Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 251/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 107 par 3 k.p.a.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 200 ust. 1-3, art. 207 ust 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 10 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant sekretarz sądowy Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2018/2019 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz M. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; dalej jako: "k.p.a.") w związku z art. 200 ust. 3 i art. 201 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.; dalej jako: "p.o.s.w."), art. 285 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669) oraz § 12 - § 15 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. 2017, poz. 1696; dalej jako: "rozporządzenie") utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania M. P. stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2018/2019.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją Rektora UŁ z dnia [...] odmówiono przyznania stypendium doktoranckiego M. P. na rok akademicki 2018/2019. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano na § 13 ust. 2 rozporządzenia z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, zgodnie z którym stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który terminowo realizuje program studiów doktoranckich, wykazuje się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową i w roku poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się znaczącymi postępami w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, iż stypendium doktoranckie przyznaje w drodze decyzji administracyjnej Rektor UŁ, po zaopiniowaniu wniosku doktoranta przez właściwą komisję doktorancką podstawowej jednostki organizacyjnej UŁ. Zaznaczono, że Komisja Doktorancka Wydziału Prawa i Administracji UŁ zaopiniowała w dniu 9 października 2018 r. wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2018/2019 złożony przez M. P. - nie udzielając mu rekomendacji.

Doktorant został poinformowany, że na podstawie złożonych dokumentów oraz zgodnie z kryteriami zawartymi w rozdziale 4 załącznika do Zarządzenia Rektora nr 63 z dnia 12 stycznia 2018 r. w sprawie: szczegółowych kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...], zdecydowano o przyznaniu za poszczególne osiągnięcia następującą liczbę punktów:

- za postępy w pracy naukowej: 25 punktów na 40 możliwych do uzyskania.

- za postęp w przygotowaniu rozprawy doktorskiej: 0 punktów na 100 możliwych do uzyskania.

- za prowadzenie zajęć dydaktycznych lub uczestnictwo w zajęciach prowadzonych przez innych pracowników katedry/zakładu lub realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową: 5 punktów na 20 możliwych do uzyskania.

Łącznie doktorant uzyskał 30 punktów na 160 możliwych do uzyskania.

W decyzji poinformowano doktoranta, że limit stypendiów dla II roku studiów wynosi 5, a po ustaleniu listy rankingowej określono, że został on wyczerpany przy liczbie 31 punktów.

W dniu 10 grudnia 2018 r. M. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także o zmianę decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] r. Doktorant zarzucił Komisji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu punktów za osiągnięcia:

- zajęcie II miejsca w konkursie ogólnopolskim XX edycja konkursu organizowanego przez [...] Sp. z o.o. i Redakcję miesięcznika "Przegląd Prawa Handlowego" na najlepsze prace magisterskie z dziedziny prawa handlowego, obronione w roku ak. 2016/17;

- otrzymanie wyróżnienia w I Edycji Konkursu o nagrodę Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej za najlepszą pracę doktorską i najlepszą pracę magisterską z zakresu prawa sądowego;

- odbywania aplikacji sędziowskiej w ramach Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, składającej się z tygodniowych kursów szkoleniowych odbywających się raz na miesiąc.

Zdaniem wnioskodawcy, z § 2 Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich (załącznik do zarządzenia nr 65 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r.) wynika, że ww. osiągnięcia podlegają zaliczeniu na poczet punktów otrzymywanych za postępy w pracy naukowej. Skarżący podniósł, że we wzorze Arkusza Oceny Doktoranta sporządzonym i zaakceptowanym przez Radę Wydziału PiA istnieje przeznaczona na wpisanie takich osiągnięć osobna rubryka. Także zgodnie z dyspozycjami Uchwały Rady Wydziału PiA w sprawie przyjęcia zasad rekrutacji na studia doktoranckie, powyższe osiągnięcia są punktowane, a nie istnieje powód dla którego ww. regulacji, znajdującej zastosowanie dla przyszłych doktorantów I roku, nie należałoby stosować względem doktorantów starszych lat (zgodnie z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa).

Ponadto skarżący zarzucił decyzji uchybienia przepisów prawa procesowego polegające na:

