Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 601/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2, 30 , 27
journal: Dz.U. 2021 poz 779
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Magda Froncisz SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w 29 października dniu 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. J. C. – [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 marca 2021 r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 grudnia 2020r., znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy Szczawnica, orzekł w pkt 1) o nakazaniu A. C. usunięcie odpadów niebezpiecznych o kodzie 17 02 04* z nieruchomości, których jest właścicielką, działki ewid. nr: [...] obręb [...] - Szczawnica Miasto, wykorzystanych jako materiał do budowy obiektów małej architektury oraz umocnienia skarp w obrębie wskazanych posesji. W pkt 2 ustalił, że wykonanie decyzji winno nastąpić poprzez usunięcie i przetransportowanie wskazanych materiałów, kwalifikowanych jako odpady niebezpieczne, do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu w tym zakresie. W pkt 3 orzekł o ustaleniu terminu przewidzianego na usunięcie wskazanych odpadów - na 6 miesięcy od uprawomocnienia się niniejszej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania A. J. C. - C. wniesionego od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 4 marca 2021r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm.), oraz art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. z 2020r., poz. 797 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że podstawą materialnoprawną niniejszego postępowania jest art. 26 ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2).

Z treści przywołanego wyżej art. 26 wynika, że do zastosowania środka nadzorczego w formie decyzji nakazującej usunięcie odpadów wymagane jest stwierdzenie faktu istnienia odpadów i to w miejscu nieprzeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów, a także ustalenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów, tj. ich posiadacza (bądź posiadaczy).

Z kolei wg. art. 3 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o odpadach - rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Zgodnie z art. 4 ust. 3 tej ustawy, Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych, kierując się źródłem powstawania odpadów oraz właściwościami odpadów. Przez posiadacza odpadów - rozumie się natomiast wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości (art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach).

Odnosząc się do kwestii ustalenia stanu faktycznego pod kątem stwierdzenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, stwierdzić należy, iż ustalony przez organ I instancji w niniejszej sprawie stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości.

Z akt sprawy wynika, iż Burmistrz Miasta i Gminy Szczawnica zawiadomił o wszczęciu na wniosek firma A postępowania w sprawie zastosowania zużytych podkładów kolejowych do wykonania inwestycji budowy małej architektury na działce ewid. nr [...] oraz nr [...].

W trakcie prowadzonego postępowania bezspornie ustalono, że na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...], które są własnością A. C. i znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie [...], wykorzystano podkłady kolejowe, kwalifikowane jako odpad niebezpieczny o kodzie 17 02 04* (załącznik do katalogu odpadów ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych zawartych w Rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów; tj. Dz.U. Nr 2020r. poz. 10 z dnia 2020r.01.03) do budowy obiektów małej architektury, tj. schodów, wzmocnienia skarp oraz murków oporowych.

Niezasadnym jest zatem zarzut zawarty w odwołaniu, iż brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, że rzeczywiście użyte materiały do budowy obiektów małej architektury należy uznać za odpady niebezpieczne.

W ocenie Kolegium istotną okolicznością jest fakt, iż wskazana inwestycja znajduje się na obszarze i terenie górniczym "Szczawnica I" utworzonym w celu eksploatacji i ochrony złóż wód leczniczych. Jak wynika z ustaleń organu I instancji, miejsce inwestycji zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, znajduje się w wyznaczonej strefie zasilania i strefie ochronnej złóż wód leczniczych.

Z kolei przepisy zawarte w rozdziale II, pkt. 1.2. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidują m.in., że zakazane jest : "lokalizowanie nowych inwestycji uciążliwych dla środowiska wodnego przez ścieki, emisje pyłowo gazowe i składowanie odpadów", "wykonywanie zmian w stosunkach wodnych, w tym całkowity zakaz wykonywania robot melioracyjnych oraz zakaz wykonywania wszelkich wykopów ziemnych bez uzyskania zgody Okręgowego Urzędu Górniczego oraz bez zabezpieczenia nadzoru nad tymi robolami ze strony Uzdrowiskowego Zakładu Górniczego", "lokalizowanie magazynów produktów ropopochodnych i innych substancji chemicznych".

