Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 400/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6250 Rozpowszechnianie programów telewizyjnych i radiowych
Hasła tematyczne: Koncesje
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grabowski Sędziowie NSA Stanisław Biernat (spr.) Jan Kacprzak Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 12 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A...] Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 109/04 w sprawie ze skargi [A...] Spółki z o.o. w K. na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 2 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [A...] Sp. z o.o., zwanej dalej: skarżącą, na decyzję Przewodniczącej Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: KRRiT) z 2 grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. Po ukazaniu się w prasie w dniu 24 lipca 2001 r. ogłoszenia Przewodniczącego KRRiT o możliwości rozpowszechniania programów radiowych skarżąca złożyła wniosek o koncesję. W załączniku do wniosku wskazała, że prowadziła działalność w środkach masowego przekazu na podstawie udzielonej koncesji Nr [...].

Uchwałą nr [...] z 17 stycznia 2002 r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji postanowiła na podstawie art. 9 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 3 oraz art. 37 ust. 1 - 3 a ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114) zwanej dalej ustawą, o udzieleniu koncesji dla ubiegającej się o nią [A...] Sp. z o.o.

Pismem z 8 stycznia 2002 r. zastępca Dyrektora Generalnego stowarzyszenia ZAiKS poinformował KRRiT, że skarżąca nie wywiązuje się ze zobowiązań wobec twórców, wynikających z przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tzn. nie płaci wynagrodzeń autorskich twórcom za nadawanie ich utworów. Na potwierdzenie tych zarzutów ZAiKS przedłożył nakaz zapłaty z 1995 r., a także dwa prawomocne wyroki sądowe z 2001 i 2002 r., zasądzające od skarżącej spółki należności pieniężne na rzecz stowarzyszenia.

Postanowieniem Przewodniczącego KRRiT z 29 stycznia 2003 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 61 § 1, art. 101 § 1 i 3 k.p.a. postępowanie w sprawie udzielenia skarżącej koncesji zostało zawieszone w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności przez ZAiKS.

W dniu 3 lipca 2003 r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji podjęła na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy uchwałę nr [...] o uchyleniu uchwały z 17 stycznia 2002 r. oraz o odmowie udzielenia skarżącej koncesji na rozpowszechnianie programu pod nazwą "R. K.".

