Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 624/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska – Cybulska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agata Żebrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 201() r., znak: [...] i na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw w związku z:

1. art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r.} poz. 1202 ze zm.) nałożył na inwestora - K. O. (właściciela nieruchomości) obowiązek doprowadzenia budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości położonej w m. [...] na dz. nr [...], do stanu poprzedniego poprzez:

1.1.zaprzestanie w budynku produkcji kotłów centralnego ogrzewania, oraz

1.2 wykonanie w przedmiotowym budynku robót budowlanych, w celu wyeliminowania zrealizowanych robót budowlanych przez K. O. w przedmiotowym budynku nierozerwalnie związanych z prowadzeniem zakładu ślusarskiego (produkcją kotłów) tj.

a) demontaż odciągów stanowiskowych wykonanych nad stanowiskami spawalniczymi,

b) demontaż mechanicznej wentylacji (nawiewnej i wywiewnej) pomieszczeń produkcyjnych (otwory powstałe po zdemontowanych instalacjach należy zaślepić, przewody zasilające urządzenia należy odłączyć i zakończyć puszkami odgałęźnymi,)

c) demontaż maszyn i urządzeń zamontowanych i wykorzystywanych na potrzeby prowadzenia zakładu ślusarskiego (produkcja kotłów co).

2.na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), na inwestora K. O. (właściciela nieruchomości) nałożył obowiązek wykonania, w terminie do dnia [...] sierpnia 2019 r., w przedmiotowym budynku gospodarczym poniżej wyszczególnionych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem :

2.1. w zakresie robót ogólnobudowlanych:

a) wykonać roboty wykończeniowe osadzonej stolarki okiennej,

b) w drzwiach pomieszczenia wc wykonać kratkę wentylacyjną,

2.2. w zakresie instalacji elektrycznych (zgodnie z zaleceniami Ekspertyzy Technicznej robót budowlanych dot. przebudowy wraz ze zmianą sposobu użytkowana budynku gospodarczego [...] działka [...] branży elektrycznej, ze stycznia 2019 r., autorstwa inż. L. K.,

a) obudowę rozdzielni nn wymienić na obudowę o szczelności [...], wyposażyć ją w wyłączniki różnicowoprądowe (odpowiednio dla obudów 1-faz. dwubiegunowe 25A, 30mA oraz dla obudów 3-faz czterobiegunowe 40A, 30Ma. W celu ochrony urządzeń i instalacji elektrycznych od przepięć atmosferycznych i sieciowych, zainstalować ochronki przepięciowe typu B+C. wymienić lub dostosować wyłącznik główny w rozdzielni w cewkę wybijakową w celu przyłączenia istniejącego przycisku p.poż. Istniejący przycisk p.poż. zainstalować przy wejściu głównym do budynku gospodarczego.

b) w "hali produkcyjnej nr [...]" uzupełnić klosze opraw oświetleniowych,

c) w "hali produkcyjnej nr [...]" oprawy oświetleniowe jarzeniowe- (rastry) wymienić na szczelne [...]

d) w "pomieszczeniu nr [...]" wymienić oprawy jarzeniowe typu [...] na [...],

e) uszczelnić osprzęt elektryczny gniazd wtykowych 3-faz.

f) w celu zachowania ochrony od porażeń należy zastosować układ sieci [...] poprzez szybkie samoczynne wyłączenie zasilania stosując wyłączniki różnicoprądowe,

g) wykonać połączenia wyrównawcze poprzez podłączanie do uziomu maszyn i urządzeń zamontowanych na stałe, konstrukcji metalowych oraz rur metalowych instalacji c.o., wod-kan, wentylacji. Całość połączeń wyrównawczych połączyć z uziomem;

2.3. w zakresie instalacji eklektycznych (zgodnie zaleceniami wynikającymi z badań pomiarów kontrolnych urządzeń i instalacji elektroenergetyczneych autorstwa p. J. F. oraz zaleceniami wyszczególnionymi w protokole powykonawczym z dn. [...].01.2019 r., tj. urządzenia, których wynik badań był negatywny (protokół nr [...]), należy naprawić i jako środek ochrony przeciwporażeniowej zastosować wyłączniki przeciwporażeniowe różnicowo - prądowe; po wykonaniu napraw przeprowadzić ponowne pomiary skuteczności ochrony od porażeń;

2.4. w zakresie instalacji sanitarnych (zgodnie z zaleceniami Ekspertyzy technicznej stanu budynku branża sanitarna użytkowanego jako budynek produkcyjny [...], dz. [...] z [...].01.2019, autorstwa mgr inż. A. W.):

a) wykonaniu ścianki wydzielającej kotłownię;

b) wykonaniu w wydzielonym pomieszczeniu kotłowni wentylacji nawiewnej i wywiewnej (instalację nawiewną sprowadzić 30 cm nad posadzkę w celu wyeliminowania zakłócenia ciągu kominowego).

