Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 120/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie NSA: Małgorzata Gorzeń, Asesor WSA: Krzysztof Retyk, Protokolant Jarosław Skopczyński, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" spółki jawnej W. K., M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towaru 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej 1430, 10 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta trzydzieści złotych 10/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

"A" Spółka jawna W. K. i M. K. zgłosiła w dniu 31.07.2001r. do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym używany samochód marki [...] wyprodukowany w 2000r., nr nadwozia [...], wyposażony w silnik wysokoprężny o pojemności [...] deklarując go jako samochód ciężarowy, wg kodu [...]. Do zgłoszenia celnego załączono m.in.: rachunek z dnia 29.07.200l r. z tłumaczeniem, Fahrzeugbrief wraz z tłumaczeniem, oświadczenie o kosztach transportu, Deklarację Wartości Celnej, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym "nr [...] z dnia 30.07.2001r. oraz Opinię Techniczną Nr [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego z dnia 30.07.200U.

W wyniku rewizji towaru przeprowadzonej w dniu 31.07.2001r. funkcjonariusz celny, działając z upoważnienia Dyrektora Urzędu Celnego, stwierdził, że przedmiotem importu w niniejszej sprawie był samochód osobowy.

Dyrektor Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 01.08.2001r. powołał biegłego rzeczoznawcę akredytowanego przez Biuro Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego [...] celem określenia rodzaju pojazdu.

Decyzją z dnia 13,08.2001r. Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zaklasyfikował przedmiotowy samochód do pozycji [...] (kodu [...]) właściwej dla pojazdów przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, ze stawką celną obniżoną 5% minimum [...].

W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art.13 § 5 Kodeksu celnego poprzez błędną klasyfikację samochodu i w konsekwencji błędne określenie należności celnych. Strona stwierdziła, że przedmiotów)' pojazd jest samochodem ciężarowym, co zostało potwierdzone w obu opiniach biegłych. Ponadto w swoim piśmie z dnia 13.08.2001r. powołuje się na "legalną definicję" pojęcia samochodu ciężarowego określoną w Prawie o ruchu drogowym, która jasno określa, iż samochód ciężarowy to samochód do transportu towarowego.

Decyzją z dnia 12 grudnia 2001r. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu ustalono, że taryfa celna, stanowiąca załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000r., oparta jest o nazewnictwo i zasady interpretacji Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego (PCN). Stanowi ona rozwiniętą wersję, 8-znakowego systemu Scalonej Nomenklatur)' (CN), opracowanego przez Komisję

Wspólnot Europejskich i stosowaną w krajach Unii Europejskiej, będącego z kolei rozszerzeniem 6-znakowego międzynarodowego systemu klasyfikacji towarów o nazwie Zharmonizowany System Oznaczania i Kodowania Towarów, opracowanego przez Radę Współpracy Celnej (obecnie Światowa Organizacja Celna) i przyjętego w ramach Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzonej w Brukseli dnia 14 czerwca 1983 r. (załącznik do Dz.U. z I997r. Nr 11, poz.62), do której Polska przystąpiła dnia 1 stycznia 1996r. (oświadczenie Rządowe z dnia 30 grudnia 1996r. w sprawie przystąpienia przez Rzeczypospolitą Polską do Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów - Dz.U. z 1997 r. Nr 11 poz. 63).

Dla celów prawnych taryfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, przy czym wiążący jest tu, wynikający z art.85 § 1 Kodeksu celnego, stan towaru i jego wartość w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.

W wyniku przeprowadzonej rewizji celnej stwierdzono, iż sprowadzony przez stronę samochód posiada nadwozie pięciodrzwiowe, w którym wymontowane zostały siedzenia tylne, a miejsca montażu siedzeń zaspawano. W samochodzie zamontowano kratę mocowaną za pomocą śrub. W tylnej części przedziału osobowego widoczne są miejsca na pasy bezpieczeństwa oraz uchwyty górne do raje. Ponadto w drzwiach widoczne są głośniki oraz poduszki powietrzne, nie stwierdzono natomiast uchwytów do mocowania ładunków.

