Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1796/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 104  par. 1 i  art. 151  par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
article: art. 8  ust. 1 i 3 w zw. z  art. 7  ust. 1  pkt 2,  art. 7  ust. 5 w zw. z  ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 98 poz 607
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi I.C. na decyzję Prokuratora Generalnego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o utracie prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt II SA 1560/00 oddalił skargę I.C. na decyzję Prokuratora Generalnego z dnia [...] maja 2000 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] marca 2000 r. wydaną na podstawie art. 104 § 1 kpa oraz art. 8 ust. 1 i 3 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 98 z 1998 r., poz. 607 ze zm.), stwierdzającą, że I.C. utracił prawo do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. Przedmiotową decyzją ustalono, że I.C. od [...] września 1955 r. w pełni dobrowolnie i samodzielnie podjął pracę w organach bezpieczeństwa publicznego i do [...] października 1956 r. pełnił służbę jako funkcjonariusz w jednostce operacyjnej.

W dniu 22 listopada 2000 r. I.C. złożył wniosek o wznowienie postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazując, że w dniu [...] października 2000 r. ustalił dane jego dwóch byłych bezpośrednich przełożonych z okresu zatrudnienia w organach bezpieczeństwa publicznego - J.K. (bezpośredni przełożony) i J.A. (Naczelnik Wydziału [...] Stołecznego Urzędu Bezpieczeństwa), którzy złożyli oświadczenia, zdaniem wnioskodawcy, wnoszące istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne nieznane Prokuratorowi Generalnemu w dniu wydania decyzji ostatecznej, a treść których winna mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Świadkowie ci złożyli pisemne oświadczenia, stwierdzając, że w czasie pracy w stołecznym urzędzie bezpieczeństwa wnioskodawca wykonywał wyłącznie zadania niezwiązane ze zwalczeniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej.

Postanowieniem z dnia 2 lipca 2001 r. Prokurator Generalny wznowił postępowanie w sprawie pozbawienia I.C. prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku.

Prokurator Generalny, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] marca 2000 r. w sprawie stwierdzenia, że I.C. utracił prawo do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku, stwierdzając brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa.

Po rozpatrzeniu wniosku I.C. o ponowne rozpatrzenie sprawy Prokurator Generalny decyzją z dnia [...] maja 2002 r. utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] lutego 2002 roku.

W wyniku rozpoznania skargi od powołanej wyżej decyzji ostatecznej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 maja 2003 r. sygn. akt II SA 2077/02 oddalił skargę I.C..

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2004 r. sygn. akt OSK 114/04, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej od powołanego wyroku, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1345/04, po ponownym rozpoznaniu skargi I.C. na decyzję Prokuratora Generalnego z dnia [...] maja 2002 r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2002 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, że przedstawienie dowodu prowadzącego do zastosowania w sprawie art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, a w rezultacie wyłączenie możliwości zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 2 i 3 powołanej ustawy, wymaga przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego.

W ocenie Sądu, w badanej sprawie organ nie podjął wszystkich czynności pozwalających na ustalenie rzeczywistego stanu sprawy. Jeżeli osoba zatrudniona lub pełniąca funkcję, czy służbę w strukturach, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1-4 powołanej ustawy z 17 grudnia 1997 r. oświadcza, że podczas tego zatrudnienia, pełnienia funkcji czy służb, nie wykonywała zadań związanych ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, a oświadczenie takie znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadków, to bez przeprowadzenia dowodu przeciwnego, wskazującego, że zadania takie osoba ta wykonywała, nie można stosować art. 7 ust. 1 pkt 1- 4 powoływanej ustawy.

Prokurator Generalny, po przeprowadzeniu ponownego postępowania w sprawie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2000 r. o utracie prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku, wydał w dniu [...] kwietnia 2007 r. decyzję nr [...] o odmowie uchylenia przedmiotowej decyzji na podstawie art. 104 § 1 i 151 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 8 ust. 1 i 3 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2, a także przepisu art. 7 ust. 5 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. - o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych i niektórych innych ustaw.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prokurator Generalny decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą.