W następstwie podjęcia powyższej uchwały, Przewodnicząca KRRiT decyzją z 29 sierpnia 2003 r., nr [...], na podstawie art. 33 ust. 2 i 3 ustawy w związku z art. 104 i 107 k.p.a. odmówiła udzielenia skarżącej koncesji. W uzasadnieniu stwierdziła, że koncesjonariusz nie wywiązuje się z obowiązku realizacji zobowiązań z tytułu korzystania z praw autorskich. Dowodem na to są przedstawione prawomocne wyroki sądowe w sprawach przeciwko koncesjonariuszowi z powództwa Stowarzyszenia Autorów ZAiKS opiewające w sumie na kwotę 400.791, 50 zł wraz z odsetkami. W ocenie organu skarżąca nie udokumentowała również posiadania środków finansowych potrzebnych do realizacji zaplanowanych inwestycji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem Przewodniczącej KRRiT, jakoby nie wywiązywała się z obowiązku realizacji zobowiązań z tytułu praw autorskich. Na rzecz ZAiKS wpłaciła w latach 1993-2003 kwotę 123.048, zł, z czego w 2002 r. 33.265,72 zł, a w 2003 r. 40.484,28 zł. Skarżąca jednocześnie stwierdziła, że kwota wykazana w wyrokach sądowych jest kwotą trzykrotnie wyższą niż wysokość zobowiązania, która wynosi około 130.000 zł. Odnośnie do zarzutu braku środków finansowych potrzebnych do realizacji zaplanowanych inwestycji skarżąca wyjaśniła, że posiada wystarczającą ilość sprzętu do prowadzenia działalności nadawczej.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Przewodnicząca KRRiT decyzją z 2 grudnia 2003 r. nr [...], utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję na podstawie art. 33 ust. 2 i 3 ustawy oraz art. 104, 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu organ podkreślił, że spółka nie wywiązuje się z obowiązku realizacji zobowiązań z tytułu korzystania z praw autorskich, o czym świadczą prawomocne wyroki sądowe z powództwa ZAiKS. Należna wysokość tantiem została zasądzona w wartości trzykrotnej na podstawie art. 79 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ponieważ sąd przyjął, że naruszenie praw majątkowych twórców miało charakter zawiniony. Odnosząc się do możliwości finansowych skarżącej organ wskazał, że dzierżawi ona od osoby fizycznej sprzęt umożliwiający prowadzenie działalności. W ocenie Przewodniczącej KRRiT dzierżawa sprzętu nie jest tożsama z jego posiadaniem przez spółkę, dlatego też Przewodnicząca przyjęła, że spółka w zakresie wyposażenia nie spełnia koniecznych wymagań. Organ wskazał również na braki formalne we wniosku o udzielenie koncesji, polegające na niepodaniu informacji o źródłach finansowania inwestycji. Ponadto wniosek ten nie został uzupełniony o dokumentację finansową udziałowców spółki, a w szczególności jej największego udziałowca.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji Przewodniczącej KRRiT lub o stwierdzenie ich nieważności. Skarżąca zarzuciła, że ZAiKS zajął stanowisko w sprawie blisko półtora roku po wszczęciu postępowania, kiedy decyzja powinna już być dawno wydana. Skarżąca stwierdziła, że nie doszło do zawarcia ugody wobec postawy ZAiKS i eskalowania żądań finansowych. ZAiKS woli, żeby spółka upadła, działając w ten sposób na niekorzyść autorów. Należności główne z trzech wyroków wynoszą ok. 130.000 zł, z czego spółka zapłaciła 123.048,98 zł. Wyroki zawierają jednak trzykrotnie zwielokrotnione kwoty należności wobec ZAiKS. W jej ocenie zasądzenie przez sądy należności na rzecz stowarzyszenia nie powinno być przesłanką udzielenia lub odmowy udzielenia koncesji, bowiem stanowi to sferę stosunków cywilnoprawnych.

Skarżąca szeroko polemizowała ze stanowiskiem organu o brakach w dokumentacji dotyczącej sytuacji finansowej. Wskazała, że nie była wzywana do uzupełnienia braków. Stwierdziła, że przedłożona dokumentacja była uznana za wystarczającą do podjęcia uprzedniej uchwały KRRiT o przyznaniu koncesji, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia, że dokumentacja stała się niekompletna. Skarżąca stwierdziła, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazły się zarzuty, których nie było w decyzji wcześniejszej. Skarżąca zakwestionowała długi czas trwania postępowania administracyjnego i podniosła, że wniosek o koncesję był uznany za kompletny i niebudzący wątpliwości, skoro uchwała KRRiT z 17.01.2002 r. stanowiła o przyznaniu koncesji. Jednakże decyzja o koncesji nie została wydana w przepisanym przez prawo terminie. Skarżąca podkreśliła, że brak uregulowania stosunków z ZAiKS był jedynym powodem wydania decyzji o odmowie wydania koncesji, mimo że nie stanowi to przesłanki ani w świetle ustawy, ani rozporządzenia KRRiT z 2 czerwca 1993 r. w sprawie zawartości wniosku oraz szczegółowego trybu postępowania w sprawach udzielania i cofania koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 52, poz. 244 ze zm.) zwanego dalej: rozporządzeniem KRRiT. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza art. 6, 7, 8, 9, 11, 12 i 80 k.p.a. Organ nie zbadał bowiem całego materiału dowodowego, w tym również faktu zawarcia ugody z ZAiKS. Znacznie przekroczono ponadto termin załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Przewodnicząca KRRiT wniosła o jej oddalenie. Organ wskazał, powołując się na wyroki sądowe, że skarżąca nie wpłacała należności na rzecz ZAiKS od początku swojej działalności. Organ podniósł, że na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy jest zobowiązany do współpracy w zakresie ochrony praw autorskich, m.in. ze stowarzyszeniem ZAiKS. W ocenie organu, przepis § 3 pkt 13 rozporządzenia KRRiT został naruszony przez skarżącą, poprzez nieprzedstawienie we wniosku koncesyjnym stanu realizacji zobowiązań w zakresie praw autorskich. Organ podtrzymał zarzuty dotyczące braku wymaganej dokumentacji o nakładach inwestycyjnych i sytuacji finansowej udziałowców.

