Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 220/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1, art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński, Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 197/15 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 337 (trzysta trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 20 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 1971/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] sp. z o.o. zs. w Straszynie na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w rozpoznaniu odwołania Spółki od decyzji Wojewody Pomorskiego z [...] czerwca 2013 r. nr [...].

Spółka podniosła, że 18 lipca 2013 r. wniosła odwołanie, pismem z 8 stycznia 2015 r. wezwała Ministra do usunięcia naruszenia prawa, jednak do dnia wniesienia skargi – 11 marca 2015 r. odwołanie nie zostało rozpoznane. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd wyjaśnił co należy rozumieć przez bezczynność organu, przypomniał, że na skutek nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 11.04.2011 r. wprowadzona została instytucja przewlekłości postępowania i wskazał na różnice między bezczynnością i przewlekłością, podkreślając, że bezczynność ma miejsce do czasu wydania decyzji. Sąd wskazał, że uwzględnienie skargi na bezczynność oznacza zobowiązanie organu do rozstrzygnięcia sprawy, natomiast wydanie przez organ orzeczenia do dnia wyrokowania powoduje, że pomimo pozostawania w zwłoce nie można już mówić o bezczynności. W sprawie, jak wynika z akt, wydane zostało przez Ministra rozstrzygniecie merytoryczne – decyzja z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], nadto przed wydaniem tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, pismem z 31 grudnia 2014 r. wystąpił do Wojewody o wyjaśnienie kwestii istotnej w sprawie – wyjaśnił Sąd. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu w sprawie zatem nie można mówić o bezczynności, skoro Minister podejmował czynności, ale o przewlekłości postępowania, co nie stanowi przedmiotu skargi.

Reprezentowana przez radcę prawnego, [...] Sp. z o.o. zs. w Straszynie wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.) Spółka zarzuciła:

1) naruszenie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 12 k.p.a., 35 § 1 i 2 k.p.a., 36 § 1 k.p.a., 37 § 2 k.p.a., w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie sprawy w granicach zakreślonych w treści skargi, w szczególności w punkcie 2 petitum skargi i niewydanie orzeczenia w granicach sprawy, której skarga dotyczy, co doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi, pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracyjny, co prowadzić powinno do uwzględnienia skargi;

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy – przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracyjny w sytuacji braku zobowiązania ww. organu do wykonania czynności w terminie oraz poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu kontroli przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracyjny będącego przedmiotem skargi;

3) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy – przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nieprzedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu sprawy, w szczególności nie ustosunkowanie się do podniesionego w skardze zarzutu przewlekłości postępowania.

W związku z ww. zarzutami Spółka wniosła o:

1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2015 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 197/15) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,

2) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą od pełnomocnictwa według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została wniesiona na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w rozpoznaniu odwołania złożonego przez Spółkę z o.o. [...], a mimo wydania przez organ decyzji po wniesieniu skargi przedmiot sprawy się nie zmienił. Spółka bowiem nie domagała się stwierdzenia przewlekłości postępowania, jednak zarzut naruszenia art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718), "p.p.s.a.", jest zasadny w tym znaczeniu, że z oceną Wojewódzkiego Sądu co do bezczynności nie można się zgodzić, co pociąga za sobą dalsze konsekwencje – naruszenie art. 151 i art. 141 § 4 p.p.s.a.

Jak wynika z akt sprawy odwołanie skarżącej Spółki Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej otrzymało 2 sierpnia 2013 r., zaś akta sprawy 2 grudnia 2013 r. Pismem z 31 grudnia 2014 r. wysłanym 15 stycznia 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju zwrócił się do Wojewody Pomorskiego o wyjaśnienie kwestii aktualności operatu szacunkowego, stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania, a odpowiedź w tej sprawie Ministerstwo otrzymało 27 lutego 2015 r. Spółka wezwała Ministra do usunięcia naruszenia prawa, pismem z 8 stycznia 2015 r., które wpłynęło do Ministra 12 stycznia 2015 r., skargę na bezczynność Ministerstwo otrzymało 16 marca 2015 r., którą przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przy piśmie z [...] kwietnia 2015 r. Tę samą datę nosi decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju rozstrzygająca odwołanie Spółki.

W takim stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Minister nie pozostawał w bezczynności, powołując się przy tym na pismo Ministra z 31 grudnia 2014 r.

Artykuł 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, zaś w pkt 3, że sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Z kolei stosownie do § 1a sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wobec rozstrzygnięcia odwołania przed rozpoznaniem skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł już zobowiązać organu do wydania decyzji, co nie zwalniało Sądu od stwierdzenia czy przed jej wydaniem organ nie był bezczynny. Sąd uznał, iż nie miało to miejsca z uwagi na czynność jaką organ podjął – pismo z 31 grudnia 2014 r. Ocena ta jest jednak niewystarczająca do zastosowania art. 151 p.p.s.a., tj. oddalenia skargi, nadto dokonana bez analizy sekwencji zdarzeń po wniesieniu odwołania. O braku takiej analizy świadczy uzasadnienie wyroku niespełniające w zakresie uznania braku bezczynności wymagań art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd nie zwrócił uwagi na datę dotyczącą otrzymania przez organ odwołania i owego pisma z 31 grudnia 2014 r. nie odniósł się do kwestii co działo się od 2 sierpnia 2013 r. (otrzymanie odwołania) do 31 grudnia 2014 r. do daty wysłania tego pisma i okres jaki upłynął od jego datowania, a także, iż miało to miejsce już po otrzymaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Nie odniósł się też do daty wydania decyzji, co miało miejsce już po wniesieniu skargi na bezczynność i w ostatnim dniu terminu przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. przesłania skargi wraz z odpowiedzią na nią.

Wojewódzki Sąd uznał takie postępowanie organu jako przewlekłość, a nie bezczynność. Jednak jest to o tyle niezasadne, że dokonane bez całkowitej analizy postępowania. Uzasadnienie wyroku ma charakter tylko teoretyczny, skupia się bowiem na omówieniu kwestii wprowadzenia instytucji przewlekłości postępowania, definicji przewlekłości i bezczynności i różnic między nimi, co nie wyczerpuje zupełnie przedmiotu skargi, nie odnosi się bowiem w istocie do tego czy bezczynność miała miejsce czy też nie, wobec całkowitej lakoniczności uzasadnienia wyroku w tej mierze.

Z powyższych przyczyn wyrok nie mógł się ostać, a w ponownym postępowaniu Wojewódzki Sąd weźmie pod uwagę ww. ocenę.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a.