Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 689/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.107 par.3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: par.9 ust.2 pkt 3, par.50
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: par.2, ust.3 par.50
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi W. Dz. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...]r. o nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. D. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu d. z siedzibą w Z. o nr [...] z dnia [...] roku, orzekł o utrzymaniu w mocy wskazanej powyżej decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że 26 marca 2013 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji (ARiMR) w Z. wpłynął wniosek W.D. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Złożony dokument był wnioskiem o drugą płatność rolnośrodowiskową za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariantach 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) oraz 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Wraz z wnioskiem złożono Deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 oraz załączniki graficzne.

Następnie, organ odwoławczy wskazał, że w dniach [...] r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę, w wyniku której na poszczególnych działkach (A-N) stwierdzono następujące nieprawidłowości: zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej (A, H, L), zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest mniejsza od powierzchni całkowitej stwierdzonej (D, E, I), granice upraw wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku (B, C, D, E, F, M), powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (C, D, E, F, G, H, K, L, M, N), zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania (F), materiał szkółkarski nie spełniał wymagań (A, B, C, D, E, J, K, Ł, M), brak koszenia lub wypasu, lub koszenie lub wypas w niewłaściwym terminie (N), nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów (A, B, C, D, E, J, K, Ł, M).

Poza powyższą kontrolą w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została również kontrola w zakresie wzajemnej zgodności w obszarach: przestrzegania minimalnych norm dobrej kultury rolnej. Inspektorzy ARiMR ustalili, że na jednej z działek rolnych (N) z zadeklarowaną uprawą łąki trwałej na powierzchni [...] ha producent nie przeprowadził wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta. Dla wskazanej powyżej działki rolnej dokonano oceny wagi stwierdzonej niezgodności, przypisując - w zakresie dotkliwości i trwałości stwierdzonego naruszenia - odpowiednio po 3 punkty.

W uwagach dotyczących stwierdzonego naruszenia zapisano, że sporna działka, użytkowana jako łąka trwała, jest nieskoszona w 2013 roku.

Mając na uwadze powyższe, w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, wskazując, że rozstrzygnięcie takie zapadło w związku z ustaleniami kontroli na miejscu, podczas której stwierdzono nieprawidłowości w stopniu uzasadniającym orzeczenie o odmowie przyznania płatności do uprawy sadowniczej zadeklarowanej w wariancie 2.9. Poza powyższym organ wyjaśnił, że z powodu nieprawidłowości stwierdzonych na działce N obowiązany był do odmowy przyznania wsparcia za realizację wariantu 2.3 oraz do obniżenia o 3% płatności należnej za realizację wariantu 2.1.

Nie zgadzając się z takim stanowiskiem strona złożyła odwołanie, podnosząc,

że kontrola w gospodarstwie została przeprowadzona błędnie albowiem liczeniu krzewów malin poddano wyłącznie powierzchnię [...] ha z niespełna [...] ha, co czyni niemożliwym wyprowadzenie wniosków, co do braków w całej uprawie. Poza powyższym, wnioskodawca nie zgodził się ze stwierdzeniem kontrolujących, dotyczącym wysokości krzewów w granicach [...] – [...] cm, stwierdzając, że średnica pędów malin na każdej z działek rolnych wynosiła nie mniej niż [...] cm. Za istotną okoliczność strona uznała ponadto pozytywną kontrolę jednostki certyfikującej, a ponadto zwróciła uwagę na niekorzystne warunki klimatyczno - glebowe i zniszczenia spowodowane obecnością zwierząt, które jednak tylko w niewielkim stopniu mogły wpłynąć na ilość krzewów znajdujących się na plantacji.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony zawartym w odwołaniu stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Następnie, wskazując na przeprowadzoną w gospodarstwie producenta kontrolę oraz przywołując § 2 i § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem PRS2013") organ odwoławczy stanął na stanowisku, że brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia PRS2009 w związku z § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia PRS2013).

Wysokość zmniejszeń, jak podkreślił organ, określa załącznik nr 7 do rozporządzenia, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady krzewów m. in. w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) skutkuje 100% zmniejszeniem płatności w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie (z zaznaczeniem, że dopuszczalna granica błędu wynosi do 5% wymaganej obsady).

W odniesieniu do warunku z § 9 ust. 2 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybów przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej zwanego rozporządzeniem PRS2009) określonego dla uprawy sadowniczej, dotyczącego spełnienia przez wszystkie uprawiane krzewy wymogu co do ukorzenienia oraz wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określonych dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 50 ust, 3 pkt 1 rozporządzenia PRS2013, kolejna płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne m. in. w wariancie 2.9, może zostać przyznana rolnikowi wyłącznie po spełnieniu warunków jej przyznania, a więc także ww. warunku określonego w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. b.

