Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1241/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a)
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. spec. Patrycja Kumicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], Ukraina na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem/organem odwoławczym) decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] (zwana dalej decyzją) po rozpatrzeniu odwołania T. z siedzibą w W., Ukraina (zwanego dalej stroną/skarżącym) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (zwanego dalej organem I instancji ) z [...] lutego 2018 r. (zwana dalej decyzją I Instancji), o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia, utrzymał w mocy ww. decyzję.

Organ ustalił, że w dniu [...] listopada 2017 r. o godzinie 12:18 w miejscowości B. na drodze krajowej nr [...], przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz naczepą o nr rej. [...]. Ww. pojazdem kierował Pan S. S., który w chwili zatrzymania wykonywał przewóz drogowy kosmetyków na trasie z miejscowości B. do miejscowości K., po rozładunku towarów niebezpiecznych (UN0209 Trotyl) przewożonych na trasie z miejscowości R. do miejscowości B..

Organ wskazał, że kierujący okazał do kontroli zezwolenie CEMT nr [...] na międzynarodowy przewóz drogowy. Podniósł, że podczas czynności kontrolnych kontrolujący ustalili, że zgodnie z zapisami karnetu wydanego do zezwolenia CEMT o nr [...] przewóz trotylu wykonywany zespołem pojazdów tj. ciągnikiem samochodowym marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] rozpoczął się w dniu [...] listopada 2017 r. w miejscowości R. przy stanie drogomierza 850600 km. Na podstawie okazanego dokumentu CMR nr [...] kontrolujący ustalili, że załadunku dokonano w miejscowości R. w dniu [...] listopada 2017 r. W ocenie organu analiza zapisów urządzenia rejestrującego zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe wykazała, że podany dla rozpoczęcia przewozu drogowego w dniu [...] listopada 2017 r. stan drogomierza kontrolowanego pojazdu (850600 km) został zarejestrowany w dniu [...] listopada 2017 r. Na podstawie zapisów karnetu CEMT o nr [...] ustalono, że do dnia [...] listopada 2017 r. z zezwolenia o nr [...] korzystano w pojeździe o nr rej. [...] z naczepą o nr rej. [...]. Korzystanie zakończono w miejscowości D. (UA). Porównując ww. zapisy stwierdzono, że zezwolenie CEMT o nr [...] nie znajdowało się w kontrolowanym pojeździe od chwili załadunku i rozpoczęcia przewozu. Ponadto, kierujący nie okazał podczas kontroli żadnego innego ważnego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej. Kierujący posiadał w pojeździe zezwolenie jednorazowe nr [...], które było niewypełnione. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia, tj. Ip. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zatrzymany pojazd usunięto na wyznaczony parking do czasu uiszczenia kaucji w wysokości 10.000 zł i okazania prawidłowo wypełnionego zezwolenia. Przebieg kontroli został udokumentowany protokołem kontroli nr [...] z [...] listopada 2017 r. Podczas kontroli sporządzono również dokumentację fotograficzną i kserograficzną.

Decyzją z [...] lutego 2018 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 złotych.

Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie; zwrócenie się do służb celnych i straży granicznej na przejściu granicznym w D., przez które na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] listopada 2017 r. wjechał zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego marki [...] nr państwowy [...] z naczepą nr państwowy [...], jeśli według stanowczych ustaleń wyżej powołanej decyzji zezwolenie CEMT nr [...] było nieważne; zwrot kwoty 10 000 złotych pobranej tytułem kaucji na poczet kary oraz pozostałych kosztów poniesionych przez stronę w związku z niniejszym postępowaniem i wydaniem przedmiotowej decyzji, tj. kosztów parkingu.

Wskazał, że po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie wnosił o przeprowadzenie dowodu opisanego w pkt. 2 odwołania tj. zwrócenia się do służb celnych i straży granicznej na przejściu granicznym w D., jeśli według stanowczych ustaleń wyżej oznaczonej decyzji zezwolenie CEMT nr [...] było nieważne. Podniósł, że organ I instancji w żaden sposób nie odniósł się do tego dowodu i pominął go. Wskazał, że strona zwróciła się o wyjaśnienie, na jakiej podstawie prawnej polska administracja bada poruszanie się przewoźnika ukraińskiego po terytorium Ukrainy oraz na jakiej podstawie prawnej może domagać się, aby ukraiński przewoźnik poruszając się po terytorium państwa rejestracji pojazdów musiał posługiwać się zezwoleniem CEMT. Podniósł, że te dwa zagadnienia nie zostały w żaden sposób rozpatrzone przez organ I instancji.

