Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 338/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 14
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Cezary Kosterna (spr.), Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).


UZASADNIENIE

1. Obywatel F., L. D. (zwany dalej: skarżącym), deklarujący narodowość [...] wnioskiem z [...] września 2007 r. wystąpił

do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP.

Skarżący składając oświadczenie co do przyczyn ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy stwierdził: "Przyjechałem do Polski, ponieważ prześladują mnie

i poniżają w prawach ze strony aktualnych służb prawa."

Rozpatrując powyższy wniosek, decyzją z [...] marca 2009 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o jego wydaleniu

z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący opuścił kraj pochodzenia legalnie na podstawie paszportu [...] wydanego [...] kwietnia 2004 r.

We wniosku o nadanie statusu uchodźcy wskazał, że nie brał udziału w działaniach wojennych, nie był poddawany przemocy fizycznej lub psychicznej, był zatrzymany na dobę w 2003 r. na posterunku w C. Podał też, że nie był skazany wyrokiem sądu, nie był członkiem żadnej organizacji politycznej, religijnej, kulturalnej, społecznej, etnicznej. Zameldowany był w [...], z paszportu wynikało, że wykonywał zawód robotnika budowlanego.

W związku z wyjazdem skarżącego do A. postępowanie było zawieszone przez okres ok. dwóch miesięcy od listopada 2007 do stycznia 2008r.

Po podjęciu postępowania przeprowadzono przesłuchanie skarżącego,

w którym złożył obszerne wyjaśnienia w których oświadczył między innymi, że:

Do 2003 r. mieszkał w obozie dla uchodźców w I., a w 2003 r. przemeldował się do obwodu [...] i mieszkał w różnych miastach, w tym

w O. i w K. Od 1996 r. pracował w M. w [...]

i w kierownictwie bezpieczeństwa R., jako bojownik do spraw s., przy czym do pracy tej oddelegowało go M. W 1999 r. pracował w G. przy przygotowaniu operacji [...]. Został tam zatrzymany w 2002 r. i przetrzymywany przez miesiąc, a później ponownie zatrzymany na krótko w maju 2007 r. Podawał, że jego wuj, który został zatrzymany przez [...] w sierpniu 2007 r., który wiedział o niektórych jego [...], przekazał mu informację, żeby natychmiast wyjechał z R., bo może zostać zabity. Oświadczył tez, że krewni funkcjonariuszy O. obwiniają go niesłusznie o ich zabicie.

Decyzją organu pierwszej instancji z [...] listopada 2008 r. postępowanie zostało umorzone z uwagi na wyjazd skarżącego do A., po czym w styczniu skarżący został przekazany do Polski i złożył wniosek o podjęcie umorzonego postępowania, w związku z czym decyzja o umorzeniu postępowania została uchylona i podjęto ponownie postępowanie.

W toku postępowania jako materiał dowodowy uwzględniono:

• omówione wyżej zeznania skarżącego,

• wniosek o nadanie statusu uchodźcy,

• oświadczenie wskazanego przez skarżącego S. I., który podawał, że: skarżący w 1996 r. pracował pod [...]

w s. przy prezydencie [...] przeciwko zorganizowanej przestępczości międzynarodowej, od 1997 r. ochraniał na terytorium C. przedstawicieli misji O. z F., a wraz z jego powrotem do C. grożą mu tragiczne konsekwencje,

• potwierdzenie z M. - przedstawicielstwa C. w Polsce z [...] lutego 2008 r. stwierdzające, że skarżący brał udział w wojnie przeciwko [...] agresorowi w latach 1996-2007, z tego powodu musiał opuścić ojczyznę, gdzie grozi mu ściganie i prześladowanie,

• potwierdzenie z M. - przedstawicielstwa C. w Polsce z [...] października 2007r. potwierdzające zatrudnienie skarżącego w M., stwierdzające że okupanci dokonują w C. zbrodni przeciwko ludzkości i że powrót skarżącego do kraju do czasu zakończenia wojny [...] zagraża jego życiu.

