Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 377/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40a ust. 1 pkt 3, art.
journal: Dz.U. 2015 poz 678
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jedn.
article: art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 4 poz 25
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK, organ), w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 26 z późn. zm., dalej: k.p.a.), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1059, z późn. zm., dalej: u.i.h.), art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1604, dalej: ustawa o jakości), po rozpatrzeniu odwołania V. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej spółka, strona, skarżąca) utrzymał w mocy decyzję[...]Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] (w skrócie: [...]WIIH) z dnia [...] października 2016 r., którą wymierzono stronie karę pieniężną w wysokości 4.000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu pięciu partii artykułów rolno-spożywczych niewłaściwej jakości handlowej.

Decyzję wydano w następujących ustaleniach:

W dniach: [...] kwietnia – [...] maja 2016 r. przeprowadzono kontrolę w spółce – jej hurtowni położonej w [...] przy ul. [...], z której sporządzono protokół podpisany przez osobę upoważnioną do reprezentowania strony. W toku kontroli zakwestionowano oznakowanie 5 partii suplementów diety w opakowaniach jednostkowych, o łącznej wartości [...]zł:

1) [...] opakowań jednostkowych [...]a' 30 g o zawartości 60 tabletek, dystrybutor: V. Sp. z o.o. z/s w [...] , z datą minimalnej trwałości [...] 2019, nr partii [...] , w cenie sprzedaży 28,65 zł/op., wartości 16.273,20 zł, z uwagi na:

- niepodanie opisu warunków przechowywania po dacie ważności (dacie minimalnej trwałości), ale wskazanie ich w innym miejscu, to jest na boku opakowania, co narusza przepis pkt 1b załącznika nr X do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. L 304 z 22.11.2011, str. 18-63 z późn. zm., dalej: rozporządzenie nr 1169/2011) w zw. z art. 25 ust. 1 i art. 9 ust. 1g rozporządzenia nr 1169/2011;

- podanie w składzie dla niektórych składników wyłącznie nazw łacińskich, co narusza przepis art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o jakości i art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015 r., poz. 594 z późn. zm., dalej: ustawa o bezpieczeństwie żywności);

2) [...] opakowań jednostkowych [...]a' 18,3 g o zawartości 30 tabletek, dystrybutor: V. Sp. z o.o. z/s w [...], z datą minimalnej trwałości [...]2018, nr partii [...], w cenie sprzedaży 20,56 zł/op., wartości [...]zł, z uwagi na:

- brak podania opisu warunków przechowywania po dacie ważności (dacie minimalnej trwałości), ale podanie ich w innym miejscu, to jest na boku opakowania, co narusza przepis pkt 1b załącznika nr X do rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 25 ust. 1 i art. 9 ust. 1 g rozporządzenia nr 1169/2011;

- podanie obok uwidocznionej w składzie substancji dodatkowej "hydro- ksypropylometylocelulozy" jej kategorii, to jest "substancja powlekająca", która to kategoria nie jest ujęta w Części C Załącznika VII do rozporządzenia nr 1160/2011;

3) 755 opakowań jednostkowych [...] a' 37,5 g o zawartości 60 tabletek, dystrybutor: V. Sp. z o.o. z/s w [...], z datą minimalnej trwałości [...]2017, nr partii [...], w cenie sprzedaży 15,61 zł/op., wartości [...] zł, z uwagi na:

- brak podania obok zwrotu: "Najlepiej spożyć przed końcem" daty minimalnej trwałości bądź też odesłania do miejsca, gdzie data jest podana w etykietowaniu, co narusza przepis pkt 1b załącznika nr X do rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011;

- brak podania opisu warunków przechowywania po dacie ważności (dacie minimalnej trwałości), ale podanie ich w innym miejscu, to jest na boku opakowania, co narusza przepis pkt 1b załącznika nr X do rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 25 ust. 1 i art. 9 ust. 1g rozporządzenia nr 1169/2011,

