Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 797/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 , art. 18
journal: Dz.U. 2015 poz 2031
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania  i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity
article: art. 134 , art. 151
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7 , art. 77 , art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Wojewody z dnia 29 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Starosta B. decyzją z dnia 6 listopada 2015 r. znak: [...] , orzekł o:

- ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości 54.792 zł za działkę ewidencyjną oznaczoną numerem [...] o powierzchni 0,0442 ha (powstałą z podziału działki numer [...] ,[...] o powierzchni 0,6016 ha (powstałą z podziału działki numer [...] ), [...] o powierzchni 6,0076 ha (powstałą z podziału działki numer [...] ) położone w B. - obręb [...] , powiat [...], województwo [...] objęte księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w B

- przyznaniu ww. odszkodowania na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w B ,

- zobowiązaniu Gminy Miasta B. reprezentowanej przez Burmistrza Miasta B. do jego wypłaty.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 12 ust. 4a i 5, art. 18 ust. 1, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U z 2013 r., poz. 687 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2015 r., poz. 2031 ze zm.), dalej "specustawa drogowa" oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U z 2005 r., nr 267, poz. 2251 ze zm.) w związku z art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 rok o gospodarce nieruchomościami (Dz.U z 2015 rok, poz. 782 (winno być poz. 1774) ze zm.), dalej "u.g.n." i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r, poz. 267 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że m.in. ww. działki zostały przejęte z mocy prawa przez Gminę Miasta B. na podstawie decyzji Starosty B. nr [...] z dnia 25 listopada 2014 r. zmienionej decyzją Wojewody [...] z dnia 5 marca 2015 r. znak [...] pod budowę inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi gminnej dla terenów [...] wraz ze zjazdami, budową kanalizacji deszczowej, oświetlenia ulicznego oraz kanału teletechnicznego."

Niniejsze postępowanie zostało wszczęte z urzędu przez organ 16 marca 2015 r.. W związku z przepisami specustawy drogowej i u.g.n. organ zlecił sporządzenie operatu szacunkowego dla przedmiotowych działek.

Rzeczoznawca majątkowy przedłożył operat szacunkowy dla ww. nieruchomości (dla działki numer: [...] ,[...] ,[...] ) sporządzony w kwietniu 2015 roku. Organ I instancji zweryfikował ww. operat szacunkowy i przyjął jako dowód w sprawie (stosownie do art. 80 K.p.a.) uznając tym samym, że operat został sporządzony zgodnie z wymogami prawa tj.: specustawy drogowej, u.g.n. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 rok w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r., nr 207, poz. 2109 ze zm.), dalej "rozporządzenie", jak również mając na uwadze Powszechne Krajowe Standardy Wyceny Podstawowe i Specjalistyczne oraz Noty Interpretacyjne.

W dniu 15 czerwca 2015 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna z udziałem rzeczoznawcy majątkowego, przedstawiciela Burmistrza Miasta B. oraz przedstawicieli A. Sp. z o.o.. Podczas rozprawy administracyjnej strony postępowania wniosły uwagi do operatu szacunkowego z kwietnia 2015 r. oraz dodatkową dokumentację.

W związku z powyższym prowadzący rozprawę administracyjną wyznaczył rzeczoznawcy majątkowemu dodatkowy termin na wykonanie nowego operatu szacunkowego. Po przedłożeniu nowego operatu szacunkowego z 31 sierpnia 2015 r. Starostwo Powiatowe w B. dokonało jego weryfikacji.

Zdaniem organu I instancji operat szacunkowy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, działania matematyczne są poprawne, a także wynik wyceny jest uzasadniony. Organ I instancji uznał, że operat nie zawiera niejasności, pomyłek, czy też braków, które winny być sprostowane bądź uzupełnione. Uzasadnieniem końcowego wyniku wyceny jest właściwy dobór nieruchomości porównawczych, na co wskazują wielkości liczbowe poprawek korygujących i wag do obliczenia średniej wartości jednostkowej wycenianej nieruchomości.

W wyniku analizy rynku nieruchomości rzeczoznawca majątkowy określił, iż według stanu na 25 listopada 2014 r. i poziomu cen na 31 sierpnia 2015 r. możliwe jest określenie wartości przedmiotowej nieruchomości w części przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod drogi publiczne, w części przy uwzględnieniu cen transakcyjnych niezabudowanych przeznaczonych pod produkcję, usługi i zabudowę mieszkaniową.

Rzeczoznawca majątkowy analizą objął rynek lokalny nieruchomości drogowych obejmujący powiat [...] na którym odnotowano 6 transakcji oraz (ze względu na słabo rozwinięty ten sektor) powiat b. - 5 transakcji z ostatnich dwóch ostatnich lat. Jak informuje rzeczoznawca - rynek ten wykazuje podobieństwo pod względem wielkości, charakteru i stopnia zurbanizowania. Na tak dobranym obszarze odnotowano 11 transakcji nieruchomościami (próbka reprezentatywna) o przeznaczeniu drogowym, które ukształtowały zakres od 20 zł/m2 do 86 zł/m2. Działki te były przedmiotem transakcji rynkowych zawartych w formie aktu notarialnego i wszystkie zostały nabyte na cel publiczny polegający na realizacji inwestycji drogowej.