Uzasadniając motywy swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał,

że skarżący nie uprawdopodobnił, że przyczyną opuszczenia przezeń kraju pochodzenia i ubiegania się o status uchodźcy jest uzasadniona obawa przed prześladowaniami z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, które to przyczyny są

wskazane w art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2003 r. poz. 1176

ze zmianami – dalej: "ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony") .

Organ uznał, że zeznania skarżącego były niewiarygodne i wskazał na rozbieżności w jego zeznaniach, a w szczególności:

1) we wniosku wskazał, że pracował jako robotnik budowlany, zaś w trakcie wywiadu statusowego w jednym miejscu stwierdza, że od 1996 r. był bojownikiem

do spraw specjalnych ministerstwa [...] oddelegowanym do pracy

w służbie kierownictwa bezpieczeństwa R., a w innym, że w latach 1997 -1998 pracował jako ochroniarz swojego wuja.

2) we wniosku wskazuje, że nie brał udziału w działaniach wojennych,

a w zeznaniach twierdzi, że brał udział w przygotowywaniu operacji [...] w 1999 roku, również przedłożone przezeń potwierdzenie P. w P. stwierdza, że brał udział w działaniach wojennych w latach 1996 -2007. Stoi to również w sprzeczności z jego oświadczeniami, że do 2003 r. mieszkał w obozie dla uchodźców, a w 2003 przemeldował się do [...] i mieszkał w różnych miastach. Te rozbieżności podważają też – zdaniem organu – wiarygodność wspomnianego pisemnego potwierdzenia.

Potwierdzenie M. z [...] października 2007 r. organ uznał za zbyt ogólnikowe, nie zawierające precyzyjnych informacji o skarżącym, nie wskazujące nawet ram czasowych jego zatrudnienia w m.

Organ odstąpił od przesłuchania wskazywanego przez skarżącego świadka, który miał potwierdzić pracę skarżącego w M., gdyż organ nie kwestionuje takiej możliwości, jednak taka praca w latach 1996-1999 w sytuacji dalszego jego zamieszkiwania i pracy na terenie R., nie stanowi o obiektywnym istnieniu dla skarżącego niebezpieczeństwa z tego tytułu.

Organ uznał, że fakt zamieszkiwania i pracy skarżącego na terytorium F., wydanie mu paszportu zagranicznego w 2004 r. oznaczają,

że władze R. nie prowadziły wobec niego żadnego postępowania noszącego znamiona prześladowania w myśl art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terenie RP.

Organ zwrócił też uwagę, że fakt dwukrotnego nielegalnego opuszczenia przez skarżącego terytorium Polski wskazuje, że powodem jego wyjazdu z jego kraju nie była uzasadniona obawa przed prześladowaniem, a migracja.

Organ rozważył też, czy nie istnieją wymienione w art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terenie RP przesłanki ochrony uzupełniającej i uznał, że takie przesłanki nie występują. Wydanie skarżącemu paszportu i nieutrudnianie mu wyjazdu za granicę oznacza zdaniem organów, że władze [...] nie prowadziły przeciwko niemu żadnego postępowania, które mogłoby go narazić na rzeczywiste ryzyko doznania krzywdy w rozumieniu art. 15 ustawy. Skarżący nie powoływał się przy tym na żadne, realnie grożące mu tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, we wniosku zaś oświadczył, że nie był nigdy poddawany przemocy fizycznej i psychicznej. Organ nie stwierdził też przesłanek wymienionych w art. 17 ust 1 ustawy, które zaistniały po wyjeździe skarżącego z kraju, a mogłyby być przyczyną prześladowań lub doznania poważnej krzywdy.

