Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 267/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2014r. uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy C. nakazującą wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wodnym i orzekająca co do istoty sprawy poprzez odmowę nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie, jak również wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] czerwca 2012 r. do Wójta Gminy C. (dalej: "Wójt", "organ

I instancji") wpłynął wniosek M. K. (dalej: "skarżący", "strona") o przywrócenie poprzedniego stanu wód na gruncie lub udrożnienie cieku w związku z zasypaniem naturalnego cieku wodnego przez S. Z. (dalej "uczestnik"). Uzasadniając powyższe skarżący podał, iż uczestnik nasypał groblę o wysokości [...] cm, zasypał

w grobli rurę o średnicy [...] cm, co spowodowało spiętrzenie wody i utrudnienie jej spływu przy dużych opadach.

W wyniku oględzin działki nr [...] (stanowiącej własność uczestnika) i działki

nr [...] (stanowiącej własność skarżącego), przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2012r., stwierdzono, że równolegle do działki nr [...] znajduje się naturalne obniżenie terenu, którym spływają wody powierzchniowe z kilku działek w kierunku północnym w stronę działki nr [...]. Na tej działce, na wysokości obniżenia terenu, uczestnik wykonał prace, polegające na utwardzeniu rurociągu o średnicy [...] cm oraz na nawiezieniu ziemi

i wyrównaniu terenu.

W dniu [...] lipca 2012 r. skarżący złożył do organu I instancji wniosek o usunięcie z działki nr [...] urządzenia wodnego w postaci grobli z rurą, którą uczestnik ukończył

w maju 2012 r.

W toku kolejnych oględzin na gruncie, przeprowadzonych w dniu [...] września 2012r., ustalono, że na działce nr [...] znajdują się fragmentaryczne bruzdy kierujące wodę do działki nr [...], na której znajduje się instalacja odwadniająca, składająca się

z rury drenażowej PCV o średnicy [...] mm i [...] osadniki żelbetowe na długości [...] m, zrealizowane bez pozwolenia wodnoprawnego (zakopana rura PCV o średnicy [...] cm na długości [...] m, studzienka rewizyjna, dalszy odcinek rury na długości [...] m do rurociągu na długości [...] m, studzienka rewizyjna przechodząca w kanał na długości [...] m, rura na długości [...] m). Następnie na działce nr [...] znajduje się studzienka rewizyjna i kanał [...] m dochodzący do rowu odwadniającego na działce nr [...]. Na działce nr [...] nie ma żadnych urządzeń melioracji wodnych, tj. rowów odprowadzających.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej "PINB") nakazał uczestnikowi rozbiórkę samowolnie wykonanej instalacji odwadniającej, który to obowiązek uczestnik wykonał w dniu

[...] czerwca 2013 r. Powyższe potwierdzone zostało w toku oględzin działki nr [...]

w dniu [...] czerwca 2013 r.

W opinii technicznej, sporządzonej w czerwcu 2013 r. przez inżynierów: S. S. i S. K., dotyczącej wykonania urządzeń wodnych zapobiegających szkodom w celu przeciwdziałania zakłóceniu stosunków wodnych na działce nr [...] w miejscowości B., gmina C., opiniujący stwierdzili, że rzędne terenu na działce nr [...] na trasie naturalnego spływu wód są o około [...] cm większe niż rzędne terenu na trasie naturalnego spływu wód na działce nr [...]. Podnieśli, że dokładne określenie wysokości ewentualnego nadsypania terenu byłoby możliwe poprzez analizę dostępnych map archiwalnych sytuacyjno – wysokościowych. Wskazali także, iż chcąc wyrównać, czy nadsypać teren, inwestor musi zastosować odpowiednie rozwiązania techniczne zapobiegające szkodom (rurociąg lub rów melioracyjny). W uzupełnieniu ww. opinii opiniujący wskazali, że nastąpiło zakłócenie stosunków wodnych na gruncie poprzez podwyższenie terenu (nadsypanie o około [...] cm). Dlatego obniżenie terenu na działce nr [...] na linii naturalnego kierunku spływu wód ze zlewni do rzędnej [...] lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom spowoduje wyeliminowanie zakłócenia stosunków wodnych.

Decyzją znak [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Wójt nakazał uczestnikowi na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

(t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm., zwana dalej "P.w.") przywrócenie gruntu na działce nr [...] do stanu poprzedniego, czyli obniżenie terenu przy działce nr [...] do rzędnej [...], tj. o około [...] cm.

Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez organ I instancji, iż właściciel działki nr [...] (uczestnik) w 2011 r. zamontował rurę o średnicy [...] mm w miejsce istniejącej wcześniej rury o średnicy [...] mm na odcinku [...] m oraz wykonał studzienkę osadową przy granicy z działką nr [...]. Następnie w 2012 r. uczestnik podniósł teren swojej działki nr [...] nad rurociągiem i w jego okolicy oraz zasadził tam drzewa owocowe. Ponadto wykonał tylko część nałożonego nań decyzją PINB obowiązku rozbiórki instalacji odwadniającej, ponieważ zlikwidował jedynie rurociąg, natomiast pozostała nawieziona w miejscu naturalnego obniżenia terenu ziemia. Podwyższony teren działki nr [...] zablokował naturalny kierunek przepływu wody, co w czerwcu 2013r. spowodowało zastoisko wody na działce nr [...]. Pomiary wykonane w dniu [...] czerwca 2013 r. wykazały, że rzędne terenu na działce nr [...] na trasie naturalnego spływu wód są o około [...] cm większe, niż rzędne terenu na trasie naturalnego spływu wód na działce nr [...]. Wójt podał, iż strony nie zawarły ugody co do wykonania jednego ze wskazanych w opinii technicznej urządzeń zapobiegających szkodom. Jednak opinia ta wskazuje również trzecie rozwiązanie, tj. obniżenie terenu do rządnej [...], co umożliwi grawitacyjny odpływ wody z działki nr [...] i spowoduje wyeliminowanie zakłócenia stosunków wodnych.

Od powyższej decyzji odwołania złożył zarówno skarżący, który zakwestionował rzetelność wskazania przez opiniujących rzędnych, jak i uczestnik, który zarzucił organowi brak ustalenia stanu faktycznego oraz brak wykazania szkody. Uczestnik dodatkowo podniósł, że skarżący na swojej działce we wrześniu 2012 r. rozbił znajdujący się tam od lat dren, przez co utworzył się rów, który powoduje odpływ wód

w kierunku działki nr [...]. To skarżący obniżył teren przy granicy między działkami, natomiast on zaprzeczył, jakoby podwyższał teren na swojej działce w czasie zakopywania rurociągu.

Na skutek ww. odwołań, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją znak [...] z dnia [...] września 2013 r. orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium uznało bowiem, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby usunięcie ziemi spowodowało przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie, zatem to rozwiązanie nie doprowadzi do rozwiązania problemu w niniejszej sprawie, a może natomiast doprowadzić do powstania szkody. Wskazało również, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika jednoznacznie, czy zmiana stanu wody na gruncie na działce nr [...] jest wynikiem działania tylko i wyłącznie uczestnika. Istnieją rozbieżności co do rzędnych. Ponadto Wójt nie odniósł się do wystąpienia ewentualnej okoliczności wybrania wierzchniej warstwy ziemi przez skarżącego z działki nr [...].

Poza tym Kolegium podniosło, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika, czy na spornych działkach istniały lub istnieją urządzenia melioracji wodnych, czy były one odpowiednio konserwowane, jakie czynności były wykonane na działce nr [...] w 2012 r. (nawiezienie ziemi, zastosowanie urządzeń melioracyjnych, likwidacja takich urządzeń), czy czynności te miały wpływ na naruszenie stosunków wodnych na działce nr [...], jaki jest obecnie stan urządzeń melioracyjnych na obu przedmiotowych działkach, jakie ewentualne rozwiązania byłyby zalecane do uregulowania stosunków wodnych w okolicach granicy między spornymi działkami, czy faktycznie działania uczestnika spowodowały zmiany stosunków wodnych na gruncie sąsiada. Organ odwoławczy w związku z powyższym stwierdził, że na obecnym etapie sprawy nie można potwierdzić, że uczestnik istotnie zmienił stan wód na gruncie, a nadto, że zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadził w dniu

[...] października 2013 r. kolejne oględziny działek o numerach: [...][...] ustalając, że powierzchnia działki nr [...] w najniższym miejscu jest o [...] cm wyższa w stosunku do terenu działki nr [...]. W toku ww. czynności skarżący wniósł o stwierdzenie, że uczestnik zasypał groblę przy granicy z jego działką nr [...], blokując odpływ wody z tej działki. Wniósł nadto o przeprowadzenie nowej ekspertyzy, kwestionując ustalenia rzędnych terenu określonych w złożonej w sprawie opinii. Uczestnik wskazał natomiast, iż różnica w poziomach działek jest skutkiem obniżenia terenu na działce nr [...] przez skarżącego przy granicy z działką nr [...].

Decyzją znak [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Wójt, działając na postawie art. 29 ust. 3 P.w. oraz art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej "k.p.a."), nakazał uczestnikowi - właścicielowi działki nr [...], położonej w miejscowości B., wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom, czyli rurociągu o średnicy Dz/Dw = [...] mm oraz spadku J = [...] ‰ na odcinku od granicy z działką nr [...] do istniejącego rurociągu (koryta), przebiegającego pod budynkami gospodarczymi na działce nr [...].

