Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 295/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1  art. 161-162;  art. 788-796e;  art. 251 ust. 2 lit. b w zw. z  art. 796e ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. [...]Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej jako skarżąca, Spółka

lub Strona), reprezentowana przez przedstawiciela bezpośredniego, dokonała

w systemie kontroli eksportu (ECS) elektronicznego, zgłoszenia celnego MRN [...] w procedurze wywozu do Republiki [...] towaru w postaci [...] w ilości [...]szt., [...]opakowań. W zgłoszeniu, deklarowanym urzędem wyprowadzenia był [...]urząd celny, a odbiorcą towaru w [...]był podmiot o nazwie [...]Towar został zwolniony

do procedury wywozu. Zgodnie z wydrukiem z systemu ECS, [...]grudnia 2012 r. potwierdzono wyprowadzenie towaru z obszaru Unii Europejskiej.

W dniu [...]października 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] (dalej jako Naczelnik UC lub organ I instancji) otrzymał za pośrednictwem polskiej Prokuratury Generalnej międzynarodowy wniosek rekwizycyjny w sprawach karnych, wydany

przez Prokuratora Naczelnego Krajowej Dyrekcji Antykorupcyjnej Prokuratury przy Wysokiej Izbie Trybunału Kasacyjnego i Sprawiedliwości w [...]w sprawie karnej, przeciwko [...], pracownicy służby celnej w Granicznym Urzędzie Celnym [...]w [...]. Wniosek, oprócz zarzutów przeciwko [...]zawierał informację, że [...]według zgłoszenia [...]z [...]grudnia 2012 r. firmy [...]Sp. z o. o. nie zostały wyprowadzone poza obszar celny Unii Europejskiej.

Postanowieniem z [...] stycznia 2014 r. Naczelnik UC wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie unieważnienia wyżej wymienionego zgłoszenia wywozowego. Jednocześnie, stosownie do treści art. 123 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: jako Ordynacja podatkowa lub O.p.) poinformował Stronę o przedmiocie postępowania oraz wyznaczył 7-dniowy termin na doręczenie dowodów, które zdaniem Strony mogą mieć istotny wpływ na wynik toczącego się postępowania.

Wspomniany wniosek rekwizycyjny m. in. zawierał informacje o przebiegu śledztwa w sprawie fikcyjnie zakończonych operacji eksportowych [...]

i [...], między innymi objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Z uwag tych wynikało, że wymieniona [...] inspektor celny w okresie [...]marca 2012 r.

– [...]lutego 2013 r. dokonywała, w elektronicznym systemie ECS potwierdzeń wywozu poza obszar Unii, które faktycznie nie miały miejsca i nie były w inny sposób potwierdzone.

Z ustaleń dokonanych w ramach pomocy prawnej przez zespół kontrolujący w [...], utworzony przez Krajowy Urząd Celny wynika, że w stosunku do operacji celnych rozpoczętych w Unii Europejskiej, m.in. o numerze zgłoszenia wywozowego [...] z [...]grudnia 2012 r., służby celne z Republiki [...]stwierdziły, że nie są one zarejestrowane w urzędach celnych [...], a środki transportu nie wjechały na terytorium tego kraju. Z raportu kontroli, przeprowadzonej w [...]przez powyższy zespół wynika, że wszystkich [...] operacji eksportowych objętych przedmiotem przestępstwa, zostało potwierdzonych w systemie informatycznym ECS-RO, iż opuściły obszar celny Unii Europejskiej, ale nie ma ich zarejestrowanych w rejestrach eksportowych w wykazie Granicznego Urzędu Celnego [...]. Nie istnieją także dokumenty dotyczące tych operacji w archiwach tego organu.

Naczelnik UC, na podstawie art. 86 ustawy Prawo celne, przyjął jako dowód

w postępowaniu, międzynarodowy wniosek rekwizycyjny w sprawach karnych

nr [...] i poddał go ocenie, zgodnie z przepisem art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. W toku postępowania odniósł się także do wniosku Strony

o dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka pracownika firmy

[...]sp. z o.o. na okoliczność tego, że Spółka dopełniła formalności związanych

ze zgłoszeniem celnym. Świadek mimo dwukrotnych wezwań na przesłuchanie nie stawiła się, nie stawili się też pełnomocnicy skarżącej. Ostatecznie dowód ten nie był przeprowadzony. Skarżąca domagała się też zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego przeciwko [...]celniczce. Wniosek ten nie został uwzględniony.

Decyzją z [...]września 2014 r. nr [...]Naczelnik UC unieważnił zgłoszenie wywozowe nr [...]z [...]grudnia 2012 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi [...]września 2014 r.

2. W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, pełnomocnik Strony postawił zarzuty naruszenia przepisów:

- art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 O.p. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego koniecznego do rozpatrzenia sprawy;

- art. 188 w zw. z art. 122 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez odwołującego, tj. dowodu z przesłuchania J.O., który to dowód miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i to w sytuacji gdy organ wezwał już wskazanego świadka na przesłuchanie;

- art. 191 O.p. poprzez wydanie decyzji o unieważnieniu zgłoszenia wywozowego w sytuacji gdy nie został w sprawie zgromadzony cały materiał dowodowy,

w szczególności poprzez przyjęcie, że odwołujący nie dopełnił wszelkich formalności związanych ze zgłoszeniem wywozowym, w sytuacji gdy formalności te zostały dopełnione a organ nie przeprowadził na tę okoliczność wnioskowanego dowodu

z przesłuchania J. O.;

- art. 207 O.p. poprzez wydanie decyzji w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie nie został jeszcze rozstrzygnięty wniosek o jej zawieszenie, a na obecnym etapie została złożona skarga do WSA w Warszawie na postanowienie Dyrektora IC

w [...];