Uzasadniając wydaną decyzję organ II instancji wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2016 r. Państwowa Inspekcja Pracy poinformowała Powiatowym Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB), że w trakcie przeprowadzonej przez ten organ kontroli w firmie [...] stwierdzono, że w budynku gospodarczym gospodarstwa rolnego zorganizowano pomieszczenia, w których urządzono m. in. stanowiska spawalnicze. K. O. (dale również: "Skarżący") w trakcie kontroli nie przedstawił decyzji na zmianę sposobu użytkowania budynku.

W dniu [...] kwietnia 2016 r. PINB przeprowadził kontrolę legalności sposobu użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce [...] położonej w [...], w którym zorganizowano stanowiska spawalnicze. W toku kontroli ustalono, że przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowano przed I wojną światową i składa się on z czterech pomieszczeń. Stwierdzono, że w budynku dokonano przebudowy i obecnie w budynku ma miejsce produkcja kotłów c.o.

Następnie PINB pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych wykonanych przez K. O. w budynku gospodarczym usytuowanym na działce nr [...] w [...] oraz zmianie jego sposobu użytkowania.

PINB pismem z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] wezwał K. O. do przedłożenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na dokonanej przebudowie wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego przez Pana K. O., pod rygorem rozpatrzenia sprawy w oparciu o dotychczasowe dowody i materiały. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. PINB zwrócił się do Wójta Gminy [...] z prośbą o udzielenie informacji czy K. O. uzupełnił wniosek o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład produkcyjno - usługowy na nieruchomości położonej w [...], działka [...] (zgodnie z wezwaniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...]). W odpowiedzi Wójt Gminy [...] poinformował PINB, że Pan K. O. nie uczynił zadość wezwaniu, w związku z czym ww. niekompletny wniosek o ustalenie warunków zabudowy pozostanie bez rozpatrzenia (k.51 akt adm.).

W dniu [...] września 2016 r. PINB otrzymał informację o ponownym wniesieniu przez K. O. wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego (wniosek wniesiony do Urzędu Gminy [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r. – k. 57 akt adm.).

Następnie w dniu [...] września 2016 r. PINB wydał decyzję z dnia [...] września 2016 r., znak: [...], którą organ nałożył na inwestora - K. O. obowiązek doprowadzenia budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości położonej w m. [...] na dz. nr [...], do stanu poprzedniego, tj. do stanu przed dokonaną przebudową i zmianą sposobu użytkowania (k.77 akt adm.). Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy (k. 109 akt adm.). Na skutek skargi K. O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r., sygn. IV SA/Po 11/17 uchylił zaskarżoną decyzję [...]WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] września 2016 r., znak: [...]

PINB ponownie rozpatrując sprawę na skutek prawomocnego wyroku sądu zwrócił się do Wójta Gminy [...] z pytaniem, czy organ ten wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład produkcyjno-usługowy na nieruchomości położonej w [...], działka nr [...]. W przypadku negatywnej odpowiedzi PINB zwrócił się do Wójta Gminy [...] o przedstawienie stanowiska czy inwestycja polegająca na przebudowie ww. budynku oraz wspomnianej zmianie sposobu użytkowania jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pismo PINB z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz z dnia [...] lipca 2017 r.).

W odpowiedzi (pismo z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...]) Wójt Gminy [...] poinformował, że decyzja o warunkach zabudowy dla budynku produkcyjno-usługowego nie została wydana oraz wskazał jaka jest funkcja terenu, na którym zrealizowano inwestycję (k. 135 akt adm.).

Następnie PINB wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], którą nałożył na Pana K. O. (właściciela nieruchomości), w terminie do dnia [...] listopada 2017 r., obowiązek doprowadzenia budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości położonej w m. [...] na dz. nr [...], do stanu poprzedniego tj. do stanu przed dokonaną przebudową i zmianą sposobu użytkowania poprzez podjęcie działań w tej decyzji wskazanych (k. 159 akt adm.).Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji [...]WINB decyzją z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (k.171 akt adm.). W uzasadnieniu [...]WINB wskazał, iż ponownie prowadząc postępowanie PINB winien w pierwszej kolejności dokonać sprawdzenia, czy dla terenu działki [...] (obręb [...] obowiązywał po 2013 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i jakie były jego zapisy. W przypadku ustalenia, że taki plan nie obowiązywał (bądź też obowiązywał, ale nie dopuszczał zabudowy o takim charakterze jak objęty przedmiotem postępowania), PINB winien ocenić pod względem techniczno-budowlanym wykonane roboty budowlane składające się na przebudowę. Wskazano, że PINB winien wówczas oddzielić kwestię tego, że roboty te zmierzały w swej istocie do zmiany sposobu użytkowania.

