Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1211/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 49 ust. 1 i 2, art. 59f ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zm., dalej: "pr. bud.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") nałożył na M. C. obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości 25.000,00 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2011 r. wszczęto postępowanie w przedmiocie prawidłowości budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości P., gm. Ż. Na podstawie przesłuchania świadków, analizy dokumentów służących za podstawę wpisu do księgi wieczystej oraz materiałów udostępnionych przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej ustalono, że wspomniany obiekty budowlany nie mógł zostać wybudowany przed 1990 r. W wyniku podziału nieruchomości, dokonanego w 1990 r., powstały bowiem działki nr [...] i [...], wówczas niezabudowane. Przedmiotowy budynek gospodarczy został naniesiony na mapy po raz pierwszy w 2002 r. Organ I instancji dał przy tym wiarę zeznaniom A. N., że omawianą budowę zrealizowano w latach 2000-2001. Z oceny przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wynika zarazem, że omawiany obiekt budowlany jest nowy i nie mógł powstać na początku lat 80-tych ubiegłego wieku, jak twierdzi skarżąca. Organ I instancji ustalił ponadto, że Starosta K. nie udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, a w okresie od 1990 r. do 2003 r. nie zgłoszono zakończenia budowy takiego obiektu. Jednocześnie Wójt Gminy Ż. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], wskazał, że dla rozważanej działki nie obowiązuje aktualnie żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ani nie wydano decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Nie ulega zatem wątpliwości, że wymieniony obiekt budowlany został wzniesiony samowolnie. Dlatego postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego. W dniu [...] lutego 2014 r. skarżąca złożyła komplet wymaganych dokumentów. Tym samym otwarta została droga do legalizacji samowoli budowlanej. Uzyskanie pozytywnego rozstrzygnięcia dla inwestora wymaga jednak najpierw uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Odwołując się do art. 59f ust. 1 pr. bud., organ I instancji wskazał, że wysokość tej opłaty stanowi pięćdziesięciokrotność iloczynu 500 zł (stawka podstawowa), 1,0 (współczynnik kategorii obiektu budowlanego), 1,0 (współczynnik wielkości obiektu budowlanego), co daje kwotę 25.000,00 zł. W konsekwencji należało ustalić opłatę w wysokości wskazanej w sentencji postanowienia.

Pismem z dnia [...] marca 2014 r. M. C. wniosła zażalenie od powyższego postanowienia z dnia [...] marca 2014 r., zarzucając organowi I instancji naruszenie: (1) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, (2) art. 79 k.p.a. poprzez przeprowadzenie części postępowania administracyjnego bez uprzedzenia i zawiadomienia skarżącej o przeprowadzanych dochodach, (3) art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania dowodowego w sposób wybiórczy i pominięcie części dowodów, (4) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez pominięcie szczegółowego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej wydanego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała ustalenia organu I instancji, w świetle których przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w okresie od 2000 r. do 2001 r. Wnioski te oparte są bowiem na zeznaniach A. N., które należy uznać za niewiarygodne ze względu na konflikt sąsiedzki pomiędzy nim i skarżącą. Co więcej, z kopii mapy zasadniczej nieaktualizowanej wynika, że rozważany obiekt budowlany istniał już w 1990 r. Ponadto organ I instancji powinien był przeprowadzić dowód z opinii biegłego na okoliczność daty powstania budynku gospodarczego. Skarżąca dodała zarazem, że w 2001 r. garaż podlegał remontowi, a z załączonych do akt faktur i zdjęć, wynika, że na obiekcie budowlanym umieszczone są haki na zawiasy. Takie rozwiązanie techniczne było stosowane przed 2000 r. M. C. podniosła również, że przesłuchanie A. i U. N. odbyło bez wymaganego zawiadomienia jej o dokonaniu tych czynności procesowych. Uchybienia te mają istotne znaczenie, gdyż w odniesieniu do budynków wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie znajdują przepisy o procedurze naprawczej, obowiązujące w dacie powstania samowoli. Jeżeli zatem rozważany budynek gospodarczy został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995 r., to postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone w oparciu o ustawę z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 z późn. zm.).

Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2014 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył przepisy, które w jego ocenie powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w pełni podziela ustalenia faktyczne organu I instancji co do chwili wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego. W tej mierze organ odwoławczy podniósł, że zdjęcie lotnicze przekazane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, mające status dokumentu urzędowego, z dnia [...] września 1991 r. jednoznacznie wskazuje na braku omawianego budynku. Konkluzja ta pozostaje w zgodzie z zeznaniami A. N., natomiast w opozycji do oświadczeń składanych przez skarżącą. Konsekwentnie zatem zastosowanie w rozpatrywanej sprawie znalazły przepisy powołanej ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Nie ulega zarazem wątpliwości, że realizacja rozważanego budynku gospodarczego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którym jednak skarżąca się nie legitymowała. Niezbędne było zatem wdrożenie postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 48 pr. bud., co też słusznie uczynił organ I instancji. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika przy tym, że skarżąca przedłożyła komplet dokumentów, od których zależy wydanie pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia w kwestii legalizacji. W konsekwencji konieczne było ustalenie opłaty legalizacyjnej, przy czym organy administracji publicznej nie są kompetentne do obniżenia wysokości tej opłaty lub odstąpienia od jej poboru. Opłata legalizacyjna jest bowiem prawem inwestora, a nie jego obowiązkiem. Jednocześnie organ I instancji przeprowadził w wystarczającym zakresie postępowanie dowodowego, nie naruszając art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Pismem z dnia [...] października 2014 r. M. C. zaskarżyła powyższe postanowienie z dnia [...] września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji rażące naruszenie art. 3 pkt 1 i 7, art. 49 i art. 59f pr. bud, poprzez ich wadliwą wykładnię i wadliwe wyliczenie opłaty legalizacyjnej na podstawie przepisów, które nie powinny znaleźć zastosowania w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, (2) art. 103 ust. 2 pr. bud. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania mającego na celu sprawdzenie, czy przedmiotowy budynek powstał przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Ponadto skarżąca przytoczyła zarzuty sformułowane wcześniej w zażaleniu z dnia [...] marca 2014 r.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, a w szczególności zdjęcie uzyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, nie wystarcza do stwierdzenia, że omawiana samowola budowlana nie powstała przed dniem 1 stycznia 1995 r. W pozostałym zakresie M. C. powtórzyła swoją wcześniejszą argumentację zawartą w zażaleniu z dnia [...] marca 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem jednak art. 57a p.p.s.a.

Na wstępie trzeba zauważyć, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2011 r. ustalono, że na działce nr [...], w miejscowości P., gm. Ż., został wybudowany budynek gospodarczy, konstrukcji murowanej z dachem jednospadowym, drewnianym, krytym papą (k. 5 akt adm. organu I instancji). Budynek ten był całkowicie wykończony, w dobrym stanie technicznym. Jego wymiary wynosiły: 5,20 m x 6,05 m i wysokości ok. 3,22-3,50 m. Jednocześnie z protokołu tej kontroli wynika, że M. C. nie przedłożyła żadnych dokumentów związanych z budową omawianego obiektu budowlanego. Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Kluczowe wątpliwości, jakie wyłoniły się na tle rozpatrywanej sprawy, związane są z pytaniem, czy postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 z późn. zm., dalej: "pr.; bud. z 1974 r.") czy na podstawie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej: "pr. bud. z 1994 r."). Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 3 pr. bud. z 1994 r., przepisu art. 48 pr. bud. z 1994 r., dotyczącego legalizacji samowoli budowlanej, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. M. C. podnosiła przy tym w toku postępowania, że rozważany budynek gospodarczy został wybudowany jeszcze pod rządami ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. Organy administracji publicznej konsekwentnie twierdziły natomiast, że zastosowanie w rozważanej sprawie powinny znaleźć przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Trafne zdaniem Sądu okazało się to ostatnie stanowisko.

