9 m; d) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego - 17 01 02 oraz betonowego - 17 01 01. W bryle tej widoczne są również odpady zielone w postaci gałęzi, kawałków korzeni - odpady z grupy 20 (20 02 01 tylko na R1). Część odpadów już została wykorzystana do wyrównania terenu, pryzma o wymiarach: 26 m X 5,33 m x 0,9 m.

W przypadku odpadów budowlanych stwierdzono, że ich część została wykorzystana do przeprowadzenia prac niwelacyjnych terenów znajdujących się na działkach nr [..]-[..] obręb nr 4 w L. Część z tych odpadów przewieziona została na działkę nr [..] obręb nr 4 w L. Część odpadów ziemi przewieziona została na działkę nr [..] obręb nr 4 w L. Aktualnie są tam one magazynowane i mają posłużyć do niwelacji terenu pod planowaną inwestycję. Część odpadów, głównie wyselekcjonowanych gruzów i kamieni została wykorzystana do utwardzenia terenu pod budowę drogi dojazdowej do posesji znajdujących się w obrębie działki nr [..] i [..] obręb nr 5 w L.

- na działce nr [..] obręb nr 4 w L. (ul. S.), powstałe po wyrobisku zagłębienie w dużej części wypełnione jest odpadami ziemi - 17 05 04, gruzu betonowego, ceglanego i innych odpadów budowlanych, odpadami zielonymi (gałęzie drzew i krzewów). Odpady te są utwardzone. Tworzą one bryłę o podstawie prostokąta o wymiarach: 98,8 m x 78,6 m, w przekroju trójkąta o wymiarach 78,6 m x 6 m. W dniu 18 marca 2019 r. na skarpie widoczne były odpady zielone (gałęzie drzew i krzewów), odpady tworzyw sztucznych różnego pochodzenia, odpady w postaci obudów lodówek, drewno budowlane - 17 02 01, elementy wyposażenia (drzwi), zmieszane odpady budowlane 17 09 04, zużyte opony - 16 01 03, szyba po demontażu pojazdów - 16 01 20, odpady foli i opakowań z tworzyw sztucznych różnego pochodzenia. Dnia 3 kwietnia 2019 r. na wyrównanym już terenie widoczny był kontener, w którym zmagazynowano odpady, przypominające swym wyglądem te ze skarpy zaobserwowane 18 marca 2019 r. Obecny w trakcie oględzin pracownik Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej oświadczył, że przystąpiono do sprzątania odpadów, które znajdowały się na skarpie. Na jej skrajni widoczne były w dalszym ciągu różnego rodzaju odpady budowlane zmieszane -17 09 04 (główne gruz betonowy i ceglany, siatki z tworzyw, kawałki płyt pilśniowych, folie, rury PCV), duża ilość odpadów zielonych. Na części zniwelowanego i utwardzonego terenu można wyodrębnić dodatkowe następujące pryzmy odpadów: a) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu betonowego, ceglanego, kamieni, pryzma o wymiarach: 21,2 m x 15,4 m x 1,8 m; b) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego - 17 01 02 oraz betonowego - 17 01 01. W bryle tej widoczne są również odpady zielone w postaci gałęzi, kawałków korzeni, skoszonej trawy) - odpady z grupy 20, a także duże kawałki wyciętej nawierzchni bitumicznej drogi - 17 01 81, pryzma o wymiarach: 14,4 m x 27,1 m x 1,8 m; c) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są kamienie, mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego - 17 01 02 oraz betonowego - 17 01 01. Widoczne były również dwie opony- 16 01 03, pryzma o wymiarach: 20,4m x 17,1 m x 1,6 m.

W przypadku odpadów budowlanych stwierdzono, że zostały one wykorzystane w obrębie działki nr [..] obręb nr 4 w L. Przeprowadzono z ich użyciem dalszą niwelację przedmiotowej działki. Duża część odpadów, które znajdowały się na skarpie została wysprzątana. Pozostała część odpadów oczekuje na wywiezienie. W dniu 22 maja 2019 r. na skarpie znajdowało się dużo odpadów zielonych (ścinki drzew i krzewów, skoszona trawa itp.). Wywiezione odpady przekazane zostały firmie A. Okazano fakturę na wywóz i zagospodarowanie odpadów o kodach 20 03 99, 16 01 99 i 20 03 07.

