Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 281/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA del. Tomasz Judecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2021 r. nr SKO 4316/347/21 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

T. G. (dalej jako strona lub skarżąca) zaskarżyła do tut. Sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej jako Kolegium lub organ odwoławczy) z dnia 30 sierpnia 2021 r., nr SKO 4316/347/21, utrzymującą w mocy decyzję z dnia 15 lipca 2021 r., nr OPS.ŚR.ŚP/000069/21, wydaną przez działającego z upoważnienia Burmistrza Gminy Milicz Zastępcy Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Miliczu (dalej jako GOPS lub organ I instancji) o odmowie przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na W. B. (dalej jako matka strony lub podopieczna).

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

W dniu 24 maja 2021 r. strona, reprezentowana przez adwokata, złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Do wniosku dołączono m.in. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Miliczu z dnia 15 lipca 2014 r., wydane na stałe, z którego wynika, że matka strony posiada znaczny stopień niepełnosprawności, daty istnienia niepełnosprawności nie da się ustalić, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 12 kwietnia 2012 r. W oświadczeniu załączonym do wniosku skarżąca podała, że nie posiada własnego orzeczenia o niepełnosprawności, od stycznia 2020 r. nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej, pobiera świadczenie emerytalne i sprawuje opiekę nad podopieczną, z którą zamieszkuje. Do wniosku załączono m.in. decyzję z dnia 23 stycznia 2020 r. o przyznaniu skarżącej emerytury od [...] r., tj. od dnia osiągnięcia 65. roku życia oraz oświadczenie o zaprzestaniu z dniem 18 maja 2021 r. prowadzenia gospodarstwa rolnego.

W ramach przeprowadzonego w dniu 4 czerwca 2021 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżąca od 10 lat zamieszkuje wspólnie z niepełnosprawną matką (lat [...]), nad którą sprawuje osobiście bezpośrednią opiekę. Podopieczna wymaga całodobowej opieki i pielęgnacji, ponieważ jest osobą praktycznie leżącą, pampersowaną i nie jest w stanie wykonywać podstawowych czynności związanych z utrzymaniem higieny, czy prawidłowym funkcjonowaniem.

W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że matka strony jest osobą niesamodzielną, u której z powodu upośledzenia funkcji organizmu na skutek chorób i wieku stwierdzono znaczne ograniczenia aktywności powodujące konieczność stałego i długotrwałego wsparcia innej osoby w celu zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca faktycznie sprawuje nad matką całodobową opiekę, która wyklucza podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, a zakres czynności podejmowanych przez stronę nie mieści się w katalogu typowych, codziennych działań podejmowanych przez osoby zamieszkujące wspólnie ze schorowanymi rodzicami.

Pismem z dnia 14 czerwca 2021 r. organ I instancji poinformował stronę o możliwości złożenia wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zawieszenie prawa do emerytury oraz o uzależnieniu przyznania wnioskowanego świadczenia od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury z ZUS.

W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 7 lipca 2021 r. skarżąca oświadczyła, że jest gotowa do zawieszenia emerytury jedynie w przypadku, gdy organy zapewnią jej szybkie "przejście" z systemu świadczeń emerytalno-rentowych do systemu świadczeń rodzinnych, ponieważ nie może pozwolić sobie na pozostanie bez jakichkolwiek środków do życia przez dłuższy czas.

Organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia 15 lipca 2021 r., działając m.in. na podstawie art. 3, art. 17, art. 20, art. 23, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej w skrócie u.ś.r.) oraz art. 104, art. 107, art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej w skrócie: k.p.a.), odmówił stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem GOPS-u w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki ustawowe do przyznania stronie wnioskowanego świadczenia z uwagi na pobieranie przez skarżącą świadczenia emerytalnego. Organ I instancji zaznaczył, że z literalnego brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do emerytury. Organ I instancji podkreślił, że w przedmiotowym przepisie ustawodawca wymienił w formie katalogu zamkniętego osoby, które nie są uprawnione do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, nie przewidując przy tym możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem emerytalnym a świadczeniem pielęgnacyjnym, ewentualnie dopłatą wyrównującą niższe świadczenie. W związku z czym organy administracji nie mają podstawy prawnej, aby w sytuacji zbiegu świadczeń mogły dokonać swoistego "wyrównania" pomiędzy kwotą przyznanej emerytury a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. GOPS stwierdził jednocześnie, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych należy dopuścić możliwość przyznania osobom spełniającym warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobierającym emeryturę, świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości - określonej w art. 17 ust. 3 u.ś.r. - pod warunkiem dokonania wyboru przez osobę uprawnioną jednego z tych świadczeń. W uzasadnieniu decyzji organ zaznaczył, że skarżąca została poinformowana o możliwości złożenia wniosku do ZUS o zawieszenie prawa do emerytury oraz o uzależnieniu przyznania wnioskowanego świadczenia od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury z ZUS. W związku z tym, że skarżąca nie zrezygnowała z pobierania emerytury, GOPS nie znalazł podstaw do przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżąca odwołała się od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez nią emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie organ pominął regulację wynikającą z art. 27 ust. 5 u.ś.r., zgodnie z którą przy zbiegu uprawnień do świadczeń uregulowanych w u.ś.r., przysługuje prawo do wyboru korzystniejszego świadczenia. Strona wskazała, że skoro art. 27 ust. 5 u.ś.r. wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2016 r., to w dacie złożenia wniosku mogła dokonać wyboru przysługującego jej świadczenia. Zdaniem skarżącej, z treści złożonego przez nią oświadczenia wynika natomiast jednoznacznie intencja wyboru przez nią świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia korzystniejszego od dotychczasowego oraz świadomość konieczności zaprzestania pobierania emerytury.

