Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 16/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2008 nr 116 poz 730
law: Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej
article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1649
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Cezary Pryca Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. A. S. S. S. Spółki jawnej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2145/14 w sprawie ze skargi L. A. S. S. S. Spółki jawnej w B. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz L. A. S. S. S. Spółki jawnej w B. 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 7 października 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2145/14 oddalił skargę L. A.S. S.S.Spółki jawnej z siedzibą w B. na informację Ministra Gospodarki z [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

L. A.S. S.S. Spółka jawna w B., działając w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013, Oś priorytetowa: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, Działanie 4,3: Kredyt technologiczny – złożyła wniosek pt. "Innowacyjne centrum zdalnego przetwarzania danych dla środowiska rozproszonego" o dofinansowanie technologii w postaci wynalazku: a) budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych, b) centralnego przetwarzania danych rozproszonych w obszarze przepływu dokumentów między różnymi systemami informatycznymi.

Bank Gospodarstwa Krajowego pismem z [...] kwietnia 2013 r. poinformował stronę o nieuwzględnieniu wniosku, wyjaśniając, że jest on niezgodny z przepisami ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 116, poz. 730 ze zm., dalej jako ustawa o wspieraniu działalności innowacyjnej). Z informacji znajdujących się w opinii o nowej technologii i we wniosku wynika, że przedmiotem projektu są rozwiązania o charakterze informatycznym, a zatem nie mają one postaci prawa własności przemysłowej, usługi badawczo-rozwojowej ani nieopatentowanej wiedzy technicznej. Wyjaśnił, że rozwiązania o znamionach programu informatycznego nie mogą być przedmiotem patentu, a więc mieć postaci prawa własności przemysłowej, ponieważ tworzenie programów komputerowych nie należy do sfery techniki, w konsekwencji program komputerowy nie ma charakteru technicznego, nie jest więc nieopatentowaną wiedzą techniczną. Wobec powyższego, ponieważ wnioskodawca nie wdraża technologii w postaci określonej w art. 2 ust.1 pkt 9 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej, to nie jest to inwestycja technologiczna w rozumieniu art. 2 ust.1 pkt 4 powołanej ustawy. W konsekwencji wydatki o charakterze rzeczowo-finansowym nie służą wdrażaniu nowej technologii, lecz są bazą sprzętową niezbędną do działania aplikacji i programów informatycznych.

Skarżąca złożyła protest.

Minister Gospodarki (pełniący funkcję Instytucji Pośredniczącej) uznał protest za niezasadny. Minister w piśmie z [...] lipca 2013 r. podał, że po dokonaniu – z udziałem eksperta – analizy dokumentacji projektowej oraz protestu ustalił, że podstawą nowych innowacyjnych usług zgłoszonych we wniosku będą aplikacje komputerowe, wdrożone w środowisku rozproszonym TCP/IP. Stwierdził, że fundamentem projektu są rozwiązania o charakterze informatycznym, czyli oprogramowanie komputerowe. Wyjaśnił, że oprogramowanie jest rodzajem twórczości, gdzie dzieło, czyli program komputerowy jest zestawem znaków tworzących tzw. instrukcje metod wymiany danych będących podstawą implementacji interfejsów oraz zasad (algorytmów) przetwarzania danych. Jako dzieło oprogramowanie podlega prawnym regulacjom własnościowym, licencyjnym, nie zawiera natomiast aspektów technicznych, tak jak nie zawierają ich inne utwory będące wytworem działalności twórczej. Wskazał, że takie rozumowanie znajduje oparcie w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631). Wobec powyższego planowane do wdrożenia oprogramowanie nie spełnia wymogów niezbędnych do uznania go za technologię. Oprogramowanie (również aplikacja i jej struktura oraz system składający się z wielu aplikacji połączonych protokołami transmisji) nie jest technologią w świetle obowiązujących definicji i regulacji prawnych. W konsekwencji niespełnione są cele działania 4.3. opisane w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej. Minister Gospodarki stwierdził, że skarżąca błędnie zdefiniowała planowane do wdrożenia rozwiązania jako wynalazki, albowiem z art. 24 pkt 5 ustawy Prawo własności przemysłowej jednoznacznie wynika, iż wynalazkami nie są programy do maszyn cyfrowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 16 października 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1922/13, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Ministrowi Gospodarki.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2234/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Zdaniem NSA, istotnym naruszeniem przepisów postępowania, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, był brak odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do argumentów eksperta zawartych w jego opinii, a w zamian za to jej zdyskwalifikowanie na podstawie dowolnej oceny, nieopartej i niesprawdzalnej na obiektywnych kryteriach. Ponadto, zdaniem NSA, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak było odniesienia się Sądu pierwszej instancji do kwestii istoty sprawy, co w rezultacie skutkowało również brakiem skonkretyzowania wskazań co do dalszego postępowania. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie była możliwa merytoryczna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 18 lutego 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 156/14, po ponownym rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę. Sąd uznał, że nowa technologia, to technologia w postaci prawa własności przemysłowej lub usługi badawczo-rozwojowej (w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług) lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, która umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług i nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat.

Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do podważenia ustaleń instytucji biorących udział w ocenie projektu, iż zgłoszone rozwiązania mają charakter informatyczny i są programami komputerowymi. Dokonując oceny zgłoszonych przez stronę rozwiązań Instytucja Pośrednicząca skorzystała z opinii powołanego eksperta, który potwierdził, że fundamentem rozwiązań zaproponowanych w projekcie są rozwiązania o charakterze informatycznym, czyli programy komputerowe. Jak wynika z opinii eksperta, na taki charakter rozwiązań wskazują informacje zawarte we wniosku oraz w opinii o innowacyjnej technologii. Sąd uznał, że do jego kompetencji nie należy dokonywanie merytorycznej oceny opinii eksperta.

