Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1207/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 126 poz 1381 art.94a ust. 1 i art. 129b ust. 1 i 2
law: Ustwa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia zakazu reklamy apteki oraz kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny – (dalej "GIF") decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., wydaną na podstawie art. 112 ust. 1 i 3 i art. 115 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 94a ust. 1, 2, 3 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm., dalej "p.f.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. (dalej "WIF") z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], umarzającej w pkt 1 postępowanie w części dotyczącej umieszczenia w ulotce mapki dojazdowej obok nazwy apteki zlokalizowanej w M. przy ul. [...][...] oraz jej adresu; w pkt 2 stwierdzającej naruszenie przez przedsiębiorcę M.Z. (dalej "skarżąca", "strona") zakazu, o którym mowa w art. 94a ust.1 p.f. poprzez rozpowszechnianie w ww. aptece ulotki reklamowej zawierającej sformułowanie "Apteki T. Centrum Tanich Leków" i dane adresowe apteki zlokalizowanej w M. przy ul. [...][...] i umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazania ww. przedsiębiorcy zaprzestania prowadzenia powyższej reklamy apteki, w pkt 3 nakładającym na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł z powodu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 94a ust. 1 p.f.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych oraz prawnych.

Z akt sprawy wynikało, że [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., art. 31 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 94a ust. 1 u.p.f. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie podejrzenia prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka T. – M.", zlokalizowanej w M. przy ul. [...][...] oraz dopuścił [...] Izbę Aptekarską w K. (dalej "[...]IA w K.") do udziału w przedmiotowym postępowaniu.

Postępowanie to zostało wszczęte na podstawie pisma [...]IA w K. z dnia [...] maja 2016 r., do którego załączone zostało pismo M.F. – [...]. z dnia [...] maja 2016 r. informujące o naruszeniu przez M.Z. przepisów ustawy - Prawo Farmaceutyczne poprzez: stosowanie niskich cen, umieszczanie na paragonach fiskalnych wydawanych w ww. aptece nagłówka o treści: "Apteka T. CENTRUM TANICH LEKÓW M.Z. Punkt: Apteka T. – M.", a także rozpowszechnianie w ww. aptece ulotki reklamowej zawierającej sformułowanie "Apteki T. Centrum Tanich Leków" i dane adresowe apteki zlokalizowanej w M. przy ul. [...]". Do pisma dołączono 6 paragonów fiskalnych, w tym 3 z przedmiotowej Apteki oraz kopię ulotki.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., WIF zawiadomił M.Z. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w związku podejrzeniem prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka T. – M.", zlokalizowanej w M. przy ul. [...][...] poprzez rozpowszechnianie ulotki reklamowej o treści: "Apteki T. Centrum Tanich Leków, J., ul. [...][...], J., ul. [...][...], J., ul. [...][...] punkt: Apteka T. – M., ul. [...][...], M. – W. Poniedziałek - Piątek 7:00 - 19:00 sobota 7:00 14:00 tel. [...]" z zamieszczoną na odwrocie mapką dojazdową. Jednocześnie organ powiadomił stronę o przysługujących jej w postępowaniu prawach oraz dopuszczeniu do udziału w postępowaniu [...] Izby Aptekarskiej w K..

[...]IA w K. pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. wniosła o umorzenie przedmiotowego postępowania w związku z wycofaniem skargi złożonej przez M. F. – [...].