Rzeczoznawca przedstawił również obliczenia dotyczące wartości części składowych gruntu tj. wartości ogrodzenia, stanowiącego część przedmiotowej nieruchomości. Wartość ogrodzenia została określona w podejściu kosztowym, metodą kosztów odtworzenia, techniką elementów scalonych.

Pismem z 8 października 2015 r. A. Sp. z o.o. wniosła uwagi do operatu szacunkowego. Pismem z 12 października 2015r., znak: [...] Urząd Miasta B. również poprosił o wyjaśnienia do operatu szacunkowego. W pismach z 21 października 2015 r. rzeczoznawca ustosunkował się do podniesionych uwag.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli: A. Sp. z o.o. w B. , a także Gmina Miasta B.

Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji Starosty B. nieuwzględnienie w wysokości przyznanego odszkodowania podatku od towarów i usług, jako że ustalona kwota stanowi wartość rynkową netto, a spółka jest podatnikiem podatku VAT. Spółka przywołała m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 marca 2000 r. sygn. P 5/99, zgodnie z którym odszkodowanie powinno dawać właścicielowi możliwość odtworzenia rzeczy, którą utracił lub ujmując szerzej, pozwolić wywłaszczonemu odtworzyć jego sytuację majątkową, jaką miał przed wywłaszczeniem.

Z kolei Gmina Miasta B. zarzuciła, że rzeczoznawca błędnie przyjął do porównań nieruchomości niepodobne do przedmiotu wyceny pod względem wielkości powierzchni, a także brak możliwości zidentyfikowania przyjętych nieruchomości porównawczych, z uwagi na wskazanie przez biegłego, zdaniem odwołującego, wyłącznie nazwy miejscowości, powierzchni nieruchomości oraz obrębu, w którym są położone. Ponadto, zdaniem Gminy Miasta B. , z ww. operatu szacunkowego nie wynika, dlaczego rzeczoznawca majątkowy poszczególnym cechom rynkowym przypisał taką, a nie inną wagę, w szczególności dla cechy "lokalizacja".

Wojewoda [...] decyzją z dnia 29 kwietnia 2016r. znak: [...] , na podstawie art. 9a u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że rzeczoznawca majątkowy stosując metodę korygowania ceny średniej dokonał odpowiedniej korekty poszczególnych wartości, spójnej z przedstawionymi opisami poszczególnych nieruchomości porównywanych, przyjętą skalą cech rynkowych oraz przypisanymi im wartościami. Dokonując wyboru transakcji porównawczych biegły bez wątpienia uwzględnił dyspozycję § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, zgodnie z którym przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen.

Wskazano, iż wyboru nieruchomości porównawczych dokonuje rzeczoznawca majątkowy jako osoba posiadająca w tym zakresie wiadomości specjalne oraz stosowne i niezbędne uprawnienia, a także kwalifikacje. To biegły po dokonanej stosownej analizie rynku decyduje jaki rynek jest miarodajny dla szacowanej nieruchomości oraz jakie cechy rynkowe oraz w jakiem stopniu mają wpływ na ceny danego rodzaju rynku nieruchomości. Wiedza w tym zakresie jest wiedzą specjalną, którą dysponuje biegły, a zatem organ i sąd administracyjny nie mogą kwestionować ustaleń biegłego, jeżeli w sprawie brak dowodów wskazujących na wadliwą analizę rynku przez rzeczoznawcę majątkowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 835/11). Niemniej jednak zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym nieruchomości porównawcze powinny jednocześnie spełniać wymóg podobieństwa do przedmiotu wyceny, co w niniejszym przypadku na podstawie przedstawionych powyższej informacji nie budzi wątpliwości organu odwoławczego.

Organ odniósł się również do zgłoszonego w tym zakresie zarzutu przez odwołującą spółkę i zaznaczył, iż ceny transakcyjne przyjętych nieruchomości porównawczych winny być cenami netto, podobnie jak określona przez rzeczoznawcę wartość nieruchomości jest wartością netto nie zawierającą podatku VAT. Pogląd ten znajduje także potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 września 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1656/10.

Odnosząc się z kolei do zarzutów Gminy Miasta B. organ wskazał, że rzeczoznawca majątkowy przy określaniu wartości części nieruchomości przeznaczonej pod drogi dojazdowe, po dokonanej analizie rynku wśród cech rynkowych, nie przyjął cechy "powierzchnia" uznając, iż nie ma ona wpływu na tak określony rodzaj nieruchomości.