- nieoparciu decyzji o całokształt zebranego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie opinii opiekuna naukowego dr. hab. [...], prof. UŁ, z której wynika, że postępy w przygotowaniu pracy doktorskiej wynosiły 5% oraz dokonanie oceny dowodów wykraczającej poza granice zasady swobodnej ich oceny poprzez uznanie, że stan postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej wynosi 0%. Zdaniem skarżącego, organ ma obowiązek wyczerpującej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w dążeniu do ustalenia prawdy materialnej, a tutaj doszło do uchybienia względem tego obowiązku. Celem postępowania administracyjnego jest poszukiwanie prawdy materialnej, a w niniejszej sprawie celem postępowania jest ustalenie w jakim stopniu skarżącemu udało się poczynić postępy w sporządzaniu pracy doktorskiej. Ze względu na konflikt personalny między profesorem [...] a skarżącym, i związany z tym brak informacji w kwestii postępów w pisaniu rozprawy doktorskiej (kontakt merytoryczny między profesorem [...], a skarżącym był w istocie wyłączony), opinia profesora nie posiadała waloru wiarygodności. Mimo ww. okoliczności organ pominął opinię dr. hab. [...] - prof. UŁ, a takie działanie nie tylko cechuje się dowolnością, ale nadto ma charakter formalnej oceny dowodów tzn. takiej w której dowodom a priori przyznaje się pewną wartość dowodową. Doszło zatem do przyjęcia formalnej, a nie swobodnej oceny dowodów, polegającej na apriorycznym nieuwzględnieniu jako dowodu opinii dr. hab. [...], prof. UŁ z powodu nieuznania go za nowego opiekuna naukowego, mimo że faktycznie taką funkcję pełnił (w dniu 30.09.2018 r. dr hab. [...] posiadał status opiekuna de facto i de iure).

- dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z uprzednio podjętą przez organ decyzją dotyczącą przyjęcia skarżącego na II rok studiów, przy której organ nie dał wiary opinii prof. dr. hab. [...], w której wykazał on, że nie został przez skarżącego wypełniony program studiów.

Ponadto doktorant zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni § 25 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich, wyrażającej się w przyjęciu, że dla uzyskania statusu opiekuna naukowego doktoranta, konieczne jest dokonanie formalnego nadania tego statusu pracownikowi naukowemu, podczas gdy warunek ten nie wynika z treści komentowanego przepisu, a nadto jest on wykluczony mając na uwadze, ze warunek taki został expressis verbis przewidziany w przypadku nabywania statusu promotora. Doktorant zwrócił także uwagę, że próbował dokonać zmiany opiekuna naukowego od końca sierpnia 2018 roku, a tak długie załatwianie tej sprawy przez organy Uczelni nie może powodować niekorzystnych dla niego skutków.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy Rektor Uniwersytetu [...] w pierwszej kolejności wskazał, iż problematyka niniejszej sprawy została unormowana przepisami ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Powołując treść art. 200 ust. 1 i 3 p.o.s.w., a także § 12 ust. 1 i 2 i § 13 ust. 2 rozporządzenia z 9 sierpnia 2017 r., organ wskazał, że ocena spełnienia przez doktoranta przesłanek zawartych w ww. przepisach należy do komisji, która opiniuje wniosek o przyznanie stypendium. Komisja składa się z ekspertów - samodzielnych pracowników nauki, doktorów habilitowanych, którzy są w stanie fachowo ocenić każdy ze złożonych wniosków.

W odpowiedzi na sformułowane zarzuty Rektor UŁ podniósł, że nieuwzględnienie przy obliczaniu sumy punktów przyznanych za postęp w osiągnięciach naukowych nagród uzyskanych w konkursach wskazanych we wniosku oraz odbywania aplikacji w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury wynika z faktu, iż takie osiągnięcia nie zostały przewidziane wśród kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich dla drugiego i wyższych lat studiów doktoranckich - te osiągnięcia są podstawą do ustalania rankingu dla pierwszego roku studiów doktoranckich, w którym to przypadku przy ustalaniu rankingu uwzględniane są bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym (por. § 3 ust. 2 i ust. 3 załącznika do zarządzenia nr 65 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r. "Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" oraz część IV załącznika do zarządzenia nr 63 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r. "Szczegółowe kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]"), w ramach którego to postępowania przy ustalaniu rankingu także dla potrzeb przyznawania stypendium uwzględniana i punktowana jest taka aktywność kandydata na doktoranta.

