Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1243/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262 § 1-3, 155 § 1, 187 § 1, 122
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Monika Świercz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kar porządkowej oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS/organ odwoławczy) z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej.

1.2. Z akt sprawy wynika, że w związku z postępowaniem podatkowym wszczętym z urzędu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. (dalej: NUS/organ pierwszej instancji) wobec J.S.(dalej: Skarżący/Strona), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe T. w przedmiocie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r., organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. wezwał Stronę do dostarczenia, w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia, rejestrów zakupu i sprzedaży VAT, ewidencji środków trwałych, dokumentów źródłowych zaewidencjonowanych w ww. rejestrach zakupów i sprzedaży, a także szczegółowych wyciągów operacji bankowych z rachunków bankowych oraz wszelkich innych dokumentów źródłowych mogących mieć wpływ na prawidłowe rozliczenie podatku od towarów i usług za okresy objęte postępowaniem.

Pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. Skarżący wniósł o przedłużenie terminu na doręczenie przedmiotowych dokumentów do dnia 31 sierpnia 2016 r., uzasadniając prośbę obszernością dokumentacji oraz faktem trwającej kontroli podatkowej za luty 2015 r.

Uwzględniając przedmiotowy wniosek, NUS postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. wezwał Stronę do dostarczenia ww. dokumentów, wyznaczając termin na ich dostarczenie do dnia 31 sierpnia 2016 r.

Pismem z dnia 31 sierpnia 2016 r. Skarżący po raz kolejny wniósł o przedłużenie terminu na doręczenie przedmiotowych dokumentów do dnia 30 września 2016 r.

Z uwagi na podstawowe znaczenie żądanych dokumentów dla prowadzonego postępowania, NUS postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. postanowił po raz kolejny wezwać Stronę do dostarczenia wskazanych w postanowieniu dokumentów, wyznaczając ostateczny termin na ich dostarczenie, tj. 3 dni od dnia otrzymania postanowienia.

W związku z ww. postanowieniem Skarżący pismem z dnia 5 października 2016 r. po raz kolejny wniósł o przedłużenie terminu na doręczenie dokumentów do dnia 30 listopada 2016 r. uzasadniając prośbę obszernym i niezgromadzonym jeszcze w całości zakresem materiału do dostarczenia oraz faktem nadal trwającej kontroli za luty 2015 r.

Po rozpatrzeniu wniosku Strony NUS postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. odmówił wyznaczenia terminu do przedstawienia dokumentów enumeratywnie wymienionych w postanowieniu z dnia [...] września 2016 r.

1.3. Z uwagi na nieprzedłożenie żądanych dokumentów w wyznaczonym terminie, kolejnym postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. NUS nałożył na Skarżącego karę porządkową w wysokości 1.000 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż pomimo trzech postanowień wzywających do dostarczenia dokumentów źródłowych, Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku w wyznaczonym terminie. Ponad dwumiesięczny brak reakcji Strony skutkujący nieprzedłożeniem w organie podatkowym żądanych dokumentów uniemożliwia zaś działanie organu. W związku z powyższym, NUS stwierdził, że zachowanie Strony wyczerpuje znamiona art. 262 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: O.p.). Zdaniem organu pierwszej instancji bez znaczenia dla faktu nałożenia kary porządkowej pozostają przedstawiane przez Stronę okoliczności dotyczące obszerności materiału dowodowego, gdyż przygotowanie i udostępnienie żądanych dokumentów nie wymaga szczególnego nakładu pracy, w sytuacji gdy deklaracje VAT-7 zostały sporządzone na ich podstawie. Również bez wpływu pozostaje fakt toczącej się równolegle kontroli podatkowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2015 r.

1.4. Na powyższe postanowienie z dnia [...] listopada 2016 r. Skarżący złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 262 § 1 pkt 1 O.p. oraz naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 O.p.

1.5. Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. DIS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie NUS.