Ponadto organ wskazał, że przy obliczaniu wartości części przedmiotu wyceny o pow. 0,0217 ha przeznaczonego pod tereny produkcyjno-usługowe, biegły uwzględnił różną powierzchnię nieruchomości wycenianej oraz nieruchomości porównawczych poprzez przyjęcie cechy rynkowej "powierzchnia działki", a następnie dokonanie stosownych poprawek korygujących.

Odnosząc się natomiast do kolejnego zarzutu Gminy Miasta B. dotyczącego braku możliwości zidentyfikowania nieruchomości porównawczych, organ podkreślił, że również zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ biegły na str. [...] ,[...] oraz [...] ww. operatu szacunkowego wskazał szczegółową lokalizację nieruchomości porównawczej z wyszczególnieniem również numeru ewidencyjnego działki, co umożliwia zidentyfikowanie przez strony postępowania każdej przyjętej do porównania nieruchomości.

Organ odwoławczy nie miał wątpliwości, iż rzeczoznawca majątkowy dokonał również właściwego wyboru podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, a także uwzględnił cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Tym samym wypełnił również dyspozycję art. 154 ust. 1 u.g.n..

Organ zaznaczył również, iż sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego opinia o wartości nieruchomości zawiera uzasadnienie, które pozwala dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków, bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Biegły wskazał w operacie szacunkowym i szczegółowo uzasadnił przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji. Fachowo przedstawił również wnioski oraz zamieścił w operacie szacunkowym wszystkie elementy jakie winien on zawierać, wypełniając tym samym dyspozycję § 56 ust. 1 rozporządzenia.

W ocenie organu odwoławczego uzasadnienie zawarte w operacie szacunkowym jest wystarczające, aby stwierdzić prawidłowość - z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego - rozumowania przeprowadzonego w opinii, które doprowadziło do wydania przez biegłego opinii o takiej, a nie innej treści, zawartej w operacie z dnia 31 sierpnia 2015 r., który tym samym został sporządzony prawidłowo, a zatem może stanowić dowód w postępowaniu o ustalenie wysokości odszkodowania.

A Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Decyzję tę zaskarżyła w całości wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji. Wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 18 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej i art. 134 ust. 1 u.g.n.:

- poprzez ich niewłaściwą wykładnię wyrażającą się w przyjęciu przez organy orzekające w sprawie, iż wynikające z przedmiotowych przepisów prawnych zasady prowadzące do ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na cele realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych stanowią wyłączne przesłanki ustalenia ostatecznej kwoty odszkodowania wypłacanego podmiotowi wywłaszczonemu, a nie - jak to w istocie ma miejsce - jedynie samą podstawę do ustalenia wysokości tejże rekompensaty przyznanej na rzecz strony skarżącej;

- poprzez przyjęcie, iż na podstawie ww. przepisów prawa brak jest możliwości powiększenia wysokości przyznawanego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości o kwotę należnego podatku od towarów i usług, oraz

- poprzez nieuwzględnienie w kwocie ustalonego odszkodowania wysokości podatku od towarów i usług, a tym samym w świetle obowiązku skarżącej uiszczenia kwoty tego podatku z tytułu otrzymanego odszkodowania, poprzez naruszenie zasady słusznego odszkodowania, faktyczne pomniejszenie należnej spółce rekompensaty za pozbawienie prawa własności;

2. art. 1 ust. 2 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej poprzez naruszenie charakteru prawnego i specyfiki podatku VAT jako powszechnej daniny publicznej, obejmującej obrót gospodarczy, której wartość - daniny publicznej - winna być doliczona do ceny netto odszkodowania, w przypadku, gdy odszkodowanie zostało ustalone na rzecz osoby będącej czynnym płatnikiem VAT oraz zobowiązanej do zapłaty podatku VAT od wysokości ustalonego odszkodowania;

3. art. 2 Konstytucji RP statuującego zasadę demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasadę sprawiedliwości społecznej poprzez niezastosowanie zasady tożsamej wysokości odszkodowania w zależności od podmiotu, na rzecz którego zostało ustalone odszkodowanie z tytułu przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, determinując treść rozstrzygnięcia tym, czy podmiot jest płatnikiem podatku VAT zobowiązanym do zapłaty tegoż podatku od kwoty uzyskanego odszkodowania, czy też nie jest płatnikiem podatku, o którym mowa wyżej;

