Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1253/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77, 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 82, art. 84
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B. J. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Prezydent Miasta (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji"), decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie technologii produkcji kul stalowych z odpadowych szyn kolejowych z metody kuto – walcowanej na metodę walcowania na gorąco, planowanego do realizacji na działce nr 905/20.

Organ I instancji wskazał, że objęta wnioskiem instalacja związana z produkcją kul będzie zlokalizowana w hali istniejącego zakładu produkującego. W ramach planowanej inwestycji nie powstaną nowe obiekty budowlane i wykorzystana zostanie hala, w której obecnie znajduje się instalacja do wytwarzana kul metodą kuto – walcowania. Przedsięwzięcie polega na wymianie linii produkcyjnej i dostosowanie jej do technologii wytwarzania kul wyłącznie metodą walcowania. Będzie to linia zrealizowana na indywidualne zamówienie, a jej uruchomienie będzie wiązało się z wdrożeniem szeregu innowacyjnych procesów.

Organ I instancji podał, że planowana inwestycja, stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247) - dalej: "ustawa środowiskowa" w zw. z § 3 ust. 1 pkt 82 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) - dalej: "rozporządzenie", stanowi przedsięwzięcie, dla którego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane. W toku postępowania uzyskano opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko. Prezydent podniósł, że mając na uwadze zakres i lokalizację planowanego przedsięwzięcia, jego charakter i skalę generowanych oddziaływań, a także zaproponowane działania minimalizujące to oddziaływanie planowaną inwestycję należało zaliczyć do przedsięwzięć nieoddziałujących znacząco negatywnie na środowisko, w tym obszary Natura 2000. To z kolei uprawniało do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia.

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli B. J. (dalej: "skarżący") oraz G. R.. Skarżący zarzucił wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która w istocie nie określa środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oraz przez uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. G. R. sformułował zarzuty zbieżne z opisanym wyżej odwołaniem, a dodatkowo zarzucił nieuprawnione pominięcie jego osoby w kręgu stron postępowania.

Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) zwana dalej w skrócie "K.p.a." umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem G. R. uznając, że nie legitymuje się statusem strony w postępowaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyliło opisaną wyżej decyzję Prezydenta Miasta i stwierdziło brak potrzeby oceny oddziaływania na środowiskowo wnioskowanego przedsięwzięcia oraz określiło warunki korzystania ze środowiska wraz z ustaleniem charakterystyki przedsięwzięcia.

Kolegium podało, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego zapewniono zachowanie podstawowych wymogów wynikających z przepisów prawa, jednakże wobec sformułowania decyzji w sposób wadliwy, zdecydowano o jej uchyleniu w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Planowane przedsięwzięcie będzie zrealizowane na terenie istniejącego zakładu, w którym funkcjonują już źródła hałasu, ograniczone istotnie na podstawie poprzednio wydanych decyzji określających warunki realizowanych procesów technologicznych. Przeprowadzona analiza hałasu wykazała jednak, że przy najbliższej zabudowie mieszkaniowej hałas osiągnie w ciągu dnia maksymalną wartość 46,3 dB(A) przy dopuszczalnej 50 dB(A). Zmiana technologii produkcji nie zwiększy również ruchu pojazdów, gdyż pojazdy dotychczas transportujące niewykorzystane części szyn będą transportowały wyprodukowane kule. Nie przewidziano także wykonania nowych powierzchni utwardzonych, co z kolei mogłoby spowodować zmianę stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że inwestor przewiduje działania mające na celu minimalizację odziaływań, szczegółowo opisane w rozdziale 6 Karty informacyjnej przedsięwzięcia. Kolegium podniosło, że mając na uwadze powyższe okoliczności oraz analizę oddziaływa przedsięwzięcia, w rozstrzygnięciu decyzji określono dodatkowe warunki ograniczające oddziaływanie przedsięwzięcia. Zdaniem organu odwoławczego, warunki te są wystarczające dla zminimalizowania możliwego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także uwzględniają jego specyfikę oraz postulaty zainteresowanych stron.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, B. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, dopuszczenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe ustalanie stanu faktycznego sprawy, skutkujące błędnym uznaniem, że w sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;

2. art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez nienałożenie przez organ obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko;

3. art. 85 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez wskazanie w zaskarżonej decyzji warunków korzystania ze środowiska w sposób nierzetelny i sprzeczny z aktualnym stanem faktycznym.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach wyżej opisanych, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie tak z przyczyn w niej zawartych jak i tych, które Sąd uwzględnił z urzędu.

I. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek A. (dalej zwana: "Spółką") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na zmianie technologii produkcji kul stalowych z odpadów szyn kolejowych z metody kuto - walcowej na metodę walcowania na gorąco. Instalacja będzie zlokalizowana na terenie istniejącego zakładu produkującego kule metodą kucia na gorąco na działce nr 905/20. Do wniosku dołączono mapę ewidencji gruntów i budynków, na której pokazana jest zabudowa działki 905/20, brakuje jednak opisu, w którym obiekcie będzie montowana nowa instalacja do produkcji kul stalowych metodą walcowania.

Z dołączonej do wniosku mapy nie wynika, w którym obiekcie aktualnie odbywa się produkcja kul stalowych metodą kuto - walcową, ani w którym obiekcie jest planowana do zamontowania nowa linia produkcyjna, o którą wnosi Spółka. Wątpliwości, co do miejsca realizacji planowanego przedsięwzięcia nie eliminuje też Karta Informacyjna Przedsięwzięcia z dnia 19.02.2020 r. opracowana przez mgr inż. A. S. W pkt 2.3. pt.: "Usytuowanie przedsięwzięcia" niewskazano, w którym obiekcie realizowana jest produkcja. W pkt 2.4 "Stan obecny" podano, że obecnie na działce znajduje się zakład produkcji kul stalowych - mielników z zapleczem socjalnym i infrastrukturalnym. Kilka obiektów zlokalizowanych na działce nie jest wykorzystywanych i stanowi pomieszczenia gospodarcze i magazynowe. W pkt 2.5 karty podano, że hala przeznaczona dla walcowania kul pokazana jest na załączniku mapowym, na którym obiekt hala produkcyjna przeznaczona pod projekt oznaczona jest cyfrą 3. Skala załącznika mapowego nie pozwala na precyzyjne odczytanie przeznaczenia poszczególnych obiektów.

Również legenda do rysunku nr 1 karty informacyjnej przedsięwzięcia nie eliminuje wątpliwości, co do miejsca jego realizacji. Hala o pow. 882 m2 opisana jest w legendzie, jako hala, w której będzie realizowany projekt. Natomiast hala o pow. 661,1 m2 w legendzie jest wskazana jako miejsce realizacji projektu. W karcie informacyjnej przedsięwzięcia w pkt 4.4. podano, że przyjęty do realizacji wariant obejmuje wyposażenie istniejącej nieużywanej hali w maszyny i urządzenia niezbędne do produkcji kul. Nie będą budowane nowe obiekty, a istniejąca hala zostanie zaadoptowana na cele produkcyjne zgodnie z wymaganiami konstrukcyjnymi. Takie sformułowanie w karcie informacyjnej przedsięwzięcia sugeruje, że nowa technologicznie linia produkcyjna zostanie zamontowana w nieużywanym dotąd obiekcie (byłej szklarni pkt 4.1. karty), a brak jest informacji, co stanie sie z obiektem i linią produkcyjną, która już służy do produkcji kul metodą kuto walcowaną.

Autor karty informacyjnej w pkt 2.5 stwierdza, że w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia nie będą powstawać nowe obiekty budowlane.

Stwierdzenie to nie jest prawdziwe, gdyż Sądowi znane jest z urzędu, że inwestor dla tego samego terenu występował o decyzję środowiskową wnioskiem z dnia 5 lipca 2018 r. dla przedsięwzięcia polegającego na budowie hali produkcyjnej z estakadą nad suwnicą oraz uruchomieniem linii do produkcji kul stalowych na działce nr 905/20 obr. [...] przy ul. [...] w. Sprawa ze skargi B. J. i G. R. była prowadzona pod sygn. II SA/Rz 1163/19. WSA w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 18 grudnia 2019 r. skargę oddalił. Oddalona została też skarga kasacyjna wyrokiem NSA z dnia 20 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1849/20. Z uzasadnienia WSA w Rzeszowie z dnia 18 grudnia 2019 r. wynika, że inwestor uzyskał pozwolenie na uruchomienie linii do produkcji kul stalowych w dwóch zaadoptowanych na halę produkcyjną szklarniach: aktualnie przedsięwzięcie odbywa się na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] zezwalającej Spółce na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów. Podano też, że inwestor planuje budowę budynku biurowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, rozbiórkę obiektów kolidujących (2 szklarnie oraz budynek produkcyjnego, używanego obecnie jako magazynu), budowę drogi wewnętrznej z miejscami postojowymi oraz infrastruktury kanalizacyjnej do ścieków przemysłowych z terenu magazynowania i ciecia odpadów.