Sąd nie stwierdził, aby Instytucja Pośrednicząca skorzystała z opinii eksperta w sposób naruszający prawo. Możliwość powołania eksperta przewiduje § 14 Załącznika 4.4 do Szczegółowego Opisu Priorytetów POIG 2007-2013. Postanowienia tego aktu nie przewidują formy sporządzenia opinii. Bez znaczenia dla merytorycznej wartości opinii pozostaje to, że ma ona formę projektu pisma będącego odpowiedzią na protest. Nie ma znaczenia również ewentualne wypowiedzenie się przez eksperta w zakresie wykraczającym poza przekazane mu do oceny zagadnienie. Rzeczą organu jest skorzystanie z opinii w zakresie, którego powinna ona dotyczyć. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustalenia, że rozwiązania zgłoszone jako nowe technologie są programami komputerowymi. W ocenie WSA brak jest również podstaw do zakwestionowania stanowiska, że programy komputerowe nie zawierając aspektów technicznych nie są technologiami. Ustalenie, że zgłoszone rozwiązania, jako programy komputerowe w ogóle nie są technologiami powoduje, że dalsze rozważania w przedmiocie tego czy stanowią technologię w postaci prawa własności przemysłowej lub nieopatentowanej wiedzy technicznej (know-how w jego aspekcie technicznym), są bezprzedmiotowe. Ponieważ strona wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie projektu rozumianego jako wdrożenie nowej technologii w wyniku realizacji inwestycji technologicznej (pkt I wniosku), fakt, że proponowane rozwiązanie nie jest technologią powodował, że wniosek nie był zgodny z ustawą o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, a w szczególności jej przepisami definiującymi pojęcie kredytu technologicznego i inwestycji technologicznej. W świetle przepisów ustawy nie budzi wątpliwości, że kredyt technologiczny (oraz premia technologiczna) nie może być przyznany na realizację inwestycji, która polega na zakupie lub wdrożeniu rozwiązania, które nie jest technologią. Niespełnienie kryterium zgodności z ustawą o niektórych formach wspierania działalności technologicznej powoduje, że dofinansowanie nie mogło być przyznane.

Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącą, wyrokiem z 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 1068/14 uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji z 18 lutego 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji, z naruszeniem przepisów postępowania, podzielił stanowisko organu, iż zgłoszone przez stronę skarżącą rozwiązanie zawarte we wniosku o dofinansowanie projektu nie stanowi wdrożenia technologii, o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej. W tym zakresie WSA, powołując się na opinię eksperta powołanego przez Instytucję Pośredniczącą, stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania ustalenia, że programy komputerowe nie zawierając aspektów technicznych nie są technologiami. Przytoczył też fragment opinii tego eksperta, zgodnie z którą "Oprogramowanie jest rodzajem twórczości, gdzie dzieło, czyli program komputerowy jest zestawem znaków tworzących tzw. konstrukcje metod wymiany danych będących podstawą implementacji interfejsów oraz zasad (algorytmów) przetwarzania danych. Jako dzieło oprogramowanie nie zawiera w sobie elementów (..) technicznych, planowane do wdrożenia oprogramowanie nie spełnia wymogów niezbędnych do uznania go za technologię".

W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji pominął, że do wniosku skarżącej została załączona "Opinia i Informacja o Projekcie" opracowana przez Wyższą Szkołę Gospodarki w B., w której stwierdzono m.in. (pkt IV opinii), iż (..) technologie, które będą wdrażane w wyniku realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym, są nowymi technologiami. Technologie te (..) są w rozumieniu przytaczanych ustaw nowymi technologiami, które umożliwiają wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług (..). Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przedłożenie przez skarżącą opinii stanowiło realizację obowiązku, o jakim mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej, przy czym zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy Bank Gospodarstwa Krajowego rozpatruje zgodność wniosku o przyznanie premii technologicznej zgodnie z przepisami ustawy na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 5 ust. 3, a więc również w oparciu o opinię wymienioną w tym ostatnim przepisie. W związku z tym rzeczą Sądu pierwszej instancji było dokonanie oceny, czy organy obu instancji należycie wywiązały się z obowiązku wymienionego w art. 7 ust. 1 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej oraz czy ekspert powołany w tej sprawie przez Instytucję Pośredniczącą w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej przez stronę skarżącą w opinii Wyższej Szkoły Gospodarki w B.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istota sprawy sprowadza się do tego, czy zgłoszone przez stronę skarżącą we wniosku o dofinansowanie rozwiązanie jest nową technologią w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej. Zgodnie z powołanym przepisem nowa technologia oznacza technologię w postaci prawa własności przemysłowej lub usługi badawczo-rozwojowej (w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług) lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, która umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług i nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat. W sprawie było bezsporne, iż na to rozwiązanie strona skarżąca nie uzyskała dotychczas ochrony "w postaci prawa własności przemysłowej" i rozwiązanie to nie jest też usługą badawczo-rozwojową w rozumieniu PKWiU. Niezbędne zatem było ustalenie, czy rozwiązanie to może być uznane za "nieopatentowaną wiedzę techniczną".

NSA podniósł, że wprawdzie w myśl art. 28 pkt 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410) za wynalazki, w rozumieniu art. 24, nie uważa się programów do maszyn cyfrowych, lecz przy wykładni pojęcia "nieopatentowanej wiedzy technicznej" nie można pomijać dorobku orzecznictwa w zakresie bezpośredniego bądź też dalszego efektu technicznego w zakresie spełniania przesłanki wymienionej w art. 10 ustawy – Prawo własności przemysłowej. Naczelny Sąd Administracyjny powołał się na orzeczenie Europejskiego Urzędu Patentowego w sprawie T 1173/93, w którym stwierdzono, że program komputerowy nie jest wyłączony od patentowania, jeżeli jego użycie daje tzw. "dalszy efekt techniczny" wykraczający poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przesłanki zdolności patentowej winny podlegać ocenie przy uwzględnieniu aktualnego stanu wiedzy (zmiennego z natury rzeczy), jak też celów ustawy, których realizacja musi uwzględniać dynamikę procesów społecznych, wpływających na zmianę samego prawa, bądź jego interpretacji. Ocena zaś stanu wiedzy w dziedzinie wynalazczości powinna podążać za nadzwyczajnym na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci postępem w wielu dziedzinach techniki. Jest przy tym oczywiste, że owa zmiana (postęp) łączy się z koniecznością reakcji organów stosujących prawo na nowe zjawiska w dziedzinie wynalazków, w tym weryfikacji poglądów, co do stanu techniki, jak i stosowania takich metod wykładni prawa, które w tych zmiennych warunkach zagwarantują realizację celów ustawodawcy.