Ponieważ jak wynika z akt sprawy, niniejsze przedsięwzięcie nie było uzgadniane z Uzdrowiskiem Szczawnica S. A., w ramach którego działa Uzdrowiskowy Zakład Górniczy Szczawnica, to słusznym jest stanowisko organu I instancji, iż zastosowanie podkładów kolejowych, kwalifikowanych jako odpad niebezpieczny do budowy obiektów małej architektury na wskazanej wyżej nieruchomości, niewątpliwie narusza ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut zawarty w odwołaniu, iż brak jest uzasadnionych podstaw, że rzeczywiście A. J. C.- C. naruszyła prawo miejscowe poprzez rzekome składowanie odpadów stanowiących odpady niebezpieczne.

W związku z powyższym, Kolegium podziela stanowisko organu I instancji, iż na terenie dokonanej inwestycji nie należy stosować podkładów kolejowych, które są nasączone substancjami ropopochodnymi do utwardzania miejsc postojowych oraz do zabezpieczania skarp, gdyż stwarzają zagrożenie dla jakości gleby oraz wód. Stanowisko powyższe zawarte również zostało w przedłożonych do akt sprawy pismach Uzdrowiska Szczawnica S. A.

W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że przedmiotowe odpady zostały zabezpieczone preparatem XYLAMIT STOP 2w1.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020r., poz. 797), posiadacz odpadów może dokonać zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne, jeżeli wykaże, że nie posiadają one właściwości odpadów niebezpiecznych określonych w załączniku nr 3 do ustawy. To na posiadaczu odpadów spoczywa obowiązek wykazania, że odpady, które zostały zakwalifikowane jako niebezpieczne, nie są odpadami niebezpiecznymi. Musiałby on przedstawić dowody wskazujące na to, że wszystkie odpady, będą posiadały takie same parametry. Okoliczność ta musi logicznie wynikać z przedstawionych dowodów. W niniejszej sprawie taka zaś sytuacja nie miała miejsca. Nie zostały bowiem przedstawione dokumenty, z których wynikałoby, że np. podkłady te zostały wyprodukowane przez tego samego producenta, że zostały zakonserwowane takimi samymi środkami konserwującymi i w takich samym proporcjach oraz że użytkowanie tych podkładów nie miało wpływu na ich właściwości bądź też, że zmiana tych właściwości w czasie była jednakowa dla wszystkich podkładów, które zostały zastosowane.

W związku z powyższym, tut. Kolegium podziela stanowisko organu 1 instancji, ze Inwestor nie wykazał, iż użyty preparat XYLAMIT STOP 2w1 w całości, bądź częściowo zneutralizował, substancje niebezpieczne zawarte w wykorzystanych do budowy podkładach kolejowych. Brak jest informacji o prawidłowym wykonaniu niniejszych prac oraz późniejszych badaniach stwierdzających efektywność wykonanego zabiegu.

Kolegium pragnie również przytoczyć treść art. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. Z 2020 r. poz. 797 z późn. zm.), zgodnie z którym: "zakazuje się zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne przez ich rozcieńczanie lub mieszanie ze sobą, lub z innymi odpadami, substancjami lub materiałami, prowadzące do obniżenia początkowego stężenia substancji niebezpiecznych do poziomu niższego niż poziom określony dla odpadów niebezpiecznych.".

Słuszne bowiem w oparciu o powyższe oraz ustalony stan faktyczny sprawy jest stanowisko organu I instancji, iż podkłady kolejowe klasyfikowane jako odpad niebezpieczny, poprzez zastosowanie jakichkolwiek substancji, czy preparatów chemicznych jedynie obniżających stężenie substancji niebezpiecznych, które miałyby prowadzić do niecałkowitej ich neutralizacji, nie mogą zmienić swojej klasyfikacji, a zatem nie mogą być one użyte na cele budowlane.

Nie zasługuje zatem na uwzględnienie również zarzut zawarty w odwołaniu, polegający na nieprawidłowym ustaleniu, że wykorzystane drewno jest odpadem niebezpiecznym, albowiem po zastosowaniu specjalistycznych środków neutralizujących, drewno to nie posiada właściwości jakie charakteryzują odpady niebezpieczne.

W ocenie Kolegium, Burmistrz Miasta i Gminy Szczawnica prawidłowo ocenił, że odwołująca jest posiadaczem odpadów niebezpiecznych zgromadzonych na terenie działek ew. nr [...] i nr [...], który zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, obowiązany jest do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

Zgodnie z art. 26 ust. 6 w/w ustawy, w zaskarżonej decyzji określono rodzaj, sposób oraz termin usunięcia odpadów.