Organ drugiej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione formalne przesłanki do nałożenia kary porządkowej, a mianowicie: wezwania były czytelne, wymieniały w sposób wyraźny, jakie dokumenty należy dostarczyć, jak również wskazywały podstawę prawną. Przy czym dokumenty wymienione w poz. 1-3 postanowień, które zostały objęte przedmiotem wezwania, dotyczą dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa. DIS zauważył, iż powyższe postanowienia zostały prawidłowo doręczone Stronie. Ponadto wezwania zawierały pouczenie, iż bezzasadna odmowa dostarczenia dokumentów wymienionych w pkt 1-3, na mocy art. 262 O.p. zagrożona jest karą porządkową w wysokości do 2.800 zł.

Następnie DIS zauważył, że żądane przez NUS dokumenty mają podstawowe znaczenie dla prowadzonego postępowania, zaś ich brak uniemożliwił działanie organu, doprowadzając do przedłużenia postępowania podatkowego. W tym kontekście organ odowławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. NUS zawiadomił, iż prowadzone postępowanie nie zostanie zakończone w ustawowym terminie oraz wskazał nowy termin załatwienia sprawy do dnia 29 listopada 2016 r.

Organ odwoławczy wskazał także, że Strona była trzykrotnie wzywana do dostarczenia dokumentacji, zaś pomimo upływu 2 miesięcy o momentu pierwszego postanowienia, wyznaczania przez organ kolejnych terminów i wystosowywania kolejnych wezwań nie dostarczyła wymaganych dokumentów do urzędu skarbowego, nie podając przy tym przekonujących przyczyn tego zaniechania.

Zdaniem organu odwoławczego powyższe zachowanie Strony wypełnia znamiona art. 262 § 1 pkt 2a O.p.

Ponadto DIS zauważył, że Skarżący w pismach z dnia [...] sierpnia 2016 r., z dnia [..] sierpnia 2010 r. oraz z dnia [...] października 2016 r. wskazywał, iż brak jest możliwości dostarczenia dokumentów z uwagi na obszerny i niezgromadzony jeszcze w całości zakres materiału oraz fakt trwającej kontroli podatkowej za luty 2015 r. Jednakże, w ocenie organu odwoławczego, tłumaczeń Strony nie można uznać za wystarczające do usprawiedliwienia przyczyn nieprzedstawienia dokumentów w toczącym się wobec Strony postępowaniu podatkowym. Organ podkreślił, iż dokumenty, o których dostarczenie występował organ pierwszej instancji, stanowiły podstawę sporządzenia deklaracji podatkowych VAT-7 za poszczególne okresy objęte postępowaniem. Zdaniem organu odwoławczego, biorąc pod uwagę, iż podatnik jest obowiązany przechowywać dokumenty, na podstawie których sporządził deklaracje podatkowe, ich przygotowanie i udostępnienie nie jest czynnością wymagającą szczególnego nakładu pracy z jego strony.

Organ odwoławczy uznał, że również fakt prowadzenia wobec Strony kontroli podatkowej za luty 2015 r. nie jest przeszkodą w dostarczeniu dokumentów. Kontrola podatkowa prowadzona była bowiem w siedzibie organu, przy czym dla potrzeb tej kontroli, od dnia 2 sierpnia 2016 r. Skarżącego reprezentował pełnomocnik - M.K. , zaś sam Skarżący od tego dnia nie uczestniczył w żadnej czynności wykonywanej w ramach tej kontroli.

Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem organu odwoławczego nie może budzić wątpliwości, że działanie Strony nosi znamiona bezzasadnej odmowy, o której mowa art. 262 § 1 pkt 2a O.p. Składanie zaś kolejnych wniosków o przedłużenie terminu na dostarczenie dokumentów nosi jedynie znamiona aktywnego uczestnictwa w postępowaniu oraz może wskazywać na chęć paraliżowania działań organów podatkowych.