- poprzedzenie wykazu składników określeniem "skład" zamiast "składniki", co narusza art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011,

- podanie informacji dotyczących wartości energetycznej w sposób niezgodny z wymogami art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011;

4) [...] opakowań jednostkowych [...] a' 50 ml, wyprodukowane dla V. Polska Sp. z o.o. z/s w [...], z datą minimalnej trwałości [...]2018, nr partii [...], w cenie sprzedaży 31,45 zł/op., wartości [...]zł, z uwagi na:

- brak podania opisu warunków przechowywania po dacie ważności (dacie minimalnej trwałości), ale podanie ich w innym miejscu, to jest na boku opakowania, co narusza przepis pkt 1b załącznika nr X do rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 25 ust. 1 i art. 9 ust. 1g rozporządzenia nr 1169/2011,

- deklarowanie informacji o wartości odżywczej/wartości energetycznej w sposób niezgodny z art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011;

5) [...] opakowań jednostkowych [...] a' 50 ml, dystrybutor: V. Sp. z o.o. z/s w [...], z datą minimalnej trwałości [...]2019, nr partii [...], w cenie sprzedaży 20,97 zł/op., wartości [...]zł, z uwagi na:

- brak podania opisu warunków przechowywania po dacie ważności (dacie minimalnej trwałości), ale podanie ich w innym miejscu, to jest na boku opakowania, co narusza przepis pkt 1b załącznika nr X do rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 25 ust. 1 i art. 9 ust. 1g rozporządzenia nr 1169/2011,

- podanie obok uwidocznionej w składzie substancji dodatkowej "sorbinianu potasu" jej kategorii jako "konserwant" zamiast "substancja konserwująca", co narusza wymagania Części C Załącznika VII do rozporządzenia nr 1169/2011,

- podanie w składzie dla niektórych składników wyłącznie nazw łacińskich, co narusza przepis art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 oraz art. 6 ust. 1 i art. 48 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności.

Pismem z dnia [...] września 2016 r. [...]WIIH zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu [...] kwietnia 2016 r. w należącej do strony hurtowni [...] partii artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej, z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie. Jednocześnie organ wezwał stronę do nadesłania deklaracji podatkowej albo pisemnego oświadczenia wskazującego na wysokość przychodów i obrotu osiągniętego w poprzednim roku obrotowym.

W odpowiedzi spółka pismem z [...] września 2016 r. wyjaśniła, że po przeprowadzonej kontroli podjęła szereg działań zmierzających do wprowadzenia do obrotu handlowego towarów oznakowanych zgodnie z obowiązującymi przepisami – w trybie pilnym dostosowano etykiety artykułów rolno-spożywczych zakwestionowanych przez ŚWIIH pod względem jakości handlowej z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie. Strona podniosła, powołując się na art. 40a ust. 1 pkt 3 oraz 40a ust. 5 ustawy o jakości, że szybkie usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie kontroli nie powinno pozostawać bez znaczenia w kwestii ewentualnie wymierzonej kary pieniężnej. Jednocześnie podała, że zalicza się do kategorii małych przedsiębiorców i przedstawiła zeznania podatkowe, w których wykazała przychód w kwocie [...]zł.

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. [...]WIIH wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości 4000 zł za wprowadzenie do obrotu w dniu [...] kwietnia 2016r. [...] partii artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy o jakości, z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie. W uzasadnieniu podał m.in., że w ofercie handlowej placówki znajdowało się 5 partii artykułów rolno-spożywczych, które posiadały uchybienia w oznakowaniu. Brak zamieszczenia wszystkich wymaganych prawem informacji dotyczących wprowadzanych do obrotu artykułów rolno-spożywczych jest jednoznaczne z niespełnieniem wymagań w zakresie jakości handlowej. Organ I instancji, uzasadniając nałożoną karę pieniężną, przywołał art. 40a ust. 1 pkt 3, art. 40a ust. 4 – 5 ustawy o jakości, a także opisał w oparciu o jakie kryteria ustalił wysokość kary pieniężnej.

