Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1401/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 8, 11, 77, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10
journal: Dz.U. 1993 nr 26 poz 117
law: Ustawa.z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości - tekst jednolity
article: art. 24, art. 26 ust. 1, art. 31 ust. 1, art. 33 ust. 1 i 3, art. 49, art. 261 ust. 2 pkt 2, art. 264 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Błażejczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi N., N., Stany Zjednoczone Ameryki Północnej na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (nazywany dalej "UP") decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] na podstawie art. 24, 26 ust. 1 oraz na podstawie art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz. 1117 z późn. zm., nazywanej dalej: "p.w.p.") oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 252 p.w.p., po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej zgłoszenia wynalazku pod pierwotnym tytułem "Pomiar skłonności do odkładania depozytu, za pomocą mikrowagi" nr [...], zgłoszonego do ochrony w dniu [...] kwietnia 2003 r. przez N., N., Stany Zjednoczone Ameryki (dalej: "wnioskodawca, zgłaszający, skarżący"), na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego na decyzję tego organu z dnia [...] września 2010 r. o odmowie udzielenia patentu na wyżej opisany wynalazek:

1) umorzył postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w części dotyczącej ogniwa pomiarowego,

2) utrzymał w mocy zaskarżoną w częściach dotyczących: sposobu mierzenia skłonności ciągle przepływającego płynu do odkładania depozytu oraz sposobu mierzenia skuteczności inhibitorów.

Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

W dniu [...] października 2004 r. N. złożył wniosek do UP o wejście w fazę krajową międzynarodowego zgłoszenia patentowego, oznaczonego w tym organie nr [...] przedmiotem, którego był wynalazek pt. "Pomiar skłonności do odkładania depozytu, za pomocą mikrowagi". Zgłoszenia międzynarodowego wnioskodawca dokonał w dniu [...] kwietnia 2003 r.

Pismami z dnia: [...] listopada 2008 r., [...] marca 2010 r., organ informował wnioskodawcę, iż zebrane dowody i materiały mogą świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu.

N. w pismach z dnia [...] stycznia 2009 r. i [...] lipca 2010 r. podtrzymywał swoje stanowisko, przy czym przy w ostatnim wskazanym piśmie przedstawił przeredagowane zastrzeżenia patentowe.

Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] odmówił udzielenia patentu na przedmiotowy wynalazek twierdząc, że wynalazek ujęty w zgłoszeniu, we wszystkich zastrzeganych kategoriach, nie spełnia wymogów art. 24 i 26 ust. 1 ustawy p.w.p., ponieważ nie posiada wymaganego od wynalazku poziomu wynalazczego.

W uzasadnieniu UP podał, iż przedmiotowy wynalazek wynika jako rozwiązanie oczywiste z polskiego zgłoszenia patentowego nr [...] (rozpatrywanego równolegle – znak [...]), zgłoszonego przez ten sam podmiot.

Co do sposobu mierzenia skłonności do tworzenia kamienia z ciągle przepływającego płynu, określonego w zastrzeżeniu nr 1, UP wyjaśnił, że mikrowaga kwarcowa posiada z jednej strony elektrodę roboczą w kontakcie z płynem, a drugą stronę odizolowaną od płynu. Wartość pH regulowana jest elektrochemicznie (doprowadzanie do elektrody roboczej prądu o odpowiedniej wartości) i utrzymywana w zakresie 3,5 – 9 w pobliżu mikrowagi, przy czym mogą być stosowane niższe wartości pH roztworów od około 2 do 3.

Co do wartości stosowanego prądu, UP zauważył, że w zgłoszeniu [...] zgłaszający określił stosowany prąd poprzez podanie zakresów stosowanych potencjałów elektrody roboczej. Natomiast w badanym rozwiązaniu wnioskodawca określił zakres gęstości prądu katodowego i anodowego. Porównując zastosowane zakresy gęstości prądowych, organ uznał, że zakres stosowanych wartości prądowych ujawniony w zgłoszeniu [...] wchodzi w zakres oszacowanych wartości gęstości prądowych opisanych w przedmiotowym rozwiązaniu.