- art. 86 Prawa celnego w zw. z art. 191 i 194 O.p. przez przyjęcie za dowód

w sprawie międzynarodowego wniosku rekwizycyjnego w sprawach karnych

z [...]września 2013 r. Nr [...], sporządzonego przez Prokuraturę przy Wysokiej Izbie Trybunału Kasacyjnego i Sprawiedliwości w [...]oraz dokonanie jego oceny tylko pod względem art. 191 ustawy O.p., podczas gdy dokument przewidziany jako dowód dopuszczony w postępowaniu celnym, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 O.p., a organ nie dokonał ustaleń czy ww. dokument spełnia ten wymóg;

- art. 191 w zw. z art. 210 § 1 i 4 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez niedokonanie własnych ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie, a oparcie się przede wszystkim przy ustalaniu stanu faktycznego na informacjach wynikających z międzynarodowego wniosku rekwizycyjnego, o którym mowa powyżej;

- art. 210 § 1 i 4 w zw. z art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w wydanej decyzji przyczyn pominięcia

przez organ wniosków sformułowanych w piśmie pełnomocnika z [...] sierpnia 2014 r,

a także brak uzasadnienia niezastosowania art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej,

w sytuacji gdy organ miał wątpliwości co do spełnienia przez to pismo wymogów wynikających z Ordynacji podatkowej;

- art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 77 ust. 5 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze poprzez błędne przyjęcie, że pismo pełnomocnika odwołującego z [...] sierpnia 2014r. nie zostało podpisane przez osobę upoważnioną przez [...]Sp. z o. o. ani żadnego z pełnomocników, w sytuacji gdy pismo zostało sporządzone przez aplikanta adwokackiego działającego na podstawie stosownego upoważnienia oraz nie wezwanie do uzupełnienia braków w sytuacji gdy organ miał wątpliwości co do spełnienia przez to pismo wymogów wynikających z Ordynacji podatkowej.

Pismem z [...]listopada 2014 r. pełnomocnik Strony dodatkowo wniósł

o zwrócenie się do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatury w [...]

o wskazanie: stanu sprawy prowadzonej w ramach międzynarodowej pomocy prawnej na wniosek rekwizycyjny w sprawach karnych z [...]września 2013 r. nr [...] szczegółowego przedmiotu tego postępowania oraz podstawy prawnej, w oparciu

o którą postępowanie to jest prowadzone, w szczególności o przesłanie odpisu odezwy o pomoc prawną wystosowanej przez jednostkę Prokuratury w Republice [...]. Jednocześnie podtrzymał wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania

w charakterze świadka Pani J. O..

Następnie w piśmie z [...]listopada 2014 r. zawarł wniosek o wystąpienie

przez organy celne do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego celem uzyskania personaliów kierowców samochodów ciężarowych realizujących dostawy towarów objętych m.in. zgłoszeniem celnym [...] i przesłuchania ich

w charakterze świadków na okoliczność, czy towary te wyjechały z terenu UE i wjechały na terytorium [...].

Pismem z [...]grudnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w [...], działając

w trybie art. 155 Ordynacji podatkowej, poinformował pełnomocnika Strony, iż przepisy rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: RWKC) przewidują możliwość przekazania przez eksportera lub zgłaszającego urzędowi celnemu wywozu dowodów alternatywnych, potwierdzających wyprowadzenie towaru poza obszar celny UE. Wskazał stosowny przepis art. 796 da RWKC

i wyznaczył Stronie 7 - dniowy termin na ewentualne przedstawienie powyższych dowodów. Na wniosek Strony zawarty w piśmie z [...]grudnia 2014 r. przedłużył ww. termin do [...]stycznia 2015 r.

Uzupełniając odwołanie, [...]stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł

o zwrócenie się do właściwych organów celnych [...]z zapytaniem, jaki jest aktualny status operacji wywozowych będących przedmiotem niniejszych postępowań oraz udzielenie Stronie 3 - miesięcznego terminu na podjęcie samodzielnych działań

w celu ustalenia przebiegu przedmiotowych transportów [...]do [...].

W uzasadnieniu podniósł, że komunikat IE 599 potwierdzający wywóz towaru nie został usunięty z systemu ECS/EMCS, organy celne uzyskały informację o "rzekomym" braku wywozu towaru na kilka miesięcy przed wszczęciem postępowań celnych i nie przeprowadziły w terminach wynikających z postanowień RWKC stosownej procedury poszukiwawczej, uregulowanej w art. 796 da do 796 e RWKC. Dodał, że organy celne nie są uprawnione do wydania komunikatu IE 599 bez wcześniejszego przeprowadzenia procedury poszukiwawczej.

3. Dyrektor Izby Celnej w [...]zaskarżoną decyzją z [...]stycznia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał przy tym, że kwestia dokonywania zgłoszeń celnych wywozowych została uregulowana w art. 161-162 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 ze zm., dalej: WKC) oraz w art. 592-789 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1993 r. ze zm., dalej: RWKC). Procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii Europejskiej (vide art. 161 WKC). Zgodnie natomiast

z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1875/2006 z dnia 18 grudnia 2006 r. zmieniającym RWKC (Dz. Urz. UE L 360/64 z dnia 19 grudnia 2006 r.) od dnia 1 lipca 2009 r. zgłoszenia celne do procedury wywozu, z wyjątkiem zgłoszeń uproszczonych

i niekompletnych, są obligatoryjnie dokonywane w formie elektronicznego komunikatu przesyłanego do Systemu Kontroli Eksportu (ECS). Wyjątkiem od tej zasady są przypadki określone w art. 787 ust. 2 oraz ust. 5 RWKC, tj. w przypadku awarii systemu teleinformatycznego oraz w przypadku towarów wywożonych przez podróżnych, którzy nie posiadają bezpośredniego dostępu do systemu teleinformatycznego.