Pismem z [...] października 2016 r. strona wniosła odwołanie od decyzji [...]WIIH, zarzucając jej naruszenie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości poprzez nieprawidłowe ustalenie stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia, jakich dopuściła się skarżąca, w tym niewłaściwe, pobieżne dokonanie ustaleń w przedmiocie miarkowania kary pieniężnej, co stanowiło podstawę do wymierzenia przez WIIH wygórowanej kary pieniężnej oraz nieadekwatnej do zakresu i stopnia stwierdzonego naruszenia prawa.

Decyzją wymienioną na wstępie Prezes UOKiK utrzymał w mocy rozstrzygnięcie [...]WIIH. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg postępowania oraz przywołał przepisy art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r., ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego proc, dalej: rozporządzenie nr 178/2002), art. 6, art. 8 ust. 1, 2, 5, art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, art. 3 ust. 5, 40a ust. 1 pkt 3, 5 ustawy o jakości, art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy o bezpieczeństwie żywności. W ocenie Prezesa mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości [...]WIIH właściwie uznał, że strona wprowadziła do obrotu [...] partii artykułów rolno-spożywczych niewłaściwej jakości handlowej o wartości [...] , co skutkowało wymierzeniem jej kary pieniężnej w wysokości 4.000 zł. Zauważył, że wszystkie podmioty biorące udział w obrocie środkami spożywczymi są zobowiązane zadośćuczynić nadrzędnemu celowi prawa żywnościowego, którym jest ochrona konsumentów, a skarżąca jako dystrybutor obarczona była obowiązkiem zapewnienia zgodności oferowanej żywności z wymogami prawa żywnościowego. Kara określana w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości może wynieść od 500 zł do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych niewłaściwej jakości handlowej (w tym przypadku korzyść majątkową ustalono na [...]zł). Wymierzona kara pieniężna w wysokości 4.000 zł stanowi więc 1,6% możliwej do nałożenia kary, która mogłaby być nałożona do kwoty [...] zł. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Prezes UOKiK stwierdził, że [...]WIIH wymierzając karę pieniężną mimo lakonicznego odniesienia się do poszczególnych przesłanek wskazanych w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, ocenił je w sposób prawidłowy – zastosował sankcję proporcjonalną do wielkości kontrolowanego podmiotu oraz stwierdzonych nieprawidłowości i wartości zakwestionowanych towarów. Miarkując stopień szkodliwości czynu w ocenie Prezesa, [...]WIIH zasadnie stwierdził, że naruszono prawo do informacji. Stwierdzone naruszenia miały różny stopień szkodliwości, z czego najwyższą szkodliwość miał brak w wykazie składników dwóch partii produktów informacji w języku polskim o głównych składnikach suplementów diety. Oferowanie produktów niewłaściwej jakości handlowej narusza wymagania w zakresie oznakowania artykułów rolno-spożywczych istotne z punktu widzenia właściwości produktów. W ocenie Prezesa UOKiK strona niezasadnie szczególną wagę przypisuje okoliczności braku uchybień w dotychczasowej działalności. Nie można uznać, że pozytywna ocena dotychczasowej działalności przemawia za niskim wymiarem kary, gdy wagę stwierdzonych naruszeń można uznać za znaczną, a ilość i wartość zakwestionowanych produktów jest duża. Wielkość obrotów i przychodu ustalono na podstawie deklaracji CIT-8, wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych, które zakwestionowano z punktu widzenia niewłaściwej jakości handlowej wynosiła łącznie [...]zł i jest to wartość, która uzasadniała wymierzenie kary pieniężnej w wysokości wskazanej w decyzji [...]WIIH. Ponadto stopień zawinienia nie jest przesłanką braną pod uwagę przy miarkowaniu wysokości kary.