W kontekście wyżej naprowadzonych uwagę Sąd podkreśla, że w wyroku WSA w Rzeszowie z 18 grudnia 2019 r. z sygn. akt II SA/Rz 1163/19, dwie szklarnie były obiektami kolidującymi z zamiarem inwestycyjnym Spółki i miały podlegać rozbiórce. W aktualnie rozpoznawanej sprawie, ta innowacyjna produkcja kul metodą walcowania na gorąco ma się odbywać w hali powstałej ze szklarni. W kontekście przedstawionej analizy budzi zastrzeżenia stanowisko Kolegium, że instalacja będzie zlokalizowana w miejscu istniejącego zakładu produkującego i polegać ma na zmianie technologii na produkcję kul metodą kucia na gorąco znajdującego się na działce nr 905/20.

II. W aktualnie kontrolowanej karcie informacyjnej przedsięwzięcia (pkt 3) podano, że proces technologiczny składa się z czterech podstawowych etapów: dzielenia wzdłużnego szyn, nagrzewania wsadów, walcowania wzdłużnego prętów z poszczególnych fragmentów szyny oraz walcowania skośnego z wcześniej przygotowanych półfabrykatów.

Przechodząc do treści pierwszego etapu w karcie informacyjnej, podano, że etap ten obejmuje wzdłużny podział złomowanych szyn kolejowych na trzy fragmenty, który jest realizowany obecnie przy pomocy cięcia termicznego palnikami gazowymi (propan + tlen) odbywa się na terenie otwartym i takich stanowisk jest 4. Etap ten już odbywa się, więc nie będzie żadnych zmian. Odnosząc się do tych emisji, czyli hałasu i pylenia Kolegium przytacza wcześniejsze decyzje środowiskowe wydane dla przedsięwzięć istniejących na tym terenie.

Zaprezentowana w uzasadnieniu decyzji argumentacja w kontekście zarzutów odwołania wydaje się nazbyt ogólna i nie poddaje się weryfikacji. Takiej analizy zabrakło też w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i dlatego zarzuty odwołania na podstawie stanu faktycznego sprawy przyjętego przez organy do orzekania nie mogły zostać objęte przez Sąd merytoryczną oceną. Pierwszy etap procesu technologicznego wymaga precyzyjnej analizy, która potwierdziłaby, że hałas i pylenie powstający przy cięciu szyn zamyka się w obszarze, do którego inwestor ma tytuł prawny. Samo odesłanie do wcześniej wydanych decyzji środowiskowych, czy sporządzonego raportu oddziaływani, który nie został poddany ocenie również w zakresie planowanej ilości przetwarzanych odpadów jest istotnym brakiem ustalonego stanu faktycznego, a ocena oderwanych formalnie części przedsięwzięcia, które funkcjonuje na tym samym terenie i tworzy technologiczną całość jest naruszeniem przepisów ustawy środowiskowej.

Rozważania Kolegium w materii kumulacji oddziaływań na środowisko poszczególnych elementów przedsięwzięcia nie tworzą jasnej i spójnej całości, gdyż parametry oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia funkcjonującego i mającego powstać (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 18.12.2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1163/19) nie zostały zestawione. Skoro Spółka dochodzi do realizacji przedsięwzięcia wieloma etapami zakończonymi różnymi decyzjami środowiskowymi zezwoleniami, to za zasadnym jest przeprowadzenie oceny skumulowanych parametrów oddziaływania na środowisko zważywszy na charakter produkcji. Tymczasem organy obydwu instancji zupełnie bezkrytycznie powieliły stwierdzenie zawarte w pkt 6 KIP, że inwestycja nie będzie przekraczać dopuszczalnych norm ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz wszelkie ewentualne szkodliwości zamykać się będą w obszarze lokalizacji inwestycji. Te oddziaływania mają zamykać się w granicach nieruchomości, do której inwestor posiada tytuł prawny.