Tym samym badanie spornego rozwiązania w zakresie spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o działalności innowacyjnej, powinno być dokonane z uwzględnieniem tzw. "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2145/14 ponownie oddalił skargę L. A.S. S.S. Spółki jawnej z siedzibą w B.

W uzasadnieniu WSA podniósł, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany był zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 1068/14 oraz zaleceniami sformułowanymi w jego uzasadnieniu.

Następnie wyjaśnił, że zadaniem Sądu pierwszej instancji jest dokonanie oceny, czy organy obu instancji należycie wywiązały się z obowiązku wymienionego w art. 7 ust. 1 ustawy o działalności innowacyjnej oraz czy ekspert powołany w tej sprawie przez Instytucję Pośredniczącą w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej przez stronę skarżącą w opinii Wyższej Szkoły Gospodarki w B.

Zdaniem WSA istota sprawy sprowadzała się do tego, czy zgłoszone przez skarżącego we wniosku o dofinansowanie rozwiązanie jest nową technologią w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej. Za bezsporne uznano, że na to rozwiązanie skarżący nie uzyskał dotychczas ochrony "w postaci prawa własności przemysłowej" i rozwiązanie to nie jest też usługą badawczo-rozwojową w rozumieniu PKWiU. Dlatego też niezbędne stało się ustalenie, czy rozwiązanie to może być uznane za "nieopatentowaną wiedzę techniczną".

Sąd pierwszej instancji podniósł, że zdaniem NSA badanie spornego rozwiązania w zakresie spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej, powinno być dokonane z uwzględnieniem tzw. "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem.

WSA przypomniał, że Ministerstwo Rozwoju Regionalnego uregulowało zasady udzielania dofinansowania w ramach PO IG, w tym określiło regulacje dotyczące procedury odwoławczej, o której mowa w art. 30b-30g ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w szczegółowym opisie priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013. Ponadto odpowiednio Instytucja Wdrażająca ustaliła Regulamin przeprowadzania Konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Priorytet 4: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Działanie 4.3: Kredyt technologiczny (dalej : Regulamin). Dlatego też wniosek o dofinansowanie (wniosek o przyznanie premii technologicznej) powinien być wypełniony zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie, na formularzu zamieszczonym w powszechnie dostępnej sieci teleinformatycznej. Wnioskodawca za pośrednictwem banku kredytującego składa do BGK wniosek o dofinansowanie wraz z wymaganymi załącznikami, do którego dołącza promesę kredytu technologicznego/warunkową umowę udzielenia kredytu technologicznego.

Instytucja dokonująca wyboru projektów do dofinansowania ma obowiązek stosowania wszystkich zasad i reguł określonych w systemie realizacji projektu (kryteria oceny, sposób stosowania tych kryteriów w nawiązaniu do projektu, rozpatrywanie środków odwoławczych) – do których musi stosować się także wnioskodawca zgłaszający określony projekt do dofinansowania – zaś Sąd dokonuje kontroli ich stosowania jako źródeł prawa w szerokim znaczeniu, przy uwzględnieniu także norm prawnych powszechnie obowiązujących.

Według Regulaminu Konkursu i określonych w § 7 tego dokumentu zasad dokonywania oceny wniosków procedura wyboru projektu dokonywana jest dwuetapowo: wybór ten dokonywany jest w oparciu o kryteria formalne, a następnie w oparciu o kryteria merytoryczne i po spełnieniu wszystkich tych kryteriów – wniosek jest wpisywany na listę projektów rekomendowanych do dofinansowania. Dla poszczególnych Priorytetów i działań – w tym dla działania 4.3 opracowane zostały kryteria wyboru formalne i merytoryczne przy czym co do oceny merytorycznej wskazano 4 kryteria merytoryczne przyznania premii technologicznej o zakresie określonym /nazwanym/, co do każdego z tych kryteriów.

Zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013, w ramach którego ocenie podlega zgodność projektu z celami i zakresem działania 4.3 P O IG oraz ustawą weryfikowane jest pod kątem ustalenia czy:

1. dany projekt wpisuje się w cele i założenia działania 4.3 PO IG – na podstawie opisu projektu, postawionych w nim celów i określonych wskaźników (część IV wniosku o dofinansowanie "Informacje o projekcie – inwestycji technologicznej"),

2. zachowano zgodność przedmiotu inwestycji z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 i 9 ustawy – podstawą do uznania tego warunku za spełniony jest pozytywna ocena informacji zawartych w części IV wniosku o dofinansowanie "Informacje o projekcie – inwestycji technologicznej" oraz w opinii o nowej technologii,

3. zachowano zgodność przedmiotu inwestycji z wymogami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy – weryfikacji dokonuje się na podstawie części IV wniosku o dofinansowanie "Informacje o projekcie – inwestycji technologicznej" oraz opinii o nowej technologii,

4. przedstawione we wniosku i załącznikach wydatki kwalifikujące się do objęcia wsparciem zostały określone prawidłowo, tj. zgodnie z definicjami i katalogiem wydatków kwalifikowalnych dla działania określonym w ustawie, Wytycznych MRR w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IG, 2007-2013, Szczegółowym opisie priorytetów PO IG, 2007-2013 oraz są ze sobą powiązane funkcjonalnie i służą do realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym,

5. zachowano zgodność kwoty obliczonej premii technologicznej z wymogami zawartymi w art. 10 ustawy.