Odnośnie materiałów, z których została wykonana elektroda robocza, UP stwierdził, że w obu rozwiązaniach zastosowano identyczne materiały.

Co do rozwiązania - zastosowanie sposobu mierzenia skłonności ciągle przepływającego płynu do odkładania depozytu, organ uznał, że jest ono identyczne jak wskazane w zastrzeżeniu nr 1 zgłoszenia [...].

Analizując sposób mierzenia skuteczności inhibitorów wytrącania osadu nieorganicznego (zastrzeżenie nr 12 zgłoszenia), UP stwierdził, że sposób ten znany jest ze zgłoszenia nr [...]. W ostatnim rozwiązaniu zastosowano identyczne etapy postępowania.

W odniesieniu do ogniwa pomiarowego, określonego w zastrzeżeniu niezależnym nr 13, organ przyjął, że wszystkie cechy techniczne dotyczącego budowy rozwiązania znane są ze zgłoszenia [...].

Decyzję strona odebrała w dniu [...] września 2010 r.

W dniu [...] listopada 2010 r. N. złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadnienie wniosku zgłaszający przedstawił w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. Skarżący wniósł o uchylenie wcześniejszej decyzji oraz o ponowne rozpatrzenie zgłoszenia patentowego na wynalazek objęty zgłoszeniem [...], wskazując iż przedmiotowe zgłoszenie jest nie tylko nowe ale posiada również poziom wynalazczy. Jednocześnie przedstawił nową redakcję zastrzeżeń niezależnych (nr 1, 12 i 13), zawężając zakres ochrony.

W uzasadnieniu N. zauważył, że przeciwstawione przez UP zgłoszenie patentowe – [...] nie ujawnia i nie objaśnia sposobów mierzenia skłonności do odkładania depozytu ciągle przepływającego płynu o masowej wartości pH od około 6 do około 12, jak jest to wymagane przez zastrzeżenia 1 i 12 rozpatrywanego zgłoszenia. Nie ujawnia ono i nie objaśnia (sposobów) dokonywania pomiaru w przypadku osadów innych niż szczawian wapnia, w roztworach innych niż te o pH od około 2 do około 3. Wcześniejszy wynalazek faktycznie nie odnosi się do sposobów mierzenia skłonności do odkładania depozytu ciągle przepływającego płynu o wartości pH od około 6 do około 12, a osadem jest węglan wapnia. Ponadto w przedmiotowym zgłoszeniu wskazano, że elektroda robocza może być wykonana ze złota bądź nim pokryta, czego nawet nie sugeruje rozwiązanie [...].

Pismami z dnia [...] kwietnia 2011 r. i z dnia [...] września 2011 r. UP wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień.

N. udzielił odpowiedzi pismami z dnia [...] sierpnia 2011 r., do którego załączył nową redakcję zastrzeżeń patentowych oraz z dnia [...] listopada 2011 r., do którego również dołączył przeredagowane zastrzeżenia patentowe oraz nową redakcję opisu patentowego. W tym ostatnim piśmie wnioskodawca wyjaśnił, że usunął zastrzeżenia od 12 do 18 dotyczące ogniwa pomiarowego, co znalazło odzwierciedlenie w dołączonych do pisma zastrzeżeniach patentowych.