Wydanie decyzji organu pierwszej instancji z pominięciem zbadania ewentualnej kumulacji planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciem już zrealizowanym na działkach sąsiednich, stanowiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji kasacyjnej. Brak ten nie mógł zostać uzupełniony na etapie postępowania odwoławczego z uwagi nie tylko na zakres niezbędnego postępowania dowodowego, ale również konieczność poszanowania zasady dwuinstancyjności postępowania. Kluczowa bowiem kwestia, jaką jest ewentualna konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, powinna zostać wyjaśniona przez organ pierwszej instancji, z zachowaniem możliwości jej kontroli przez organ odwoławczy (wyrok NSA z 5.11.2019 r. sygn. akt II OSK 3276/19 dostępny na str. cbosa).

Wyrok ten w zakresie kumulatywnego ustalenia oddziaływania na środowisko przy etapowaniu realizacji przedsięwzięcia jest aktualny, gdy dotyczy to jednej nieruchomości, na której realizuje się kilka przedsięwzięć. Częściowa ocena zamierzenia inwestycyjnego, z jaką mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie wypacza rzeczywisty obraz działalności Spółki. Suma oddziaływań może też mieć wpływ na kwalifikację przedsięwzięcia.

Konsekwencją ustalenia kumulatywnego oddziaływania inwestycji, jako całości, a nie poszczególnych obiektów, w których prowadzona jest produkcja będzie miało swoje konsekwencje w ustaleniu stron postępowania.

III. W postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pojęcie strony należy opierać na treści art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2018 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z jego treścią stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1 przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Taka treść została wprowadzona przez art. 1 pkt 17 ustawy zmieniającej z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1712). Obok stałego kryterium odległościowego należało jednak uwzględnić również kryterium ustalane indywidualnie na podstawie charakteru oddziaływania przedsięwzięcia. Warto zauważyć, że przepis art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy określając obszar, na który oddziaływać będzie przedsięwzięcie jako działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem nie wskazuje jednocześnie czy oddziaływanie to ma być negatywne, stwierdzając jedynie, że ma to być oddziaływanie znaczące. Mówiąc o znaczącym oddziaływaniu należy mieć na względzie okoliczność, że może ono wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Definicja ta posługuje się elementem potencjalności, a co za tym idzie istotna jest okoliczność, że na nieruchomości wystąpi możliwość ograniczenia w jej zagospodarowaniu. Należy przy tym uwzględnić skalę, czas trwania oraz intensywność oddziaływania danego przedsięwzięcia. Chodzi zatem o oddziaływania, które mają powtarzalny i trwały charakter oraz występują przez dłuższy czas. Z przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika przy tym, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy. Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 74 ust. 3a. Nie można przy tym zrównywać znaczącego oddziaływania, o którym mowa w art. 74 ust. 3a pkt 3 z przekroczeniem standardów jakości środowiska, bowiem do kwestii tej odnosi się art. 74 ust. 3a pkt 2 podający inną przesłankę uprawniającą do bycia stroną postępowania. Stroną analizowanego postępowania jest właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Okoliczność, że projektowane przedsięwzięcie spełniając, pod względem emisji dźwięku, czy zanieczyszczeń powietrza, obowiązujące standardy, co może warunkować wydanie decyzji pozytywnej, nie stanowi w żadnym razie przesłanki do zawężania katalogu stron postępowania w oparciu o powołaną przesłankę. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że w tym sensie o interesie prawnym tego podmiotu świadczy prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego (tak NSA w wyrokach z 15.05.2013 r., sygn. akt II OSK 108/12; z 1.07.2014 r., sygn. akt 219/13 II OSK 3067/13, opubl. w CBOSA).

Podkreślenia również wymaga, że oddziaływanie na nieruchomości nie oznacza jedynie oddziaływania na budynek mieszkalny. Ustawodawca wprost wskazuje, że obszar oddziaływania obejmuje działki znajdujące się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. Skoro tak to okoliczność, czy na działce tej znajduje się budynek mieszkalny i w której jej części został zlokalizowany również pozostaje bez wpływu na ustalenie czy jej właścicielowi przysługuje przymiot strony.

