Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 155/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.71 a § 9.
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi "A". z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej . z dnia 6 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej "A" Sp. z o.o. (z siedzibą w G., ul. T.) na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r., [...] z dnia 29 maja 2017 r., [...] z dnia 24 lipca 2017 r..

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zgodnie z dyspozycją art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. "B" Sp. z o.o. (z siedzibą w G., ul. T.), zawiadomieniem nr [...] z dnia 13 czerwca 2017 r. (w oparciu o tytuły wykonawcze o nr: [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r., [...] z dnia 29 maja 2017 r.), doręczonym w dniu 19 czerwca 2017 r., w łącznej kwocie 580.433,72 zł, w tym: należność główna w kwocie 538.712,00 zł, odsetki za zwłokę na dzień 13 czerwca 2017 r. w kwocie 9.188,22 zł, koszty upomnienia w kwocie 23,20 zł, koszty egzekucyjne w kwocie 32.510,30 zł.

Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby zgodnie z treścią. art. 89 § 3 pkt 1 ppkt a-c cytowanej ustawy, złożył w terminie 7 dni oświadczenie, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanej - "A" Sp. z o.o. i przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia jego przekazania, czy i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. W treści pouczenia dla dłużnika zajętej wierzytelności zawarto zapis o obowiązku naliczania odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie, należnych od następnego dniu po dniu wystawienia przez organ egzekucyjny zawiadomienia o zajęciu wierzytelności do dnia przekazania organowi egzekucyjnemu środków pieniężnych, uzyskanych z zajęcia. Natomiast w treści pouczenia dla zobowiązanego zawarto zapis, iż zobowiązanemu nie wolno zajętej kwoty odebrać, ani też nią rozporządzać.

Z treści odpowiedzi dłużnika zajętej wierzytelności udzielonej pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. wynika, iż wierzytelność "A" Sp. z o.o. została uznana, zaś zajęta wierzytelność będzie przekazywana organowi egzekucyjnemu zgodnie z załączonym harmonogramem ("Zestawienie umów pożyczek otrzymanych na dzień 31 maja 2017 r.") dotyczącym terminów wymagalności spłaty otrzymanych pożyczek.

Kolejnym zawiadomieniem nr [...] z dnia 25 lipca 2017 r., doręczonym w dniu 10 sierpnia 2017 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał na poczet innej zaległości podatkowej (objętej tytułem wykonawczym nr. [...] z dnia 24 lipca 2017 r.) zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. "B" Sp. z o.o. w łącznej kwocie 1.025.639,68 zł, w tym: należność główna w kwocie 954.810,00 zł, odsetki za zwłokę na dzień 25 lipca 2017 r. w kwocie 12.765,68 zł, koszty upomnienia w kwocie 11,60 zł, koszty egzekucyjne w kwocie 58.052,40 zł.

W treści ww. zawiadomienia zawarto analogicznie jak uprzednio pouczenie dla dłużnika zajętej wierzytelności w kwestii obowiązku naliczania dalszych odsetek za zwłokę, a także do zobowiązanego w kwestii braku możliwości dysponowania zajętą kwotą.

W odpowiedzi na ww. zawiadomienie "B" Sp. z o.o. pismem z dnia 21 sierpnia 2017 r. poinformowała o posiadanych zobowiązaniach wobec "A" Sp. z o.o. z tytułu otrzymanych pożyczek zgodnie z załączonym harmonogramem ("Zestawienie umów pożyczek otrzymanych"). Wskazano jednocześnie, iż zajęta wierzytelność będzie sukcesywnie przekazywana organowi egzekucyjnemu po przekazaniu kwoty wynikającej z zawiadomienia nr [...] z dnia 13 czerwca 2017 r..

W związku z niewykonaniem przez dłużnika zajętej wierzytelności obowiązków związanych z egzekucją prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną zobowiązanej "A" Sp. z o.o. pismem z dnia 30 sierpnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomił "B" Sp. z o.o. o wszczęciu kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego (dokonanego zawiadomieniami organu egzekucyjnego: z dnia 13 czerwca 2017 r. nr [...] oraz z dnia 25 lipca 2017 r. nr [...]).

