Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1972/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-02-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przywrócenia terminu
Powołane przepisy: article: art. 86, art. 83
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.


UZASADNIENIE

Skargą z dnia [...] r. I.M. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z [...] określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2005.

Zaskarżoną decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącego adwokat J. O.- S. [...] r. Ustawowy trzydziestodniowy termin do złożenia skargi upłynął termin [...] r.

W skardze zawarto wniosek o przywrócenie do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku jako przyczynę uchybienia terminowi strona wskazała udział w szkoleniu dotyczącym sposobu [...] w dniach od [...] do [...] r. organizowanym przez "A".

Strona zaznaczyła, że decyzje z [...] r. zostały doręczone pełnomocnikowi. Pełnomocnik informowała poprzez pocztę elektroniczną stronę, że ww. decyzje znajdują się w jej kancelarii. Strona podniosła, że przedmiotowe e-maile pozostały bez odpowiedzi ze względu na brak dostępu do poczty elektronicznej. I. M. podniósł także, że pismo pełnomocnika informujące o decyzjach z [...] r. odebrała jego żona, która przekazała je stronie dopiero po powrocie z podróży służbowej to jest [...] r.

Do wniosku dołączono również wypowiedzenie pełnomocnictwa przez pełnomocnika z [...] r. oraz oświadczenie mocodawcy o zwolnieniu pełnomocnika z obowiązku prowadzenia spraw z tego samego dnia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. – przewiduje, że "jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym". W myśl art. 87 P.p.s.a "pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu" (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).

Z cytowanej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli łącznie występują następujące przesłanki: został złożony wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu.

W pierwszej kolejności należy się odnieść do skuteczności doręczenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. Zgodnie z art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U z 2005 nr 8 poz. 60 ze zmianami - dalej O.p) jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi. W przedmiotowej sprawie strona ustanowiła pełnomocnika, jednak [...] czyli przed doręczeniem decyzji pełnomocnictwo zostało wypowiedziane. Z akt sprawy wynika natomiast, że zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa zostało złożone dopiero wraz ze skargą i wnioskiem o przywrócenie terminu ( wpływ do organu [...] r.).

Sąd zgodził się z poglądem przedstawionym w doktrynie (Ordynacja podatkowa. Komentarz Cezary Kosikowski, Leonard Etel, Rafał Dowgier, Piotr Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Presnarowicz), iż cofnięcie pełnomocnictwa powinno nastąpić w takiej samej formie jak jego udzielenie, czyli poprzez przedłożenie odpowiedniego dokumentu lub ustne zgłoszenie do protokołu. Jeśli w chwili doręczenia decyzji organ podatkowy nie był poinformowany o wygaśnięciu pełnomocnictwa w wyżej wymieniony sposób, to słuszne jest przyjęcie, iż decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi w trybie art. 153 O.p. w dniu odmowy jej przyjęcia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2004 r., III SA 1647/03, LEX nr 161005). Odwołanie pełnomocnictwa staje się skuteczne wobec organu podatkowego w chwili jego powiadomienia. Obowiązuje tu taka sama zasada, jak w przypadku udzielenia pełnomocnictwa.

W związku z powyższym należy uznać, że wypowiedzenie pełnomocnictwa stało się skuteczne względem organu od dnia [...] r. a doręczenie zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi w dniu [...] r. było prawidłowe. Termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi rozpoczął więc bieg w dniu następnym i zakończył się z dniem [...] r.

We wniosku o przywrócenie terminu strona wskazała dwie przyczyny uchybienia terminu, szkolenie w dniach [...] do [...] r. oraz opóźnienie w dotarciu do strony wiadomości od pełnomocnika o decyzjach spowodowane brakiem dostępu do poczty elektronicznej i nie przekazaniem pisma przez żonę.

Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu [...] r. czyli zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku liczony od ustania przyczyny. Do wniosku została dołączona skarga, więc strona dopełniła obowiązku jakim jest dokonanie czynności, dla której nie został zachowany termin.

W przedmiotowej sprawie oceny wymaga zatem przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie.