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się na podstawie p.p.s.a. w pierwszej instancji przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że prawidłowe są ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji co do faktu, że skarżąca nie wywiązywała się z obowiązków wnoszenia opłat na rzecz ZAiKS za korzystanie z praw autorskich. Potwierdzają to trzy prawomocne wyroki sądów powszechnych zasądzające należności od spółki skarżącej na rzecz Stowarzyszenia ZAiKS. Do zawarcia ugody pomiędzy ZAiKS a skarżącą nie doszło. Sąd powołał okoliczności wynikające z akt sprawy, a mianowicie, że sprzęt, na którym pracuje operator, nie jest jego własnością, nie jest też własnością wspólnika, ale osoby jedynie związanej ze spółką stosunkiem pracy. Skarżąca ma niewątpliwie trudności finansowe, niepozwalające jej na sprostanie wymaganiom określonym dla uzyskania koncesji. Nie miała środków umożliwiających jej wywiązywanie się z należności wobec ZAiKS. Wymagań nie spełniała również deklaracja poszukiwania inwestora strategicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, w nawiązaniu do stwierdzonego faktu niewywiązywania się przez skarżącego z zobowiązań wobec ZAiKS, że zadaniem radiofonii i telewizji w świetle art. 1 ust 1 pkt 5 ustawy, jest popieranie krajowej twórczości audiowizualnej. Wyraża się to w zapewnieniu twórcom należnych tantiem za publikowanie ich utworów przez nadawców. KRRiT współpracuje z właściwymi organizacjami i instytucjami w zakresie ochrony praw autorskich, praw wykonawców oraz nadawców programów radiowych i telewizyjnych (art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy) oraz podejmuje w zakresie przewidzianym ustawą rozstrzygnięcia w sprawach koncesji na rozpowszechnianie i rozprowadzanie programów. W wyniku takiej współpracy ze stowarzyszeniem ZAiKS ujawniono fakt niewywiązywania się przez skarżącą spółkę ze zobowiązań finansowych w stosunku do stowarzyszenia. Dlatego też, zdaniem Sądu, KRRiT miała podstawy do stwierdzenia, że skarżąca naruszyła przepis art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy i oceny tego zachowania stosownie do art. 36 ust.1 pkt 1 i 5 oraz z art. 36 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Poza sporem jest, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżąca nie złożyła oświadczeń o działalności swojej i wspólników w dziedzinie radiotelekomunikacji oraz środków masowego przekazu w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku oraz o postępowaniach prawnych przeciwko skarżącej w związku z powyższą działalnością, a w szczególności o postępowaniach na podstawie przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Jest to wymagane przez § 2 pkt 12 i 13 rozporządzenia KRRiT. Jednocześnie, nie wypełniła obowiązku wynikającego z § 3 pkt 13 rozporządzenia KRRiT. Przepis ten stanowi, że do wniosku o udzielenie koncesji powinny być dołączone załączniki obejmujące dokumenty i informacje wnioskodawcy, któremu wygasa koncesja, a który ubiega się o nową, przedstawiające stan realizacji zobowiązań wynikających z korzystania z praw autorskich lub praw pokrewnych. W ocenie Sądu skarżąca te informacje zataiła, a więc już na wstępnym etapie koncesyjnym jej wniosek nie spełniał wymagań określonych rozporządzeniem KRRiT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się z poglądem skarżącej, że postępowanie koncesyjne trwało nadzwyczaj długo. Powodem takiego stanu było przeciąganie się negocjacji spółki z ZAiKS w sprawie uregulowania zaległych opłat. Oczekiwanie to nie miało na celu doprowadzenie do rozstrzygnięcia negatywnego dla spółki; gdyby tak było, rozstrzygnięcie zapadłoby wcześniej. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że naruszenie w tym zakresie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a w szczególności negatywnego wpływu na żądanie skarżącej udzielenia jej koncesji.

