Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 439/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 70 b ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w celu przygotowania zawodowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. C. od decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] o odmowie przyznania jednorazowego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w celu przygotowania zawodowego, działając na podstawie art. 70 "b" ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił przyznania jednorazowego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika E. P. w celu przygotowania zawodowego z tego powodu, że w czasie trwania nauki zawodu w okresie od 21 grudnia 2009r. do 30 marca 2010r. praktycznej nauki zawodu młodociany pracownik nie miał opieki instruktora praktycznej nauki zawodu.

Od decyzji odwołanie złożył K. C. kwestionując jej zgodność z art. 70 "b" ust. 1 ustawy o systemie oświaty i wskazując na to, że krótkotrwały urlop wychowawczy instruktora praktycznej nauki zawodu w czasie trwania praktycznej nauki zawodu E. P. nie stanowi podstawy do uznania, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że wnioskiem z dnia 4 października 2010r. K. C. zwrócił się do Burmistrza Miasta B. o dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika E. P. za 24 miesiące kształcenia. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i dowodowego wynika, że E. P. odbywała praktyczną naukę zawodu sprzedawcy u K. C. w okresie od dnia 1 października 2008r. do dnia 30 września 2010 r., przy czym od początku nauki zawodu do dnia 20 grudnia 2009 r. nauka zawodu odbywała się pod nadzorem instruktora praktycznej nauki zawodu K. A., a od 1 kwietnia 2010r. do końca nauki zawodu pod nadzorem instruktora praktycznej nauki zawodu K. C. W okresie od dnia 21 grudnia 2009 r. do dnia 30 marca 2010 r. proces nauki zawodu sprzedawcy przez E. P. nie odbywał się pod nadzorem instruktora praktycznej nauki zawodu. Z akt sprawy wynika, że E. P. zakończyła naukę praktycznej nauki zawodu z wynikiem pozytywnym.

Samorządowe Kolegium rozpatrując sprawę zważyło, że zgodnie z art. 70 "b" ust. 1 ustawy o systemie oświaty pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia jeżeli:

1. pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach,

2. młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin zgodnie z odrębnymi przepisami.

Z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. Nr 244, poz. 1626) wynika, że zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązujących ich norm tygodniowego czasu pracy. Z ust. 4 wynika, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa wyżej, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane dla nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed 6 stycznia 1993r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Stosownie do ust. 5 instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt. 2, nie mający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończone kurs pedagogiczny, o którym mowa w ust. 4, oraz:

1) świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej lub tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego,

technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4) dyplom ukończenia studiów wyższych (...).