W skardze do Sądu spółka wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji. Decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na niewłaściwym uznaniu, iż wymierzona wobec skarżącej kara pieniężna w wysokości 4000 zł. jest karą proporcjonalną do wagi przewinienia oraz wymierzona w oparciu o prawidłowe ustalenia [...]WIIH w zakresie stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia dopuszczonego się przez skarżącą co, w konsekwencji stanowiło podstawę utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji WIIH, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego materiału prowadzi do przeciwnego wniosku. W uzasadnieniu skarżąca podnosiła, że nie negowała okoliczności niedochowania należytej staranności i bez winy oraz świadomości wprowadziła do obrotu pięć partii artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości. Wymierzona kara nie jest adekwatna do zakresu i stopnia stwierdzonego naruszenia, nie uwzględnia dotychczasowej działalności skarżącej. Jest zaś karą wygórowaną, nieproporcjonalną do wagi przewinienia.

W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga V. sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie jest zasadna.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Prezesa UOKiK z dnia [...] grudnia 2016 r. i utrzymana nią w mocy decyzja [...]WIIH z dnia [...] października 2016 r. nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu, który w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) skutkowałby ich uchyleniem.

Podstawą materialną nałożonej kary pieniężnej był art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, mówiący, iż kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.

W myśl przepisu art. 3 pkt 5 ustawy o jakości jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Z kolei, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Dla konsumenta informacja, że artykuł rolno – spożywczy spełnia powyższe wymagania powinna być zawarta w oznakowaniu, z mocy art. 7 ust. 1 ustawy o jakości. Oznakowanie winno zawierać informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego, w szczególności: nazwę, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu (pkt 1); inne dane umożliwiające identyfikację artykułu rolno-spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych (pkt 2).

Szczegółowe wymagania odnoszące się do oznakowania środków spożywczych zawarto w rozporządzeniu nr 1169/2011. Podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firma jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy. Podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za informację na temat żywności zapewnia obecność i rzetelność informacji na temat żywności zgodnie z mającymi zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz wymogami odpowiednich przepisów (art. 8 ust. 1, 2 rozporządzenia nr 1169/2011). W myśl art. 6 rozporządzenia nr 1169/2011 każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat żywności zgodnie z tym rozporządzeniem.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. rozporządzenia obowiązkowe informacje na temat żywności muszą być podawane w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów z państw członkowskich, w których dany środek spożywczy jest wprowadzany na rynek. W świetle art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane co najmniej w języku polskim.

W niniejszej sprawie podczas kontroli organ prawidłowo zakwestionował oznakowanie 5 partii suplementów diety polegające na:

- podaniu w składzie dla niektórych składników wyłącznie nazw łacińskich (naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o jakości i art. 48 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności);

- braku podania opisu warunków przechowywania po dacie ważności (dacie minimalnej trwałości), ale podanie ich w innym miejscu, to jest na boku opakowania, (naruszenie przepisu 1b załącznika nr X do rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 25 ust. 1 i art. 9 ust. 1g rozporządzenia nr 1169/2011);

- podaniu obok uwidocznionej w składzie substancji dodatkowej "hydro- ksypropylometylocelulozy" jej kategorii, to jest "substancja powlekająca", która to kategoria nie jest ujęta w Części C Załącznika VII do rozporządzenia nr 1169/2011;

- braku podania obok zwrotu: "Najlepiej spożyć przed końcem" daty minimalnej trwałości bądź też odesłania do miejsca, gdzie data jest podana w etykietowaniu, (naruszenie przepisu pkt 1b załącznika nr X do rozporządzenia nr 1169/2011 w zw. z art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011);

- poprzedzenie wykazu składników określeniem "skład" zamiast "składniki", (naruszenie art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011);

- podaniu i deklarowaniu informacji dotyczących wartości energetycznej w sposób niezgodny z wymogami art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011;

- podaniu obok uwidocznionej w składzie substancji dodatkowej "sorbinianu potasu" jej kategorii jako "konserwant" zamiast "substancja konserwująca", co narusza wymagania Części C Załącznika VII do rozporządzenia nr 1169/2011.