4. art. 21 ust. 2 Konstytucji RP - zasady słusznego odszkodowania w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP - zasady równości wobec prawa w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP - zasady możliwości ograniczenia prawa własności jedynie w drodze ustawy i w zakresie w jakim nie narusza ona istoty prawa własności - poprzez dokonanie błędnej wykładni powyższych przepisów przejawiające się w pomniejszeniu przez Starostę B. a później Wojewodę [...] , ustalonego w opinii rzeczoznawcy majątkowego słusznego odszkodowania według cen netto o należny podatek VAT zamiast doliczenia do kwoty odszkodowania, o którym mowa, kwoty odpowiadającej 23% wartości podatku VAT - co wynika z wykładni systemowej wyżej wskazanych przepisów, w następstwie czego doszło do zróżnicowania statusu prawnego uprawnionych do odszkodowania w zależności od istnienia obowiązku zapłaty podatku VAT, podczas gdy żaden z przepisów ustawy nie ogranicza prawa własności w wyżej wskazany sposób.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 11c specustawy poprzez rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem słusznego interesu strony skarżącej na skutek pomniejszenia należnego skarżącej słusznego odszkodowania wskazanego w ww. operacie szacunkowym o wartość podatku VAT z uwzględnieniem stawki 23% w sytuacji, gdy organ I instancji nie powołał podstawy prawnej co do przepisu, w oparciu o który obniżył faktycznie słuszne odszkodowanie określone w operacie rzeczoznawcy o wartość podatku VAT przy stawce 23%;

- art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 11c specustawy poprzez pominięcie przez organ okoliczności, iż wycena przedmiotowej nieruchomości została dokonana według ceny netto, a zatem ustalone odszkodowanie powinno stanowić sumę kwoty wskazanej w treści operatu oraz kwotę odpowiadającą 23% stawce podatku VAT należnego oraz dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego przejawiającej się w braku nadania waloru prawnego okoliczności, iż nieruchomość przejęta na rzecz Skarbu Państwa ujawniona została w wykazie środków trwałych związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącą.

W uzasadnieniu zarzutów strona skarżąca wskazała, że przyjęta interpretacja ceny za 1 m2 działki ustalonej jako cena netto nie została zakwestionowana ani przez rzeczoznawcę, ani też organ wydający skarżoną decyzję, co również potwierdza, że uzgodniona z odwołującą wartość odszkodowania została ustalona jako wartość netto i tak była rozumiana przez wszystkie zainteresowane strony. Organ wydający decyzję ustalającą wysokość odszkodowania był świadomy powyższych okoliczności a także, że orzeka w tym zakresie na rzecz spółki z o.o., będącej czynnym podatnikiem VAT, a wywłaszczane grunty są gruntami niezabudowanymi związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą, a za tym wydając decyzję powinien w tym zakresie uwzględnić i przewidzieć konsekwencje podatkowe wynikające z faktu, że podmiot uprawniony do odszkodowania jest czynnym podatnikiem VAT. Odszkodowanie, co do zasady, powinno w całości zrekompensować odwołującemu pozbawienie go prawa własności nieruchomości, tymczasem w wyniku wydanej decyzji, określona przez rzeczoznawcę wartość rynkowa netto nieruchomości, w decyzji ustalającej wysokość odszkodowania stała się wartością brutto, od której odwołujący zobowiązany jest odprowadzić podatek Vat w wysokości 23%.

W ocenie strony skarżącej organ wydający decyzję ustalającą wysokość odszkodowania zobowiązany jest do działania w granicach prawa, do równego traktowania stron postępowania i orzekania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ wydając decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, nie jest związany wyłącznie przepisami u.g.n., ale również innymi normami powszechnie obowiązującego prawa, w tym również normami prawa podatkowego. Wydanie decyzji administracyjnej ustalającej wysokość odszkodowania w całkowitym oderwaniu od obowiązujących norm prawa podatkowego statuujących w tym zakresie odpowiednie konsekwencji podatkowe, stanowi naruszenie spójności obowiązującego systemu prawa. Skoro zgodnie z obowiązującymi przepisami przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie jest traktowane na gruncie ustawy o podatku VAT jako odpłatna dostawa towarów (art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.), dalej "u.p.t.u.", skutkująca obowiązkiem zapłaty podatku VAT od wypłaconego odszkodowania, okoliczność ta powinna zostać uwzględniona przez organ wydający decyzję ustalającą wysokość odszkodowania albo poprzez podwyższenie wysokości przyznanego odszkodowania o należną kwotę podatku VAT albo poprzez pouczenie podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, że kwota ustalonego odszkodowania nie uwzględnia należnego podatku VAT. Brak takiego rozstrzygnięcia powoduje, pokrzywdzenie podmiotu uprawnionego do odszkodowania będącego jednocześnie podatnikiem podatku VAT, bowiem przyznane mu tytułem odszkodowania wynagrodzenie za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie 54.792 zł. będzie stanowiło podstawę opodatkowania podatkiem VAT w stawce 23%. W rezultacie odwołujący tytułem odszkodowania otrzyma kwotę niższą, pomniejszoną o należny podatek VAT, który zobowiązany jest odprowadzić do urzędu skarbowego, podczas gdy przy normalnej transakcji rynkowej obowiązek zapłaty podatku VAT ciążyłby na finalnym nabywcy nieruchomości, tj. Gminie Miasta B .

