Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 827/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 162
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Grzegorz Panek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi spółki "A" w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. (dalej Spółka) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (dalej DIS) z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej (dalej DUKS) określił Spółce w podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowe za okresy rozliczeniowe od października 2012 r. do września 2013 r. Decyzja ta została odebrana osobiście przez pełnomocnika Spółki – S. C. w dniu 27 kwietnia 2016 r., co dokumentuje odręczne pokwitowanie podpisem wraz z wskazaniem daty doręczenia, złożone na egzemplarzu decyzji znajdującym się w aktach sprawy. W związku z tym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, upłynął z dniem 11 maja 2016 r., a odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 16 maja 2016 r.

W dniu 25 maja 2016 r. do Izby Skarbowej wraz z odwołaniem wpłynął wniosek z dnia 16 maja 2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku podano, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, wobec wadliwego doręczenia decyzji. Podniesiono, że pełnomocnictwem z dnia 30 grudnia 2014 r. P. A. reprezentujący Spółkę udzielił pełnomocnictwa M. R. do działania w sprawie objętej postępowaniem kontrolnym. Z chwilą umocowania nowego pełnomocnika ustanowiono nowy adres do doręczeń, zgodnie z którym korespondencja powinna być kierowana do M. R. Skoro decyzja została doręczona S. C. to nie weszła do obrotu prawnego. Zaadresowanie przesyłki z decyzją do drugiego działającego w sprawie pełnomocnika, który nie był właściwy do doręczeń skróciło czas na złożenie środka zaskarżenia. Nadto powołano okoliczność zachorowania pełnomocnika ("nagła i ostra grypa żołądkowa w dniu 11.05.2016 r."), co uniemożliwiło pełnomocnikowi sporządzenie odwołania w terminie.

DUKS w piśmie z dnia 24 maja 2016 r., zawierającym stanowisko do zarzutów odwołania zaprzeczył, aby pełnomocnictwo z dnia 30 grudnia 2014 r. dla M. R., udzielone przez Spółkę, na które powołano się we wniosku zostało dołączone do akt sprawy. Następnie pismem z dnia 13 lipca 2016 r. DIS wezwał o przedłożenie dowodów, potwierdzających złożenie do akt sprawy ww. pełnomocnictwa dla M. R.

W odpowiedzi na to wezwanie nie przedłożono żadnych dowodów, które potwierdziłyby złożenie do akt sprawy pełnomocnictwa z dnia 30 grudnia 2014 r. udzielonego M. R. "do występowania przed organami podatkowymi i UKS", które jak akcentuje Spółka "zmieniało adres do korespondencji i wskazywało M. R. jako osobę odpowiedzialną za odbiór korespondencji".

DIS postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r. nr [...], stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji DUKS z dnia [...] kwietnia 2016 r.

DIS postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podał, że w sprawie kwestia skuteczności doręczenia decyzji DUKS z dnia [...] kwietnia 2016 r. została poddana analizie w postanowieniu DIS z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W postanowieniu tym DIS szczegółowo odniósł się do zarzutów dotyczących wadliwości doręczenia przedmiotowej decyzji, stwierdzając ich niezasadność. DIS jednoznacznie przesądził o skuteczności doręczenia skarżonej decyzji w dniu 27 kwietnia 2016 r., pełnomocnikowi Spółki – S. C. i o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji DUKS z dnia [...] kwietnia 2016 r.