Co do treści arkusza oceny doktoranta i umieszczenia w nim rubryki dla wpisania udziału w konkursach i szkoleniach, organ zaznaczył, iż arkusz ten stworzony został dla potrzeb ogólnej ewaluacji postępów w kształceniu doktorantów i dlatego ma charakter zunifikowany dla wszystkich lat studiów doktoranckich. W ramach postępowania stypendialnego Komisja Stypendialna uwzględnia osiągnięcia stosownie do postanowień wskazanych powyżej "Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich..." oraz "Szczegółowych kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich...", odpowiednio w przypadku pierwszego roku studiów oraz drugiego i kolejnych lat studiów, zaś doktoranci w ramach wniosku stypendialnego wypełnić winni tylko adekwatne części arkusza. Organ odwoławczy wskazał, że z treści uwag zawartych w uzasadnieniu wniosku wynika, że wnioskodawca miał świadomość faktu, iż wskazane przez niego osiągnięcia nie stanowią podstawy do przyznania punktów w rankingu dla drugiego i kolejnych lat studiów doktoranckich. Zawarte tam zaś uwagi nt. zasady równego traktowania w powyższym kontekście organ uznał za nieuprawnione jeśli się zważy, że zróżnicowanie kryteriów odnosi się do kategorii osób znajdujących się z gruntu w odmiennych sytuacjach: w przypadku pierwszego roku studiów doktoranckich uwzględnia się osiągnięcia kandydatów na studia doktoranckie, uzyskane przed rozpoczęciem tychże studiów; w przypadku drugiego i kolejnych lat studiów uwzględnia się osiągnięcia zgromadzone już w okresie realizacji programu studiów doktoranckich.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przy ustalaniu rankingu opinii prof. UŁ dr hab. [...] Rektor UŁ wskazał, że wynika to z faktu, iż zgodnie z powołanymi wyżej regulacjami zawartymi w załącznikach do zarządzeń Rektora UŁ nr 63 i 65, podmiotem uprawnionym do oceny osiągnięć doktoranta w trakcie postępowania o przyznanie stypendium jest wyłącznie opiekun naukowy albo promotor pracy doktorskiej (§ 2 ust. 4 lit. b "Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich..." oraz część IV § 7 ust. 1 "Szczegółowych kryteriów przyznawania stypendiów/ doktoranckich...") - opiekę naukową w okresie pierwszego roku studiów nad mgr. M. P. sprawował prof. zw. dr hab. [...]. Uwzględnienie opinii innej osoby w takim przypadku przy ustalaniu postępów doktoranta w przygotowaniu rozprawy doktorskiej stanowiłoby oczywiste i rażące naruszenie przytoczonych regulacji. Za wadliwe organ uznał także rozumowanie doktoranta, jakoby opiekę naukową mógł sprawować nad doktorantem dowolnie wybrany przez niego pracownik Uczelni, spełniający formalne wymagania do powierzenia takiej funkcji. Sprawa powierzenia funkcji opiekuna naukowego powiązana jest z odpowiedzialnością zarówno podmiotu organizującego kształcenie doktorantów, jak i samego opiekuna naukowego, co powoduje, iż tryb ustanawiania takiej opieki ma charakter sformalizowany. Taki wniosek potwierdzają przepisy § 9 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich. Tym samym organ uznał, że poza przytoczonym przez stronę § 25 ust. 1 "Regulaminu studiów doktoranckich" uwzględnić należy jeszcze § 12 ust. 2 tego dokumentu, w którym określono tryb ustanawiania pierwszego opiekuna naukowego oraz § 25 ust. 5, gdzie określono ewentualne konsekwencje nieuprawnionej rezygnacji z opieki naukowej przez doktoranta. Tym samym w ocenie organu, dopiero z chwilą podjęcia przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni decyzji o zmianie opiekuna naukowego możliwe było wykonywanie tych czynności przez prof. UŁ dra hab. [...] - co dokonało się już po rozliczeniu przez doktoranta roku akademickiego 2017/2018. Rektor UŁ wskazał przy tym, iż zarzucana przez wnioskodawcę zwłoka w dokonaniu czynności zmiany opiekuna naukowego wynika każdorazowo z konieczności ustalenia zasadności takiej czynności - zatem co najmniej z potrzeby zapoznania się z opiniami wszystkich zainteresowanych oraz z konieczności uwzględnienia, że dokonywana przez opiekuna ewaluacja postępów doktoranta dokonana będzie przez osobę, mającą możność oceny tych postępów w okresie całego roku akademickiego (czego opiekun ustanowiony w ostatnim miesiącu roku akademickiego nie mógłby już dokonać z właściwą starannością i zachowaniem wymagań procesu dydaktycznego i wychowawczego).

Rektor Uniwersytetu [...] nie zgodził się również z twierdzeniem wnioskodawcy, iż przyjęcie go na II rok studiów nie było możliwe w świetle kategorycznej opinii opiekuna naukowego prof. zw. dra hab. [...] o "niewypełnieniu programu studiów". Organ stwierdził, że negatywną ocenę sformułowaną przez prof. zw. dra hab. [...] odnieść można wyłącznie do braku postępów w przygotowywaniu pracy doktorskiej, za co opiekun naukowy prof. zw. dra hab. [...] nie przyznał żadnego punktu uznając, że postęp ten wynosi 0%. Dokonywana w tym trybie ocena opiekuna nie warunkuje jednak pozbawienia możliwości awansu na kolejny rok studiów doktoranckich, jeśli doktorant wypełnił inne powinności (a tak było w przypadku wnioskodawcy) - z programu studiów doktoranckich nie wynika bowiem, by był to formalny warunek zaliczenia danego roku studiów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, M. P. wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, zgodnie z normami przepisanymi. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) naruszenie art. 139 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odwoławczej na niekorzyść strony odwołującej się, w ten sposób, że organ odwoławczy przyjął, że osiągnięcia w postaci:

i. zajęcia II miejsca w konkursie ogólnopolskim XX edycja konkursu organizowanego przez [...] Sp. z 0.0. i Redakcję miesięcznika "Przegląd Prawa Handlowego" na najlepsze prace magisterskie z dziedziny prawa handlowego obronione w roku akademickim 2016/2017;

ii. otrzymanie wyróżnienia I Edycja Konkursu o nagrodę Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej za najlepszą pracę doktorską i najlepszą pracę magisterską z zakresu prawa sądowego;

iii. odbywania aplikacji sędziowskiej w ramach Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, składającej się z tygodniowych kursów szkoleniowych odbywających się raz na miesiąc

- nie podlegają uznaniu jako osiągnięcia istotne z punktu widzenia przyznania stypendium doktoranckiego, mimo wyrażonego w decyzji l - instancyjnej uwzględnienia wszystkich osiągnięć naukowych zgłoszonych przez kandydata, a zatem także tych wymienionych wyżej;

b) naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieoparcie podjętej w sprawie decyzji o całokształt zebranego materiału dowodowego, dokonanie dowolnej oceny dowodów i naruszenie zasady prawdy obiektywnej, co wyrażało się m.in. w tym, że:

i. organ pominął i w konsekwencji nie przyznał należnej ilości punktów za wymienione w punkcie a, ppkt i-iii osiągnięć;

ii. organ pominął dokument w postaci opinii prof. [...], z której w sposób klarowny wynika, że postępy osiągnięte przez skarżącego w sporządzeniu pracy doktorskiej wynosiły 5%, a zatem, że winne były one zagwarantować stronie 5 dodatkowych punktów za osiągnięcia naukowe;

iii. organ przyjął formalną, a nie swobodną oceny dowodów, polegającą na apriorycznym nieuwzględnieniu jako dowodu opinii prof. dr hab. [...], tylko z tego powodu, że z przyczyn leżących wyłącznie po stronie organu, nie został on przed 30.09.2018 r. formalnie uznany za nowego opiekuna naukowego skarżącego, mimo że faktycznie takie funkcje pełnił już od sierpnia 2018 r., co było organowi wiadome;

iv. organ dał bezkrytycznie wiarę opinii prof. zw. dr hab. [...], który wskazał, że osiągnięcia doktoranta w sporządzaniu pracy doktorskiej wyniosły 0%, przy czym organ w zupełności pominął przeczące temu okoliczności wynikającą z opinii prof. dr hab. [...] oraz znany organowi fakt istnienia konfliktu personalnego między doktorantem, a prof. zw. dr hab. [...], który sprawiał, że ten ostatni nie posiadał wiedzy o realnym postępie naukowym doktoranta w okresie od lipca do września 2018, a co więcej mógł utracić konieczny do wydania opinii obiektywizm;

v. organ bezzasadnie przyjął, że skarżący wiedział o tym, że sporne osiągnięcia nie stanową podstawy do przyznania mu punktów za osiągnięcia naukowe, podczas gdy okoliczność ta w ogóle nie wynika z materiału dowodowego, a nadto jest zupełnie fałszywa;

c) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie podjętej decyzji, w tym, w szczególności nieodniesienie się do części zarzutów skarżącego i niewyjaśnienie podstaw niedania mu wiary w kontekście dokonanych osiągnięć naukowych;

d) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. wyrażające się w:

i. powoływaniu się na sytuację prawną, powstałą na skutek przedsiębranych przez organ nieprawidłowych i niezgodnych z odpowiednimi normami działań, a mianowicie powołanie się na brak nabycia przez prof. UŁ [...] statusu opiekuna naukowego skarżącego przed dniem 01.10.2018 r., co miało dyskwalifikować wydaną przez prof. [...] opinię, mimo że nienabycie statusu opiekuna wynikało jedynie z przewlekłości postępowania administracyjnego w tej sprawie;

ii. wskazywaniu, że część aktu prawnego, tj. uchwały nr 27/2018 RW WPiA UŁ z dnia 22 czerwca 2018 r. ma charakter informacyjny, a zatem pozbawiony znaczenia prawnego, co osłabia zaufanie do racjonalności i przewidywalności działań organu;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy polegające na niezastosowaniu § 2 ust. 4 oraz Załącznika nr 1 do uchwały nr 27/2018 RW WPiA UŁ z dnia 22 czerwca 2018 r., w zakresie, w jakim regulacje te wymagają uznania za osiągnięcia naukowe istotne przy ustalaniu pozycji rankingowej doktoranta na liście osób uprawnionych do uzyskania stypendium doktoranckiego, takich osiągnięć jak wygrana w konkursach prawniczych o charakterze ogólnopolskim oraz udział w stażach i szkoleniach;