Zarzucił, że organ stwierdził, że posługiwanie się zezwoleniem CEMT odbywa się według surowych wytycznych nie wskazując, gdzie cytowane wytyczne są opublikowane oraz skąd bierze się ich moc normatywna, a w szczególności nie uzasadnił, na jakiej podstawie przewoźnik rozpoczynający podróż na terytorium kraju rejestracji pojazdu musi wypełniać zezwolenie nawet wtedy, gdy poruszanie się na terytorium swojego kraju nie wymaga żadnych zezwoleń. Wskazał, że instrukcja, na którą powołuje się organ nie jest częścią polskiego systemu prawnego. Ponadto, powołując się na umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 18 maja 1992 r. (art. 5 i art. 6) podniósł, że wszystkie operacje transportowe na i poprzez terytorium drugiej umawiającej się strony wymagają zezwolenia strony, na terytorium której będzie się odbywała operacja transportowa. W związku z powyższym wskazał, iż umowa nie daje podstaw do żądania posiadania zezwolenia, a tym bardziej kontroli odnośnie części operacji transportowej na terytorium państwa rejestracji pojazdu. Podsumowując, skarżący podniósł, że działanie organu I instancji było przekroczeniem jego kompetencji w zakresie przyznania sobie uprawnienia do kontroli i karania przewoźnika za operacje transportowe przeprowadzane na terenie kraju rejestracji pojazdów.

Rozpoznając ponownie sprawę organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i w decyzji II Instancji powołał argumenty w niej przedstawione. Stwierdził, że stosownie do treści art. 28a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm. zwaną dalej ustawą o transporcie drogowym) zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1 przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 2). Wskazał, że zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6).

Wskazał, że kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.

W ocenie organu odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego co zostało szczegółowo opisane w decyzji.

Organ stwierdził, że podziela zarówno ustalenia w zakresie stanu faktycznego jak i prawnego. Wskazał, że zasadne jest twierdzenie, iż do dnia [...] listopada 2017 r. z zezwolenia o nr [...] korzystano w pojeździe o nr rej. [...] z naczepą o nr rej. [...] i zakończono korzystanie w miejscowości D. (Ukraina). W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez posiadania w pojeździe ważnego zezwolenia.

Organ wskazuje, że zebrany materiał dowodowy potwierdza wykonywanie przez skarżącego usługi, której świadczenie wymaga posiadania w pojeździe ważnego zezwolenia. Podnosi, że w toku kontroli ustalono, że okazane przez stronę zezwolenie CEMT nie zostało użyte prawidłowo. Jednocześnie strona nie okazała żadnego innego ważnego dokumentu uprawniającego do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego w przedmiocie powoływania się przez organ I instancji na wytyczne dotyczące zezwolenie CEMT bez wskazania, gdzie cytowane wytyczne są opublikowane oraz skąd bierze się ich moc normatywna organ wskazał, iż zasady korzystania z tzw. zezwoleń CEMT (EKMT) określa tzw. Instrukcja korzystania z kontyngentu zezwoleń transportowych ECMT dla urzędów oraz dysponentów przyjęta na Zgromadzeniu Ministrów Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu w dniach 19-30 maja 2001 r. Wyjaśnił, że Europejska Konferencja Ministrów Transportu jest międzyrządową organizacją transportową założoną w 1953 r., która wprowadziła system zezwoleń na międzynarodowe przewozy drogowe. Wskazał, że zarówno Rzeczpospolita Polska, jak i Ukraina są członkami ww. organizacji. Na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, że kierujący w trakcie kontroli wykonywał przewóz na podstawie zezwolenia CEMT, które jest ważne jedynie wraz z wypełnionym prawidłowo karnetem i powinno znajdować się pojeździe na całej trasie (od miejsca załadunku do miejsca rozładunku), co wynika z ww. instrukcji: Zezwolenie może być używane tylko przez jeden pojazd w tym samym czasie. Egzemplarz zezwolenia powinien się znajdować w pojeździe będącym w drodze pomiędzy punktami za – i wyładunku, tak w trakcie kursu z ładunkiem, jak i kursu pojazdem zupełnie niezaładowanym (pkt 4. Stosowanie zezwoleń ECMT ww. instrukcji). W ocenie organu odwoławczego ww. dokument znajduje zastosowanie w: niniejszej sprawie.