Analizując materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, należy najpierw odnotować pewną rozbieżność co do daty powstania przedmiotowego obiektu budowlanego. Źródłem tych wątpliwości są przede wszystkim różnice w zeznaniach świadków. W trakcie przesłuchania w dniu [...] maja 2011 r. S. T. zeznała bowiem, że rozważany budynek gospodarczy powstał pod koniec lat 70. ubiegłego wieku, w latach 1979-1980, ale nie pamięta ona dokładnej daty (k. 28 akt adm. organu I instancji). Podobnie zeznał J. K. w trakcie przesłuchania w dniu [...] maja 2011 r., wskazując, że obiekt ten został wybudowany na początku lat 80. ubiegłego wieku, ale nie pamięta on dokładnej daty (k. 29 akt adm. organu I instancji). Trzeba jednak zauważyć, że wymienieni świadkowie podali częściowo rozbieżne terminy zakończenia poruszanych robót budowlany, a nadto nie pamiętali dokładnie tego zdarzenia. Z kolei M. C. w trakcie kontroli w dniu [...] marca 2011 r. oświadczyła, że budynek został wybudowany w latach 1988-1990, następnie

w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. podała, że wspomniany obiekt budowlany został wzniesiony w latach 50. XX wieku, aby z kolei w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. ponownie stwierdzić, że obiekt powstał w latach 1988-1990 (k. 5, 23, 101 akt adm. organu I instancji). Oświadczenia skarżącej były więc niekonsekwentne, co więcej nigdy nie były spójne z zeznaniami wymienionych wyżej świadków. Natomiast uczestnik A. N. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. wskazał, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany w latach 2000-2001 (k. 16 akt adm. organu I instancji).

Rozbieżności powyższe są jednak możliwe do usunięcia poprzez odwołanie się do obiektywnych źródeł dowodowych, takich jak zdjęcia lotnicze i dokumenty geodezyjne. Z pomiarów sytuacyjnych wykonanych przez geodetę w dniu [...] grudnia 1988 r. i [...] czerwca 1990 r. wynika bowiem jednoznacznie, że omawiany obiekt budowlany nie istniał w tym czasie na rozważanej działce (k. 130-131 akt adm. organu I instancji). Informacje te potwierdza dodatkowo zdjęcie lotnicze z dnia [...] września 1991 r., udostępnione z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, na którym również brak jest poruszanego budynku gospodarczego (k. 156 akt adm. organu I instancji). Obiekt ten został uwidoczniony dopiero na mapie wykonanej w ramach pomiaru uzupełniającego w październiku 2002 r. (k. 129 akt adm. organu I instancji). Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność, że poruszany budynek gospodarczy powstał po dniu wykonania wymienionego wyżej zdjęcia lotniczego, a przed dniem [...] stycznia 1995 r. Tym samym, uwzględniając powyższą dokumentację oraz zeznania A. N., należy dojść do wniosku, że budynek gospodarczy, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie mógł powstać jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy – Prawo budowlane z 1974 r.

Mając na uwadze powyższe konkluzje należy zatem stwierdzić, że podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Zgodnie z art. 28 ust. 1 pr. bud. z 1994 r., roboty budowlane można co do zasady rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Katalog wyjątków od tej zasady został sformułowany w art. 29-31 pr. bud. z 1994 r. Uwzględniając charakter omawianego obiektu budowlanego, należy zauważyć, że według art. 29 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1994 r. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat, altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każe 500 m2 powierzchni działki. Jak wynika z kolei z powołanego wyżej protokołu kontroli z dnia [...] marca 2011 r., poruszany budynek gospodarczy ma wymiar 5,20 m x 6,05 m, a zatem jego powierzchnia wynosi 31,46 m2. Tym samym niemożliwe było skorzystanie z referowanego wyłączenia, a inwestor zobowiązany był uzyskać pozwolenie na budowę.

Brak takiej decyzji administracyjnej oznaczał konieczność wszczęcia odpowiedniego postępowania naprawczego. Organy administracji publicznej trafnie przyjęły, że zastosowanie w rozpatrywanej sprawie powinien znaleźć art. 48 pr. bud. z 1994 r. Zgodnie bowiem z tym przepisem, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem art. 48 ust. 2 pr. bud. z 1994 r., w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak wynika natomiast z art. 48 ust. 2 pr. bud. z 1994 r., jeżeli budowa, o której mowa w art. 48 ust. 1 pr. bud. z 1994 r., (1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności (a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo (b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu miejscowego, a nadto (2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem – właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Celem takiego orzeczenie jest umożliwienie inwestorowi legalizacji wykonanych samowolnie robót budowlanych. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 3 pr. bud. z 1994 r., w postanowieniu, o jakim mowa w art. 48 ust. 2 pr. bud., ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: (1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu miejscowego; (2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. pkt 1, 2 i 4 oraz w art. 33 ust. 3 pr. bud. z 1994 r., przy czym do projektu architektoniczno-budowalnego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 pr. bud. z 1994 r. Jednocześnie w myśl art. 48 ust. 5 pr. bud. z 1994 r., przedłożenie w wyznaczonym terminie wspomnianych dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wstrzymał roboty budowlane przy rozważanym budynku gospodarczym, ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia wymaganych dokumentów. Trzeba przy tym zaznaczyć, że dokumentacja zgromadzona przez organy administracji publicznej obejmuje także projekt budowlany ze stycznia 2014 r. przedłożony przez skarżącą (k. 121 akt adm. organu I instancji). Z kolei na mocy decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] (k. 83 akt adm. organu I instancji), od której skarga została prawomocnie oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2013 r., II OSK 2036/13, ustalono pozytywnie warunki zabudowy dla omawianego obiektu budowlanego (k. 99 akt adm. organu I instancji).