W toku dalszego prowadzenia sprawy PINB ustalił, iż w okresie od roku 2013 do roku 2015 (tj. w okresie realizacji robót) dla wyżej wymienionej nieruchomości nie obowiązywał żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wójt Gminy [...] ponownie wskazał, że działka ta również obecnie nie jest objęta zapisami żadnego planu miejscowego (k. 175 akt adm.). Ponadto zabudowa działki obiektem przeznaczonym na usługi ślusarskie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stracił moc w dniu [...] marca 2003 r. Nieruchomość była wówczas przeznaczona pod teren upraw polowych i ogrodniczych(k. 181 akt adm.).

Po dokonaniu powyższych ustaleń PINB wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2017 r. (nr [...]), nakładające na inwestora - K. O., obowiązek opracowania i przedłożenia, w terminie do dnia [...] stycznia 2018 r. inwentaryzacji i oceny technicznej robót budowlanych zrealizowanych przez K. O. na potrzeby przebudowy wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], ze wskazaniem, iż ocena winna określać zgodność zrealizowanych robót budowlanych z przepisami i Polskimi Normami oraz w razie konieczności, zakres robót niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem. Na skutek zażalenia od powyższego postanowienia [...]WINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. znak: [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie [...]WINB z dnia z dnia [...] stycznia 2018 r. znak: [...] zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt. IV SA/Po 182/18. Wobec czego [...]WINB, po rozpatrzeniu zażalenia w oparciu o akta sprawy oraz będąc związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt. IV SA/Po 182/18 postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy PINB w dniu [...] września 2018 r. przeprowadził kontrolę, której przedmiotem uczynił ocenę prawidłowości robót budowlanych zrealizowanych przez Pana K. O. w przedmiotowym budynku gospodarczym (k. 285 akt adm.).

Następnie PINB wydał postanowienie z dnia z dnia [...] grudnia 2017 r. (nr [...]), nakładające na inwestora - K. O., obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...] grudnia 2018 r., ekspertyzy technicznej robót budowlanych zrealizowanych przez K. O. na potrzeby przebudowy wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] w zakresie wewnętrznej instalacji elektrycznej, wodociągowej, kanalizacyjnej, cieplnej i wentylacyjnej. Po rozpatrzeniu zażalenia złożonego od tego postanowienia, [...]WINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. uchylił postanowienie PINB w zakresie terminu na przedłożenie ekspertyzy nakazując przedłożenie jej do dnia [...] stycznia 2019 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W dniu [...] stycznia 2019 r. ekspertyza została złożona (k.336i 337 akt adm.) Następnie PINB pismem z dnia [...] lutego 2019 r. zwrócił się do autorów ekspertyzy ojej pisemne uzupełnienie (k.358 akt adm.).

Po otrzymaniu żądanych uzupełnień PINB wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] nakazującą K. O. realizację wykonania określonych nią obowiązków (k. 384 akt adm.)

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł K. O., (k.384b akt adm.) wskazując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na niedopuszczalne oparcie orzeczenia na art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i gołosłowne stwierdzenie braku zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

[...]WINB w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. wskazał, że pozostaje związany wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 22 marca 2017 r., sygn. IV SA/Po 11/17.Wyjaśniono, że w zapadłym na gruncie niniejszej sprawy wyroku Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji co do prawidłowości zastosowania przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego dla legalizacji robót budowlanych zmierzających do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Sąd zgodził się również z koniecznością zbadania w ramach tego postępowania zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym powołano stanowisko Sądu (akapit pierwszy szóstej strony uzasadnienia wyroku), iż " W toku legalizacji oczywiście należy zbadać zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaćiv przestrzennym. Jednak brak jest podstaw do tego aby w tym postępowaniu powyższą ocenę uzależniać od przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy dla danej inwestycji. Tym samym uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu legalizacyjnym opartym na przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego, w konsekwencji kwestia ta nie mogła stanowić w istocie podstawy do zaniechania legalizacji."