Stwierdzone w toku kontroli naruszenia, stanowiące podstawę ustaleń faktycznych przy wydawaniu powołanych decyzji, nie były kwestionowane przez stronę na etapie postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego. Sąd kontrolując decyzję wymienioną na wstępie również nie dopatrzył się w działaniu Prezesa UOKiK czy [...]WIIH uchybień prawa procesowego i materialnego w zakresie stwierdzonych naruszeń.

W niniejszej sprawie skarżąca natomiast kwestionowała proporcjonalność wymierzonej kary pieniężnej.

Co do podstawy prawnej decyzji, zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, Główny Inspektor, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych (ust. 5 ww. przepisu). Przed ustaleniem wysokości kary pieniężnej Główny Inspektor, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej może żądać okazania dokumentów związanych z ustaleniem okoliczności, o których mowa w ust. 5, w szczególności dotyczących obrotów, przychodu i wartości kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych (ust. 5a ww. przepisu).

Jednocześnie przepis art. 40a ust. 5c ustawy o jakości dopuszcza możliwość odstąpienia od wymierzenia kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1-3a w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu można odstąpić od wymierzenia kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1-3a.

Wobec takiej konstrukcji przepisu art. 40a ustawy o jakości organ w przypadku stwierdzenia wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów organ w zasadzie zobligowany jest do nałożenia kary pieniężnej, w wysokości od 500 zł do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu. Wymierzając karę organ ma jedynie możliwość jej miarkowania w oparciu o przesłanki wskazane w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości. Przepis art. 40a ust. 5c ustawy o jakości wprowadza wyjątek, że w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu można odstąpić od wymierzenia kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1-3a.

Jak zaznaczono w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1505): "Dodanie ust. 5c ma na celu umożliwienie organom kontrolnym odstępowania od wymierzania kar pieniężnych, o których mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 lub 4 ustawy o jharsw przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niskiego stopnia zawinienia, niewielkiego zakresu naruszenia, braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia lub niewielkiej wartości kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. Brak takich przepisów utrudnia bowiem faktyczne stosowanie prawa, ponieważ obliguje organy kontrolne do wymierzania kary pieniężnej choćby w minimalnej wysokości w sytuacjach, które z uwagi na swój bagatelny charakter nie wydają się uzasadniać sankcji tego rodzaju." (druk sejmowy VII.2331). Równocześnie w uzasadnieniu tego samego projektu ustawy, obejmującego m.in. kompleksową zmianę brzmienia art. 40a ustawy o jakości stwierdzono, że "Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 29.04.2004, str. 1, z późn. zm.) naruszenie prawa paszowego i żywnościowego oraz reguł dotyczących zdrowia zwierząt i ich dobrostanu powinno w całej Wspólnocie podlegać efektywnym, odstraszającym i proporcjonalnym środkom (karom) na poziomie krajowym.

W Unii Europejskiej zwiększa się nacisk na dokładniejszą kontrolę żywności i pasz, a w tym m.in. na ściganie działań mających na celu fałszowanie żywności wprowadzanej na rynek. Komisja Europejska opracowała w 2007 r. wytyczne w celu pomocy państwom członkowskim w opracowywaniu wieloletnich krajowych planów kontroli. W zakresie tematycznym, który ma stanowić podstawę opracowania tych planów w każdym państwie, jako tematy z zakresu prawa żywnościowego wymienione są m.in.: etykietowanie żywności oraz oszukańcze praktyki, na przykład fałszywe lub wprowadzające w błąd etykietowanie, oświadczenia o jakości lub składzie.".

Dlatego mając na uwadze okoliczności związane ze stwierdzonym naruszeniem oraz sytuacją skarżącej w zakresie wynikającym z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości organy prawidłowo przyjęły, że należało nałożyć karę pieniężną, a tym samym nie wystąpiły przesłanki z art. 40 ust. 5c tego aktu.