Wskutek ponownego rozpoznania sprawy UP powołaną decyzją z dnia [...] maja 2012 r. umorzył postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w części dotyczącej ogniwa pomiarowego. Natomiast utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w częściach dotyczących: sposobu mierzenia skłonności ciągle przepływającego płynu do odkładania depozytu oraz sposobu mierzenia skuteczności inhibitorów.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zostały wzięte pod uwagę wszystkie dokumenty zawarte w aktach sprawy, w tym wyjaśnienia zgłaszającego nadesłane w odpowiedziach na pisma UP sprzed wydania wcześniejszej decyzji z dnia [...] września 2010 r., kolejne redakcje zastrzeżeń, w tym najnowsza redakcja zgłoszenia. Zgodnie z zastrzeżeniami nadesłanymi wraz z odpowiedzą zgłaszającego z dnia [...] sierpnia 2011 r., zgłoszenie dotyczyło trzech rozwiązań: sposobu mierzenia skłonności ciągle przepływającego płynu, którego masowa wartość pH wynosi od około 6 do około 12, do odkładania depozytu (zastrzeżenie 1), sposobu mierzenia skuteczności inhibitorów wytrącania osadu nieorganicznego (zastrzeżenie niezależne 11), ogniwa pomiarowego (zastrzeżenie niezależne 12). W wyjaśnieniach nadesłanych w dniu [...] listopada 2011 r., zgłaszający stwierdził, że "zastrzeżenia 12 do 18 zostały usunięte", nadesłał też nową redakcję zastrzeżeń z wyeliminowaniem zastrzeżeń dotyczących ogniwa pomiarowego (zastrzeżenia 12-18) i dlatego w tej części, UP umorzył postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przyjął, wnioskując z ograniczonej redakcji zastrzeżeń, że zgłaszający nie żąda uchylenia decyzji w tym zakresie.

Zdaniem UP, argumenty zamieszczone we wniosku, dodatkowe wyjaśnienia, nadesłane przez zgłaszającego w odpowiedzi na pisma organu oraz nowa redakcja zgłoszenia, nie uzasadniały jednak uchylenia decyzji o odmowie udzielenia patentu w częściach dotyczących: sposobu mierzenia skłonności ciągle przepływającego płynu do odkładania depozytu oraz sposobu mierzenia skuteczności inhibitorów.

Urząd Patentowy stwierdził, że nie kwestionował braku nowości zgłoszonych sposobów, a wskazywał, że są one oczywiste (art. 24 i 26 ust. 1 p.w.p.) i ten zarzut był podstawą do podjęcia decyzji o odmowie udzielenia patentu.

Porównując oba rozwiązania ([...] i [...]), UP stwierdził, że we wcześniejszym zgłoszeniu są podane informacje, które wskazują zasadnicze czynności sposobu mierzenia skłonności płynów do tworzenia kamienia (depozytu) ujęte w rozpatrywanym zgłoszeniu. Te same uwagi dotyczą porównania materiałów, z których wykonane są mikrowagi i w następstwie warunków, jakie przez to spełniają, to jest szybkości wytwarzania gazowego wodoru.

Zdaniem organu, dla specjalisty z danej dziedziny oczywiste jest dobieranie konkretnych parametrów, dla konkretnego układu i jest rutynowe sprawdzenie metody i optymalny dobór warunków, na podstawie doświadczeń, zwłaszcza, jeżeli sposoby dotyczą innego zakresu pH przepływającego płynu, a sama metoda pomiaru jest analogiczna, prowadzona na mikrowadze z elektrodą roboczą, wykonaną lub pokrytą materiałem przewodzącym, taki samym w obu rozwiązaniach.

Z kolei analizując rozwiązanie ujęte w zastrzeżeniu nr 10 (sposób mierzenia skuteczności inhibitorów wytrącania osadu nieorganicznego), UP stwierdził, że obejmuje ono trzy zasadnicze czynności już przedstawione w rozwiązaniu [...]. Co do powstawania kamienia z innego związku chemicznego, warunki pomiaru mogą być inne. Niemniej jednak sposób w przypadku mierzenia skuteczności inhibitorów powstawania kamienia powstającego z innego niż szczawian wapnia związku, sprowadza się do wykonania wskazanych czynności w warunkach dostosowanych dla osadzania się kamienia z tego innego związku, co również specjalista w dziedzinie ustali bez problemu na podstawie doświadczeń.

Organ zauważył, że sam zgłaszający w opisie przedstawił szereg przykładów, które potwierdzały, że oba zastrzegane omawianym rozwiązaniem [...] sposoby pozostają takie same w przypadku, gdy płyn ma pH od 6 do 12, jak i gdy ma mniej niż 6 pH.