[...]WINB wskazał, że zalegalizowanie inwestycji w postępowaniu naprawczym nie jest możliwe bez wcześniejszego dostosowania budowy do przepisów prawa regulujących możliwość posadowienia inwestycji i warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przy ocenie zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalono, że teren działki [...] w miejscowości [...] nie jest obecnie objęty żadnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla przedmiotowej inwestycji nie ustalono też w drodze decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Podkreślono, że Sąd w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku uznał ponadto, że nieuzasadnione jest zobowiązywanie inwestora do przedstawienia takiej decyzji. Wskazano też, że organy nadzoru budowlanego nie są organami wyposażonymi w kompetencje o charakterze planistycznym, więc nie są upoważnione do dokonywania oceny spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. PINB prowadząc postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją uzyskał jednak opinię Wójta Gminy [...] (pismo z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...]), zgodnie z którą w ocenie tego organu "lokalizacja zakładu produkcyjno- handlowego branży ślusarskiej możliwa byłaby wyłącznie w przypadku istnienia na działkach sąsiednich, obsługiwanych z tej samej drogi publicznej, obiektów o takiej samej funkcji na podstawie których można określić wymaganiu dotyczącej nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Na podstawie stanu faktycznego użytkowania otoczenia dz. nr [...] (obręb [...] wskazano, że sąsiedztwo omawianej nieruchomości to tereny użytkowane rolniczo z zabudową o charakterze mieszkaniowym i zagrodowym. Brak zatem obiektów o podobnej funkcji skutkuje niespełnieniem jednego z warunków (art. 61 ust: 1 pkt 1) tj. brak tzw. dobrego sąsiedztwa, koniecznego do wydania pozytywnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy". W dalszej kolejności wskazano, że PINB ponadto ustalił, iż w okresie od roku 2013 do roku 2015 (tj. w okresie realizacji robót) dla wyżej wymienionej nieruchomości nie obowiązywał żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Działka ta również obecnie nie jest objęta zapisami żadnego planu miejscowego. Ponadto zabudowa działki obiektem przeznaczonym na usługi ślusarskie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z [...] października 1980 r., który stracił moc w dniu [...] marca 2003 r. (nieruchomość była wówczas przeznaczona pod teren upraw polowych i ogrodniczych). Wobec powyższych ustaleń, [...]WINB zgodził się z organem I instancji, co do konieczności nakazania inwestorowi dostosowania obiektu do jego funkcji sprzed dokonanej zmiany sposobu użytkowania, tj. funkcji budynku gospodarczego. W ocenie [...]WINB jest to nieprawidłowość, której nie da się zalegalizować, wobec czego PINB prawidłowo nakazał w pkt 1 zaskarżonej decyzji doprowadzić budynek gospodarczy zlokalizowany na nieruchomości położonej w m. [...] na dz. nr [...], do stanu poprzedniego poprzez zaprzestanie w budynku produkcji kotłów centralnego ogrzewania, oraz wykonanie w przedmiotowym budynku robót budowlanych, w celu wyeliminowania zrealizowanych przez K. O. robót budowlanych, które pozostają nierozerwalnie związane z prowadzeniem zakładu ślusarskiego (produkcją kotłów). Dla orzeczenia tego obowiązku słusznie PINB przywołał przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ ma on zastosowanie w sytuacji, gdy roboty nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. W takiej sytuacji wydana decyzja kończy postępowanie legalizacyjne w sposób negatywny.

W toku niniejszego postępowania [...]WINB wskazywał w swoich rozstrzygnięciach, że w niniejszej sprawie należałoby odrębnie ocenić prawidłowość wykonania poszczególnych robót budowlanych (tj. ich z zgodność z przepisami techniczo - budowlanymi i przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) oraz funkcję jaką pełnił i ma pełnić przedmiotowy obiekt budowlany - wykorzystanie obiektu dla prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec czego PINB prowadząc postępowanie zgromadził materiał dowodowy służący do oceny w zakresie zgodności tych robót z przepisami techniczno - budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej. Źródłem tych informacji - obok protokołów kontroli przeprowadzonej przez pracowników PINB są przedłożone ekspertyzy techniczne oraz ich stosowne uzupełnienia. W tym zakresie [...]WINB w całości podzielił ustalenia poczynione w zaskarżonej decyzji przez organ I instancji, w których wskazano, że roboty wykonane w toku przebudowy zostały wykonanie niezgodne z wiedzą techniczną. Ocena zawarta w ekspertyzie opracowanej przez inż. L. K. i inż. R. K. (strona [...] ekspertyzy technicznej Biura Usług Projektowych [...]) jednoznacznie wskazuje, że bez dokonania robót, które zostały nakazane przez PINB instalacja elektryczna nie nadaje się do eksploatacji, a wręcz może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Z kolei w ekspertyzie sporządzonej przez mgr inż. A. W. wykazano m. in. na nieprawidłowości dotyczące funkcjonującej kotłowni oraz wentylacji. Ponadto słusznie PINB ograniczył się do nakazania tylko tych obowiązków, które doprowadzają do zgodności z prawem budynek gospodarczy a nie produkcyjny, czy "tymczasowy warsztat".

[...]WINB wskazał też, że wydanie jednej decyzji, w której wskazano dwie materialnoprawne podstawy, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie jest sytuacją typową. Podchodząc do przedmiotowego postępowania w sposób ściśle formalistyczny zasadnym byłoby wydanie w tym zakresie dwóch decyzji częściowych, z których jedna (wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1) miałaby treść odpowiadającą treści wskazanej w pkt 1 zaskarżonej decyzji PINB, z kolei druga z nich (wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2) miałaby treść odpowiadającą treści wskazanej w pkt 2 tej decyzji. [...]WINB wskazał, że jest to jednak naruszenie, które nie przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania. Ponadto [...]WINB niniejszą decyzją doprecyzował podstawy prawne wydanych obowiązków.