W odniesieniu do trwałych użytków zielonych, organ, po przytoczeniu stosownych przepisów, wskazał na wymóg dotyczący koszenia użytków zielonych

w terminie do dnia 31 lipca danego roku i usunięcia bądź złożenia w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn, ze względu na które dotrzymanie dwutygodniowego terminu nie było możliwe. Stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu tego wymogu spowodowało konieczność zmniejszenia płatności zgodnie z rozporządzeniem PRS2009 (a więc o 100% w stosunku do działki rolnej, na której nie został spełniony ww. wymóg).

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wskazał, że zasadne jest stanowisko organu pierwszej instancji, który odmówił przyznania płatności za realizację wariantów 2.3 i 2.9 z uwagi na fakt, że inspektorzy terenowi w trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzili na wszystkich działkach rolnych, zagospodarowanych uprawą malin (poza działką H), że część krzewów nie spełnia warunków określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. b rozporządzenia PRS2009, a całe działki rolne - wymogu, o którym mowa w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, dotyczącego utrzymywania minimalnej obsady krzewów. Organ odwoławczy wskazał także, że w trakcie kontroli ustalono również, że na działce N o powierzchni [...] ha łąka trwała nie została skoszona, a jak wynika to z raportu z kontroli stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami E2, E4 i E7 z zaznaczeniem, że stwierdzona w trakcie kontroli obsada na ww. działkach (obejmująca krzewy o określonej średnicy pędu, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca krzewów suchych bądź nie spełniających wymagań jakościowych) wynosiła odpowiednio:

- [...] sztuk na stwierdzonej powierzchni działki A – [...] ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi 25 346 krzewów,

- [...] sztuk na stwierdzonym obszarze działki B – [...] ha, dla którego minimalna obsada wynosi 12 374 krzewy,

- [...] sztuki na działce C o pow. [...] ha, na której powinny znajdować się krzewy w ilości nie mniejszej niż 40 802,

- [...] sztuk na działce D o pow. [...] ha, podczas gdy minimalna obsada malin obliczona dla tego obszaru wynosi 19 964,

- [...] sztuk na działce E o pow. [...]ha, na której strona obowiązana jest prowadzić uprawę z użyciem krzewów o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż 11 178 sztuk,

- [...] sztuki na stwierdzonej powierzchni działki H – [...] ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi 3 634 krzewy,

- [...] sztuki na stwierdzonym obszarze działki J – [...] ha, dla którego minimalna obsada wynosi 21 528 krzewy,

- [...] sztuki na działce K o pow. [...] ha, na której powinny znajdować się krzewy w ilości nie mniejszej niż 13 110,

- [...] sztuk na działce Ł o pow. [...] ha, podczas gdy minimalna obsada malin obliczona dla tego obszaru wynosi 18 722 oraz

- [...] sztuki na działce M o pow. [...] ha, na której strona obowiązana jest prowadzić uprawę z użyciem krzewów o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż 4 601 sztuki.

Wskazane powyżej ilości, które organ odwoławczy określił jako minimalną obsadę krzewów, która powinna była znajdować się na wymienionych działkach, ustalono na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady maliny w ilości 4600 sztuk na 1 ha powierzchni określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia PRS2009; z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, w brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 278) zachowanie minimalnej obsady krzewów o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż:

- [...] sztuk na działce A,

- [...] sztuk na działce B,

- [...] sztuki na działce C,

- [...] sztuk na działce D,

- [...] sztuk na działce E,

- [...] sztuki na działce H,

- [...] sztuk na działce J,

- [...] sztuk na działce K,

- [...] sztuk na działce Ł,

- [...] sztuk na działce M

stanowiłoby podstawę do zachowania prawa do płatności.

Nadto, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że kontrola przeprowadzona w gospodarstwie producenta, której wyniki w odniesieniu do wszystkich zadeklarowanych we wniosku działek rolnych uwzględniono w postępowaniu odwoławczym, odbyła się zgodnie ze stosownymi przepisami a powierzchnie działek rolnych zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej określone zostały za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne, w tym urządzenia pomiarowe typu GPS, przy pomocy których inspektorzy terenowi określili wszelkie konieczne dane odnośnie powierzchni działki, w tym: powierzchnię zmierzoną działki, jej obwód czy szerokość strefy buforowej mające wpływ na przyjętą tolerancję pomiaru. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, oznacza, że ostatecznie stwierdzona powierzchnia działki uwzględniała tolerancję pomiaru dla zmierzonych

w kontroli obszarów i brak jest przesłanek do podważenia wyników tego pomiaru.