Na marginesie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu stwierdza, iż zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami. To przepis prawa materialnego określa z czyjej inicjatywy wszczyna się postępowanie administracyjne. Skoro istnieją takie postępowania administracyjne, które wszczęte mogą być wyłącznie z urzędu, to bez znaczenia dla sposobu ich wszczęcia pozostaje okoliczność, w jaki sposób organ decyzyjny powziął wiadomość o okolicznościach uzasadniających wszczęcie postępowania (z urzędu). Wiedza organu na ten temat pochodzić może zarówno z własnych źródeł organu, jak również z informacji, pism, wniosków lub skarg pochodzących od obywateli.

Należy również podkreślić, iż żądanie nigdy nie może doprowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego "na wniosek strony", w sytuacji gdy dane postępowanie może zostać wszczęte jedynie z urzędu. Dlatego, bez względu na to, czy wniosek do organu o wszczęcie postępowania w sprawie administracyjnej, która wszczęta może być wyłącznie z urzędu, składa osoba, która w późniejszym, toczącym się z urzędu postępowaniu, wykaże, że przysługuje jej w tym postępowaniu przymiot strony, czy też wniosek składa podmiot nieposiadający interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., w każdym z tych przypadków może dojść do wszczęcia postępowania wyłącznie z urzędu. Z tego też wynika, że za stronę postępowania wszczętego z urzędu na podstawie art. 26 ustawy o odpadach nie można uznać podmiotu tylko z tej przyczyny, że jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości i złożył podanie o usunięcie odpadów.

Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji wszczęte zostało na wniosek firma A. Jednakże w ocenie Kolegium organ bezzasadnie uznał w/w podmiot za stronę postępowania, pomimo że nie zostało wykazane posiadanie przez niego indywidualnego interesu prawnego w sprawie (brak tytułu prawnego do nieruchomości, na której magazynowane są odpady). Pozostaje to jednak bez wpływu na wynik sprawy.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. A. J. C. - C., zarzucając jej:

1. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na uznaniu, że na działce skarżącej zostały zgromadzone odpady niebezpieczne, podczas gdy ustalenia te są wadliwe, dokonane bez zebrania materiału dowodowego, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło własnego postępowania wyjaśniającego, co skutkowało wydaniem błędnej decyzji;

2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji, polegający na uznaniu, że wykorzystany materiał do budowy małej architektury oraz umocnienia skarp to odpad o klasyfikacji 17 02 04, podczas gdy żaden obiektywny dowód nie wskazuje, iż mamy do czynienia z prawidłowym zaklasyfikowaniem wykorzystanego materiału a nadto, zdaniem skarżącego wykorzystany materiał należy zakwalifikować jako 17 02 01 DREWNO, a co więcej wykorzystane drewno po użyciu specjalistycznych środków neutralizujących nie posiada właściwości jakie charakteryzują odpady niebezpieczne;

3. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji, dokonany w wyniku nieprawidłowej analizy stanu faktycznego, polegający na błędnym ustaleniu, iż budowa obiektów małej architektury oraz umocnienie skarp w obrębie wskazanych posesji narusza ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ponieważ jest inwestycją na obszarze i terenie górniczym "Szczawnica I", w sytuacji, gdy wykonane prace nie są objęte regulacjami wynikającymi z Miejscowego Planu zagospodarowania Przestrzennego Obszaru Górniczego Szczawnica I uchwalonego przez Radę Miasta Szczawnica z dnia 26 lipca 2004 r;

4. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości w zakresie genezy pochodzenia materiału wykorzystanego na nieruchomości skarżącej na korzyść skarżącego i pominięcie jego słusznego interesu;

5. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności niewskazanie dowodów, na których opar! się organ uznając, że materiał użyty do budowy obiektów małej architektury stanowił odpad niebezpieczny o kodzie 17 02 04";

6. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oparcie rozstrzygnięcia decyzji na nieuprawnionych domniemaniach i w konsekwencji wydanie decyzji na podstawie dowolnej oceny dowodów;

7. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oparcie rozstrzygnięcia decyzji na nieuprawnionych domniemaniach polegających na uznaniu, iż jeśli materiał wykorzystany do obiektów małej architektury i umocnienia skarpy znajduje się na nieruchomości skarżącej jest to równoznaczne z tym, iż skarżąca składuje odpady,

8. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji, polegający na nieprawidłowej analizie stanu faktycznego, poprzez błędne ustalenie, iż skarżąca gromadziła odpady, w sytuacji, gdy odzyskiwania odpadów na potrzeby własne nie należy utożsamiać z instytucją zbierania i przetwarzania odpadów (art. 41 ustawy).