Zdaniem organu stan faktyczny sprawy nie uzasadnia również, aby

w stosunku do skarżącego miał zastosowanie art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy

o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP uzasadniający udzielenie skarżącemu zgody na pobyt tolerowany. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że w stosunku do osoby, o którą chodzi realnie występują wymienione w cytowanym artykule zagrożenia w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Skarżący, w ocenie organu, takich realnych przesłanek nie wykazał, co dodatkowo uzasadnia stanowisko, iż skarżący nie jest przedmiotem zainteresowania ze strony struktur siłowych w F..

2. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W odwołaniu tym zarzucił:

• naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 1 Konwencji Genewskiej dotyczącej statusu uchodźcy z 1951 r. z 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119 poz. 515 i 516 dalej: "Konwencja") i Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku 31 stycznia 1967 (Dz. U. z 1991 r. nr 119 poz. 517 i 518, art. 13, art. 14 ust. 1 pkt 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochron na terenie RP,

• istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), naruszenie zasady oficjalności postępowania dowodowego wbrew art. 77 kpa, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wbrew art. 80 kpa i przyjęcie, że przedstawione fakty nie uzasadniają obawy przed prześladowaniem, oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, nie zgromadzenie w aktach sprawy dowodów na temat sytuacji osób narodowości [...]

w F. oraz niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji.

Uzasadniając odwołanie skarżący wskazywał, że organ nie wziął pod uwagę,

że musiał się on ukrywać przez wiele lat, dzięki czemu udało mu się uniknąć kolejnych zatrzymań, zaś fakt doznania prześladowań w przeszłości stanowi dowód obawy przed takimi prześladowaniami w przyszłości. Zatrudnienie w M. i zaangażowanie w przeprowadzenie akcji [...] powoduje narażenie na prześladowania ze względu na poglądy polityczne odnoszące się do wizji przyszłości C. Skarżący powołał się też na stosowane w F. praktyki dyskryminujące C., na przemoc na tle rasowym.

Skarżący zarzucił, że organ nie zbadał wystarczająco okoliczności, czy skarżący mieszkając w innych częściach F. będzie mógł żyć spokojnie, co doprowadziło do błędnego wniosku, że nie są spełnione przesłanki

z art. 13, art. 15 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom.

Uzasadniając zarzuty dotyczące przepisów postępowania w zakresie zbierania i oceny dowodów, skarżący wskazał w szczególności, że organ nie próbował wyjaśnić rozbieżności pomiędzy informacjami zawartymi we wniosku

o nadanie statusu uchodźcy, a wyjaśnieniami składanymi w toku postępowania. Powołał się przy tym na wytyczne UNHCR. Wskazał też, że godnie z wytycznymi UNHCR posiadanie paszportu swojego kraju nie zamyka drogi do uzyskania statusu uchodźcy.

3. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Rada do Spraw Uchodźców (dalej Rada lub organ drugiej instancji) wydała decyzję z [...] listopada 2009 r., na podstawie której utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Rada dokonała ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w kierunku dokonania ustaleń zmierzających w pierwszej kolejności

do ustalenia, czy skarżący jest uchodźcą. Rada zwróciła uwagę na to, że informacje przedstawione przez skarżącego w przesłuchaniu statusowym były całkowicie odmienne od tych zawartych w jego wniosku. Zauważono, że nie wyjaśnił,

co należało do jego oficjalnych obowiązków w trakcie podawanego przezeń zatrudnienia [...] R. Zwrócono też uwagę na niespójność jego wyjaśnień w czasie przesłuchania statusowego, gdzie raz twierdził, że walczył w [...], a dalej, że nie walczył przeciwko [...] , oraz na brak poparcia tych deklaracji jakimikolwiek dowodami. Organ stwierdził, że eksperci OBWE skierowani do obserwowania wyborów przebywali tam oficjalnie, za zgodą władz F. przez okres od 2 do 6 tygodni, więc działania skarżącego związane z obsługą tej misji nie mogły być przyczyną zatrzymania go 5 lat później. Wskazano też na sprzeczność twierdzeń skarżącego o tym, że do 2003 r. przebywał w obozie dla uchodźców z dalszymi jego twierdzeniami, że w 2002 r. został zatrzymany na miesiąc w [...] przez F.