Organ, pismem z dnia [...] lipca 2016 r. powiadomił strony o zamiarze zakończenia postępowania, a następnie wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...]. W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że przedmiotowa apteka, zlokalizowana w M. przy ul. [...][...], zgodnie z zezwoleniem na prowadzenie apteki, nosi nazwę "Apteka T.-M.", a zatem jej nazwa nie zawiera sformułowania "Centrum Tanich Leków". Zamieszczenie w ulotce słów - "Apteki T. Centrum Tanich Leków" i użycie w tym sformułowaniu liczby mnogiej sugeruje, że słowa "Centrum Tanich Leków" odnoszą się do wszystkich aptek, których dane wymieniono w ulotce, a zatem również do aptek!" iż apteka ta nie nosi nazwy zawierającej powyższe sformułowanie.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M.Z., zaskarżając ją w zakresie punktu 2 i 3, a także wnosząc o: "zmianę zaskarżonej decyzji przez umorzenie postępowania w całości, ew. uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania". Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 94a ust. 1, 2, 3 i 4 p.f. przez ich błędne zastosowanie i niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, iż zamieszczenie częściowej nazwy firmy tj. "Centrum Tanich Leków" w ulotce informacyjnej jest równoznaczne z reklamą apteki, podczas gdy fraza ta jest częścią firmy wpisanej do bazy CEIDG pod numerem NIP: [...], właściwą dla wszelkich lokalizacji aptek skarżącej;

1. art. 6, art. 8 i art. 16 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez oparcie zaskarżonej decyzji na zakwestionowaniu uprawnienia skarżącej do posługiwania się nazwą apteki, jako naruszającą zakaz reklamy aptek, w sytuacji gdy strona uzyskała uprawnienie do posługiwania się tą nazwą na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej, co do której nie doszło do stwierdzenia nieważności;

2. art. 6, art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy i uzasadnienia przyjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu odwołania wskazano m.in., że M.F.- [...] notorycznie oraz bez podstawy prawnej i faktycznej zawiadamia organy samorządowe i administracyjne o rzekomych nieprawidłowościach w działalności prowadzonej przez stronę. Ponadto zwrócono uwagę, że organ zupełnie pominął zdanie drugie art. 94a ust. 1 p.f., zważywszy, że w nazwa firmy skarżącej brzmi: "M. Z.APTEKA T. CENTRUM TANICH LEKÓW". Podniosła, że uzyskała ona zezwolenie [...]WIF w K. na posługiwanie się ww. nazwą na podstawie prawomocnej decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., następnie zmienionej decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. W ocenie strony gdy organ zaakceptuje nazwę w stosownym zezwoleniu, to brak jest podstaw do karania podmiotu za używanie tej nazwy do momentu wyeliminowania z obrotu zezwolenia, w którym taka nazwa została zaakceptowana przez organ.

Skarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie podjęte w I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, na wstępnie w sposób obszerny opisał stan faktyczny w sprawie. Następnie organ przytoczył treść art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne. Organ przyjął za swój utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd zgodnie, z którym za działania reklamowe powinno zostać uznane każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece. Zwrócił także uwagę na konieczność sięgnięcia do definicji słownikowych i wykładni systemowej w związku z brakiem legalnej definicji reklamy. GIF podzielił stanowisko wyrażone przez organ wojewódzki i wskazał przy tym na utrwaloną linię orzeczniczą, pozwalającą na przyjęcie, że reklamą może być w pewnych przypadkach również nazwa apteki zawierająca zwroty wartościujące, czy sugerujące korzyść związaną z zakupem w tej konkretnej aptece, zachęcająca do dokonania zakupów w danej aptece. Bowiem to metoda, sposób prowadzenia reklamy i środki użyte do realizacji są kluczowe dla oceny, czy dane działania naruszają art. 94a ust. 1 ustawy. Stąd, jeżeli umieszczanie haseł reklamowych obok nazwy apteki stanowi praktykę niedopuszczalną ze względu na zakaz reklamy, to tym bardziej sama nazwa apteki nie może zawierać tego rodzaju wyrażeń i powinna zostać poddana ocenie zgodności z art. 94a ust. 1 u.p.f.