Organ I instancji wskazał, iż około [...] metrów na południowy zachód od drogi powiatowej biegnącej przez B. znajduje się naturalne obniżenie terenu - niecka, którą wody powierzchniowe spływają przez kolejne działki w kierunku północno-zachodnim, aż do przedmiotowych działek o numerach: [...][...]. Jest to naturalny kierunek spływu wód ze zlewni o powierzchni około [...] ha. Na działce nr [...] na wysokości ww. niecki znajdują się budynki gospodarcze. Pod tymi budynkami, a także pod kolejną zabudowaną działką o numerze [...] znajduje się rurociąg, przeprowadzający wody do rowu melioracyjnego rozpoczynającego się na działce nr [...]. Rurociąg (koryto) ten przeprowadzający wody pod budynkami na działkach o numerach: [...][...], mimo iż wykonany został kilkadziesiąt lat temu, funkcjonuje prawidłowo. Według map ewidencyjnych na działkach o numerach: [...][...] nie istnieją żadne urządzenia melioracji wodnych szczegółowych uwidocznione na mapie, czy też będące w ewidencji urządzeń melioracji wodnych. Na działce skarżącego (nr [...]), przy granicy z działką uczestnika (nr [...]) widać pozostałości istniejącego w przeszłości przepustu z rur betonowych o średnicy [...] cm. Przez całą szerokość działki po trasie naturalnego kierunku spływu wód z przedmiotowej zlewni widoczna jest bruzda (rowek) o niewielkiej głębokości, umożliwiająca szybszy i zorganizowany spływ wód w kierunku działki nr [...]. W przeszłości na części tej działki na trasie naturalnego spływu wód istniała rura odwadniająca, która według oświadczenia uczestnika miała średnicę [...] cm. W latach 2011-2012 uczestnik wykonał prace, polegające na przebudowie tej rury na rurę PCV o średnicy [...] cm na odcinku od granicy z działką strony do istniejącego rurociągu (koryta), przebiegającego pod budynkami gospodarczymi, czyli na odcinku ok. [...] m. Następnie na przedmiotową działkę nawieziono ziemi, wyrównano jej powierzchnię oraz posadzono drzewa owocowe. Wykonany rurociąg pełnił funkcję urządzenia zapobiegającego szkodom na działce nr [...] przez około [...] miesięcy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. PINB, na wniosek skarżącego, nakazał uczestnikowi rozbiórkę ww. urządzenia. Obowiązek wynikający z tej decyzji uczestnik wykonał w dniu [...] czerwca 2013 r. Wyjaśnił, iż usunięty rurociąg umożliwiał przepływ wód opadowych z działki nr [...] przez teren nadsypanej działki nr [...], na której pozostała nawieziona ziemia. Intensywne opady deszczu w drugiej połowie czerwca 2013 r. spowodowały powstanie zastoiska wody na działce [...]. Nadmiar wody przelewał się wierzchem przez działkę nr [...].

Wójt wskazał, iż z opracowanej w niniejszej sprawie na jego zlecenie opinii technicznej dotyczącej wykonania urządzeń wodnych zapobiegających szkodom w celu przeciwdziałania zakłócenia stosunków wodnych na działce nr [...] w miejscowości B., opartej na rzeczywistych pomiarach wykonanych w terenie, wynika, że rzędne terenu na działce nr [...] na trasie naturalnego kierunku spływu wód są o około [...] cm większe, niż rzędne terenu na trasie naturalnego kierunku spływu wód na działce nr [...]. W opinii tej stwierdzono, że na działce nr [...] doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. działki nr [...]. W ww. opinii, biorąc pod uwagę powierzchnię zlewni, spadek terenu, a także wyliczony przepływ wód w przypadku wystąpienia deszczy nawalnych o prawdopodobieństwie C=1 (jeden raz na rok), opiniujący przedstawili dwie możliwości wykonania urządzeń zapobiegających szkodom: rurociąg o średnicy Dz/Dw [...] mm oraz spadku J = [...] ‰ lub rów otwarty o szerokości dna [...] m i głębokości koryta [...] m. Pomimo przedstawienia propozycji rozwiązania problemu skarżącemu i uczestnikowi, ww. nie zawarli ugody.

Organ I instancji wyjaśnił następnie, że istniejący na działce nr [...] rowek (bruzda), pomimo jego niewielkich parametrów - ze względu na pełnioną funkcję, polegającą na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby oraz ułatwienia jej uprawy, można zaliczyć do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Nie jest przedmiotem niniejszego postępowania rozstrzygnięcie, czy urządzenie to zostało wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wójt nie jest organem właściwym do wyjaśniania tej kwestii. Uznał natomiast, że wykonany po trasie naturalnego kierunku spływu wód ze zlewni na działce nr [...] rowek (bruzda) nie zmienił kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. działki nr [...], a tym samym nie zmienił stanu wody na gruncie.

Ocenił, iż wykonane pomiary wysokościowe, przeprowadzone wizje terenowe oraz analiza map przedmiotowego terenu pozwalają stwierdzić, że stan wody na gruncie został zmieniony na działce nr [...] poprzez nadsypanie terenu na trasie naturalnego kierunku spływu wód. Powoduje to występowanie szkody na działce nr [...], gdyż woda z przedmiotowego terenu nie może bez zakłóceń odpłynąć po trasie naturalnego spływu.

Spełnione zatem zostały obie przewidziane art. 29 ust. 3 P.w. przesłanki do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Uznał, że optymalnym rozwiązaniem niniejszej sprawy będzie wykonanie rurociągu, który umożliwi bezkolizyjny przepływ wód opadowych i roztopowych zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu, wyeliminuje szkody powstające na działce nr [...], a także umożliwi normalną uprawę sadu, istniejącego na działce nr [...], jednocześnie zabezpieczając tę działkę przed potencjalnymi szkodami wynikającymi ze spływu wód po powierzchni gruntu.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli: skarżący oraz uczestnik. Skarżący wskazał, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją nakazującą uczestnikowi wykonanie rurociągu o średnicy wewnętrznej [...] mm do kanału pod budynkiem, gdyż:

1) parametry rury i jej spadek mogą być zaniżone (opiniujący nie są dla niego wiarygodni), a w przypadku nawalnych deszczy rurociąg nie odbierze wody i dojdzie do zalania jego pola; 2) pod budynkiem i dalej pod podwórkiem biegnie kanał o nieznanej przepustowości, jego długość wynosi około [...] m, dlatego niecelowe byłoby podłączenie rury o średnicy [...] mm do małego zamulonego kanału, bowiem rurociąg

o takiej średnicy nie odprowadzi całości wody; 3) opiniujący ocenili zlewnię na [...] ha do granicy, ale do powierzchni zlewni nie dodali pola uczestnika o powierzchni [...] ha. Przepustowość rurociągu, przynajmniej od budynku, powinna być większa o co najmniej [...]%, a zatem istnieje konieczność umieszczenia rury o średnicy [...] mm. Zdaniem skarżącego, jedynym słusznym rozwiązaniem jest powrót do stanu poprzedniego i nawiązanie do istniejącego na działce nr [...] poziomu ze spadkiem obliczonym z mapy zasadniczej. Woda płynęłaby wówczas wierzchem i dopływała do kanału pod budynkiem. Gdyby się tam zmieściła, to płynęłaby kanałem do działki nr [...] i dalej do rowu, a gdyby się nie zmieściła, opływałaby groblę przy budynku, bramą wpływała na podwórko, a potem do kanału na działce nr [...]. Uważa, że magazynowanie wody nawet na krótko na jego działce niszczy jego uprawy, ponieważ brak jest przejazdu w sadzie oraz brak możliwości zabudowy.

Uczestnik zarzucił, iż Wójt zaniechał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do jej rozstrzygnięcia, przez co naruszył reguły postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Do odwołania dołączył m.in. dokumentację fotograficzną. Podniósł, iż Wójt nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia związku przyczynowo -skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie sąsiednim a jego działaniem powodującym szkodę. Ponadto Wójt nie zwrócił uwagi na kwestię niedrożności rowu melioracyjnego, nakazał utworzenie rurociągu o średnicy Dz/Dw = [...], który miałby obsługiwać zlewnię o powierzchni [...] ha, nie biorąc pod uwagę znajdujących się w rowie melioracyjnym przepustów betonowych o średnicy [...] mm (które obsługują zlewnię około [...] ha). Jest ich co najmniej trzy i zbierają wodę z dużo większej powierzchni. Organ I instancji nie uwzględnił także faktu zamarzania przepustu pod budynkami gospodarczymi, położonymi na działce nr [...], co powoduje całkowitą niedrożność, a tym samym podtopienia jego działki nr [...]. Wskazał, iż w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2013 r., stwierdzono (w protokole), że na działce skarżącego (nr [...]) w najniższym miejscu, tj. w dolnej części drenu a gruntem na jego działce (nr [...]) występuje różnica w wysokości terenu około [...] cm.

Wójt pominął również okoliczność, że wzdłuż działki skarżącego od lat istniał dren, który we wrześniu 2012 r. został przez skarżącego rozbity, co spowodowało utworzenie rowu, powodującego odpływ wód w kierunku działki uczestnika, zaś w celu lepszego spływu wód przy granicy z działką nr [...], skarżący obniżył teren. Jeżeli więc mówić o działaniach, które przyczyniły się do zaistniałego stanu rzeczy, to są one następstwem działań skarżącego. Z wyliczeń uczestnika wynika, że różnica pomiędzy działkami o numerach [...][...] powinna wynosić około [...] cm w miejscu nasypu nad zdemontowaną instalacją, co nie ma wpływu na zmianę stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z kolei rzędne wysokości naniesione na mapach są sprzed kilkudziesięciu lat i mogły ulec zmianie w stosunku do rzeczywistości.

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i odmówił nałożenia na uczestnika obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie działki nr [...], jak również wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom powstającym na działce nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przedstawieniu stanu sprawy, organ odwoławczy wskazał, że wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom jest następstwem zmiany stanu wody na gruncie. Obowiązkiem organów jest zatem dążenie do ustalenia przyczyn zmiany stanu wody na gruncie. Nie chodzi przy tym

o każdą przyczynę, ale taką, o której mowa w art. 29 P.w., a więc ustalenie, czy ktokolwiek i kiedykolwiek zmieniał stan wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, bądź odprowadzał wody na grunty sąsiednie.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału Kolegium oceniło, że zmiana stanu wody na przedmiotowym gruncie działki nr [...] jest wynikiem działania między innymi uczestnika. Za bezsporny uznało fakt, że podstawą poinformowania Wójta przez skarżącego o naruszeniu stosunków wodnych było wykonanie przez uczestnika rurociągu z rury drenażowej o przekroju [...] mm wraz z betonowymi zlewniami.

W trakcie prowadzonego postępowania potwierdzono instalację rurociągu. Wydaną przez PINB decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nakazano rozbiórkę ww. instalacji odwadniającej, który to nakaz uczestnik wykonał w dniu [...] czerwca 2013r.

