Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 499/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 713/19 w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia nieruchomości 1) uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]; 2) zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz T. S.A. z siedzibą w K. kwotę 1.171 (jeden tysiąc sto siedemdziesiąt jeden) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 713/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę T. S.A. w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia nieruchomości.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

T. S.A. z siedzibą w K. wnioskiem z dnia 5 grudnia 2018 r., uzupełnionym pismem z dnia 28 grudnia 2018 r., zwróciła się o zobowiązanie E. M. i J. E. właścicielek nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] do udostępnienia ww. nieruchomości na okres 6 miesięcy, w celu wykonania czynności związanych z remontem odcinka linii elektroenergetycznej 110kV relacji [...]. W pkt 2 wniosku zwrócono się o udzielenie zezwolenia na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości wraz z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, po wydaniu decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Prezydent Miasta Krakowa orzekł o odmowie zobowiązania E. M. i J. E. do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości na okres 6 miesięcy T. S.A. z siedzibą w K., w celu wykonania czynności związanych z remontem odcinka linii elektroenergetycznej 110kV relacji [...] polegającego na wymianie istniejącego przewodu odgromowego AFL na przewód odgromowego OPGW, a także na wykonaniu prac mających na celu poprawę stanu technicznego linii, takich jak wymiana izolacji, naprawa uziemienia fundamentów, malowanie konstrukcji słupa.

Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem ustalenia przez organ I instancji, że planowane przez wnioskodawcę prace wykraczają poza zakres czynności uzasadniających wydanie decyzji określonej w art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), dalej u.g.n.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła T. S.A. z siedzibą w K.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że możliwość zastosowania instytucji przewidzianej w art. 124b ust. 1 u.g.n. uzależniona została od ustalenia przez organ orzekający spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, z których najistotniejszą kwestię stanowi określenie jej zakresu przedmiotowego, powstałego na gruncie tego przepisu, poprzez ustalenie czynności, których planowane wykonanie pozwala organowi administracji publicznej na ograniczenie prawa własności nieruchomości (lub innych praw rzeczowych związanych z daną nieruchomością), polegające na zobowiązaniu określonych podmiotów do udostępnienia nieruchomości w celu ich przeprowadzenia. Ustawodawca posługuje się tutaj pojęciem "czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii", przy czym w samej ustawie o gospodarce nieruchomościami nie zawarto definicji tak opisanych czynności.

Zdaniem organu wymienione w art. 124b ust. 1 u.g.n. czynności winny być związane z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii określonych obiektów linowych, a więc mają służyć ogólnie określonej konserwacji i utrzymywaniu w należytym stanie takich obiektów. Ocena planowanych prac winna uwzględniać specyfikę konkretnej sprawy i nie może abstrahować od definicji legalnych zawartych w przepisach u.g.n. oraz innych aktów prawnych, bowiem instytucja zobowiązania do udostępnienia nieruchomości stanowi formę władczej ingerencji w prawa jednostki.

Wojewoda Małopolski podkreślił, że z wyjaśnień pełnomocnika wnioskodawcy przedstawionych w piśmie z dnia 5 grudnia 2018 r. wynika, że "(...) z uwagi na zły stan linii konieczna jest wymiana istniejącego przewodu odgromowego na nowy przewód OPGW, wzmocnienie i wymiana części konstrukcji słupów oraz wykonanie innych prac mających na celu poprawę stanu technicznego linii, takich jak: wymiana izolacji, naprawa uziemień i fundamentów, malowanie konstrukcji słupów. Wskazać jednocześnie należy, że na skutek prac remontowych parametry linii, tj. długość i napięcie, nie ulegną zmianie."

Przytoczono również fragmenty pisma pełnomocnika wnioskodawcy z dnia 28 grudnia 2018 r., skierowanego do organu I instancji w innym postępowaniu dotyczącym zobowiązania do udostępnienia nieruchomości, na której zlokalizowana jest przedmiotowa linia elektroenergetyczna. W piśmie tym wyjaśniono m.in., że: "Przewód OPGW ma zadanie takie jak przewód odgromowy, ale dodatkowo w swojej konstrukcji ma tubę, w której znajdują się 72 włókna światłowodowe, pozwalające na uruchomienie komunikacji pomiędzy stacjami elektroenergetycznymi dla wnioskodawcy. Przewód OPGW, który zastępuje AFL 1,7 50mm2, ma nominalną średnicę zewnętrzną - 11,2 mm. Istniejący przewód AFL 1,7 50mm2 ma średnice 11,3mm. Waga przewodu OPGW (294 kg/km) jest mniejsza od istniejącego przewodu AFL (359,7 kg/km)".