Wyżej wymienionym zawiadomieniem wezwano Prezesa Zarządu "B" Sp. z o.o. K.C. do przedłożenia dokumentacji w zakresie: łącznej kwoty wierzytelności przypadających na rzecz "A" Sp. z o.o., wymagalnej kwoty wierzytelności na dzień przeprowadzenia kontroli oraz wyjaśnień w przedmiocie dokonywanych wpłat na rzecz zobowiązanej Spółki, po dacie zajęcia (tj. po dniu 13 czerwca 2017 r.). podania przyczyn braku przekazania organowi egzekucyjnemu zajętych kwot, a także wskazania osoby odpowiedzialnej za stwierdzony stan.

Po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 30 sierpnia 2017 r. o wszczęciu kontroli w związku z niewykonaniem obowiązków związanych z egzekucją prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną dotyczącą "A" Sp. z o.o., dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia 19 września 2017 r. poinformował (dołączając dokumentację), iż na dzień przeprowadzenia kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego (tj. na dzień sporządzenia oświadczenia) kwota wierzytelności wynosi 2.110.000,00 zł, co znajduje potwierdzenie w księgach rachunkowych Spółki. Jako przyczynę braku realizacji ww. zajęć wierzytelności od dnia 13 czerwca 2017 r. "B" Sp. z o.o. wskazała prowadzony proces inwestycyjny, którego opóźnienie spowodowało brak środków finansowych na rozliczenie otrzymanych pożyczek. Natomiast w kwestii odpowiedzialności za realizację zajęć wierzytelności wskazano, iż ponosi ją Zarząd "B" Sp. z o.o..

W dniu 25 września 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego sporządził z K.C. - Prezesem Zarządu "B" Sp. z o.o. protokół z przesłuchania uczestnika postępowania w postępowaniu kontrolnym prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego.

K.C. oświadczył, że łączna kwota wierzytelności przypadających na rzecz "A" Sp. z o.o. podana w piśmie z dnia 19 września 2017 r. jest wymagalna, co potwierdza zestawienie umów pożyczek z dnia 19 września 2017 r., zaś "B" Sp. z.o.o. po dacie dokonania zajęcia, tj. 13 czerwca 2017 r. nie dokonała żadnych wpłat na poczet ww. należności, jako przyczynę wskazując przeciągające się procesy inwestycyjne.

Kopię ww. protokołu z dnia 25 września 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał Prezesowi Zarządu "B" Sp. z o.o. – K.C., wskazując na możliwość wniesienia zastrzeżeń, stosownie do art. 71 a § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. K.C. potwierdził odbiór ww. protokołu w dniu 25 września 2017 r., nie wnosząc zastrzeżeń zarówno na etapie sporządzania ww. protokołu, jak i w 14 dniowym terminie przewidzianym dla tej czynności prawnej.

Po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego w sprawie, potwierdzającego, w ocenie organu fakt uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazywania zajętej wierzytelności, Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowieniem nr [...] z dnia 23 października 2017 r. określił wysokość nieprzekazanej przez "B" Sp. z o.o. kwoty zajętej wierzytelności przysługującej zobowiązanej "A" Sp. z o.o. w wysokości - 1.640.540,95 zł, zajętej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zawiadomieniem nr [...] z dnia 13 czerwca 2017 r. oraz nr [...] z dnia 25 lipca 2017 r..

Na ww. kwotę złożyły się: należność główna w łącznej kwocie 1.493.522,00 zł, odsetki za zwłokę na dzień wydania postanowienia, tj. 23 października 2017 r. w łącznej kwocie 56.374,26 zł, koszty upomnienia w łącznej kwocie 34,80 zł, koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 90.609,89 zł.

Spółka z o.o. "B" reprezentowana przez K.C. - Członka Zarządu, wniosła zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 23 października 2017 r., żądając jego uchylenia i umorzenia postępowania lub w przypadku braku umorzenia postępowania przekazanie sprawy do rozpatrzenia właściwemu miejscowo, organowi podatkowemu w W. W uzasadnieniu dłużnik zajętej wierzytelności zarzucił naruszenia: art. 17 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wydanie postanowienia przez niewłaściwy organ podatkowy wobec adresu siedziby Spółki w W. oraz art. 71 a § 9 u.p.e.a. w związku z brakiem podstaw do uznania przez organ egzekucyjny, iż w wyniku kontroli dokonano ustaleń bezpodstawnego uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności.