W razie niedołączenia przez organ wszystkich dokumentów wskazywanych w treści pisma skarżący wniósł o zwrócenie się do niego w celu ich nadesłania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik Rektora UŁ zaznaczył, iż cechą studiów doktoranckich jest opieka naukowa sprawowana nad doktorantem. W związku z powyższym doktorant powinien liczyć się z tym, że wraz z przyjęciem na studia doktoranckie godzi się na pewien stosunek podległości organizacyjnej, w tym również na to, że jego praca jest oceniana i opiniowana przez opiekuna naukowego, a wyniki tej oceny stanowią jeden z czynników, od którego uzależnione jest powodzenie podjętego przedsięwzięcia naukowego. W razie zaistnienia nierozwiązywalnego konfliktu pomiędzy doktorantem a opiekunem naukowym, doktorant musi podjąć decyzję przewidzianą przez prawo: tj. wnioskować o zmianę opiekuna w przewidzianym przez prawo trybie lub zrezygnować ze studiów; nie sposób przyjąć, że istnieje jeszcze, jak argumentuje skarżący, trzecie - akceptowalne prawnie - rozwiązanie tego rodzaju sytuacji, tj. nieformalne podjęcie współpracy z innym pracownikiem naukowym, sprawującym funkcję "opiekuna de facto".

Organ wskazał ponadto, iż decyzja o przyznaniu stypendium ma charakter uznaniowy, a rektor dysponuje limitowanymi środkami publicznymi w zakresie programów stypendialnych, a wymogi wynikające z § 13 rozporządzenia z dnia 9 sierpnia 2017 roku w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1696). Wobec powyższego należy przyjąć, iż działalność naukowo-dydaktyczna w ramach studiów doktoranckich nigdy nie gwarantuje doktorantowi otrzymania stypendium, a więc nie można jej traktować na równi z wynagrodzeniem za pracę. Nawet spełnienie pozytywnych przesłanek wymaganych dla uzyskania stypendium, nie prowadzi do powstania jakiegokolwiek uprawnienia po stronie doktoranta, bowiem rozdział środków uzależniony jest nie tylko od osiągnięć konkretnego wnioskodawcy, ale od innych czynników, np. wysokości środków pieniężnych jakimi dysponuje Uczelnia, a także od porównania osiągnięć doktoranta z innymi osobami wnioskującymi o przyznanie stypendium w danym roku akademickim. Studia doktoranckie realizowane są w określonym trybie, przewidzianym przez przepisy powszechnie obowiązujące oraz akty wewnętrzne uczelni, które stanowią zarówno dla doktoranta, jak i dla jednostki organizacyjnej, w ramach której realizuje studia, źródło określonych praw i obowiązków. Kandydat na studia doktoranckie, a następnie doktorant, decydując się na taką ścieżkę rozwoju naukowego, akceptuje wynikające z podjęcia studiów obowiązki, a także reguły proceduralne przyjęte przez uczelnię zgodnie z obowiązującym prawem. Działalność naukowa w ramach studiów doktoranckich charakteryzuje się ograniczonym stopniem samodzielności, bowiem realizowana jest pod kierunkiem opiekuna naukowego. Wywiązywanie się przez doktoranta z obowiązków przewidzianych regulaminem i programem studiów doktoranckich podlega m.in obligatoryjnej procedurze opiniowania przez osobę powołaną - zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa - do pełnienia funkcji opiekuna naukowego. Powołanie opiekuna naukowego następuje natomiast w procedurze, przewidzianej w Regulaminie Studiów Doktoranckich, uchwalonym przez Senat UŁ uchwałą nr 452 z dnia 5 marca 2012 r.

W replice na odpowiedź na skargę M. P. podkreślił, iż:

1. podtrzymuje i ponawia wnioski zawarte w skardze z dnia 12 lutego 2019 r.;

2. wnosi o dopuszczenie dowodu z dokumentów powołanych w treści pisma;

3. na wypadek nieuwzględnienia skargi wnosi o niezasądzanie kosztów postępowania na rzecz organu na podstawie art. 206 lub 207 § 1 p.p.s.a.