Następnie, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że analiza raportu z czynności kontrolnych wskazała, że został on sporządzony zgodnie z przepisami obowiązującymi w kampanii kontrolnej 2013 i nie zawiera błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonych czynnościach kontrolnych na działkach rolnych wnioskodawcy.

Organ stwierdził również, że na podstawie szkiców z pomiaru działek rolnych, stanowiących załączniki do raportu, czy obszernej dokumentacji fotograficznej kontrolowanych obszarów, w sposób nie budzący wątpliwości można stwierdzić,

że wymagana obsada krzewów na zakwestionowanych działkach rolnych nie została zachowana. W ocenie organu, inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji krzewów uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie ukorzenione, żywe krzewy, o średnicy pędu nie mniejszej niż [...] mm, mierzonej u ich nasady.

Jednocześnie, organ stanął na stanowisku, że w toku postępowania zastosowano prawidłową metodę uwzględniającą powierzchnię całej, kontrolowanej działki rolnej, ilość nasadzeń w rzędzie i powierzchnię tego rzędu. Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, prawidłowo dokonano weryfikacji wymogu dotyczącego minimalnej obsady dla wszystkich działek rolnych z wniosku zagospodarowanych maliną.

Zdaniem organu, zastrzeżenia producenta, co do sposobu ustalenia minimalnej obsady stanowią miarodajne źródło informacji o obsadzie wszystkich kontrolowanych działek. Przyjęty do obliczeń ilości krzewów najdłuższy z rzędów znajdujących się na danej działce rolnej i ustalona z jego wykorzystaniem i pomiarem jego powierzchni obsada na każdej z działek, wyliczona została prawidłowo. Zważywszy bowiem na fakt, iż jakość uprawy na każdej kontrolowanej działce była jednolita na całej ich powierzchni, okoliczność ta zasadnym więc czyni wykorzystanie informacji o liczbie stwierdzonych, kwalifikowanych nasadzeń w najdłuższym rzędzie, która po przeliczeniu z uwzględnieniem powierzchni całych działek i rzędów, dla których ustalono liczbę krzewów - stanowi źródło informacji o spełnieniu wymogu z rozporządzenia PRS2009.

Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu strony, co do nierzetelności przeprowadzonej kontroli wskazując, że jak wynika z obszernego materiału dowodowego zgromadzonego podczas kontroli, tj. raportu, dokumentacji fotograficznej i szkiców pomiarowych, ustalenia poczynione podczas kontroli na wszystkich działkach sadowniczych nie budzą wątpliwości. Stan działek i znajdujących się na nich krzewów malin udokumentowany został w sposób należyty poprzez dokumentację zdjęciową a zasięg pomiaru powierzchni działek oznaczono na szkicach pomiarowych zawierających także oznaczenia miejsc wykonania zdjęć i terenów wyłączonych.

Nadto, organ wyjaśnił, że inspekcja terenowa przeprowadzona została zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich a Raport z kontroli o nr dok. [...] zawiera wszystkie niezbędne informacje.

Odnośnie ustaleń jednostki certyfikującej organ wskazał, że jednostka ta, przeprowadzając kontrolę w gospodarstwie producenta, weryfikowała sposób prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami poszczególnych unijnych rozporządzeń, a zatem nie weryfikowała prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniach rolnośrodowiskowych, choć kontrolując plantację w dniu [...]r. wskazała na dostrzeżone wówczas ubytki w obsadzie.

Następnie, organ stwierdził, że składając wniosek o przyznanie płatności producent oświadczył, że znane są mu zasady i tryb realizacji Programu rolnośrodowiskowego, jak również, że świadomy jest skutków niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji, a także zobowiązał się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz warunków uczestnictwa w programie przez okres pięciu lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Ponadto, decydując się na korzystanie z mechanizmów wsparcia funkcjonujących w ramach Wspólnej Polityki Rolnej podpisał zawarte w formularzu wniosku zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw.

Na takie okoliczności producent nie wskazywał, a do akt niniejszej sprawy nie przedłożono żadnego dowodu potwierdzającego ich wystąpienie.

Organ wskazał także, że jak wynika z akt niniejszej sprawy, pierwsza informacja o wystąpieniu szkód łowieckich, kradzieży, mrozów czy wiosennej suszy złożona została w sierpniu 2013 r. podczas kontroli przeprowadzonej przez ARiMR. Pomimo powyższego, do dnia [...] r., kiedy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał decyzję w sprawie płatności czy w postępowaniu odwoławczym, w związku z przeprowadzeniem którego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał swoją decyzję producent nie dostarczył dowodów potwierdzających wystąpienie w gospodarstwie wyjątkowych okoliczności.