NSA w wyroku z dnia 18 kwietnia 2019 r. ( II OSK 1514/17 publ. w cbosa) zauważył, że kwestia legitymowania się przez właścicieli nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania interesem prawnym zawiera element potencjalności. Należy przyjąć, że o ile istnieje potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu są stroną w szeroko rozumianym postępowaniu, czyli obejmującym całym proces decyzyjny poprzedzający realizację inwestycji. Przyjęcie takiej potencjalności w ustaleniach interesu prawnego rzutuje na konieczność dogłębnej analizy stanu faktycznego sprawy, aby wykluczyć, że jakiekolwiek (zarówno ponadnormatywne, jak i mieszczące się w granicach norm środowiskowych) oddziaływanie inwestycji na nieruchomości położone w otoczeniu inwestycji nie zostanie pominięte (por. wyrok NSA z 28.09.2018 r. sygn. akt II OSK 2410/16 - cbosa). Za niezrozumiałe należy uznać postępowanie organów, które takiego obowiązku zdają się nie dostrzegać poprzez uchylanie sie od konieczności zbadania zasięgu pylenia uwalnianego podczas cięcia szyn na nieosłoniętym i nieutwardzonym terenie, które prowadzone jest od kilku lat.

IV. Sąd zwraca uwagę, że teren, na którym zaplanowano realizację przedsięwzięcia objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i organy orzekające skoncentrowały się na wykazywaniu zgodności planowanej inwestycji z postanowieniami tego planu. Zupełnie pominięta została przez organy kwestia, że działka skarżącego też jest objęta tym samym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i znajduje się w obszarze oznaczonym między innymi symbolem Mn, który zdefiniowano w § 10 A uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie uchwalenia II zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] w ] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2014 r., poz. [...]).

Na załączniku graficznym do ww. uchwały znajdującym się w aktach administracyjnych zasięg II zmiany planu oznaczono kolorem niebieskim. Graniczenie terenu produkcyjnego z teren zabudowy mieszkaniowej wydaje się dużym wyzwaniem planistycznym ze względu na przeciwstawne interesy podmiotów dysponujących prawami do nieruchomości znajdujących się w działaniu m.p.z.p. Art. 2 i art. 32 Konstytucji stanowią o równości prawa, a każdy może w granicach przysługującego mu prawa realizować swoje zamierzenia, ale ta realizacja nie może obywać się poprzez ograniczenie, w tym pominięcie prawa innych podmiotów do takiego samego korzystania ze swoich praw. Twierdzenie to zostało częściowo wyjaśnione odnośnie kryteriów ustalania stron w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W przypadku działki, na której możliwa jest realizacja budownictwa mieszkaniowego, która graniczy z terenem produkcyjnym, to ustalenia każdego oddziaływania hałasu, pylenia i innych czynników, musi odbywać się z poszanowaniem prawa skarżącego do zabudowy. W przypadku skarżącego ze względu na obowiązujący m.p.z.p. to proces inwestycyjny rozpoczyna się od złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, który może być zlokalizowany nawet w odległości 3 metrów od granicy, gdy będzie to ściana bez otworów. Dlatego odsyłanie na drogę monitorowania hałasu na etap po wykonaniu inwestycji, bez kumulatywnego określenia wielkości hałasu dla wszystkich urządzeń stoi w sprzeczności z prawem skarżącego do zagospodarowania swojej nieruchomości. Skarżący w skardze podnosi, że zrezygnował z budowy dom ze względu na sąsiedztwo.

Zgodnie z art. 114. ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o ochronie środowiska (Dz. U. z 2020 r., poz. 1219 ze zm. zwana dalej w skrócie p.o.ś.) przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się tereny, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, w tym tereny pod zabudowę mieszkaniową (lit. a pkt 1 ust. 2 art. 113 p.o.ś.). W powołanym przepisie zobowiązano organy wprowadzające miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego do uwzględnienia w tym procesie różnych funkcji zagospodarowania terenu, a więc również dopuszczalnych norm natężenia hałasu. Brak uwzględnienia tych wskazań w planie zagospodarowania przestrzennego może stanowić podstawę do zakwestionowania prawidłowości jego opracowania przy wykorzystaniu środków prawnych określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (K. Gruszecki Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wyd. V; komentarz do art. 114 p.o.ś., dostępny w LEX). Kwestia ta została całkowicie pominięta przez organy orzekające w niniejszej sprawie.