Skarżący podkreślił, iż z uwagi na treść odpowiedzi organu na skargę, z której wynika wyraźny cel, aby niewygodne dla organu okoliczności faktyczne i prawne przemilczeć lub przedstawić w świetle korzystnym, konieczne stało się złożenie repliki. Organ przeinaczył bowiem zarzuty skarżącego kierowane względem zaskarżonych decyzji w zakresie uzyskanych osiągnięć, a związanych z Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący powoływał się w tym zakresie na dwa osiągnięcia: po pierwsze na uzyskanie wyróżnienia w konkursie ogólnopolskim organizowanym przez PGRP, a po drugie na odbycie miesięcznego stażu w PGRP w lutym 2018 roku, będącym rezultatem otrzymania wyróżnienia. Tymczasem z opisu faktycznego sporządzonego przez organ wynika, że skarżący domagał się uwzględnienia tylko tego pierwszego osiągnięcia, co w sposób oczywisty nie koresponduje z treścią odwołania od decyzji organu, jak i samej skargi. Takie pominięcie dokonane przez organ, zdaniem skarżącego, nie dziwi, jako że organ nie jest w stanie w żaden przekonujący sposób uargumentować swojej decyzji o nieuwzględnieniu odbytego stażu naukowego przy przyznawaniu stypendium doktoranckiego i pokazuje, że organ zauważa wadliwość swojego rozstrzygnięcia, próbując je nieumiejętnie tuszować za pomocą manipulacji faktami. W ocenie skarżącego nie ulega wątpliwości, że na gruncie Zasad Przyznawania Stypendiów Doktoranckich stanowiących Załącznik do zarządzenia nr 65 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r. staż naukowy, a takim z pewnością był staż organizowany w departamencie współpracy międzynarodowej PGRP, jest osiągnięciem wymienionym expressis verbis wśród osiągnięć, podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu uprawnienia do otrzymania stypendium doktoranckiego (zgodnie z § 2 ust. 4 e). Stosownie bowiem do treści § 2 ust. 4 "do wniosku [o przyznanie stypendium doktoranckiego - przyp. skarżącego] należy dołączyć, w formie elektronicznej lub papierowej, jeden komplet dokumentów poświadczających osiągnięcia w minionym roku akademickim, które będą podstawą sporządzenia listy rankingowej. Są to w szczególności: [...] zaświadczenia o odbytych stażach i szkoleniach".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty, Sąd uznał za zasadne.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodatkowo wskazać należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co wynika z treści art. 133 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z [...] w przedmiocie odmowy przyznania M. P. stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2018/2019.

Przede wszystkim należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm. dalej: p.o.s.w.), gdyż zgodnie z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669), studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/20120 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. Skarżący zaś rozpoczął studia doktoranckie przed tą datą.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 200 ust. 1-3 p.o.s.w., zgodnie z którym uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Decyzja w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego jest tzw. decyzją uznaniową, o czym świadczy brzmienie cytowanego przepisu: "może otrzymywać". Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma w sprawie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednakże wybór taki nie może być dowolny, a więc musi być poparty zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a także zostać właściwie uzasadniony.

Przepis art. 207 ust. 1 p.o.s.w. obliguje organy uczelni, aby do podejmowanych decyzji w indywidualnych sprawach doktorantów, stosować odpowiednio przepisy k.p.a. Przyznanie stypendium uczestnikom studiów doktoranckich należy niewątpliwie do kategorii spraw, o których mowa w tym przepisie. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza natomiast konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Chociaż w świetle wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzje organów administracji publicznej, to jednak, skoro zostały poddane kontroli prowadzonej przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem (art. 207 ust. 1 p.o.s.w.), muszą one spełniać wymogi umożliwiające przeprowadzenie takiej kontroli. Oznacza to, że organy uczelni w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego winny przestrzegać ogólnych zasad postępowania administracyjnego i respektować podstawowe założenia procedury administracyjnej. Powinny zatem poczynić ustalenia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie podjęte rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania stypendium doktoranckiego uzasadnić zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Natomiast kontrola sądowa rozstrzygnięć podejmowanych w ramach uznania administracyjnego ogranicza się do tego, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie ustalenia, czy organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, albowiem podejmowanie decyzji uznaniowej nie może oznaczać dowolności i arbitralności.

Tryb przyznawania stypendiów doktoranckich określony został w § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r., poz. 1696 dalej: rozporządzenie). Stypendium doktoranckie przyznaje rektor uczelni albo dyrektor jednostki naukowej, po zaopiniowaniu wniosków o przyznanie stypendium przez doktorancką komisję stypendialną jednostki organizacyjnej uczelni albo jednostki naukowej. W § 13 ust. 2 rozporządzenia określono, że stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który: 1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich, 2) wykazuje się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową, 3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Analogiczne kryteria zostały określone w § 3 ust. 3 załącznika do zarządzenia nr 65 Rektora UŁ z dnia 12 stycznia 2018 r. "Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" oraz w § 2 części IV (Wydział Prawa i Administracji) załącznika do zarządzenia nr 63 Rektora UŁ z dnia 12 stycznia 2018 r. "Szczegółowe kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]".

