Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1954/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Y. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Y.B. (dalej: skarżący, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ) decyzję z dnia [...] lipca 2018 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: [...] WITD) z dnia [...] czerwca 2018 r. nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia opisane w lp. 3.1, 5.3.1, 5.3.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2200, dalej: u.t.d.).

[...] WITD wskazał, iż w dniu [...] maja 2018 r. o godz. 10.07 w miejscowości Korczowa na drodze krajowej nr [...] zatrzymany został do kontroli zespól pojazdów składający się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz przyczepy marki [...] o nr rej. [...] prowadzony przez stronę. W toku kontroli ustalono, iż strona (zamieszkała na Ukrainie) tym zespołem pojazdów wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z miejscowości [...] do [...] na Ukrainie. W toku kontroli drogowej stwierdzono opisane niżej naruszenia: wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez posiadania ważnego zezwolenia (za które to naruszenie przepisy u.t.d. przewidują karę pieniężną w wysokości 10.000 zł) oraz skrócenie dziennego czasu odpoczynku (za które to naruszenie przepisy u.t.d. przewidują karę pieniężną w wysokości 900 zł). Z uwagi na treść art. 92a ust. 2 u.t.d., zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł, [...] WITD nałożył w decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Powyższą decyzję [...] WITD strona zaskarżyła odwołaniem do GITD. W odwołaniu skarżący kwestionował jedynie fakt wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Strona wskazała, iż została zatrzymana w [...] na terytorium RP, a nie w trakcie przekraczania granicy polsko-ukraińskiej. Strona wskazała także, że przewożony przez nią pojazd był pojazdem uszkodzonym, a na przewóz uszkodzonego pojazdu nie jest wymagane zezwolenie. Strona także podniosła, iż kara jest niewspółmierna do naruszenia oraz wskazała na swoją złą sytuację materialną.

GITD decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: [...] WITD) z dnia [...] czerwca 2018 r. nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

GITD w uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że skarżący, będąc współwłaścicielem pojazdu marki [...] nr rej. [...] o DMC 7490 kg oraz przyczepy marki [...] nr rej. [...] o DMC 3400 kg przewoził zakupiony przez siebie pojazd marki [...] nr [...] załadowany na przyczepę oraz na ładowni pojazdu [...] szt. opon. Przewóz odbywał się do miejscowości [...] na Ukrainie. Skarżący nie okazał zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Podczas kontroli nie stwierdzono zwolnienia z wymogu posiadania zezwolenia na podstawie art. 7 umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzona w Warszawie dnia 18 maja 1992 r. (MP. z dnia 5 lutego 2002 r.).

Powyższe stanowi naruszenie art. 28 ust. 1, art 28a ust. 3 i art. 87 ust. 1, pkt 3 lit. a u.t.d.

Ponadto GITD podniósł, iż w wyniku analizy przedstawionej do kontroli wykresówek kierowcy B. Y. za dni 24.05— 25.05.2018 r. stwierdzono, iż dla kierowcy w dniu 24.05.2018 r. o godzinie 09.15 czasu ukraińskiego rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 4 godziny i 25 minut nieprzerwanego odpoczynku. tj. od godziny 4.50 dnia 25.05.2018 r. do godziny 9.15 dnia 25.05.2018 r. Oznacza to. iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 35 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnego dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.

Powyższe oznacza, że kierowca naruszył art. 8 ust. 1, 2, 5 i 8 umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. 2014 r. poz. 409).

Odnosząc się do wniosku strony o nałożenie kary pieniężnej w minimalnej wysokości, GITD podniósł, iż treść art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych. W tym zakresie organ nie możliwości miarkowania kar.

Na powyższą decyzję GITD strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:

1. naruszenie art. 28 ust. 1 u.t.d. przez niesłuszne przyjęcie, że skarżący wykonywał przewóz międzynarodowy;

2. naruszenie art. 92a u.t.d. przez uznanie, że kara pieniężna w wysokości 10 000 zł jest odpowiednia za ewentualnie dokonane przez skarżącego naruszenia przepisów u.t.d., mimo że skarżący utrzymuje się wyłącznie z emerytury o równowartości około 250 zł miesięcznie i nie ma innych dochodów.

W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018, poz. 1302), zwaną dalej: "P.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że w działaniu organu nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak w procesie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja GITD w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

Podkreślić należy, iż skarżący nie kwestionował w toku postępowania administracyjnego i nie kwestionuje w skardze naruszeń w zakresie skrócenia dziennego czasu odpoczynku kierowcy. Sąd nie znalazł także z urzędu podstaw, aby ustalenia organów w tym zakresie uznać za naruszające prawo.

Przedmiotem sporu jest zatem to, czy strona naruszyła prawo przez wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez posiadania ważnego zezwolenia. Skarżący uważa, że takiego transportu nie wykonywał, GITD uznaje, że naruszenie miało miejsce.

Zdaniem Sądu, rację w tym sporze przyznać należy organowi.