Odnosząc się do pkt 2 organ wyjaśnił, że kontrola wykazała, że prace z wykorzystaniem wszystkich odpadów budowlanych zlecane były firmom zewnętrznym nie posiadającym stosownych uprawnień. Zlecane przez Gminę prace wymagały uzyskania stosownego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Winny być zatem zlecane podmiotom legitymującym się stosownymi uprawnieniami.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Gmina (zwana dalej skarżącą) wniosła o uchylenie zarządzenia pokontrolnego z 4 lipca 2019 r. oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżąca zarzuciła kwestionowanemu zarządzeniu błędne ustalenia stanu faktycznego wskutek czego przyjęto w sposób dowolny, że Gmina jest odpowiedzialna za całość odpadów ujawnionych we wskazanych w zarządzeniu lokalizacjach oraz nie wzięto pod rozwagę czasookresu zdeponowania odpadów, okoliczności ich składowania, czy też rodzajów odpadów oraz ich wykorzystania na potrzeby własne, na które nie musi posiadać zezwolenia.

Gmina zarzuciła również wadliwą wykładnię prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U z 2019 r., poz. 710, dalej jako u.o.) poprzez przyjęcie, że prowadzi działalność polegająca na przetwarzaniu odpadów, na którą winna uzyskać zezwolenie; art. 27 ust. 2 u.o. poprzez nakazanie Gminie zlecenia wykonania obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom posiadającymi stosowne uprawnienia; art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o. poprzez nie zastosowanie jego treści, w myśl której strona skarżąca będąca jednostką organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą może wykorzystywać odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8 u.o. - czyli bez wymaganego zezwolenia; art. 12 ust.1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia pokontrolnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca, odnosząc się do nieprawidłowości wskazanych w kwestionowanym zarządzeniu podniosła, że działki [..] i [..] były użytkowane przez mieszkańców L. na zasadzie dzierżawy jako ogródki warzywne. W latach 2010-2016 następowała likwidacja ogródków. W związku z tym, w gruncie tych działek znajdują się pozostałości konstrukcji budynków i altan ogrodowych (beton, cegła i in.) porośnięte już roślinnością. Teren był ogólnodostępny i dochodziło tam do niekontrolowanego podrzucania różnego rodzaju odpadów - zarówno odpadów z budowy, remontów, odpady gruzu betonowego, odpady materiałów ceramicznych i wyposażenia, inne odpady budowlane, a także innych problematycznych odpadów takich jak: zdekompletowane lodówki, odpady z demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, opakowania z tworzyw sztucznych. Odpady te były systematycznie usuwane, ale pojawiały się w ich miejsce nowo podrzucane. Odpady znajdujące się w tym miejscu w trakcie kontroli zostały usunięte - odpady były wydobywane ze skarpy, segregowane na miejscu na sprzęt AGD/RTV, elementy tapicerki samochodowej, gruz budowlany i wywiezione przez firmę A. z L. do Zakładu Zagospodarowania Odpadów. Wywieziono 3 kontenery izolacji od lodówek, 3 kontenery tapicerek samochodowych, 1 kontener folii. Ponadto teren został zabezpieczony przed ponownym zaśmiecaniem poprzez wykonanie wałów ziemnych, a od strony ul. P. został zamontowany zamykany szlaban.

Natomiast ziemia znajdująca się na terenie działki [.]-[..] pochodziła z terenów inwestycyjnych i placów budowy zorganizowanych na działkach miasta, na których prowadzone były rożnego rodzaju prace remontowe i inwestycyjne zgodnie z udzielonymi pozwoleniami na budowę. Ze względu na brak miejsca do powtórnego przygotowania wydobytego urobku do prac budowlanych w miejscu inwestycji została przewieziona na wskazany teren, miała być m.in. wykorzystana w celu poszerzenia pobocza stawku, znajdującego się przy sąsiadujących budynkach B. W ramach miejskiej inwestycji realizowane jest zadanie zagospodarowania terenów wokół stawku zgonie z dofinansowanym projektem "[..]". Zadanie realizowane jest w trybie "Projektuj i buduj". Ziemia z tego terenu została wywieziona, przeprowadzone zostały prace porządkowe (usunięcie innych podrzuconych odpadów), których realizację zlecono firmie C. Część gruntu została przewieziona na teren przy ul. P. celem niwelacji terenu pod inwestycję, realizowaną również w ramach projektu "[..].