Jak z powyższego wynika, generalną zasadą jest dokonywanie zgłoszenia wywozowego w formie elektronicznej.

Zgłoszenie wywozowe, zgłaszający jest zobowiązany złożyć w formie elektronicznej do systemu ECS w postaci podpisanego kluczem komunikatu IE 515 przesłanego za pomocą strony poczty elektronicznej, z wykorzystaniem interfejsu niewizualnego lub na nośniku zewnętrznym, podpisane kluczem do bezpiecznej transmisji danych. Jeżeli zgłoszenie wywozowe w formie komunikatu IE 515, podpisane kluczem do bezpiecznej transmisji danych jest składane w urzędzie celnym wywozu (UWU - urząd objęcia procedurą wywozu) cała operacja wywozowa jest obsługiwana przez system ECS na dokumencie ZWU (zgłoszenie wywozowe obsługiwane w UWU).

Zgłoszenie, które przeszło przez walidację systemową oraz walidację formalną powinno być niezwłocznie przyjęte przez organ celny po przedstawieniu towaru. System nadaje mu numer ewidencyjny MRN. O przyjęciu zgłoszenia celnego i numerze MRN zgłaszający jest informowany zwrotnie za pomocą komunikatu IE 528.

Zgłoszenie celne może zostać poddane weryfikacji (kontroli) merytorycznej. Jeżeli w wyniku weryfikacji z uwzględnieniem wskazań i dyrektyw wynikających

z systemowej analizy ryzyka funkcjonariusz celny stwierdzi, że zgłoszenie jest prawidłowe, to niezwłocznie podejmuje czynności związane ze zwolnieniem towaru

do procedury wywozu. Towar może zostać także zwolniony do wywozu bez przeprowadzania weryfikacji, jeżeli zgłoszenie zostanie uznane przez organ celny

za prawidłowe bez konieczności jego kontroli merytorycznej (np. z uwagi na rodzaj

i ilość towaru niepodlegającego analizie ryzyka oraz brak rozbieżności pomiędzy danymi zgłoszenia i stanem faktycznym).

Podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych komunikat IE 599 jest dokumentem celnym potwierdzającym, także dla celów podatkowych, wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty przez wskazanego

w zgłoszeniu celnym eksportera.

Dyrektor IC stwierdził, że w niniejszej sprawie obsługa elektronicznego zgłoszenia celnego [...] w procedurze wywozu do Republiki [...] zgłoszonego towaru w postaci [...] z tytoniu [...] w ilości [...] szt., [...] opakowań przebiegała zgodnie z przedstawionym powyżej trybem postępowania i po otrzymaniu komunikatu IE 518 z UWA wraz z wynikiem kontroli A2 system ECS/ICS automatycznie wygenerował komunikat IE 599 potwierdzający wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty. Dlatego zarzut pełnomocnika skarżącej o wygenerowaniu komunikatu IE 599 bez wcześniejszego otrzymania komunikatu IE 518 organ odwoławczy uznał za bezpodstawny. Zauważył przy tym, że dla prawidłowego zakończenia niniejszej procedury wywozu niezbędne jest faktyczne wyprowadzenie towaru poza obszar celny Wspólnoty.

Odnosząc się do zarzutu, że organ celny I instancji nie zastosował w niniejszej sprawie procedury poszukiwawczej, o której mowa w art. 796 do 796 e RWKC Dyrektor IC stwierdził, że powyższe przepisy regulują sytuację braku zamknięcia procedury

w systemie ECS, na skutek nie otrzymania w terminie 90 dni od zwolnienia towaru

do wywozu wyników kontroli z UWA - IE 518. Wówczas wdrażana jest stosowna procedura poszukiwawcza. Procedura poszukiwawcza w rozumieniu RWKC nie ma więc zastosowania w niniejszej sprawie W ocenie organu odwoławczego faktem bezspornym jest, że w urzędzie celnym wyprowadzenia, tj. w Granicznym Urzędzie Celnym [...] w [...] dokonano fałszywego potwierdzenia wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty i wygenerowania z systemu komunikatu IE 518,

co doprowadziło do potwierdzenia przez system ECS komunikatem IE 599 zakończenia procedury wywozu. W konsekwencji potwierdzono nieprawdę.

O powyższym fakcie, [...]Sp. z o. o. została powiadomiona w lutym 2014 r. postanowieniem wszczynającym postępowanie w sprawie unieważnienia zgłoszenia celnego, zaś decyzja w sprawie unieważnienia zgłoszenia celnego została wydana

[...]września 2014 r. Niezależnie więc od faktu, że procedura poszukiwawcza nie miała zastosowania w niniejszej sprawie, skarżąca dysponowała odpowiednim długim okresem czasu na przedstawienie ewentualnych dowodów potwierdzających wyprowadzenie towaru (powyżej 180 dni). Organ odwoławczy podkreślił, że rzeczą Strony było wykazanie, że towar, który został objęty zgłoszeniem celnym wywozowym został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Wskazał na treść art. 796 da ust. 4 RWKC. W niniejszej sprawie skarżąca nie przedłożyła jednak żadnego z dowodów alternatywnych dla potwierdzenia wyprowadzenia towaru z obszaru celnego Wspólnoty, które mogłyby być poddane weryfikacji przez organy celne.

Odpowiadając zaś na zarzut, że w systemie ECS w dalszym ciągu znajduje się komunikat IE 599 i nie został on skorygowany, organ odwoławczy podniósł,

że w przypadku zgłoszeń wywozowych, gdy urząd celny wywozu nie jest jednocześnie urzędem celnym wyprowadzenia, unieważnienie zgłoszenia celnego może nastąpić tylko na etapie "do przedstawienia towaru w UWA" (tylko w statusie "awizacja w UWA"). Po przedstawieniu towaru, w tym po potwierdzeniu wywozu (również potwierdzeniu, które okazało się nieprawdziwe) unieważnienia można dokonać wyłącznie

poza systemem, w formie pisemnej lub w drodze decyzji administracyjnej. Taki tryb postępowania w sposób prawidłowy zastosował organ I instancji wydając stosowną decyzję unieważniającą zgłoszenie celne wywozowe.