Aby kryterium mogło zostać uznane za spełnione, projekt musi zostać pozytywnie zweryfikowany w zakresie wszystkich powyższych punktów. Na mocy ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej w ramach działania 4.3. POIG, wsparcie finansowe przeznaczone jest na realizację inwestycji technologicznych. Kredyt technologiczny nie może być udzielany na zakup, leasing lub wynajem środka trwałego, w którym została już wdrożona nowa technologia będąca przedmiotem inwestycji technologicznej.

Zgodnie z art. 5 ust. 1. ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej, wniosek o udzielenie kredytu technologicznego składany jest do banku kredytującego. Stosownie do art. 5 ust. 3. ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej wnioskodawca, za pośrednictwem banku kredytującego, składa do Banku Gospodarstwa Krajowego wniosek o przyznanie premii technologicznej, do którego dołącza warunkową umowę kredytu technologicznego albo promesę kredytu technologicznego oraz następujące dokumenty:

1) opinię sporządzoną na wniosek przedsiębiorcy przez jednostkę naukową lub centrum badawczo-rozwojowe, które nie są powiązane z przedsiębiorcą lub stowarzyszenie naukowo-techniczne o zasięgu ogólnopolskim, a ich zakres działania jest związany z inwestycją technologiczną, na którą ma być udzielony kredyt technologiczny, stwierdzającą, że technologia, która będzie wdrażana w wyniku realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym, jest nową technologią;

2) informacje opracowane w porozumieniu z przedsiębiorcą przez podmiot, który sporządził opinię na podstawie pkt 1, zawierające:

a) charakterystykę technologii oraz przedstawienie właściwości świadczących o możliwości jej wdrożenia do wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług,

b) opis sposobu wdrożenia technologii do wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług mających być wynikiem realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym,

c) wykaz i uzasadnienie wykorzystania środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w art. 10 ust. 5 pkt 5, usług badawczo-rozwojowych, nieopatentowanej wiedzy technicznej przy realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym.

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca złożył razem z wnioskiem Opinię o nowej technologii. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej Bank Gospodarstwa Krajowego rozpatruje zgodność wniosku o przyznanie premii technologicznej z przepisami ustawy na podstawie dokumentów o których mowa w art. 5 ust. 3.

W załączonej do wniosku opinii Wyższej Szkoły Gospodarki w B. wskazano, że ilość rozwiązań innowacyjnych z punktu widzenia organizacji pracy oraz samej w sobie usługi i jej szerokiej funkcjonalności oraz sposobu realizacji innowacyjnych funkcji, a także bardzo duża ilość rozwiązań innowacyjnych z zakresu programistycznego świadczą o tym. że technologia budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych będąca myślą technologiczną firmy L. A.S. S.S. Spółka Jawna jest całkowicie nową technologią i nie jest do tej pory stosowana na świecie. Opisano, iż podjęcie przez skarżącą realizacji technologii budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych będzie oznaczało, że zaoferowana zostanie klientom usługa, która przy znacznie wyższych walorach użytkowych i niższych kosztach wytwarzania będzie posiadała bardzo ważne cechy – bezpieczeństwo danych i łatwość oraz niski koszt implementacji. Do tej pory wysoki koszt oraz trudność implementacji były największymi przeszkodami w zakupie tego typu rozwiązań przez wiele firm z tego też powodu przedsiębiorstwa nie korzystały z możliwości poprawy organizacji pracy i efektywności oraz oszczędności i kontroli kosztów, jakie daje zinformatyzowanie obiegu dokumentów w przedsiębiorstwach. Wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań technologicznych umożliwi obniżenie kosztów realizacji usług poprawę ich. Wskazano, że produkt/usługa firmy L. będzie zatem pozycjonowany znacznie wyżej niż do tej pory inne dostępne na rynku. Za niższą cenę klient otrzyma nie tylko wymaganą, ale wręcz nawet wyższą funkcjonalność oraz bezpieczeństwo użytkowania danych, oraz brak konieczności angażowania własnych zasobów informatycznych w postaci serwerów, oprogramowania i, co najważniejsze, drogich programistów. Biorąc pod uwagę coraz większą świadomość klientów w zakresie konieczności regulowania obiegu dokumentów i wymuszanie przez rynek ciągłej poprawy efektywności pracy uzyskane nowe funkcje marketingowe będą bardzo ważne dla klientów L. Zgodnie z posiadaną wiedzą nie są stosowane żadne inne rozwiązania na rynku, które realizują funkcje przepływu dokumentów z funkcjonalnościami i w sposób, jaki jest możliwy dzięki technologii budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych. Dzięki temu L. będzie pierwszą w branży informatycznej firmą, która zaoferuje tego typu usługę i produkty na jej bazie, na które oczekują z niecierpliwością klienci. Ich zapytania bowiem oraz doświadczenie w integracji systemów informatycznych były właśnie inspiracją dla firmy L. do stworzenia innowacyjnego sposobu pracy z dokumentami odpowiedniego zorganizowania procesów w możliwie intuicyjny i prosty sposób przynoszący firmom znaczące wartości dodane. Zmiana w tym zakresie będzie zmianą rewolucyjną na rynku i umożliwi dzięki temu uzyskanie przez firmy dostępu do bardzo innowacyjnych technologii i usług, poprawę funkcjonowania organizacyjnego wewnątrz i na zewnątrz organizacji oraz zmniejszenie kosztów dzięki lepszej nad nimi kontroli oraz niskiej cenie usługi. Umożliwi to w efekcie wdrażającemu technologię uzyskanie znaczącej i trwałej przewagi konkurencyjnej. Firma L. będzie w stanie oferować usługi o parametrach technicznych, cechach użytkowych, których nikt na rynku nie wykonuje do tej pory, przy niższych niż do tej pory kosztach wytwarzania standardowych usług. Przez to będzie możliwe oferowanie niższych cen za wyższej jakości i użyteczności usługi i produkty.