W konkluzji UP stwierdził, że w zgłoszeniu [...] znajdują się informacje, które podają zasadnicze czynności sposobu mierzenia skuteczności inhibitorów powstawania kamienia, a dobór konkretnych parametrów dla konkretnego układu jest dla specjalisty oczywisty.

N. pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2012 r. w zakresie, w jakim utrzymywała w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2010 r. to jest w częściach dotyczących: "sposobu mierzenia skłonności ciągle przepływającego płynu do odkładania depozytu oraz sposobu mierzenia skuteczności inhibitorów" (pkt 2 decyzji). Wnosił o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji UP z dnia [...] września 2010 r. w zakresie, w jakim odmówiono udzielenia patentu na sposób mierzenia skłonności ciągle przepływającego płynu do odkładania depozytu oraz sposobu mierzenia skuteczności inhibitorów i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wśród przepisów prawa materialnego przywołano:

- naruszenie art. 26 p.w.p. - poprzez wadliwe przyjęcie, iż omawiany wynalazek nie wykazuje poziomu wynalazczego, o którym mowa w art. 26 p.w.p., podczas gdy z całokształtu zebranych dokumentów w sprawie wynikało, że przedmiotowy wynalazek posiada poziom wynalazczy w rozumieniu tego przepisu;

- naruszenie art. 24 p.w.p.- poprzez niezasadne przyjęcie, iż powoływany wynalazek nie spełnia wszystkich przesłanek zezwalających na udzielenie patentu w niniejszej sprawie.

Natomiast w zakresie przepisów prawa procesowego zarzucono:

- naruszenie art. 7 k.p.a., w zw. z art. 245 ust. 1 p.w.p. - tj. zasady prawdy obiektywnej - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia, czy omawiany wynalazek spełniał przesłankę posiadania poziomu wynalazczego o którym mowa w art. 24 i 26 p.w.p., a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne;

- naruszenie art. 77 k.p.a. - poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie faktu, iż zgłaszany wynalazek posiadał unikalny dla tego sposobu, w przeciwieństwie do wcześniejszych zgłoszeń, szeroki zakres środowiska pH, w którym mógł zostać wykorzystany. Według skarżącego UP nieprawidłowo uznał, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgłaszający podał argumenty przemawiające jedynie za nowością przedmiotowego wynalazku, podczas, gdyż całokształtu przytoczonych argumentów należało wysnuć wniosek, iż dotyczą one także poziomu wynalazczego zgłoszenia [...];

- naruszenie art. 80 k.p.a., tj. zasady swobodnej oceny dowodów - poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nie przekonywujących podstawach i jednoczesnym braku uzasadnienia zasadności ich przyjęcia w sprawie i w konsekwencji błędne logicznie przyjęcie, iż z uwagi na wcześniejsze zgłoszenie nr [...] (wykonanego przez tych samych twórców, co przedmiotowy wynalazek, zgłoszonego przez N., na który został udzielony patent o nr [...]), zgłoszony wynalazek nr [...] nie posiada poziomu wynalazczego, mimo że przeciwstawione zgłoszenie dotyczy innego zakresu pH;

- naruszenie art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasady przekonywania oraz właściwego uzasadnienia decyzji administracyjnej - poprzez niewłaściwe uzasadnienie wydanej decyzji i w konsekwencji brak przekonywującego wyjaśnienia powodów odmowy udzielenia patentu na zgłoszony wynalazek, w szczególności nieodniesieniu się w uzasadnieniu decyzji, iż w obydwu porównywanych rozwiązaniach występują inne osady. Zdaniem strony skarżącej organ nieprecyzyjnie formułował zarzuty, co uniemożliwiło zgłaszającemu konkretne odniesienie się do nich zarówno przed wydaniem pierwszej jak i drugiej decyzji w niniejszej sprawie.

