Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 854/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-11-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67a § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art.67 a par.1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Teza: Organy podatkowe dokonując rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa niewątpliwie zobowiązane były do ustalenia stanu faktycznego, stanu majątkowego skarżącego na dzień wydania decyzji, jednak w okolicznościach sprawy, kiedy to skarżący podnosił, że uzyskane środki finansowe stanowią skapitalizowaną rentę, mającą służyć skarżącemu przez okres 40 lat do czasu uzyskania wieku emerytalnego, winny z dbałością odnieść się do tej argumentacji, bowiem jest ona przejawem ważnego interesu podatnika. Nie można było w okolicznościach faktycznych sprawy ograniczyć rozważań do aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. Tym bardziej, jeśli się zważy, że wyliczony podatek stanowi prawie jedną trzecią uzyskanej jako odszkodowanie i zadośćuczynienie kwoty.

TEZY

Organy podatkowe dokonując rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa niewątpliwie zobowiązane były do ustalenia stanu faktycznego, stanu majątkowego skarżącego na dzień wydania decyzji, jednak w okolicznościach sprawy, kiedy to skarżący podnosił, że uzyskane środki finansowe stanowią skapitalizowaną rentę, mającą służyć skarżącemu przez okres 40 lat do czasu uzyskania wieku emerytalnego, winny z dbałością odnieść się do tej argumentacji, bowiem jest ona przejawem ważnego interesu podatnika. Nie można było w okolicznościach faktycznych sprawy ograniczyć rozważań do aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. Tym bardziej, jeśli się zważy, że wyliczony podatek stanowi prawie jedną trzecią uzyskanej jako odszkodowanie i zadośćuczynienie kwoty.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Ł. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz Łukasza L. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 4. nakazuje zwrócić Ł. L.z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 1812 (jeden tysiąc osiemset dwanaście) złotych tytułem nadpłaconego wpisu


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Nr [...]umarzającą Ł. L. zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kocie [...] zł i odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł oraz odmawiającą umorzenia pozostałej zaległości podatkowej w kwocie [...] zł i odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w dniu [...] r. uległ poważnemu wypadkowi samochodowemu. W związku z zawartą ugodą pozasądową otrzymał odszkodowanie w wysokości [...] zł, które miało stanowić skapitalizowaną rentę na okres [...] lat, tj. do momentu osiągnięcia przez niego wieku emerytalnego, a także rekompensatę ponoszonych wysokich kosztów leczenia i rehabilitacji. W ocenie wnioskodawcy otrzymane odszkodowanie nie powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Podkreślił, iż konieczność zapłaty podatku dochodowego z tytułu otrzymanego odszkodowania pozbawi go środków na dalsze leczenie, rehabilitację i bieżące utrzymanie oraz zabezpieczenia na przyszłość.

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. umorzył stronie zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kocie [...] zł i odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł oraz odmówił umorzenia pozostałej przedmiotowej zaległości podatkowej w kwocie [...] zł i odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. i umorzenia pozostałej zaległości podatkowej w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę. Strona zarzuciła naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie. Stwierdziła, że organ pierwszej instancji ograniczył się jedynie do przedstawienia jej aktualnej sytuacji materialnej, pominął natomiast sytuację życiową, stan zdrowia i cel przeznaczenia otrzymanego odszkodowania. Skarżący wskazał, iż wątpliwości, co do zasadności opodatkowania podatkiem dochodowym ugód pozasądowych powziął również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. (SK 51/06, OTK-A 2006, nr 10, poz. 156).

W uzasadnieniu odwołania strona przedstawiła okoliczności zawarcia porozumienia wskazując, że informację o obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych uzyskała dopiero dwa dni po jego podpisaniu, bowiem wówczas notariusz doręczył notarialne poświadczenie zawartego porozumienia.