Z kolei, odpady zgromadzone na działce [..] (pochodzące z placów budów na terenie miasta) w postaci gruzu betonowego w ilości 95 Mg, jak wskazał Gmina, zostały wywiezione przez firmę D. Odpady z tego terenu wywożone były również przez firmę A. Pozostałości ziemi po wywiezionych odpadach rozgarnięte zostały spycharką po terenie. Teren działki [..] jest terenem po byłej kopalni żwirów. W związku z tym, że był to teren ogólnodostępny, także tutaj następowało niekontrolowane podrzucanie rożnego rodzaju odpadów. Odpady takie jak: resztki sprzętu RTV i AGD, opony, części samochodowe, były sukcesywnie sprzątane i wywożone na wysypisko. Na tym terenie wielokrotnie zostawały ustawiane tablice zakazujące przywożenia odpadów, został zamontowany szlaban. Obecnie dodatkowo został wykopany wał i rów wzdłuż drogi uniemożliwiający wjazd poza drogą ze szlabanem.

Zdaniem skarżącej, mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, organ błędnie uznał, że doszło do nieprawidłowości w postaci przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia, zgodnie z art. 27 ust. 8 oraz art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie wskazując, że w trakcie kontroli Gminy stwierdzono, że narusza ona przepisy prawa prowadząc działania polegające na przetwarzaniu odpadów bez stosownego zezwolenia oraz zlecając podmiotom nie posiadającym stosownych uprawnień gospodarowanie odpadów. Organ kontrolny skorzystał w związku z tym z posiadanych uprawnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

W niniejszej sprawie kontroli legalności poddane zostało zarządzenie pokontrolne wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 4 lipca 2019 r., w którym organ ten, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1471 ze zm.), dalej jako u.i.o.ś. oraz ustaleń przeprowadzonej kontroli przeprowadzonej w okresie od 27 marca 2019 r. do 6 czerwca 2019 r. w Gminie, udokumentowanej protokołem kontroli nr [..], zarządził: w pkt 1 działalność polegającą na przetwarzaniu odpadów prowadzić po uzyskaniu wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów, w pkt 2 zlecać wykonywanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom posiadającym odpowiednie uprawnienia. Organ inspekcji wyznaczył termin na przesłanie informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.

Z uzasadnienia kontrolowanego zarządzenia wynika, że prawną podstawą nałożenia obowiązku określonego w punkcie 1 jest art. 41 ust. 1 u.o., obowiązku określnego w punkcie 2 zarządzenia - art. 27 ust. 2 u.o. Podstawę kompetencyjną przedmiotowego zarządzenia stanowi natomiast art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś.

Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 u.i.o.ś. na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może:

1) wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej;

2) wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną;

3) wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej. Kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.

Z treści przywołanych powyżej norm wynika, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. W ocenie sądu, zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ ma ono charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu zagrożone jest odpowiedzialnością karną, na co wskazuje art. 31a ust. 1 u.i.o.ś. W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych na podstawie wyników dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanej określony obowiązek, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 2 czerwca 2009 r., II GSK 1009/08; z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Merytoryczna kontrola kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego doprowadziła sąd wojewódzki do wniosku, że wydane zarządzenie znajduje oparcie w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, a obowiązki nałożone w jego treści znajdują oparcie w obowiązujących przepisach prawa.

Na wstępie wskazać należy, że do tego typu aktów nie znajdują zastosowania przepisy k.p.a., gdyż są one wydawane w trybie odrębnych przepisów i odrębnych postępowań (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powoduje to, że uchylenie przez sąd administracyjny tego rodzaju aktu nie może służyć weryfikacji stanu faktycznego. Sąd badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego może, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a., uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury.

Użyte w art. 12 ust. 1 u.i.o.ś. sformułowanie dotyczące możliwości wydania zarządzenia pokontrolnego "na podstawie ustaleń kontroli" powoduje, że podstawowe znaczenie dowodowe, tak dla samej dopuszczalności wydania takiego zarządzenia w określonej sprawie, jak i dla oceny prawidłowości tego rodzaju aktu, ma protokół kontroli. Wobec tego zarządzenie pokontrolne powinno wskazywać na ustalony w wyniku kontroli stan faktyczny sprawy, który ma istotne znaczenie dla oceny zasadności skierowanych do adresata zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli. Z kolei, stan faktyczny sprawy winien znajdować swoje pełne odzwierciedlenie w protokole z czynności pokontrolnych. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie należą do organu, niemniej jednak kontrolowana jednostka nie jest w tym zakresie pozbawiona istotnych uprawnień, bowiem kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej może wnieść do protokołu, (który podpisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki), umotywowane zastrzeżenia i uwagi (art. 11 ust. 2 ustawy). W razie odmowy podpisania protokołu przez kierownika jednostki organizacyjnej (kontrolowanej osoby fizycznej) inspektor obowiązany jest uczynić o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może w terminie siedmiu dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie (art. 11 ust. 3 ustawy). W razie sformułowania przez kontrolowanego tego rodzaju zastrzeżeń i uwag (przy podpisaniu protokołu) lub stanowiska (w razie odmowy podpisania protokołu) protokół, wraz ze stanowiskiem kontrolowanego, w swym całokształcie stanowi podstawę ustaleń kontroli, w oparciu o które organ ocenia zasadność wydania zarządzenia pokontrolnego oraz formułuje treść konkretnych wskazań.