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek taki zgłosiła skarżąca, żadna ze stron nie sprzeciwiła się temu, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.

Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu, jej uzasadnienie w sposób pełny wyjaśnia motywy jakie kierowały organem przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, które to motywy i argumenty Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela. Materialnoprawne podstawy wydania zaskarżonej decyzji zostały dostatecznie jasno wyłożone przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zatem nie ma potrzeby powielania ich w tym miejscu.

Zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżąca na swojej nieruchomości zgromadziła i wykorzystała podkłady kolejowe do wykonania schodów, obrzeży skarp i chodników oraz utwardzenia terenu. Potwierdza to zarówno sama skarżąca w załączniku nr 2 do protokołu kontroli Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 9 czerwca 2020 r., (k. 50 akt adm.), jak i jej pełnomocnik, wskazując w piśmie z dnia 14 lipca 2020 r. (k. 37 akt adm.), że "na działce [...] (...) wykonano palisadę z podkładów kolejowych w celu zabezpieczenia utwardzenia przed osuwającą się ziemią". Świadczą też o tym fotografie wykonane podczas wspomnianej wyżej kontroli z 9.06.2020 r. Ustalenia te dokonane zostały przez organ I Instancji, są niewątpliwe i wobec tego organ II Instancji nie miał potrzeby prowadzenia w tym zakresie żadnego dodatkowego postępowania dowodowego.

Nie ulega też wątpliwości, że zużyte podkłady kolejowe, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia ministra klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10), zawierającym katalog odpadów ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych, sklasyfikowane zostały kodem 17 02 04 (odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe) i oznaczone zostały gwiazdką, co oznacza, że są odpadami niebezpiecznymi. Nie są zatem uzasadnione zarzuty skargi dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych, że wykorzystany materiał do budowy małej architektury oraz umocnienia skarp to odpad o klasyfikacji 17 02 04, podczas gdy wykorzystany materiał należy zakwalifikować jako 17 02 01 DREWNO.

Skarżąca wskazuje też, że "wykorzystane drewno" po użyciu specjalistycznych środków neutralizujących nie posiada właściwości jakie charakteryzują odpady niebezpieczne.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm.), co do zasady zakazuje się przetwarzania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami, przy czym zgodnie z art. 2 pkt. 21 tej ustawy, przetwarzanie odpadów to procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Natomiast odzysk odpadów, to jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce (art. 21 pkt. 14 ustawy o odpadach).

Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 2 pkt. 2 ustawy o odpadach, dopuszcza się odzysk poza instalacjami lub urządzeniami w przypadku rodzajów odpadów wymienionych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5, poddawanych odzyskowi, zgodnie z warunkami określonymi w tych przepisach, w procesach odzysku R3, R5, R11 i R12, o których mowa w załączniku nr 1 do ustawy. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 3 ustawy, odzysk poza instalacjami lub urządzeniami, o którym mowa w ust. 2, może być prowadzony, jeżeli nie stwarza zagrożenia dla środowiska, życia lub zdrowia ludzi oraz jest prowadzony zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych odpowiednio na podstawie ust. 4 lub 5.

Na podstawie art. 30 ust. 5 wydane zostało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. poz. 796). W żadnym miejscu rozporządzenie nie przewiduje możliwości odzysku zużytych podkładów kolejowych. Nadto jak słusznie wskazał organ, zgodnie z art. 5 ustawy o odpadach, zakazuje się zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne przez ich rozcieńczanie lub mieszanie ze sobą, lub z innymi odpadami, substancjami lub materiałami, prowadzące do obniżenia początkowego stężenia substancji niebezpiecznych do poziomu niższego niż poziom określony dla odpadów niebezpiecznych.