Urząd Patentowy RP w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

W piśmie stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy (k. – [...] – [...] akt sądowych) skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w części dotyczącej ogniwa pomiarowego zostało umorzone w pkt 1 zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i jego uzupełnieniu kwestionował całą decyzję UP z dnia [...] września 2010 r. Jednakże z pisma skarżącego z dnia [...] listopada 2011 r. i dołączonych do niego przeredagowanych zastrzeżeń patentowych oraz przeredagowanego opisu patentowego wynikało, że wnioskodawca nie żądał uchylenia skarżonej decyzji w tymże zakresie. Zatem należało przyjąć, iż w tej części wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wycofany, a tym samym – postępowanie umorzyć w tym zakresie. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania tej części decyzji z dnia [...] maja 2012 r. Zresztą ta część decyzji UP z dnia [...] maja 2012 r. nie była skarżona do WSA.

Z kolei, analizując zaskarżoną część decyzji UP z dnia [...] maja 2012 r. z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów procesowych ani przepisów materialnych.

Podstawę materialnoprawną decyzji UP z dnia [...] września 2010 r. i pkt 2 z dnia [...] maja 2012 r. stanowiły art. 24 p.w.p. oraz art. 26 p.w.p. Urząd Patentowy konsekwentnie podtrzymywał, że zgłoszony wynalazek nie posiada poziomu wynalazczego (rozwiązanie jest oczywiste). Natomiast organ nie kwestionował, że zgłoszone rozwiązanie nie cechuje się nowością czy też nie nadaje się do przemysłowego stosowania. Powoływanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięć

art. 24 i 26 ust. 1 p.w.p. tylko potwierdzało, że rozwiązanie nie osiągnęło poziomu wynalazczego, który pozwalałby na udzielenie patentu. Do udzielenia patentu na wynalazek muszą być spełnione łącznie wszystkie przesłanki wymienione w art. 24 p.w.p. czyli wynalazki (bez względu na dziedzinę techniki) muszą być nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania W tej ostatniej kwestii strony pozostają zgodne.

Poziom wynalazczy definiuje art. 26 ust. 1 p.w.p., mówiący, iż wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki. Metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń, udziela się odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 667/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl, Prawo własności przemysłowej, Ewa Nowińska, Urszula Promińska, Michał du Vall, LexisNexis, W-wa 2011, s. 36-38).

Należy przy tym zauważyć, że stanowisko judykatury i doktryny wypracowane w oparciu o art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 z późn. zm.) zachowuje aktualność na tle uregulowań p.w.p., z uwagi na podobnie sformułowane w nim przesłanki patentowalności, w tym nieoczywistości (będącej odpowiednikiem poziomu wynalazczego).

Według art. 25 ust. 2 p.w.p. przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Za stanowiące część stanu techniki, zgodnie z art. 25 ust. 3 p.w.p. uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.

Zatem jako stan techniki należy uwzględnić każdy publikowany dokument w świetle dostępnej wiedzy, a także całą wiedzę ogólną i dostępną dla specjalisty na dzień przed zgłoszeniem wynalazku.

Pojęcie "znawcy" (specjalisty, fachowca) natomiast nie zostało ustawowo zdefiniowane. Określenie zakresu tego pojęcia jest istotne, gdyż poziom wiedzy znawcy stanowi punkt odniesienia dla ustalenia poziomu wynalazczego. Przyjmuje się, że specjalista posiada przeciętną wiedzę właściwą dla znawcy danej dziedziny techniki. Fachowiec jest w stanie dokonać obiektywnego, bez nadmiernego wysiłku umysłowego porównania określonych rozwiązań i wyciągnięcia odpowiednich wniosków. Zakłada się także, że ma dostęp do informacji dotyczących stanu techniki oraz dysponuje środkami niezbędnymi do rutynowej pracy i do przeprowadzania eksperymentów (wyrok WSA z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 409/10, Lex nr 759712, Prawo własności przemysłowej, s. 36- 37).