Niezależnie od powyższego DIS stwierdził, że zarzut braku w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumentacji przemawiającej za wysokością nałożonej kary jest bezpodstawny. Jak bowiem wynika z okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, NUS przeprowadził analizę sytuacji majątkowej Strony, dokonując jej na podstawie wszelkich informacji będących w posiadaniu organu, tj. danych wynikających ze składanych przez Skarżącego zeznań i deklaracji, analizy zapisów na kartach kontowych, stanu zaległości, a także danych wynikających z dokonanych przez Stronę czynności cywilnoprawnych (umowa o częściowy podział majątku wspólnego oraz umowa zniesienia współwłasności, ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej). Ponadto, na podstawie danych z bazy CZM ustalono, iż w maju 2015 r. Skarżący dokonał zbycia 190 pojazdów wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej, zaś nabywcą większości pojazdów jest T. Sp. z o.o., w której prezesem jest J. S..

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Skarżący nie zgodził się z postanowieniem DIS i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów proceduralnych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 216, art. 217, art. 219, art. 262 § 1 pkt 2 § 5 i 5a oraz art. 263 § 1 O.p.

2.2. Mając na względzie powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

3.2. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

3.3. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

3.4. Oceniając zaskarżone postanowienie DIS z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.

3.5. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość nałożenia przez organ podatkowy kary porządkowej za bezzasadną odmowę przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, do których przedłożenia Skarżący został wezwany pismami z dnia [...] lipca 2016 r., z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz z dnia [...] września 2016 r. w świetle uchylenia się od przedłożenia przez Skarżącego żądanej przez organ dokumentacji.

3.6. Na wstępie odnieść się należy do przepisów wyznaczających ramy postępowania podlegającego ocenie Sądu.

Zgodnie z treścią art. 262 § 1 pkt 2a O.p. strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł.

Podstawową przesłanką nałożenia kary porządkowej jest skierowanie do strony przez organ podatkowy prawidłowego wezwania do określonego zachowania się, z którego powinno wynikać w sposób jasny i precyzyjny, jakiego zachowania, spośród wymienionych w art. 262 § 1 O.p. oczekuje organ podatkowy.

Celem powyższej regulacji jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania i wymuszenie posłuchu postanowieniom organów podatkowych. Równocześnie przepis ten ma zapewnić sprawny przebieg postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2007, tom II, s. 627 i n.). Kara porządkowa nakładana na podstawie tego przepisu jest sankcją administracyjną, nie jest karą w znaczeniu przepisów prawa karnego.

Zakres przedmiotowy stosowania kar porządkowych uregulowany został szczegółowo w art. 262 § 1 pkt 1-3 O.p. Zawarty w tym przepisie katalog czynów zagrożonych karą porządkową ma charakter zamknięty, co oznacza, że nie można zastosować tej kary do innych czynów aniżeli w nim określone, i to nawet wtedy, gdyby ich wystąpienie obiektywnie utrudniało prowadzenie postępowania lub hamowało jego tok. Warunkiem wymierzenia omawianej kary porządkowej jest ponadto pouczenie przez organ podatkowy zobowiązanego o skutkach niezastosowania się do wezwania.

Analizując treść powyższego przepisu należy również odnieść się do zasad postępowania podatkowego uregulowanych w Ordynacji podatkowej, gdyż przepis ten służy realizacji nie tylko zasady szybkości i sprawności postępowania wyrażonej w art. 125 § 1 O.p., ale również zasady prawdy materialnej określonej w art. 122 O.p.

Stosownie do art. 122 O.p. organy podatkowe mają obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a z kolei z art. 187 § 1 O.p. wynika obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie.

W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3071/13, z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt II FSK 921/10; oraz A. Hanusz, Strony postępowania podatkowego a ciężar dowodu, PP 2004/9/49) ugruntowany jest pogląd, że nałożone na organy podatkowe wskazanymi przepisami obowiązki nie oznaczają, że ciężar dowodu, czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym. Celowościowa wykładnia art. 122 O.p. pozwala na wyprowadzenie wniosku, iż z przepisu tego wynika także, po pierwsze, obowiązek współdziałania podatnika z organami podatkowymi w celu prawidłowego określenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego oraz, po drugie, że w pewnych sytuacjach - gdy wykazanie określonych faktów leży w interesie podatnika - obowiązek współdziałania przekształca się w ciężar udowodnienia przez podatnika korzystnych dla niego faktów (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II FSK 1685/16).