Jednocześnie skarżąca wskazując, że użyła jakiejś substancji chemicznej ("specjalistycznych środków neutralizujących") do neutralizacji użytych podkładów kolejowych, pośrednio przyznaje, że miała świadomość ich szkodliwości dla środowiska. Wiedzą dość powszechną i dostępną nawet laikom jest bowiem fakt, że podkłady kolejowe, dla zwiększenia ich trwałości, nasączane są olejem kreozotowym, substancją silnie rakotwórczą. Kreozoty wymienione zostały w pkt. 35 załącznika nr 4 (składniki, które mogą powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi) do ustawy o odpadach.

Jeśli zaś chodzi o zarzuty dotyczące tego, że użycie tego rodzaju odpadów na obszarze i terenie górniczym "Szczawnica I", w sytuacji, gdy wykonane prace nie są objęte regulacjami wynikającymi z Miejscowego Planu zagospodarowania Przestrzennego Obszaru Górniczego Szczawnica I uchwalonego przez Radę Miasta Szczawnica z dnia 26 lipca 2004 r., to wskazać należy, że Kolegium stwierdziło, że jest to w sprawie istotna okoliczność. Zdaniem Sądu tak właśnie jest – niebezpieczne odpady w ogóle nie mogą być używane, także w sposób w jaki uczyniła to skarżąca, ale jeżeli sytuacja taka dodatkowo ma miejsce na terenie, który objęty jest ochroną z tego powodu, że eksploatowane są tam wody lecznicze, to okoliczność ta ma istotne znaczenie dla sprawy.

Skarżąca nie przeczy, że jej nieruchomość, zgodnie z planem miejscowym przyjętym uchwała nr XVII/100/2004 Rady Miasta Szczawnica z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Szczawnica w obrębie obszaru i terenu górniczego "SZCZAWNICA I", z poszerzeniem o przyległe tereny zainwestowania w granicach opracowania określonych w § 2, położona jest w strefie zasilania i strefie ochronnej złóż wód leczniczych; kwestionuje jedynie, że wykorzystanie odpadów niebezpiecznych nie jest niezgodne z planem.

Sąd jest przeciwnego zdania. W rozdziale II planu, pt. " Przepisy Ogóle", w § 4 pkt. 1.2. pt. "Zasady użytkowania terenów należących do stref zasilania i stref ochronnych.", wskazano, że "W oparciu o dokumentację hydrogeologiczną wprowadza się (wykazane w rysunku planu) strefy zasilania stanowiące równocześnie strefy ochronne złóż wód leczniczych, w obrębie których: zakazem zostają objęte lokalizowanie nowych inwestycji uciążliwych dla środowiska wodnego przez ścieki, emisje pyłowo gazowe i składowanie odpadów."

Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości w zakresie genezy pochodzenia materiału wykorzystanego na nieruchomości skarżącej na korzyść skarżącego i pominięcie jego słusznego interesu. Zgodnie z art. 7 Kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jak już wyżej wskazano, fakt, że skarżąca jest posiadaczem odpadów i że składuje je na miejscu do tego nie przeznaczonym, nie ulega wątpliwości. Bez znaczenie jest to, że odpady niebezpieczne zostały użyte jako budulec, a nie są składowane w tradycyjnym rozumieniu tego słowa tzn. np. w pryzmie. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy, posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

Obecnie skarżąca stara się wykazać, że odpady kupiła legalnie, a roboty budowlane wykonała fachowa firma, zatem nie ponosi żadnej winy w zaistniałej sytuacji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2020 r. sygn. II OSK 3271/19, wprowadzone przez ustawodawcę domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Celem kontrolowanego postępowania jest doprowadzenie do sytuacji, w której niebezpieczne odpady zostaną usunięte (z nieruchomości położnej na chronionym terenie). Natomiast kwestie związane z odpowiedzialnością karną za delikty opisane w art. 171 i następnych ustawy o odpadach, względnie kwestie związane z odpowiedzialnością odszkodowawczą pozostają poza sferą zainteresowania organów administracji publicznej.

Na koniec wskazać należy, że odpadów niebezpiecznych nie można wykorzystywać na potrzeby własne, w szczególności nie wynika to z przytoczonego w skardze art. 41 ustawy o odpadach. Kwestie wykorzystywania odpadów na potrzeby własne reguluje art. 27 ust. 8 ustawy, zgodnie z którym osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 93), nie wymienia zużytych podkładów kolejowych.

Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.