[A...] Sp. z o.o. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości i domagając się jego zmiany i uwzględnienia skargi, względnie uchylenia powyższego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W petitum skargi kasacyjnej spółka zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 1 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 2 pkt 10, art. 36 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz art. 36 ust. 2 pkt 1 ustawy, § 13 pkt 13 rozporządzenia KRRiT, jak również naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 134 p.p.s.a.

Na wstępie uzasadnienia skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że Sąd I instancji całkowicie dowolnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i wskazał w wyroku podstawy prawne (art. 1 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 2 pkt 10, art. 36 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz art. 36 ust. 2 pkt 1 ustawy; § 13 pkt 13 rozporządzenia KRRiT), pomimo że nie były one podane w decyzjach Przewodniczącej KRRiT. Zdaniem skarżącej Sąd stworzył w ten sposób podstawę orzekania, wspierając stronę przeciwną. Brak wskazania podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji stanowił natomiast przesłankę uwzględnienia skargi i stwierdzenia jej nieważności zgodnie z treścią art. 156 k.p.a. Niektóre ze wskazanych w wyroku podstaw prawnych znalazły się dopiero w odpowiedzi na skargę. W związku z tym, zdaniem skarżącej, decyzja Przewodniczącej KRRiT została wydana niezgodnie z treścią art. 107 k.p.a. Jej uzasadnienie było odmienne od tego, które następnie znalazło się w odpowiedzi na skargę. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. skarżąca wskazała, że przepis ten nie pozwala na rozszerzającą jego interpretację i wskazywanie podstaw prawnych przez Sąd w zastępstwie organu. Postępując odmiennie, Sąd usprawiedliwił nieprawidłowe działania Przewodniczącej KRRiT. Zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a., Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej.

Skarżąca stwierdziła, że art. 1 ust. 5 ustawy nie może służyć jako podstawa prawna, ponieważ ZAiKS nie działa w zakresie popierania krajowej twórczości audiowizualnej, ale zarządza prawami twórców. Podstawą prawną nie może być także art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy, na co wskazuje językowa wykładnia tego przepisu. Zdaniem skarżącej, Sąd błędnie połączył treść punktów wymienionych w art. 6 ustawy, chociaż są to zadania rozłączne KRRiT.

Skarżąca wskazała, że Przewodnicząca KRRiT w swoich decyzjach nie wymienia art. 36 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz art. 36 ust. 2 pkt 1 ustawy, ale czyni to dopiero Sąd próbując usankcjonować działanie tego organu. Art. 36 ust. 1 pkt 1 stanowi o zgodności zamierzonej działalności programowej z zadaniami określonymi w art. 1, a więc tego co jest przedmiotem emisji w eterze. Naruszenia tego przepisu nie można skarżącej zarzucić. Częściowe niepłacenie składek nie zawiera się w pojęciu zgodności programowej. Podobny pogląd wyraża skarżąca w przypadku normy zawartej w art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Zdaniem spółki Sąd błędnie ocenił treść wniosku o udzielenie koncesji i naruszenie przez spółkę § 3 pkt 13 rozporządzenia KRRiT. Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem Sądu, że zataiła informację dotyczącą stanu realizacji zobowiązań wynikających z korzystania z praw autorskich i praw pokrewnych. Sąd pominął fakt, że wniosek koncesyjny składany był na formularzach przygotowanych przez samą KRRiT i ani w formularzach ani w załącznikach nie było mowy o innej informacji poza tą, czy dany podmiot łączy aktualna umowa z ZAiKS. Sąd, zdaniem skarżącej, pominął też fakt, że dane załączone do wniosku stanowiły podstawę do podjęcia pozytywnej uchwały KRRiT w sprawie przyznania koncesji.