Na organie zatem spoczywa inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego, a temu celowi służy m.in. określona w art. 155 § 1 O.p. instytucja wezwania strony lub innej osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów, niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Sam organ nie zawsze będzie mógł obiektywnie wyjaśnić wszystkie okoliczności. Organy podatkowe nie mogą być też obarczane obowiązkiem poszukiwania dowodów w nieograniczonym zakresie i podważających ich własne ustalenia. Nałożony na organy podatkowe obowiązek zebrania z urzędu wszystkich dowodów i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej - nie ma więc charakteru absolutnego, a ciężar dowodu spoczywa także na podatniku. Jeżeli więc istnieją jakiekolwiek dowody mające wpływ na inne rozstrzygnięcie w sprawie, strona powinna je przedłożyć, gdyż w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 1685/16).

Nie budzi bowiem wątpliwości, że szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik i nie może być tak, by on decydował, które dane przekazać organowi podatkowemu, a które nie mają znaczenia w sprawie. Organ podatkowy, jako gospodarz postępowania, ma obowiązek zebrać dowody i ustalić stan faktyczny, ale to nie oznacza, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu, będących w jej posiadaniu, wynika to bowiem jednoznacznie z art. 189 § 1 i 2 O.p. Organ ma obowiązek wszechstronnie zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a więc wskazując okoliczności faktyczne korzystne i niekorzystne dla podatników. Przepis art. 189 O.p. należy interpretować łącznie z art. 155, art. 187 § 1, art. 191 i art. 192 O.p. W możliwości wezwania strony, czy innej osoby do określonego zachowania na podstawie art. 155 O.p., realizowany jest przez organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W sytuacji gdy podatnik w ogóle nie stosuje się do wezwania organu, organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania od podatnika wyjaśnień, czy przedstawienia dowodu. Ocena bowiem, czy złożenie przez podatnika dowodu jest niezbędne pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie (por. wyroki NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1270/09, z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 921/10 i II FSK 1691/10). Takim dopuszczalnym środkiem dyscyplinującym jest przewidziana w art. 262 § 1 O.p. kara porządkowa. Wskazać przy tym należy, że w gestii organu podatkowego pozostawiono samo nałożenie kary porządkowej, jak i jej wysokość, określając w przepisie wyłącznie maksymalny jej próg. Nałożenie kary porządkowej uzasadnia sam fakt zajścia zdarzenia określonego w art. 262 § 1 pkt 1-3 O.p., jednakże okoliczności uzasadniające jej nałożenie oraz wysokość powinny zostać wskazane w uzasadnieniu postanowienia w tym przedmiocie. Organ podatkowy wymierzając karę porządkową ma obowiązek przedstawienia przesłanek uzasadniających jej wysokość, wiążąc ją z rodzajem przewinień, których dopuściła się strona (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2017 r. sygn. akt I FSK 1734/15).

3.7. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Skarżący został prawidłowo, zgodnie z wymogami określonymi w art. 159 O.p., trzykrotnie wezwany do przedłożenia dokumentów, pod rygorem ukarania na podstawie art. 262 § 1 pkt 2a O.p. karą porządkową do 2.800 zł. Organ pierwszej instancji wskazał Skarżącemu przedstawienia jakich informacji i dokumentów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez Stronę oczekuje.

Jak bowiem wynika z akt sprawy do Skarżącego skierowane zostały trzy wezwania z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] , z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] oraz z dnia [...] września 2016 r. nr [...] . Przywołane wezwania były czytelne, wymieniały w sposób wyraźny, jakie dokumenty należy dostarczyć, jak również wskazywały podstawę prawną. Podkreślić też należy, że dokumenty wymienione w poz. 1-3 postanowień NUS, które zostały objęte przedmiotem wezwania, dotyczyły dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa. Postanowienia NUS zostały prawidłowo doręczone Skarżącemu i poinformowano w nich, że bezzasadna odmowa dostarczenia dokumentów wymienionych w pkt 1-3, na mocy art. 262 O.p., zagrożona jest karą porządkową w wysokości do 2.800 zł.