Co do zasady zmiana niecharakterystycznych parametrów linii elektroenergetycznej oznacza, że prace w tym zakresie należy uznać za przebudowę (art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane), zaś zmiana charakterystycznych parametrów wykracza już nawet poza roboty budowlane stanowiące przebudowę. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, "przebudowa" obiektu polega na wykonywaniu robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego). Natomiast poprzez "remont" należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego).

Zgodnie ze słownikową definicją (wobec braku definicji legalnej), pojęcie "parametr" oznacza "wielkość charakterystyczną dla danego materiału, procesu lub urządzenia", a zatem parametrem użytkowym i technicznym będą wszelkie wielkości (wyrażane w jednostkach miary, wagi, nachylenia etc.) elementów użytkowych (np. dachu, okna, schodów, balkonu, drzwi) i technicznych (np. ciężaru konstrukcji, odporności przeciwpożarowej), które występują w przypadku danego obiektu budowlanego. Zmiana przewodu odgromowego AFL (średnica - 11,3mm) na przewód OPGW (nominalna średnica zewnętrzna - 11,2mm) - o odmiennych z uwagi na znajdujące się w nich włókna światłowodowe parametrach użytkowych - oznacza, że zmianie ulegną niecharakterystyczne parametry techniczne i użytkowe istniejącej linii elektroenergetycznej, a zatem nie sposób zakwalifikować wskazywanych przez wnioskodawcę prac za remont, lecz stanowić one będą przebudowę przedmiotowej sieci, co uniemożliwia wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 124b ust. 1 u.g.n. Tego rodzaju prace mogą zostać przeprowadzone po wydaniu decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła T. S.A. w K., zarzucając naruszenie:

1) art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art 3 pkt 6, 7a i 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), dalej P.b.;

2) art. 7 k.p.a., art 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a.;

3) art. 138 pkt 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę ocenił, że za słusznością kwalifikacji inwestycji przez organy jako przebudowy przemawia stanowisko samego inwestora wyrażone w pisemnym wyjaśnieniu z dnia 28 grudnia 2018 r. T. S.A. w Krakowie skierowanym do organu I instancji. Planowane przez inwestora przedsięwzięcie zmierza do zastąpienia wymienianych przewodów takimi, które posiadającą zasadniczo inne parametry techniczne, co stanowi przebudowę sieci. Zdaniem Sądu skoro planowane prace swoim zakresem przekraczają remont czy bieżącą konserwację, to nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji nakładającej obowiązek czasowego udostępnienia nieruchomości w oparciu o art. 124b ust. 1 u.g.n.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła T. S.A. w K., zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię czego konsekwencją było błędne ustalenie, że planowana inwestycja pn. "Modernizacja linii 110kV relacji [...]" polegać będzie na wykonaniu prac związanych z przebudową istniejącej linii elektroenergetycznej, podczas gdy prace polegające na wymianie przewodu odgromowego na nowy przewód OPGW oraz wykonaniu prac mających na celu poprawę stanu technicznego linii takich jak wymiana izolacji, naprawa uziemień i fundamentów, malowanie konstrukcji słupa stanowiących część ww. linii z zachowaniem jej dotychczasowych parametrów trasy stanowią remont i konserwację ww. linii ponieważ na skutek przeprowadzonych prac nie ulegną zmianie parametry techniczne i użytkowe ww. linii, tym samym będzie to ta sama linia elektroenergetyczna, pracująca pod tym samym napięciem nie zwiększy się jej pole elektromagnetyczne, posadowienie słupów nie ulegnie zmianie, jak również nie zmieni się długość, jak i przebieg linii;

b) art 3 pkt 7a i 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne poprzez niewłaściwe zakwalifikowanie prac, które zamierza wykonać skarżący w związku z modernizacją linii 110kV relacji [...] polegających na wymianie przewodu odgromowego na nowy przewód OPGW oraz wykonaniu prac mających na celu poprawę stanu technicznego linii takich jak wymiana izolacji, naprawa uziemień i fundamentów, malowanie konstrukcji słupa stanowiących część ww. linii jako przebudowa w sytuacji gdy zgodnie z art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji podczas gdy charakter planowanych prac wskazuje na remont ww. linii, przez który należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym;

2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.:

a) art 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji niewłaściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności nieuwzględnienie, że na skarżącym jako operatorze systemu dystrybucyjnego, o których mowa w Prawie energetycznym ciąży obowiązek utrzymania sieci elektroenergetycznej, które to utrzymanie polega na zapewnieniu bieżącego i długookresowego bezpieczeństwa funkcjonowania systemu, jego eksploatację, konserwację, remonty i w konsekwencji wadliwie przyjęcie ustalonego stanu faktycznego poprzez uznanie, że wymiana przewodu odgromowego na nowy spowoduje zmianę parametrów technicznych i użytkowych linii 110kV relacji [...]", tym samym prace stanowić będą przebudowę a nie remont linii.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie;

2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jednocześnie T. S.A. w K. oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, a przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać co następuje.