Odnosząc się do pierwszej przeszkody należy zauważyć, iż Skarżący nie wykazał, że wyjazd na szkolenie był niezaplanowany. W związku z tym, iż mało prawdopodobnym jest, że o wyjazdowym szkoleniu strona dowiedziała się w ostatniej chwili, Sąd uznał, że wyjazd nie był więc wyjazdem nagłym i niespodziewanym. Wyjazd ten nie wprowadził więc dezorganizacji czynności życiowych i zawodowych skarżącego. Skarżący nie wykazał również związku pomiędzy rezygnacją z wyjazdowego szkolenia a "poniesieniem dużych strat materialnych". Dlatego trudno zgodzić się z twierdzeniem strony, że sytuacja zmuszająca do wzięcia udziału w pilnej podróży służbowej uniemożliwiła terminowe wniesienie skargi.

Drugą przeszkodą wskazaną przez skarżącego, było zbyt późne dotarcie do strony informacji o wydanych decyzjach. Odnosząc się do tej przeszkody trzeba podkreślić, że prawnie skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło do rąk pełnomocnika [...] r. Dodatkowo nie można więc uznać, że problemy w kontaktowaniu się pełnomocnika ze skarżącym spowodowane nieodbieraniem przez niego poczty elektronicznej, a następnie zwłoka w przekazaniu tradycyjnej korespondencji skarżącemu przez żonę świadczy o zachowaniu przez stronę najwyższego stopnia staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.

Zbliżony stan faktyczny badał Naczelny Sąd Administracyjny i w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2011 r. ( sygn. akt I OZ 257/11 ) zwrócił uwagę, że jeśli "pełnomocnik skarżącego wskazał jako adres do doręczeń adres filii kancelarii, ale uczynił to dopiero we wniosku o przywrócenie terminu, Sąd I instancji prawidłowo doręczał korespondencję na adres głównej kancelarii W tym miejscu należy podkreślić, iż zarówno odpis odpowiedzi na skargę, jak również postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego, czego nie kwestionuje. Do obowiązków skarżącego (jego pełnomocnika) należy dbałość o uniknięcie negatywnych skutków nieobecności pod adresem wskazanym w skardze." Strona nie przebywająca pod adresem wskazanym jako adres do doręczeń, wykazując należytą staranność w prowadzeniu własnych spraw, powinna o tym fakcie powiadomić Sąd podając aktualny adres do doręczeń."

Przenosząc to na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że strona zwalniając pełnomocnika z obowiązku prowadzenia sprawy w trakcie postępowania odwoławczego powinna się liczyć z otrzymywaniem korespondencji od organu. Dodatkowo nie mając pewności czy zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotarło do organu, powinna interesować się czy korespondencja nie jest dalej doręczana na adres dotychczasowego pełnomocnika. Z wniosku o przywrócenie terminu wynika, że w przedmiotowej sprawie strona od wypowiedzenia pełnomocnictwa przez ponad miesiąc nie kontaktowała się z byłym pełnomocnikiem, skoro nie posiadała wiedzy o decyzjach Dyrektora Izby Skarbowej w K. Okoliczność ta z kolei świadczy o braku należytej staranności strony.

Strona skarżąca, składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, powinna uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uchybienie terminu może być stronie poczytane jako zawinione gdy strona chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła jej z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym zaistniałym w tej sprawie, strona dbając należycie o swoje interesy, mogła sporządzić i wnieść do Sądu skargę od przedmiotowej decyzji. Skarżący mógł to uczynić osobiście lub przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika. Sam wyjazd na szkolenie nie stanowił w rzeczywistości trudnej do przezwyciężenia przeszkody – tym bardziej, iż musiał to być wyjazd zaplanowany przez skarżącego. Skarżący nie wykazał również, że z powodu wyjazdu nie było możliwe złożenie skargi w polskim urzędzie pocztowym na co wyraźnie zezwala art. 83 § 3 p.p.s.a.

Zgodnie z poglądami orzecznictwa sądowego przy ocenie winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności jakiego należy wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. (por. m in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1999 r. III SA 7432/98, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 1999 r. I SA/Ka 2039/96 publ. Serwis podatkowy 2001/7 str. 8 oraz B. Adamiak w Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C. H. Beck. W-wa 2003 r., str. 323).

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, przyczyny wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, zaś innych powodów braku winy skarżący nie wskazał.

Z powyższych względów na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.