Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 61/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 101
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 15 par. 2, art. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędziowie NSA Małgorzata Jaśkowska Paweł Miładowski (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Jelenia Góra - Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jeleniej Górze o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Jelenia Góra - Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jeleniej Górze a Prezydentem Miasta Legionowa - Dyrektorem Ośrodka Pomocy Społecznej w Legionowie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej skierowania J. K.-B. do domu pomocy społecznej postanawia wskazać Prezydenta Miasta Legionowa jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

J. K.-B. wnioskiem z [...] lutego 2009r. wystąpiła do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Legionowie o umieszczenie jej w Domu Opieki "[...]" w Legionowie.

Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Legionowa Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej postanowieniem z [...] marca 2009r. na podstawie art. 65 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 59 ust. 1 i art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: u.p.s.) przekazał sprawę Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Jeleniej Górze. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano że wnioskodawczyni choruje i od grudnia 2007r. przebywa u córki w Legionowie. Mając jednak na uwadze art. 101 ust. 3 i 4 u.p.s. uznano, że właściwym dla przyznania świadczeń określonych w art. 37 - 42 u.p.s. i art. 47 - 50 u.p.s. jest organ miejsca pobytu - zamieszkania wnioskodawczyni - tj. w Jeleniej Górze.

Wnioskiem z [...] kwietnia 2009r. pełniąca obowiązki Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jeleniej Górze działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Jeleniej Góry, wystąpiła o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miejscową do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jako bezsporne między organami podano, że J. K.-B. jest zameldowana na pobyt stały w Jeleniej Górze, a od dwóch lat przebywa u córki w Legionowie, gdzie jest zameldowana na pobyt czasowy. Ponadto wnioskodawczyni choruje, a starszy od niej o 14 lat mąż nie jest w stanie zapewnić jej opieki. Z powyższego wywnioskowano, że Legionowo jest miejscem objętym przez J. K.-B. zamiarem stałego pobytu.

W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że w praktyce postępowań prowadzących w zakresie pomocy społecznej przyjmuje się, że miejsce zamieszkania jest tożsame z miejscem zameldowania. Zdaniem organu ubiegająca się o przyjęcie do domu opieki społecznej przebywa w Legionowie czasowo i w tym charakterze jest zameldowana u córki. Dodatkowo wskazano, że świadczenie rentowe wypłacane jest przez [...] we Wrocławiu - właściwe dla uprawnionych zamieszkujących w Jeleniej Górze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami jednostek rządowych. Przez spory, o których mowa przywołanym przepisie należy rozumieć sytuacje, której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), względnie dochodzi między tymi organami do sporu negatywnego tj. każdy z organów uważa się za niewłaściwy. Z takim właśnie sporem negatywnym mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Konstruując przepis art. 101 ust. 1 u.p.s. określający gminę właściwą miejscowo do przyznania świadczenia pomocy społecznej, ustawodawca posłużył się pojęciem miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o to świadczenie. W przypadku świadczenia polegającego na skierowaniu do domu pomocy społecznej, właściwość gminy precyzuje art. 59 ust. 1 u.p.s. poprzez wskazanie, że jest nią organ gminy właściwej dla wnioskodawcy w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

Wobec braku sprecyzowania tego zwrotu w ustawie o pomocy społecznej, zasadnym jest posłużenie się legalną definicją zawartą w art. 25 k.c., który stanowi że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Żaden z organów pozostających w sporze nie kwestionuje, że na zamieszkanie składają się elementy obiektywne w postaci fizycznego przebywania w określonej miejscowości i subiektywne w postaci woli pozostania w danym miejscu i zorganizowania tam centrum życiowego. Bezsporne jest, że wnioskująca ukończyła [...] lat i rozpoznano u niej chorobę Alzheimera, a jej o [...] lat starszy mąż nie jest w stanie się nią zaopiekować, albowiem sam przebywa w domu opieki społecznej. Zestawiając powyższe z faktem zamieszkiwania w Legionowie od grudnia 2007r. nie można mieć wątpliwości, że spełnione są wszelkie przesłanki - obiektywne i subiektywne do przyjęcia, że miejscem zamieszkania J. K.-B. jest Legionowo, a nie Jelenia Góra. Wolę przebywania w tej miejscowości wyraża sama wnioskodawczyni kierując wniosek do organu mającego tam siedzibę, można przyjąć, że w ten sposób uzewnętrznia się element subiektywny stanowiący o chęci pozostania we wskazanej miejscowości. Ponadto Sąd zauważa, że wbrew twierdzeniom podniesionym przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Legionowie, zaświadczenie z [...] we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2009r. wskazuje, że renta rodzinna wypłacana jest J. K. - B. na adres w Legionowie. Jest to istotna informacja pozwalająca na ustalenie zamiaru przebywania osoby wnioskującej o przyznanie świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Zamiar i fakt rzeczywistego przebywania wnioskodawczyni w mieszkaniu córki, może i powinien podlegać ocenie również w odniesieniu do miejsca przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, który zgodnie z art. 107 ust. 1 u.p.s. ma na celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przepisy ustawy o pomocy społecznej określające właściwość organów nie posługują się pojęciami zameldowania na pobyt stały lub czasowy zaczerpniętymi z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 993 ze zm.). Dlatego też brak jest podstaw, aby organ rozpoznający sprawę z zakresu pomocy społecznej opierał się wyłącznie na danych wynikających z realizacji obowiązków ewidencyjnych.

Z tych względów, uznając że właściwym do rozpoznania sprawy z wniosku J. K. - B. z dnia [...] lutego 2009r. jest Prezydent Miasta Legionowa, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.).