W polu 1 na stronie 2, załączonego do zgłoszenia celnego dokumentu Fahrzeugbnef jest przekreślony zapis PKW, co wskazuje, iż przedmiotowy pojazd był pierwotnie zarejestrowany jako samochód osobowy. W polu 12 niemieckiego dokumentu rejestracyjnego wpisano, że jest to pojazd 5-cio osobowy - ten zapis również został przekreślony.

Z opinii technicznej z dnia 30.07.200Ir. stanowiącej załącznik do SAD wynika, że samochód ma wymontowany drugi rząd siedzeń, a miejsca kotwiczenia siedzeń są trwale usunięte (zaspawane) oraz, że za siedzeniami tylnymi zamontowana jest na całej wysokości krata oddzielająca część ładunkową. Stwierdzono również, iż w tylnej części przestrzeni ładunkowej znajdują się fabrycznie zamontowane uchwyty do kotwiczenia ładunku. Ponadto, że wg dokumentów niemieckich przedmiotowy pojazd był zarejestrowany i użytkowany jako samochód ciężarowy.

W opinii technicznej z dnia 01.08.2001r. sporządzonej przez Biuro Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego stwierdzono, że pojazd wyposażony jest w przegrodę oddzielającą pomieszczenie do przewozu osób od przestrzeni ładunkowej zamontowaną za pomocą mocowań fabrycznych. Przegroda oddziela na całej wysokości wnętrza pojazdu przestrzeń ładunkową od przestrzeni pasażerskiej. Ponadto wskazano, iż przestrzeń ładunkowa pojazdu posiada podłogę płaską z fabrycznie umieszczonymi zaczepami do mocowania ładunku oraz jedne drzwi z możliwością otwierania od wewnątrz. Stwierdzono również, że w pojeździe wymontowano siedzenia tylne. Do przedmiotowej opinii załączono 12 sztuk zdjęć pojazdu.

Z powyższego wynika, że przedmiotowy samochód może służyć zarówno do przewozu towarów, jak i osób. Sposób wykorzystania takiego samochodu przez importera nie ma znaczenia dla klasyfikacji taryfowej. Istotą zaklasyfikowania danego samochodu do odpowiedniej pozycji taryfy celnej są przepisy celne. Ustawodawca na użytek wymiaru cła dokonał klasyfikacji do pozycji [...] zaliczył pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.

Określenie przedmiotowego samochodu w niemieckim dokumencie rejestracyjnym Jako "LKW" czyli ciężarowy, dokonane po wymontowaniu tylnych siedzeń (zmian w niemieckim dokumencie rejestracyjnym dokonano dnia 19.07.2001 r. tj. na dziesięć dni przed datą zakupu pojazdu, pierwotnie samochód był zarejestrowany jako "PKW" czyli osobowy), nie ma wpływu na przyjętą klasyfikację taryfową w zaskarżonej decyzji. Dla klasyfikacji pojazdu istotne znaczenie ma stan towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Elementy konstrukcyjne i wyposażenie samochodu wskazują iż że jest to samochód przeznaczony do przewozu osób. Importowany towar jest samochodem 5-cio drzwiowym, kombi o podwyższonym zawieszeniu, mającym nadwozie zamknięte w całości przeszklone. Wwnętrze pojazdu w części przedniej i tylnej tapicerowane. Zamontowana krata oddzielająca część bagażową od przedziału osobowego oraz potwierdzony przez rzeczoznawców fakt demontażu tylnego rzędu siedzeń nie stanowią wystarczających powodów do zakwalifikowania wyżej wymienionego pojazdu do pozycji [...] - jako samochód ciężarowy.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego definicji samochodu ciężarowego zawartej w Prawie o ruchu drogowym, należy zwrócić uwagę że klasyfikacja ujazdów samochodowych zawarta w taryfie celnej i w prawie o ruchu drogowym jest różna, gdyż ratio legis obu tych aktów prawnych jest inna, co wielokrotnie podkreślał Naczelny Sad administracyjny w swoim orzecznictwie. Utrwalone orzecznictwo NSA stwierdza jednoznacznie, że dla potrzeb celnych podstawą prawną wydawanych w tym zakresie decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, w tym dla potrzeb klasyfikacji taryfowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury towarowej taryfy celnej nawet wówczas gdyby towary (tu samochody) traktowane były odmiennie w innych przepisach publikacjach czy opiniach rzeczoznawców (wyroki NSA sygn. akt III SA 1233/91 z dnia 03.02.1992 SA/Lu 1581/92 z dnia 25.05.1993).