Dyrektor IC wskazał na Wspólnotowe przepisy celne przewidujące możliwość unieważnienia zgłoszenia celnego, w szczególności art. 66 ust. 2 WKC, art. 792 a ust. 1, art. 796 e ust. 2 RWKC Zauważył, że w niniejszej sprawie towar został zgłoszony

do procedury wywozu. Zgodnie z przedmiotowym zgłoszeniem organ celny wywozu został poinformowany, stosownym komunikatem w systemie elektronicznym ECS przed upływem terminu wynikającego z art. 796 e ust. 2 RWKC o jego wyprowadzeniu

z obszaru celnego Wspólnoty. Jednakże [...] września 2013 r. polskie organy celne uzyskały informację, że potwierdzenie to zostało sfałszowane w urzędzie celnym wyprowadzenia, tj. [...]urzędzie celnym [...]. Zasadnie zatem organ

I instancji unieważnił zgłoszenie celne do procedury wywozu, dokonane przez [...]

Sp. z o.o., gdyż procedura wywozu nie została w sposób prawidłowy zakończona.

Organ odwoławczy za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Materiał dowodowy, w ocenie Dyrektora IC uzasadnia wydanie

przez Naczelnika UC decyzji w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia wywozowego. Międzynarodowy wniosek rekwizycyjny nr [...]zasadnie został wykorzystany jako materiał dowodowy w przedmiotowym postępowaniu celnym. Wniosek ten zawiera bowiem ustalenia co do przebiegu procedury wywozu, z których wynika, że towar objęty zgłoszeniem celnym wywozowym nie został wyprowadzony poza granice UE przez eksportera. W ocenie organu odwoławczego przyjęcie w niniejszej sprawie za dowód międzynarodowego wniosku rekwizycyjnego w sprawach karnych, jest w pełni zasadne. Ustalenie stanu faktycznego sprawy w oparciu o informacje zawarte w przedmiotowym wniosku i dokonanie jego oceny, wbrew zarzutom odwołującego, nie stanowi naruszenia przepisów art. 191 i 194 Ordynacji podatkowej. Dodał, że zgodnie

z przepisem art. 86 ustawy Prawo celne, organ celny może przyjąć jako dowód

w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne innego państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Takim dokumentem jest powołany [...] wniosek rekwizycyjny w sprawach karnych. Dokument sporządzony

przez uprawniony organ państwa obcego, a z taką sytuacją mamy do czynienia

w niniejszej sprawie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisu art. 194 Ordynacja podatkowa. Uznanie dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy wynika z umów międzynarodowych, których stroną jest Polska. W przedmiotowej sprawie wniosek rekwizycyjny trafił do polskich organów wymiaru sprawiedliwości

w ramach pomocy prawnej na podstawie art. 1 ust. 1 europejskiej konwencji o pomocy prawnej w sprawach karnych, opublikowanej 22 września 1999 r. w Dz. U. z 1999r.

Nr 76, poz. 854.

Ustalenia faktyczne zawarte w powołanym wniosku rekwizycyjnym w sprawach karnych uznane przez organ I instancji za dowód w postępowaniu celnym, stanowią

w ocenie organu odwoławczego w pełni zebrany materiał dowodowy w niniejszej sprawie. Materiał ten potwierdza fakt naruszenia przepisów regulujących procedurę wywozu określonych w art. 161 - 162 WKC i w konsekwencji uzasadnia unieważnienie zgłoszenia wywozowego.

Organ odwoławczy podzielił również stanowisko Naczelnika UC, który powołując się na przepis art. 188 O.p. uznał, że nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka wskazywanego przez stronę nie miało znaczenia dla sprawy, bo zeznania te mogłyby dotyczyć tylko samej procedury formalnej, której przeprowadzenia organy nie kwestionują. Podobne stanowisko organ odwoławczy zajął w odniesieniu do wniosków zawartych w pismach pełnomocnika skarżącej z [...] i [...] listopada 2014 r. Uznał bowiem, że ustalenia te nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości realizacji procedury wywozu, gdyż nie odnoszą się do bezspornie stwierdzonej w postępowaniu dowodowym kwestii niewyprowadzenia towaru poza obszar Wspólnoty. Władze celne

w [...], w wyniku przeprowadzonej pomocy prawnej nie potwierdziły bowiem wjazdu środków transportu wskazanych w dokumencie [...]z [...]grudnia 2012 r na terytorium kraju oraz nie odnotowały w rejestrach towarów objętych procedurą wywozu, zgodnie z ww. dokumentem w urzędach [...]. Towar w postaci papierosów nie dotarł do [...]odbiorcy wskazanego w dokumentach celnych. Uprawnione jest zatem stanowisko organów celnych, że towar nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty, czego konsekwencją jest konieczność unieważnienia zgłoszenia celnego o objęcie towaru procedurą wywozu.

Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia przepisów art. 180 § 1, art. 181 i art. 187 § 1 O.p. Dyrektor IC stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym unieważnienia zgłoszenia celnego do procedury wywozu podstawowym materiałem dowodowym są dokumenty celne, z których bezspornie wynika, iż towar faktycznie nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty. Takim dokumentem jest w niniejszej sprawie międzynarodowy wniosek rekwizycyjny w sprawach karnych z [...]września 2013 r. nr [...]. Organ powiadomił o powyższym fakcie zgłaszającego, to jest skarżącą umożliwiając jej przedłożenie własnych dowodów alternatywnych, w trybie art. 180 O.p. potwierdzających, że faktycznie towar został wyprowadzony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 207 O.p. poprzez wydanie decyzji

w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie nie został jeszcze rozstrzygnięty wniosek

o zawieszenie tego postępowania, Dyrektor IC nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska Strony. Zdaniem organu odwoławczego, w toku prowadzonego postępowania nie zaistniała bowiem kwestia prawna, która winna być wstępnie rozstrzygnięta przez inny organ. Natomiast zastrzeżenia skarżącej co do ustalonego stanu faktycznego sprawy nie stanowią zaś zagadnienia prawnego, którego rozstrzygnięcie przez inny organ miałoby wpływ na toczące się postępowanie.

4. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na omówioną decyzję Dyrektora IC. Wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika UC oraz umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, pełnomocnik skarżącej postawił zarzuty naruszenia przepisów:

1) prawa materialnego:

- art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 17 marca 2004 r. Prawo celne, art. 66 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 251 pkt 2 lit. b) Rozporządzenia Komisji (EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny w zw. z art. 792a ust. 1, art. 796d ust. 3, art. 796da, art. 796e ust. 1 i 2 RWKC poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tzn. zastosowanie w stanie faktycznym, w którym urząd celny wywozu otrzymał od urzędu celnego wyprowadzenia komunikat "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia". Przepisy te pozwalają unieważnić zgłoszenie celne tylko w sytuacji, w której urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu IE 518, a sama procedura wywozu nie została zamknięta. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki do unieważnienia zgłoszenia eksportu na ich podstawie;

- art. 3 ust. 1 lit. a) i art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

oraz stanowiącej część porządku prawnego Unii Europejskiej zasady skutku bezpośredniego w zw. z art. 66 ust. 2 WKC, art. 251 pkt 2 lit. b) RWKC poprzez rozszerzającą interpretację art. 66 ust. 2 WKC oraz art. 251 pkt 2 lit. b) RWKC, prowadzącą do bezprawnej zmiany ich znaczenia i w efekcie zastosowania ich w stanie faktycznym, który nie został nimi uregulowany. Działaniami tymi organy celne samodzielnie stworzyły sobie prawo do orzekania w niniejszej sprawie, czym dokonały naruszenia kompetencji UE w zakresie tworzenia unijnego prawa celnego

oraz naruszyły zasady jego stosowania;

- naruszenie stanowiących część porządku prawnego Unii Europejskiej zasad wykładni prawa unijnego: zasady uzasadnionych oczekiwań oraz zasady pewności prawa w zw. z art. 66 ust. 2 WKC, art. 251 pkt 2 lit. b) RWKC poprzez obciążenia Strony konsekwencjami, które nie zostały wprost przewidziane w przepisach prawa, a które zostały wyciągnięte wobec Strony z tytułu domniemanej nieprawidłowości, za którą wyłączną winę ponoszą organy celne;

2) przepisów postępowania:

- art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 188 O.p.

poprzez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych zgłoszonych przez Stronę

w toku postępowania w obu instancjach, pomimo że wnioski te zmierzały do ustalenia faktu, czy papierosy objęte zgłoszeniem celnym opuściły teren UE, oraz sformułowanie rozstrzygnięcia w sprawie jedynie w oparciu o treść międzynarodowego wniosku rekwizycyjnego w sprawach karnych wydanego przez Prokuratora Naczelnego Krajowej Dyrekcji Antykorupcyjnej Prokuratury w [...], a w szczególności zawartej w tym wniosku informacji, że papierosy objęte zgłoszeniem firmy [...]sp. z o.o. nie zostały wyprowadzone poza obszar celny Unii Europejskiej, w sytuacji gdy pismo to informowało jedynie o podejrzeniu braku wyprowadzenia towarów, a ponadto dowód ten powstał jeszcze przez wszczęciem postępowania w sprawie i Spółka nie miała możliwości wzięcia udziału w jego przeprowadzeniu;

- art. 210 § 4 w zw. z art. 124 O.p. poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia decyzji organu II instancji; uzasadnienie to zawiera bowiem wiele braków, do których należy zaliczyć:

a) brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie prawnej Organ I i II instancji zastosował do stanu faktycznego niniejszej sprawy art. 796e ust. 2 RWKC; przepis ten może być bowiem zastosowany jedynie wówczas, gdy organ w ciągu 150 dni nie otrzyma komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia", podczas gdy w przypadku zgłoszenia wywozowego, którego dotyczy niniejsze postępowanie, organ w ciągu 150 dni taki komunikat otrzymał;

b) brak wyjaśnienia, w oparciu o jakie dokładnie przepisy prawa Organ I i II instancji uznał, że wyłączną przesłanką do wydania decyzji o unieważnieniu zgłoszenia celnego jest ustalenie, że dany towar nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty, zwłaszcza w sytuacji gdy cała procedura wywozu została wcześniej zamknięta zgodnie z przepisami prawa, a odpowiedzialność za ewentualną niezgodność zgłoszenia celnego ze stanem faktycznym nie ponosi w żadnym wypadku skarżąc, lecz funkcjonariusz [...] służby celnej;

c) brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie Organ I i II instancji uznał

za udowodniony fakt, że przedmiotowa dostawa papierosów nie opuściła obszaru celnego Wspólnoty; jeśli bowiem nawet towar nie opuścił obszaru UE przez punkt graniczny [...]na granicy [...], jak zadeklarował w systemie funkcjonariusz [...] służby celnej, to nie oznacza to absolutnie, że towar ten nie opuścił obszaru Wspólnoty w żadnym innym miejscu.