Organ wskazał, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1345/04 zwrócono się do Instytutu Pamięci Narodowej - Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w W. o przeprowadzenie szczegółowej kwerendy dokumentacji archiwalnej znajdującej się w zasobach Instytutu celem odnalezienia dokumentów, czy to wprost dotyczących służby I.C. w okresie od [...] września 1955 r. do [...] października 1956 r. w Sekcji [...], czy też odnoszących się do struktury i zadań tej komórki organizacyjnej.

Nadto, wskazano, że postanowieniem z dnia 22 lutego 2006 r. powołano w sprawie biegłego historyka - specjalistę w Biurze Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w W. [...] B.K., w celu stwierdzenia - na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz dostępnych źródeł historycznych następujących kwestii:

1. jakie konkretnie zadania, w okresie 1955-1956, wykonywała Sekcja [...] i czy wśród tych zadań znajdowały się działania nieoperacyjne, mające na celu zabezpieczanie imprez państwowych, ochronę ważnych gości, pociągów specjalnego znaczenia, itp.?;

2. czy, mając na uwadze charakter, strukturę oraz zakres zadań tej komórki organizacyjnej, zatrudniony w niej na stanowisku [...], a następnie [...] funkcjonariusz mógł wykonywać wyłącznie inne czynności niż wynikające z zakresu jej zadań, niezwiązane bezpośrednio lub choćby pośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (np. wymienione w pkt. 1 czynności o charakterze zabezpieczającym)?

W decyzji organ przytoczył wnioski biegłego zawarte w opinii z dnia [...] kwietnia 2006 r. (k. [...]) odnośnie sformułowanych pytań.

Odnośnie pytania pierwszego biegły powołując się na zapisy z dokumentów resortu bezpieczeństwa publicznego z lat 1954 -1956, stwierdził, że upoważnionym jest stwierdzenie, że Sekcja [...], jak również cały Wydział [...], była jednostką operacyjną, której celem było zwalczanie organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Nie znaleziono natomiast żadnych dokumentów świadczących o wykorzystywaniu Sekcji [...] Urzędu d.s. Bezpieczeństwa Publicznego [...] oraz całego Wydziału [...] Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego [...] wyłącznie do zadań nieoperacyjnych, np. do zwykłych czynności o charakterze porządkowym.

W zakresie pytania drugiego biegły stwierdził, że każdy funkcjonariusz (resortu) bezpieczeństwa publicznego musiał wykonywać czynności wynikające z zakresu zadań jednostki, w której był zatrudniony. [...] i [...] zatrudniony w jednostce operacyjnej resortu bezpieczeństwa publicznego jako funkcjonariusz tego resortu nie mógł wykonywać wyłącznie innych czynności niż wynikające z charakteru, struktury oraz zakresu zadań komórki (jednostki) operacyjnej, w której był zatrudniony. Funkcjonariusze BP, którzy nie wykonywali poleceń swoich przełożonych (w UB polecenie traktowane było jako rozkaz) lub nie przestrzegali zasad pracy operacyjnej, byli karani np. rozkazem karnym (groziła nawet kara więzienia, a przynajmniej kara pieniężna lub czasowy areszt). Nie znaleziono natomiast żadnych dokumentów świadczących o tym, że funkcjonariusze Sekcji [...] Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1955-1956, zatrudnieni w niej na stanowisku [...], a następnie [...], mogli wykonywać wyłącznie inne czynności niż wynikające z zakresu jej zadań, niezwiązane bezpośrednio lub choćby pośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (np. czynności o charakterze porządkowym).