Ponadto za niedopuszczalne uznał rozpowszechnianie przez skarżącą w aptece ulotek reklamowych zawierających sformułowanie "Apteki T. Centrum Tanich Leków", w sytuacji gdy w decyzji WIF z [...] grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie udzielenia M.Z. zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, zlokalizowanej w M. przy ul. [...][...], wskazano nazwę apteki: "Apteka T. – M.". Rozmieszczenie hasła na przedmiotowej ulotce, wyróżnionego dużą pogrubioną czcionką, a także celowość zabiegu umieszczenia przedmiotowej apteki wraz z innymi aptekami, posługującymi się nazwą "Centrum Tanich Leków", wskazuje na charakter reklamowy, a nie informacyjny tej ulotki. Główny Inspektor Farmaceutyczny podkreślił, że przeciętny odbiorca komunikatu, nie odróżni statusu zwrotów użytych w nazwie apteki. Widząc nazwę zawierającą tego typu określenia, odbierze je jako zachętę do skorzystania z usług tej właśnie apteki.

W dalszej kolejności organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania omawiając ich niezasadność, wskazując na brak podstaw do umorzenia postępowania przez organ I instancji jako bezprzedmiotowego, odnosząc się do opisanych powyżej zagadnień. Ponadto wskazał, że powoływana w odwołaniu decyzja WIF z [...] lipca 2012 r., zmieniona decyzją WIF z [...] stycznia 2014 r. dotyczyła innej apteki - położonej w J., przy ul. [...][...], zaś przedmiotem niniejszego postępowania jest prowadzenie reklamy apteki zlokalizowanej w M. przy ul. [...][...].

Główny Inspektor Farmaceutyczny opisał również sposób w jaki określono wysokość nałożonej kary, cytując odpowiednie przepisy ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz uznał, że organ I instancji trafnie stwierdził stan naruszenia przepisu art. 94a ust. 1 p.f. w określonym przedziale czasowym i w sposób prawidłowy wymierzył skarżącej karę. Zauważył też, że skarżąca prowadziła zakazaną reklamę w jednej aptece, przez jeden dzień, a także była uprzednio karana za naruszenie art. 94a ust. 1 p.f. Według organu kara pieniężna w wysokości [...] zł, przy wskazanych wyżej okolicznościach, nie została nałożona arbitralnie – w oderwaniu od stanu faktycznego, czy też nieadekwatnie do niego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego w całości i decyzji jej poprzedzającej, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie:

• art. 6, art. 8 i art. 16 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez oparcie zaskarżonej decyzji na zakwestionowaniu uprawnienia skarżącej oraz innym podmiotom obrotu gospodarczego do posługiwania się nazwą firmy, jako naruszającą zakaz reklamy aptek, w sytuacji, gdy strona uzyskała uprawnienie do posługiwania się tą nazwą na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej, co do której nie doszło do stwierdzenia nieważności.

• art. 94 ust. 1-4 p.f. przez przyjęcie, iż zamieszczenie przez skarżącą nazwę jej firmy jest równoznaczne z reklamą apteki, w przypadku gdy wg dyspozycji ww. regulacji skarżąca musi mieć zamiar reklamy apteki, którego brakuje.

W uzasadnieniu rozwinęła szczegółową argumentację na temat wskazanych zarzutów, opierając ją głównie o okoliczność, jakoby nie miała ona zamiaru umyślnie popełnić deliktu administracyjnego, bowiem nie działała ona z zamiarem przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu, nie miała zamiaru propagowania swojej działalności, ani nie godziła się z tą ewentualnością. Ponownie zwróciła uwagę, że organ zupełnie pominął okoliczność, iż na część nazwy apteki "Centrum Tanich Leków" uzyskała ona zezwolenie na podstawie decyzji WIF dotyczącej innych prowadzonych przez nią aptek, o których również informowała owa ulotka, a także stanowi ona część nazwy zarejestrowanej działalności gospodarczej w CEIDG. Ponadto w znacznym zakresie, argumentacja skargi zbieżna jest z argumentami przedstawionymi w odwołaniu, zmierzającymi do wykazania, że skarżąca miała prawo używać nazwy uzyskanej na podstawie ostatecznej decyzji WIF udzielającej jej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod tą nazwą, a także umieszczenia tej nazwy na ulotce.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

[...] Izba Aptekarska w K. w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2018 r. wskazała m.in., że podziela w całości argumentację organu przedstawioną w odpowiedzi na skargę, a także omówiła niezasadność zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.).