Aczkolwiek organ w zaskarżonych decyzjach wprost nie określił przymiotów znawcy, to jednakże z dokonanego przez UP porównania i oceny rozwiązań: zgłoszonego [...] i wcześniejszego [...] należało uznać, że fachowcowi przypisywał cechy, jakie wyżej wskazano. Nie zakładał UP w swoich rozważaniach, aby znawca musiał posiadać wyższy poziom wiedzy, od tego określonego przez Sąd.

Przy tym jako poziom techniki, wystarczający do oceny zgłoszonego rozwiązania organ przyjął wcześniejsze zgłoszenie tego samego podmiotu i tych samych twórców – [...]. Dodatkowo posiłkował się innymi rozwiązaniami, ale rozwiązanie [...] było wystarczające do przyjęcia, że zgłoszone rozwiązanie nie jest nieoczywiste.

Organ sformułował problem techniczny, wskazując istotne cechy zgłoszonego rozwiązania, a następnie dokonał porównania z istotnymi elementami przeciwstawionego rozwiązania. Po dokonaniu opisanych czynności wykazał, że znawca miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania.

Przede wszystkim należy zauważyć, że UP w decyzji z dnia [...] maja 2012 r. oceniał zgłoszenie zawężone w stosunku do tego, które było badane w decyzji z dnia [...] września 2010 r. Sam skarżący w ostatecznej wersji z dnia [...] listopada 2011 r. wskazał, że wynalazek obejmuje "Sposób mierzenia skłonności ciągle przepływającego płynu do odkładania depozytu i sposób mierzenia skuteczności inhibitorów wytrącania osadu nieorganicznego" (opis). Wcześniej wnioskodawca nie ograniczał osadu tylko do nieorganicznego, co wskazywało, że zgłoszenie obejmowało także osad organiczny. O ile w zastrzeżeniach na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgłaszający określił, że wartość przepływającego płynu wynosi 6 – 12 pH (zastrzeżenia 1, 12), to dopiero w zastrzeżeniach z dnia [...] listopada 2011 r. dookreślił, że wartość płynu w pobliżu mikrowagi sterowana elektrochemicznie jest w zakresie 5 – 14 pH (zastrzeżenia 1, 10). Co do osadu, to dopiero w zastrzeżeniach nadesłanych w dniu [...] sierpnia 2011 r. wnioskodawca wskazał, że wytrącanym kamieniem jest węglan wapnia (zastrzeżenie 6), albowiem we wcześniejszych wersjach wymieniał także szczawian wapnia. Ten ostatni osad zaś jest osadem organicznym (bezsporne) i do wytrącania tego kamienia odnosi się zgłoszenie [...].

Mimo przeredagowania zastrzeżeń patentowych i ograniczenia żądanej ochrony według wersji z dnia [...] listopada 2011 r., według nadesłanego z tymi zastrzeżeniami opisu zgłoszenie nadal odnosiło się do wytrącania szczawianu wapnia (str. 6, 8, 9, 12, 13, 14, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24 opisu).

Takie zgłoszenie wynalazku naruszało art. 31 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 i 3 p.w.p. Przepis art. 31 ust. 1 p.w.p. stanowi, że zgłoszenie wynalazku w celu uzyskania patentu powinno obejmować: podanie zawierające co najmniej oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie patentu lub patentu dodatkowego (pkt 1); opis wynalazku ujawniający jego istotę (pkt 2); zastrzeżenie lub zastrzeżenia patentowe (pkt 3); skrót opisu (pkt 4). Z kolei opis wynalazku, zgodnie z art. 33 ust. 1 p.w.p., powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. W szczególności opis powinien zawierać tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określać dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy, a także znany zgłaszającemu stan techniki oraz przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur rysunków (jeżeli zgłoszenie zawiera rysunki) i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku. Zastrzeżenia patentowe, natomiast, powinny być w całości poparte opisem wynalazku i określać w sposób zwięzły, lecz jednoznaczny, przez podanie cech technicznych rozwiązania, zastrzegany wynalazek oraz zakres żądanej ochrony patentowej (art. 33 ust. 3 p.w.p.).

