Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1230/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
article: art. 154, 156
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 15, 138 par. 1 pkt 2 i par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. Spółka jawna W.B., U.M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej A. Spółka jawna W.B., U.M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu połowy kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. W.B., J.B. Spółka jawna od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod inwestycję celu publicznego, jakim jest budowa drogi [...] węzeł [...], prawa własności nieruchomości położonej w gminie M., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] jako własność A. W. i J.B. Spółka jawna oraz ustalającej odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w kwocie [...] zł i termin wypłaty odszkodowania przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności opisanej wyżej nieruchomości, stanowiącej własność A. Spółka jawna W.B., U.M. oraz o ustaleniu odszkodowania za dokonane wywłaszczenie w łącznej wysokości [...] zł, a także zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja będzie podlegać wykonaniu.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że nieruchomość położona w gminie M., obręb [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w księdze wieczystej nr [...] jako własność A. W.B., J.B. Spółka jawna, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] o ustaleniu realizacji drogi krajowej, została przeznaczona pod budowę drogi [...] węzeł [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności w/w nieruchomości oraz ustalił odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w łącznej kwocie [...] zł (w tym [...] zł za działkę nr [...] oraz [...] zł za działkę nr [...]), a także zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja podlegać będzie wykonaniu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. W.B., J.B. Spółka jawna zarzucając wadliwe określenie strony postępowania wywłaszczeniowego, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz wadliwe wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do W.B. i J.B., a następnie nieuprawnioną zmianę strony postępowania na odrębny podmiot prawny, jaką jest spółka jawna. W dniu 24 marca 2010 r. do Ministerstwa Infrastruktury wpłynęło pismo, w którym stwierdzono, że odwołanie złożone zostało przez A. Spółka jawna W.B., U.M. co oznacza, że strona postępowania nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów.

Minister Infrastruktury rozpoznając sprawę wskazał, że art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych stanowi, iż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy.

Wobec odmowy zawarcia umowy sprzedaży przez właściciela nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] położonej w gminie M., obręb [...], Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnioskiem z dnia 24 lipca 2008 r. wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości.

Wojewoda [...] pismem z dnia 23 września 2008 r. wyznaczył termin 30 dni na zawarcie umowy sprzedaży oraz poinformował, że w przypadku braku sprzedaży nieruchomości zostanie wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia 23 października 2008 r. wystąpił do W. i J.B. z ofertą nabycia przedmiotowej nieruchomości.

Zawiadomieniem z dnia 5 grudnia 2008 r. Wojewoda [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości, wobec braku zgody na dobrowolną sprzedaż w/w gruntu po upływie terminu wyznaczonego stosownie do art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.

Pismem z dnia 4 lutego 2009 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o terminie rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej, która odbyła się w dniu 27 lutego 2009 r. Na rozprawie J.B., współwłaściciel nieruchomości, oświadczył, że w wyniku przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną w 2002 r., wywłaszczana nieruchomość stała się własnością spółki jawnej. Wskazał ponadto, że w dniu 30 października 2008 r. do Sądu Rejonowego w M. złożony został wniosek o zmianę wpisu w księdze wieczystej polegającego na ujawnieniu w dziale II księgi spółki jawnej.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Wojewoda [...] zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości wraz z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Minister Infrastruktury podkreślił, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi oraz według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Przepis art. 23 powołanej ustawy stanowi zaś, że w sprawach nieuregulowanych w Rozdziale 3, dotyczącym nabywania nieruchomości pod drogi, stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ wskazał, że stosownie do art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

Operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod inwestycję drogową powinien zaś odpowiadać przepisowi § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109).

Minister Infrastruktury zaznaczył, że dla potrzeb postępowania wywłaszczeniowo – odszkodowawczego zostały sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego P.A., na zlecenie Wojewody [...], operaty szacunkowe z dnia 19 stycznia 2009 r. Wobec upływu terminu ważności tych operatów szacunkowych, na etapie postępowania odwoławczego, Minister Infrastruktury pismem z dnia 3 lutego 2010 r. wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego, w trybie art. 136 kpa, o potwierdzenie kwestii aktualności przedmiotowych operatów z dnia 19 stycznia 2009 r.

W dniu 8 marca 2010 r. do organu wpłynęły operaty szacunkowe z dnia 25 lutego 2010 r. zawierające zestawienie transakcji porównawczych, określenie wag rynkowych nieruchomości oraz analizę i charakterystykę rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu wyceny, wskazanie rodzaju określanej wartości, wybór podejścia, metody i techniki szacowania, przedstawienie obliczeń wartości nieruchomości. W opracowaniach tych wartość nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] określono na kwotę [...] zł, zaś działki nr [...] na kwotę [...] zł. Opracowania te ze względu na ich aktualność zostały przyjęte przez organ odwoławczy jako podstawa ustalenia odszkodowania.

Minister Infrastruktury podkreślił, że biegły w operatach szacunkowych z dnia 25 lutego 2010 r. wyceniając wartość rynkową prawa własności gruntu, zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Analiza sporządzonych operatów nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu. Zdaniem organu przedstawione przez biegłego wyceny są prawidłowe.

Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy zaznaczył, że z dniem przekształcenia się spółki cywilnej w spółkę jawną nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania przeszła na własność spółki jawnej. Stroną postępowania nie są zaś wspólnicy spółki jawnej, lecz sama spółka, która jako ułomna osoba prawna jest odrębnym od wspólników podmiotem wyposażonym w zdolność prawną, procesową, sądową wraz z wyodrębnionym własnym majątkiem. Spółka ta miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu.