Podkreślenia wymaga, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M.Z. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem obie zaskarżone decyzje organów Inspekcji Farmaceutycznej nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przesłanek takich Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji przedstawionej w skardze, jak i z urzędu. Organy prawidłowo - bez naruszenia przepisów postępowania - ustaliły okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a Sąd przyjął ustalony przez nie stan faktyczny także za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Analizując przeprowadzone postępowanie Sąd doszedł do wniosku, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób nienaruszający podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że GIF, wydając sporną decyzję, zasadnie przyjął, iż skarżąca dopuściła się naruszenia zakazu reklamy apteki oraz jej działalności, o którym mowa w przepisie art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, co dało podstawę do nałożenia stosownej kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 129b ust. 1 cytowanej ustawy.

W ustalonych okolicznościach stanu faktycznego sprawy organy, w procesie jego subsumcji pod zastosowane normy prawa, prawidłowo zinterpretowały przepisy art. 94a ust. 1 i art. 129b ust. 1 i 2 ustawy Prawo farmaceutyczne stanowiące materialno-prawną podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Według pierwszego z wymienionych przepisów zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Według drugiego natomiast karze pieniężnej w wysokości do 50000 zł podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki (...) oraz jej działalności, zaś przy ustalaniu wysokości tej kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów.

Przepis art. 94a ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne został wprowadzony ustawą z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007 r. Nr 75, poz. 492) w konsekwencji implementacji m. in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2004/27/WE z dnia 31 marca 2004 r. zmieniającej dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi i obowiązywał od dnia 1 maja 2007 r. Sformułowany w nim zakaz dotyczył reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych, skierowanej do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.

Następnie przepis art. 94a ustawy – Prawo farmaceutyczne został zmieniony z dniem 1 stycznia 2012 r. przez art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696). Obecnie zatem (również w dacie wydania obu decyzji) art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego stanowi o zakazie reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Zakaz ten nie obejmuje jedynie informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.

W ocenie Sądu, powyższe oznacza, że zakaz ten został rozszerzony w kierunku jakiejkolwiek reklamy aptek, punktów aptecznych oraz - co istotne - ich działalności. W poprzednio wskazanym stanie prawnym, czyli przed dniem 1 stycznia 2012 r., przedmiotowy zakaz był niejako zawężony do spełnienia łącznie trzech przesłanek, gdy: działalność ta nosiła cechy reklamy, była skierowana do publicznej wiadomości oraz odnosiła się w sposób bezpośredni do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.

Zauważyć należy, że w aktualnym stanie prawnym nie zawarto definicji reklamy apteki i jej działalności, tak jak uczyniono to przykładowo w przepisie art. 52 ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne, w zakresie reklamy produktu leczniczego. Implikuje to konieczność sięgnięcia do publikacji słownikowych, w których za reklamę uważa się każde działanie, mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (np. Wielki Słownik Wyrazów Obcych pod red M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2003). Zarówno stanowiska zawarte w orzecznictwie jak i doktrynie przemawiają za szerokim ujęciem pojęcia reklamy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, LEX nr 307126 uznał, iż: "reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług. Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów ocennych ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. (...) Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany". Również w wyroku z dnia 26 stycznia 2006 r., (sygn. akt V CSK 83/05, LEX nr 191239) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że reklama to: "każda wypowiedź skierowana do potencjalnych konsumentów odnosząca się do towarów, usług, a także przedsiębiorcy oferującego towary lub usługę, mająca na celu zachęcenie i skłonienie adresatów do nabywania towarów lub korzystania z usług. Zachęta może być wyrażona (...) pośrednio – przez stworzenie sugestywnego obrazu towarów i usług, a także samego przedsiębiorcy, w stopniu nasuwającym adresatom nieodpartą chęć nabycia towarów i usług." Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 września 2014 r., (sygn. akt II GSK 1102/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że "art. 94a ust. 1 i ust. 1a Prawa farmaceutycznego w obecnym brzmieniu wprowadza bardziej rygorystyczny zakaz reklamy niż w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2012 r. W poprzednim brzmieniu zakaz dotyczył reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych skierowanej do publicznej wiadomości o odnoszącej się do pewnej kategorii produktów. Obecnie mamy do czynienia z zakazem reklamy aptek lub punktów aptecznych i ich działalności w ogóle, bez względu na to, czy jest ona skierowana do publicznej wiadomości o do jakich produktów się odnosi. Podobne stanowisko wyraża także doktryna m.in. w osobie M. Koremby w Komentarzu do art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne. Pomimo, że część z powyżej przedstawionych stanowisk została wyrażona odnośnie wcześniejszego brzmienia art. 94a p.f., należy wskazać, że pozostają one w dalszym ciągu aktualne. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości rozważania poczynione przez Sąd Najwyższy oraz Naczelny Sąd Administracyjny i przyjmuje je za własne.