Zgłaszający bowiem, wskutek wezwania organu z dnia [...] września 2011 r. przedstawił zmienioną wersję zastrzeżeń patentowych z dnia [...] listopada 2011 r., ale nie poczynił tego zabiegu w wystarczający sposób z opisem wynalazku.

W ten sposób przeredagowane zastrzeżenia przedstawiały nowe rozwiązanie, czemu nie sprostał opis.

Jak słusznie zauważył organ w decyzji z dnia [...] maja 2012 r. nawet kolejne przeredagowanie w dniu [...] listopada 2011 r. zastrzeżeń patentowych nie wpłynęło na zmianę stanowiska UP, że objęte nimi rozwiązanie jest oczywiste (nie posiada poziomu wynalazczego).

Przedmiotem kontrolowanego zgłoszenia był: sposób mierzenia skłonności ciągle przepływającego płynu do odkładania depozytu oraz sposób mierzenia skuteczności inhibitorów. W ostatecznej wersji zastrzeżeń zakres żądanej ochrony został ograniczony do wykonania pomiarów dla płynu o wartości pH od 6 do 12, gdzie wartość pH płynu w pobliżu mikrowagi jest sterowana elektrochemicznie w zakresie 5 – 14 przez doprowadzenie do elektrody roboczej prądu katodowego o gęstości od - 0,001 do – 100 mA/cm2 lub prądu anodowego o gęstości od 0,001 do 100 mA/cm2. Porównując ten zakres z informacjami podanymi w rozwiązaniu [...] widać, że w znanym rozwiązaniu wartość pH roztworu w pobliżu mikrowagi jest sterowana elektrochemicznie poprzez doprowadzenie prądu katodowego do elektrody roboczej o gęstości - 0,05 do – 10 mA/cm2, czyli takiego, który pozwala na dokonanie pomiaru dla osadzania się kamienia ze szczawianu wapnia i który wchodzi w zakres zgłoszenia [...]. Dla specjalisty z dziedziny oczywiste przecież będzie, że w przypadku badania roztworu (płynu), z którego wytrąca się osad (kamień) inny niż szczawian wapnia, będzie należało dobrać odpowiednie warunki pomiaru dla tego związku (czyli pH płynu, pH roztworu w pobliżu mikrowagi sterowane elektrochemicznie, gęstość i rodzaj prądu). Będzie to rutynowe i typowe postępowanie znawcy. Jednakże taka sama procedura zostanie zastosowana w obu rozwiązaniach.

Przy tym w zgłoszonym rozwiązaniu podano, że należy stosować elektrody robocze wykonane z materiału lub nim powleczone, takie jak srebro, ołów, kadm cienkowarstwowe elektrody diamentopodobne z lub bez wszczepionych jonów, krzem, krzemki tytanu, niobu i tantalu, stopy ołowiu z selenem oraz amalgamaty rtęci (wskazane także w zgłoszeniu [...]) oraz złoto tytan (zastrzeżenie 2 [...]).

Jednocześnie wnioskodawca w zgłoszeniu [...] (zastrzeżenie 3) wskazał szeroki zakres depozytów. Jednakże z danych zawartych w tablicy 1 na str. 12 opisu z dnia [...] listopada 2011 r. wynika, że niektóre z osadów, zgłoszonych jako możliwe do badania zgłoszonym sposobem, nie spełniają warunku podanego w treści zastrzeżenia , a jednocześnie powodują osadzanie się kamienia w warunkach jak dla szczawianu wapnia.

Słuszne jest także stanowisko UP, że zgłoszenie [...] zawiera wskazówki odnośnie sposobu mierzenia skuteczności inhibitorów wytrącania osadu. Ta sama procedura jest bowiem w obu rozwiązaniach; kolejno wykonywane czynności są takie same w obu porównywanych rozwiązaniach, odmienne są tylko warunki, w których mają być wykonane, co jest oczywiste w sytuacji dostosowania warunków do badania płynu posiadającego masową wartość pH 6 – 12.