Mianowicie w przedmiotowej sprawie T. S.A. wystąpiła z wnioskiem z dnia 5 grudnia 2018 r. o wydanie decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. o zobowiązanie właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jed. ewid. [...] do udostępnienia nieruchomości na okres 6 miesięcy w związku z remontem linii energetycznej 110kV relacji [...]. Tymczasem problematyka dotycząca remontu tej samej linii energetycznej, tj. 110kV relacji [...] i wydania na wniosek T. S.A. decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. zobowiązującej właścicieli nieruchomości do udostępnienia nieruchomości na okres 6 miesięcy w związku z remontem linii, z tym, że wniosek ten dotyczył nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jed. ewid. [...] była już przedmiotem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1311/20. W sprawie I OSK 1311/20 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną T. S.A., uchylił zaskarżony wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 października 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 656/19, którym oddalona została skarga T. S.A. oraz uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa odmawiającą udostępnienia nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA w sprawie sygn. akt I OSK 1311/20 dotyczące zarówno wykładni art. 124b ust. 1 u.g.n., a konkretnie pojęcia remontu, jak i oceny prawnej stanu faktycznego w sprawie. Podkreślić należy, że okoliczności faktyczne w sprawie I OSK 1311/20 jak i w obecnie rozpoznawanej sprawie są zbieżne, w szczególności dotyczące wymiany istniejącego przewodu odgromowego AFL na nowy przewód odgromowy OPGW. Dodatkowo należy podkreślić, że skarga kasacyjna wniesiona przez T. S.A. w niniejszej sprawie, tj. I OSK 499/21 zawiera tożsame zarzuty jak skarga kasacyjna T. S.A. w sprawie I OSK 1311/20.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy kwalifikacji prac dotyczących wymiany istniejącego przewodu odgromowego AFL o średnicy 11,3mm waga 359,7 kg/km, na nowy przewód odgromowy OPGW o średnicy 11,2mm waga 294 kg/km. Przewód odgromowy OPWG ma dodatkowo w swej konstrukcji tubę, w której znajdują się 72 włókna światłowodowe, tym samym przewody te pełnią zarówno funkcję ochrony linii elektroenergetycznej przed skutkami wyładowań atmosferycznych jak również pełnią dodatkową funkcję umożliwiają bowiem komunikację światłowodową, natomiast przewód odgromowy stalowo-aluminiowy AFL pełni tylko funkcję ochroną przed skutkami wyładowań atmosferycznych. Zdaniem organów i Sądu I instancji powyższe przedsięwzięcie zmierza do zastąpienia wymienianych przewodów takimi, które posiadają zasadniczo inne parametry techniczne, co stanowi przebudowę sieci, a nie remont. Rozstrzygnięcia zatem wymaga, czy powyższe prace można zaliczyć do remontu stanowiącego jedną z przesłanek zawartą w art. 124b ust. 1 u.g.n. umożliwiających udostępnienie nieruchomości, czy też zakres tych prac będzie stanowił przebudowę istniejącej linii napowietrznej, co będzie wiązało się z negatywnym rozpoznaniem wniosku inwestora.

Mając na uwadze, że w skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w okolicznościach tej sprawy w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej (...). Przepis art. 124b u.g.n. wymienia trzy cele: konserwację, remont lub usuwanie awarii wymienionych w nim ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. Mając na uwadze, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie definiują takich pojęć jak: remont, przebudowa, sięgać się w tym zakresie do przepisów ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 7a P.b. przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego, zaś zgodnie z art. 3 pkt 8 P.b. przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Stąd też, aby określone czynności zakwalifikować można było jako remont, muszą być one oparte na wskazanych przez ustawodawcę podstawach: prace należy wykonać w obiekcie, który już istnieje, i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu, nie będąc jednocześnie jego konserwacją. Remont zatem nie może stanowić ani przebudowy, ani rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu. Ustawodawca zezwolił przy tym na stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.

Ustalenie, co jest remontem, a co przebudową (lub odbudową) może jednak w konkretnych przypadkach z uwagi na specyfikę stanu faktycznego sprawiać szereg trudności. Trudności te pojawiają szczególnie wówczas gdy planowane prace nie dotyczą budynków, a szczególnego rodzaju budowli, jakimi są obiekty liniowe (art. 3 pkt 3a P.b.).