Z wyjaśnień uczestnika wynika, że rurociąg o przekroju [...] mm wraz z dwoma wężami [...] mm zastąpił istniejący wcześniej w tym miejscu rurociąg o przekroju [...] mm. W ten sposób uczestnik chciał zabezpieczyć przepływ wody przez teren jego działki, jak również umożliwić odbiór nadmiaru wód opadowych z jego działki. Ponadto podnosił on, że rury drenażowe istniały również na działce nr [...], ale zostały one trwale uszkodzone przez skarżącego. Strony zgodnie twierdzą natomiast, że w miejscu drenażu pierwotnie istniało naturalne zagłębienie terenu, którym odprowadzany był nadmiar wód opadowych. W sporządzonej w sprawie opinii technicznej dotyczącej wykonania urządzeń wodnych, w celu przeciwdziałania zakłóceniu stosunków wodnych na działce nr [...] w B., jej autorzy zaproponowali dobór urządzeń wodnych zapobiegających szkodom, tj. rurociąg o przekroju [...] mm, albo rów otwarty zlokalizowane na działce nr [...]. Z rozwiązaniami tymi nie zgodził się jednak skarżący (właściciel działki nr [...]).

Zdaniem organu odwoławczego, sporządzona opinia jest niewystarczająca do nałożenia na uczestnika obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powstającym na działce nr [...]. Przede wszystkim nie wynika z niej, jakie prace były prowadzone na działkach nr [...] i nr [...] w okresie ostatnich dwóch lat, tj. w czasie kiedy to zdaniem strony nastąpiło naruszenie stosunków wodnych. Samo ustalenie prawdopodobieństwa miejscowego podwyższenia terenu nie może automatycznie świadczyć o naruszeniu stanu wody na gruncie.

W ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, że na gruncie działki nr [...] od 2011r. nastąpiły zmiany, które zakłóciły dotychczasowe stosunki wodne. Przede wszystkim uczestnik w miejsce dotychczasowego rurociągu zainstalował nowy. Wobec stwierdzenia jego samowoli w tym zakresie PINB nakazał rozbiórkę ww. instalacji odwadniającej. Wykonanie decyzji doprowadziło do sytuacji, w której brak jest jakiegokolwiek rowu/rurociągu, który mógłby odprowadzać wodę z działki nr [...]. Nie bez znaczenia pozostaje również, że pomimo przyznawanego przez strony naturalnego spadku terenu, obecnie teren działki nr [...] przy granicy z działką nr [...] jest podwyższony. Okoliczności te podnoszą także biegli w sporządzonej opinii. W ten sposób zaburzono naturalny spadek terenu, co dodatkowo mogło wpłynąć na zmianę istniejących w terenie stosunków wodnych. Konsekwencją takiego stanu jest zaś piętrzenie się wody na działce nr [...] i podtapianie rosnących tam roślin (drzew owocowych).

Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji zaniechał rozważenia istotnej dla sprawy okoliczności, tzn. jak przedstawiał się poziom gruntu przed pracami wykonanymi przez uczestnika oraz stan urządzeń odprowadzających wodę. Podało, że wykonanie przez uczestnika rurociągu o przekroju [...] mm oraz zainstalowanie dwóch węży odwadniających o przekroju [...] mm nie powinno negatywnie wpływać na zmianę stanu wody na gruncie. W ten sposób chciał on bowiem zapewnić lepsze odprowadzenie wody kierowanej na jego działkę urządzeniem melioracji szczegółowej z działki nr [...]. Powstaje zatem uzasadniona wątpliwość, czy działanie uczestnika zakłóciło wówczas stan wody na gruncie, wyrządzając w ten sposób szkody na gruncie sąsiednim. Zdaniem organu odwoławczego wątpliwym jest przyjęcie, że działalność uczestnika polegająca na budowie rurociągu na działce nr [...] negatywnie wpłynęła na stosunki wodne na gruncie nr [...], chyba że urządzenie to wykonane zostało niezgodnie ze sztuką budowlaną.

W ocenie Kolegium, nie bez znaczenia na stan wody na działce [...] mają poczynione tam zmiany w sposobie odprowadzenia wód. Bezpośrednio przy granicy

z działką nr [...] istnieje widoczne obniżenie terenu. Jak twierdzą strony, na działce tej przez ponad [...] lat istniał rurociąg z drenów betonowych o przekroju [...] mm. Jak widać na załączonych fotografiach, rurociąg ten został w znaczącej części uszkodzony. Rozbito i usunięto wierzchnią część drenów. Dodatkowo powstały w ten sposób rów odwadniający jest zaniedbany (zarośnięty, z elementami odłamków drenów). Sytuacja ta nie sprzyja bezkolizyjnemu odprowadzaniu wody z terenu działki nr [...]. Ponadto, jak wynika z dokumentacji fotograficznej załączonej do odwołań ww. podmiotów, w 2011r. inaczej niż obecnie przedstawiało się urządzenie melioracji szczegółowej znajdujące się na działce nr [...], przy granicy z działką nr [...]. Widać na niej co najmniej dwa dreny

o przekroju [...] mm (tak twierdzą strony), które po bokach są częściowo odkopane

(w ten sposób powstały rowki). Z fotografii wynika, że dreny były przysypane niewielką ilością ziemi. Nie pozostaje również bez znaczenia fakt, że na jednym ze zdjęć widoczny jest pień starego drzewa, a na fotografii zrobionej w okresie późniejszym,

tj. po dokonanych przez uczestnika zmianach na gruncie, śliwy tej już nie ma.