Tym samym organ I instancji mógł przystąpić do ostatniego etapu postępowania legalizacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 1 pr. bud. z 1994 r., właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych bada: (1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowanie przestrzennego, (2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, (3) wykonanie projektu budowlanego przez posiadającą uprawnienia budowlane – oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, dokumentacja przedłużona przez skarżącą spełniała powyższe wymogi, na co konsekwentnie wskazywały organy administracji publicznej w kontrolowanych obecnie rozstrzygnięciach. Okoliczność ta nie była również kwestionowana przez skarżącą, ani innych uczestników postępowania. Tym samym trafnie organy administracji publicznej przystąpiły w niniejszej sprawie do ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej.

Zgodnie z art. 49 ust. 2 pr. bud. z 1994 r., do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 pr. bud. z 1994 r., z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Jak wynika z kolei z art. 59 ust. 1 pr. bud. z 1994 r., w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 pt. bud. z 1994 r., wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 59f ust. 2 pr. bud. z 1994 r., że stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. Pozostałe współczynniki, w myśl art. 59f ust. 3 pr. bud. z 1994 r., określa załącznik do powołanej ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Słusznie przy tym organ I instancji przypisał przedmiotowy budynek gospodarczy do kategorii III obiektów budowlanych, o jakich mowa w wymienionym załączniku. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego omyłkowo wskazał w tym zakresie na kategorię I, przyjmując jednak prawidłowe wartości dla poszczególnych współczynników. Według wymienionego załącznika dla obiektów budowlanych kategorii III współczynnik kategorii obiektu (k) stanowi 1,0, a współczynnik wielkości obiektu (w) – 1,0. Tym samym wysokość opłaty legalizacyjne wynosi 50 x 500 zł x 1,0 x 1,0, co daje łącznie kwotę 25.000,00 zł. Wyliczenia przedstawione w tym zakresie przez organy administracji publicznej są więc poprawne.

Należy przy tym zaznaczyć, że stanowcze brzmienie art. 49 ust. 1 i 2 pr. bud. z 1994 r. w zw. z art. 59f ust. 1-3 pr. bud. z 1994 r. wyklucza możliwość orzekania na zasadzie uznania administracyjnego w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Organy administracji publicznej mają więc obowiązek ustalenia wspomnianego świadczenia pieniężnego, a jego spełnienie stanowi w świetle art. 49 ust. 3 pr. bud. z 1994 r. warunek uzyskania pozytywnej dla skarżącej decyzji o legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Jednocześnie wniesienie tej opłaty jest traktowane jako prawo inwestora, a nie jego obowiązek. Dlatego też wykluczone jest zmniejszanie jej wysokości lub odstępowanie od jej poboru albo odroczenie terminu jej płatności (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., II FSK 183/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r., II OSK 2193/11, tamże; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., II SA/Po 526/12, tamże; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 maja 2005 r., II SA/Bk 721/04, tamże; wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2005 r., OSK 1602/04, tamże).

Podsumowując, organy administracji publicznej trafnie przyjęły, że omawiany obiekt budowlany został wybudowany pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W konsekwencji wdrożony został również właściwy tryb legalizacji samowoli budowlanej, określony w art. 48 i 49 pr. bud. z 1994 r. Jednym z elementów tej procedury naprawczej jest ustalenie opłaty legalizacyjnej, której wysokość została poprawnie wyliczona. Tym samym kontrolowane rozstrzygnięcia są prawidłowe i odpowiadają prawu.

W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.