Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 242/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...]r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu /-/I. Kucznerowicz /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski MZ


UZASADNIENIE

IV SA/Po 242/05

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...], nr [...]Burmistrz T. na podstawie art. 3 ust. 4, art. 104 ust. 4, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej (Dz. U nr 64, poz. 593 ze zm.), uchwały nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...]w sprawie określenia zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, w trybie art. 104, art. 107 kpa oraz zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta T. z dnia [...] w sprawie upoważnienia dyrektora MOPS w T. oraz pracownika MOPS w T. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy odmówił U. S. odstąpienia od obowiązku zwrotu 50% wydatków na usługi opiekuńcze za okres od [...].08.2004r do [...].12.2004r w łącznej kwocie 190,08zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z mężem, który od dwóch lat jest bezrobotny i poszukuje pracy oraz z 14-letnim synem. Łączny miesięczny dochód w rodzinie wynosi [...]zł. Zgodnie z § 4 wskazanej uchwały Rady Miejskiej w T., możliwym jest odstąpienie od obowiązku zwrotu należności za usługi opiekuńcze, w całości lub w części, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, m.in. z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności. Organ nie dopatrzył się w sytuacji wnioskodawczyni innych przesłanek do podjęcia pozytywnej decyzji, które miałyby walor "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Z.S. odwołał się od tej decyzji, podnosząc trudną sytuację materialną rodziny.

Decyzją z dnia [...]nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12.10.1994r o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 17 pkt 1, 104, 127 § 2, 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 50 ust. 1, 2 i 5 w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej (zwanej dalej ustawą) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w myśl art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej rada gminy w drodze uchwały określa szczegółowe warunki przyznania i odpłatności za usługi opiekuńcze. Rada Miasta T. uchwałą z dnia [...]ustaliła odpłatność za usługi oraz zasady częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat. Zgodnie z § 2 wymienionej uchwały usługi opiekuńcze przysługują nieodpłatnie świadczeniobiorcom, których lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego określonego w ustawie oraz osobom, które przekroczyły setny rok życia. W szczególnie uzasadnionych przypadkach można odstąpić od obowiązku zwrotu należności za usługi opiekuńcze w całości lub w części, zwłaszcza ze względu na:

1) korzystanie z co najmniej dwóch rodzajów usług,

2) konieczność ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w jednostce organizacyjnej pomocy społecznej, placówce wychowawczej lub rehabilitacyjnej,

3) konieczność sprawowania opieki nad więcej niż jedną osobą wymagającą pomocy

w formie usług opiekuńczych, w tym co najmniej jedną przewlekłą chorą,

4) znaczny stopień niepełnosprawności.

Ustalona odpłatność za usługi opiekuńcze świadczone na rzecz U.S. zgodnie z w/w uchwałą wynosi 15% całkowitego kosztu godziny usługi. Organ I instancji ustalił odpłatność w wysokości 15% kosztów za godzinę usługi a następnie obniżył ją o 50%. Brak jednak podstaw do całkowitego zwolnienia od ponoszenia opłat.

Z.S. złożył skargę na powyższą decyzję, uznając ją za krzywdzącą. Jednocześnie wniósł o całkowite zwolnienie z opłaty za usługi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej .

Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W myśl art. 50 ust. 6 ustawy rada gminy określa w drodze uchwały szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat jak również tryb ich pobierania. Podstawą wydania decyzji w przedmiotowej sprawie były przepisy ustawy oraz uchwała Rady Miejskiej w T. z dnia [...]w sprawie zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat. Zgodnie z § 2 wyżej cytowanej uchwały usługi opiekuńcze przysługują nieodpłatnie świadczeniobiorcom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej. Organy administracji publicznej nie dopatrzyły się w niniejszej sprawie przesłanek z § 4 cytowanej uchwały, w myśl którego możliwe jest w szczególnie uzasadnionych przypadkach odstąpienie od obowiązku zwrot należności za usługi opiekuńcze w całości. Wprawdzie zdaniem organu istnieje przesłanka niepełnosprawności w stopniu znacznym, jednakże sama ta okoliczność nie może przesądzać o konieczności odstąpienia od obowiązku zwrotu należności za te usługi w całości.

Sąd nie podziela takiej argumentacji, tym bardziej, że organy w żaden sposób tego nie uzasadniły. Tym samym doszło do naruszenia przepisu art. 107 kpa. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna winna wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Decyzją z dnia [...]przyznano U.S. częściowo odpłatne usługi opiekuńcze od dnia [...].08.2004 do [...]12.2004r w zakresie:

- usprawnienia do funkcjonowania w społeczeństwie,

- pielęgnacji,

- wspierania psychologiczno- pedagogicznego i terapeutycznego.

Ustalono, że odpłatność za w/w świadczenia za 1 godzinę wynosi 0,89zł.

Decyzją z dnia [...]zwolniono U.S. z odpłatności w wysokości 50% kwoty ustalonej powyższą decyzją i odpłatność za 1 godzinę usługi wynosiła 0,44zł.

U.S. jest inwalidką I grupy, całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Prowadzi wraz z mężem i synem wspólne gospodarstwo domowe. Jej mąż jest osobą bezrobotną od [...].05.2002 r. bez prawa do zasiłku. Odmawiając zwolnienia od ponoszenia kosztów w całości organy w żaden sposób tego nie uzasadniły. Podkreślić należy także, iż decyzją z dnia [...]r. nr [...]przyznano U. S. bezpłatne usługi opiekuńcze od dnia [...].05.2004r do [...].07.2004r. Decyzję ta wydano w oparciu o wywiad środowiskowy, z którego wynika, że dochód rodziny wynosi ogółem [...]zł a dochód na osobę w rodzinie 377,91zł. Sytuacja materialna rodziny była wówczas identyczna jak w chwili wydawania decyzji z [...]. Również decyzją z dnia [...], nr [...]przyznano U.S. bezpłatne usługi opiekuńcze od dnia [...]04.2004 do [...]04.200r przy dochodzie na osobę w rodzinie w kwocie 377,91zł.

A zatem w identycznym stanie faktycznym i prawnym wydano kilka odmiennych decyzji. Organy nie wyjaśniły czym kierowały się wydając w analogicznej sytuacji inną decyzję.

Wobec powyższego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...]r, nr [...].

Na podstawie art. 152 wyżej cytowanej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

/-/I. Kucznerowicz /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski

MZ