Za rzutujące negatywnie na wiarygodność oświadczenia świadka S. I. uznano sprzeczność tego oświadczenia (stwierdzającego, że skarżący służył w brygadzie zwalczającej międzynarodową przestępczość zorganizowaną)

z twierdzeniami samego skarżącego, że sam skarżący o takiej okoliczności w ogóle nie wspominał. Za podobnie sprzeczne z oświadczeniami skrzącego, a zatem

za niewiarygodne Rada uznała pismo A. Z. z [...] października 2007 r. podpisującego się jako minister spraw zagranicznych I., oraz pismo A. K. z [...] września 2008r.

Rada uznała, że twierdzenia skarżącego nie są wiarygodne, znaczna rozbieżność pomiędzy różnymi dowodami wskazywanymi przez skarżącego i samymi jego zeznaniami nie powoduje konieczności wyjaśnienia tak znacznych rozbieżności, gdyż taka konieczność istniałaby tylko w sytuacji potrzeby uściślenia pewnych kwestii.

Rada podobnie jak organ pierwszej instancji uznała, że fakt swobodnego zamieszkiwania przez skarżącego w R., uzyskanie przezeń paszportu i zgody

na wyjazd potwierdzają, że skarżący nie był przedmiotem zainteresowania f. [...], jego obawy o zagrożeniu bezpieczeństwa nie są oparte na wiarygodnych przesłankach.

Rada uznała też, że skarżący w toku postępowania nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących na to, że był prześladowany z przyczyn, o których mówi Konwencja, oraz że był przedmiotem rzeczywistego, zindywidualizowanego zainteresowania i poszukiwań przez siły [...] czy [...]. W tej sytuacji rada uznała, że skarżącego można uznać za migranta, który w celu poprawy warunków życia i w poszukiwaniu lepszych perspektyw i przyszłości dla siebie opuścił kraj pochodzenia.

Organ uznał fakt dwukrotnego opuszczenia terenu Polski za potwierdzający, iż skarżący nie jest w rzeczywistości zainteresowany uzyskaniem ochrony międzynarodowej w pierwszym bezpiecznym kraju.

Organ stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność uzasadniająca udzielenie mu ochrony uzupełniającej, o której mowa

w art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, bowiem skarżący nie przytoczył żadnych faktów ani okoliczności, na podstawie których można by ustalić, że został skazany przez sąd lub inny organ quasi-sądowy na karę śmierci na terytorium F., a co za tym idzie nie grozi mu wykonanie takiej kary. Brak jest również podstaw do twierdzenia, że po powrocie do R. skarżący zostanie zatrzymany i w konsekwencji będzie poddawany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Rada – powołując się na opracowanie O. nr [...] – stwierdziła, że nie można powiedzieć, że osoby pochodzące z K. z założenia, systemowo są w całej R. prześladowane. Mają bowiem prawo swobodnego podróżowania i osiedlania się na całym terytorium R., prowadzenia działalności gospodarczej oraz kultywowania własnych tradycji. Dodatkowo mając na uwadze swobodę, z jaką skarżący może poruszać się po terytorium kraju pochodzenia oraz to, że nie jest osobą poszukiwaną przez władze [...] czy [...] trudno uznać, aby tak w chwili wyjazdu z kraju, jak i obecnie, istniały jakiekolwiek obiektywne powody, dla których nie mógłby on zamieszkać w innej części terytorium F.

Organ stwierdził, że nie zostały wykazane przesłanki znalezienia się przez skarżącego w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń wymienionych

w art. 97 pkt 1 ustawy w związku z postanowieniami Europejskiej Konwencji

o ochronie praw człowieka i wolności podstawowych z 1950 r. Wskazano też na raporty organizacji międzynarodowych potwierdzają ustabilizowanie się sytuacji politycznej i militarnej w C. i zmniejszenie się zagrożenia dla ludności cywilnej.

