Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1651/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Kołodziej, asesor WSA Jacek Fronczyk, asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Wa 1651/06

UZASADNIENIE

Rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie zmian organizacyjno - etatowych w wojskowych komendach uzupełnień, z dniem [...] listopada 2003 r. jednostka wojskowa pod nazwą Wojskowa Komenda Uzupełnień w L. uległa przeformowaniu. Skutkiem tego, jak wynika z treści powyższego rozkazu, było zmniejszenie się stanu etatowego jednostki wojskowej.

W wyniku powyższego rozkazu w dniu [...] lutego 2003 r. Dyrektor Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej wypowiedział [...] W. B. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Podstawą tego rozkazu był art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą pragmatyczną", oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.). Z uzasadnienia tego wypowiedzenia wynikało, że rozkaz z [...] lipca 2002 r. skutkował zmniejszeniem stanu etatowego jednostki wojskowej oraz likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego skarżącego. Jednocześnie brak było możliwości wykorzystania go w dalszej służbie wojskowej.

Pismem z dnia 26 lutego 2006 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wypowiedzenia stosunku służbowego. Jako uzasadnienie tego wniosku podano, że zmniejszenie stanu etatowego jednostki miało dopiero nastąpić w dniu [...] listopada 2003 r., zatem wypowiedzenie stosunku służbowego przed tym faktycznym zmniejszeniem rażąco naruszało prawo, tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej z dnia [...] lutego 2003 r. Organ wskazał, że rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z [...] lipca 2002 r. miał charakter konstytutywny. Na mocy tego rozkazu dokonano przeformowania. Żaden inny akt w tym zakresie nie był wydany. Rozkaz ten doprowadził do zmniejszenia stanu etatowego jednostki wojskowej skarżącego. Nie udało się znaleźć odpowiedniego stanowiska dla skarżącego. Analogicznym zmianom podlegało w tym czasie 123 wojskowe komendy uzupełnień. Organ zauważył ponadto, że dziewięciomiesięczny okres wypowiedzenia, choć skrócony na wniosek zainteresowanego, pozwala uznać, że wypowiedzenie nie było przedwczesne i świadczy, że żołnierz był szczególnie chroniony. Gdyby okres wypowiedzenia nie został skrócony, jego upływ przypadłby po dacie faktycznego zmniejszenia stanu etatowego WKU w L.. Nie zaszła zatem żadna przesłanka stwierdzenia nieważności wypowiedzenia określona w art. 156 § 1 Kpa.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zauważył, że ustawa pragmatyczna w art. 78 ust. 2 pkt 2 operuje formą czasu dokonanego ("...zmniejszył się stan etatowy..."), co oznacza, że wypowiedzenie stosunku służbowego przed tym zmniejszeniem rażąco naruszało ten przepis.

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. i powtórzył poprzednią argumentację. Organ wskazał też, że zastosowana przez niego wykładnia ustawy pragmatycznej odpowiada orzecznictwu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz NSA.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzje skarżący podniósł, że organ wykazał całkowitą bierność i koniunkturalizm w toku postępowania. Ocenił, że argumentacja organu polegała w dużym stopniu na używaniu "chwytów" socjotechnicznych, np. podkreślaniu, że skarżący nie odwoływał się od decyzji wypowiadającej stosunek służbowy. Tymczasem skarżący nie odwołał się, gdyż był wprowadzony w błąd co do daty zmniejszenia się stanu etatowego jednostki. Użycie czasu dokonanego w art. 78 ust. 2 pkt. 2 ustawy pragmatycznej wskazuje, że możliwe było wypowiedzenie stosunku służbowego tylko po faktycznym zmniejszeniu się tego stanu. Skarżący zarzucił też naruszenie art. 7, 8, 9 i 10 Kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał też, że skarżący nabył uprawnienia emerytalne, a podejmując starania o zapewnienie możliwości pełnienia dalszej służby organy wojskowe miały na uwadze głównie tych żołnierzy, którzy takich uprawnień nie nabyli albo nabyli je w minimalnym wymiarze. Wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego nie naruszało prawa, a tym bardziej nie naruszało go w stopniu rażącym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wydał w dniu [...] lipca 2002 r. rozkaz w sprawie zmian organizacyjno - etatowych w wojskowych komendach uzupełnień. Jak wynika z treści tego rozkazu jednostka wojskowa, w której służył skarżący, uległa przeformowaniu z dniem [...] listopada 2003 r. Skutkiem tego było zmniejszenie stanu etatowego tej jednostki, a zmniejszenie to nastąpiło faktycznie w dniu [...] listopada 2003 r.

Ocenić należy, że wskazaną w decyzji z [...] lutego 2003 r. podstawą faktyczną wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego nie było rozformowanie jednostki wojskowej, lecz zmniejszenie się jej stanu etatowego. Użyte w decyzji wypowiadającej pojęcie "przeformowanie" nie występuje w ustawie pragmatycznej, a jego semantyczne podobieństwo do ustawowego "rozformowania" w żadnym razie nie pozwala na wniosek, że przyczyną wypowiedzenia była likwidacja jednostki wojskowej.