W sprawie doszło do nałożenia kary porządkowej na Skarżącego w związku z nieprzedłożeniem przez Stronę żądanych dokumentów w prowadzonym przez NUS postępowaniu. Pomimo trzykrotnego wzywania do dostarczenia dokumentacji, upływu 2 miesięcy o momentu pierwszego postanowienia, wyznaczania przez organ kolejnych terminów i wystosowywania kolejnych wezwań Skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów do NUS, nie podając przy tym przekonujących przyczyn tego zaniechania.

Trafnie wiec uznały organy, że powyższe zachowanie Strony wypełniło znamiona art. 262 § 1 pkt 2a O.p., a więc zasadne było nałożenie na Skarżącego przez NUS kary porządkowej za nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów.

Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organów, zgodnie z którym działanie Strony nosi znamiona bezzasadnej odmowy. Przez bezzasadność odmowy, o której mowa art. 262 § 1 pkt 2a O.p. należy bowiem rozumieć odmowę niemającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy, tj. o istnienie faktycznych przeszkód w jego wykonaniu. Chodzi więc nie o subiektywne przekonanie adresata wezwania o możliwości wykonania polecenia zawartego w wezwaniu, lecz o obiektywne istnienie przeszkód w jego wykonaniu.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący w pismach z dnia 3 sierpnia 2016 r., z dnia 31 sierpnia 2016 r. oraz z dnia 5 października 2016 r. wskazywał, iż brak jest możliwości dostarczenia dokumentów z uwagi na obszerny i niezgromadzony jeszcze w całości zakres materiału oraz fakt trwającej kontroli podatkowej za luty 2015 r. Sąd nie podzielił jednakże, w realiach zaistniałych na gruncie rozpoznawanej sprawy tej argumentacji Skarżącego, przychylając się do stanowiska organów.

Zdaniem Sądu, powyższej argumentacji Skarżącego nie można uznać za wystarczająca do usprawiedliwienia przyczyn nieprzedstawienia dokumentów w toczącym się postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, o czym już wyżej była mowa, że dokumenty, o których dostarczenie występował NUS, stanowiły podstawę sporządzenia deklaracji podatkowych VAT-7 za poszczególne okresy objęte postępowaniem. Zgodnie zaś z art. 86 § 1 O.p. podatnicy obowiązani do prowadzenia ksiąg podatkowych przechowują księgi i związane z ich prowadzeniem dokumenty do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej. Jednocześnie zgodnie z art. 112 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy są obowiązani przechowywać ewidencje prowadzone dla celów rozliczania podatku oraz wszystkie dokumenty, w szczególności faktury, związane z tym rozliczaniem do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Powyższe przepisy przesądzają, że podatnik jest obowiązany przechowywać dokumenty, na podstawie których sporządził deklaracje podatkowe, wobec czego ich przygotowanie i udostępnienie nie jest czynnością wymagająca szczególnego nakładu pracy. W ocenie Sądu nie można również uznać za przeszkodę w dostarczeniu dokumentów faktu prowadzenia wobec Strony kontroli podatkowej za luty 2015 r. Jak bowiem wskazywał DIS, po pierwsze kontrola podatkowa za luty 2015 r. prowadzona była w siedzibie organu, po drugie dla potrzeb tej kontroli, od dnia [...] sierpnia 2016 r. Skarżącego reprezentował pełnomocnik - M.K. , zaś sama Strona od tego dnia nie uczestniczyła w żadnej czynności wykonywanej w ramach tej kontroli.

Za trafną Sąd uznaje konstatację DIS, że składanie przez Skarżącego kolejnych wniosków o przedłużenie terminu na dostarczenie dokumentów nosiło jedynie znamiona aktywnego uczestnictwa w postępowaniu oraz wskazywało na chęć paraliżowania działań organów podatkowych. Ocena ta jest tym bardzie zasadna, że jak wskazuje DIS w toku kontroli podatkowej prowadzonej w przedmiocie prawidłowości rozliczenia w podatku od towarów i usług za luty 2015 r. Skarżący prezentował analogiczną postawę.