Skargę na decyzję [...]WINB wywiódł w niniejszej sprawie K. O. domagając się uchylenia jej oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Oraz zasądzenia kosztów postępowania. Uzasadniając złożoną skargę wskazano, że decyzja została wydana między innymi na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 (...) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r, Prawo budowlane, a tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 474/07, stwierdził, iż niemożliwe Jest wydanie decyzji jednocześnie na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, co wynika z brzmienia tych przepisów, które mogą być stosowane jedynie rozdzielnie. Do takich ich wykładni może prowadzić użyty tam wyraz "albo" (alternatywa rozłączna). Podniesiono też, że organy nadzoru budowlanego obu instancji nie wskazały żadnego przepisu umożliwiającego im wydanie nakazu zaprzestania w budynku produkcji kotłów centralnego ogrzewania", innymi słowy wstrzymania użytkowania przedmiotowego budynku. Podkreślono, że żaden z przepisów art. 51 Prawa budowlanego nie daje podstaw do wstrzymania (zakazania, zaprzestania) użytkowania obiektu objętego postępowaniem. Organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do wstrzymania użytkowania prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Takie uprawnienie przysługiwałoby im, gdyby prowadziły postępowanie w trybie art. 71 a (art. 71 a ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), ale lak oczywiście nie jest. W skardze wskazano też, że PINB w [...] wielokrotnie wskazuje na to, iż przedmiotowa "zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Organ swego twierdzenia nie popiera żadnym dowodem. Nie przywołuje na tę okoliczność żadnego orzeczenia (decyzji, postanowienia), ani nawet zaświadczenia. Twierdzenie o braku zgodności jest gołosłowne. W skardze zaakcentowano, że należy pamiętać, ze sytuację prawną strony kształtuje obowiązujące prawo oraz prawomocne orzeczenia administracyjne, "a nie jakieś pisemka". Organ stwierdził, że zabudowa działki jest sprzeczna z ustaleniami mpzp, który utracił moc. Skoro zatem akt prawa miejscowego nie obowiązuje, to nie można na nim opierać rozstrzygnięcia. [...]WINB czym naruszył też art. 9 i art. 107 § 3 kpa.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302 – dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego - które miało wpływ na wynik sprawy - jak również przepisów postępowania, które - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł też naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczenia, bowiem może ono nastąpić tylko wówczas, jeżeli uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie, w przypadku naruszenia przepisów postępowania, przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 458). Jednocześnie przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji gdy przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji byłaby taka sama (por. A. Kabat [w;] B. Dauter, A. Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 624). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd musi zatem mieć na uwadze, czy uchylenie zaskarżonego aktu z uwagi na stwierdzone uchybienia może doprowadzić do wydania decyzji o innej treści na skutek ponownego rozpoznania sprawy.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018, poz. 1202 – dalej jako: P. b.) i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 ze zm. – dalej jako: k.p.a.).

Przystępując do wyjaśnienia motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia należy też wskazać, że na podstawie art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. zasadniczo ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.

Należy zatem stwierdzić że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego, która czyniłaby poglądy prawne wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2017 r. sygn. IV SA/Po 11/17 nieaktualnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r. sygn. IV SA/Po 11/17 uwzględniając skargę K. O. wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy samowola budowlana polegająca na wykonaniu robót budowlanych i zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę nie podlega legalizacji na podstawie art. 71a P.b. Oznacza to, że w sytuacji, gdy inwestor wykonuje roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania naprawczego na podstawie przepisów art. 50 i 51, nie zaś art. 71a P.b. Jednocześnie, w prawomocnym wyroku Sąd wskazał, że przepisy art. 50 i 51 P.b., odmiennie niż art. 48 czy 49b tej ustawy, nie uprawniają organu nadzoru budowlanego - do zobowiązania inwestora - do złożenia w toku postępowania legalizacyjnego decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, co do której prowadzone jest postępowanie legalizacyjne (oznacza to też, że w takiej sytuacji brak jest przepisu, który pozwalałby wydać decyzję o warunkach zabudowy). Podkreślono, że choć w toku legalizacji w trybie art. 50 i 51 P.b. należy zbadać zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to brak jest podstaw, by powyższą ocenę uzależniać od przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy dla danej inwestycji.

