Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3785/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 oraz art. 31 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz P. z siedzibą w B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. Minister Zdrowia (dalej Minister) utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z [...] czerwca 2014 r., którym odmówił P. z siedzibą w B. (dalej skarżący) dopuszczenia na prawach strony do udziału w postępowaniu o objęcie refundacją i ustalenie urzędowej ceny zbytu leku G.., [...], tabletka, [...] mg, [...] tabl., kod [...]. Jako podstawę skarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 oraz art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W kwietniu 2014 r. skarżący zwrócił się o dopuszczenie go na prawach strony do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Ministra Zdrowia w sprawie objęcia refundacją i ustalenia urzędowej ceny zbytu leku inkretynowego – G., [...], tabletka, [...] mg, [...] tabl., kod [...]. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał na statutowe cele wymienione w § 7 statutu .

Minister Zdrowia odmawiając postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. dopuszczenia skarżącego P. na prawach strony do udziału w ww. postępowaniu stwierdził , że wskazane we wniosku cele statutowe - zawarte w § 7 ust. 1 statutu, nie czynią zadość żądaniu wnioskodawcy.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący z zachowaniem terminu wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie:

1. art. 31 § 1 k.p.a. polegające na odmowie dopuszczenia go do udziału w ww. postępowaniu mimo, że uzasadniają to zarówno cele statutowe, jak i interes społeczny;

2. art. 20 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

3. art. 7, art. 8 i art. 77 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego uzasadnienia odmowy;

4. art. 40 § 2 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niedoręczenie jego pełnomocnikowi zawiadomienia o przedłużeniu prowadzenia niniejszej sprawy do [...] czerwca 2014 r.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący powołał się na cele określone w § 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 statutu, które w jego ocenie bezpośrednio dotyczą przedmiotu niniejszego postępowania, gdyż dokonanie wyboru konkretnego leku, w oparciu o kryteria największej efektywności, dla jak najszerszej grupy pacjentów, z uwzględnieniem możliwości płatniczych państwa, będzie ich wypełnieniem. Nadto stwierdził bez jego udziału nie jest możliwe wydanie przez organ "prawidłowej decyzji", jak również może spowodować to - jak to określił - "wydanie decyzji, która może mieć niekorzystny wpływ na finanse publiczne".

Uzasadniając dopuszczenie do udziału na prawach strony w ww. postępowaniu podniósł także, że jest największą organizacją pacjentów i podejmuje szereg działań na rzecz dostępu chorych na cukrzycę do skutecznego leczenia oraz podejmuje współpracę z organizacjami lekarskimi i naukowymi w tym względzie. Nadto wskazał, że uczestniczy w spotkaniach organizowanych w Ministerstwie Zdrowia pod szyldem "Dialog dla zdrowia".

Minister Zdrowia utrzymując w mocy swoją wcześniejszą decyzję odmowną stwierdził, że w sprawie nie zaszły przesłanki, o których mowa w art. 31 § 1 k.p.a., zatem przepis ten nie został naruszony. Jego zdaniem w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż zebrał pełny materiał dowodowy oraz podjął wszelkie czynności niezbędne do podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia. Dział przy tym na podstawie przepisów prawa, w tym w szczególności w oparciu o zasady wyrażone w art. 7 i art. 8 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister przypomniał, że podstawę żądania dopuszczenia skarżącego do udziału w przedmiotowym postępowaniu stanowił przepis art. 31 § 1 k.p.a. oraz wskazane w § 7 ust. 1 statutu cele, tj.:

1. działanie na rzecz poprawy sytuacji prawnej, ekonomicznej i zdrowotnej osób chorych na cukrzycę;

2. inspirowanie zmian w systemie prawnym, mających na celu ułatwienie chorym dostępu do leczenia i rehabilitacji;

3. działanie na rzecz promocji zdrowia i przeciwdziałania uzależnieniom;

4. reprezentowanie interesów członków Stowarzyszenia i osób chorych na cukrzycę wobec władz państwowych i samorządowych;

5. wspieranie rozwoju edukacji diabetologicznej wśród chorych, jak i całego społeczeństwa;

6. wspieranie prowadzenia badań oraz prac rozwojowych w zakresie diabetologii;

7. udzielanie różnorodnej pomocy, w tym pomocy społecznej diabetykom i rodzicom nieletnich diabetyków;

8. działanie na rzecz integracji środowiska diabetyków;

9. działanie rzecz osób niepełnosprawnych.