Zdaniem skarżącej, naruszenia proceduralne wynikające z braku respektowania właściwości miejscowej "B" Sp. z o.o., mającej siedzibę w W. implikują bezprzedmiotowość postępowania zgodnie z art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zaś stosownie do art. 247 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa naruszenie właściwości powoduje nieważność decyzji (postanowienia).

W dalszej treści zażalenia reprezentujący Spółkę K.C. zakwestionował ustalenia organu egzekucyjnego dokonane z osobą nieznaną Spółce – J.C., niwecząc zdaniem skarżącej skutek przeprowadzonych czynności kontrolnych. Wadliwość czynności kontrolnych potwierdza ponadto brak wymagalności wierzytelności wobec uzależnienia pierwotnego zwrotu pożyczki, od zastrzeżenia, iż kwoty zostaną zwrócone pod warunkiem spełnienia, dodatkowej okoliczności umownej tj. spłaty (wygaśnięcia) ich podporządkowania pod kredyt udzielony "A" Sp. z o.o..

W uzupełnieniu wniesionego środka zaskarżenia "B" Sp. z o.o. wraz z pismem z dnia 14 listopada 2017 r. przedłożyła kopię pisma z dnia 21 kwietnia 2017 r., którym "A" Sp. z o.o. zwróciła się do dłużnika zajętej wierzytelności z dyspozycją o przekazywanie spłaty pożyczek na konto zobowiązanej w W.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - postanowieniem nr [...] z dnia 6 grudnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 23 października 2017 r..

W uzasadnieniu wskazał na nieskuteczność argumentacji strony w świetle obowiązujących przepisów prawa.

"B" Sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego pismem z dnia 10 stycznia 2018 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie z dnia 6 grudnia 2017 r..

Na podstawie art. 57 §1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1) naruszenie przepisów stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności w postaci naruszenia art. 22 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wydanie postanowienia przez organ niewłaściwy miejscowo, co skutkuje tym, że zaskarżone postanowienie dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zastosowanie tego przepisu, podczas gdy przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszym stanie faktycznym;

3) inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej spławy, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, co w efekcie spowodowała wadliwą ocenę prawną stanu faktycznego i niewłaściwe zastosowanie poszczególnych przepisów prawa;

4) inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o: na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.

Jednocześnie, z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu nieważnościowego wniesiono o:

1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylenie zaskarżanego postanowienia;

2) na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o rozważenie zastosowania przez Sąd tego przepisu i uchylenie w całości postanowienia organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę złożono wniosek o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do treści przepisu art. 71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku, gdy dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w drodze egzekucji administracyjnej. Podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego jest wówczas postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty.

Wskazane postanowienie wydaje się w oparciu o treść art. 71a § 9 powołanej ustawy np. wcześniejszym przeprowadzeniu kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności stwierdzającej bezpodstawne uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności. W przypadku stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o art. 71 a § 9 u.p.e.a następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu.

Art. 91 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo, że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art 71 b.

Z ustaleń stanu faktycznego w sprawie wynika, iż kwota wymagalna od dłużnika zajętej wierzytelności "B" Sp. z o.o., ustalona w zaskarżonym postanowieniu dotyczy zajęć wierzytelności wynikających z zawiadomień organu egzekucyjnego: nr [...] z dnia 13 czerwca 2017 r. (dokonanego w dniu 19 czerwca 2017 r.) oraz nr [...] z dnia 25 lipca 2017 r. (dokonanego w dniu 10 sierpnia 2017 r.).

Zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Swobodzie dysponowania zajętą wierzytelnością przez dłużnika zaprzecza też art. 71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Stosownie do art. 67a § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Zatem, skoro organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, to dłużnik jest zobowiązany przekazać organowi egzekucyjnemu kwoty wynikające z zajętej wierzytelności.