Materialną przesłanką przysługiwania dofinansowania kosztów kształcenie młodocianego pracownika, sformułowaną w art. 70 "b" ust. 1 pkt. 1 ustawy o systemie oświaty, jest prowadzenie przygotowania zawodowego młodocianych przez osobę (pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy) posiadającą kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach. Tak więc w chwili rozstrzygania wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych, wnioskodawca, niezależnie od przesłanki określonej w art. 70 "b" ust. 1 pkt 2 ustawy, ma wykazać nie tyle posiadanie wymaganych kwalifikacji w chwili rozstrzygania, ile przesłanki prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje. Omawiana przesłanka jest spełniona wtedy, gdy w całym okresie przygotowania zawodowego osoba prowadząca posiadała wymagane kwalifikacje. W niniejszej sprawie pracodawca przez okres od dnia 21 grudnia 2009 r. do dnia 30 marca 2010 r. nie zatrudniał osoby posiadającej kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu, która faktycznie sprawowała nadzór nad nauką zawodu E. P., albowiem osoba dotychczas sprawująca tę funkcję, K. A., przeszła na urlop wychowawczy, zaś nowy instruktor praktycznej nauki zawodu zaczął pełnić tę funkcję, od dnia 1 kwietnia 2010 r. W cenie organu I instancji jak też Kolegium Odwoławczego nie zaistniały wobec powyższego nadzwyczajne okoliczności, które usprawiedliwiałyby pracodawcę przed negatywnymi skutkami wynikającymi z niedochowania warunków i przesłanek określonych w przepisach prawa, uzasadniających udzielenie dofinansowania kosztów kształcenia nauki zawodu. Skorzystanie z urlopu wychowawczego przez osobę zatrudnioną u pracodawcy jako instruktor praktycznej nauki zawodu nie było sytuacją nadzwyczajną, nie dającą się przewidzieć, a więc pracodawca miał czas na znalezienie i zatrudnienie w odpowiednim czasie nowej osoby na to stanowisko, tym bardziej, że osobą tą była żona pracodawcy. Ponieważ jednak zatrudnienie tej osoby nastąpiło po ponad trzymiesięcznej przerwie w sprawowaniu nadzoru nad nauką zawodu przez instruktora praktycznej nauki zawodu, to prowadzi to do wniosku, że nie został spełniony wymóg, o którym mowa w art. 70 "b" ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, polegający na prowadzeniu przygotowania zawodowego E. P. przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje przez cały okres jej przygotowania zawodowego. Stanowisko takie wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010r., nr I ISK 1194/10. W orzeczeniu tym sąd przywołał również dorobek orzecznictwa sądów administracyjnych związany z interpretacją i stosowaniem poprzedniej regulacji prawnej w tym zakresie, tj. art. 27 "c" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych regulującego tzw. ulgę podatkową - uczniowską, która została zlikwidowana a w zamian za tę ulgę wprowadzona została możliwość dofinansowania nauki zawodu w obecnie obowiązującym stanie prawnym. Z tego ugruntowanego dorobku orzeczniczego wynika pogląd o wymogu posiadania kwalifikacji w całym okresie szkolenia i braku podstaw do dzielenia okresu szkolenia na część, w której ulga nie przysługiwała z powodu braku kwalifikacji pracodawcy i część, w której ulga przysługiwałaby z powodu uzyskania przez pracodawcę kwalifikacji w trakcie szkolenia.

Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uznania, że zawarte w odwołaniu argumenty zasługują na uwzględnienie.

W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego K. C., podobnie jak w postępowaniu administracyjnym, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 70 "b" ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. i przyjęcie, że krótkotrwały 3-miesięczny pobyt instruktorki praktycznej nauki zawodu na urlopie wychowawczym, przypadający w trakcie pracy młodocianego pracownika na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, trwający od 21 grudnia 2009r. do 31 marca 2010r. niweczy uprawnienie do otrzymania jednorazowego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w celu przygotowania zawodowego, mimo iż cel kształcenia został zrealizowany, a szkolony młodociany pracownik uzyskał pozytywny wynik egzaminu zawodowego. W związku z tym wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji;

2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania) w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

W motywach uzasadnienia skargi powołano się na treść art. 70 "b" ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty wynika, z którego wynika, że warunkami przyznania jednorazowego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w celu przygotowania zawodowego są łącznie:

1. zawarcie z młodocianym pracownikiem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego;

2. posiadanie przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo przez osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych;

3. ukończenie nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy przez młodocianego pracownika i zdanie przez niego egzaminu ("zawodowego") zgodnie z odrębnymi przepisami.

Stwierdzono, że wszystkie wskazane wyżej warunki przyznania skarżącemu jednorazowego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w celu przygotowania zawodowego zostały spełnione. Nie zgodzono się z tezą organów, że krótkotrwały pobyt instruktorki praktycznej nauki zawodu na urlopie wychowawczym niweczy spełnienie tych warunków. Podniesiono, że pracownica posiadająca kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, będąca na urlopie wychowawczym, zgodnie z art. 186 kodeksu pracy, nie traci statusu pracownika ani wskazanych kwalifikacji, wynikających z jej wykształcenia. Literalne brzmienie powołanego na wstępie przepisu wskazuje że tylko pracownik po spełnieniu innych przesłanek ma prawo do urlopu wychowawczego. Sama instytucja urlopu wychowawczego, obok innych urlopów, to tylko okresowa przerwa w świadczeniu obowiązków pracowniczych, a nie rozwiązanie umowy o pracę czy utrata statusu osoby zatrudnionej. Oznacza to, że w spornym okresie od 21 grudnia 2009 r. do 30 marca 2010 r. skarżący zatrudniał osobę posiadającą kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu.