Nie mniej, jak podkreślił organ, w postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, okoliczności powyższe pozostają bez wpływu na wynik postępowania, albowiem przyznanie wsparcia możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych w przepisach warunków i wymogów Programu rolnośrodowiskowego.

To z kolei zostało zweryfikowane przez jednostki kontrolne ARiMR w trakcie kontroli

w gospodarstwie producenta, podczas której stwierdzono, że warunek określony w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. b rozporządzenia PRS2009 nie został spełniony. Powyższe oznaczało zatem konieczność zmniejszenia wysokości tej płatności o 100% w odniesieniu do działek rolnych, na których zostało stwierdzone uchybienie tych wymogów - co w istocie sprowadzało się do konieczności odmowy przyznania tej płatności do uprawy sadowniczej położonej na działkach A, B, C, D, E, J, K, M oraz Ł zadeklarowanych do płatności w ramach wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności).

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił również, przywołując stosowne przepisy prawa, że obowiązany był do zastosowania zmniejszeń płatności w kolejności określonej w art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 opublikowanego w Dzienniku Urzędowym UE L 25 z dnia 2 stycznia 2011 r., co też uczynił.

W odniesieniu do rozstrzygnięcia o odmowie przyznania płatności za wariant 2.3, w którym zadeklarowana została wyłącznie jedna działka rolna N o powierzchni [...] ha, dla której zastosowano nieprawidłowość oznaczoną jako E4, organ odwoławczy wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. w uzasadnieniu skarżonej decyzji przywołał błędny przepis prawa, w związku z zastosowaniem którego obniżył płatność o 100%. Jednak zastosowane w decyzji organu I instancji zmniejszenie płatności o 100% za wariant 2.3 odpowiada zmniejszeniu, którego należało dokonać w oparciu o przepisy z rozporządzenia PRS2009.

W odniesieniu do rozstrzygnięcia o odmowie wsparcia za wariant 2.9, podczas gdy na działce H o powierzchni stwierdzonej [...] ha nie stwierdzono uchybienia

w spełnieniu warunków i wymogów Programu, organ obowiązany był do zmniejszenia płatności w kolejności określonej w art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Płatność obliczoną do łącznej, zadeklarowanej powierzchni w wariancie 2.9 ([...] ha) należało zatem w pierwszej kolejności obniżyć z powodu stwierdzonej łącznej, mniejszej powierzchni wszystkich działek rolnych ([...]ha), w związku z którą ustalony stopień nieprawidłowości, obliczony zgodnie z właściwym wzorem wyniósł [...] %, w związku z czym płatność należało pomniejszyć o dwukrotną stwierdzoną różnicę ([...] ha - /[...] ha x 2/ = [...] ha).

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do tut. Sądu podnosząc następujące zarzuty:

1. obrazy przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie

z zasadami logiki i zasadami wiedzy rolniczej, skutkującą niezasadnym przyznaniem mocy dowodowej oraz wiarygodności dokumentowi w postaci raportu z czynności kontrolnych wykonanych w dniach 7- 8 sierpnia 2013 r., podczas gdy wadliwy sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz wadliwa weryfikacja raportu z czynności kontrolnych pozbawiają ten dowód wartości dowodowej oraz sprawiają, że nie może on decydować o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, za czym przemawiają następujące powody:

- podczas kontroli dokonano wadliwego ustalenia liczby krzewów nie spełniających wymogów dotyczących kwalifikowanego materiału szkółkarskiego określonego w załączniku nr 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego, polegające na wadliwej ocenie wymogów kwalifikowania krzewów malin,

- nie policzono przez osoby kontrolujące wszystkich krzewów znajdujących się na terenie działek rolnych,

- odmowy przyznania mocy dowodowej wykazowi jednostki certyfikującej, która uznała, że skarżący dochował wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznego, w sytuacji gdy zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2009 r., wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

2. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 6 Kpa w zw. z art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 7 marca 2007 r., art. 8 Kpa, art. 11 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 140 Kpa poprzez nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wyczerpującego wyjaśnienia ustalonego stanu faktycznego, podczas gdy uzasadnienie decyzji organu II instancji powinno zawierać rzeczowe odniesienie się do zarzutów i argumentów strony istotnych dla rozstrzygnięcia oraz ich merytoryczną ocenę, z dokładnym wskazaniem przyczyn uznania ich za niezasadne i nie powinno ograniczać się jedynie do zanegowania stanowiska skarżącej, bądź do przedstawienia własnego stanowiska organu.