W postanowieniu tym stwierdzono, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu 27 kwietnia 2016 r. w związku z czym 14-dniowy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia 28 kwietnia 2016 r. i upłynął z dniem 11 maja 2016 r. Skoro jeden z pełnomocników zachorował dopiero w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania, to stwierdzić należy, że przeszkoda uniemożliwiająca złożenie środka zaskarżenia przez tego pełnomocnika nie istniała przez cały 14-dniowy okres uprawniający do złożenia odwołania, a jedynie przez jeden dzień. Pełnomocnik ten miał zatem 13 dni na sporządzenie odwołania i wysłanie go. Data widniejąca na odwołaniu wskazuje, że zostało ono sporządzone już w dniu 4 maja 2016 r., a więc na 7 dni przed końcem terminu do wniesienia odwołania, niedyspozycja chorobowa (niepotwierdzona zresztą odpowiednim dokumentem) w ostatnim dniu terminu nie może stanowić o braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż pełnomocnik ten mógł zlecić wysłanie odwołania innej osobie (pełnomocnik strony wykonuje swój zawód w ramach spółki partnerskiej z innymi doradcami podatkowymi). Odwołanie od skarżonej decyzji, w ustawowym terminie, mógł też wnieść drugi z ustanowionych przez Spółkę pełnomocników. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych zaakcentował, że w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron - są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Osoby takie zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego.

W ocenie DIS w sprawie nie dochowanie przez pełnomocnika terminu do wniesienia odwołania nie jest następstwem okoliczności niezależnych, lecz jest konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu spraw mocodawcy, co sprawia, że nie stanowi ono przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe, DIS stwierdził, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Spółka reprezentowana przez doradcę podatkowego skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na ww. postanowienie DIS z dnia [...] sierpnia 2016 r. wnosząc o jego uchylenie oraz zwrot kosztów przypisanych przepisami prawa.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 162 § 1, w zw. z art. 144 § 5, art. 145 § 2, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; zwanej dalej O.p.), przez wadliwą ocenę przesłanek uzasadniających w rzeczywistości przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu podano, że pełnomocnictwo z dnia 30 grudnia 2014 r., P. A. reprezentujący Spółkę udzielił pełnomocnictwa M. R. do występowania przed organami podatkowymi i UKS. Od dnia udzielenia tego pełnomocnictwa ustalono adres do doręczeń "D. P." Doradcy podatkowi: S. C., M. R., L. R spółka partnerska ul. Ł. [...], [...] R. Pełnomocnictwem tym M. R. posługiwał się wobec organów podatkowych. Wcześniej reprezentował podatnika doradca podatkowy S. C., partner w ww. kancelarii. Jak wynika z postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji UKS, organ ten nie dysponował pełnomocnictwem doradcy podatkowego M. R. z dnia 30 grudnia 2014 r., ale pełnomocnictwem substytucyjnym udzielonym M. R. przez S. C., złożonego 14 marca 2014 r. Pełnomocnik przyznał, że z akt sprawy, dokument substytucji rzeczywiście znajduje się w aktach sprawy, jednak od tego pełnomocnictwa substytucyjnego nie dokonano opłaty skarbowej. Nadto na pełnomocnictwie nie znajduje się podpis pełnomocnika substytucyjnego przyjmującego pełnomocnictwo. Zauważył, że w dniu 11 marca 2014 r., wszczęta została kontrola podatkowa, która trwała do dnia 26 marca 2014 r. Zatem dokument substytucji został złożony podczas kontroli podatkowej prowadzonej przez UKS. Doręczono go pracownikom UKS przeprowadzającym kontrolę podatkową w siedzibie pełnomocnika. Do marca 2015 r. pełnomocnik substytucyjny nie brał udziału w żadnych czynnościach, aż do momentu przesłania pierwszych dokumentów do UKS podpisanych przez M. R. Pisma z UKS kierowane były do S. C., jednak doręczano je również M. R. (np. pismo z dnia 18 listopada 2016 r.).

Podniesiono, że organ skarbowy zaniechał doręczenia decyzji w sposób przewidziany w art. 144 § 5 O.p. Ustawodawca przewidział doręczanie pism doradcom podatkowym wyłącznie poprzez środki komunikacji elektronicznej lub w siedzibie organu. Organ skarbowy miał zaś 4 miesiące aby uzyskać adres elektroniczny od doradcy podatkowego.