Skarżąca zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, że nie odniósł się do podniesionej w skardze odmowy zawieszenia postępowania koncesyjnego. Wyjaśniła, że ugoda z ZAiKS została zawarta i jest obecnie przedmiotem powództwa o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, o czym organ koncesyjny był informowany. Wobec tego, powinien był na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesić postępowanie ze względu na wystąpienie zagadnienia wstępnego. Skarżąca nie zgodziła się również z argumentacją Sądu dotyczącą braku sprzętu niezbędnego do prowadzenia działalności radiowej. Podkreśliła, że przepisy stanowią o konieczności posiadania takiego sprzętu i spółka to wymaganie spełniała, chociaż nie była właścicielem sprzętu.

Obok zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania wskazanych w petitum skargi kasacyjnej, skarżąca w uzasadnieniu dodatkowo podniosła zarzut naruszenia w wyroku WSA szeregu przepisów k.p.a., a mianowicie art. 6, 7, 8, 9, 11, 12. Stwierdziła, że nie zostało przeprowadzone badanie całokształtu zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentów potwierdzających fakt zawarcia ugody z ZAiKS. Nie zostały podjęte, zdaniem skarżącej, wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Skarżąca wskazała także, że w wyroku Sądu nie rozważono braku czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, m.in. poprzez brak poinformowania spółki o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, jak również zarzutu naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i wychowawczego działania na obywateli. Ponadto decyzja została wydana w 23 miesiącu postępowania, co wskazuje na nierzetelność postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Przewodnicząca Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wniosła o oddalenie tej skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Przewodnicząca uznała za błędne twierdzenie, jakoby Sąd I instancji dowolnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dowolnie zastosował podstawy prawne. Podkreśliła, że KRRiT jest zobowiązana do respektowania wyroków sądów w sprawach, których stronami byli nadawcy albo podmioty ubiegające się o koncesje. KRRiT kieruje się w swych rozstrzygnięciach w sprawach koncesji także oceną przestrzegania prawa przez podmioty ubiegające się o koncesję; stanowi o tym art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Przewodnicząca KRRiT podkreśliła znaczenie art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy. Ponieważ organ nie posiada dostatecznej wiedzy na temat wypełniania przez podmioty ubiegające się o koncesje obowiązków wynikających z prawa autorskiego w trybie art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy współpracuje z właściwymi organizacjami i instytucjami w zakresie ochrony praw autorskich, praw wykonawców, praw producentów oraz nadawców programów radiowych i telewizyjnych, w tym organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi.

Organ zamieścił w odpowiedzi na skargę swoje stanowisko z 12 października 2000 r. w sprawie zobowiązań nadawców wobec ZAiKS, dostępne na stronie internetowej KRRiT. Wzywa w nim, aby nadawcy podjęli z ZAiKS rozmowy w celu uregulowania kwestii korzystania z dóbr niematerialnych będących pod zarządem tej organizacji. Stwierdza także w tym stanowisku, że naganne jest pozaumowne korzystanie z utworów chronionych lub wykraczające poza zakres umowy. Przewodnicząca KRRiT podkreśliła, że chociaż stanowisko to nie jest prawem powszechnie obowiązującym, to jednak skarżący jako uczestnik rynku medialnego winien zapoznać się z oświadczeniami i komunikatami organu regulacyjnego i brać je pod uwagę.