Stąd też należy odwołać się do stanowiska NSA zawartego w wyroku z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie I OSK 1311/20 zgodnie z którym, nie można zamieszczonych w P.b. definicji przenosić wprost na grunt art. 124b u.g.n., bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać na definicjach P.b. z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2018 r., poz. 755), dalej P.e. Przy analizie art. 124b u.g.n. należy sięgać do uregulowań P.e. w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. 124b u.g.n. stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 P.e. Są to zatem dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w P.b. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 P.e. ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego". Wobec tego przeprowadzenie działań mających na celu remont sieci w sposób gwarantujący "niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego" może być uznane za remont w rozumieniu art. 124b u.g.n. (tak również w wyroku NSA z dnia 13 marca 2020 r. sygn. akt I OSK 2208/18).

Dlatego też stosowanie art. 124b u.g.n. jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach remontu, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 P.b. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w P.e. W orzecznictwie sądowym zwraca się również uwagę, czy wynik planowanych w ramach remontu prac będzie miał wpływ na dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe. Zgadzając się co do zasady z tym stanowiskiem, należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że zasada ta powinna dotyczyć podstawowych, zasadniczych parametrów istotnych dla danego przedsięwzięcia, w tym przypadku prac związanych z remontem linii 110kV relacji [...]. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych, a jest to okoliczność bezsporna, zachowane zostaną dotychczasowe istotne parametry techniczne i użytkowe obiektu, takie jak: przebieg trasy linii elektroenergetycznej, jej parametry, miejsce i konstrukcja istniejącego słupa na działce nr [...] obr. [...], natomiast dotychczasowy przewód odgromowy AFL zmieniony zostanie na nowy przewód odgromowy OPGW, którego waga jest mniejsza, a średnica jest nieznacznie mniejsza od dotychczasowego przewodu odgromowego. Natomiast z faktu, że nowy przewód odgromowy OPGW obok podstawowej funkcji ochrony linii elektroenergetycznej przed wyładowaniami atmosferycznymi pełni dodatkową funkcję umożliwiającą komunikację światłowodową wynika, że jego parametry techniczne są inne niż dotychczasowego przewodu stalowo-aluminowego AFL, jednak okoliczność ta nie wpływa i nie zmienia podstawowych, istotnych parametrów technicznych istniejącej linii elektroenergetycznej. Jak zasadnie wskazano w powoływanym wcześniej wyroku NSA z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie I OSK 1311/20, dotyczącym remontu tej samej linii elektroenergetycznej, użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Wydaje się bowiem racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii przy remoncie stosuje się nowsze technologie. Dotyczy to w szczególności akcentowanej przez Sąd Wojewódzki wymianie przewodu odgromowego na przewód OPGW posiadający tubę, w której znajdują się 72 włókna światłowodowe pozwalające na uruchomienie komunikacji między stacjami elektroenergetycznymi. Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całości i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową. Jak to wyżej podniesiono skoro nie dochodzi do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego, to planowane roboty trudno jest zakwalifikować jako odpowiadające swoim zakresem definicji z art. 7a Prawa budowlanego. W świetle powyższego NSA uznał, że planowane na działce nr [...] położonej w obrębie [...] roboty mają charakter remontu, bowiem prowadzą do odtworzenia stanu pierwotnego przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto pierwotnie i nie zmieniają parametrów technicznych i użytkowych obiektu.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zgadza się z powyższym stanowiskiem, a w konkluzji stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy wymiana dotychczasowego przewodu odgromowego AFL na przewód odgromowy OPGW, który ma inne parametry techniczne, nie spowoduje istotnej zmiany podstawowych parametrów technicznych i użytkowych istniejącej linii elektroenergetycznej. W świetle powyższego uznać należy, że planowane prace na działce nr [...] obr. [...] jed. ewid. [...] mają charakter remontu.

Skoro zatem Sąd Wojewódzki przyjął wadliwy pogląd w sferze prawa materialnego, to tym samym zasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez dokonanie przez Sąd I instancji niewłaściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności przez uznanie, że wymiana przewodu odgromowego prowadzi do zmiany istotnych parametrów technicznych i użytkowych obiektu, tj. istniejącej linii elektroenergetycznej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, a stan sprawy został dostatecznie wyjaśniony, toteż na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 200 p.p.s.a. Na koszty te złożył się wpis od skargi (200 zł), opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji i jego doręczenie (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego za obie instancje w kwocie 720 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), a także opłaty skarbowe od pełnomocnictw udzielonych radcy prawnemu M. Ś. oraz pełnomocnikowi substytucyjnemu radcy prawnemu D. G. (51 zł).