W ocenie Sądu nałożona decyzją kara pieniężna mieści się w granicach wyznaczonych ustawą oraz znajduje uzasadnienie w przedstawionych przez organ (niespornych) ustaleniach. Organy orzekając w kwestii wysokości kary uwzględniły wszystkie ustawowe przesłanki wymienione w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości i odpowiednio je wyważyły. Nie można więc zasadnie mówić o braku proporcjonalności nałożonej kary.

Należy też zauważyć, że zakres odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczym za informacje na temat żywności powinien być zgodny z art. 17 rozporządzenia nr 178/2002 (motyw 21 Preambuły rozporządzenia nr 1169/2011). Powołany ostatnio przepis w ust. 1 przewiduje odpowiedzialność podmiotów działających na rynku spożywczym w przedmiocie kontrolowanych przez nich działań, zgodnie z klasycznymi normami odpowiedzialności, wedle których każda osoba może zostać pociągnięta do odpowiedzialności za rzeczy bądź czyny, które wchodzą w zakres jej kompetencji (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. C- 443/13 w sprawie Ute Reindl v. Bezirkshauptmannschaft Innsbruck (Lex nr 1537915, A. Szymecka – Wesołowska, glosa do wyroku TSUE z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. C-315/05, LEX/el. 2016). Odpowiedzialność skarżącej dotyczyła właśnie nieprawidłowości w etykietowaniu produktów i do tego - informacji obowiązkowych, które mają być przekazywane według zasad uregulowanych w rozporządzeniu nr 1169/2011. Na kwestie związane z prawidłowością etykietowania i odpowiedzialność podmiotów zobowiązanych zwrócono także uwagę w cytowanym wyżej uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów.

Z kolei co do pozostałych przesłanek wymienionych w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, organ uwzględnił wielkość zakwestionowanego towaru (ilość towarów), wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych ([...]) wysokość przychodu skarżącej ([...]zł) wskazanego przez skarżącą w dokumentach przez nią przedstawionych, a także okoliczność, że wobec spółki w ostatnich 24 miesiącach przed wydaniem decyzji nie było prowadzone postępowanie w przedmiocie nałożenia kary, a strona z własnej inicjatywy i niezwłocznie wyeliminowała stwierdzone naruszenia. W ocenie Sądu nałożona na skarżącą kara pieniężna w wysokości 4.000 zł mieści się w granicach wskazanych w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości. Przy tym stanowi 1,6 % maksymalnej kary. Prezes prawidłowo wskazał, że stwierdzone naruszenia dotyczyły jednego z podstawowych praw konsumentów – prawa do informacji i choć miały różny stopień szkodliwości to brak informacji lub nierzetelne informacje o produktach uniemożliwiają konsumentom dokonanie świadomego wyboru, opartego na pełnej wiedzy o towarze, gdyż główną funkcją oznakowania jest przekazywanie informacji o produkcie.

Oceniając dotychczasową działalność przedsiębiorcy Prezes uwzględnił, że wobec skarżącej w okresie ostatnich 24 miesięcy nie prowadzono żadnego postępowania z tytułu wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych niewłaściwej jakości handlowej. Rację ma organ, podając że sam fakt pozytywnej oceny działalności nie przemawia za niskim wymiarem kary. Wskazać bowiem należy, że na wysokość wymierzenia kary pieniężnej mają na równi wpływ wszystkie przesłanki wyrażone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości, a ewentualne pozytywne zaistnienie jednej z nich (w niniejszej sprawie dotychczasowej działalności podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych) nie obliguje organu do wymierzenia niskiej kary pieniężnej, a jedynie do jej uwzględnienia przy wymierzaniu kary, co też Prezes UOKiK uczynił. Wobec powyższego zarówno Prezes jak i WIIH wymierzając przedmiotową karę pieniężną nie naruszyli art. 40a ust. 1 pkt ustawy o jakości.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.