Analizując winę pełnomocnika w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania, wskazano, że substytucja pełnomocnictwa nie została przyjęta przez substytuta. Pełnomocnictwo substytucyjne miało charakter incydentalny i dotyczyło jedynie kontroli podatkowej, gdyż zostało złożone w jej trakcie i nie dokonano opłaty skarbowej od tego dokumentu. Organ podatkowy doręczał pisma zarówno M. R., jak i S. C. podczas postępowania. M. R. podpisywał wszelkie pisma kierowane do UKS i uczestniczył w czynnościach procesowych np. przesłuchaniach. M. R. posługiwał się dokumentem pełnomocnictwa z 30 grudnia 2014 r. i okazał je organowi skarbowemu. Te okoliczności spowodowały przeświadczenie, że "podstawowym" pełnomocnikiem jest M. R. Doręczenie decyzji S. C., doprowadziło zaś do skrócenia terminu na złożenie odwołania i uchybienia terminowi do dokonania tej czynności.

Podniesiono, że pełnomocnictwo substytucyjne nie było przyjęte przez M. R. W ocenie Spółki w pełni uzasadnione było przekonanie M. R., że UKS posiada pełnomocnictwo Spółki z dnia 30 grudnia 2014 r., skoro nie kwestionuje podpisywania pism przez tego pełnomocnika. Nadto według Spółki oceniając przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania należy wziąć pod uwagę, nie tylko to, że pełnomocnik jest profesjonalnym pełnomocnikiem, ale ogół okoliczności faktycznych towarzyszących uchybieniu terminowi. Winę upatrywać można też w niejednolitym działaniu UKS, polegającym na doręczaniu korespondencji obu pełnomocnikom oraz rozciągnięciu pełnomocnictwa złożonego w kontroli podatkowej, na całe postępowanie kontrolne.

W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2016 r., o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2016 r. - określającej Spółce w podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowe za okresy rozliczeniowe od października 2012 r. do września 2013 r.

Organ rozpoznający wniosek o przywrócenie terminu uznał, że decyzja DUKS z dnia [...] kwietnia 2016 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi Spółki – S. C. w dniu 27 kwietnia 2016 r. tj. decyzja została odebrana osobiście, co ww. potwierdził własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem: "otrzymałem 27 04 2016" (k. 1006 akt administracyjnych Urzędu Kontroli Skarbowej w R.). W związku z powyższym termin czternastodniowy do wniesienia odwołania upłynął z dniem 11 maja 2016 r. Natomiast skarżąca Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu 16 maja 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc uczyniła to z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Zdaniem Spółki uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy z uwagi na wadliwe doręczenie decyzji pełnomocnikowi S. C. zamiast pełnomocnikowi M. R. Nadto wskazano na nagłe zachorowanie jednego z pełnomocników, co uniemożliwiło mu sporządzenie odwołania w terminie (tj. nagła i ostra grypa żołądkowa w dniu 11 maja 2016 r.).

W ocenie Sądu, rację w zaistniałym sporze należy przyznać organowi podatkowemu.

Odnośnie doręczenia decyzji organu I instancji, DIS trafnie odesłał w tym zakresie do postanowienia DIS z dnia 22 sierpnia 2016 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienie odwołania. Sąd przychyla się do stanowiska DIS zwartego w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, że w sprawie, która toczyła się przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od X 2012 r. do IX 2013 r. Spółkę reprezentowało dwóch pełnomocników tj. S. C. i M. R., przy czym żaden z nich nie był wyznaczony jako pełnomocnik do doręczeń, natomiast adres do doręczeń był taki sam dla obu pełnomocników. W związku z tym DIS prawidłowo przyjął, że decyzja DUKS z dnia [...] kwietnia 2016 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi Spółki w osobie doradcy podatkowego S. C.

Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w toku postępowania podatkowego została uregulowana w art. 162 O.p., w myśl którego, w razie uchybienia terminowi należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), zaś podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, przy czym jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2).

Z treści powołanej regulacji wynikają cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie (kumulatywnie): (1) dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, (2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, (3) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, (4) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.