Odnosząc się zatem do zarzutów skargi z uwzględnieniem powyższych wytycznych należy wskazać, że Skarżący kwestionuje legalność zaskarżonej decyzji wskazując, że niedopuszczalne jest wydanie jednej decyzji administracyjnej opartej zarówno na art. 51 ust. 1 pkt 1, jak i na iart. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Skarżący swoje stanowisko popiera treścią uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. II OSK 474/07, w którym Sąd ten wskazał, że w - stanie faktycznym rozpoznawanej wówczas przez NSA sprawy - "niemożliwe było też wydanie decyzji jednocześnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, co wynika z brzmienia tych przepisów, które mogą być stosowane jedynie rozdzielnie. Do takiej ich wykładni może prowadzić użyty tam wyraz "albo" (alternatywa rozłączna)". Odnosząc się do argumentacji skargi w zakresie niedopuszczalności wydania orzeczenia opartego na 51 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że powoływane orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. II OSK 474/07, jak i poprzedzający je wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. VII SA/Wa 302/06 zapadły w konkretnych uwarunkowaniach - co akcentował NSA wskazując, że "w tym stanie faktycznym" niemożliwe było wydanie decyzji jednocześnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Powoływany w skardze wyrok NSA dotyczył postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej nałożonych tą decyzją obowiązków, przy czym okolicznością, która przesądziła o stwierdzeniu przez GINB nieważności decyzji w części, było nałożenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. obowiązku wykonania samej tylko dokumentacji. W tym zakresie jak wynika z uzasadnienia wyroku, Sąd I instancji stanowisko GINB podzielił. Podkreślić trzeba, że Sąd w składzie sprawę niniejszą rozpoznający nie kwestionuje poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. II OSK 474/07 co do tego, że - "w tym stanie faktycznym (rozpoznawanej wówczas sprawy – uw. Sądu) niemożliwe było wydanie decyzji jednocześnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego". Jednocześnie Sąd, zauważa że zawodne bywa, jak czyni to Skarżący formułowanie kategorycznych stanowisk wyrażonych na gruncie odmiennych stanów faktycznych. Należy podkreślić, że zarówno organy, jak i Sąd, rozpatrując sprawę muszą każdorazowo wziąć pod uwagę - konkretne - okoliczności - badanej - sprawy. Mając na uwadze okoliczności faktyczne - rozpoznawanej - sprawy należy stwierdzić, że trafnie Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za dopuszczalne - w jednym akcie administracyjnym - nałożenie obowiązków zarówno na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. (które wskazano w pkt. 1 zaskarżonej decyzji), jak i na podstawie 51 ust. 1 pkt 2 P.b. (które wskazano w pkt. 2 zaskarżonej decyzji). Skierowane do K. O. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego informowało o wszczęciu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych wykonanych przez Skarżącego w budynku gospodarczym usytuowanym na działce nr [...] w [...] oraz zmianie jego sposobu użytkowania (k. 26 akt adm.). To co należy szczególnie zaakcentować, to fakt, że w okolicznościach badanej sprawy w istocie rozstrzygnięto o dwóch kwestiach – odrębnie – w pkt. 1 oraz w pkt. 2 zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia wydanego w pkt. 1 zaskarżonej decyzji – jak literalnie wskazano – stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Natomiast podstawę prawną rozstrzygnięcia wydanego w pkt. 2 zaskarżonej decyzji – jak literalnie wskazano – stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Zgodzić się trzeba – na co zwracał uwagę również [...]WINB – że co do zasady – należało wydać dwie odrębne decyzje (jedną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.) oraz drugą (na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.). Należy jednak zgodzić się z [...]WINB, że wskazane uchybienie – w konkretnych okolicznościach badanej sprawy – nie ma żadnego wpływu na jej wynik. W konsekwencji za nieuzasadnione należy uznać żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji - z tej przyczyny - że w jednym akcie administracyjnym zawarto dwa rozstrzygnięcia: jedno wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., a drugie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., podczas gdy rozstrzygnięcia te – w badanej sprawie – nie wykluczają się wzajemnie, a strona była informowana o przedmiocie postępowania i uczestniczyła aktywnie w nim. Ponadto podkreślić trzeba, że badana sprawa jest szczególna, i ta jej specyfika uzasadnia w ocenie Sądu dopuszczalność podjęcia rozstrzygnięcia w kształcie przedstawionym w zaskarżonej decyzji, bez konsekwencji w postaci naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Uwagę zwraca w tym kontekście fakt, że sam Skarżący w istocie nie polemizuje z treścią nałożonych obowiązków, ale przekonanie o zasadności złożonej skargi wywodzi z samego faktu niedopuszczalności wydania dwóch rozstrzygnięć, opartych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. (pkt 1 zaskarżonej decyzji) oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. (pkt zaskarżonej decyzji), w jednym akcie administracyjnym. Tymczasem, w okolicznościach badanej sprawy, wydanie - jak oczekiwałby tego Skarżący - w miejsce istniejącej decyzji, dwóch aktów administracyjnych, odrębnie nakładających te same obowiązki, w żaden sposób nie wpłynie na sytuację prawną Skarżącego.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu dotyczącego braku podstawy prawnej do nałożenia na Skarżącego obowiązku opisanego w pkt. 1.1. zaskarżonej decyzji, tj. "zaprzestania w budynku produkcji kotłów centralnego ogrzewania" należy wskazać, że niewątpliwie Sąd podziela argumentację skargi co do tego, że żaden z przepisów art. 51 P.b. nie daje podstawy do wstrzymania użytkowania obiektu objętego postępowaniem. Ponownie jednak dokonując oceny naruszenia art. 51 P.b. Sąd miał na uwadze, że art. 145 § 1 pkt 1lit. a p.p.s.a. – daje podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeżeli Sąd "stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy". Mając na uwadze przesłanki art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. należy zatem wskazać, że z treści rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 1.2. zaskarżonej decyzji, wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że wadliwie sformułowany obowiązek opisany w pkt. 1.1. tej decyzji, nie tworzy w istocie dla Skarżącego żadnego nowego skutku, ponad te, które i tak wynikają, z prawidłowo nałożonych obowiązków opisanych w pkt. 1.2 zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć, że w pkt. 1.2 lit. c zaskarżonej decyzji Skarżącemu nakazano demontaż maszyn i urządzeń zamontowanych i wykorzystywanych na potrzeby prowadzonego zakładu ślusarskiego (produkcja kotłów co). Już realizacja tego obowiązku skutkować będzie konsekwencjami w postaci zaprzestania produkcji, w spornym budynku, kotłów centralnego ogrzewania (o czym mowa w pkt. 1.1). Sam zatem pkt. 1.1. zaskarżonej decyzji, jakkolwiek wadliwy, to nie tworzy dla Skarżącego żadnych obowiązków, które i tak nie wynikałyby dla Skarżącego wprost z pkt. 1.2 zaskarżonej decyzji. W okolicznościach badanej sprawy, sformułowanie w pkt. 1.1 zaskarżonej decyzji kwestionowanego przez Skarżącego (i w o ocenie Sądu niewątpliwie wadliwie sformułowanego) obowiązku "zaprzestania w budynku produkcji kotłów centralnego ogrzewania" pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. W tej sytuacji zarzucone uchybienie należało ocenić, jako istniejące, ale pozostające bez wpływu na wynik sprawy.