Zdaniem organu, opinia sporządzona na użytek przedmiotowego postępowania jest pełna i jasna. Formułuje precyzyjne odpowiedzi na wszystkie zadane biegłemu pytania, nie zawiera wewnętrznych sprzeczności oraz jest logicznie i przekonująco uzasadniona. Została nadto opracowana przez [...] nauk historycznych, zatrudnionego w charakterze specjalisty w Biurze Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w W., zajmującego się opracowywaniem normatywów centrali resortu bezpieczeństwa, autora publikacji dotyczących organów bezpieczeństwa PRL w latach pięćdziesiątych XX wieku. Autorem opinii jest zatem historyk specjalizujący się w wąskiej i specyficznej dziedzinie tej nauki, mający nadto - z racji miejsca zatrudnienia - pełen dostęp do materiałów archiwalnych istotnych dla przedmiotu opracowania, a znajdujących się w zasobach IPN.

W ocenie organu w przedstawionej sytuacji dowodowej wyjaśnienia I.C., jak również zeznania powołanych przez niego świadków muszą zostać poddane weryfikacji. Zdaniem organu, dokonując oceny wiarygodności poszczególnych dowodów nie można pomijać realiów historycznych i społecznych, w jakich funkcjonowały w latach 55-56 organy bezpieczeństwa publicznego.

Nie sposób w szczególności uznać za wiarygodne co do istoty przedmiotowej sprawy wyjaśnienia strony postępowania oraz zeznania świadków, byłych funkcjonariuszy Wydziału [...] Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego [...] i jednocześnie byłych przełożonych I.C., którzy zgodnie stwierdzili, że zadania realizowane przez pracowników Sekcji [...], w tym również przez I.C. sprowadzały się wyłącznie do zabezpieczania organizacji świąt i uroczystości państwowych, imprez sportowych i kulturalnych, tras przejazdów oficjalnych delegacji zagranicznych itp., nie polegały natomiast i nie miały nic wspólnego z prowadzeniem czynności operacyjno - wykrywczych skierowanych przeciwko osobom lub organizacjom działającym na rzecz suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego.

Według organu, w toku postępowania wyjaśniającego zostało wykazane, że Sekcja [...] Urzędu ds. BP [...], w której to jednostce operacyjnej zatrudniony był I.C., najpierw na stanowisku [...], a następnie [...], zajmowała się m.in. werbowaniem agentów, agenturalnym rozpracowywaniem oraz innymi przedsięwzięciami operacyjnymi skierowanymi przeciwko środowiskom naukowym, kulturalnym, artystycznym i emigracyjnym w celu zwalczania i przecinania destrukcyjnej działalności wywiadów imperialistycznych i innych wrogich elementów usadowionych w tych środowiskach.

Oczywiste jest zatem to, że wśród zadań wykonywanych przez funkcjonariuszy tej jednostki musiały być i takie, które określić należy jako stricte związane ze zwalczaniem i represjonowaniem osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego.

Prokurator Generalny stwierdził, że w postępowaniu niniejszym nie wykazano, iż I.C. prowadził podczas swej pracy w organach bezpieczeństwa działania o charakterze represyjnym wobec tej kategorii osób. Jednocześnie jednak wymieniony nie udowodnił, zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 2 powołanej ustawy, iż zadań takich nie wykonywał. Stwierdził on wprawdzie stanowczo, podobnie jak powołani przez niego świadkowie J.A. i J.K., że zajmował się wyłącznie zabezpieczaniem uroczystości państwowych oraz tras przejazdów delegacji zagranicznych, jednakże w świetle przedstawionych wyżej okoliczności dotyczących charakteru komórek organizacyjnych Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego, w jakich był zatrudniony, celu do jakiego zostały one powołane oraz ówczesnych realiów społecznych i historycznych, w jakich działały, wyjaśnienia i zeznania te nie mogą stanowić dowodów na tyle wiarygodnych, iżby na ich podstawie można by jednoznacznie wykluczyć udział I.C. w zwalczaniu i stosowaniu represji wobec osób wymienionych w art. 7 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy.

Odnosząc się do zeznań świadka Z.W., organ stwierdził, że nie jest prawdziwe twierdzenie tego świadka o wynikającym z nakazu pracy przymusowym wstąpieniu I.C. do służby w organach BP. W istocie rzeczy bowiem, co wynika jednoznacznie z akt osobowych, I.C. z własnej woli zabiegał o przyjęcie do służby w Urzędzie i po dłuższym czasie starania te okazały się skuteczne.