Niemniej z uwagi na zmianę firmy spółki będącej właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a także w związku z przedstawieniem przez rzeczoznawcę majątkowego aktualnej wyceny nieruchomości, organ odwoławczy uznał, że należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oraz o ustaleniu odszkodowania za dokonane wywłaszczenie, a także o zobowiązaniu do wypłaty ustalonego odszkodowania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja będzie podlegać wykonaniu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. Spółka jawna W.B., U.M. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem, przejawiające się nieprawidłowym uznaniem, że wywłaszczenie w/w nieruchomości nastąpiło za słusznym odszkodowaniem,

- art. 128 ust. 4 zd. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu, przejawiające się uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do zmniejszenia wartości pozostałej we własności skarżącego nieruchomości, wskutek wywłaszczenia jej części,

- art. 130 ust. 1 zd. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, polegające na przyjęciu, że ustalona przez organ wartość odszkodowania w kwocie [...] zł odpowiada stanowi i wartości wywłaszczonych nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu.

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono szereg argumentów na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod inwestycję celu publicznego, jakim jest budowa drogi [...] węzeł [...], nieruchomości położonej w gminie M., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha oraz ustalającej odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w kwocie [...] zł, a także termin wypłaty odszkodowania przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności wskazanej nieruchomości oraz o ustaleniu odszkodowania za dokonane wywłaszczenie w łącznej wysokości [...] zł, a także zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja będzie podlegać wykonaniu.

W ocenie Sądu skarga, choć nie z powodów podniesionych przez stronę skarżącą, jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja w części w jakiej orzeka o ustaleniu wysokości odszkodowania, narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958) do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy.

Zauważyć również trzeba, że przepis art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w związku z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. nakłada na organ prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe obowiązek przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że postępowanie w sprawie wywłaszczenia opisanej wyżej nieruchomości wszczęte zostało prawidłowo, po bezskutecznym wyznaczeniu stronie terminu na zawarcie umowy kupna-sprzedaży gruntu na warunkach określonych w ofercie inwestora.

Z analizy akt sprawy wynika ponadto, że pismem z dnia 4 lutego 2009 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wyznaczonym terminie rozprawy administracyjnej w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości, która odbyła się w dniu 27 lutego 2009 r.

W świetle powyższego uznać należy, że postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości położonej w gminie M., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...], zostało wszczęte i przeprowadzone prawidłowo. Zaskarżona decyzja w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości nie narusza zatem prawa i brak jest podstaw do uwzględnienia w powyższym zakresie wniesionej skargi. Zwłaszcza, że w treści skargi nie przedstawiono jakichkolwiek zarzutów odnoszących się do kwestii wywłaszczenia.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja narusza jednakże prawo w części w jakiej orzeka o wysokości odszkodowania ustalonego za dokonane wywłaszczenie.

Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

W myśl art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

Szczegółowe regulacje dotyczące wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Przy czym zauważyć należy, że w myśl art. 156 ust. 3 i ust. 4 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie tego okresu, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził.

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji jako podstawę ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przyjął operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego P.A. z dnia 19 stycznia 2009 r. Minister Infrastruktury rozpoznając przedmiotową sprawę uznał zaś, że na etapie postępowania odwoławczego upłynął termin ważności przedmiotowych operatów, w związku z czym w dniu 3 lutego 2010 r. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o potwierdzenie ich aktualności, a następnie po uzyskaniu operatów szacunkowych z dnia 25 lutego 2010 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i ustalił wysokość odszkodowania za dokonane wywłaszczenie w oparciu o nowe operaty szacunkowe.

W świetle powołanego wyżej art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdzić trzeba, że prawidłowo Minister Infrastruktury uznał, iż operaty szacunkowe sporządzone w dniu 19 stycznia 2009 r. straciły swoją aktualność i zaistniała konieczność potwierdzenia ich aktualności. Oczywiste bowiem jest, że od daty ich sporządzenia upłynęło 12 miesięcy. Słusznie też organ odwoławczy uznał, że w związku ze sporządzeniem nowych operatów szacunkowych, zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu jednakże w zaistniałej sytuacji organ odwoławczy nie powinien rozstrzygać sprawy merytorycznie w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, lecz powinien przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w trybie art. 138 § 2 kpa.

Zauważyć należy, że z treści art. 136 kpa w związku z art. 138 § 2 kpa wynika, iż organ odwoławczy może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe. Jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to organ drugiej instancji obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W ocenie Sądu ponowne sporządzenie operatu szacunkowego, będącego podstawą ustalenia wysokości odszkodowania, oznacza przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 kpa.

Rozstrzygając sprawę merytorycznie – ustalając wysokość odszkodowania w oparciu o nowe operaty szacunkowe organ drugiej instancji naruszył - zdaniem Sądu - zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa, zgodnie z którą strona ma prawo, aby jej sprawa była przedmiotem dwukrotnego rozpoznania przez dwa różne organy administracji. Ustalenie wysokości odszkodowania w toku postępowania odwoławczego w oparciu o nowy operat szacunkowy pozbawia stronę możliwości obrony jej praw w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, co naruszą wskazaną wyżej zasadę. Zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania i dlatego należy zagwarantować im prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury, we wskazanej wyżej części, wydana została z naruszeniem art. 15 kpa, art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 138 § 2 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jej uchylenie we wskazanej części.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił we wskazanej wyżej części zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w części opisanej w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę w pozostałej części.