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. K. i M. K. -wspólnicy spółki jawnej "A" wnieśli o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając pominięcie wykładni systemowej i naruszenie art.2 Konstytucji wobec przyjęcia, że polskie regulacje prawne dotyczące ruchu drogowego i rejestracji pojazdu nie stanowią podstawy do ustalania taryfikacji towarów zgodnie z Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego - PCN.

Organ, który powziął wątpliwości dopuścił dowód z opinii biegłych, jednakże bez uzasadnionych przyczyn orzekł niezgodnie z opinią z 1 sierpnia 200 lr. Nie można się zgodzić, aby pojazd będący przedmiotem postępowania mógł służyć zarówno do przewozu towarów, jak i osób, skoro wprowadzone zmiany konstrukcyjne możliwość taką wykluczają Organ I instancji prawidłowo opisał pojazd jako pozbawiony tylnych foteli, wyposażony w fabrycznie zamontowana przegrodę oddzielającą pomieszczenie do przewozu osób od przestrzeni ładunkowej i posiadający przestrzeń ładunkową z płaską podłoga z fabrycznie umieszczonymi zaczepami do mocowania ładunku.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi.

Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 20004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że zgodnie z § 2 powołanego przepisu w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.

Przepis art,23 ust.l ustawy Prawo celne stanowił, że cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zasady te dotyczą także towarów zgłaszanych do oclenia w związku z realizacją umów barterowych i to niezależnie od czasu trwania takiej umowy oraz niezależnie od ostatecznie ustalonych pomiędzy jej partnerami wartości wzajemnych dostaw. Wartością celną towaru była tzw. wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za dany towar, którą ustalono wedle zasad określonych w przepisach art.26 i nast. ustawy - Prawo celne.

Pominięcie tego zapisu w art.23 Kodeksu celnego nie oznacza, że w aktualnym stanie prawnym organy celne nie są zobowiązane do ustalania stanu towaru. Zgodnie z art.23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona tub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art.30 i 31. Zakwestionowanie wartości transakcyjnej jako wartości celnej może nastąpić jedynie w sytuacji określonej w § 7 tego przepisu, to znaczy gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostały one przedstawione przez zgłaszającego.

W niniejszej sprawie organy nie kwestionują przedłożonej przez skarżącego faktury w zakresie uwidocznionej wartości transakcyjnej. Organy celne zakwestionowały możność zakwalifikowania samochodu jako pojazdu ciężarowego, natomiast strona dowodzi, że samochód był zarejestrowany w Niemczech jako "pojazd samochodowy ciężarowy ze skrzynią". Z akt sprawy wynika, że w dacie nabycia samochód był zarejestrowany jako osobowy, zmiana zapisu rejestracyjnego nastąpiła na wniosek skarżącego 9 dni przed wprowadzeniem pojazdu na polski obszar celny. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy skarżący nabył pojazd, który może być kwalifikowany do kodu [...] zgodnie z taryfą celną obowiązującą w dacie zgłoszenia do odprawy celnej - 31 lipca 2001r. Samochód ma silnik o pojemności powyżej [...] . co jest okolicznością bezsporną. Strona wnosi o uznanie, iż jest to pojazd samochodowy do transportu towarowego, o masie całkowitej nie przekraczającej 5 ton, z silnikiem o pojemności powyżej 2500 cm , używany. Organy kwalifikują pojazd do kodu [...] - jako pojazd samochód przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, inny niż z pozycji [...] - pojazdy samochodowe do przewozu dziesięciu lub więcej osób z kierowcą, włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, o pojemności skokowej powyżej [...], używany (do 4 lat).