Na zdjęciach brak jest także starego drzewostanu w okolicy graniczącej z działką

nr [...], a zastąpiły go młode drzewa. Z powyższego wynika zatem, że zmiany

w urządzeniach melioracji szczegółowej, jak również zmiany na gruncie dokonywane były przez właścicieli obu działek nr [...] i nr [...] (usuwanie starych drzew, przygotowanie gruntu pod nowe nasadzenia).

Kolegium za nieprawidłowe uznało stanowisko uczestnika, zgodnie z którym za różnice w rzędnych terenu odpowiada wyłącznie działalność skarżącego, polegająca na rozbiciu drenów betonowych i wybraniu ziemi z ich otoczenia (obniżenie terenu). Przede wszystkim dreny i rów odwadniający usytuowane zostały w naturalnym spadku terenu. Nie jest oczywiście wiadome, na ile naturalny spadek terenu został dodatkowo pogłębiony i czy w pogłębieniu tym zainstalowano dreny (skarżący twierdzi, że nie były one wkopane, a z fotografii wynika, że nie były one położone wprost na równym gruncie - górna część drenów była bowiem poniżej poziomu gruntu otaczającego). Okoliczność rozbicia ich wierzchniej warstwy nie powinna w normalnych warunkach wpłynąć na rozlewanie się wody (inaczej będzie w sytuacji gwałtownych i obfitych opadów, kiedy nie będą w stanie pomieścić dużej ilości wody). Taki system odwodnienia i odprowadzenia wód istniał na działkach od lat, choć nie był formalnie uregulowany (brak m. in. odzwierciedlenia rowu i rurociągu na mapach geodezyjnych). Co więcej, w granicy działek istniała i nadal istnieje różnica poziomów. Pierwotnie oczywiście nie występowała, ale powstała w wyniku wprowadzenia w ziemię rurociągów na obu przedmiotowych działkach.

Z oświadczenia skarżącego wynika natomiast, że na terenie jego działki istniał rurociąg z drenów betonowych, które zostały ułożone na dnie cieku około [...] lat temu. Nie były one przysypane, a jedynie obok nich skarżący wykonał rowek zabezpieczający przed "dużą wodą". Dreny miały średnicę [...] mm i zawsze były drożne. Różnica terenu przy granicy powstała przez wykonanie bruzdy z ziemi przez uczestnika.

Kolegium oceniło, iż zarówno skarżący, jak i uczestnik wzajemnie obwiniają się

o wprowadzenie zmian na gruncie, które doprowadziły do zmiany stanu wody

i zalewania (podtapiania) części działki nr [...]. Uznało, że zmiany na gruncie dokonywane były przez obydwie strony. Podobnie obydwaj sąsiedzi w ostatnich dwóch latach wprowadzali zmiany w sposobie prowadzenia wód. Nieformalnie istniejące urządzenia melioracji szczegółowej (rowy i rurociągi) były przebudowywane. Właściciel działki nr [...] zamienił zamknięty rurociąg z drenów o przekroju [...] mm w rów (rozbił górną część drenów), częściowo zniwelował teren przy rowie, usunął stary drzewostan

i posadził młode drzewa. Właściciel działki nr [...] zastąpił istniejący rurociąg o przekroju [...] mm nowym o przekroju [...] mm i dodatkowo wkopał dwa węże o przekroju

[...] mm. Z powodu jednak wykonania prac bez wymaganego prawem pozwolenia zmuszony został do usunięcia nieformalnie istniejących urządzeń melioracji szczegółowej. Dodatkowo w pobliżu granicy z działką nr [...] poczynił nowe nasadzenia drzew.

W konsekwencji Kolegium uznało, że w sprawie niniejszej nie ma możliwości zastosowania regulacji z art. 29 P.w. Organy nie mają bowiem możliwości wykazania, że wyłącznie jedna ze stron swoim postępowaniem zmieniła stan wody na gruncie, co było przyczyną powstania szkód na działce sąsiedniej. Właściwym zatem było uchylenie decyzji organu I instancji i odmowa nałożenia na skarżącego obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie oraz wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia wskazał, że w 2012 r. uczestnik zakrył koryto naturalnego cieku wodnego rurociągiem o małej średnicy, blokującym spływ wody i nadsypał nad nim wał ziemi. Ww. kryty kolektor z rur plastikowych wybudował nielegalnie. Po trwającym kilkanaście miesięcy postępowaniu administracyjnym, PINB nakazał rozbiórkę tegoż urządzenia wodnego. Uczestnik dla pozoru wykonania decyzji PINB w czerwcu 2013r. wykopał przy granicy z jego działką część tegoż rurociągu, ale jednocześnie nawiózł ziemię i już całkowicie zasypał koryto naturalnego cieku wodnego, uniemożliwiając tym samym odpływ tym ciekiem wodnym i tworząc na gruncie skarżącego zbiornik bezodpływowy. Tym samym uczestnik zmienił stan wody na gruncie, blokując naturalny kierunek spływu wód ze szkodą dla jego gruntów.