Słusznie zatem przyjęły organy obu instancji, że Skarżący, pomimo trzykrotnego wezwania do przedłożenia stosownej dokumentacji, nie wywiązał się z obowiązku jej przedstawienia. Uznać więc należy, iż na ów moment Skarżący uchylał się od przedłożenia dowodów, które pozwoliłyby organowi na prowadzenie postępowania. Słusznie w związku z powyższym uznały organy podatkowe, że w takiej sytuacji zaistniała bezzasadna odmowa dostarczenia w wyznaczonym terminie dokumentów, uzasadniająca nałożenie kary porządkowej. Z uwagi na przedstawione wyżej okoliczności, argumenty Skarżącego dotyczące usprawiedliwionego braku możliwości realizacji obowiązku dostarczenia dokumentacji w terminie zakreślonym w wezwaniu Sąd uznał za niezasadne.

Odmawiając przedłożenia wskazanych dokumentów Skarżący uniemożliwił organowi podatkowemu wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, a skoro odmowa przedłożenia dokumentacji była bezzasadna (nie znajdowała oparcia w obiektywnych okolicznościach sprawy ani w przepisach prawa), nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2a O.p. należy uznać za zasadne. Tym samym zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z prawem. W tym kontekście zawarte w skardze wywody Skarżącej o braku podstaw do wymierzenia kary porządkowej są całkowicie chybione.

3.8. Odnosząc się natomiast do kwestii wysokości kary porządkowej, Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że zasadne było w niniejszej sprawie wymierzenie jej we wskazanej wysokości, bowiem Skarżący uchylał się od przedłożenia wskazanych przez organ dokumentów, uniemożliwiając tym samym ustalenie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i dokonanie rozstrzygnięcia w sprawie.

Zważyć przy tym należy, że nałożona na Skarżącego kara porządkowa nie osiągnęła maksymalnej wysokości określonej przepisami prawa, gdyż organ pierwszej instancji uwzględnił sytuację majątkową Skarżącego. Na stronach 4-5 postanowienia NUS przeprowadzono analizę sytuacji majątkowej Strony, dokonując jej na podstawie wszelkich informacji będących w posiadaniu organu podatkowego, tj. danych wynikających ze składanych przez Podatnika zeznań i deklaracji, analizy zapisów na kartach kontowych, stanu zaległości, a także danych wynikających z dokonanych przez Skarżącego czynności cywilnoprawnych (umowa o częściowy podział majątku wspólnego oraz umowa zniesienia współwłasności, ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej). Ponadto, na podstawie danych z baz CZM ustalono, iż w maju 2015 r. Skarżący dokonał zbycia 190 pojazdów wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej, zaś nabywca większości pojazdów jest T. Sp. z o.o., w której prezesem jest Skarżący, a właścicielką połowy udziałów jest małżonka Strony. Trafnie więc organ uznał, że sytuacja majątkowa Skarżącego jest niewątpliwie następstwem jego świadomych działań.

3.9. Końcowo wskazać należy, że bez znaczenia dla oceny prawidłowości skarżonego rozstrzygnięcia i poprzedzającego go postanowienia NUS pozostaje powołana przez Stronę w skardze okoliczność, że z dniem 17 listopada 2016 r. Skarżący dostarczył do organu znaczną cześć dokumentów dotyczących postępowania, a stanowiących przedmiot wezwania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przywołanej w skardze czynności tej dokonano już po wydaniu przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia [...] listopada 2016 r. o nałożeniu kary porządkowej.

3.10. W świetle powyższych ustaleń, za bezzasadne uznać należało zarzuty naruszenia przez organy podatkowe art. 216, art. 217, art. 219, art. 262 § 1 pkt 2 i § 5 i § 5a oraz art. 263 § 1 O.p. Kwestionowane rozstrzygniecie NUS wydane zostało bowiem przez uprawiony do tego organ, w przepisanej przez prawo formie, zostało prawidłowo i wyczerpująco uzasadnione, a w stanie faktycznym mającym odzwierciedlenie w aktach sprawy wystąpiły przesłanki do nałożenia kary porządkowej. W konsekwencji uznać należało, że prawidłowo DIS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do wyeliminowania go z obrotu prawnego.

3.11. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.