3. obrazę prawa materialnego, to jest art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że państwo członkowskie może wprowadzić na poziomie krajowym wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska wykraczające poza ramy określone załącznikiem III do ww. rozporządzenia.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości obszernie uzasadniając swoje stanowisko.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji ostatecznej Sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom prawa.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości dokonanej przez organ kontroli w gospodarstwie producenta oraz przyznaniu mocy dowodowej oraz wiarygodności raportowi sporządzonemu z tej kontroli, w którym to raporcie, zdaniem skarżącego, wadliwie ustalono liczbę krzewów i dokonano błędnej oceny ich kwalifikowalności. Nadto, w skardze podkreślono, że organ bezzasadnie odmówił mocy dowodowej Wykazowi producentów, który spełnili określone wymagania w rolnictwie ekologicznym.

Nadto, w skardze strona nie zgadza się z ustaleniami organów, podnosząc zarzuty odnośnie sposobu, metody kontroli oraz nieuwzględnienia stanowiska jednostki certyfikującej.

Zdaniem Sądu, zarzuty strony dotyczące przeprowadzanej przez organ kontroli są niezasadne.

Na wstępie wskazać należy, że w przypadku pomocy finansowej z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego, o przyznanie której skarżący wnioskował konieczne było zweryfikowanie, czy spełnione zostały warunki wynikające z § 2 oraz

§ 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem PRS2013"). Zgodnie z przywołanym przepisem § 2, płatność rolnośrodowiskowa przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia

Nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej, w ramach określonych pakietów lub ich wariantów, określone w rozporządzeniu.

Zgodnie z § 50 wymienionego rozporządzenia, rolnik który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem PRS2009") w zakresie m. in. wariantu dziewiątego pakietu Rolnictwo ekologiczne (tj. wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe - z certyfikatem zgodności), może kontynuować realizację tego zobowiązania, zgodnie z wymogami określonymi dla tego wariantu w przepisach rozporządzenia PRS2009.

Ponadto - zgodnie z ust. 3 § 50 rozporządzenia PRS2013 - w przypadku uprawy sadowniczej zadeklarowanej we wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej, jak w niniejszej sprawie, płatność za realizację wariantu 2.9 jest przyznawana, wówczas gdy są spełnione warunki do jej przyznania określone

w rozporządzeniu PRS2009.

Powołując się zatem na § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia PRS2009, w którym ustawodawca określił warunki, po spełnieniu których jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa, wskazać należy, że płatność za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w przypadku wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Ponadto, wszystkie uprawiane krzewy mają być krzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące średnicy elitarnego

i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, które zostały określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Wymienione wymagania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r., Nr 29, poz. 189 ze zm.), zgodnie z którym krzew maliny powinien spełniać warunek odpowiedniej średnicy pędu wynoszącej nie mniej niż 4 mm, mierząc u jego nasady.

Jedynie łączne spełnienie przez rolnika wymienionych przesłanek stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Z kolei, załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia w zakresie pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne zawiera m. in. następujące wymogi dla wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności):

a) wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na paszę, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa,

b) utrzymywanie minimalnej obsady krzewów (...), która w przypadku krzewów malin stanowi 4600 sztuk na 1 ha powierzchni,

c) prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia PRS2009 w związku z § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia PRS2013).

Wysokość zmniejszeń określa załącznik nr 7 do rozporządzenia, zgodnie

z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady krzewów m. in. w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) skutkuje 100% zmniejszeniem płatności w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie

(z zaznaczeniem, że dopuszczalna granica błędu wynosi do 5% wymaganej obsady).

W odniesieniu do warunku z § 9 ust. 2 pkt 3 lit. b rozporządzenia PRS2009 określonego dla uprawy sadowniczej, dotyczącego spełnienia przez wszystkie uprawiane krzewy wymogu co do ukorzenienia oraz wysokości i grubości elitarnego

i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określonych dla krzewów jagodowych

w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, ponownie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 50

ust, 3 pkt 1 rozporządzenia PRS2013, kolejna płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne m. in. w wariancie 2.9, może zostać przyznana rolnikowi wyłącznie po spełnieniu warunków jej przyznania, a więc także warunku określonego w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. b).

W niniejszej sprawie organy odmówiły przyznania płatności za realizację wariantów 2.3 i 2.9 powołując się na kontrolę gruntów w gospodarstwie skarżącego

w trakcie, której stwierdzono na wszystkich działkach rolnych, zagospodarowanych uprawą malin (poza działką H), iż część krzewów nie spełnia warunków określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. b rozporządzenia PRS2009, a całe działki rolne - wymogu, o którym mowa w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia, dotyczącego utrzymywania minimalnej obsady krzewów.