Strona skarżąca "B" Sp. z o.o. pomimo wyrażonego w oświadczeniach z dnia: 26 czerwca 2017 r. i 21 sierpnia 2017 r. uznania zajętych wierzytelności wynikających z ww. zawiadomień, uchylała się od obowiązku przekazywania kwot objętych ww. zawiadomieniami. Treść obu oświadczeń jednoznacznie potwierdza istnienie wierzytelności z tytułu umów pożyczek krótkoterminowych otrzymanych przez "B" Sp. z o.o. od kontrahenta "A" Sp. z o.o., których szczegóły zawarto w dołączonych zestawieniach, tj.: datę umowy, kwotę pożyczki, saldo pożyczki, termin spłaty, wysokość odsetek za zwłokę.

W kolejnym piśmie z dnia 19 września 2017 r. "B" Sp. z o.o., odpowiadając na zawiadomienie o wszczęciu kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, potwierdziła aktualną na dzień 19 września 2017 r. kwotę wierzytelności w wysokości 2.110.000,00 zł (na poparcie czego dołączono zestawienie otrzymanych pożyczek, zgodne z prowadzonymi przez Spółkę księgami rachunkowymi), jako przyczynę wskazując brak środków finansowych na rozliczenie otrzymanych pożyczek w związku z prowadzonym procesem inwestycyjnym; którego opóźnienie spowodowało brak ich przekazania organowi egzekucyjnemu.

Analogiczne ustalenia potwierdził K.C., działający w imieniu jednoosobowego Zarządu "B" Sp. z o.o. w trakcie sporządzania protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 25 września 2017 r..

Strona została pouczona stosownie do art. 71a § 7 u.p.e.a., o 14 dniowym terminie do wniesienia zastrzeżeń w formie pisemnej.

W świetle powyższego podkreślić należy, iż argumentacja "B" Sp. z o.o., w zakresie braku wymagalności zajętych (i uznanych) wierzytelności z uwagi na nie spełnienie dodatkowej przesłanki w postaci okoliczności umownej, tj. spłaty (wygaśnięcia) ich podporządkowania pod kredyt udzielony "A" Sp. z o.o., nie została potwierdzona. Z dołączonej przez "B" Sp. z o.o. kopii upomnienia Banku z dnia 13 kwietnia 2017 r. adresowanego do "A" Sp. z o.o. nie wynika, iż ww. korespondencja pozostaje w jakimkolwiek związku z uznaniem wierzytelności, które potwierdzone zostały przez dłużnika zajętej wierzytelności odpowiednio w dniach: 26 czerwca 2017 r., 21 sierpnia 2017 r., 19 września 2017 r., 25 września 2017 r.. Ponadto, co istotne w sprawie, także zobowiązana "A" Sp. z o.o. w piśmie z dnia 8 czerwca 2017 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego oświadczyła, że "planuje uregulowanie zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego ze środków uzyskanych z "B" Sp. z o.o. z tytułu udzielonych pożyczek".

Ponadto z wydruku dotyczącego rozliczeń między podmiotami "B" Sp. z o.o. i "A" Sp. z o.o. sporządzonego na dzień 19 września 2017 r. wynika, iż w 2017 roku między kontrahentami nie odnotowano transakcji.

W świetle powyższego Sąd uznał za prawidłowy wniosek, że okoliczność wystąpienia przeszkody prawnej w postaci spłaty (wygaśnięcia) zajętych i uznanych wierzytelności w związku z ich podporządkowaniem pod kredyt udzielony "A" Sp. z o.o., podniesiona przez "B" Sp. z o.o. dopiero w piśmie z dnia 8 listopada 2017 r. i kolejnym z dnia 14 listopada 2017 r. (stanowiącym uzupełnienie zażalenia na zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji o wysokości nieprzekazanej kwoty), a następnie w skardze z dnia 10 stycznia 2018 r. nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy i nie zwalnia z obowiązku przekazania przez trzeciodłużnika, kwoty zajętej przez organ egzekucyjny.

W ocenie Sądu, bezzasadny jest zarzut "B" Sp. z o.o. postawiony w skardze w zakresie naruszeń przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. wobec braku przeprowadzenia przez tut. organ postępowania wyjaśniającego, w szczególności żądania przedłożenia umowy kredytowej.