Uzasadniając skargę, jej autor podniósł w szczególności, że przepisy będące podstawą do wydania zaskarżonej decyzji zawężają możliwość unieważnienia zgłoszenia wywozowego tylko do dwóch wymienionych w art. 251 pkt 2 lit b) RWKC przypadków, określonych w art. 792 a ust 1 i art. 796e ust. 2 RWKC. Jednakże żaden

z tych przypadków nie zachodzi, a błędna wykładnia przepisu art. 796e ust. 2 RWKC wynika z przepisów art. 796d, art. 796da oraz 796e RWKC, która doprowadziła

do niewłaściwego zastosowania w sprawie art. 21a ust. 2 Prawa celnego, art. 66 ust. 2 WKC oraz art. 251 pkt 2 lit. b) RWKC.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa unijnego autor skargi wskazał na to, że organ odwoławczy po konstatacji, że stan sprawy nie odpowiada dyspozycji art. 796e ust. 2 RWKC stosuje ten przepis przez analogię. Jego zdaniem żaden przepis nie zawiera regulacji sposobu postępowania w sytuacji, w której w zgłoszeniu IE 599 została poświadczona nieprawda. Przepisy art. 21a ust. 2 Prawa celnego, art. 66 ust. 2 WKC oraz art. 251 pkt 2 lit. B) RWKC regulują i pozwalają na unieważnienie zgłoszenia wywozu (IE 515), jednakże wyłącznie do czasu otrzymania komunikatu IE 599.

Po otrzymaniu tego komunikatu o zamknięciu nim procedury wywozu wzruszenie zgłoszenia wywozu jest prawnie niemożliwe.

Uzasadniając zarzut naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego pełnomocnik skarżącej podniósł, że działanie organów było sprzeczne z zasadami wykładni prawa unijnego, w szczególności z zasadą uzasadnionych oczekiwań

oraz zasad pewności prawa. Podatnik ma prawo do ochrony na mocy zasady uzasadnionych oczekiwań, jeżeli spełnione zostały dwie przesłanki: działania podatnika były zgodnymi z prawem działaniami, które u ostrożnego i rozważnego podmiotu gospodarczego mogły wywołać racjonalne oczekiwania i działania te były wykonane

w dobrej wierze. Przesłanki te zostały, w ocenie autora skargi spełnione, bowiem strona dopełniła wszelkich formalności w celu dokonania procedury wywozu, w związku

z otrzymaniem komunikatu IE 599 miała uzasadnione i racjonalne przekonanie,

że procedura wywozu została zakończona poprawnie oraz działała w dobrej wierze ufając w zgodnie z prawem działanie organów celnych.

W kwestii zarzutu naruszenia reguł postępowania dowodowego skarżąca zarzuciła w szczególności, że z wniosku rekwizycyjnego wynikało tylko podejrzenie,

że przedmiotowe towary nie zostały wywiezione z [...]. Także informacja

o niezarejestrowaniu wjazdu pojazdów na teren [...]nie uzasadniała takich wniosków, bowiem z akt sprawy nie wynika, że wszystkie samochody wjeżdżające

do [...]z [...]są odnotowywane na granicy.

5. Odpowiadając na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola,

o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego

w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie

do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanych kryteriów, a przy tym niezależnie od zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia.

W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy organy celne

w świetle zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa materialnego miały podstawę do stwierdzenia, że brak było dowodów jednoznacznie potwierdzających,

że towar objęty w urzędzie wyjścia (Urząd Celny w [...]) procedurą wywozu został faktycznie wyprowadzony poza obszar celny Unii, co w konsekwencji doprowadziło

do unieważnienia zgłoszenia celnego w procedurze wywozu, zarejestrowanego

w systemie ECS pod numerem [...], i czy miał prawo unieważnić zgłoszenie celne mimo wygenerowania w [...]urzędzie celnym (urzędzie celnym wyprowadzenia) komunikatu IE 518 w elektronicznym Systemie Kontroli Eksportu (ECS) skutkującego wygenerowaniem w systemie ECS komunikatu IE 599 potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty.

Zakres niezbędnych ustaleń w sprawie potwierdzenia wywozu towaru poza granice celne Wspólnoty wyznaczają przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego,

w szczególności regulujące procedurę wywozu art. 161-162 WKC oraz art. 788-796e RWKC określające także zasady dokumentowania oraz potwierdzenia faktycznego wyprowadzenia towaru poza teren Unii. Stosownie do treści art. 161 ust. 1 WKC, procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeśli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych.

Z regulacji tych wynika, że dokonanie wywozu towaru winno być dokonane zgodnie z procedurą pozwalającą na wyprowadzenie poza obszar Unii towarów unijnych, która wymaga zastosowania wobec towarów nią objętych określonych środków polityki handlowej i spełnienia formalności wywozowych. Jednak samo wypełnienie procedur nie jest wystarczające dla zwolnienia towaru do wywozu. Zasadnicze znaczenie ma tu przepis art. 162 WKC, zgodnie z którym zwolnienie

do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu. To właśnie materialne zdarzenie ma zasadnicze znaczenie dla dopełnienia warunków zwolnienia do wywozu.

Szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii regulują przepisy art. 796a - 796e RWKC. Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC urząd celny wyprowadzenia przesyła "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej

w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Unii.

W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie.

Nadmienić w tym miejscu należy, że ustawodawstwo unijne wprowadza pewne standardy natury organizacyjnej i technologicznej, służące uproszczaniu procedur celnych przez administracje poszczególnych państw członkowskich, w tym m. in. polegające na wykorzystaniu systemów informatycznych. Przepis art. 4d RWKC stanowi, że organy celne mogą stosować systemy teleinformatyczne do wymiany informacji między urzędami celnymi biorącymi udział w danej procedurze. Przepływ dokumentów związanych ze zgłoszeniami celnymi, informacje pomiędzy organami celnymi w obrębie jednego kraju, jak i między organami celnymi poszczególnych krajów odbywa się z wykorzystaniem technik informatycznego przetwarzania danych. W prawie krajowym zagadnienia dotyczące dokonywania elektronicznych zgłoszeń celnych zostały unormowane, jak słusznie wskazał Dyrektor IC, w wydanym na podstawie art. 19 ustawy Prawo celne rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r.

w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U.

nr 94, poz. 902).