Stanowisko to ocenić należy, jako prawidłowe bowiem z raportu z kontroli sporządzonej w dniach 7-8 sierpnia 2013 r. wynika, że stwierdzona w trakcie kontroli obsada na działkach skarżącego (obejmująca krzewy o określonej średnicy pędu, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca krzewów suchych bądź nie spełniających wymagań jakościowych) wynosiła odpowiednio:

- [...] sztuk na stwierdzonej powierzchni działki A – [...] ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi 25 346 krzewów,

- [...] sztuk na stwierdzonym obszarze działki B – [...] ha, dla którego minimalna obsada wynosi 12374 krzewy,

- [...] sztuki na działce C o pow. [...] ha, na której powinny znajdować się krzewy w ilości nie mniejszej niż 40 802,

- [...] sztuk na działce D o pow. [...] ha, podczas gdy minimalna obsada malin obliczona dla tego obszaru wynosi 19 964,

- [...] sztuk na działce E o pow. [...] ha, na której strona obowiązana jest prowadzić uprawę z użyciem krzewów o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż 11178 sztuk,

- [...] sztuki na stwierdzonej powierzchni działki H – [...] ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi 3 634 krzewy,

- [...] sztuki na stwierdzonym obszarze działki J – [...] ha, dla którego minimalna obsada wynosi 21 528 krzewy,

- [...] sztuki na działce K o pow. [...] ha, na której powinny znajdować się krzewy

w ilości nie mniejszej niż 13110,

- [...] sztuk na działce Ł o pow. [...] ha, podczas gdy minimalna obsada malin obliczona dla tego obszaru wynosi 18 722

oraz

- [...] sztuki na działce M o pow. [...] ha, na której strona obowiązana jest prowadzić uprawę z użyciem krzewów o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż 4 601 sztuki.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że wskazane powyżej ilości, które organ odwoławczy określił jako minimalną obsadę krzewów, która powinna była znajdować się na ww. działkach ustalono na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady maliny w ilości 4600 sztuk na 1 ha powierzchni określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia PRS2009 z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, w brzmieniu nadanym

w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 278).

Postępowanie organów obydwu instancji należy ocenić zatem w tym zakresie jako prawidłowe i zgodnie z przepisami prawa.

Odnosząc się do zarzutów, dotyczących nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli w na gruntach skarżącego wskazać należy, że kontrola przeprowadzona

w gospodarstwie skarżącego odbyła się zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1237/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316/65 z dnia 2 grudnia 2009 r.). Powierzchnie działek rolnych zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej - zgodnie z art. 34 przywołanego rozporządzenia - określone zostały za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Użyto urządzeń pomiarowych typu GPS, przy pomocy których inspektorzy terenowi określili konieczne dane odnośnie powierzchni działki,

w tym: powierzchnię zmierzoną działki, jej obwód czy szerokość strefy buforowej mające wpływ na przyjętą tolerancję pomiaru. Ostatecznie stwierdzona powierzchnia działki uwzględniała więc tolerancję pomiaru dla zmierzonych w kontroli obszarów.

Analiza raportu z czynności kontrolnych pozwala także przyjąć, że nie zawiera on błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonych czynnościach kontrolnych.

Nadto, wskazać należy, że wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały opisane w miejscu przeznaczonym na adnotacje inspektorów terenowych oraz udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych. Na każdej fotografii umieszczono tablicę informacyjną wypełnioną danymi pozwalającymi na dokładną identyfikację sfotografowanej działki rolnej. Zdjęcia zostały wykonane w rozdzielczości, która zapewnia jednoznaczną ocenę przedstawionej na nich nieprawidłowości.

Skarżący - zgodnie z pouczeniem zawartym na str. 18 raportu - miał możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w tym raporcie w terminie 7 dni od dnia otrzymania dokumentu. Strona zgodziła się z wynikami kontroli i podpisała raport w dniu jego sporządzenia. Dopiero po podpisaniu raportu, w dniu 13 sierpnia 2013 r., producent skierował do wykonawcy kontroli pismo, w którym poinformował o wycofaniu swojego podpisu ze str. 14 dotyczącej działek A i C, w części odnoszącej się do informacji o niespełnieniu wymogu minimalnej obsady roślin, bowiem, w jego ocenie, obsada na powyższych działkach była zachowana.

Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd, orzekający w niniejszej sprawie, stoi na stanowisku, że organ prawidłowo przyjął,

że wymagana obsada krzewów na zakwestionowanych działkach rolnych nie została zachowana, a inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji krzewów uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie ukorzenione, żywe krzewy, o średnicy pędu nie mniejszej niż [...] mm, mierzonej u ich nasady.