Przepisy u.i.o.ś. określające właściwość organów Inspekcji Ochrony Środowiska do dokonywania kontroli i normujące tryb postępowania kontrolnego są przepisami szczególnymi w odniesieniu do przepisów k.p.a. Zgodnie z art. 9 u.i.o.ś. Inspekcja Ochrony Środowiska prowadzi kontrole planowe i pozaplanowe. Stosownie do art. 9 ust. 1b pkt 2 i ust. 1c u.i.o.ś. do kontroli pozaplanowych zalicza się kontrole interwencyjne, przez które rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. W okolicznościach niniejszej sprawy została przeprowadzona kontrola interwencyjna.

Biorąc pod uwagę powyższe unormowania, sąd nie dopatrzył się żadnych naruszeń o charakterze formalnym w zakresie przeprowadzenia kontroli w niniejszej sprawie, rzutujących na prawidłowość poczynionych w jej trakcie ustaleń.

W niniejszej sprawie organ sporządził protokół kontroli podpisany 6 czerwca 2019 r. dokumentujący kontrolę przeprowadzoną na terenie, stanowiących własność Gminy, działek nr [..]-[..] obręb 4 w L. Do protokołu dołączono materiał dowodowy m.in. w postaci zdjęć. Z protokołu prawidłowo przeprowadzonej kontroli wynika szczegółowy stan faktyczny sprawy, który dawał podstawy do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego w postaci u.o. Ustalono bowiem w ich toku okoliczności uzasadniające potrzebę podjęcia działań naprawczych w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska, w tym zasad gospodarowania odpadami. Na podstawie oględzin przeprowadzonych w 18 i 27 marca 2019 r., oraz 3 kwietnia 2019 r. (w odniesieniu do działek nr [..]-[..]) udokumentowanych zdjęciami ustalono, że:

- na działce nr [..], pogranicze z działką [..] obręb nr 4 w L. znajdują się na gruncie odpady budowlane, takie jak: zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego - 17 01 07, ziemia i gleba - 17 05 04, zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu - 17 09 04. Całość stanowi pryzmę o wymiarach: 49 m x 6,4 m x 1,3 m. Dodatkowo do tej pryzmy przylega kolejna o wymiarach 7,42 m x 4,4 m x 1,5 m. Stanowią ją: głównie ziemia - 17 05 04, widoczne są też kawałki asfaltu, najprawdopodobniej pochodzące z dróg - 17 01 81. Dodatkowo bezpośrednio do tej pryzmy przylegają odpady znajdujące się na zboczu skarpy. Są to odpady takie jak: zmieszane odpady gruzu betonowego, odpady materiałów ceramicznych i wyposażenia - 17 01 07, inne zmieszane odpady budowlane - 17 09 04, zdekompletowane lodówki - 20 01 36, zmieszane odpady z demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji - 16 01 99, opakowania z tworzyw sztucznych - 15 01 02;

- na działkach nr [..]-[..] obręb nr 4 w L. znajdują się pryzmy różnego rodzaju odpadów budowlanych oraz zielonych, które zmagazynowane są dookoła zbiornika wodnego. Wyodrębniono następujące bryły odpadów: a) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego -17 01 02 oraz betonowego - 17 01 01. W bryle tej widoczne są również odpady zielone w postaci gałęzi (świeżych oraz uschniętych), kawałków korzeni - odpady z grupy 20, pryzma o wymiarach: 47,1 m x 22,9 m x 1,6 m; b) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego - 17 01 02 oraz betonowego - 17 01 01. W bryle tej widoczne są również odpady zielone w postaci gałęzi (świeżych oraz uschniętych), korzenie drzew - odpady z grupy 20, (20 02 01), pryzma o wymiarach: 31,3 m x 4,9 m x 0,6 m; c) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego - 17 01 02 oraz betonowego – 17 01 01. W bryle tej widoczne są również odpady zielone w postaci gałęzi, korzeni, darni trawy - odpady z grupy 20, pryzma o wymiarach: 12,8 m x 11,16 m x 0,9 m; d) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego - 17 01 02 oraz betonowego - 17 01 01. W pryzmie tej widoczne są również odpady zielone w postaci gałęzi, kawałków korzeni - odpady z grupy 20 (20 02 01). Część odpadów wykorzystano do wyrównania terenu;