Podniesiono, że celem kształcenia zawodowego młodocianych pracowników jest ich przygotowanie praktyczne do wykonywania określonego zawodu, które weryfikowane jest przez stosowną komisję w trybie egzaminu. Zdanie egzaminu jest dowodem na to, że przygotowanie zawodowe zostało zrealizowane należycie i zgodnie z obowiązującym programem nauczania. To zaś przemawia za stosownym "wynagrodzeniem" pracodawcy za trud wykształcenia - przygotowania zawodowego młodocianego pracownika w formie przyznania jednorazowego dofinansowania kosztów kształcenia. Zasady sprawiedliwościowe również przemawiają za tym, by określony nakład "pracy" i zaangażowania wiązał się zawsze z ekwiwalentnym choćby proporcjonalnym świadczeniem na rzecz wykonującego te czynności. Przytoczono fragment treści orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 czerwca 2008r., III SA/Lu 130/08, zgodnie z którym niedopuszczalna jest interpretacja przepisu z art. 70 "b" ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty w taki sposób, jak czynią to organy, a mianowicie uznawać, że krótszy czas trwania umowy wyłącza przyznanie świadczenia w jakiejkolwiek wysokości. Skoro umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego może rozwiązać się wcześniej z powodu "utraty" przez pracownika szczególnej cechy (bycia młodocianym bez zawodu) przyjąć należy choćby w drodze analogii przepisy dotyczące częściowej płatności przewidziane w art. 70 "b" ust. 5 cytowanej ustawy.

Podniesiono, że oprócz zasady zrealizowania programu nauczania, brak jest normy prawnej, określającej jak długa przerwa między zajęciami z instruktorem praktycznej nauki zawodu powoduje nieważność całego cyklu szkoleniowego. Nawet § 11 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu wskazuje jedynie, że praktyki zawodowe organizowane u pracodawców winny być prowadzone pod kierunkiem opiekunów praktyk zawodowych. Wykładnia tej normy w żadnym wypadku nie pozwala na stwierdzenie, że okresowa przerwa opiekuna praktyk w obecności w zakładzie pracy powoduje utratę waloru prowadzenia praktyk pod jego kierunkiem.

W przedmiotowej sprawie od początku do końca praktyka zawodowa E. P. była prowadzona pod kierunkiem spełniającego wymogi ustawowe opiekuna praktyk. Słownikowe znaczenie zwrotu "pod kierunkiem" oznacza bowiem nic innego jak samodzielne rozwiązywanie problemów teoretycznych bądź praktycznych przez ucznia według zaleceń nauczyciela-opiekuna praktyk.

Nadto w okresie krótkotrwałego urlopu opiekuna praktyk kierunek ten wspierany był nieformalnie przez posiadającą uprawnienia w tym zakresie K. C., która z racji pracy w tym samym pomieszczeniu miała stały wgląd na czynności młodocianej pracownicy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a w rezultacie nie mogą one pozostać w obrocie prawnym.

Kryteria warunkujące przyznanie pracodawcy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników określone zostały w art. 70 "b" ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Stosownie zatem do treści przywołanego unormowania, dofinansowanie to przysługuje pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, jeżeli pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach, a młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami.

W rozpatrywanej sprawie było poza sporem, że zawarto z E. P., młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2010 r., jak również okoliczność, że zatrudniona u skarżącego K. A. i małżonka skarżącego K. C. posiadały i posiadają kwalifikację wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, oraz to, że E. P. zdała z wynikiem bardzo dobrym egzamin "zawodowy".

Spór dotyczył oceny okresu od 21 grudnia 2009 r. do 30 marca 2010 r. Zdaniem organu, w podanym okresie pracodawca nie zatrudniał osoby posiadającej kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu, która faktycznie sprawowała nadzór nad nauką zawodu młodocianej pracownicy, gdyż osoba dotychczas sprawująca tę funkcję K. A. udała się na urlop wychowawczy, a nowy instruktor praktycznej nauki zawodu zaczął pełnić tę funkcję od dnia 1 kwietnia 2010 r. Oznacza to trzymiesięczną przerwę w sprawowaniu nadzoru nad nauką zawodu przez instruktora praktycznej nauki zawodu, co jest równoznaczne z niespełnieniem wymogu z art. 70 "b" ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, polegającego na prowadzeniu przygotowania zawodowego E. P. przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje przez cały okres jej przygotowania zawodowego.