Zasadniczy spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowym było działanie Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa i Administracji UŁ oraz Rektora UŁ, polegające na:

1/ nieuwzględnieniu przy obliczaniu sumy punktów przyznanych skarżącemu za postęp w osiągnięciach naukowych:

- zajęcia II miejsca w konkursie ogólnopolskim XX edycja konkursu organizowanego przez [...] Sp. z o.o. i Redakcję miesięcznika "Przegląd Prawa Handlowego" na najlepsze prace magisterskie z dziedziny prawa handlowego, obronione w roku ak. 2016/17;

- wyróżnienia w I Edycji Konkursu o nagrodę Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej za najlepszą pracę doktorską i najlepszą pracę magisterską z zakresu prawa sądowego;

- odbywania aplikacji sędziowskiej w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury

2/ nieprzyznaniu punktów za postępy w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej.

W replice na odpowiedź na skargę M. P. zaznaczył również, iż rozpatrując sprawę organ pominął, że wyróżnienie w konkursie o nagrodę Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej wiązało się dodatkowo z odbyciem miesięcznego stażu w Prokuratorii Generalnej RP w lutym 2018 roku, co potwierdza załączone do repliki zaświadczenie o odbyciu stażu z dnia 28 maja 2019 r.

W odniesieniu do nieuwzględnienia przez organy Uczelni przy obliczaniu sumy punktów przyznanych skarżącemu za postęp w osiągnięciach naukowych udziału w opisanych wyżej konkursach oraz odbywania aplikacji i stażu, Sąd podziela stanowisko Rektora UŁ, iż takie osiągnięcia nie zostały przewidziane wśród kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich dla drugiego i wyższych lat studiów doktoranckich. Jak zaznaczono wyżej, z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich wynika wprost, iż: "stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który: 1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich, 2) wykazuje się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych albo realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową, 3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej". Powyższe oznacza, że przy ustalaniu listy rankingowej osób uprawnionych do stypendium doktoranckiego na drugim roku tych studiów organy Uczelni winny przyznawać stosowną punktację wyłącznie za:

- realizację programu studiów doktoranckich,

- prowadzenie zajęć dydaktycznych,

- realizację badań naukowych,

- postępy w pracy naukowej,

- postępy w przygotowaniu rozprawy doktorskiej.

W postępowaniu o przyznanie tego stypendium nie są zatem brane pod uwagę żadne inne kryteria, co oznacza, iż brak jest podstaw prawnych do uwzględniania innych aktywności doktoranta przy przyznawaniu punktów do uzyskania stypendium doktoranckiego na II roku studiów. Mając na uwadze zarzuty skargi, podkreślenia również wymaga, iż z regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich wynika ponadto, że inne zasady obowiązują przy przyznawaniu stypendium doktoranckiego dla studentów na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich oraz dla studentów na pierwszym roku tych studiów. W myśl bowiem do § 13 ust. 1 rozporządzenia, stypendium doktoranckie na pierwszym roku studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym. Wbrew stanowisku skarżącego, powyższe rozróżnienie nie narusza konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, gdyż studenci I roku studiów doktoranckich znajdują się w zupełnie odmiennej sytuacji, jeżeli chodzi o realizację tych studiów, niż studenci lat kolejnych. Zasada równości wymaga natomiast jednakowego traktowania podmiotów należących do tej samej kategorii istotnej. Jest oczywistym, że w przypadku studentów pierwszego roku studiów doktoranckich nie ma możliwości przyznania punktów za realizację programu tych studiów, w tym za postępy w pracy naukowej czy przygotowaniu rozprawy doktorskiej. Dlatego w tym przypadku, ustawodawca określił inne zasady przyznawania stypendium doktoranckiego i w ramach tych zasad, organy Uczelni mogą przyznawać studentom I roku studiów doktoranckich punkty uwzględniające m. in. osiągnięcia związane z pracą magisterską.

Zgodzić się należy z organem, iż w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie ma mowy o wszelkich osiągnięciach naukowych czy zawodowych doktorantów drugiego i kolejnych lat, ale tylko o tych, które są ściśle związane z działalnością naukowo-dydaktyczną realizowaną w ramach studiów doktoranckich. Treść przywołanych powyżej przepisów, statuujących przesłanki przyznania stypendium doktoranckiego na II roku, jednoznacznie przesądza, że inne niż wskazane w tych przepisach okoliczności związane z rozwojem zawodowym, czy naukowym nie kreują po stronie doktoranta uprawnienia do ubiegania się o stypendium; innymi słowy nie mogą mieć wpływu na decyzję rektora o przyznaniu stypendium. W tym zakresie rektor nie działa w ramach uznania administracyjnego, lecz związany jest przepisami o charakterze imperatywnym, statuującymi przesłanki wydatkowania przez niego środków publicznych. Ocena rektora dotycząca osiągnięć doktoranta, a wpływająca na rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania stypendium, nie może opierać się na innych przesłankach, niż te które wskazano w powołanych powyżej przepisach rozporządzenia.