W niniejszej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS). System ten, jest systemem unijnym, umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Umożliwia m.in. awizowanie wysyłki towarów do urzędu celnego granicznego i zwrotne informowanie urzędu celnego wywozu o wyprowadzeniu towarów z obszaru celnego Unii. W systemie tym, dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat IE-599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE-599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia

do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE-599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. W sytuacji braku zaś możliwości udokumentowania faktu wywozu towaru

poza obszar celny Unii, dopuszczalne jest przedstawienie dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru. Zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:

a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii;

b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane

lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii;

c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii;

d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego

lub kraju spoza obszaru celnego Unii;

e) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych

na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe.

Przepisy art. 796a – 796e RWKC określają system wymiany danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznych

i sieci komputerowych i mają charakter proceduralny. Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454 (RWKC) ma charakter przepisów wykonawczych do Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W pierwszej kolejności należy zatem mieć na uwadze, że zgodnie z art. 162 WKC warunkiem materialnym zwolnienia towaru do wywozu jest opuszczenie

przez towar obszaru celnego Wspólnoty (Unii Europejskiej) w tym samym stanie,

w jakim znajdował się w chwili przyjęcia do wywozu. Tym samym zgłoszenie wywozu, nawet potwierdzone w formie elektronicznej odpowiednimi elektronicznymi komunikatami wymaganymi w systemie ECS, nie stanowi o zwolnieniu towaru zgodnie z wymogami art. 162 WKC, jeśli nie został spełniony materialnie podstawowy wymóg zwolnienia, czyli wywóz tego towaru poza teren Unii Europejskiej.

Podstawę unieważnienia zgłoszenia celnego daje przepis prawa krajowego,

tj. art. 21a ust. 2 ustawy Prawo celne, zgodnie z którym w przypadkach unieważnienia zgłoszenia celnego innych niż unieważnienia na wniosek zgłaszającego, organ celny rozstrzyga w sprawie unieważnienia w drodze decyzji. Przepis art. 66 ust. 2 WKC stanowi, że z wyjątkiem przypadków określonych zgodnie z procedurą Komitetu, zgłoszenie po zwolnieniu towarów nie może zostać unieważnione. Kluczowe są

tu słowa: "po zwolnieniu towarów". W ocenie Sądu nie należy ich odnosić do istnienia formalnych dokumentów stanowiących dowód zwolnienia towarów wygenerowanych zgodnie z wymogami RWKC, lecz do zwolnienia towarów w rozumieniu art. 162 WKC. To znaczy, w żadnym stopniu nie ma przeszkód do unieważnienia zgłoszenia celnego, o ile nie doszło do wywozu towarów objętych zgłoszeniem poza teren Unii Europejskiej.

W przepisach RWKC można również znaleźć formalną podstawę

do unieważnienia celnego. Zgodnie z art. 251 ust. 2 lit b) RWKC w przypadku innych towarów (niż wymienione powyżej w tym przepisie) w drodze odstępstwa od zasady wyrażonej w art. 66 ust. 2 WKC, zgłoszenie celne może zostać unieważnione, jeżeli urząd celny wywozu uznaje zgodnie z art. 796e ust. 2 RWKC, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. Z kolei art. 796e ust. 2 RWKC stanowi, że jeśli

w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę wiodącą rolę kwestii materialnego opuszczenia przez towar granicy Unii zgodnie z wymogami art. 162 WKC, gdzie dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń, za równoznaczną, w rozumieniu art. 796e ust. 2 RWKC

z nieotrzymaniem komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia", (a więc m.in. komunikatu IE 518) należy rozumieć taką sytuację, gdzie wprawdzie formalny dokument został wygenerowany, jednak nie odzwierciedla on rzeczywistości czy to

na skutek świadomego, przestępczego działania czy nawet na skutek błędu co do istotnych okoliczności faktycznych dotyczących materialnych przesłanek uznania skuteczności wywozu towaru poza obszar Unii.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty naruszenia

przepisów art. 21 a ust 2 ustawy Prawo celne, art. 66 ust. 2 WKC, art. 251 pkt 2 lit b) RWKC w związku z art., art. 796 d ust. 3, art. 796da, art. 796e ust. 1 i 2 RWKC są bezpodstawne.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 792a ust. 1 RWKC nakładający na eksportera obowiązek zgłoszenia faktu niewywiezienia towaru poza obszar Unii. To, że eksporter nie wywiązuje się z tak oczywistego obowiązku, nie ogranicza organów celnych w działaniach związanych ze stwierdzeniem takiego faktu wbrew treści formalnej dokumentów. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 796d ust. 3 RWKC dotyczący wywozu towaru partiami, który to przepis w sprawie nie miał zastosowania.

Jak wynika z wyżej przedstawionej wykładni art. 66 ust 2 WKC i art. 251 pkt 2 lit. b) RWKC nie zasługuje także na uwzględnienie zarzuty naruszania art. 3 ust. 1 lit. a

i art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, gdyż wykładnia tych przepisów dokonana przez organ nie była wykładnią rozszerzającą, a zbieżną z wykładnią tych przepisów dokonaną przez Sąd. Nie zostały też naruszone zasady wykładni prawa unijnego przez "obciążenie skarżącej konsekwencjami, które nie zostały wprost przewidziane w przepisach prawa, a które zostały wyciągnięte wobec strony z tytułu domniemanej nieprawidłowości, za którą wyłączną winę ponoszą organy celne.