W skardze do Sądu I.C. zaskarżonej decyzji Prokuratora Generalnego z dnia [...] sierpnia 2007 r. zarzucił:

naruszenie art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw mające wpływ na wynik sprawy przez przyjęcie, że nie udowodnił, że w czasie zatrudnienia w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego [...] nie wykonywał zadań mających na celu zwalczanie organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, co stoi w sprzeczności z materiałem dowodowym przedstawionym organowi w postaci zeznań J.A. i J.K.

naruszenie art. 7, 78 § 1 kpa przez oddalenie wniosku dowodowego o powołanie biegłego historyka spoza IPN,

naruszenie art. 10 § 1 i 79 § 1 i § 2 kpa przez zaniechanie umożliwienia udziału w czynnościach biegłego historyka,

art. 7 i 12 § 1 kpa przez brak wnikliwości w ocenie opinii, co do oceny dokumentu "zakresu pracy Wydziału [...] Wojewódzkich Urzędów ds. Bezpieczeństwa Publicznego" - bez daty i podpisu,

art. 75 § 1, 77 § 1, 80 kpa przez nieobiektywną ocenę całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji błędną ocenę stanu faktycznego w szczególności zaniechanie wszechstronnej oceny dowodów.

Wnoszący skargę zwrócił uwagę, że w wyniku szczegółowej kwerendy nie odnaleziono żadnych dokumentów, które wskazywałyby na istnienie sprawozdań, instrukcji, raportów, skarg obywateli, świadczących o podejmowanych przez niego działaniach inwigilacyjnych, ewentualnie represyjnych przeciwko opozycji demokratycznej. Stwierdził, że uzyskany dowód z opinii biegłego historyka nie dotyczy jego osoby. Ustalenia w tym zakresie były już znane z postępowania wyjaśniającego.

Zdaniem skarżącego, opinia biegłego, że każdy funkcjonariusz bezpieczeństwa musiał wykonywać czynności wynikające z zakresu zadań jednostki jest domniemaniem biegłego niepotwierdzonym żadnym konkretnym dowodem. Wyraził pogląd, że opracowanie historyczne nie jest dowodem.

Podniósł, że organ pominął reorganizację Urzędu, która miała miejsce w roku 1954 r. i później, co miało wpływ na pracę organów bezpieczeństwa w latach 1955-1956.

Skarżący powołał się na wydany w jego sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2004 r. sygn. akt OSK 114/04, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1345/04, a także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA 1585/01.

Zarzucił organowi, że tylko częściowo ustosunkował się do zeznań świadka J.A., pomijając fragmenty o zmianach organizacyjnych w aparacie bezpieczeństwa i o jego osobie (odsunięcie od pracy operacyjnej). Jego zdaniem, nie zostały podważone zeznania świadka J.K.

Wyraził przekonanie, że okoliczności przemawiające na jego korzyść organ potraktował jako nieistotne, natomiast przemawiające "przeciwko" niemu uznał za istotne i przesądzające o treści zaskarżonej decyzji.

Podniósł, że bez stosownego przeszkolenia i zdobycia doświadczenia oraz zaufania nie mógł po krótkim okresie zatrudnienia i negatywnej opinii zostać skierowany do zadań związanych ze zwalczaniem opozycji demokratycznej.

Stwierdził, że nie może ponosić odpowiedzialności zbiorowej w państwie demokratycznym.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Generalny wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazano, że skarżący nie udowodnił stosownie do art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. - o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych i niektórych innych ustaw, iż nie prowadził działań związanych ze zwalczeniem i represjonowaniem osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, oraz że zajmował się wyłącznie zabezpieczaniem uroczystości państwowych oraz trasami przejazdów delegacji.

Twierdzenia skarżącego jak i świadków organ uznał za niewiarygodne w świetle okoliczności dotyczących charakteru komórek organizacyjnych Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego [...], w których był zatrudniony, celu dla jakiego zostały powołane oraz ówczesnych realiów społecznych i historycznych w jakich działały.