- na działce nr [..] obręb nr 4 w L., powstałej po wyrobisku, zagłębienie w dużej części wypełnione jest odpadami ziemi - 17 05 04, gruzu betonowego, ceglanego i innych odpadów budowlanych, odpadami zielonymi (gałęzie drzew i krzewów). Odpady te są utwardzone i tworzą bryłę o podstawie prostokąta o wymiarach: 98,8 m x 78,6 m, w przekroju trójkąta o wymiarach 78,6 m x 6 m. W trakcie kontroli ujawniono także odpady zielone (gałęzie drzew i krzewów), odpady tworzyw sztucznych różnego pochodzenia, odpady w postaci obudów lodówek, drewno budowlane - 17 02 01, elementy wyposażenia (drzwi), zmieszane odpady budowlane 17 09 04, zużyte opony - 16 01 03, szyba po demontażu pojazdów - 16 01 20, odpady foli i opakowań z tworzyw sztucznych różnego pochodzenia. Odpady te zostały w dużej części uprzątnięte, lecz w trakcie kolejnych oględzin w dniu 3 kwietnia 2019 r. na części zniwelowanego i utwardzonego terenu można było wyodrębnić dodatkowe następujące pryzmy odpadów: a) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu betonowego, ceglanego, kamieni, pryzma o wymiarach: 21,2 m x 15,4 m x 1,8 m; b) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego - 17 01 02 oraz betonowego - 17 01 01. W bryle tej widoczne są również odpady zielone w postaci gałęzi, kawałków korzeni, skoszonej trawy) - odpady z grupy 20. W bryle tej widoczne są również duże kawałki wyciętej nawierzchni bitumicznej drogi - 17 01 81, pryzma o wymiarach: 14,4 m x 27,1 m x 1,8 m; c) odpady ziemi - 17 05 04, w których widoczne są kamienie, mniejsze lub większe kawałki gruzu ceglanego - 17 01 02 oraz betonowego - 17 01 01. Widoczne były również dwie opony- 16 01 03, pryzma o wymiarach: 20,4m x 17,1 m x 1,6 m.

Zgodnie z art. 3 pkt 21 u.o. przez przetwarzanie odpadów rozumie się procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Odzysk z kolei oznacza jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce (pkt 14 art. 3 u.o.). Unieszkodliwianie odpadów zaś to proces niebędący odzyskiem, nawet jeżeli wtórnym skutkiem takiego procesu jest odzysk substancji lub energii (art. 3 pkt 30 u.o.).

W myśl art. 41 ust. 1 u.o. prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Przepis art. 45 ust. 1 u.o. przewiduje możliwość zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów, przy czym jedną z przesłanek, na którą powołuje się skarżąca, według której ma ona zastosowanie do jej sytuacji faktycznej, jest wynikająca z punktu drugiego tego przepisu okoliczność wykorzystywania przez jednostkę organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą (a taką jest Gmina) odpadów na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8 u.o., który z kolei stanowi, że jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą może poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10 art. 27 u.o., i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne.

W okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z dwoma zarzutami w odniesieniu do zasad prowadzenia tej gospodarki przez skarżącą. W pierwszej kolejności Gminie zarzuca się naruszenie art. 41 ust. 1 u.o. poprzez prowadzenie przetwarzania odpadów bez zezwolenia. Argumentacja skarżącej w zakresie możliwości wykorzystania ww. odpadów na potrzeby własne, w ramach zwolnienia o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt u.o. jest jedynie częściowo uzasadniona. Niewątpliwie, jest ona jednostką organizacyjną, która może skorzystać z dobrodziejstwa wynikającego z powołanego przepisu w zakresie zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Zwolnienie to jest jednak ściśle powiązane z konkretnym rodzajem odpadów, ich ilością możliwą do wykorzystania oraz procesem, w toku którego może to nastąpić na potrzeby własne, przy zachowaniu bezwzględnego wymogu "bezpiecznego" wykorzystania tych odpadów. Okoliczności te są szczegółowo uregulowane w przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r., poz. 93, zwane dalej rozporządzeniem). Powyższe przepisy, nawet przy ich pobieżnej analizie, prowadzą do jednoznacznego wniosku, że sam fakt możliwości skorzystania z dobrodziejstwa z nich wynikającego w odniesieniu do danego podmiotu nie może prowadzić do wniosku, że uprawniają one go do pozbawionego żadnych ograniczeń ilościowych i jakościowych gospodarowania odpadami. Gmina zatem, będąc co do zasady uprawniona do gospodarowania odpadami bez zezwolenia na ich przetwarzanie na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o., pozostaje w mylnym przeświadczeniu, że uprawnienie to jest nieograniczone pod względem jakościowym i ilościowym. Tymczasem, szczegółowe warunki w tym zakresie dookreśla wyżej wymienione rozporządzenie, które wskazuje jakiego rodzaju odpady, w jakich ilościach, w jakim celu oraz w jakim procesie mogą być wykorzystywane. Przy czym, nie ulega wątpliwości, że regulacja art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o. w powiązaniu z wykonującymi ją przepisami rozporządzenia ma charakter wyjątkowy, a to oznacza, że nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia przepisów, określających te warunki. Utrwalony i opisany wyżej stan faktyczny prowadzi natomiast do wniosku, że Gmina znacznie przekroczyła dopuszczalne przepisami rozporządzenia ilości odpadów, które mogła wykorzystać na własne potrzeby, np. w celu niwelacji czy utwardzenia terenu. Jak wskazano bowiem powyżej, zgodnie z art. 27 ust. 8 u.o. jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą może poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Do zweryfikowania zastosowania powyższego przepisu w rozpoznawanej sprawie konieczne było w pierwszej kolejności ustalenie rodzaju odpadów zgromadzonych na kontrolowanych działkach oraz charakteru potrzeb, które mają być realizowane z ich wykorzystaniem. W tym zakresie ustalenia organu nie były kwestionowane – tak co do ilości jak i rodzaju odpadów ujawnionych na poszczególnych działkach. Są one następstwem oględzin nieruchomości, udokumentowanych protokołem i zdjęciami obrazującymi stan faktyczny istniejący na nieruchomościach. Przeprowadzone czynności dowodowe były prawidłowe i dawały podstawy do wiarygodnych ustaleń faktycznych. Organ w toku oględzin dokonał szczegółowej lustracji zalegających odpadów na poszczególnych działkach oraz ich pomiarów obrazujących wielkość i skład. Kwalifikacja odpadów wskazuje na ich szeroką gamę, w tym w szczególności ujawniono odpady ziemi, odpady budowlane, odpady zielone, odpady tworzyw sztucznych różnego pochodzenia, wszystkie o różnych kodach, ale także zużyte opony, szyby i inne elementy po demontażu pojazdów, czy odpady w postaci obudów lodówek. Ustalenia w tym zakresie, jak wskazano powyżej, nie są kwestionowane i znajdują odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Skarżąca natomiast argumentuje, że była uprawniona do ich wykorzystania bez zezwolenia na potrzeby własne lub też przekazała je uprawnionemu podmiotowi. W ocenie sądu, takie stanowisko skarżącej jest wadliwe na tle ujawnionych okoliczności faktycznych. Po pierwsze, o czym już była mowa powyżej, skorzystanie z dobrodziejstwa o jakim mowa w art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o. dotyczy tylko konkretnych rodzajów odpadów, w określonych ilościach i przy wykorzystaniu odpowiednich metod odzysku. W ocenie sądu, organ kontrolujący jednoznacznie i prawidłowo wykazał, że skarżąca nadużyła prawa do skorzystania z dobrodziejstwa zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów, i nastąpiło to z różnych przyczyn. W odniesieniu do niektórych odpadów bowiem wyłączona jest możliwość ich przekazania jednostkom organizacyjnym do wykorzystania na potrzeby własne (np. odpady o kodzie 17 09 09, 17 01 81). Z kolei, odpady zielone o kodzie 20 02 02 mogą być wykorzystanie tylko przez ich wytwórcę, którym Gmina nie była. Wreszcie, odpady takie jak gruz ceglany (17 01 02), zmieszane odpady betony, gruzu ceglanego, odpadów materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia mogą być wykorzystanie w celach takich jak niwelacja teren, czy jego utwardzenie, ale tylko w ściśle określonych ilościach określonych w rozporządzeniu – w przypadku utwardzenia powierzchni – 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni. Podobnie jest w odniesieniu do odpadów w postaci gleby i ziemi, w tym kamieni (17 05 04). Ujawnione i opomiarowane ilości odpadów jednoznacznie wskazują, że skarżąca nie kontrolowała ilości wyżej opisanych odpadów, które mogły być wykorzystane na jej własne potrzeby w odpowiednim procesie.