Klasyfikacja taryfowa jest dokonywana według stanu towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. W aktach sprawy znajduje się opinia rzeczoznawcy ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego sporządzona na zlecenie strony w dniu 31 lipca 2001r., z której wynika, że do badania przedstawiono samochód ciężarowy przystosowany do przewozu dwóch osób łącznie z kierowcą i ładunku oraz opinia techniczna rzeczoznawcy Biura Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego sporządzona na zlecenie Urzędu Celnego w dniu 1 sierpnia 2001r., z której wynika, że badany pojazd może być dopuszczony do ruchu na drogach publicznych jako samochód ciężarowy terenowy przystosowany do przewozu dwóch osób łącznie z kierowcą oraz ładunku. Organy

stwierdziły, że w świetle tych opinii nie ma przeszkód do uznania, że pojazd zasadniczo jest przeznaczony do przewozu osób, skoro istnieją w nim elementy konstrukcyjne typowe dla samochodów osobowych m.in. tapicerka w całej kabinie, głośniki również w drzwiach tylnych i nadwozie zamknięte całkowicie przeszklone. Skoro wprowadzenie towaru na polski obszar celny następuje w chwili faktycznego przywozu na ten obszar (art.2 § 1 Kodeksu celnego), a ocena tego towaru i należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art,85 § 1 Kodeksu celnego), to w przypadku przywozu samochodu przedmiotem oceny musi być ten pojazd jako integralna całość (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 200r., sygn. I SA/ Ka 2268/98). Nie jest dozwolone pominięcie tych elementów stanu faktycznego, które są związane nawet z przystosowaniem pojazdu do przewozu towarowego, skoro oceniany jest stan z daty zgłoszenia. Zasadnicze przeznaczenie pojazdu w dacie jego wyprodukowania nie jest istotne dla oceny sprawy, istotna jest ocena stanu pojazdu w dacie wprowadzenia na polski obszar celny. Jedynie wykazanie, że wprowadzone zmiany nie mogą służyć wykorzystaniu pojazdu jako towarowego uzasadniałyby oparcie oceny na dodatkowych elementach wyposażenia typowych dla samochodów inne niż przeznaczone do transportu towarowego. Okoliczność, że pojazd po usunięciu przeróbek technicznych będzie mógł służyć do przewozu osób, nie może mieć wpływu na jego kwalifikację. Przewóz kierowcy i jednej dodatkowej osoby nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że pojazd w tym stanie cech zasadniczo służy do przewozu osób.

W uzasadnieniu decyzji organu II instancji znalazło się stwierdzenie, że importowany samochód jest samochodem kombi, pięciodrzwiowym, o podwyższonym zawieszeniu. W opinii rzeczoznawcy działającego na zlecenie organu celnego zapisano, że dopuszczalna ładowność wynosi [...]. Organy celne nie rozważyły możliwości kwalifikowania pojazdu do kodu [...] jako pojazdu o ładowności nieprzekraczającej [...], zbudowanego na bazie nadwozia samochodów osobowych lub osobowo - towarowych (kombi), do 4 lat. W analogicznych sprawach właśnie ten kod był wskazywany przez organy celne (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2002r., sygn. III RN 152/01).

Z tych względów uznając skargę za uzasadnioną Sąd na mocy art.145 § 1 ust.lc oraz art.209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) orzekł jak w punkcie I wyroku.

Na podstawie art.152 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku, albowiem treść zaskarżonej decyzji uzasadnia stwierdzenie, że nie może być ona wykonana.