W opinii organu ww. cele nie uzasadniają udziału skarżącego w niniejszym postępowaniu, ponieważ nie są to cele szczegółowo określone, które umożliwiałyby mu ustalenie, że działalność skarżącego jako organizacji społecznej bezpośrednio wiąże się z przedmiotem tej sprawy. Na potwierdzenie tego stanowiska organ odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1499/06 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 767/13.

Organ uznał, że ww. cele musiał interpretować zgodnie z ich literalnym brzmieniem. Chodzi w nich m.in. o bieżące informowanie osób chorych na cukrzycę o najnowszych osiągnięciach naukowych i profilaktyce; organizowanie spotkań dyskusyjnych, czy prowadzenie poradnictwa prawnego; podejmowanie działań mających na celu usprawnienie komunikacji pomiędzy np. Ministrem Zdrowia, a osobami chorymi na cukrzycę, w zakresie poprawy sytuacji zdrowotnej pacjentów, czego przykładem – ucieleśnieniem jest w ocenie Ministra udział skarżącego w spotkaniach organizowanych w Ministerstwie Zdrowia pod szyldem "Dialog dla zdrowia".

Minister wyjaśnił, że statutowy cel działalności w rozumieniu dyspozycji art. 31 k.p.a. musi być tłumaczony wąsko, gdyż udział organizacji społecznej na podstawie tego przepisu nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym. W ocenie organu w świetle ww. celów skarżący do takiej kontroli nie jest powołany, a udział jego w ww. postepowaniu służyłby wyłącznie zaspokojeniu indywidualnych interesów jego członków, a więc osób chorych na cukrzycę, co oznacza, że racjonalnie pojmowana kontrola społeczna nad postępowaniem administracyjnym byłaby jedynie iluzoryczna. Stwierdził także, że samo powołanie się przez skarżącego na cele statutowe i ogólne wskazanie, że jest największą organizacją pacjentów i podejmuje szereg działań na rzecz dostępu chorych na cukrzycę do skutecznego leczenia, oraz podejmuje współpracę z organizacjami lekarskimi i naukowymi, jest niewystarczające do uzasadnienia wzięcia przez niego udziału w tym postępowaniu, wymagającym wiedzy specjalistycznej.

W ocenie Ministra błędne jest także przekonanie skarżącego, że bez jego udziału nie jest możliwe wydanie przez organ "prawidłowej decyzji", jak również że jest możliwe "wydanie decyzji, która może mieć niekorzystny wpływ na finanse publiczne". Wskazał, że wydając decyzje o objęciu refundacją i ustaleniu urzędowej ceny zbytu leku ma na względzie w równym stopniu interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak również interes fiskalny państwa. Wysokość całkowitego budżetu refundacyjnego, określonego na dany rok budżetowy, jest ograniczona. Podejmując decyzje o objęciu refundacją leku musi więc równoważyć interesy różnych grup pacjentów, w celu zwiększenia dostępności do leków refundowanych jak najszerszej ilości pacjentów. Zatem z uwagi na ograniczoną wysokość budżetu refundacyjnego, objęcie refundacją danej grupy leków powoduje ograniczenie środków na refundację leków innej grupy pacjentów. Minister nie zgodził się zatem z twierdzeniem skarżącego, że posiada on interes społeczny w przystąpieniu do przedmiotowego postępowania, gdyż dba jednej o interesy tylko jednej grupy pacjentów, a nie o ochronę większej liczby podmiotów.