O kwalifikacji krzewów spełniających ww. parametry do obsady, którą beneficjent Programu rolnośrodowiskowego realizujący wariant 2.9 i deklarujący chęć otrzymania płatności rolnośrodowiskowej obowiązany jest utrzymywać przez cały okres trwającego zobowiązania rolnośrodowiskowego stanowi § 9 ust. 2 pkt 3 lit. b rozporządzenia PRS2009. Zgodnie z tym przepisem płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Wymagania, o których mowa powyżej określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r., Nr 29, poz. 189 ze zm.), w którym w Dziale XIII Pozostałe gatunki, części B. Jakość elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego roślin sadowniczych, w pkt II. Elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski, określone zostały minimalne wymagania jakościowe jakie powinien spełniać elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski, co w przełożeniu na niniejsze postępowanie, stanowi przepis prawa określający wymagania dla krzewów tworzących uprawę sadowniczą zadeklarowaną do płatności rolnośrodowiskowej.

Spełnienie zatem przez wszystkie krzewy malin wymagań elitarnego

i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego co do średnicy ich pędu, stanowi podstawę do przyznania płatności za realizację wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w pakiecie 2. Rolnictwa ekologicznego.

Potwierdzenie dla stwierdzonych nieprawidłowości oznaczonych w raporcie, jako E2 i E7, organ uzyskał w sporządzonej dokumentacji fotograficznej, bowiem na kilkudziesięciu zdjęciach udokumentowano sposób zagospodarowania kontrolowanych działek, wskazujący na nienależycie prowadzoną plantację malin, miejscami zupełnie bez krzewów bądź o jakości nie pozwalającej na ich uwzględnienie w obsadzie (np. nie wykazujących cech żywotności). Poza powyższym ze sporządzonej dokumentacji należało również wyprowadzić wniosek, że jakość uprawy znajdującej się na poszczególnych działkach, istotnie różni się, albowiem licznie położone krzewy na działce H o określonej, kwalifikowanej jakości wskazujących na spełnienie wymogu minimalnej obsady, są wręcz nieporównywalne względem uprawy zlokalizowanej na innych działkach rolnych, dla których obsada była niewystarczająca a część krzewów nie spełniała wymogu dotyczącego ukorzenienia i określonej średnicy pędu (dot. działek A, B, C, D, E, J, K, Ł oraz M zmierzonej łącznie z działką E z uwagi na ich bezpośrednie sąsiedztwo).

Odnosząc się do zarzutu strony, że inspektorzy dokonali pomiarów powierzchni i liczenia krzewów wyłącznie na części zadeklarowanych do płatności działek rolnych, poprzez co brak jest podstaw do stwierdzenia, że na całej powierzchni nie są spełnione określone warunki i wymogi Programu rolnośrodowiskowego, wskazać należy, że metoda, z zastosowaniem której przeprowadzona została weryfikacja wymogu dotyczącego obsady krzewów, wymagała ustalenia trzech wartości: powierzchni całej, kontrolowanej działki rolnej, ilości nasadzeń w rzędzie i powierzchni tego rzędu. Wartości powyższe są niewątpliwie niezbędne do ustalenia całkowitej ilości nasadzeń.

Dane te zostały w sposób prawidłowo ustalony i przyjęty przez organ, celem dokonania wyliczeń.

Odnosząc się do zarzutów producenta co do sposobu ustalenia minimalnej obsady wskazać należy, że przyjęty do obliczeń ilości krzewów najdłuższy z rzędów znajdujących się na danej działce rolnej i ustalona z jego wykorzystaniem i pomiarem jego powierzchni obsada na każdej z działek, wyliczona została prawidłowo. Zważywszy bowiem na fakt, iż jakość uprawy na każdej kontrolowanej działce była jednolita na całej ich powierzchni, okoliczność ta zasadnym czyni wykorzystanie informacji o liczbie stwierdzonych, kwalifikowanych nasadzeń w najdłuższym rzędzie, która po przeliczeniu z uwzględnieniem powierzchni całych działek i rzędów, dla których ustalono liczbę krzewów - stanowi źródło informacji o spełnieniu wymogu

z rozporządzenia PRS2009.

Jednocześnie, po raz kolejny przypomnieć należy, że stan działek i znajdujących się na nich krzewów malin udokumentowany został poprzez dokumentację zdjęciową a zasięg pomiaru powierzchni działek oznaczono na szkicach pomiarowych zawierających także oznaczenia miejsc wykonania zdjęć i terenów wyłączonych. Inspekcja terenowa przeprowadzona została zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173, tzw. ustawy EFRROW), zgodnie z którym czynności w ramach kontroli na miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej. Ponadto, zgodnie z brzmieniem ust. 4 i 5, osoby wykonujące czynności kontrolne, mając prawo do wstępu na grunty zadeklarowane do przyznania płatności, wglądu do dokumentów związanych z realizowanym przez Skarżącą Programem rolnośrodowiskowym czy sporządzenia dokumentacji fotograficznej, oraz obowiązek sporządzenia raportu z tych czynności, w sposób należyty udokumentowały ich wykonanie.