Powyższe rozważania prowadzą z kolei do analizy drugiego z zarzucanych Gminie naruszeń, tj. uchybienia art. 27 ust. 2 u.o. Zdaniem sądu, zasadnie organ kontrolujący postawił skarżącej zarzut naruszenia tego przepisu, który reguluje kwestię zlecania przez wytwórcę odpadów obowiązku gospodarowania nimi ściśle określonym podmiotom. Gmina sama przyznała – w treści jej stanowiska do protokołu kontroli z 13 czerwca 2019 r. – że pozyskiwała odpady z różnych terenów inwestycyjnych i placów budów w celu wykorzystania ich na poszerzenie pobocza stawku oraz niwelacji terenu. O ile zatem gmina, za pośrednictwem swojej jednostki budżetowej w postaci Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej uprawniona była w ramach art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o. w związku z odpowiednimi przepisami rozporządzenia, do wykorzystania określonych rodzajów odpadów na własne potrzeby, o tyle już zlecenie prac związanych z gospodarowaniem tymi odpadami, stanowiące o ich przetwarzaniu, mogło nastąpić wyłącznie na zasadach opisanych w art. 27 ust. 2 u.o. Poprzez przekazanie odpadów kolejnemu podmiotowi następowało bowiem przekazanie odpowiedzialności za gospodarowanie nimi. Oznacza to, że Gmina za pośrednictwem Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej jako posiadacz odpadów uprawniony w określonych okolicznościach do gospodarowania nimi bez zezwolenia, przekazując je innemu podmiotowi, zobowiązana była do przestrzegania zasad związanych z przeniesieniem odpowiedzialności za te odpady. Mogła więc zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom, które posiadają zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, lub wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 u.o., chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania decyzji lub wpisu do rejestru. Tymczasem, jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zleceń, wykonywanie prac porządkowych, niwelacji terenu, wywożenie krzaków, gałęzi, liści, zmiotek, usuwanie dzikich wysypisk i gruzów powierzone zostało podmiotowi, który nie legitymował się zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, a to oznacza, że zasadnie organ kontrolujący postawił gminie zarzut naruszenia art. 41 ust. 1 u.o. oraz 27 ust. 2 u.o. Jednocześnie, należy podkreślić, że zgodnie z art. 27 ust. 3 u.o. jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.o., odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów. A contrario, jeżeli ten związek nie jest zachowany, nie dochodzi do przejścia odpowiedzialności za odpady.

Analizując kwestię przeniesienia odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami wskazać należy ponadto, że zasadą ogólną jest, że wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami (art. 27 ust. 1 u.o.). Gospodarowanie odpadami zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.o. obejmuje: zbieranie, transport, przetwarzanie, nadzór nad tymi działaniami, późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania oraz działanie w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie. Od tej zasady ustawodawca dopuszcza wyjątki w postaci zlecenia gospodarowania odpadami innym podmiotom, przy czym zastrzega, że mogą to być wyłącznie podmioty posiadające: 1) zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, lub 2) koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 u.o., chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania decyzji lub wpisu do rejestru.

Przejście odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami następuje w momencie przekazania odpadów następnemu posiadaczowi, który posiada: decyzję wymienioną w art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 u.o. albo wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.o. Przepis art. 27 ust. 3 u.o. stanowi bowiem, że jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.o., odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów. Przejście odpowiedzialności dokonuje się również w sytuacji przekazania odpadów osobie fizycznej, która nie ma obowiązku uzyskania decyzji (zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów) np. w okolicznościach objętych hipotezą normy prawnej z art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o. W myśl art. 3 pkt 19 u.o. posiadaczem odpadów jest ich wytwórca lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