W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego – H. L. zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie i nie wniosła żadnych uwag. Przedłożyła wynik badania z dnia [...] r. i zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r., z których wynikało, że od połowy czerwca 2010 r. skarżący choruje na d. m.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszej kolejności wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest umorzenie należnego podatku dochodowego w kwocie [...] zł z tytułu otrzymanego odszkodowania w kwocie [...] zł. Organ wyjaśnił, że w dniu [...] r. skarżący zawarł porozumienie ze sprawcą wypadku komunikacyjnego któremu uległ w dniu [...]r. Z treści porozumienia wynikało, że obie strony wyraziły wolę ugodowego rozwiązania sprawy. Sprawca wypadku zobowiązał się do zapłaty kwoty [...] zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za spowodowanie doznanej szkody. Ponadto sprawca zobowiązał się do pokrycia kosztów szkolenia przygotowującego skarżącego do egzaminu na doradcę inwestycyjnego oraz kosztów samego egzaminu na terenie Polski. W zawartym porozumieniu skarżący oświadczył, iż naprawienie szkody przez sprawcę poprzez wypłatę ww. kwoty wyczerpuje wszelkie roszczenia związane z naprawieniem szkody majątkowej i niemajątkowej, które powstały albo mogą powstać w przyszłości, a są bezpośrednio lub pośrednio związane ze zdarzeniem. W § 3 ugody skarżący wyraził zgodę na wydanie sprawcy wypadku wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy w rozumieniu art. 387 kodeksu postępowania karnego. Odszkodowanie zostało skarżącemu wypłacone w dniu zawarcia porozumienia, tj. [...]r. Porozumienie zostało zawarte w obecności notariusza, co potwierdziło przedłożone przez stronę poświadczenie notarialne z dnia [....] r. Repertorium A nr [...]. Organ zauważył, że z treści ww. poświadczenia notarialnego wynikało, że stronom zwrócono uwagę na przepisy dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych.

Dyrektor wyjaśnił, że na podstawie akt sprawy ustalono, że ze środków pochodzących z otrzymanego odszkodowania: - skarżący nabył lokal mieszkalny za kwotę [...] zł, zaś kwotę [...] zł oraz [...] euro ulokował w akcjach i lokatach bankowych: w N. B. S.A., BZ WBK, A. BZ WBK. Wnioskując o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej skarżący przedłożył dowody potwierdzające poniesione wydatki na leczenie, rehabilitację i zakup sprzętu specjalistycznego na kwotę [...] zł. Dyrektor podkreślił, że uwzględniając poniesione przez skarżącego wydatki na leczenie i rehabilitację, organ pierwszej instancji umorzył zaległość podatkową w wysokości [...] zł stanowiącą 32% udokumentowanych przez niego ww. wydatków.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej podnoszone przez skarżącego zdarzenie - wypadek samochodowy któremu uległ w dniu [...] r., wypełnia przesłankę ważnego interesu podatnika. Jednakże biorąc pod uwagę aktualną sytuację materialną strony, tj. stałe dochody, posiadane udziału w Spółkach oraz wysokość otrzymanego odszkodowania, z którego znaczną część przeznaczył na ulokowanie środków w akcjach i lokatach bankowych oraz na zakup lokalu mieszkalnego, organ uznał, iż w tej sytuacji zapłata zależnego zobowiązania mieści się w granicach możliwości finansowych skarżącego.

Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił również uwagę, iż zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe. Zatem ugody pozasądowe podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, podnoszona przez skarżącego argumentacja dotycząca zasadności zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku dochodowego z tytułu odszkodowania otrzymanego na podstawie ugody pozasądowej nie stanowiła przesłanki uzasadniającej udzielania wnioskowanej ulgi. Wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu. organ podatkowy badał jedynie zasadność umorzenia zaległości podatkowej w świetle przesłanek art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowej nie może stanowić płaszczyzny do weryfikacji wysokości należnego podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ustosunkowując się do przedstawionej w odwołaniu okoliczności odnoszącej się do niedopełnienia przez notariusza czynności polegającej na dostarczeniu skarżącemu notarialnego poświadczenia zawartego porozumienia dwa dni po jego podpisaniu, w związku z czym nie posiadał on wiedzy o obowiązku opodatkowani podatkiem dochodowym otrzymanego odszkodowania, organ odwoławczy uznał, że działanie notariusza nie może być przedmiotem postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej.