W ocenie Sądu, oznacza to, że za reklamę apteki może być uznane każde działanie, które zmierza do zwiększenia sprzedaży produktów w niej oferowanych. Działanie to może mieć charakter zarówno bezpośredniej perswazji jak i działań pośrednich, zmierzających do zainteresowania konsumentów konkretną apteką i wywołania u nich zainteresowania produktem czy ofertą danej apteki i chęcią skorzystania z niej. Sąd zwraca zatem uwagę, że działanie reklamowe może przyjmować różne formy, od dystrybucji choćby ulotek, przez prowadzenie kampanii reklamowych, aż po używanie w sposób zachęcający klienta nazwy apteki. Objęcie zakazem "każdego działania" wyłącza jedynie określoną w zdaniu drugim art. 94a ust.1 p.f. sytuację, tj. kierowanie do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Należy zatem zauważyć, że każde działanie mające na celu zainteresowanie konsumentów ofertą apteki, czy też podawanie innych informacji o działalności apteki lub jej walorach stanowić będzie jej reklamę. Takie rozumienie pojęcia reklamy działalności apteki zostało przyjęte również w szeregu orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przedmiotem sporu jest dokonana przez organy inspekcji farmaceutycznej ocena prawna działania strony w postaci rozpowszechniania ulotki apteki, posługującej się nazwą zawierającej w sobie człon "Centrum Tanich Leków". W analizowanym przypadku, co znalazło swoje odbicie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny udzielił M.Z. zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka T. – M.". Skarżąca w toku postępowania powoływała się na uprawnienie do posługiwania się nazwą apteki, wynikającą z decyzji WIF z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], zmienionej decyzją WIF z dnia [...] stycznia 2014 r. Jednakże, jak słusznie wskazał organ, decyzja ta dotyczyła innej apteki - położonej w J., przy ul. [...][...], zaś przedmiotem niniejszego postępowania jest prowadzenie reklamy apteki w M. przy ul. [...][...]. Ponadto na załączonej do akt postępowania ulotce, widnieją zwroty: "Apteki T.", "Centrum Tanich Leków", następnie wymienione są 3 adresy aptek w J., a dopiero poniżej wskazano "Punkt: Apteka T.-M., ul. [...][...], M.-W." wraz z godzinami otwarcia apteki oraz numerem kontaktowym. Na odwrocie zamieszczono mapkę z lokalizacją przedmiotowej apteki. A zatem skarżąca celowo zestawiła na jednej ulotce apteki posługujące się nazwą "Centrum Tanich Leków", z aptekami nie posiadającymi tego członu w zarejestrowanej nazwie.