Wykorzystana technologia będzie zastosowana w nowoczesnym i niezwykle innowacyjnym CENTRUM PRZETWARZANIA DANYCH, które wyposażone będzie w najnowocześniejsze serwery, macierze oraz inne elementy zapewniające bardzo wysoki poziom szybkości i bezpieczeństwa przetwarzania danych. Odpowiednie oprogramowanie oraz technologie firmy L. zapewnią sprawną realizację założonych wnioskiem usług i produktów. Technologia ta spowoduje, że firma L. stanie się dostawcą jedynej na rynku usługi zdalnego organizowania obiegu dokumentów i informacji w firmach tak szerokiej funkcjonalności i prostocie użytkowania. Do tej pory nikt na rynku takiej usługi i to za niższą cenę nie realizuje. Aktualnie stosowane technologie posiadają tę naturalną dla siebie wadę, że do ich świadczenia niezbędny jest zakup drogiego oprogramowania, drogiego sprzętu oraz poniesienie wysokich kosztów implementacji. Dzięki zastosowaniu do procesu opisanej wyżej technologii możliwe będzie rozpoczęcie świadczenia usług, które będą właściwie zabezpieczone jeżeli chodzi o dostęp do danych niepowołanych stron, a zarazem ich funkcje użytkowe będą znacznie wyższe niż dostępnych usług na rynku.

Podsumowując wskazano, że dzięki wdrożeniu technologii, będzie możliwe wytwarzanie towarów/usług/produktów o skokowo wyższych parametrach użytkowych. Dla firmy L. będzie to nowy proces technologiczny, który do tej pory nie jest wykonywany przez firmę. Dla rynku będzie to również nowy proces, gdyż żadne inne procesy nie pozwalają uzyskać takich funkcji użytkowych w środowisku danych rozproszonych dla obiegu dokumentów i informacji w przedsiębiorstwach. Nikt takiej usługi w taki sposób nie świadczy na rynku. Zastosowana innowacyjna technologia nie jest do tej pory stosowana przez żadnego z dostawców usług informatycznych na rynku. Zastosowanie opisanych technologii umożliwi realizację usług i wyrobów o bardzo wysokich funkcjach użytkowych dla klientów końcowych, bardzo wysokie bezpieczeństwo danych i to w niższych, niż do tej pory na rynku cenach, przy znaczącym odciążeniu środowiska naturalnego, gdyż technologia eliminuje w dużej mierze papierowy obieg dokumentów. Niższe niż konkurencja koszty wytwarzania wynikają z zastosowania innowacyjnej myśli technologicznej dbającej o niezwykle wysokie parametry procesu przetwarzania danych Ina każdym jego etapie oraz bardzo daleko zaawansowanej automatyki procesów przetwarzania i archiwizacji danych. Możliwe będzie uzyskanie trwalej przewagi konkurencyjnej dzięki zastosowaniu ceny najniżej na rynku dla usługi o użyteczności i parametrach przewyższającej najlepsze do tej pory oferowane na rynku. Jest to tzw. skok technologiczny, który dokonuje znaczących przemian na rynku oraz u klientów.

Zgodnie z ustawą, technologia umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat. Również co do technologii centralnego przetwarzania danych rozproszonych w obszarze przepływu dokumentów między różnymi systemami informatycznymi, wskazano, iż technologia ta zgodnie z dokumentacją stanowi wynalazek w rozumieniu ustawy - Prawo własności przemysłowej i nie jest do tej pory nigdzie stosowana, co czyni ją nową technologią w rozumieniu ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.

W opinii stwierdzono, iż technologia w postaci wynalazku będąca przedmiotem opinii to unikatowa koncepcja, polegająca na tym, że umożliwia firmom korzystającym z różnych systemów wymianę dokumentów tak, że między sobą komunikują się jedynie ich systemy dla przepływu dokumentów i pracy nad nimi. Do tej pory na rynku występują bardzo drogie aplikacje umożliwiające zespalanie poszczególnych systemów informatycznych i wymianę między nimi, ale one nie realizują funkcji dodatkowych w postaci przepływu dokumentów, a jedynie są łącznikiem między aplikacjami. Podstawową i niezwykle istotną różnicą jest to, że ów łącznik wymaga bardzo zaawansowanych prac programistycznych celem dostosowania go do komunikacji pomiędzy poszczególnymi systemami. Prace dostosowawcze polegają na bardzo głębokiej ingerencji w systemy, które będą miały ze sobą się komunikować i są prowadzone przez zespoły informatyków zajmując bardzo dużo czasu. W innowacyjnym rozwiązaniu firmy L. komunikacja pomiędzy systemami jest znacznie prostsza do skonfigurowania, gdyż posiada wbudowane formularze przygotowane dla większych systemów informatycznych oraz dla systemów mniej znanych i miej powszechnych na świecie w postaci bardzo prostego modułu do nieskomplikowanego budowania formularzy i łączników systemów. Technologia posiada łatwy interfejs użytkownika, który umożliwia połączenie między większością dostępnych na rynku programów zarządzania przedsiębiorstwem lub obsługi księgowo-magazynowej i sprzedażowej. Takie łączenie w technologii firmy L. jest dla przeciętnego programisty obsługującego firmy sektora MŚP bardzo proste, gdyż nie jest do obsługi technologii konieczna znajomość zaawansowanych programów. Wykorzystano tu doświadczenie programistyczne firmy L. w zakresie tworzenia rozwiązań komunikowania się miedzy systemami i integracji różnych aplikacji.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że w dokumentacji konkursowej, w tym w Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 Działanie 4.3 Kredyt technologiczny, zamieszczono Wytyczne w zakresie nieopatentowanej wiedzy technicznej. W świetle Wytycznych wnioskodawca miał obowiązek we wniosku o dofinansowanie fakt posiadania nowej technologii opisać w sposób nie budzący wątpliwości i dający się zweryfikować. Zgodnie bowiem z pkt 15 Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Działanie 4.3 Kredyt technologiczny, uzyskanie premii technologicznej na wdrożenie nowej technologii w postaci nieopatentowanej wiedzy technicznej, wymaga potwierdzenia w sposób niebudzący wątpliwości faktu posiadania nowej technologii. Za właściwie zidentyfikowane należy uznać takie informacje, które są opisane lub utrwalone w zamkniętej i spójnej formie, umożliwiającej bieżące ustalenie ich treści i sprawdzenie m.in. czy informacje te umożliwią wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług oraz czy charakteryzują się nowością.