Zdaniem strony skarżącej nieuwzględnianie VAT przy ustalaniu odszkodowań wypacza cel, dla którego wprowadzono opodatkowanie wywłaszczanych nieruchomości. Było nim wyeliminowanie sytuacji, w której Skarb Państwa wybrałby przymusowe odebranie podatnikom prawa własności nad nieruchomością zamiast ich kupowania, skoro płaciłby cenę niższą o VAT. Podatnik powinien więc dostać za swoje nieruchomości zawsze taką samą kwotę, bez względu na to, czy dokonałby jej sprzedaży, czy zostałaby wywłaszczona.

Ponadto strona skarżąca podkreśliła, iż naruszono zasadę neutralności VAT. Zgodnie z nią danina nie powinna obciążać przedsiębiorcy, lecz dopiero finalnego odbiorcę - konsumenta. Cały system jej odliczeń ma bowiem na celu zdjęcie z podatnika ciężaru związanego z ekonomicznym kosztem podatku, jaki musi zapłacić w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego obciążony podatkiem VAT powinien być finalny nabywca nieruchomości, a więc Gmina Miasto B. jako nabywca nieruchomości.

Strona skarżąca stwierdziła, że ma świadomość, iż orzecznictwo dotyczące analogicznych przypadków jest w przeważającej większości niekorzystne dla podmiotów znajdujących się w sytuacji podobnej do skarżącej. Analizując jednak wywody poszczególnych składów wojewódzkich sądów administracyjnych, czy też NSA, strona skarżąca nie zgadza się z tokiem ich rozumowania, w szczególności w zakresie pojmowania funkcji rekompensaty wynikającej z u.g.n., czy wzajemnej relacji jej przepisów z przepisami u.p.t.u.. Przywołano kwestionowane orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a..

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja ustalająca odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości przejętej przez gminę na podstawie przepisów specustawy drogowej.

W niniejszej sprawie spór pomiędzy stroną skarżącą, a organem dotyczy jedynie wysokości ustalonego odszkodowania (nieuwzględnienia w wysokości ustalonego odszkodowania podatku od towarów i usług VAT).

W kwestii tej rację ma organ odwoławczy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo omówiono i oceniono dowód, jakim jest operat szacunkowy, w tym zastosowaną przez rzeczoznawcę metodę i sposób wyceny. W niniejszej sprawie nastąpiło prawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, na podstawie rzetelnie i prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego. Organ odwoławczy odniósł się również do wszystkich zarzutów obu odwołań.

Z art. 12 ust. 4 pkt 2 specustawy drogowej wynika, że nieruchomości lub ich części ujęte w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Za przejęte nieruchomości lub ich części ustala się odszkodowanie odrębną decyzją wydawaną przez organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a specustawy drogowej). Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18, co wynika z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej. W pierwszej więc kolejności należy sięgnąć do art. 18 specustawy drogowej, aby w jego treści odnaleźć normy kształtujące wysokość odszkodowania.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej, wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Ustawodawca ustanowił zatem zasadę, że wysokość odszkodowania ustala się według wartości nieruchomości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. W art. 18 ust. 1a – 1c specustawy drogowej wskazano na przypadki zmniejszenia wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości, zastrzegając w art. 18 ust. 1b expressis verbis, że suma wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu, z wyłączeniem kwot, o których mowa w ust. 1e i 1f, i wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na tej nieruchomości lub na prawie użytkowania wieczystego nie może przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. W powołanym przepisie wskazano zatem, że wysokość odszkodowania – pomijając wyjątki określone w art. 18 ust. ust. 1e i 1f specustawy drogowej - nie może przekraczać wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

Ustępy 1e i 1f przewidują natomiast podwyższanie odszkodowania jedynie o dodatki z tytułu niezwłocznego wydania nieruchomości oraz za wywłaszczenie nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w którym wydzielony został lokal mieszkalny. Wartością zaś, o której mowa w tych przepisach, jest co do zasady wartość rynkowa, a więc najbardziej prawdopodobna cena nieruchomości, możliwa do uzyskania na rynku (art. 134 ust. 1 i art. 151 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej).

Z powyższego wynika, że wysokość odszkodowania ustalana jest według wartości nieruchomości i następnie może być powiększona jedynie ze względu na okoliczności określone w art. 18 ust. 1e i 1f specustawy drogowej, które nie obejmują podatku od towarów i usług (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1690/11).

Nie można łączyć kwoty odszkodowania ze zobowiązaniami podatkowymi podmiotu, na rzecz którego odszkodowanie jest ustalane. Odszkodowanie jest oparte na przepisach u.g.n.. Obowiązki podatkowe są natomiast zróżnicowane w konsekwencji różnego traktowania przez ustawodawcę podmiotów prawa w kwestiach zobowiązań podatkowych. Powiększenie wysokości odszkodowania o VAT na podstawie wykładni proponowanej przez stronę skarżącą jest nie do pogodzenia z przepisami u.g.n. oraz specustawy drogowej. Konsekwencją uznania tej wykładni za prawidłową byłoby przyjęcie, że wysokość odszkodowania byłaby uzależniona nie tylko od cen rynkowych nieruchomości, ale również od właściwości podmiotu, któremu takie odszkodowanie byłoby przyznawane (czy jest podatnikiem podatku VAT, czy nie jest).