W sprawie przedmiotowej nie chodzi o wyciągniecie konsekwencji wobec eksportera, ustalenia winy czy jej braku, co do zdarzeń składających się na istotę stanu faktycznego, a tylko o doprowadzenie do zgodności dokumentów formalnych

z rzeczywistymi zdarzeniami, których materialną treść mają te dokumenty odzwierciedlać.

Reasumując powyższe uwagi Sąd uznał, wbrew zarzutom skargi, że komunikat IE 599, wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Wspólnoty, nie może mieć przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru, w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty nie doszło. Organy celne mają prawo ocenić, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p., czy wygenerowany komunikat IE 599, w konfrontacji z innymi dowodowymi zebranymi

w sprawie jest dowodem wiarygodnym, czy też należy mu odmówić mocy dowodowej

i oczekiwać od zgłaszającego przedstawienia alternatywnych dowodów potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru, o których mowa w art. 796 da ust. 4 RWKC.

Odnosząc się natomiast do kwestii naruszenia przepisów postępowania Sąd stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organy celne dokonały ustaleń faktycznych w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, zgodnie z wymogami przepisów postępowania, w szczególności nie naruszając przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej. Podstawą ustaleń były bowiem informacje przekazane przez organy prokuratury [...]we wniosku rekwizycyjnym. Informacje takie mogą zaś stanowić w postępowaniu celnym dowód

w sprawie, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne. Dokumenty te jednoznacznie wskazywały, że komunikat IE 518 został wygenerowany przez celniczkę [...] bez materialnych ku temu podstaw. Brak było przy tym innych dokumentów świadczących

o faktycznym wywozie przedmiotowych towarów. Faktu wwiezienia papierosów na teren [...] nie potwierdziły także władze tego kraju. Skarżąca, informowana przez organ celny o wszczęciu postepowania i zakwestionowaniu faktu wywozu już w postanowieniu z [...]stycznia 2014 r. o wszczęciu postępowania, a następnie w postanowieniu z [...]lutego 2014 r., reprezentowana od początku postepowania przez fachowych pełnomocników, nie wykazała żadnej inicjatywy dowodowej w celu wykazania wywiezienia towaru poza obszar Unii Europejskiej. Przecież przepisy RWKC,

w szczególności art. 796 da ust. 4 RWKC przedstawiają przykładowy wykaz dokumentów, jakie mogą być przedstawione dla wykazania wyprowadzenia towaru poza obszar celny Unii. Żadnego z tych dowodów skarżąca jednak nie przedstawiła. Inicjatywa skarżącej w tym względzie ograniczała się zaś jedynie do wniosku

o przesłuchanie świadka, który nie stawiał się na kolejne terminy przesłuchań. Pominięcie dowodu z przesłuchania tego świadka wobec jego niestawiennictwa nie miało wpływu na wynik postępowania. Świadek miała zeznawać na okoliczność dopełnienia formalności wywozowych, co akurat nie było kwestionowane. Kwestionowany był brak zgodności tych formalności z rzeczywistością. Inne okoliczności, o których miała zeznawać świadek O. jak to, że transport był dokonany w związku z zawartym kontraktem i odbywał się środkami transportu odbiorcy można było bez trudu wykazać dowodami z dokumentów. Brak złożenia takich dokumentów, w ocenie Sądu pozwala domniemywać, że po prostu one nie istniały.

Fakt, że główny ciężar dowodzenia spoczywa na organach nie zwalniał przy tym skarżącej z inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania okoliczności dla niej korzystnych zwłaszcza, że to jej jako eksporterowi dostępne były takie dowody,

w szczególności dowody wymienione w art. 796 da ust. 4 RWKC. Tymczasem skarżąca przedstawiła jedynie dowody w postaci sprawozdania finansowego za 2013 r.

i sprawozdania z działalności Spółki, które do sprawy niczego nie wnosiły. Poza tym jej aktywność procesowa sprowadzała się do dążenia do zawieszenia postępowania,

co okazało się bezskuteczne i było już przedmiotem oceny tutejszego Sądu,

w prawomocnie zakończonym innym postępowaniu. Skarżąca do końca zajmowała bierne stanowisko prezentując, aż do etapu wniesienia skargi błędny pogląd, że skoro "dopełniła wszelkich formalności w celu dokonania procedury wywozu, w związku

z otrzymaniem komunikatu IE 599, to miała uzasadnione i racjonalne przekonanie,

że procedura wywozu została zakończona poprawnie oraz że działała w dobrej wierze ufając zgodnie z prawem". W ocenie Sądu, skarżąca mogła pozostawać w takim przekonaniu dokąd nie została poinformowana o fakcie, postanowieniem z [...] stycznia 2014 r. o wszczęciu postępowania, że towar nie został wyprowadzony z obszaru celnego Unii Europejskiej.

Bezpodstawny jest też zarzut naruszenia art. 210 § 4 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej. Organy celne obu instancji wyjaśniły bowiem podstawy prawne swego działania, zarówno te proceduralne, jak i materialnoprawne, a które pozwalały

na unieważnienie zgłoszenia celnego. Jak wyżej Sąd wskazał, wykładnia przepisów prawa i ich zastosowanie były prawidłowe. Nie było przy tym podstaw, jak oczekuje skarżąca, by organ celny bez właściwej inicjatywy z jej strony prowadził działania zmierzające do wykazania, że towar opuścił obszar Unii, zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieje prawdopodobieństwo, że taki fakt nie miał miejsca.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził również naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani też okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrolą Sądu decyzji.

Biorąc to wszystko pod uwagę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. był zobowiązany orzec, jak w sentencji .