Organ stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego (archiwaliów i opinii biegłego historyka) wynika, że cały Wydział [...] Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego [...], jak też Sekcja [...] tego wydziału, gdzie pracował skarżący stanowiły komórki organizacyjne o charakterze operacyjnym, których wyłącznym celem i zadaniem było zwalczanie organizacji oraz prób działania na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Wskazano, że skarżący miał zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania oraz był zawiadamiany o miejscu i terminie przeprowadzania dowodów, w tym opinii biegłego historyka.

Odmówiono uwzględnienia wniosku dowodowego (powołanie innego historyka spoza IPN), ponieważ sporządzona opinia jest pełna, nie zawiera sprzeczności i wątpliwości.

Według organu, o obowiązywaniu w latach 1955-1956 dokumentu w sprawie zakresu pracy wydziałów [...] wojewódzkich urzędów do spraw bezpieczeństwa (niepodpisanego i niezawierającego daty), jednoznacznie świadczą pozostałe dokumenty zebrane w trakcie postępowania w tym sprawozdania okresowe Wydziału [...], ilustrujące praktyczną ich działalność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, Prokurator Generalny wadliwie przyjął za niewiarygodny dowód z zeznań świadków powołanych przez I.C. na okoliczność wykonywania przez niego w okresie zatrudnienia w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego [...] w charakterze [...] i [...] wyłącznie zadań niezwiązanych ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ argumentację swoją oparł na tezie, że skoro skarżący był zatrudniony w jednostce operacyjnej Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, tj. w Sekcji [...] Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego [...] zajmującej się m.in. werbowaniem agentów, agenturalnym rozpracowaniem oraz innymi przedsięwzięciami operacyjnymi skierowanymi przeciwko środowiskom naukowym, kulturalnym, artystycznym i emigracyjnym w celu zwalczania i przecinania destrukcyjnej działalności wywiadów imperialistycznych i innych wrogich elementów usadowionych w tych środowiskach, to także wśród jego zadań musiały być i takie, które związane były ze zwalczaniem i represjonowaniem osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego.

Twierdzenia samego skarżącego jak i świadków organ uznał za niewiarygodne w świetle okoliczności dotyczących charakteru komórek organizacyjnych Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego [...], w których był zatrudniony, celu dla jakiego zostały powołane oraz ówczesnych realiów społecznych i historycznych w jakich działały.

Powyższe założenie organu zasługiwałoby na aprobatę, gdyby wykazano, że do zakresu działania Sekcji [...] Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego [...] w okresie, kiedy zatrudniony był tam I.C., należały tylko czynności o charakterze represyjnym wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego. Jednakże dokonana przez Sąd analiza zgromadzonej dokumentacji nie potwierdza tej tezy.

Tak więc, domniemanie przyjęte w warunkach przedmiotowej sprawy nie może się ostać zważywszy na dowody z zeznań wskazanych przez skarżącego świadków, dokumentację historyczną zgromadzoną w przedmiotowej sprawie, krótki okres zatrudnienia skarżącego w jednostce organizacyjnej UBP (od [...] września 1955 r. do [...] października 1956 r.), a także w związku z okolicznościami towarzyszącymi zmianie miejsca pracy przez skarżącego. Spójności takiego stanowiska dopełnia przyznanie przez organ, że w prowadzonym postępowaniu nie zostało wykazane, że I.C. podczas pracy w organach bezpieczeństwa prowadził działania o charakterze represyjnym wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego.

Otóż przy badaniu legalności zaskarżonej decyzji, uwagę Sądu zwrócił dokument pod nazwą "Sprawozdanie z pracy operacyjnej Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego [...] za okres od [...] października 1955 r. do [...] grudnia 1955 r." sporządzony przez Kierownika tego Urzędu, a skierowany do Przewodniczącego Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego, w którym napisano, że "W okresie sprawozdawczym na terenie W. zanotowano aktywizację elementów bandyckich, co uwidoczniło się we wzroście napadów rabunkowych, dokonanych z bronią na sklepy uspołecznione i obywateli". (...) "Ponieważ Wydział [...] tut. Urzędu jak również i Komenda MO [...] nie posiada żadnych zaczepek, pozwalających ew. ustalić sprawców, zastosowana została w okresie przedświątecznym obserwacja sklepów, która nie dała jednak pozytywnych rezultatów. Należy stwierdzić przy tym, że Wydział [...] tut. Urzędu od czasu reorganizacji bardzo słabo interesował się zagadnieniem bandytyzmu i dlatego też z naszej strony nie mamy jeszcze właściwego rozeznania tych elementów".