Wnioskodawca określił zgłaszane technologie jako wynalazki informując, że zostały zgłoszone do opatentowania, ale nie uzyskały jeszcze ochrony lub nie posiadają zdolności patentowej. Równocześnie wskazał, że przewidziane do wdrożenia technologie, to nieopatentowana wiedza techniczna.

W ocenie WSA zarówno Instytucja Wdrażająca jak i Instytucja Pośrednicząca dokonały prawidłowej oceny zgłoszonych rozwiązań, stwierdzając, że skarżący błędnie zdefiniował planowane do wdrożenia rozwiązania jako wynalazki, albowiem art. 24 pkt 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2006 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410) jednoznacznie wskazuje, iż wynalazkami nie są programy do maszyn cyfrowych.

Instytucja Pośrednicząca nie zakwestionowała również opisanych we wniosku i opinii faktów, że "nowe technologie" nie uzyskały ochrony patentowej, a zostały do niej zgłoszone ewentualnie, że nie posiadają zdolności patentowej, stwierdziła natomiast, że rozpoczęcie procedury ochrony patentowej nie jest tożsame z uzyskaniem tej ochrony. Obie instytucje dokonały zatem oceny na podstawie złożonego przez stronę wniosku i opinii o innowacyjnej technologii, w tym Instytucja Pośrednicząca skorzystała z opinii eksperta. Pisma informujące o podjętych rozstrzygnięciach zawierają uzasadnienie.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również, że ocena stanu wiedzy w dziedzinie wynalazczości (tak jak to wskazał to Naczelny Sąd Administracyjny), powinna nadążać za nadzwyczajnym na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci postępem w wielu dziedzinach techniki. Jest oczywiste, że owa zmiana (postęp) łączy się z koniecznością reakcji organów stosujących prawo na nowe zjawiska w dziedzinie wynalazków, w tym weryfikacji poglądów, co do stanu techniki, jak i stosowania takich metod wykładni przepisów prawa, które w tych zmiennych warunkach zagwarantują realizację celów ustawodawcy m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1140/11. W powołanym wyroku zwrócono uwagę na podnoszony w literaturze przedmiotu postulat jednolitej interpretacji przepisów dotyczących przesłanek zdolności patentowej w prawie polskim oraz na gruncie Konwencji monachijskiej o udzielaniu patentów europejskich, uwzględniając przy tym praktykę orzeczniczą Europejskiego Urzędu Patentowego. Za jednolitą interpretacją przesłanek zdolności patentowej wynalazku przemawia również fakt, że wynalazki podlegają w Polsce dwojakiego rodzaju ochronie, tj. na podstawie patentów wydanych przez Urząd Patentowy RP oraz przez Europejski Urząd Patentowy. Jednocześnie stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 65, poz. 598), przez uzyskanie patentu europejskiego, w którym Polska została wyznaczona jako kraj ochrony, nabywa się takie same prawa, jak przyznaje patent udzielony na podstawie prawa własności przemysłowej. Nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której patenty wywierające na terytorium Polski identyczne skutki byłyby udzielane na różne rozwiązania. Z uwagi na to, że Polska musi respektować patenty europejskie, przesłanki zdolności patentowej przyjmowane przez Urząd Patentowy RP powinny być zasadniczo na gruncie ustawy – Prawo własności przemysłowej tak samo rozumiane, jak przyjmuje to Europejski Urząd Patentowy na podstawie Konwencji monachijskiej.

WSA zwrócił uwagę na sformalizowany charakter postępowania w celu obiektywnego rozdziału środków pomocowych. Prezentacja projektów odbywa się na zasadach konkursu. Komisja Konkursowa winna wybrać projekt, który z jednej strony jest najlepiej przygotowany, a z drugiej najlepiej będzie realizował cel konkursu. Projekty słabo przygotowane, bądź też projekty w pełni nierealizujące celów konkursu, zdaniem Sądu, nie mogą być oceniane lepiej od projektów poprawnie sporządzonych i prawidłowych pod względem merytorycznym, gdyż w ten sposób naruszono by zasadę równości stron. Do dofinansowania przyjmowane winny być najlepiej sporządzone i najlepsze projekty, dające gwarancję realizacji i jej trwałości w czasie.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji ze względu na charakter postępowania (konkurs) oraz zasadę równości brak jest podstaw prawnych do uzupełniania złożonego wniosku o dodatkowe dokumenty czy też treści. Powyższemu w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie wskazana przez skarżącą możliwość wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu w przypadku zaistnienia wątpliwości, na wniosek członków oceniających Komisji Konkursowej, Przewodniczący tej Komisji lub jego zastępca może zwrócić się do wnioskodawcy o przedłożenie dodatkowych informacji i wyjaśnień do treści wniosku o dofinansowanie lub załączników (np. opinii o nowej technologii), a złożone wyjaśnienia stanowią integralną część wniosku. Wyjaśnienia te mogą być dokonywane wyłącznie przez ich autora/instytucję wystawiającą pierwotny dokument. W kontekście powyższego oraz zgodnie ze wskazanym wyżej obowiązkiem odnoszącym się do prawidłowego wypełniania wniosków o dofinansowanie, zwracanie się o dodatkowe wyjaśnienia ma charakter fakultatywny (nikt nie może nakazać niezależnym ekspertom do wystąpienia z wnioskiem o wezwanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień) i jest zasadne jedynie wówczas, gdy sformujłowania wniosku są niezrozumiałe. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.