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu, strona skarżąca zdaje się nie zauważać, że zgodnie z art. 94a ust. 1 zd. 2. p.f. nie stanowi reklamy wyłącznie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Przepis ten nie wspomina o nazwie apteki, tym bardziej, że skarżąca w istocie posługuje się własną nazwą, zestawiając ją na ulotkach ze zwrotem "Centrum Tanich Leków", będącym fragmentem nazwy innych aptek, aniżeli objęta niniejszym postępowaniem. Na szczególną uwagę zasługuje tu stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 11 października 2016 r., sygn akt. II GSK 3397/15, zgodnie z którym: "Zarejestrowanie nazwy apteki nie upoważnia osoby prowadzącej aptekę (ani innych osób) do eksponowania tej nazwy w sposób naruszający art. 94a ust. 1 p.f., (...) Strona uzyskując zezwolenie na prowadzenie apteki ma obowiązek znajomości przepisów dotyczących prowadzenia apteki, w tym zakazu jakiejkolwiek reklamy jej działalności." (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wbrew zarzutom skargi, ustalenia organu wskazujące, że przedmiotowa ulotka zawiera niedozwolone treści oraz miała na celu zwiększenie obrotu w przedmiotowej aptece należącej do skarżącej, poprzez zestawienie jej ze zwrotem "Centrum Tanich Leków", będącym fragmentem nazwy innych aptek, a zatem zgodnie z powyższą wykładnią art. 94a p.f., stanowiły niedozwoloną reklamę apteki i ich działalności. Należy podkreślić, że samo kierowanie do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego korzysta z wyłączenia omawianego zakazu. Jednakże w zestawieniu z określeniami wskazującymi potencjalnemu klientowi na korzystne ceny leków, a także intencjami skarżącej, która dokonując pewnych nakładów finansowych na rozpowszechnienie informacji o swojej działalności i świadczonych usługach, liczyła na zwrot w postaci zwiększenia ilości klientów, a co za tym idzie zwiększenia obrotów apteki, uprawnionym było uznanie przez organy obu instancji, ww. działań za reklamowe, tj. wypełniające ustawowe znamiona zakazu reklamy aptek i ich działalności.

W ocenie Sądu organ słusznie zauważył, iż objęta przedmiotowym postępowaniem apteka ogólnodostępna, posługuje się nazwą nie zawierającą zwrotu "Centrum Tanich Leków", a zatem argumentacja skarżącej w zakresie braku możliwości używania zarejestrowanej przez nią nazwy, również w kontekście powyższej wykładni, jest bezzasadna. Skarżąca bowiem, jako podmiot profesjonalnie prowadzący aptekę, winna znać ograniczenia wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Odnosząc się do wysokości nałożonej kary, należy wskazać, że ustalenie jej wysokości zostało pozostawione uznaniu organów Inspekcji Farmaceutycznej. Warunki wymierzenia kary za naruszenie zakazu reklamy aptek i ich działalności zostały szczegółowo opisane w art. 129b ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Analiza tego przepisu, a także obu wydanych decyzji prowadzi do wniosku, że kara jaka wymierzona została skarżącej, znajduje się w ustawowych granicach jej wysokości. Prawidłowo organ wskazał, że przy wymierzeniu kary, bierze pod uwagę wszystkie jej przesłanki, w tym fakt, że postępowanie dotyczyło prowadzenia zabronionych działań reklamowych w jednej aptece, przez jeden dzień, a także fakt uprzedniego naruszenia przez skarżącą zakazu przewidzianego w art. 94a ust. 1 p.f. Przy określeniu wymiaru kary organy ponadto prawidłowo wzięły pod uwagę, że kara musi być dotkliwa dla przedsiębiorcy z uwagi na fakt pełnienia funkcji represyjnej (penalnej), a także, że musi ona być możliwa do spełnienia, ma bowiem służyć zapobiegnięciu ponownego naruszenia przepisów.

Sąd stwierdza, że niewątpliwie organy administracyjne rozstrzygające w niniejszej sprawie obowiązane były do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa. Podejmując sporne rozstrzygnięcia organy te prawidłowo zastosowały zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, a przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia wynikała z obowiązującego prawa materialnego. Organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie również z poszanowaniem podstawowych jego zasad, umożliwiając stronie czynny udział w postępowaniu na każdym jego stadium. Sąd nie dopatrzył się również w działaniu organu naruszenia art. 8 k.p.a. Zdaniem Sądu, nie można organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Z kolei uzasadnienie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.