Organ stwierdził, że długi czas trwania postępowania był spowodowany oczekiwaniem przez organ na zawarcie porozumienia przez skarżącą i ZAiKS. Organ nawet doprowadził do spotkania pomiędzy stronami konfliktu w swojej siedzibie, mimo że nie był do tego zobowiązany. Zdaniem Przewodniczącej KRRiT bezzasadne są zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów k.p.a., gdyż sąd administracyjny ich nie stosuje, a jedynie bada czy przepisy te zostały zastosowane przez organ administracji. Organ podkreślił, że decyzja o odmowie udzielenia koncesji została wydana także ze względów ekonomiczno-finansowych, do oceny których organ był zobowiązany na mocy art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy. Tak więc, odmowa udzielenia koncesji nastąpiła nie tylko ze względu na naruszenie prawa autorskiego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), dajej: p.u.s.a., kontrola sądów administracyjnych jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej jako naruszenie przepisów postępowania zostało przytoczone naruszenie art. 134 p.p.s.a. Zdaniem skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny sam wskazywał podstawy prawne decyzji, wspierając w ten sposób organ, a ponadto orzekł na niekorzyść strony.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ten zarzut jest nietrafny. Stosownie do art. 1 § 2 p.u.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Z art. 134 p.p.s.a. wynika, że sąd ustala z urzędu podstawy prawne zaskarżonej decyzji i w tym świetle ocenia jej legalność w ustalonym stanie faktycznym. Nie jest zatem naruszeniem prawa przez Sąd I instancji uzupełnienie podstaw prawnych powołanych przez organ administracyjny. Nie został także naruszony zakaz orzekania na niekorzyść skarżącej, wynikający z art. 134 § 2 p.p.s.a. Treścią zaskarżonej decyzji była odmowa przyznania koncesji, a zaskarżony wyrok oddalił skargę.

W skardze kasacyjnej zawarty został zarzut pod adresem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że nie odniósł się do naruszenia przez Przewodniczącą KRRiT zasady ochrony zaufania do organów państwa, wobec tego, że postępowanie administracyjne trwało nadmiernie długo. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że takie naruszenie prawa postępowania administracyjnego nie dawało podstaw do uchylenia decyzji Przewodniczącej KRRiT, przez Sąd I instancji, ponieważ nie miało wpływu na wynik sprawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. To samo odnosi się do zarzutu w skardze kasacyjnej, dotyczącego odmowy zawieszenia postępowania przez organ koncesyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nietrafny jest zarzut dotyczący argumentacji Sądu I instancji odnośnie stanu sprzętu, który miał służyć działalności programowej skarżącej, jak również jej możliwości inwestycyjnych. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kontrola dotycząca decyzji Przewodniczącej KRRiT odnośnie tej kwestii była dokładna.

Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 1 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 2 pkt 10, art. 36 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz art. 36 ust. 2 pkt 1 ustawy, a także § 3 pkt 13 rozporządzenia KRRiT. W skardze kasacyjnej nie rozgraniczono przy tym, czy naruszenie prawa materialnego miało polegać na błędnej wykładni, czy niewłaściwym zastosowaniu norm prawnych.

W skardze kasacyjnej został sformułowany zarzut, że norma zawarta w art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy, proklamująca jako jedno z zadań radiofonii i telewizji popieranie krajowej twórczości audiowizualnej nie rozciąga się na to, co jest przedmiotem działalności stowarzyszenia ZAiKS.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego popieranie krajowej twórczości audiowizualnej przybiera różne postaci. Jedną z nich jest ochrona praw majątkowych polskich twórców, w formach przewidzianych przez prawo autorskie. Powołany przepis ustawy nie mógłby natomiast służyć jako wyłączna podstawa prawna decyzji administracyjnej skierowanej do nadawcy lub do podmiotu ubiegającego się o koncesję.

Podobnie, nie może stanowić wyłącznej podstawy decyzji norma zawarta w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy, stosownie do której, KRRiT współpracuje z właściwymi organizacjami i instytucjami w zakresie ochrony praw autorskich, praw wykonawców, praw producentów oraz nadawców programów radiowych i telewizyjnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z powołanego przepisu wynika, że KRRiT może współpracować ze wspomnianymi organizacjami także w trakcie postępowania koncesyjnego. Od tych organizacji organ koncesyjny m.in. otrzymuje informacje o okolicznościach istotnych dla treści rozstrzygnięcia w sprawie przyznania koncesji.