Minister Zdrowia podniósł także, że wydając decyzję o objęciu refundacją i ustaleniu urzędowej ceny zbytu leku ma na uwadze uzyskanie jak największych efektów zdrowotnych w ramach dostępnych środków publicznych, przy uwzględnieniu kryteriów określonych w art. 12 ustawy o refundacji, m.in. stanowiska Komisji Ekonomicznej, Rekomendacji Prezesa Agencji Technologii Medycznych, jak również wpływu na wydatki podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń ze środków publicznych i świadczeniobiorców.

Za bezzasadne Minister uznał również wywodzenie przez skarżącego z faktu, że uczestniczy w spotkaniach organizowanych w Ministerstwie Zdrowia pod szyldem "Dialog dla zdrowia", obowiązku dopuszczenia go do ww. postępowania. Organ wyjaśnił, że inicjatywa tego dialog została powołana przez niego w celu umożliwienia cyklicznych spotkań przedstawicieli środowisk pacjentów, podczas których omawiane są bieżące zagadnienie z dziedziny ochrony zdrowia. Jest to rodzaj konsultacji społecznych nie podlegających przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i tym samym uzgodnienia tam zapadłe nie wiążą Ministra, co oznacza, że nie przekładają się one na prowadzone postępowań o objęciu refundacją i ustalenia urzędowej ceny zbytu leków. Z uwagi na powyższe organ odmówił zasadności zarzutu naruszenia przez niego art. 20 Konstytucji RP.

Na koniec organ przyznał, że istotnie zawiadomienie o wydłużeniu terminu na rozpoznania niniejszej sprawy doręczono skarżącemu z pominięciem jego pełnomocnika, jednakże uznał, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż zawiadomienie to było tylko informacją. Na potwierdzenie takiego charakteru zawiadomienia organ odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1193/12.

P. z siedzibą w B. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

1. naruszenie przepisów procesowych mających istotny wpływ na wynik postępowania tj.

a. art. 31 § 2 i art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz 80 k.p.a. polegające na niepodjęciu kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i zebrania dowodów oraz przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów wyrażające się w dowolnej interpretacji jego celów statutowych, a także nieprawidłowej ocenie braku interesu społecznego, z całkowitym pominięciem podejmowanych przez skarżącego na rzecz refundacji leków inkretynowych, w tym faktu znanego organowi z urzędu, że jest on proszony o wyrażenie opinii przez Agencję Oceny Technologii Medycznych odnośnie konkretnych leków przeciwcukrzycowych, której rekomendacja stanowi dla Ministra Zdrowia ustawowe kryterium objęcia leku refundacją (art. 12 pkt 2 ustawy o refundacji leków), a w konsekwencji błędne uznanie, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 31 §1 k.p.a., skutkujące odmową dopuszczenia go do udziału w niniejszym postępowaniu pomimo, że zarówno cele statutowe, jak i interes społeczny przemawia za dopuszczeniem skarżącego jako organizacji społecznej do ww. postępowania;

b. art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się w przyjęciu, że brak jest jakiegokolwiek konkretnego odwołania się do "przydatnej w trakcie postępowania posiadanej wiedzy merytorycznej", podczas gdy skarżący wprost odwołał się do związku merytorycznego pomiędzy działaniami podejmowanymi przez niego w wykonaniu celów statutowych w zakresie objęcia refundacją leków inkretynowych, a nadto organ nie zwrócił się w trakcie wyjaśniania sprawy do skarżącego o jakiekolwiek wyjaśnienia w tym przedmiocie pomimo, że na nim spoczywa ciężar wyczerpującego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego;