W odniesieniu do odpadów znajdujących się na działce nr [..] i [..] Gmina argumentowała, że są one zaszłością po zlikwidowanych ogródkach działkowych. Co więcej, na teren ten, jako ogólnodostępny, odpady były zwożone przez nieustalonych sprawców. Mimo, że były one systematycznie usuwane, to pojawiały się kolejno podrzucane nowe, choć teren został zabezpieczony (wały, szlaban). W te sposób Gmina dążyła do wykazania, że odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami na ww. terenie nie może być jej skutecznie przypisana. Sąd nie podzielił przytaczanej przez skarżącą argumentacji w powyższym zakresie, gdyż pozostaje ona w sprzeczności z ww. cytowanymi przepisami, określającymi zasady odpowiedzialności podmiotowej za odpady. Jak wskazano powyżej, posiadaczem odpadów jest ich wytwórca lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będąca w ich posiadaniu. Ustawa jednocześnie stwarza domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Skoro nie jest kwestionowane, że Gmina jest właścicielem ww. działek, a jednocześnie nie przeczy ona, że znajdowały się na nich odpady ujawnione w trakcie kontroli, to oznacza jednocześnie, że była ona posiadaczem tych odpadów, skoro nie podjęła w odpowiednim czasie czynności zmierzających do przymuszenia osób, które je wytworzyły – do ich usunięcia. Niewątpliwie, Gmina była w posiadaniu informacji o tym, kto był dzierżawcą ogródków działkowych i po zinwentaryzowaniu terenu mogła ustalić osoby, które nie usunęły odpadów i zobowiązać ich do tego w ramach środków wynikających z art. 26 u.o. Podobnie, w odniesieniu do działki nr [..], na którą również – według oświadczenia skarżącej – podrzucane były odpady przez nieznanych sprawców – brak jest podstaw do wyłączenia odpowiedzialności władającego powierzchnią ziemi za zdeponowane odpady. Skarżąca musiałaby obalić powyższe domniemanie, co w istocie sprowadza się do wskazania sprawcy, który "podrzucił" odpady, co jednak nie nastąpiło w okolicznościach niniejszej sprawy. To wszystko prowadzi do wniosku, że skarżąca, jako właścicielka nieruchomości, jest posiadaczem odpadów na wszystkich działkach objętych kontrolą i wyłączenie jej odpowiedzialności za gospodarowania odpadami wymaga albo obalenia domniemania z art. 3 pkt 19 u.o., co nie miało miejsca albo też przeniesienia tej odpowiedzialności na inny podmiot poprzez przekazanie odpadów następnemu posiadaczowi, spełniającego wymogi wskazane w ww. przepisach. Jednocześnie, jako władający powierzchnią ziemi, Gmina obowiązana jest gospodarować odpadami na zasadach, ustanowionych w u.o.

Powyższe rozważania potwierdzają wniosek, że niektórych odpadów zdeponowanych na ww. działkach gminnych nie można było uznać za odpady mogące służyć celom własnym właściciela, inne natomiast zostały wykorzystane na warunkach zwolnienia z obowiązku przetwarzania na podstawie zezwolenia w ilościach znacznie przekraczających dopuszczalne rozporządzeniem. Ponadto, w odniesieniu do odpadów, które skarżąca mogła wykorzystać w warunkach zwolnienia z reżimu reglamentacji, w sytuacji ich przekazania podmiotowi nieuprawnionemu nie mógł ziścić się skutek w postaci przeniesienia odpowiedzialności za gospodarowanie nimi ze skarżącej na inny podmiot, zgodnie z dyspozycją art. 27 ust. 3 u.o. Powyższe prowadzi zaś do wniosku, że wydane zarządzenie pokontrolne jest zgodne z prawem w obu jego punktach.

Podsumowując wskazać należy, że w ocenie sądu, pomiędzy zarządzeniem pokontrolnym a ustaleniami kontroli, utrwalonymi w protokole kontroli, istnieje w niniejszej sprawie logiczny i spójny związek, wskazujący na powiązanie wyników kontroli ze skierowanym do podmiotu kontrolowanego zarządzeniem. Istotą zarządzenia pokontrolnego jest bowiem zakwalifikowanie określonego stanu faktycznego jako stanu niezgodnego z przepisami prawa, pozostającymi w zakresie oceny organu kontrolnego. Sąd nie miał wątpliwości, że prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne potwierdziły nieprawidłowości w zakresie gospodarowania odpadami, które wypełniały hipotezy przepisów u.o. i uzasadniały nałożenie obowiązków sformułowanych w zarządzeniu pokontrolnym.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.