W sprawie zasługuje także na uwagę dokument z dnia [...] kwietnia 1955 r. pt. "Raport z przebiegu pracy operacyjnej Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego [...] za marzec 1955 r." skierowany do Przewodniczącego Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego, w którym napisano, że "... panujący do niedawna pewien rozstrój i demobilizacja w pracy operacyjnej została poważnie przełamana pomimo tego, że część pracowników odrywana była od wykonywania zaplanowanej pracy operacyjnej do zabezpieczania święta 1 maja, konferencji [...] i innych uroczystości jakie miały miejsce ostatnio na terenie [...]. Stan pod tym względem nie jest jeszcze zadawalający. Trzeba zaznaczyć, że każdorazowe odrywanie części pracowników od wykonywania konkretnie zaplanowanych zadań operacyjnych do różnego rodzaju zabezpieczenia fizycznego bez względu na to, czy istotnie miało to poważniejszy wpływ na dezorganizację pracy, ujemnie odbija się to na wynikach pracy, gdyż wielu pracowników przy nie wykonaniu planów - próbuje zasłaniać się tym".

Ostatnio wymieniony dokument został sporządzony przed datą przyjęcia skarżącego do służby w Urzędzie do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego [...], lecz nie ma przeszkód, aby na tle opisanych w nim sytuacji dokonać oceny porównawczej charakteru zadań funkcjonariusza tego Urzędu zatrudnionego od września tego samego roku.

Zdaniem Sądu, powołane wyżej dokumenty, czynią wadliwym przyjęcie przez organ za niewiarygodne zeznań powołanych przez I.C. świadków, wykazujących, że skarżący będąc zatrudnionym w Urzędzie do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego [...] w okresie od dnia [...] września 1955 r. do [...] października 1956 r. nie prowadził działań związanych ze zwalczaniem i represjonowaniem osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego, tylko w oparciu o zakres pracy wydziałów [...] wojewódzkich urzędów bezpieczeństwa publicznego, który według organu obowiązywał w latach 1955-1956.

W świetle powołanej wyżej dokumentacji dotyczącej funkcjonowania Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego [...] w latach 1955-1956 zadania ujęte we wskazanym zakresie pracy wydziałów [...] nie były jedynymi.

Skarżący zatem w okresie krótkotrwałej pracy, podjętej bezpośrednio po zakończeniu studiów, w tym Urzędzie mógł zajmować się wyłącznie działaniami niezwiązanymi ze zwalczaniem i represjonowaniem osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego skoro takie działania, jak wskazują przedstawione przez organ dowody, były realizowane przez Wydział [...], w którym I.C. był zatrudniony. Do takich zadań Wydziału [...] w okresie zatrudnienia tam skarżącego należało, jak wynika z powyższej dokumentacji, także zwalczanie przestępczości kryminalnej, jak też fizyczne zabezpieczanie oficjalnych uroczystości.

Przepisy kpa, zawierające ogólne zasady postępowania administracyjnego, wskazują wyraźnie na ciążący na organie administracyjnym obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa). Organ ten ma ponadto obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) oraz ocenić na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa).

W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie organ z tego obowiązku się nie wywiązał i nie dochowując należytej staranności w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, dokonał następnie niewłaściwej subsumcji stanu faktycznego z punktu widzenia kryteriów ustawowych. Taka wadliwa ocena zgromadzonego materiału nie może wywoływać negatywnych dla skarżącego konsekwencji prawnych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 tej ustawy.