Natomiast, raport z kontroli, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do ww. ustawy, tj. § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. (Dz. U. Nr 168, poz. 1181 ze zm.), zawiera wszystkie określone w tych przepisach informacje, w tym m. in. datę i miejsce jego sporządzenia, podstawę prawną do wykonywania kontroli, opis stwierdzonego stanu faktycznego (w tym wykrytych uchybień i ich zakresu), jak również pouczenie o prawie, sposobie i terminie zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń oraz o prawie do odmowy podpisania raportu.

Odnośnie zarzutów skargi, dotyczących nie uwzględnienia przez organy umieszczenia producenta w wykazie jednostki certyfikującej wyjaśnić należy,

że jednostka ta, przeprowadzając kontrolę w gospodarstwie producenta, weryfikowała sposób prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami unijnych rozporządzeń: Rady (WE) Nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 2092791 (Dz. U. UE L 189 z dnia 20 lipca 2007 r.) i przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia (w szczególności w zakresie uprawy roślin) oraz rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L 250 z 18 września 2008 r.). A zatem, nie ulega wątpliwości, że jednostka ta wykonując działania kontrolne, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2009 r.

o rolnictwie ekologicznym, nie weryfikowała prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych

w rozporządzeniach rolnośrodowiskowych.

Tak więc, nie ulega wątpliwości, że samo wymienienie producenta rolnego

w wykazie przez jednostkę certyfikującą pokazuje tylko, że rolnik wskazany w tym wykazie prowadzi produkcję rolniczą zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, natomiast samo prowadzenie gospodarstwa zgodnie z wymogami określonymi we wskazanych powyżej rozporządzeniach nie obliguje organu do wypłaty pomocy dla programu rolnośrodowiskowego.

W tym miejscu wskazać jeszcze należy, że jednostka certyfikująca sporządziła

i przekazała Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2013. Wykaz dotyczył skarżącego i wskazano w nim powierzchnię [...] ha dla wariantu upraw rolniczych (z certyfikatem zgodności) - symbol wariantu 2.1, [...] ha dla trwałych użytków zielonych (z certyfikatem zgodności - symbol wariantu 2.3), oraz obszar [...] ha dla upraw sadowniczych i jagodowych (z certyfikatem zgodności - symbol wariantu 2.9). W kolumnie 18 wykazu oznaczonej jako Uwagi zamieszczono informację o treści: "w 2.9 – [...] ha", a zatem także jednostka certyfikująca wskazała na dostrzeżone ubytki w obsadzie.

Podsumowując, wskazać jeszcze należy, że nie ma wpływu na rozpoznanie niniejszej sprawy informacja jednostki certyfikującej o tonażu malin wyprodukowanych przez gospodarstwo skarżącego, bowiem organ nie zakwestionował występowania krzewów malin, z których możliwe jest uzyskanie owoców, lecz ustalił nieprawidłowości, co do ich ilości wymaganej do zachowania prawa do płatności rolnośrodowiskowej.

Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu, dotyczącego obrazy prawa materialnego, to jest art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że państwo członkowskie może wprowadzić na poziomie krajowym wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska wykraczające poza ramy określone załącznikiem III do ww. rozporządzenia, wskazać należy, że również on nie zasługuje na uwzględnienie bowiem regulacja ta dotyczy utrzymania dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, która w niniejszej sprawie nie znajdowała zastosowania.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy, który obejmuje dowody istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a mianowicie, oprócz dokumentacji kontrolnej obejmuje obszerny materiał graficzny i dokumentację fotograficzną dokonanych ustaleń w czasie kontroli na miejscu. Sąd nie dopatrzył się nadto naruszenia przez organy art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm., w skrócie "Kpa"), który stanowi, że każda decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106), jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji powyższe obowiązki spełniły. Organ rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy formułując na jego podstawie logiczne wnioski. Pokreślić przy tym ponownie należy,

że nieprawidłowości stwierdzone na zadeklarowanych działkach zostały potwierdzone bezpośrednim dowodem w postaci raportu z czynności kontrolnych oraz dokumentacji fotograficznej.

Sąd nie dopatrzył się także naruszeń prawa materialnego i proceduralnego odnośnie odmowy przyznania płatności w Wariancie 2.3 – Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na działce N o powierzchni [..] ha łąka trwała nie została skoszona.

Zdaniem Sądu, w sposób nie budzący wątpliwości wykazano zatem,

że zadeklarowane działki objęte wnioskiem nie spełniły warunków do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pełnej wysokości.

Uznając zatem, że organy obu instancji wydały w tej sprawie decyzje zgodne

z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270, ze zm.), skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.