W opinii skarżącego, pracownica posiadająca kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych przebywająca na urlopie wychowawczym nie traci statutu pracownika, co jest równoznaczne w przyjęciem, że w spornym okresie od 21 grudnia 2009 r. do 30 marca 2010 r. skarżący zatrudniał osobę posiadającą kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu. Decydujące znaczenie dla oceny sytuacji powinna mieć okoliczność w postaci pozytywnie zdanego egzaminu zawodowego, zwłaszcza, że z przepisów nie wynika, by okresowa przerwa opiekuna nauki zawodu powodowała utratę przymiotu prowadzenia nauki pod jego kierunkiem, co oznacza samodzielną pracę ucznia według zaleceń opiekuna.

W celu rozwiązania przedstawionego sporu należy sięgnąć do treści art. 70 "b" ust. 1 pkt 1 ustawy od systemie oświaty, w myśl którego, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach. Z treści przytoczonego unormowania wynika, że opiekunem praktyk zawodowych może być: 1) pracodawca, 2) osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy, 3) osoba zatrudniona u pracodawcy, pod warunkiem posiadania przez wymienione podmioty kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określonych w odrębnych przepisach.

Strona skarżąca wywodziła, że w niniejszej sprawie przejście dotychczasowego opiekuna praktyk K. A. na urlop wychowawczy nie spowodowało przerwy w sprawowaniu opieki nad młodocianym uczniem, gdyż osoba przebywając na urlopie wychowawczym nie traci statusu pracownika, a zatem nadal pozostaje osobą zatrudnioną u pracodawcy. Interpretacja ta nie jest zasadna. Celem urlopu wychowawczego jest stworzenie pracownikowi korzystnych warunków do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji trudności z połączeniem obowiązków opiekuńczych- z obowiązkami zawodowymi. Powoduje on czasowe zawieszenie obowiązku świadczenia pracy po stronie pracownika, zaś po stronie pracodawcy obowiązku zatrudniania go i świadczenia wynagrodzenia (art. 22 § 1 k.p.). Oczywiście, korzystanie z urlopu wychowawczego nie pozbawia pracownika możliwości podjęcia pracy albo rozpoczęcia innej działalności zarobkowej. Pracownik może także podjąć w tym czasie naukę lub szkolenie, pod warunkiem, że nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem (art. 1862 § 1 k.p.). Ustawodawca, biorąc pod uwagę te okoliczności, dopuszcza zatem, by taki pracownik mógł podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy albo inną działalność, jednak z akt administracyjnych sprawy w żaden sposób nie wynika by K. A. skorzystała z możliwości podjęcia pracy zarobkowej u dotychczasowego pracodawcy w trakcie urlopu wychowawczego, co uzasadniłoby tezę, że w tym czasie sprawowała obowiązki opiekuna młodocianego pracownika.

Należy jednak zwrócić uwagę na inną istotną dla sprawy okoliczność przeoczoną przez organy decyzyjne. Otóż, z niezakwestionowanych ustaleń dokonanych w trakcie postępowania dowodowego wynika, że w okresie przebywania K. A. na urlopie wychowawczym opiekę nad młodocianym pracownikiem – K. P. sprawowała żona skarżącego – K. C., która posiada przygotowanie pedagogiczne niezbędne do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu (zaświadczenie z dnia 28 września 2006 r. o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu w zakładach pracy). Fakt sprawowania takiej opieki przez K. C. poza nią samą, potwierdzili K. C., K. A., jak również K. P., która oświadczyła, że miała zapewnioną opiekę instruktora (najpierw K. A. potem K. C.) przez cały okres trwania nauki. W związku z tym, na podstawie dostępnych środków dowodowych należy w bezsporny sposób ustalić, czy podnoszony pobyt K. C. w sklepie zatrudniającym młodocianą pracownicę w tym czasie był związany ze sprawowaniem nad nią opieki instruktorskiej oraz jaka była prawna podstawa pełnienia tej opieki.