Niezależnie od powyższego sam wnioskodawca w opisie zgłoszenia [...] wskazał, że "sposób i urządzenie według wynalazku mogą być również wykorzystywane do mierzenia skłonności do wytwarzania kamienia nieorganicznego z dowolnego roztworu wodnego, w którym rozpuszczalność kamienia jest zależna od wartości pH, łącznie z węglanem wapnia; solami wapniowymi kwasów organicznych, wodorotlenkiem magnezu, itp." (str. 9 opisu [...]).

Mając powyższe na uwadze należało podzielić stanowisko UP, że zgłoszone rozwiązanie było znane czyli nie posiadało poziomu wynalazczego, co powodowało odmowę udzielenia patentu na nie.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia podnoszonych przez skarżącego przepisów postępowania. Podstawowym dokumentem, na którym oparł się organ było zgłoszenie [...], o czym był wnioskodawca informowany, począwszy od pisma z dnia [...] marca 2010 r. We wcześniejszej korespondencji ze skarżącym (pismo z dnia [...] listopada 2008 r.) UP powoływał już i inne dokumenty, z których wynikać miało, że rozwiązanie nie posiadało wymaganego poziomu wynalazczego. W korespondencji z dnia [...] kwietnia 2011 r. UP odwołał się na poparcie swego stanowiska do dokumentu przywoływanego przez skarżącego – opisu patentowego [...].

Zatem, jak już podnoszono organ konsekwentnie zgłaszał zastrzeżenia co do poziomu wynalazczego rozwiązania.

Wnioskodawca nie wskazał, jakich dowodów UP nie wziął pod uwagę przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy albo ewentualnie, który istotny fragment tychże dowodów pominął. Nie można więc mówić, że UP nie dokonał wszechstronnej analizy zgłoszonego materiału dowodowego. Organ sam także poszukiwał dokumentów, które stanowił stan techniki przy rozpatrywaniu zgłoszonego rozwiązania.

Odmienna ocena zebranego materiału dowodowego przez skarżącego nie może oznaczać, że stanowisko organu jest błędne, zwłaszcza jeżeli UP przedstawił swoje argumenty w wyczerpujący i logiczny sposób. Argumenty organu zostały przedstawione w decyzjach odmawiających udzielenia patentu.

Badania zgłoszonego rozwiązania dokonywali, a następnie rozstrzygnięcia wydawali w imieniu organu eksperci, zgodnie z art. 264 ust. 1 w zw. z art. 261 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Uzyskanie uprawnień eksperta, zgodnie z art. 266 ust. 1 p.w.p. wymaga posiadania wyższego wykształcenia odpowiadającego zadaniom eksperta, odbycia aplikacji eksperckiej oraz asesury. Zatem mając na uwadze wykształcenie eksperta i doświadczenie, które musi nabyć, zanim uzyska uprawnienia eksperta, należy przyjąć, że posiada on wiedzę w dziedzinie, w której orzeka w imieniu UP. Zatem jest specjalnie przygotowany do rozpatrywania spraw, w których podejmuje czynności.

Obie decyzje zawierały elementy wymagane przez art. 107 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. W obu decyzjach organ odnosił się do pism skarżącej składanych na danym etapie postępowania.

W konkluzji należy stwierdzić, że nie doszło do naruszenia art. 7, 8, 11, 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 49 p.w.p. Organ umożliwiał skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów mogących świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu. Ostatnie zgłoszone przez skarżącego zastrzeżenia patentowe z dnia [...] listopada 2011 r. były doprecyzowaniem już wcześniejszego stanowiska wnioskodawcy, że zgłoszenie nie miało dotyczyć szczawianu wapnia, a przy tym obejmowały elementy zgłaszane we wcześniejszych zastrzeżeniach przedstawianych przez zgłaszającego.

Z powyższych względów skargę jako bezzasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.