Sąd wskazuje, że w sprawie z innych dowodów jednoznacznie wynika, że zajęta w trybie art. 89 u.p.e.a. wierzytelność została przez dłużnika uznana i że jest wykonalna, a brak odpowiedzi dłużnika na wezwanie w trybie art. 89 § 3 u.p.e.a., bądź złożenie oświadczenia sprzecznego z wcześniejszym uznaniem nie stanowi przeszkody do stosowania przez organ egzekucyjny - wobec bezpodstawnie uchylającego się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności lub jej części środków - trybu, o którym mowa w art. 71b ustawy.

Podkreślić należy, że wzajemne relacje wynikające ze stosunków zobowiązaniowych, mimo że skuteczne między stronami takich stosunków, nie wywołują skutków prawnych na gruncie toczącego się postępowania egzekucyjnego, co potwierdza ww. art. 67a § 1 u.p.e.a.. Dłużnik zajętej wierzytelności nie może, według swego uznania, decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności bądź ich uiszczeniu zobowiązanemu bez zgody organu egzekucyjnego. Dłużnik zajętej wierzytelności, który nie wykonał lub nienależycie wykonał ciążące na nim obowiązki związane z realizacją zajęcia egzekucyjnego wierzytelności pieniężnej, odpowiada za wyrządzone przez to wierzycielowi szkody na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 168c u.p.e.a.). Na dłużnika zajętej wierzytelności może być nałożona kara pieniężna w przypadkach określonych w art. 168e u.p.e.a..

Przechodząc do oceny zarzutu w kwestii naruszenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego wydającego postanowienie o wysokości nieprzekazanej kwoty, należy uznać jego niezasadność.

Odpowiadając na zarzut wydania zaskarżonego postanowienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, nie zaś przez organ właściwy miejscowo dla siedziby podmiotu, tj. W., ul. P. należy wskazać, że postanowienie z dnia 23 października 2017 r. ma charakter deklaratoryjny. Określa ono jedynie kwotę istniejącej wierzytelności, nie tworzy nowego obowiązku, gdyż powstał on wcześniej, a wynika ze stosunku zobowiązaniowego oraz zajęcia egzekucyjnego.

Faktem jest, że procedura określona w art. 71a nakłada na organ egzekucyjny obowiązek wydania postanowienia w sprawie wysokości kwoty nieprzekazanej w związku z zajęciem oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności uprawnienie do złożenia na to postanowienie zażalenia. W tym jednak miejscu należy zauważyć, że postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 jest postanowieniem wydawanym w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do "głównego zobowiązanego". Co więcej, egzekucja od dłużnika zajętej wierzytelności nieprzekazanej kwoty jest elementem postępowania prowadzonego do pierwotnego zobowiązanego.

Reasumując stwierdzić należy, że w przypadku wystawienia tytułu wykonawczego wobec dłużnika zajętej wierzytelności, egzekucja z majątku tego dłużnika prowadzona jest w ramach dotychczasowego postępowania egzekucyjnego, co powoduje, że organem egzekucyjnym właściwym w tym zakresie jest organ egzekwujący obowiązek na poczet którego dokonano zajęcia wierzytelności.

Z uwagi na incydentalny charakter postanowienia, określającego wysokość nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności organem właściwym dla wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia jest każdorazowo organ prowadzący postępowanie egzekucyjne wobec "głównego" zobowiązanego.

Tym samym nie jest prawidłowe stanowisko, że wystawienie przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego względem dłużnika zajętej wierzytelności inicjuje nowe postępowanie egzekucyjne, pośrednio tylko powiązane z osobą "głównego" zobowiązanego. Należy zwrócić uwagę choćby na fakt, że jeśli zaistnieją podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego (albo jego zawieszenia) względem pierwotnego zobowiązanego, nie można kontynuować postępowania względem dłużnika zajętej wierzytelności. Jeżeli na przykład okaże się, że pierwotny zobowiązany wykonał obowiązek albo że obowiązek ten uległ przedawnieniu, oznacza to bezprzedmiotowość egzekucji wobec dłużnika zajętej wierzytelności. Także czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji wobec "głównego" zobowiązanego wyklucza prowadzenie egzekucji w stosunku do poddłużnika. Zależności te rzutują na dopuszczalność stosowania środków przymusu egzekucyjnego względem dłużnika zajętej wierzytelności w tym samym postępowaniu, co w stosunku do pierwotnego zobowiązanego. W następstwie przyjęcia takiego stanowiska nie powinno z kolei budzić wątpliwości, że organem egzekucyjnym, o którym mowa w art. 71 a i art. 71b u.p.e.a., jest ten sam organ, który prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec "głównego zobowiązanego".