2. naruszenie art. 12 i art. 20 Konstytucji RP polegające na pominięciu naczelnych zasad ustrojowych, w szczególności nieuwzględnieniu przez organ administracji państwa zasady społeczeństwa obywatelskiego, wyrażającą się w udziale obywateli w funkcjonowaniu państwa poprzez tworzenie różnego rodzaju organizacji i struktur, które umożliwiają obywatelom realizację ich interesów oraz wyrażanie opinii oraz zasad solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych dla oceny dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania;

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy swojego poprzedniego postanowienia w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia i orzeczenie o dopuszczeniu skarżącego na prawach strony do ww. postępowania.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów: pisma do Ministra Zdrowia z [...] kwietnia 2012 r.; pisma od Ministra Zdrowia z [...] stycznia 2013 r. oraz postanowienia Ministra Zdrowia z [...] stycznia 2014 r. o dopuszczeniu na prawach strony do innego postępowania refundacyjnego organizacji społecznej.

W obszernym uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały rozwinięte.

W szczególności , zdaniem skarżącego, dopuszczenie go - jako organizacji społecznej, do postępowania spowoduje wydanie decyzji, która w lepszym stopniu odzwierciedli potrzeby pacjentów, przy uwzględnieniu aby leki były możliwie najtańsze i nie zostały obarczone dodatkowymi kosztami administracyjnymi związanymi z wąskimi interesami wnioskodawców (firm farmaceutycznych). W interesie społecznym leży bowiem to, aby decyzje refundacyjne skutkowały właściwym i efektywnym wydatkowaniem środków publicznych, tak aby wystarczyło na finansowanie wszystkich niezbędnych procedur i metod leczenia cukrzycy, a ograniczone fundusze były wydawane w sposób równomierny. W interesie społecznym jest również umieszczenie leków w odpowiedniej kategorii dostępności refundacyjnej, gdyż pozwala to na uniknięcie zbędnych wydatków.

W odpowiedzi na skargę Minister wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję lub postanowienie wyłącznie pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego, przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., mimo, że zarzut ten nie został podniesiony w skardze. Mianowicie, działający z upoważnienia Ministra Zdrowia Dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji A. F. podpisał postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie dopuszczenia skarżącego na prawach strony do udziału w postępowaniu, a następnie po ponownym rozpatrzeniu sprawy w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. ta sama osoba podpisała postanowienie z dnia [...] sierpnia 2014 r. o utrzymaniu w mocy tego postanowienia.

Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (...); według art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach – rozumie się przez to m.in. (...) kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4 k.p.a. W myśl art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Z kolei art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w wersji tego przepisu obowiązującej od 11 kwietnia 2011 r., stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (przed wskazaną datą 11 kwietnia 2011 r. przepis ten stanowił o pracowniku, który "brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji").

Cytowane przepisy stanowią prawną płaszczyznę oceny zasadniczej w tej sprawie kwestii (odpowiedzi na pytanie), czy wydanie postanowienia, na skutek wniesionego zażalenia, przez osobę upoważnioną do działania w Ministra Zdrowia w sytuacji, gdy brała ona udział w wydaniu ww. postanowienia w pierwszej instancji w sprawie z [...] czerwca 2014 r. (wydała to postanowienie), stanowiło naruszenie zasady wynikającej z treści ww. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Odpowiadając na tak zadane pytanie twierdząco, tj. że doszło do takiego naruszenia, Sąd miał w szczególności na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 20 maja 2010 r. I OPS 13/09, w której NSA, rozstrzygając przedstawione mu zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości "czy art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego ma zastosowanie do osoby piastującej funkcję ministra w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu?" stwierdził, iż art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju (o ten organ chodziło w sprawie objętej ww. pytaniem) jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Według stanowiska NSA zajętego w tej uchwale, piastun funkcji ministra (w niniejszej sprawie – Minister Zdrowia w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a nie podlega wyłączeniu, gdy - na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. – wydaje decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. A contrario oznacza to – w świetle rozważań zawartych w wymienionej uchwale – że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a., tylko w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu (a nie jego piastun), który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok NSA z 6 lutego 2011 r. II GSK 196/10).