Kolejny zarzut skargi dotyczy ustaleń, co do niezgodności dokonanej przez K. O. zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów należy wskazać, że celem postępowania legalizacyjnego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, co wynika wprost z treści art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazywana "zgodność z prawem" to również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny. W wiążącym w niniejszej sprawie wyroku (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2017 r., sygn. IV SA/Po 11/17) Sąd nie zwolnił organów nadzoru budowlanego z obowiązku zbadania zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kwestią bezsporną pozostaje, że nawet jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie obowiązuje na danym terenie (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie), to obowiązkiem organu nadzoru budowlanego prowadzącego postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 P.b. jest sprawdzenie zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami określającymi ład przestrzenny. Tylko wówczas bowiem inwestycja będzie spełniać te same warunki zgodności z prawem co inwestycja zrealizowana od początku na podstawie i zgodnie z pozwoleniem na budowę. Co do zasady wobec braku miejscowego planu, oznacza to zbadanie zgodności zrealizowanej inwestycji z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok NSA z 17.04.2018 r. sygn. II OSK 1439/16). Nie ulega wątpliwości – że w okolicznościach badanej sprawy – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 22 marca 2017 r. o sygn. IV SA/Po 11/17 przesądził, że oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 P.b. "uzależniać - od przedstawienia - decyzji" o warunkach zabudowy dla danej inwestycji, ponieważ w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. organ nie może zobowiązać inwestora do przedstawienia określonych dokumentów. Zaakcentować trzeba, że brak podstaw do uzależniania, prowadzonej w trybie art. 51 P.b., oceny zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym od – przedstawienia – decyzji ustalającej warunki zabudowy, nie może w razie braku planu miejscowego być utożsamiany z przyjęciem domniemania zgodności legalizowanej w trybie art. 51 P.b. samowoli z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Należy zauważyć, że Sąd w wyroku z dnia 22 marca 2017 r. o sygn. IV SA/Po 11/17 nie przesądził, aby w takiej sytuacji należało a priori uznać zgodność inwestycji z przepisami ładu przestrzennego albo przyjąć (do czego zmierza w złożonej skardze Skarżący) domniemanie takiej zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organy w niniejszej sprawie nie zostały przez Sąd zwolnione z obowiązku przeprowadzenia oceny zgodności z przepisami, a jedynie nie mogły oceny tej uzależnić od realizacji nałożonego przez siebie obowiązku (przedstawienia decyzji ustalającej warunki zabudowy). Sąd w wyroku z dnia 22 marca 2017 r. o sygn. IV SA/Po 11/17 nie wskazał na jakichkolwiek powody, które miałyby uzasadniających różnicowanie pozycji inwestora w ten sposób, że w przypadku wykonania inwestycji bez wymaganego pozwolenia kwestia jej zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miałaby być pomijana i pozostawać poza jakąkolwiek kontrolą właściwych organów administracji. Sąd znając okoliczności sprawy (w wyroku o sygn. IV SA/Po 11/17) nakazał organom badać zgodność dokonanej zmiany sposobu użytkowania z przepisami planowania i zagospodarowania przestrzennego. Oznaczało to obowiązek poczynienia przez organy nadzoru budowlanego ustaleń co do zgodności inwestycji z ładem przestrzennym, przy uwzględnieniu braku możliwości - zobowiązania inwestora do przedstawienia - decyzji ustalającej warunki zabudowy, w toku trwającego w trybie art. 51 P.b. postępowania legalizacyjnego. Należy przy tym podkreślić, że z akt sprawy jasno wynika, że Skarżący z własnej inicjatywy zainicjował postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...]. Jakkolwiek zatem, nie istniały podstawy do nałożenia na Skarżącego obowiązku przedstawienia decyzji ustalającej warunki zabudowy, w toku prowadzonego w trybie art. 51 P.b. postępowania legalizacyjnego, to rzeczą organów było w toku tego postępowania wyjaśnić, czy inwestor, który – co niesporne w okolicznościach niniejszej sprawy – o ustalenie warunków zabudowy dla dz. nr [...] występował, taką decyzję uzyskał (niezależnie od prowadzonego postępowania legalizacyjnego). Nie ulega wątpliwości, że organy ustaliły, że K. O. takiej decyzji nie uzyskał. Skarżący tych ustaleń nie kwestionuje. Sąd nakazał organom nadzoru budowlanego zbadać zgodność samowolnej zmiany sposobu użytkowania z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (co organy w niniejszej sprawie prawidłowo uczyniły). Całkowicie należy zgodzić się z argumentacją skargi, że ustalenia takie winna dokumentować decyzja ustalająca warunki zabudowy albo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nie może podlegać wątpliwości, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem obejmuje zgodność z wymienionymi planami, tam zaś, gdzie plany takie nie obowiązują funkcjonuje, zgodność z decyzją określającą warunki zagospodarowania i zabudowy terenu (por. wyrok NSA 13.03.2013 r. sygn. II OSK 2180/11). Skoro zatem po ponownym rozpoznaniu sprawy ustalono, że na rzecz Skarżącego nie wydano decyzji ustalającej warunki zabudowy dla dokonanej przez niego zmiany użytkowania budynku gospodarczego, to prawidłowo uznano, że legalizacja tego sposobu użytkowania jest niedopuszczalna.