Skarżący zaprzeczył, aby kiedykolwiek obniżał poziom gruntu na swojej działce; wodę tamuje grobla. Wskazał nadto, iż ustalenia Kolegium są nieprawidłowe i dowolne, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niespójne, niezrozumiałe, nielogiczne oraz stronnicze. Podniósł również, iż w sprawie brak jest rzetelnej ekspertyzy biegłego

z zakresu stosunków wodnych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowił art. 29 P.w. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że właściciel gruntu, jeśli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1), a także odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Z ust. 2 wynika, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 3 P.w., jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Z przytoczonej regulacji wyraźnie wynika, że spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, daje organom podstawę do zastosowania sankcji,

o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 P.w. W orzecznictwie sądów administracyjnych wymienia się liczne przypadki działań, które mogą spowodować zmianę stanu wody na gruncie

w rozumieniu art. 29 ust. 3 P.w., np.: zmiana naturalnego ukształtowania terenu (przykładowo: nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu), wykonanie robót budowlanych (wybetonowanie działki, wzniesienie murowanego ogrodzenia), a także wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 lutego 2008 r., II SA/Lu 880/07, publ. Lex nr 466028, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 maja 2013 r., II SA/Rz 120/13, Lex nr 1340433, wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2013 r., II SA/Kr 101/12, Lex nr 1342966).

Ponadto przepis art. 29 ust. 3 P.w. należy rozumieć w ten sposób, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do jego zastosowania. Konieczne jest ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody na gruncie, powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dla przypisania odpowiedzialności za szkodliwą zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem a szkodą. Regulacja art. 29 ust. 3 P.w. ma zatem zastosowanie w razie szkodliwego wpływu zmiany stanu wody w wyniku bezprawnego działania właściciela gruntu sąsiedniego, zaś przywrócenie stanu zgodnego z prawem może polegać na przywróceniu stanu poprzedniego lub wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom. Istotne jest przy tym, że jedynie ustalenie związku przyczynowego między bezprawną zmianą stanu wody na gruncie a szkodami, które

z tego tytułu wystąpiły, daje podstawę do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 29 ust. 3 P.w. Szkoda w rozumieniu tego przepisu musi być realna, objawiać się negatywnym uszczerbkiem majątkowym w aktywach strony, albo powodować sytuację, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2011 r., II SA/Rz 334/11, Lex nr 951488).

Wydanie decyzji w oparciu o art. 29 ust. 3 P.w. wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, czy nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, a jeśli tak,

z jakiej przyczyny, czy to z powodu dokonanych zmian, które szkodliwie wpłynęły na sąsiednie grunty. Wyłącznie prawidłowo ustalony stan faktyczny może stanowić podstawę oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań

i podjęcia decyzji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2010 r., II SA/Bk 137/10, Lex nr 668564, wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2010 r., II SA/Lu 638/09, Lex nr 602434).

Organ prowadzący postępowanie w trybie art. 29 ust. 3 P.w. winien wskazać taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania, przy czym przez "urządzenia zapobiegające szkodom" należy rozumieć wszelkie urządzenia, których wykonanie ma na celu zapobieżenie powstawaniu szkód (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2010 r., II SA/Łd 539/10, Lex nr 602426). Tak więc ustawodawca pozostawił uznaniu organu, jakie urządzenia powinny zostać wykonane.

Przenosząc powyższe wywody na grunt przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było

z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie podjętych w nim rozstrzygnięć z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, naruszenie prawa w prowadzonym przez organy postępowaniu polega na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, spowodowanym niedopełnieniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niewystarczającym wyjaśnieniu powodów podjętego rozstrzygnięcia, tj. naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., której konkretyzację stanowi art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązuje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaś w art. 80 k.p.a. zawarta jest reguła, zgodnie z którą ocena, czy dana okoliczność została udowodniona winna być przez ten organ dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czemu wyraz organ winien dać w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Ewidentnym jest, że to na organie ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i podjęcie niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

W świetle powyższego, zarzuty skargi, kwestionujące prawidłowość ustalenia stanu faktycznego w sprawie, zasługują na uwzględnienie i stanowią o zasadności skargi.

Wyłącznie prawidłowo ustalony stan faktyczny otwiera drogę do orzekania

w formie decyzji o nałożeniu obowiązku na podstawie art. 29 ust. 3 P.w. lub o odmowie nałożenia takiego obowiązku. Ocena zmiany stosunków wodnych na gruncie wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu choćby hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych, czy postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Nie jest

w zasadzie możliwe dokonanie takiej oceny wyłącznie na podstawie wrażeń wzrokowych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lipca 2013r.,

II SA/Go 338/13, Lex nr 1351618).