Omawianą uchwałą NSA potwierdził niejako wyjątek od wynikającej z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. zasady wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Wyjątkiem tym jest - wedle treści tej uchwały - sytuacja, gdy decyzję wydaje piastun funkcji ministra w postępowaniu o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a., tj. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2010 r. I OSK 36/10).

Istotą powyższej uchwały jest zatem stwierdzenie, że zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tą samą osobę, w postępowaniu z art. 127 § 3 k.p.a., nie dotyczy wyłącznie piastuna funkcji ministra (organu) w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. Piastun funkcji ministra – osoba sprawująca funkcję monokratycznego organu administracji rządowej, w toku postępowania administracyjnego, ma bowiem pozycję organu, a nie pracownika.

Po drugie kompetencje przyznane organowi administracji – piastunowi funkcji organu, nie przechodzą na jego aparat pomocniczy, który jest jedynie powołany do realizacji kompetencji przyznanych organowi (piastunowi) w imieniu i na rachunek organu. Tym samym tylko Minister Zdrowia jako piastun funkcji organu, nie podlega wyłączeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie dotyczy to jednak pracownika upoważnionego do działania w imieniu Ministra, gdyż nie może być on uznany za osobę piastującą funkcję organu, która – przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. – nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (por. wyrok NSA z 16 lutego 2011 r., jak wyżej). Nie ulega bowiem wątpliwości, że pojęcie pracownika organu administracji publicznej w rozumieniu art. 24 § 1 k.p.a. ma szeroki zakres znaczeniowy, który obejmuje również upoważnionego do działania w imieniu Ministra Zdrowia np. sekretarza stanu czy podsekretarza stanu w ministerstwie lub też - jak w niniejszej sprawie - Dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia, w sytuacji gdy są upoważnieni do działania w imieniu ministra.

W rozpoznawanej sprawie pracownikiem tym podlegającym wyłączeniu, jest – jak już wyżej wzmiankowano - Dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji A. F., który podpisał zarówno ww. pierwszoinstancyjne postanowienie z [...] czerwca 2014 r. , jak i ww. postanowienie z [...] sierpnia 2014 r. wydane w wyniku rozpatrzenia zażalenia. W obu wypadkach działał z upoważnienia Ministra Zdrowia, co zostało potwierdzone stosowną pieczątką widniejącą na ww. postanowieniach. Działał zatem jako pracownik organu, a nie piastun funkcji, którym jest wyłącznie Minister Zdrowia. Nie mógł więc podpisać/wydać postanowienia z [...] sierpnia 2014 r., gdyż podlegał wówczas wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Celem wyłączenia pracownika organu administracji jest zapewnienie bezstronności w postępowaniu odwoławczym oraz prowadzonym w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.). Nie można bowiem akceptować sytuacji, w której pracownik biorący udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia będzie brał udział w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tego orzeczenia. Stanowisko to jest wyrazem zasady i jednocześnie gwarancji procesowej, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie, bo z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem identyfikuje się przy jego ponownej ocenie.

Wydanie zaskarżonego postanowienia przez tę samą osobę upoważnioną przez Ministra Zdrowia, która brała udział w wydaniu wcześniejszego – pierwszoinstancyjnego postanowienia w niniejszej sprawie, stanowi istotne naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., co jest przesłanką wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. W myśl art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

Sytuacja taka zaszła w sprawie niniejszej, w której Sąd, kierując się powyższą argumentacją, uchylił zaskarżone postanowienie, co oznacza, że organ ponownie rozpatrzy sprawę na skutek aktualnego w tych warunkach zażalenia strony na postanowienie z [...] czerwca 2014 r.

Z uwagi zaś na to, że sprawa będzie ponownie rozpoznana co do istoty, jednak bez udziału pracownika podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., obecnie nie jest możliwe (przedwczesne) ustosunkowanie się przez Sąd do pozostałych merytorycznych zarzutów skargi.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.