Wskazać należy, iż w myśl art. 28 ust 1 u.t.d. "Wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej".

Zgodnie zaś z art. 28a ust. 3 u.t.d. "Kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia".

W myśl art. 4 pkt 22 lit. e u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego są to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. L 300 Z 14.11.2009, str. 72—87, dalej: "Rozporządzenie dotyczące wspólnych zasad dostępu").

Zgodnie z art. 1 ust. 3 Rozporządzenia dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku przewozy międzynarodowe do państw trzecich są wykonywane na podstawie umowy międzynarodowej zawartej przez to państwo członkowskie z państwem trzecim.

Obowiązującą umową pomiędzy Polską i Ukrainą jest umowa z dnia 18 maja 1992 r. miedzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych (M.P. z dnia 5 lutego 2002 r., dalej "Umowa"). Wskazana Umowa nie zawiera rozróżnienia na zarobkowe przewozy drogowe i niezarobkowe przewozy drogowe. Przepisom Umowy, za wyjątkiem przewozów określonych w art. 7 Umowy, podlegają wszystkie przewozy podróżnych i ładunków wykonywane między obydwoma krajami i w tranzycie przez terytorium drugiej strony Umowy. Przewozy te muszą być także wykonywane pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej ze stron Umowy.

Biorąc pod uwagę treść powyższych przepisów prawa, Sąd stwierdza, iż skarżący wykonywał międzynarodowy transport drogowy. Do tej konkluzji skłaniają Sąd następujące fakty:

Po pierwsze, zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wywozowym dokumentem towarzyszącym nr [...] (k. 7 akt administracyjnych) odbiorcą przewożonego ładunku był Y. B., [...],[...], Ukraina.

Po drugie, w podpisanym przez stronę protokole kontroli drogowej (tj. dokumencie urzędowym, k.2 akt administracyjnych) jako miejsce zakończenia przewozu (docelowe) wskazany został [...], Ukraina.

Po trzecie, w piśmie z dnia 31 maja 2018 r. strona nie zakwestionowała wywozu samochodu na Ukrainę, a jedynie fakt, iż wiozła samochód kupiony dla siebie prywatnie. Zmiana stanowiska strony w tym zakresie nastąpiła dopiero na etapie złożenia odwołania.

Po czwarte, kontrola drogowa nastąpiła w miejscowości [...], tuż przy wyjeździe z RP.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, iż nie sposób zgodzić się z zawartymi w treści skargi twierdzeniami skarżącego w zakresie braku dowodów na wykonywanie przez stronę międzynarodowego transportu drogowego. Wbrew wywodom strony bowiem do uznania przewozu za międzynarodowy nie jest konieczne zatrzymanie pojazdu na samym przejściu granicznym, gdyż o jego charakterze świadczą inne dowody, w tym m.in. dokumenty przewozowe.

Słusznie także organ podnosi, że zawarta w treści skargi okoliczność, jakoby skarżący okazał podczas kontroli dowód wskazujący jego miejsce pobytu na terenie RP, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, w aktach sprawy brak jest bowiem takiego dokumentu, strona także powyższego w żaden sposób nie udowodniła. Natomiast w aktach sprawy znajduje się wiele dowodów, wskazanych powyżej, iż strona wykonywała międzynarodowy transport drogowy. Dlatego też twierdzenia strony w tym zakresie nie są zasadne.

Dodatkowo Sad wskazuje, iż w myśl art. 7 ust. 1 lit f Umowy nie wymagają zezwoleń przewozy pojazdów uszkodzonych.

Skarżący w skardze podnosi, iż przewoził pojazd uszkodzony, jednakże faktu tego w żaden sposób nie udowodnił, ani w toku postępowania administracyjnego, ani w toku postępowania przed sądem administracyjnym. Co więcej, w aktach sprawy znajduje się umowa sprzedaży samochodu z dnia 9 maja 2018 r. (k. 7 akt). Z § 5 tej umowy wynika, że "Kupujący oświadcza, że pojazd nie ma wad technicznych, które są mu znane i o których nie powiadomił Kupującego, a Kupujący potwierdza znajomość stanu technicznego pojazdu". Treść umowy zatem przeczy twierdzeniom strony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 1 u.t.d. i kwestii niskich dochodów strony, Sąd wskazuje, iż w myśl przywołanego przepisu wersji obowiązującej na dzień wydania decyzji "Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie".

Zgodnie zaś z art. 92a ust. 7 u.t.d. "Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy".

A zatem w przypadku kary pieniężnej nałożonej na podstawie u.t.d. wiążący jest sam fakt naruszenia przepisów.

Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest zatem uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa.

Określone w załączniku nr 3 do u.t.d. kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów.

Powyższe regulacje powodują, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej. A zatem nie można czynić organowi skutecznego zarzutu z faktu, iż zastosował stawkę wynikającą z załącznika nr 3 do u.t.d.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę jako nie zasadną oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.