Zatem argument, że po stronie skarżącej powstanie, zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami u.p.t.u., obowiązek odprowadzenia od otrzymanego odszkodowania powyższego podatku, a to spowoduje faktyczne pomniejszenie uzyskanej za odjęcie własności kwoty odszkodowania, nie może odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą skutku w postaci zwiększenia kwoty ustalonego odszkodowania o podatek VAT.

Nadto Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. II SA/Kr 1186/13 (wszystkie orzeczenia dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a także w wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. I SA/Wa 892/13. W uzasadnieniu drugiego z powołanych wyroków przeprowadzono analizę obowiązujących przepisów w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych w zakresie wysokości odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. W niniejszej sprawie, tak jak w sprawie zakończonej przywołanym wyżej wyrokiem, ustalenie odszkodowania nastąpiło na podstawie art. 18 ust. 1 specustawy drogowej oraz art. 134 u.g.n., który ma kluczowe znaczenie dla ustalenia wartości odszkodowania. Zgodnie z art. 134 ust. 1 u.g.n. podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości.

Odszkodowanie za utraconą własność nieruchomości ma za zadanie zrekompensowanie wartości utraconego prawa, a nie szkody powstałej wskutek wywłaszczenia nieruchomości, czy wartości danin publicznoprawnych, które - w związku z otrzymanym odszkodowaniem - były właściciel musi ewentualnie odprowadzić w przyszłości.

W myśl art. 151 u.g.n. wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku. We wskazanych przepisach, ani żadnych innych, nie ma mowy o tym, że do kwoty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia (przejęcia z mocy prawa) dodaje się kwotę należnych podatków oraz danin. W tym zakresie powołana regulacja jest jednoznaczna. Potwierdzenie takiego stanowiska znaleźć można m. in. w zapisie § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, który wprost i jednoznacznie przesądza o tym, iż przy określaniu wartości nieruchomości w podejściu dochodowym nie uwzględnia się amortyzacji, kredytu i jego kosztów, podatku dochodowego oraz innych opłat i podatków związanych ze sprzedażą nieruchomości. Wprawdzie powyższy zapis dotyczy podejścia dochodowego, a nie porównawczego, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie, jednakże zarówno podejście dochodowe, jak i porównawcze, prowadzi do określenia wartości rynkowej, a zatem podstawowe zasady ich stosowania muszą być jednakowe. Skoro w podejściu dochodowym podstawą określenia wartości są dochody wskazane m. in. na podstawie czynników i wydatków operacyjnych, których poziom przyjmujemy bez VAT-u, to analogicznie w podejściu porównawczym ceny transakcyjne stanowiące podstawę określenia wartości rynkowej nie powinny zawierać podatku VAT.

Podobny pogląd o braku możliwości powiększania wartości nieruchomości przejętej na cele publiczne o inne składniki zaprezentował także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 stycznia 2012 r. I OSK 990/11 (Lex nr 1113279) wskazując w szczególności, że żaden z przepisów prawa nie przewiduje możliwości powiększenia należnego odszkodowania za nieruchomość przejętą przez Skarb Państwa o inne jeszcze składniki, np. o wartość szkody wyrządzonej przejęciem własności nieruchomości, polegającej na utracie przez dotychczasowego właściciela możliwości prowadzenia na tej nieruchomości działalności gospodarczej lub o wartość podatku, który były właściciel musi odprowadzić od przyznanego mu odszkodowania.

Gdyby przejęte przez Gminę prawo własności nieruchomości miało być przedmiotem czynności prawnej (np. sprzedaży), racjonalny nabywca nie zapłaciłby za nie więcej, niż jego wartość rynkowa. Tym samym ewentualne podwyższenie wysokości odszkodowania o kwotę odpowiadającą aktualnej stawce podatku VAT prowadziłoby do sytuacji, w której odszkodowanie nie odpowiadałoby obiektywnej wartości nieruchomości, co sprzeczne byłoby z ustanowioną w art. 18 ust. 1 specustawy drogowej zasadą jego ustalania (por. wyrok NSA z 17 września 2015 r., sygn. I OSK 14/14).

Dlatego Sąd nie podziela zarzutu skargi, że wysokość odszkodowania powinna być powiększona o podatek VAT. Organ administracji publicznej orzekał bowiem na podstawie przepisów prawa, a te takiej możliwości powiększenia odszkodowania na etapie wydawania decyzji administracyjnej nie przewidują.