Kolegium, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, nie podzieliło argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji w kwestii uzależnienia przyznania stronie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury z ZUS. Organ odwoławczy podkreślił, że prawo do emerytury jest prawem niezbywalnym i fakt ewentualnego zawieszenia jego realizacji przez ZUS nie pozbawia tego prawa, a powoduje jedynie wstrzymanie wypłaty świadczeń. W tej sytuacji zawieszenie prawa do emerytury nie pozbawia osoby uprawnionej nabytego prawa, tylko wstrzymuje jego realizację na określony czas. Zdaniem Kolegium, taki stan rzeczy powoduje, że osoba mająca ustalone prawo do emerytury (jak skarżąca), która wniosła do ZUS (lub ma taki zamiar) o zwieszenie realizacji świadczeń emerytalnych, nadal pozostaje emerytem, jednak na mocy ustawy o świadczeniach rodzinnych zostaje wykluczona z kręgu osób uprawnionych do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. W przeciwnej sytuacji nastąpiłaby kumulacja przyznanych świadczeń z dwóch różnych źródeł publicznego zabezpieczenia społecznego.

Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że nabywając prawo do emerytury skarżąca osiągnęła już wiek emerytalny, co oznacza, że jest w wieku poprodukcyjnym i nie ma obowiązku świadczenia pracy. Kolegium wskazało, że sam fakt korzystania z prawa do emerytury nie wyklucza możliwości podjęcia przez stronę dalszego zatrudnienia i zarobkowania. W niniejszej sprawie skarżąca nie musi rezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo nie podejmować pracy ze względu na sprawowanie opieki nad schorowaną matką, co stanowi warunek konieczny do wykazania związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Kolegium podkreśliło, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensata opiekunowi utraty dochodów w związku z rezygnacją z zatrudnienia na rzecz sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, natomiast strona - realizując prawo do emerytury - ma ustalony pewny dochód, który jest wypłacany regularnie, niezależnie od faktu sprawowania opieki nad matką, co oznacza, że nie ma w tym przypadku możliwości rekompensowania utraconych zarobków. W konsekwencji brak przesłanki związku przyczynowego między niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, wyklucza zdaniem organu, możliwość przyznania stronie wnioskowanego świadczenia.

W skardze do tut. Sądu strona zakwestionowała decyzję organu odwoławczego w całości, zarzucając - podobnie jak w odwołaniu - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, podniosła, że rozpatrując przedmiotową sprawę organy poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. w związku z czym przyjęły, że skoro strona ma przyznane prawo do emerytury, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Tymczasem, w ocenie skarżącej, organy miały obowiązek dokonać wykładni celowościowej i systemowej przedmiotowego przepisu, która prowadzi do takiego jego rozumienia, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury, w sytuacji gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do tego świadczenia.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, strona wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także wystąpiła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), albowiem zarówno strona, jak i organ, wnosili o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie.

W myśl art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 u.p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w ramach kryteriów określonych powyższymi przepisami, Sąd uznał, że nie jest ona zasadna, gdyż zaskarżona decyzja - pomimo błędnej argumentacji zawartej w jej uzasadnieniu - w zakresie rozstrzygnięcia nie narusza norm prawa procesowego ani materialnego.

Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei unormowanie art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. wprowadza przesłanki negatywne po stronie osoby sprawującej opiekę, których zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W myśl bowiem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Rozważając, czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymaga załatwienia odmownego w każdym przypadku, gdy strona posiada prawo do jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. należy uwzględnić, że według aktualnie przyjętej linii orzecznictwa sądy administracyjne w komentowanej materii dostrzegają konieczność uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. rezultatami wykładni celowościowej, funkcjonalnej, systemowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19 i z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wprawdzie proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to jednak nie można się jedynie do nich ograniczać. Argumentuje się, że celowe jest odstąpienie od prima facie jasnych rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, które koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Potrzeba takiego działania wynika między innymi ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazuje się w powołanych wyrokach na konieczność uwzględnienia prokonstytucyjnej wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., oraz że nie sposób znaleźć przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej.

W kwestii sposobu rozwiązania problemu zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczeń emerytalno-rentowych wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., Sąd w składzie orzekającym podziela zapatrywanie wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20; z dnia 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 650/20 oraz z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1416/20, zgodnie z którym wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 824/19, oraz WSA w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1265/19).

Z tych względów Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd aktualnie dominujący w orzecznictwie (por. np. wyroki NSA z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1160/21; z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1648/21; z dnia 2 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1020/21 i z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 433/21), że wnioskodawca, który spełnia pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, lecz pobiera emeryturę lub rentę powinien mieć prawo wyboru jednego z tych świadczeń, to znaczy - albo świadczenia pielęgnacyjnego albo świadczenia emerytalno-rentowego, poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. W przypadku bowiem zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja zawarta jest w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Wybór ten - jak słusznie przyjął organ I instancji orzekający w niniejszej sprawie - strona może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury. Zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 291 ze zm.), prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Wybór świadczenia pielęgnacyjnego musi być jednakże uzewnętrzniony przez stronę złożeniem w odrębnym trybie wniosku o zawieszenie prawa do emerytury do organu rentowego, czyli organu innego, niż organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie powstaje ponadto z chwilą złożenia takiego wniosku, bowiem dopiero wstrzymanie prawa do emerytury skutkuje powstaniem takiej możliwości. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy - wbrew twierdzeniom zawartym w decyzji organu odwoławczego - że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych, w tym do świadczenia pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami - czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie Kolegium, utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - pomimo błędnej argumentacji zawartej w treści uzasadnienia - nie narusza norm prawa materialnego ani procesowego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Dokonana natomiast przez GOPS prawidłowa wykładnia normy prawnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., zgodna z aktualnie przeważającą linią orzecznictwa, o której mowa powyżej, znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z dnia 15 lipca 2021 r. Wbrew twierdzeniom strony zawartym w odwołaniu, organ I instancji trafnie przyjął, na tle prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, że skarżąca nie wykazała, aby złożyła do ZUS-u wniosek o zawieszenie prawa do emerytury. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że strona (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) została prawidłowo pouczona przez organ w piśmie z dnia 14 czerwca 2021 r. o powyższym warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, to znaczy o możliwości wyboru świadczenia oraz możliwości zawieszenia prawa do emerytury, wstrzymania jej wypłaty i konieczności przedłożenia decyzji w tym przedmiocie. W odpowiedzi na wymienione pismo strona oświadczyła, że jest gotowa do zawieszenia emerytury pod warunkiem zapewnienia jej przez organy pomocowe szybkiego "przejścia" z systemu świadczeń emerytalno-rentowych do systemu świadczeń rodzinnych utrzymując, że zawieszenie wypłaty przyznanej emerytury stawiałoby ją w trudnej sytuacji i wprowadzało w stan niepewności co do tego, czy organ wyda decyzję przyznającą jej prawo do wnioskowanego świadczenia. Skarżąca nie przedłożyła natomiast stosownej decyzji ZUS ani w toku postępowania przed organem I pierwszej instancji, ani na etapie postępowania odwoławczego. Tym samym strona nie wykazała spełnienia omawianej przesłanki, gdyż nie oświadczyła o zrezygnowaniu z pobierania emerytury. Strona nie ustosunkowała się również do powyższych okoliczności w uzasadnieniu skargi, ani nie zaprzeczyła twierdzeniom organu, co do przekazanej jej informacji (pouczenia) z dnia 14 czerwca 2021 r.

Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W ocenie Sądu organ I instancji w pełni wykonał względem skarżącej swój obowiązek informacyjny wyznaczony zakresem przedmiotowym cytowanego art. 9 k.p.a. W tym stanie rzeczy trzeba uznać, że prawidłowo przeprowadzono postępowanie administracyjne w sprawie i zasadnie uznano, że zachodzą okoliczności wyłączające możliwość przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z jednoczesnym pobieraniem świadczenia emerytalnego.

W tym stanie rzeczy, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego Sąd zobligowany był do jej oddalenia na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.