Kwestią sporną, która nabiera zasadniczego znaczenia w niniejszej sprawie, jest natomiast legalność wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zanim zmniejszenie stanu etatowego jednostki wojskowej, w której pełnił służbę, faktycznie zaistniało, tj. przed [...] listopada 2003 r. W tym zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił stanowiska, że przed tą datą wypowiedzenie było niedopuszczalne. Ustawa pragmatyczna w art. 78 ust. 2 pkt 2 używa co prawda formuły czasu przeszłego dokonanego ("...zmniejszył się jej stan etatowy..."), ale nie oznacza to, że takie wypowiedzenie może nastąpić tylko po faktycznym zmniejszeniu etatowym jednostki wojskowej. Celem tego przepisu było ustanowienie podstawy prawnej dla wypowiedzenia stosunku służbowego w sytuacji daleko idących przekształceń kadrowych w jednostce. Przepis ten wymaga, aby organ wypowiadający stosunek służbowy zachował związek przyczynowy pomiędzy zmniejszeniem stanu etatowego, a wypowiedzeniem. Związek taki jest konieczny na tej samej zasadzie, na jakiej powinien być zachowany w razie rozformowania jednostki wojskowej.

Powyższa wykładnia art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej jest konsekwentnie stosowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (vide np. - przywołany przez organ wyrok z dnia 29 marca 2006 r., sygn. II SA/Wa 227/06). Co więcej - przepis ten jest w taki sam sposób interpretowany w orzecznictwie NSA. Tytułem przykładu wskazać należy na wyrok z dnia 26 lipca 2000 r., sygn. II SA 2673/00 (LEX Nr 77681), w którym wyrażono stanowisko, iż musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy reorganizacją jednostki wojskowej lub zmniejszeniem jej stanu etatowego, a wypowiedzeniem stosunku służbowego. Wypowiedzenia stosunku służbowego można zatem dokonać w trakcie likwidacji jednostki lub zmniejszenia jej stanu etatowego, a nie tylko po zakończeniu tych procesów.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił ocenę organu, że rozkaz z dnia [...] lipca 2002 r. zapoczątkował proces zmniejszania stanu etatowego Wojskowej Komendy Uzupełnień w L.. Istotnie - żaden inny akt w tej kwestii nie był wydany, rozkaz ten zainicjował rozciągnięty w czasie proces, który z założenia zmierzał do zmniejszenia stanu etatowego jednostki wojskowej, przekształcenia jej etatów zajmowanych dotychczas przez żołnierzy zawodowych w stanowiska cywilne. Związek przyczynowy pomiędzy tym zmniejszeniem stanu etatowego, a dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego, jest niewątpliwy. Jako przekonującą uznać też należy ocenę organu, iż nie istniała możliwość wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. W aktach osobowych skarżącego znajduje się notatka, która potwierdza, iż organ dopełnił ciążącego na nim obowiązku i przeanalizował możliwość wyznaczenia służbowego w poszczególnych rodzajach wojsk, w tym w "pozostałych jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej". Nie ma podstaw do przyjęcia, iż udokumentowana w ten sposób analiza możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko była wadliwa, że skarżący mógł pełnić służbę na innym stanowisku.

Sąd nie podzielił także zarzutów naruszenia przez zaskarżoną decyzję przywołanych przez skarżącego przepisów prawa procesowego. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu była decyzja z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności wypowiedzenia stosunku służbowego. Skarga nie zawiera co prawda uzasadnienia zarzutu naruszenia poszczególnych przepisów postępowania administracyjnego, ale analiza tego postępowania nie pozwala uznać, że takie naruszenie rzeczywiście miało miejsce. Zaskarżona decyzja nie narusza zasady legalizmu, nie godzi w słuszny interes skarżącego, nie podważa zaufania obywateli do organów państwa. Skarżący, poprzez swojego pełnomocnika, został powiadomiony o prowadzonym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 2003 r., zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały prawidłowo uzasadnione. Zgodzić się natomiast należy z zarzutem skargi, iż niektóre akcentowane przez organ okoliczności, tj. brak odwołania od decyzji wypowiadającej, "szczególna ochrona" skarżącego wynikająca z długiego, dziewięciomiesięcznego okresu wypowiedzenia oraz nabycie przez niego uprawnień emerytalnych, nie miały w sprawie znaczenia prawnego. Pomimo tych okoliczności decyzja wypowiadająca mogła być przecież dotknięta wadą nieważności. Niemniej podkreślenie tych okoliczności nie zmienia generalnej oceny, że wypowiedzenie stosunku służbowego było prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 przywołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem. Wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego nie naruszało prawa w stopniu rażącym, nie zawierało też żadnej innej, kwalifikowanej wady prawnej określonej w art. 156 § 1 Kpa.