Wbrew zarzutom skargi sytuacja taka nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą słusznego odszkodowania za wywłaszczenie wprowadzoną w art. 21 Konstytucji RP. Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości (art. 134 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 18 specustawy drogowej). Już z samego określenia "wartość rynkowa nieruchomości" jednoznacznie wynika, że jest to wartość określona na podstawie czynników rynkowych. Tym samym przy wyliczeniu wartości rynkowej nieruchomości, brane są pod uwagę ceny transakcyjne będące elementem wzajemnego oddziaływania na siebie sił popytu i podaży. Podkreślenia wymaga fakt, że rzeczoznawca majątkowy dokonując wyceny wywłaszczonej (przejętej z mocy prawa) nieruchomości nie ustala jej ceny sprzedaży, mogącej stanowić podstawę opodatkowania podatkiem VAT, a jedynie wartość rynkową. Pojęcia wartość rynkowa oraz cena sprzedaży nie są pojęciami tożsamymi. Ewentualny obowiązek zapłaty przez stronę skarżącą podatku VAT od odszkodowania nie ma wpływu na wartość rynkową nieruchomości. Inaczej mówiąc, z tego powodu wartość rynkowa nieruchomości nie rośnie. Wtórne w stosunku do odszkodowania obowiązki publicznoprawne strony skarżącej związane z podatkiem nie mogą przekładać się na wysokość odszkodowania w kategoriach słuszności, jeśli jego wysokość odzwierciedla wartość rynkową utraconego prawa.

Ponadto należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny zajmujący się wielokrotnie tematyką odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, m.in. w wyroku z dnia 20 lipca 2004 r. (sygn. akt SK 11/02, OTK-A 2004, nr 7, poz. 66) stwierdził, że Konstytucja nie precyzuje pojęcia "słusznego odszkodowania", które jest związane z wartością wywłaszczanej nieruchomości. Ponadto Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż znamiennym jest, że prawodawca konstytucyjny nie posłużył się określeniem "pełne odszkodowanie", lecz zastosował termin "słuszne", który ma bardziej elastyczny charakter. Z tego wynika, że mogą istnieć sytuacje szczególne, gdy inna ważna wartość konstytucyjna pozwoli uznać za słuszne również odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne. Ze względu na wartości znajdujące wyraz w Konstytucji dla ustalenia znaczenia tego pojęcia należy również uwzględnić kontekst następstw ustalenia odszkodowania dla budżetu państwa. Wywłaszczenie bowiem – jak wywodził Trybunał – następuje na cele publiczne, tzn. ze względu na dobro wspólne. Z tych przyczyn – zdaniem Trybunału Konstytucyjnego - odszkodowanie w pełni ekwiwalentne może nie odpowiadać zasadzie słuszności, natomiast odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne może być uznane za odszkodowanie słuszne.

Także przywołany w skardze art. 1 Protokołu Nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.), nie gwarantuje prawa do uzyskania, w każdych okolicznościach, odszkodowania w pełnej wysokości.

Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), którego to naruszenia strona skarżąca upatruje w "niezastosowaniu zasady tożsamej wysokości odszkodowania w zależności od podmiotu, na rzecz którego zostało ustalone odszkodowanie z tytułu przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, determinując treść rozstrzygnięcia tym, czy podmiot jest płatnikiem podatku VAT zobowiązanym do zapłaty tegoż podatku od kwoty uzyskanego odszkodowania, czy też nie jest płatnikiem podatku".

Zasady ustalania odszkodowania zastosowane w niniejszej sprawie były bowiem analogiczne z zasadami, jakie zastosowałby organ, gdyby odszkodowanie ustalał na rzecz jednostek niebędących podatnikami VAT. Wynikają one bowiem z powszechnie obowiązujących w tym zakresie przepisów, które nie czynią w tym względzie jakiegokolwiek rozróżnienia. Okoliczność, że ustawodawca w sferze obciążeń podatkowych dokonał podmiotowego rozróżnienia skutkującego tym, że tylko określone podmioty mają obowiązek płacenia podatku VAT w związku z uzyskanym odszkodowaniem za wywłaszczenie własności nieruchomości nie jest relewantna przy ustalaniu odszkodowania. Z tego względu nie można również mówić o naruszeniu przy rozstrzyganiu sprawy odszkodowawczej zasady równości względem prawa.

Za chybione uznać należy także zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 1 ust. 2 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L nr 347 poz. 1). Organy orzekające w sprawie nie rozstrzygały o obowiązku podatkowym uprawnionych do odszkodowania, a jedynie o należnym im odszkodowaniu. Tym samym nie mogły i nie stosowały w sprawie przepisów regulujących tę problematykę, a w konsekwencji nie mogły również ich naruszyć.