Sąd podziela pogląd organu, że w sprawie zostały spełnione przesłanki pierwsza, druga i czwarta, to jednak Spółka nie uprawdopodobniła braku winy.

Podkreślenia wymaga, że instytucja przywrócenia terminu nie jest przedmiotem uznania organów. Omawiany przepis stanowi bowiem expressis verbis, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ zatem, w razie wystąpienia pozytywnych przesłanek objętych tym przepisem, zobligowany jest do przywrócenia terminu.

Ponadto zauważyć należy, że warunkiem przywrócenia terminu, na podstawie art. 162 § 1 O.p., jest jedynie uprawdopodobnienie (a nie udowodnienie) przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi. Zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2010 r., sygn. III SA/Wa 97/10, wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. I SA/Ka 1977/00).

W sprawach o przywrócenie terminu wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie, nie zaś przedstawienie niepodważalnych dowodów, świadczących o niedających się przezwyciężyć przeszkodach (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. II FSK 178/12).

Przy ocenie, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swej winy, co do zasady należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności. Wniosek zainteresowanego wskazujący przyczynę uchybienia terminu nie zawsze daje podstawę do przywrócenia terminu, bo może to nastąpić tylko wówczas, gdy zainteresowany uprawdopodobni, że podawana przez niego przyczyna była nie do przewidzenia i nie do przezwyciężenia przy użyciu maksymalnego w danych warunkach wysiłku (wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r. sygn. I FSK 1425/13, postanowienie NSA z dnia 1 października 2013 r. sygn. I FZ 322/13).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się w zasadzie jednolicie, że przywrócenie terminu wyklucza każdy rodzaj winy. Usprawiedliwiają je okoliczności nagłe, nieprzewidywalne, takie, których człowiek dbający należycie o swoje interesy nie mógł przewidzieć i im zapobiec (wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. II FSK 1779/12). Ponadto w judykaturze wskazuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie.

Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przyczyną niezawinionego niedokonania w terminie czynności procesowej mogą być także klęska żywiołowa czy katastrofa. Nie można natomiast przyjąć, by uchybienie terminowi nastąpiło bez winy podmiotu, który miał podjąć czynność procesową, jeżeli przyczyną tego była działalność lub brak działania osób, którymi podmiot się posługuje. Za brak działania przedstawiciela strony odpowiedzialność ponosi bowiem sama strona (wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r. sygn. II FSK 791/12).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że DIS trafnie uznał, że Spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Powołane we wniosku okoliczności dotyczące wadliwego doręczenia decyzji DUKS z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz zachorowanie pełnomocnika w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania - nie stanowią przesłanki do przywrócenia terminu.

Podkreślania wymaga, że DIS w pierwszej kolejności zbadał kwestię prawidłowości doręczenia decyzji DUKS z dnia [...] kwietnia 2016 r., co ma istotne znaczenie dla określenia terminu do wniesienia odwołania. Nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że doradca podatkowy S. C. był osobą upoważnioną do reprezentowania Spółki przed DUKS w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od X 2012 r. do IX 2013 r. Kwestia ta została dokładnie wyjaśniona przez DIS, o czym świadczy argumentacja podniesiona przez organ w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 sierpnia 2016 r. oraz w protokole badania ksiąg w postępowaniu kontrolnym. Co istotne DIS ustalił, że decyzja DUKS z dnia [...] kwietnia 2016 r. została skutecznie doręczona, oraz, że upłynął termin do wniesienia odwołania.

W ocenie Sądu pełnomocnik Spółki nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, a uchybienie przez skarżącą Spółkę terminowi do wniesienia odwołania spowodowane było okolicznościami związanymi z osobą pełnomocnika.

W sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od X 2012 r. do IX 2013 r. Spółka ustanowiła pełnomocnika doradcę podatkowego S. C., a także doradcę podatkowego M. R., których adres doręczenia jest taki sam. Skoro Spółka upoważniła określonych wyżej pełnomocników, to w sytuacji odbioru decyzji przez jedną z osób upoważnionych, Spółka nie może skutecznie podnosić zarzutu wadliwego doręczenia decyzji.

Niezależnie od powyższego należy odnieść się także do podniesionego zarzutu choroby jednego z pełnomocników.

W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. I OZ 414/14,). Podkreśla się również, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. II GZ 223/14). Natomiast długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej, np. sporządzenia pisma określonej treści i nadania go za pośrednictwem poczty - osobiście lub przez domownika (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r. sygn. I SA 1072/00, wyrok NSA z dnia 1 marca 1999 r. sygn. II SA 45/99).

W orzecznictwie akcentuje się również, że sama choroba, nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczająca dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać również to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r. sygn. II FSK 1425/13).

Należy również wskazać, że orzekając w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu organ nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania organu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia faktów, na które powołuje się strona domagająca się przywrócenia terminu. Przekonanie powinno opierać się przy tym na obiektywnych przesłankach, wynikających z przytoczonych we wniosku twierdzeń. W razie wątpliwości co do okoliczności, które były przyczyną uchybienia terminu, może zaistnieć potrzeba przeprowadzenia dowodów mających na celu udowodnienie twierdzenia strony, że bez swojej winy nie dochowała terminu. Jednakże o tym decydują zawsze okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2014 r. sygn. II FSK 1016/12).

Sąd w pełni akceptuje argumentację DIS zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skoro jednej z pełnomocników zachorował dopiero w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania, to przeszkoda uniemożliwiająca złożenie środka zaskarżenia przez tego pełnomocnika nie istniała przez cały

14-dniowy okres uprawniający do złożenia odwołania, a jedynie przez jeden dzień. Pełnomocnik ten miał zatem 13 dni na sporządzenie odwołania i wysłanie go.

Rację ma organ, że niedyspozycja chorobowa (niepotwierdzona zresztą odpowiednim dokumentem) w ostatnim dniu terminu nie może stanowić o braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż pełnomocnik ten mógł zlecić wysłanie odwołania innej osobie (pełnomocnik strony wykonuje swój zawód w ramach spółki partnerskiej z innymi doradcami podatkowymi). Nadto odwołanie od decyzji, w ustawowym terminie, mógł również wnieść drugi z ustanowionych przez Spółkę pełnomocników. W sytuacji podjęcia zamiaru złożenia przez Spółkę odwołania od decyzji - podstawowym obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika (reprezentującego ten podmiot) powinno być ustalenie daty doręczenia decyzji, a następnie ustalenie terminu do wniesienia odwołania, w tym ostatniego dnia terminu 14-dniowego terminu i nadzorowanie złożenia odwołania w terminie.

W konsekwencji zgodzić się wypada z organem, że w rozpoznawanej sprawie, nie dochowanie przez pełnomocnika terminu do wniesienia odwołania nie jest następstwem okoliczności niezależnych, lecz jest konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu spraw mocodawcy, co sprawia, że nie stanowi ono przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W sytuacji gdy organ uznał, że pełnomocnik Spółki nie wykazał prawdopodobieństwa braku winy w uchybieniu terminu, to konsekwencją prawną takiej oceny jest odmowa przewrócenia terminu, a nie poszukiwanie przez organ okoliczności, które uprawdopodobnią brak winy strony w uchybieniu terminu.

W opinii Sądu, organ w przedmiotowej sprawie podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zaś ocena zebranych dowodów została przeprowadzona w sposób wyczerpujący i nie narusza reguł swobodnej oceny, a postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego. Sporne kwestie zostały szczegółowo wyjaśnione oraz znalazły odzwierciedlenie zarówno w zebranym materiale dowodowym, jak i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Stąd też nie można podzielić zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ art. 162 § 1 w zw. z art. 144 § 5, art. 145 § 2, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.

Z tych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).