Jednocześnie zarzut, iż organ pierwszej instancji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie odniósł się wyłącznie do aktualnej sytuacji materialnej strony, pomijając jej sytuację życiową, stan zdrowia i cel przeznaczenia otrzymanego odszkodowania, Dyrektor Izby Skarbowej uznał go za niezasadny. Zdaniem Dyrektora, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny sytuacji finansowej skarżącego zgodnie z informacjami zawartymi w oświadczeniu majątkowym oraz materiale zebranym w toku prowadzonego postępowania dowodowego zgodnie z art. 187 Ordynacji podatkowej.

W skardze do Sądu podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej obrazę przepisów postępowania:

1. art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zostało przyznane, iż wypadek samochodowy, któremu uległ w dniu [...] r., wypełnia przesłankę ważnego interesu podatnika, a okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że interes podatnika jest na tyle ważny i istotny, że zasada płacenia podatków winna być w stosunku do podatnika uchylona,

2. art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przyjęcie, iż pomimo istnienia ważnego interesu podatnika aktualna sytuacja skarżącego (tj. stałe dochody, posiadanie udziałów w spółkach oraz wysokość otrzymanego odszkodowania) uzasadnia uznanie, iż zapłata należnego zobowiązania podatkowego mieści się w granicach możliwości finansowych skarżącego.

Zdaniem strony uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji został sprowadzony do wydania rozstrzygnięcia w sposób dowolny, z pominięciem ważnego interesu podatnika i to pomimo stwierdzenia przez organ podatkowy wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie zaległości podatkowej w postaci umorzenia przedmiotowej zaległości.

Skarżący podkreślił, iż kwota otrzymanego przez niego odszkodowania stanowi zadośćuczynienie za krzywdy, ból i cierpienie wynikłe wskutek wypadku samochodowego. Tym samym nie należy traktować jej w kategoriach przysporzenia majątku, a jedynie jako wyrównanie szkody, którą poniósł tracąc jednocześnie możliwość normalnego funkcjonowania i zarobkowania.

Nadto aby zniwelować skutki wypadku w jak największym zakresie skarżący permanentnie musi poddawać się rehabilitacji i przyjmować leki. W związku z tym, w jego ocenie, konieczność zapłaty z tego tytułu podatku dochodowego byłaby niesprawiedliwa, a nawet naruszałaby zasadę wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie strona zaznaczyła, że kwota otrzymanego odszkodowania byłaby zwolniona z podatku dochodowego, gdyby ugoda ze sprawcą wypadku została zawarta przed sądem.

W dalszej części skargi skarżący postawił zarzut naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem wydając niniejszą decyzję Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż pomimo wystąpienia ważnego interesu podatnika, uwzględniając posiadane przez niego środki finansowe, skarżący ma możliwość zapłaty należnego podatku dochodowego. Pominął natomiast okoliczność, iż stan jego zdrowia najprawdopodobniej będzie się pogarszał, a środki pieniężne otrzymane na mocy porozumienia stanowią odszkodowanie mające na "celu wyrównanie szans na względnie normalne życie". W związku z tym, w ocenie skarżącego, środki pochodzące z tytułu otrzymanego odszkodowania będące obecnie w jego dyspozycji nie powinny być brane pod uwagę - jako środki finansowe wystarczające do uregulowania zaległości podatkowej, przy ocenie sytuacji materialnej i zdolności płatniczej. Z kolei dochody z wynagrodzenia za pełnienie funkcji prokurenta w Spółce z o. o. A. "P.", a także dochody z tytułu udziałów w spółkach są niewystarczające do uregulowania posiadanego zadłużenia.

W ocenie skarżącego powołane we wniosku i odwołaniu okoliczności świadczą, iż w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika uzasadniająca udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).

Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć wpływ na wynika sprawy.

Przedmiot sporu pomiędzy stronami dotyczy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r., powstałej w związku z otrzymaniem przez skarżącego kwoty [...] zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za skutki wypadku drogowego, któremu skarżący uległ w dniu [...] r.

W sprawie doszło do naruszenia przepisów procesowych regulujących zasady ogólne postępowania podatkowego, gdyż organy podatkowe zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji, w toku prowadzonego postępowania, nie odniosły się do argumentacji skarżącego związanej z tym, iż wyplata [...] zł jako odszkodowanie i zadośćuczynienie ma stanowić zabezpieczenie na przyszłość dla skarżącego, przez [...] lat, do osiągnięcia przez niego wieku emerytalnego.

Skarżący podnosił w toku postępowania, także w skardze, że organ podatkowy sprowadził uzasadnienie decyzji do faktu, iż w chwili obecnej skarżący posiada środki finansowe wystarczające do uregulowania podatku. Jednocześnie organ podatkowy pominął fakt, iż środki finansowe otrzymane przez skarżącego w oparciu o porozumienie zawarte ze sprawcą wypadku w dniu [...] r., stanowiące odszkodowanie i zadośćuczynienie, mają na celu naprawienie wszelkich szkód wynikłych i mogących wyniknąć w przyszłości jako następstw zaistniałego wypadku. Skarżący podnosi, że należało w postępowaniu uwzględnić rozległość doznanych urazów oraz ich skutków, nie tylko tych, które nastąpiły, ale również tych, które nastąpią w przyszłości.

Wskazywaną przez skarżącego okoliczność należy uznać za istotną w sprawie, mieści się ona w zakresie ważnego interesu podatnika – dotyczy jego zdrowia i egzystencji w przyszłości. Zauważyć należy, że skarżący część środków ulokował w funduszach akcji i lokatach bankowych, traktując je jako zabezpieczenie na przyszłość.

Organy podatkowe dokonując rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa niewątpliwie zobowiązane były do ustalenia stanu faktycznego, stanu majątkowego skarżącego na dzień wydania decyzji, jednak w okolicznościach sprawy, kiedy to skarżący podnosił, że uzyskane środki finansowe stanowią skapitalizowaną rentę, mającą służyć skarżącemu przez okres [...] lat do czasu uzyskania wieku emerytalnego, winny z dbałością odnieść się do tej argumentacji, bowiem jest ona przejawem ważnego interesu podatnika. Nie można było w okolicznościach faktycznych sprawy ograniczyć rozważań do aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. Tym bardziej, jeśli się zważy, że wyliczony podatek stanowi prawie jedną trzecią uzyskanej jako odszkodowanie i zadośćuczynienie kwoty.

Mając na uwadze istotę stawianych zarzutów podnieść należy, że w myśl art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej ord. pod., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zasada ta niesie w sobie nie tylko treści normatywne, ale również daleko wykracza poza ramy prawne. Nieprzypadkowo jednakże ustawodawca zawarł tę regułę jako drugą z kolei w ord. pod., tuż po zasadzie legalizmu i praworządności. Należy sądzić, iż w ten właśnie sposób chciano zwrócić uwagę na takie wartości, jak sprawiedliwość, równość podmiotów oraz poszanowanie reguł zachowań międzyludzkich (por. S. Presnarowicz, w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, art. 121, LEX, 2009, wyd. III).

Regulacja art. 124 o.p. wskazuje, iż organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Chodzi o to, aby wykazywać słuszność podejmowanych czynności dowodowych, jak też przekonywać strony do dobrowolnego wykonania wydanej decyzji. [...] Przekonywanie strony może polegać m.in. na wykazywaniu bezzasadności składania odwołania od danego rozstrzygnięcia w sprawie. Zasada ta powinna być stosowana przez organy podatkowe zarówno w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, jak też w pisemnym uzasadnieniu decyzji podatkowej. Tym samym reguła ta powinna obowiązywać przez cały czas prowadzonej przed organem sprawy podatkowej (por. S. Presnarowicz, w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, art. 124, LEX, 2009, wyd. III).

Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy lub czyni to ogólnikowo, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania podatkowego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1380/08, LEX nr 522436). Nie ustosunkowanie się do zarzutów narusza przepis art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tym, że odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru "sygnalnego". Chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2008 r., sygn. akt VI S.A./Wa 264/08, LEX nr 495343).

Obowiązek odniesienia się do stawianych przez stronę postępowania zarzutów wiąże się z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (zob. wyrok NSA z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 135/07, LEX nr 378827, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 339/07, LEX nr 488568).

Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy doszło do naruszenia omówionych powyżej reguł procedowania podatkowego. Obowiązkiem organu administracji jest bowiem odniesienie się do wszystkich argumentów i zarzutów stawianych przez stronę. Brak odniesienia się do argumentów dotyczących stanu zdrowia i sytuacji majątkowej skarżącego w przyszłości w związku z faktem, iż uzyskane środki finansowe stanowiły – zdaniem strony – skapitalizowaną rentę, mającą służyć skarżącemu przez okres [...] lat do czasu uzyskania wieku emerytalnego, stanowiących ważny interes podatnika, w kontekście wielkości zobowiązania podatkowego, mogło mieć – zdaniem Sądu – istotne znaczenie dla wyniku sprawy.

Warto w tym miejscu także wskazać, że na rozprawie w dniu 2 listopada 2010 r. pełnomocnicy skarżącego podnieśli, że jedną z przesłanek orzeczenia karnego wydanego w stosunku do sprawcy wypadku było wykazanie przez niego, że naprawił on szkody związane z tym wypadkiem. Obecnie zobowiązanie z tytułu podatku, pomniejszające odszkodowanie o blisko jedną trzecią, pozostaje w kolizji z przyjętym przez sąd karny założeniem, że szkoda została pokryta. Zauważyli także, że w trakcie czynności notariusz oświadczył na wyraźnie w tej kwestii zadane pytanie, że według jego wiedzy podatek z tytułu tej czynności się nie należy. Gdyby strony miały świadomość, że z tytułu ustalonej kwoty odszkodowania należy odprowadzić podatek, ustaliłyby wysokość odszkodowania w wyższej kwocie. Wskazały także, że nie jest prawdą, że notariusz w chwili zawierania porozumienia pouczył o obowiązku zapłaty podatku. Strona zawierająca to pouczenie została dołączona później. Z przedstawionego do wglądu oryginału porozumienia z dnia [...] r., który składa się z 4 stron, trzy pierwsze opatrzone są parafami stron umowy, natomiast ostatnia strona zawierająca pouczenie o skutkach podatkowych nie została parafowana. Omawiany dokument w formie kopii znajduje się w aktach sprawy (karty [....] oraz [...]-[...]).

Aby uczynić zadość przepisom procesowym organ odwoławczy w ponownym postępowaniu winien się odnieść w sposób dbały i adekwatny do merytorycznego stanowiska strony zaprezentowanego podczas postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. I w wyniku już prawidłowo przeprowadzonego postępowania podatkowego podjąć stosowną decyzję w przedmiocie umorzenia.

Końcowo podnieść należy, że motywacja skargi oparta na wywodach dotyczących wykładni i stosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy o p.d.o.f. przepisu regulującego zwolnienie od opodatkowania odszkodowań, nie stanowi skutecznej argumentacji na gruncie postępowania o umorzenie. Argumenty tego typu mogą być ewentualnie przedmiotem postępowania zmierzającego do określenia wysokości zobowiązania podatkowego, względnie postępowania w przedmiocie nadpłaty.

Mając zatem na względzie przedstawioną argumentację Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. Odnośnie zwrotu części uiszczonego wpisu w wysokości [....] zł orzeczono na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).

I.Najda-Ossowska D.Dudra M.Łent