Przepisy te odnoszą się bowiem do problematyki prawnopodatkowej, podczas gdy przedmiotowa sprawa nie dotyczyła kwestii, czy strona skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia podatku VAT, ani wymiaru tego podatku. Poza zakresem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie – dotyczącej legalności decyzji odszkodowawczej - pozostają wszelkie kwestie związane z tym, czy, kiedy i w jakiej wysokości powstało zobowiązanie podatkowe.

Kształtowanie natomiast wysokości odszkodowania poza treścią wskazanych wyżej przepisów specustawy drogowej i u.g.n., w drodze wykładni opartej na normatywnej konstrukcji podatku od towarów i usług, jest w ocenie Sądu niedopuszczalne.

Nie był również zasadny zarzut ukształtowania sytuacji prawnej strony skarżącej z naruszeniem jej słusznego interesu, o którym stanowi m.in. przywołany w skardze art. 7 K.p.a., do respektowania którego zobligowane są organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania.

Skoro zgodnie z obowiązującymi przepisami podatek ten, podobnie jak inne daniny, nie stanowi ustawowo określonej składowej wysokości odszkodowania należnego na podstawie specustawy, to nieuwzględnienie podatku w kwocie odszkodowania nie może być kwalifikowane jako przejaw nieuwzględnienia przez organ orzekający słusznego interesu stron.

W tym stanie rzeczy za niezasadne uznał też Sąd pozostałe zarzuty skargi motywowane nieuwzględnieniem podatku VAT w odszkodowaniu, a odnoszące się do naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a..

Przyjęcie poglądu, że podatek od towarów i usług jest elementem wartości nieruchomości oznaczałoby, że ta sama nieruchomość w zależności od tego, kto jest jej właścicielem (podatnik podatku VAT lub nie), mogłaby mieć kilka wartości, choć w istocie jej wartość jest taka sama (zob. np. wyroki NSA: z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1530/13, z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt I OSK 587/13, z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2748/12, z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 289/14,

Należy podkreślić, że stanowisko wyrażone w niniejszym orzeczeniu przez Sąd jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a także podzielane przez Trybunał Konstytucyjny (tak np.: wyrok NSA z 29 listopada 2012 r, sygn. I OSK 1386/11, wyrokach z 19 stycznia 2012 r. (I OSK 170/11, I OSK 171/11).

Prawidłowa wykładnia art. 18 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 134 ust. 1 u.g.n. wyklucza powiększenie odszkodowania ustalonego w związku z wywłaszczeniem o kwotę należnego podatku od towarów i usług (vide np. wyrok NSA z 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 802/14; 17 września 2015 r., sygn. akt I OSK 14/14; 12 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1402/13; 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 289/14; 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2859/12; 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 990/11; 18 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1449/11; 18 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1690/11; 2 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 533/12; 7 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 1904/11; z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2017/11).

Z kolei Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 29 września 2003 r., K 20/02 stwierdził, iż: "(...) nawet całkowite odjęcie własności nie zawsze musi (wedle Konstytucji) wiązać się z całkowitym pokryciem szkody. W tym bowiem zakresie rekompensata musi odpowiadać kryterium »słuszności«, co nie oznacza, że musi być ona »pełna«. Konstytucji znane jest bowiem różnicowanie zakresu skutków odszkodowawczych – co do zasady, na co wskazuje istnienie art. 21 ust. 2".

Zatem ocena prawna Sądu w niniejszej sprawie jest wyrazem stanowiska ukształtowanego w licznych wyrokach sądów administracyjnych.

Dla porządku warto zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu wyroku NSA z 21 czerwca 2011 r., I FSK 1702/10, wyrażono pogląd przeciwny, ale jest on odosobniony. NSA w ww. orzeczeniu przesądzając, że skarżąca gmina zobowiązana jest odprowadzić podatek VAT od przyznanego jej odszkodowania za przejście prawa własności nieruchomości gminnej na rzecz Skarbu Państwa, wyraził jednocześnie m. in. pogląd, że w takim przypadku słusznym jest żądanie gminy, aby kwota odszkodowania taki podatek zawierała.

W niniejszej sprawie, jak wykazano wcześniej, odszkodowanie za utraconą własność nieruchomości ma za zadanie zrekompensowanie wartości utraconego prawa, a nie – jak przyjął to Sąd orzekający w sprawie o sygnaturze akt I FSK 1702/10 - szkody majątkowej powstałej na skutek wywłaszczenia nieruchomości.

Reasumując, brak jest jakichkolwiek podstaw do takiej interpretacji przepisów prawnych, która na etapie ustalania odszkodowania nakazywałaby powiększenie odszkodowania o podatek VAT. Polskie prawo wywłaszczeniowe ogranicza wysokość odszkodowania do wartości nieruchomości. Dlatego w obecnym stanie prawnym nie można postawić organowi zarzutu naruszenia art. 134 u.g.n., art. 18 specustawy drogowej, czy też innych przepisów wymienionych przez stronę skarżącą.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest nieuzasadniona, a zatem Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a.- orzekł o jej oddaleniu.