Zaakcentować trzeba, że sądy administracyjne kontrolują legalność działalności administracji publicznej, przy czym, co trzeba zaznaczyć, czynią to w ramach sprawowanego - wymiaru sprawiedliwości - (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.). Sprawując wymiar sprawiedliwości i rozstrzygając sporne zagadnienia sądy uprawnione są do wyważenia racji stron procesu w ramach wykładni i stosowania relewantnych norm prawnych. Nie do pogodzenia - z istotą wymiaru sprawiedliwości - w ocenie Sądu sprawę niniejszą rozpoznającego, byłoby przyjęcie interpretacji znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, w sposób, który prowadziłby do premiowania zachowań naruszających prawo.

Jedynie ubocznie należy dodać, że Skarżący przyjmując założenie o domniemaniu zgodności samowolnej zmiany sposobu użytkowania z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zarzuca organom brak dowodu na okoliczność braku zgodności z tymi przepisami. Tymczasem, organy nie tylko ustaliły, że w braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla kwestionowanej zmiany sposobu użytkowania nie uzyskano decyzji ustalającej warunki zabudowy, ale prowadzono ustalenia na okoliczność zgodności dokonanej zmiany sposobu użytkowania z istniejącą na tym terenie – w przeszłości oraz obecnie - funkcją. W okolicznościach badanej sprawy PINB wystąpił do Wójta Gminy [...], który zaświadczył, że dokonana zmiana sposobu użytkowania nie spełnia warunku dobrego sąsiedztwa i nie uzyskałaby decyzji o warunkach zabudowy. Sam Skarżący nie pozbawiony przecież inicjatywy dowodowej i biorący czynny udział w postępowaniu, nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność zgodności dokonanej samowolnie zmiany sposobu użytkowania z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 9, art. 107 § 3 k.p.a. należy wskazać, że podstawę uchylenia decyzji przez Sąd stanowi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć - istotny - wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt lit. c p.p.s.a.). Należy zauważyć, że jakkolwiek Skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego) podnosi zarzut naruszenia art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a. to sam nie wskazuje jaki miało by mieć ono wpływ na wynik sprawy. Takich konsekwencji podnoszonego zarzutu nie dostrzega również Sąd. Jakkolwiek zatem, należy zgodzić się z Autorem skargi, że brak odniesienia się do zarzutów odwołania stanowi naruszenie art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a. – to jednak w okolicznościach badanej sprawy, pozostające bez wpływu na wynik sprawy.

Mając więc na uwadze powyższe oraz fakt, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy skargę należało oddalić w całości, co Sąd uczynił działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.