Rada wskazała, że wydalenie skarżącego nie narusza jego prawa do życia rodzinnego, wydarzenia po wyjeździe skarżącego nie uzasadniają obawy przed prześladowaniami lub rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy,

a orzeczenie o wydaleniu uzasadnia treść art. 48 ust. 2 ustawy o ochronie cudzoziemców.

Oceniając postępowanie organu I instancji Rada uznała je za prawidłowe,

za niezasadne uznano zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Nie znaleziono te przesłanek o charakterze humanitarnym stanowiących podstawę do objęcia skarżącego ochrona uzupełniającą ani udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany.

4. Skarżący wniósł skargę na decyzję Rady, wnosząc o uchylenie tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) rażące naruszenie prawa procesowego przez naruszenie art. 107 § 3 oraz art. 7, 77 i 80 Kpa mogące mieć wpływ na wynik sprawy przez niewyjaśnienie indywidualnych okoliczności sprawy,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 1 A Konwencji Genewskiej dotyczącej statusu uchodźcy z 1951 r. z 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119 poz. 515 i 516 dalej: "Konwencja") i Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku 31 stycznia 1967 (Dz. U. z 1991 r. nr 119 poz. 517 i 518, art. 13, art. 14 ust. 1 pkt 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochron na terenie RP poprzez stwierdzenie, że nie jest uchodźcą, art. 15 ustawy przez nieobjęci go ochroną uzupełniająca oraz art. 97 pkt 1 ustawy poprzez nieudzielanie zgody na pobyt tolerowany.

Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący wskazuje, ze jego zdaniem brak jest wewnętrznej sprzeczności w jego zeznaniach, bo udział w walkach należy rozumieć szeroko. Odmawiając wiarygodności przedstawionym przez skarżącego dokumentom – jego zdaniem organ nie wskazał, z jakimi jego oświadczeniami treść tych dokumentów jest sprzeczne, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa i świadczy o wybiórczym traktowaniu materiału dowodowego. Stwierdza też, że organ powinien zwrócić się do M. oraz przedstawicielstwa C. w Polsce o dalsze informacje, jeśli te zawarte w przedstawionych dokumentach nie były precyzyjne.

Skarżący zarzucił też, że organ błędnie uznał wniosek skarżącego

za oczywiście bezzasadny i przeprowadził postępowanie w trybie przyspieszonym

na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarżący wskazywał też, że jego prześladowania polegające na powtarzających się w latach 2002, 2003, 2005 i 2007 zatrzymaniach miały charakter powtarzalny, zindywidualizowany i były dokonywane przez [...]. Powoływał się ponownie na okoliczności wskazywane w przedłożonych przez niego dokumentach. Wskazywał, że sytuacji w I. i C. jest nadal napięta, a ludność cywilna narażona jest na niebezpieczeństwo w związku z licznymi aktami terroryzmu.

Skarżący powołał się też na to, że od dłuższego czasu przebywa w Polsce i tu koncentruje się od lat jego życie osobiste, a stan jego zdrowia pogorszył się, i brak możliwości podjęcia w jego kraju odpowiedniego leczenia może oznaczać dla niego nawet śmierć. Dlatego też istnieją przesłanki określone w art. 97 ust. 1 ustawy. Przyczyna dwukrotnego opuszczania Polski był stan zdrowia i brak perspektyw

na leczenie w Polsce, nie może to wiec świadczyć o braku jego zainteresowania uzyskaniem ochrony międzynarodowej w pierwszym bezpiecznym kraju.

5. W odpowiedzi na skargę Rada do spraw uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Zauważa, że wniosek został rozpoznany w zwykłym, a nie przyspieszonym trybie. Rada wskazuje, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy, wyjaśnienia skarżącego w toku postępowania i złożone przez niego dokumenty zawierają diametralne rozbieżności, co pozwalało zakwestionować wiarygodność skarżącego. Twierdzenia skarżącego o zagrożeniu terrorystycznym dotyczą I., podczas gdy przed wyjazdem skarżący zamieszkiwał w C., zaś twierdzenia o złym stanie zdrowia nie były w ogóle podnoszone w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest nieuzasadniona.

6. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.) – cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

A contrario artykuł 19 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy stanowi, iż cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.) – uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Konwencja zawiera więc zamknięty katalog przyczyn, które uzasadniają nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy jednak określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba – jak wskazane zostało w Podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Sąd dokonując badania prawidłowości działania organów przy wydaniu objętych kontrolą sądu decyzji, w pierwszej kolejności analizował prawidłowość działania organów w zakresie oceny występowania wyżej omówionych przesłanek uzasadniających nadanie statusu uchodźcy. Organy uznały twierdzenia skarżącego w zakresie istnienia tych przesłanek za niewiarygodne ze względu na liczne sprzeczności pomiędzy tym co twierdził on we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, a tym co zeznawał w zeznaniach statusowych, przy czym zauważono również trafnie samą wewnętrzną sprzeczność pomiędzy poszczególnymi częściami tych ostatnich zeznań. Uznanie tych zeznań za niewiarygodne nie naruszało granic dopuszczalnej swobodnej oceny dowodów przez organy administracji, zwłaszcza w sytuacji, gdy te sprzeczności były wyraźne i oczywiste, nie sposób było ich wyjaśnić jakimikolwiek okolicznościami, które by obiektywnie występowanie tych sprzeczności uzasadniały. Organy szczegółowo wskazywały na poszczególne sprzeczności, co zostało przedstawione powyżej w uzasadnieniu. Sąd te oceny w pełni podziela.

Na podkreślenie zasługują w szczególności następujące sprzeczności:

We wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżący stwierdza, że nie brał udziału

w działaniach wojennych, co jest oczywiście sprzeczne z jego późniejszymi twierdzeniami.

We wniosku o nadanie statusu uchodźcy wskazuje na jedno tylko zatrzymanie na dobę na posterunku w C. w 2003 r., natomiast w zeznaniu statusowym wskazuje na zatrzymanie w 2002 r. na okres ok. miesiąca i na krótkie zatrzymanie "do wyjaśnienia" w 2007 r. ( na marginesie należy zauważyć, że w skardze powołuje się już na trzy zatrzymania w 2002, 2003 i 2007 r.).

Nie sposób uzasadnić tych sprzeczności tym, że składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy skarżący obawiał się ujawnić fakty dotyczące prześladowań, skoro wskazał na jedno zatrzymanie i zakreślił w rubryce E.1., że był prześladowany (nie wyjaśniając tego bliżej).

Trafnie też organy wskazały, że przedkładane przez skarżącego zaświadczenia wydawane przez rożne osoby nie mogą być uznane za dowód na poparcie jego twierdzeń, skoro z tymi twierdzeniami są sprzeczne, jak też sprzeczne jedne z drugimi bądź też zawierające stwierdzenia ogólnikowe, nie poddające się weryfikacji w odniesieniu do indywidualnej sytuacji skarżącego.

Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego. Nie zwalnia to skarżącego z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce on wyciągać korzystne dla siebie skutki zwłaszcza w sytuacji, gdy ze względu na specyfikę sprawy takiej jak przedmiotowa organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów na prześladowania skarżącego. Słusznie wiec organy oparły się na materiałach dowodowych dostarczonych przez skarżącego. Dokonały wyczerpującego rozpatrzenia tych materiałów dowodowych oceniając ich całokształt, dlatego też nie zostały naruszone przepisy art. 7, 77 i 80 kpa. Uzasadnienie faktyczne decyzji odpowiada tez w pełni wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa.

Organy dokonały właściwej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terenie RP,

w szczególności art. 19 ust. 1 w związku z art. 13 i art. 14 tej ustawy dotyczących nadania statusu uchodźcy. Skoro zatem organy dokonały prawidłowej wykładni prawa oraz zgodnych z procedurą ustaleń w zakresie stanu faktycznego

i prawidłowej subsumcji tego stanu faktycznego do właściwym norm prawa, to brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości decyzji w zakresie odmowy nadania statusu uchodźcy.

7. Organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 ustawy o ochronie cudzoziemców rozważając, czy wobec braku podstaw do nadania statusu uchodźcy istnieją przesłanki do udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej o jakiej mowa w art. 15 tej ustawy lub zgody na pobyt tolerowany określonej w art. 97 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom, ochrony uzupełniającej udziela się w przypadku, gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić cudzoziemca na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Trzeba mieć przy tym na uwadze art. 18 ustawy, zgodnie z którym jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia.

I tu również organy prawidłowo wykazały, że takie okoliczności nie zostały wykazane.

Brak jest podstaw do przyjęcia, że po powrocie do F. skarżący zostanie zatrzymany, poddawany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Prawidłowo w tym kontekście organy administracji publicznej przyjęły, że w przypadku ewentualnego zatrzymania skarżącego brak jest podstaw do założenia, że zostanie on poddany przesłuchaniu z udziałem tortur, czy ukarany bez podstawy prawnej. Wobec braku rzeczywistej obawy wystąpienia powyższych okoliczności przyjąć należy, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP uzasadniające udzielenie skarżącemu ochrony uzupełniającej. Trafnie organy wskazały, że o braku takich obaw świadczą fakty zamieszkiwania przez skarżącego na różnych terytoriach F. (od 2003 r w okręgu [...]), otrzymanie prze niego paszportu i legalny wyjazd do Polski.

Należy też mieć na uwadze treść art. 18 ustawy o ochronie cudzoziemców, zgodnie z którym jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie,

że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Skarżący zamieszkiwał od 2003 roku na terenie F. poza terenami K. i nie próbował nawet wykazać, że zagrożenia występują na zamieszkiwanym przez niego ostatnio przed przyjazdem do Polski terytorium.

8. Sąd nie dopatrzył się również uchybień w kontrolowanych decyzjach co do rozważenia przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 a) ustawy o ochronie cudzoziemców. Została dokonana stosowna analiza sytuacji w R., w tym w oparciu o opracowania O. nr [...] z [...] lipca 2008 r. oraz w oparciu o raport organizacji międzynarodowych UNHCR i ACCORD z kwietnia 2008 r. Na podstawie tych opracowań organy w granicach dopuszczalnego prawem swobodnego uznania przyjęły, że nie można przyjąć, iż osoby pochodzące z K. z założenia, systemowo są w całej R. prześladowane, obecnie w R. nie występuje zjawisko zmasowanego konfliktu wewnętrznego, którego celem byłaby ludność cywilna.

Dla uznania istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, zgodnie z kryteriami zawartymi w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi, znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w cytowanym artykule zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Sama możliwość wystąpienia zagrożenia nie jest wystarczająca. Skarżący w toku postępowania administracyjnego takich realnych przesłanek nie wykazał, bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby jego prawo do życia było zagrożone ze strony władz F., co potwierdzają też okoliczności wyrobienia przez skarżącego paszportu i legalnego przekroczenia granicy państwa.

Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Organy rozważyły też, czy nie zachodzą przesłanki z art. 97 ust. 1 pkt 1a) ustawy o ochronie cudzoziemców do wyrażenia zgody na pobyt tolerowany, to jest czy wydalenie cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie narusza jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu konwencji o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności, i zasadnie stwierdziły brak takich przesłanek.

Wobec stwierdzenia nie istnienia okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany, organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 2 ustawy o ochronie cudzoziemców orzekając o wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec braku wymienionych w art. 48 ust. 2 przesłanek negatywnych orzeczenia o wydaleniu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, iż organy dokonały dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadniły podstawę prawną wskazaną w zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), należało oddalić skargę jako niezasadną. Wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu zasądzono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, póz. 1348 ze zm.