V. W kontrolowanym postępowaniu, co zostało wykazane nie doszło do ustalenia stanu faktycznego sprawy już na poziomie organu I instancji, a przedstawiony zakres brakującego materiału dowodowego, w tym wady wniosku o wydanie decyzji nie uprawniał Kolegium do merytorycznego orzekania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i wydania decyzji reformatoryjnej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 22.05.2019 r. sygn. akt II SA/Rz 338/19 dostępny w cbosa). Sąd podziela natomiast stanowisko Kolegium, że decyzja organu I instancji była dotknięta wadami, które uzasadniały jej uchylenie. Uchylenie to powinno nastąpić na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 15 k.p.a. zasada jego dwuinstancyjności. Do istoty zasady dwuinstancyjności postępowania należy także nakaz dwukrotnego rozpatrywania sprawy rozumiany jako konieczność dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ I instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Zasadą jest zatem skoncentrowanie postępowania dowodowego w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego. Organ odwoławczy jest w myśl art. 136 § 1 k.p.a. uprawniony wyłącznie do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (zob. również tezę drugą wyroku NSA z 10 marca 1995 r., SA/Wr 1699/94; wyrok NSA z 27 września 1995 r., III SA 57/95; wyrok NSA z 22 kwietnia 1997 r., I SA/Ka 6/96; wyrok NSA z 20 maja 1998 r., IV SA 2058/97,; wyrok NSA z 25 czerwca 1998 r., IV SA 1409/96; wyrok NSA z 14 października 1999 r., IV SA 1313/98; wyrok NSA z 3 grudnia 1999 r., IV SA 2393/98 - dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ drugiej instancji ma tylko kompetencje kasacyjne (zob. wyrok NSA z 8 maja 2007 r., I OSK 1859/06, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie zostało też w sposób przekonujący wyjaśnione, a to ze względu na niedostatki materiału dowodowego i niepełny i fragmentaryczny stan faktyczny, przyczyny stwierdzenia braku potrzeby sporządzenia oceny oddziaływania na przedsięwzięcie na środowisko, czym naruszono art. 84 p.o.ś.

VII. Reasumując powyższe rozważania Sąd stwierdza, że w ponownie prowadzonym postępowaniu należy wezwać inwestora do uzupełnienia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej poprzez jednoznaczne wskazanie miejsca produkcji, włączenie wszystkich decyzji środowiskowych w tym również udzielonych pozwoleń na budowę, przetwarzania odpadów celem określenia rzeczywistej wielkości planowanej produkcji, dokonania kumulatywnej oceny tego przedsięwzięcia. tak ustalony zakres działalności i zakres oddziaływania pozwoli na wydanie prawidłowej decyzji oraz stwierdzenia (lub nie) konieczności sporządzeniem raportu oddziaływania na środowisko. Tą oceną w zakresie oddziaływania nie może być też pominięty pierwszy etap produkcji, czyli cięcie szyn, co szczegółowo opisano w uzasadnieniu wyroku. Ustalenia wymaga też rozwiązanie w m.p.z.p. dopuszczalnego poziomu hałasu, czego nie uczyniły organy obydwu instancji. Poza oceną organów znalazła się też karta informacyjna przedsięwzięcia, która zawiera błędy natury formalnej, brak jej spójności w zakresie przedstawienia parametrów zamierzenia inwestycyjnego. Ponadto wskazania dla ponownie prowadzonego postępowania wynikają z uzasadnienia wyroku.

W związku z tym, że postępowanie będzie toczyło się od początku, gdyż Sąd zakwestionował treść wniosku, dlatego odstąpiono od merytorycznej oceny stanowisk ogarów opiniujących.

Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził naruszenie art. 7, art. 77, 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., co wypełnia dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Naruszono też przepisy prawa materialnego a to art. 82, art. 84 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, które miało wpływ na wynik sprawy. Działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił decyzje obu instancji.

Orzeczenie o kosztach znajduj uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a.