W wypadku, gdy wniosek jednoznacznie opisuje daną kwestię lub brak jest odniesienia się we wniosku do pewnych zagadnień brak jest podstaw do wzywania wnioskodawców do złożenia wyjaśnień. Zdaniem Sądu, przeciwna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że w każdym wypadku należałoby wezwać skarżącego do złożenia wyjaśnień. Taka sytuacja byłaby sprzeczna z zasadą równego traktowania wnioskodawców, uniemożliwiałaby bowiem, o czym była mowa wyżej, wnioskodawcom, których wnioski zostały sformułowane poprawnie jeszcze większe doprecyzowanie ich treści. Ponadto doprowadziłaby do znacznego wydłużenia postępowania.

W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła konieczność wezwania skarżącej do złożenia dodatkowych wyjaśnień, gdyż na podstawie wniosku możliwa była ocena tych kryteriów (negatywna ocena). Sąd stwierdził, że żaden z przepisów powszechnie obowiązujących oraz żaden z dokumentów mających zastosowanie do ogłoszonego konkursu nie nakłada obowiązku wezwania skarżącego do złożenia informacji.

W podsumowaniu Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skoro w załączonej do wniosku opinii nie wskazano dalszego efektu technicznego projektu wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem, organy obu instancji należycie wywiązały się z obowiązku wynikającego z art. 7 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej, a ekspert powołany w tej sprawie przez Instytucję Pośredniczącą w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej przez skarżącą na podstawie danych zamieszczonych w opinii Wyższej Szkoły Gospodarki w B.

L. A.S. S.S. Spółka jawna z siedzibą w B. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi, zarzucono na podstawie art. 174 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 30e ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (dalej: u.z.p.p.r.) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. w związku z:

1. art. 190 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez WSA wiążącej wykładni prawa dokonanej przez NSA w wyroku z dnia 5 czerwca 2014 r., mianowicie:

a) interpretacji nieopatentowanej wiedzy technicznej z art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej dokonywać należy z uwzględnieniem tzw. dalszego skutku technicznego, czyli koncepcji stworzonej przez orzecznictwo EUP mając na uwadze dynamikę zmieniającej się interpretacji prawa, stanu wiedzy i postępu w dziedzinie wynalazczości,

b) Sąd w ramach kontroli legalności jest kompetentny do oceny merytorycznej, mianowicie:

- czy organy należycie oceniły wniosek Skarżącego na podstawie dokumentów z art. 5 ust. 3 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej – czy wywiązały się z obowiązku w art. 7 ust. 1 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej,

- czy ekspert powołany przez MG w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej w opinii WSG.

2. art. 141 § 4 p.p.s.a.:

a) w związku z art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. i §14 Załącznika 4.4. Uszczegółowienia opisów priorytetów POIG polegające na pominięciu przez Sąd dokonania przez organy nierzetelnej oceny wniosku, tj. braku ustalenia przez organy istotnych okoliczności faktycznych wynikających z treści wniosku, mianowicie organy pominęły zapisy w treści wniosku i jego załącznikach, tj. w opinii Wyższej Szkoły Gospodarki i biznes planie wskazujące na tzw. dalszy skutek techniczny oraz pomięcie, że opinia eksperta jest wybiórcza i w ogóle nie odnosi się do tzw. dalszego skutku technicznego,

b) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu poprzez dokonanie ustaleń faktycznych przez Sąd – stwierdzenie braków wniosku Skarżącego niepodlegających wyjaśnieniu czy uzupełnieniu, podczas gdy w ramach kontroli Sąd winien orzekać o zgodności lub sprzeczności z prawem wydanych przez organy rozstrzygnięć,

c) w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na pominięciu przez Sąd, że organ nie dokonał oceny treści wniosku w zakresie wskazania we wniosku, że technologia skarżącego stanowi projekt racjonalizatorski obejmujący także tajemnicę przedsiębiorstwa i mający zastosowanie w produkcji, podczas, gdy jest to jedna z przesłanek wystarczająca do oceny, że technologie stanowią nieopatentowaną wiedzę techniczną.

Minister Gospodarki wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżony wyrok, został wydany po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 1068/14, poprzedniego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tej sprawie (wyrok z 18 lutego 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 156/14).

Uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji powoduje, że sąd ten, stosownie do art. 190 p.p.s.a., jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie to obejmuje także Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny jest rozumiane jako związanie ustaleniami interpretacyjnymi NSA dotyczącymi poszczególnych elementów norm prawnych (materialnych, procesowych, ustrojowych) znajdujących zastosowanie w konkretnej sprawie. Związanie, o jakim mowa w art. 190 p.p.s.a. przestaje obowiązywać w wyjątkowych sytuacjach, gdy nastąpi zmiana stanu faktycznego ustalonego w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, zmiana stanu prawnego lub gdy wykładnia zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego utraci moc obowiązującą na skutek podjęcia uchwały wyrażającej stanowisko odmienne od przyjętego we wcześniejszym wyroku. Sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie jest natomiast związany dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną stanu faktycznego sprawy.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając wyrokiem z 5 czerwca 2014 r., skargę kasacyjną wniesioną przez L. A.S. S.S. Spółka Jawna w B., dokonał wykładni prawa materialnego – art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej, przyjmując, że badanie spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", powinno odbywać się przy uwzględnieniu "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny interpretując przepisy postępowania uznał, że WSA w ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, ma kompetencje do oceny czy Instytucja Wdrażająca i Instytucja Pośrednicząca należycie wywiązały się z obowiązku wymienionego w art. 7 ust. 1 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej oraz czy ekspert powołany w tej sprawie przez Instytucję Pośredniczącą w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej w opinii Wyższej Szkoły Gospodarki w B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie poświęcił wiele uwagi omawianym zagadnieniom. Przeważająca część wywodów Sądu pierwszej instancji obejmuje przedstawienie zasad zgłaszania projektów do dofinansowania oraz reguł stosowanych w procesie ich oceny. Przywołana została między innymi treść dokumentów składających się na system realizacji projektu oraz przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej oraz dołączonej do wniosku opinii o nowej technologii sporządzonej przez Wyższą Szkołę Gospodarki w B. Jedynie w podsumowaniu motywów orzeczenia Sąd stwierdził: "(...) skoro w załączonej do wniosku opinii nie wskazano dalszego efektu technicznego projektu wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem, organy obu instancji należycie wywiązały się z obowiązku wynikającego z art. 7 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, a ekspert powołany w tej sprawie przez Instytucję Pośredniczącą w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej przez Stronę skarżącą na podstawie danych zamieszczonych w opinii Wyższej Szkoły Gospodarki w B. Obie instytucje dokonały oceny na podstawie złożonego przez stronę wniosku i opinii o innowacyjnej technologii". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób tę wypowiedź Sądu pierwszej instancji traktować jako zastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej przez NSA w wyroku z 5 czerwca 2014 r. W związku z tym należało podzielić stanowisko skarżącej, że Sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 190 p.p.s.a., w ramach kontroli legalności zaskarżonego aktu w ogóle nie dokonał w ogóle oceny działania Banku Gospodarstwa Krajowego i Ministra Gospodarki w zakresie przeprowadzenia oceny wniosku zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej czyli na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy, w tym opinii Wyższej Szkoły Gospodarki w B. Sąd pierwszej instancji nie ocenił także, czy ekspert powołany przez Instytucję Pośredniczącą w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej w tej opinii. W końcu WSA nie odniósł się do kwestii uwzględnienia przy badaniu spornego rozwiązania spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej "dalszego efektu technicznego". W tym zakresie nie można uznać, że wystarczające jest lakoniczne stwierdzenie Sądu, iż w opinii Wyższej Szkoły Gospodarki nie wskazano "dalszego skutku technicznego". Trzeba w tym miejscu ponownie podnieść, że NSA w wyroku z 5 czerwca 2014 r., jednoznacznie uznał, że badanie spornego rozwiązania w zakresie spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o wspieraniu działalności innowacyjnej, powinno być dokonane z uwzględnieniem tzw. "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem. Obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było więc uwzględnienie tej oceny prawnej w procesie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Przystępując do oceny zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stwierdzić należy, że powołany przepis określa warunki jakie powinno spełniać uzasadnienie wyroku. Treść tego przepisu wyraża dyrektywę skierowaną pod adresem sądu sporządzającego uzasadnienie wyroku, by zawierało ono zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podkreślenia wymaga, że do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może dojść wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich istotnych elementów i w związku z tym zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, by taka sytuacja miała miejsce.

Dodać także należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 15 lutego 2010 r. wyjaśnił, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39). Argumentacja podana w skardze kasacyjnej odnośnie do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wskazuje na to, aby uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawierało stanowiska Sądu co do stanu faktycznego przyjętego w sprawie, zatem omawiany zarzut należało uznać, także z tej przyczyny, za niezasadny.

Strona wnosząca skargę kasacyjną stawiając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z. w związku z art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. oraz § 14 Załącznika 4.4. Uszczegółowienia opisów priorytetów POIG polegające na pominięciu przez Sąd dokonania przez organy nierzetelnej oceny wniosku, tj. braku ustalenia przez organy istotnych okoliczności faktycznych wynikających z treści wniosku, mianowicie organy pominęły zapisy w treści wniosku i jego załącznikach, tj. w opinii Wyższej Szkoły Gospodarki i biznes planie wskazujące na tzw. "dalszy skutek techniczny" oraz pominięcie, że opinia eksperta jest wybiórcza i w ogóle nie odnosi się do tzw. dalszego skutku technicznego, w istocie kwestionuje stanowisko Sądu pierwszej instancji odnośnie do wyniku sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Uwzględniając dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu, z powołaniem na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącą rezultatu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu poprzez dokonanie ustaleń faktycznych przez Sąd – stwierdzenie braków wniosku skarżącego niepodlegających wyjaśnieniu czy uzupełnieniu, podczas gdy w ramach kontroli Sąd winien orzekać o zgodności lub sprzeczności z prawem wydanych przez organy rozstrzygnięć należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał ustaleń faktycznych w zakresie kompletności i jakości wniosku, jak to zarzuca skarżąca. Sąd pierwszej instancji stwierdził jedynie, że w przypadku wniosku skarżącej nie było potrzeby wzywania do składania dodatkowych wyjaśnień, gdyż na podstawie wniosku możliwa była ocena spełnienia określonych kryteriów.

Skarżąca podniosła także zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na pominięciu przez Sąd, że organ nie dokonał oceny treści wniosku w zakresie wskazania we wniosku, że technologia strony skarżącej stanowi projekt racjonalizatorski obejmujący także tajemnicę przedsiębiorstwa i mający zastosowanie w produkcji, podczas, gdy jest to jedna z przesłanek wystarczająca do oceny, że technologie stanowią nieopatentowaną wiedzę techniczną.

W nawiązaniu do tego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w literaturze wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego na podstawie art. 190 p.p.s.a. oznacza w praktyce, że sąd administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny, na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a. nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., a w skardze kasacyjnej nie powinny być postawione zarzuty sformułowane w oparciu o odmienną wykładnię prawa, niż dokonał tego NSA w orzeczeniu uchylającym orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania (por.: J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 624-625). Podzielając to stanowisko należy stwierdzić, że w wyniku uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku WSA w W. z 18 lutego 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 156/14, kwestia oceny wniosku skarżącej została ograniczona do badania spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej" przy uwzględnieniu tzw. "dalszego efektu technicznego". W związku z tym omawiany zarzut należało uznać za niezasadny.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 190 p.p.s.a., na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Sąd ten przy powtórnej ocenie zgodności z prawem zaskarżonego aktu będzie zobowiązany do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 czerwca 2014 r., czego dotychczas nie uczynił.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.