W związku z powyższym należy podnieść dwie okoliczności, które mogą okazać się istotne dla załatwienia sprawy. Po pierwsze, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, który sąd w niniejszym składzie akceptuje, że termin "zatrudnienie", o którym mowa w art. 70 "b" ust. 1 ustawy o systemie oświaty należy rozumieć szeroko, jako wykonywanie pracy na podstawie różnych umów, a nie tylko umowy o pracę – w rozumieniu ścisłym, określonym w przepisach k.p. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2012 r. I OSK 2292/11, Lex nr 1136674, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2011 r.: III SA/Gd 594/10 (Lex nr 953654), III SA/Gd 595/10 (Lex nr 953655), III SA/Gd 596/10 (Lex nr 786786). Istotne przy tym jest, że złożenie oświadczenia woli w przedmiocie zatrudnienia u pracodawcy, o którym mowa w art. 70 "b" ust. 1 ustawy o systemie oświaty dla swej ważności nie wymaga formy pisemnej i może być złożone również w sposób konkludentny (per facta concludentia), tzn. w sposób wskazujący na wolę nawiązania stosunku prawnego. W tych wypadkach stosuje się odpowiednio przepis art. 60 k.c., według którego wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w dostateczny sposób. Wystarczy np. dopuszczenie danej osoby do określonej pracy i podjęcie przez nią wykonywania tej pracy. Dopuszczenie do pracy jest równoznaczne z milczącym oświadczeniem zatrudniającego w rozumieniu art. 70 "b" ust. 1 ustawy gdy nastąpiło za wiedzą i zgodą osoby lub organu reprezentującego podmiot zatrudniający. Tym samym art. 60 k.c. ustanawia zasadę swobody formy (sposobu) oświadczenia woli (por. wyr. SN z dnia 20 kwietnia 2011 r. I CSK 391/10, Lex nr 936480). Wynika z niego również, iż wymaganie złożenia oświadczenia woli w formie szczególnej (np. notarialnej, pisemnej z datą pewną, itp.), uzasadnione potrzebą zwiększenia bezpieczeństwa i pewności obrotu, musi wynikać każdorazowo z wyraźnego przepisu ustawy.

Powyższe oznacza, że pomiędzy skarżącym, a jego małżonką mogła być zawarta, poprzez dorozumianą czynność prawną, umowa o pracę (lub inna umowa o świadczenie usług) mająca na celu sprawowanie pieczy nad młodocianym pracownikiem.

Po drugie, gdyby się okazało, że zatrudniona na ten czas w charakterze pracownika K. C. spełniała kryteria określone dla osób współpracujących z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o który mowa w art. 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r., o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.), to przepis art. 8 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy systemowej z związku z jej art. 11 wyłącza zawarcie i istnienie między nimi stosunku pracy tylko dla celów ubezpieczeń społecznych, nie wyłączając bytu pracowniczego zatrudnienia dla innych celów. Oznacza to, że pracownik taki byłby traktowany jako osoba współpracująca wyłącznie dla celów ubezpieczeń społecznych, co nie pozbawiałoby go statusu pracowniczego w zakresie wykonywania obowiązku świadczenia opieki nad osobą odbywająca przygotowanie zawodowe.

Tylko na marginesie Sąd zwraca uwagę, że powołane w skardze rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. nr 113, poz. 988 ze zm.) zostało z dniem 1 stycznia 2011 r. uchylone.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali, na podstawie dostępnych środków dowodowych, czy w okresie od 21 grudnia 2009 r. do 30 marca 2010 r. K. C. sprawowała i na jakiej podstawie obowiązki instruktora (opiekuna) praktycznej nauki zawodu wobec młodocianego pracownika – K. P. oraz, stosownie do poczynionych ustaleń, wyprowadzi konsekwencje prawne faktu uznanego za udowodniony.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 135, 145 § 1 pkt 1 "c" oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).