Mając to na uwadze należy wskazać, że organem właściwym dla wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzący postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej "A" Sp. z o.o.. Wskazany organ jest również właściwy dla wystawienia tytułu - wykonawczego, o którym mowa w art. 71b u.p.e.a..

Odnosząc się do przyczyn braku realizacji zajęć Sąd wskazuje, że uwzględnienie sytuacji finansowej dłużnika zajętej wierzytelności jako podstawy do odmowy przekazania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu nie może prowadzić do uznania, że uprawnienia organu egzekucyjnego korzystającego z egzekucyjnego trybu realizacji zobowiązania byłyby mniejsze aniżeli głównego zobowiązanego będącego wierzycielem dla dłużnika zajętej wierzytelności. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego nie miał obowiązku, a nawet podstawy prawnej do badania sytuacji finansowej tego podmiotu i analizowania wskazanych przez nią faktów i okoliczności faktycznych związanych z sytuacją ekonomiczną. Jak już wcześniej stwierdzono, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 89 § 1 i 2 ww. ustawy z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Podstawą uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności lub części wierzytelności organowi egzekucyjnemu - w rozumieniu art. 71a § 9 ustawy, o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia, wcześniejsze zajęcie wierzytelności przez inny organ egzekucyjny). W żadnym razie użyte w art. 71a § 9 ww. ustawy określenie "bezpodstawnie uchyla się" nie odnosi się do okoliczności związanych ze złą kondycją finansową dłużnika zajętej wierzytelności.

Sąd także nie podziela stanowiska skarżącej, zdaniem której nie przeprowadzono kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności wobec omyłkowego wskazania w zaskarżonym postanowieniu, iż protokół z przesłuchania uczestnika postępowania, został sporządzony w dniu 25 września 2017 r. z Prezesem Zarządu J.C.

Materiał dowodowy postępowania kontrolnego przeprowadzonego zgodnie z wymaganą procedurą dowodzi, iż uczestnikiem postępowania był K.C. - reprezentujący jednoosobowy Zarząd "B" Sp. z o.o.. Omyłka pisarska w tym zakresie pozostaje bez wpływu na stan faktyczny sprawy, a w konsekwencji w żaden sposób nie uwalnia dłużnika zajętej wierzytelności od wykonania zobowiązania wobec wierzyciela "A" Sp. z o.o..

Dłużnik zajętej wierzytelności - "B" Sp. z o.o. reprezentowany przez osobę uprawnioną tj. K.C. w dniu 25 września 2017 r. stwierdził przed pracownikami upoważnionymi do kontroli, iż kwota wymagalnych wierzytelności podana w piśmie z dnia 19 września 2017 r. jest aktualna, między podmiotami po dacie dokonania zajęcia, tj. po dniu 13 czerwca 2017 r. nie odbywały się rozliczenia finansowe na poczet zaległych i wymagalnych wierzytelności.

Także dłużnik zajętej wierzytelności, reprezentowany przez osobę odpowiedzialną za realizację zajęć wierzytelności dokonanych zawiadomieniami organu egzekucyjnego z dnia 13 czerwca 2017 r. oraz z dnia 25 lipca 2017 r. – K.C. podpisał protokół kontroli w dniu 25 września 2017 r., dołączając pismo z dnia 19 września 2017 r. wraz z załącznikami.

Jak już wyżej wskazano, pomimo stosownego pouczenia o prawie zgłoszenia wyjaśnień do protokołu, albo ich przedłożenia w formie pisemnej w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu, zgodnie z art. 71 a § 7 ustawy, "B" Sp. z o.o. nie zgłosiła ani w trakcie tychże czynności kontrolnych w dniu 25 września 2017 r., ani w późniejszym terminie żadnych wyjaśnień lub uwag.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że nie narusza prawa, orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.).

DSz