W przedmiotowej sprawie niewątpliwym jest, że w celu wyjaśnienia, czy wykonane na nieruchomości prace doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie, zasadne jest dopuszczenie przez organ administracji dowodu z opinii biegłego z ww. specjalności. Bez wiadomości specjalnych nie sposób bowiem ocenić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych, czy wystąpiła wskutek tego szkoda na gruncie sąsiednim, czy istnieje związek przyczynowy między zmianą stanu wód na gruncie a szkodą. Złożona w niniejszym postępowaniu opinia wraz z jej uzupełnieniem nie daje stanowczej odpowiedzi w tym zakresie, tym bardziej, że kwestionuje ją skarżący, wskazując na nierzetelne ustalenie przez opiniujących rzędnych, jak również organ odwoławczy uznał tę opinię za niewystarczającą do nałożenia na uczestnika obowiązku z art. 29 ust. 3 P.w. Wszystkie okoliczności, co do których organ odwoławczy nie miał pewności i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji użył określeń typu: "uzasadniona wątpliwość", "wątpliwym jest", "prawdopodobnie", "zasadnym staje się pytanie", powinien wyjaśnić przede wszystkim organ I instancji, przesłuchując strony, tj. skarżącego i uczestnika, w miarę potrzeby również innych świadków oraz dopuszczając dowód z opinii innego biegłego lub biegłych. W celu ustalenia stanu faktycznego

w sposób jak najbardziej precyzyjny, Wójt powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną w trybie art. 89 § 2 k.p.a. z udziałem stron i biegłych opiniujących

w sprawie. Jest to tym bardziej wskazane, że w toku postępowania właściciele obu spornych działek przedstawiali swoje wersje przyczyn zaistniałego stanu: skarżący podnosił, że różnica w wysokości między działkami jest wynikiem nasypania grobli przez uczestnika, a ten wskazywał, że jest to wynikiem obniżenia przez skarżącego terenu na swojej działce przy granicy z działką nr [...].

W ocenie Sądu, organ I instancji niedokładnie ustalił stan faktyczny w sprawie

a organ odwoławczy błędnie go ocenił, wyciągając przedwczesne wnioski, że zmiany na gruncie dokonywane były przez ostatnie [...] lata przez obie strony. Niezrozumiała jest decyzja organu odwoławczego, który stwierdzając w sprawie niewystarczający materiał dowodowy do nałożenia na uczestnika obowiązku z art. 29 ust. 3 P.w., zachowuje się jak biegły i samodzielnie, dowolnie ocenia ten materiał, doprowadzając do wydania decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku skarżącego, zamiast uchylić decyzję

i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując organowi I instancji prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, z wszechstronną oceną zeznań właścicieli obu działek i analizą zleconej w sprawie nowej opinii biegłego. Kolegium w zaskarżonej decyzji wyciągnęło wnioski m.in. na podstawie oświadczeń uczestnika, chociaż skarżący je kwestionuje oraz w oparciu o analizę dokumentacji fotograficznej, złożonej przez obie strony w toku postępowania wyjaśniającego. Jednak ten materiał zdjęciowy nie jest dokładny (brak oznaczenia na wszystkich fotografiach dat ich sporządzenia, zdjęcia nr [...][...], dołączone przez skarżącego do pisma z dnia [...] listopada 2013 r. są mało przejrzyste, dołączone w kserokopiach), a przez to mało wiarygodny.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy na tym etapie postępowania przedwcześnie ocenił, że organy nie mają możliwości wykazania, że wyłącznie jedna ze stron swoim postępowaniem zmieniła stan wody na gruncie, co było przyczyną powstania szkód na działce sąsiedniej. Kolegium dowolnie i w sposób nieuprawniony ustaliło, że wykonanie przez uczestnika rurociągu o przekroju [...] mm oraz zainstalowanie dwóch węży odwadniających o przekroju [...] mm nie powinno negatywnie wpływać na zmianę stanu wody na gruncie (str. [...] decyzji), ponieważ do takiej oceny uprawniony jest jedynie biegły w tym zakresie, jak również nie należy pomijać, że ta instalacja odwadniająca została uznana za organ nadzoru budowlanego za nielegalną, którą uczestnik był zobowiązany rozebrać. Organ odwoławczy, ustalając, że zmiany na gruncie dokonywane były przez obydwie strony, nie zwrócił uwagi na fakt, że to uczestnik dokonał pierwszy tych zmian, co było podstawą do wszczęcia

z inicjatywy skarżącego przedmiotowego postępowania. Wyżej wymienione zarzuty wobec zaskarżonej decyzji powodują ocenę, że została ona podjęta z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.

Organy w tej sprawie powinny wyjaśnić, jakich dokładnie zmian dokonał wówczas uczestnik, czy zakłóciły one stosunki wodne na gruncie sąsiednim, czy spowodowały szkodę, czy też do zmiany stanu wodnego na działce nr [...] doszło na skutek działań skarżącego, jakie są przyczyny podwyższenia rzędnych terenu na działce [...] (z uwzględnieniem analizy dostępnych archiwalnych map sytuacyjno – wysokościowych). W tym celu, jak już wyżej wskazano, należy przesłuchać zainteresowane strony, dopuścić dowód z opinii biegłego z zakresu stosunków wodnych na powyższe okoliczności, wyznaczyć rozprawę administracyjną, aby wyjaśnić wszystkie rozbieżności, a nie konkludować, tak jak w decyzji organu II instancji, że organy nie są w stanie rozstrzygnąć tej sprawy. Zdaniem Sądu, dopiero dokładnie ustalony stan faktyczny oraz wyjaśnienie wszystkich wątpliwości i rozbieżności pozwoli organom administracji na podjęcie decyzji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 P.w.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadzi postępowanie zgodnie z ww. zaleceniami Sądu, czemu da wyraz w prawidłowo uzasadnionej decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.