Podstawowym zarzutem zawartym w skardze kasacyjnej jest naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 36 pkt 5 ustawy, poprzez przyjęcie, że naruszenie przepisów prawa autorskiego przez skarżącego, polegające na zaleganiu z płaceniem tantiem twórcom i nieuiszczaniu należności na rzecz ZAiKS, które wynikają z prawomocnych wyroków sądowych, może być podstawą odmowy udzielenia koncesji na nadawanie programu radiowego. Zdaniem skarżącej, stosunki z ZAiKS i kwestia uiszczania tantiem autorskich nie mieści się ani w zakresie przepisów dotyczących radiokomunikacji, ani środków masowego przekazu. Są to bowiem zupełnie inne sfery.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, użyty w art. 36 pkt 5 ustawy zwrot "dotychczasowe przestrzeganie przepisów dotyczących środków masowego przekazu" należy rozumieć w taki sposób, że zawiera się w nim także przestrzeganie przepisów prawa autorskiego przez nadawcę, który otrzymał koncesję na nadawanie programu radiowego, czyli niewątpliwie funkcjonuje w obszarze środków masowego przekazu. Takie stanowisko zostało wyrażone już wcześniej w literaturze. Por. J. Sobczak, Radiofonia i telewizja, Komentarz, Zakamycze 2001, komentarz do art. 36 ustawy o radiofonii i telewizji, pkt 4; Piątek, Ustawa o radiofonii i telewizji. Komentarz. Warszawa 1993, s. 102, pkt 7. Naruszenie przepisów dotyczących środków masowego przekazu, w tym również praw twórców, chronionych prawem autorskim, mogło uzasadniać odmowę udzielenia koncesji. Naczelny Sąd Administracyjny uważa zatem, ze zaskarżony wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy. Jak wynika przy tym z § 3 pkt 13 rozporządzenia KRRiT, wnioskodawcy, którzy starają się o nową koncesję, powinni przedstawić stan realizacji zobowiązań wynikających z korzystania z praw autorskich lub praw pokrewnych dołączając informacje w tych kwestiach jako załącznik do wniosku o udzielenie koncesji. Powołany przepis potwierdza zatem powyższą konkluzję o znaczeniu przestrzegania przepisów z zakresu prawa autorskiego dla podejmowania rozstrzygnięć w sprawie koncesji. Ponadto świadczy on o tym, że wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej, informacje o stanie realizacji zobowiązań wynikających z korzystania z praw autorskich należy dołączyć do wniosku o koncesję w każdym przypadku, bez względu na treść urzędowych formularzy.

W skardze kasacyjnej został zawarty zarzut naruszenia prawa oparty na tym, że pierwsza uchwała KRRiT z 17 stycznia 2002 r. była dla strony pozytywna, a następnie została uchylona i zastąpiona uchwałą z 3 lipca 2003 r., odmawiającą stronie przyznania koncesji. Co prawda Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do tego zarzutu, jednakże nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzut ten nie jest bowiem trafny. Uchwała KRRiT wydawana na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy nie jest aktem prawnym wywołującym bezpośrednie skutki w sferze zewnętrznych stosunków prawnych. Jest to akt, będący przesłanką i merytoryczną podstawą dla decyzji Przewodniczącego KRRiT w sprawie koncesji. Dopiero ta decyzja jest aktem określającym pozycję prawną podmiotów ubiegających się o koncesję. Do czasu wydania decyzji, uchwała KRRiT może być zmieniana, przy zachowaniu niezbędnych wymagań proceduralnych.

Trafny jest zarzut zawarty w skardze kasacyjnej dotyczący tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał przepisy art. 36 ust. 1 pkt 1 i art. 36 ust. 2 pkt 1 ustawy. Przepisy te nie miały zastosowania w sprawie, dotyczą bowiem zagadnień niemających znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Jednakże mimo tego zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu, ponieważ inne powołane przepisy stanowiły podstawę kontroli prawidłowości decyzji Przewodniczącej KRRiT.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.