Wskazał za organem I instancji, że materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie jest spójny i wystarczający w związku z powyższym nie ma konieczności przeprowadzania dowodu w postaci informacji od służ celnych i straży granicznej. W ocenie organu żądanie skarżącego ma na celu jedynie przedłużenie prowadzonego postępowania.

Jego zdaniem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym tj. umorzenia postępowania z powołaniem się na okoliczności sprawy i dowody wskazujące, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów procesowych i materialnych. Jego zdaniem, polskie służby kontrolne nie mają uprawnienia do kontrolowania podstaw prawnych przejazdu ukraińskiego przewoźnika i karania za brak zezwolenia CEMT w czasie przejazdu od miejsca załadunku do granicy RP. Aby to było możliwe musiałoby mieć podstawy w ratyfikowanej przez Polskę umowie międzynarodowej. Jego zdaniem Inspekcja Transportu Drogowego ma uprawnienie do kontroli i karania w przypadku stwierdzenia naruszeń poza terytorium Polski na podstawie Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (Dz.U.2014.409 t.j.), gdzie w art. 12 ust. 6a i 6b przewidziano karanie Przewoźników za naruszenia czasu pracy poza terytorium państwa, w którym odbywa się kontrola. Wskazuje, że podobnej umowy odnośnie kontroli używania zezwoleń CEMT nie ma.

W związku z powyższym wnosił o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] maja 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2018 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i prawidłowo zastosowały przepisy prawa.

Z akt sprawy wynika, że strona w dniu kontroli wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy - ładunku kosmetyków z Polski (B.) na Ukrainę (K.), po uprzednim rozładunku towarów niebezpiecznych (UN 0209 trotyl) przewożonych na trasie R. – B.. Kierowca okazał do kontroli m.in. zezwolenie CEMT nr [...] na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy udzielone skarżącej. Na podstawie zapisów karnetu do zezwolenia CEMT ustalono, że przewóz kontrolowanym zespołem pojazdów rozpoczął się [...] listopada 2017 r. w miejscowości R. a załadunek towaru niebezpiecznego miał miejsce [...] listopada 2017 r. Na podstawie wskazań drogomierza i porównawczej analizy dokumentu CMR i zezwolenia CEMT ustalono, że z zezwolenia CEMT nr [...] korzystano w innym pojeździe do [...] listopada 2017 r. Na powyższej podstawie stwierdzono, że zezwolenie CEMT nr [...] nie znajdowało się w kontrolowanym pojeździe od momentu załadunku, za co organ nałożył na skarżącego karę z lp. 3.1 załącznika nr 3 do utd.

Zasady korzystania z CEMT określa Instrukcja korzystania z kontyngentu zezwoleń transportowych CEMT dla urzędów oraz dysponentów, która została przyjęta na Zgromadzeniu Ministrów Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu, która odbyła się w dniach 19 - 30 maja 2001 r. Europejska Konferencja Ministrów Transportu jest międzyrządową organizacją transportową założoną w 1953 r. , która wprowadziła system zezwoleń na międzynarodowe przewozy drogowe. Członkami ww. organizacji są m.in. Polska i Ukraina. Zgodnie z Instrukcją korzystania z kontyngentu zezwoleń transportowych CEMT dla urzędów oraz dysponentów Zezwolenie może być używane tylko przez jeden pojazd w tym samym czasie. Egzemplarz zezwolenia powinien się znajdować w pojeździe będącym w drodze pomiędzy punktami za - i wyładunku, tak w trakcie kursu z ładunkiem, jak i kursu pojazdem zupełnie niezaładowanym.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) utd podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym. Przedmiotem kontroli inspektorów ITD jest całość zadania przewozowego, którego dotyczy zezwolenie na międzynarodowy transport drogowy rzeczy. Wobec powyższego zarzuty pełnomocnika skarżącej o braku uprawnień ITD do kontrolowania zezwoleń CEMT należy uznać za nieuzasadnione.

Polskę i Ukrainę wiąże umowa o międzynarodowych przewozach drogowych zawarta między rządami obu krajów 18 maja 1992 r. (M.P. z dnia 5 lutego 2002 nr 6. poz. 125). Tak więc zarzuty skarżącego w tym zakresie są bezpodstawne. Umowa ta zawiera postanowienia dotyczące zasad przewozu ładunków w transporcie międzynarodowym pomiędzy oboma krajami.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, dokonał jego wszechstronnej oceny.

Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.