Nieuwzględnienie przy obliczaniu sumy punktów przyznanych za postęp w osiągnięciach naukowych nagród uzyskanych w konkursach wskazanych przez skarżącego we wniosku oraz odbywania aplikacji w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury wynika zatem z faktu, iż takie osiągnięcia nie zostały przewidziane wśród kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich dla drugiego i wyższych lat studiów doktoranckich - te osiągnięcia mogą być podstawą do ustalania rankingu dla pierwszego roku studiów doktoranckich, w którym to przypadku przy ustalaniu rankingu uwzględniane są bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym (§ 3 ust. 2 i ust. 3 załącznika do zarządzenia nr 65 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r. "Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" oraz część IV załącznika do zarządzenia nr 63 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r. "Szczegółowe kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]").

Podkreślić raz jeszcze należy, iż zarówno z treści rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, jak i Zasad będących załącznikiem do zarządzenia nr 65 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r. wynika wprost, że przy przyznawaniu stypendium doktoranckiego dla studentów II roku punktowane są postępy w pracy naukowej, natomiast za co konkretnie w ramach tego kryterium Komisja przyznaje punkty, wynika z części IV § 6 ust. 1 Szczegółowych kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...] (zał. do zarządzenia nr 63 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r.). Stosownie do tej regulacji: "Za postępy w pracy naukowej doktorant może uzyskać nie więcej niż 40 punktów, które przysługują za publikacje oraz udział w życiu naukowym". W ust. 2 tego przepisu wskazany został z kolei sposób przyznawania punktów za postępy w pracy naukowej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż stosownie do § 6 ust. 2 pkt 1b i pkt 2a i 2b skarżącemu przyznano - zgodnie z załączonym do wniosku o stypendium "Arkuszem oceny doktoranta" - za postępy w pracy naukowej 25 punktów tj. za publikacje 15 pkt (autorstwo rozdziału w 3 monografiach naukowych - 3 x 5 pkt) oraz 10 pkt za udział w 3 konferencjach naukowych polegających na wygłoszeniu referatu (2 konferencje ogólnopolskie - łącznie 6 pkt i 1 międzynarodowa - 4 pkt). Zgodzić się należy ze skarżącym, że liczba punktów przyznanych za poszczególne osiągnięcia naukowe powinna wynikać wprost z uzasadnienia decyzji organu, tymczasem Rektor ograniczył się do przywołania regulacji zawartych w "Zasadach przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" i części IV załącznika do zarządzenia nr 63 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r. "Szczegółowe kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" oraz do podania ogólnej liczby przyznanych punktów za działalność naukową doktoranta, jednak wobec braku sporu co do tego, ile punktów i za co zostało skarżącemu w ramach tego kryterium przyznane, Sąd uznał, iż jest to uchybienie procesowe pozostające bez wpływu na wynik sprawy.

Nie można zgodzić się ze skarżącym, iż w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia zasady wynikającej z art. 139 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji odwoławczej na niekorzyść strony, w ten sposób, że organ odwoławczy przyjął, że osiągnięcia w postaci udziału w konkursach i odbywania aplikacji nie podlegają uznaniu jako osiągnięcia istotne z punktu widzenia przyznania stypendium doktoranckiego, mimo wyrażonego w decyzji l - instancyjnej uwzględnienia wszystkich osiągnięć naukowych zgłoszonych przez kandydata, a zatem także udziału w konkursach i odbywania aplikacji. W ocenie Sądu, stanowisko organu wyrażone w decyzji z dnia [...] oraz [...] jest w omawianym zakresie tożsame, czego potwierdzeniem jest okoliczność, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy Rektor UŁ utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. W decyzji Rektora UŁ z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania M. P. stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2018/2019 faktycznie znalazło się stwierdzenie, iż "w zakresie postępów w pracy naukowej uwzględniono wszystkie osiągnięcia i przyznano 25 punktów", jednak zdaniem Sądu stwierdzenie to należy odnieść do uwzględnienia przez organ wszystkich osiągnięć, za które doktorantom drugiego roku studiów przyznawane są punkty - stosownie do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, "Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" oraz "Szczegółowych kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]". Wobec tego, że z powyższych regulacji nie wynika, aby na II roku studiów doktoranckich udział w konkursach na najlepszą pracę magisterską i odbywanie aplikacji sędziowskiej mogły zostać zaliczone do postępów naukowych doktoranta na Uczelni, za prawidłowe uznać należy stanowisko organu o braku podstaw do przyznania skarżącemu przy obliczaniu sumy punktów do stypendium doktoranckiego na rok ak. 2018/2019, punktów za:

- zajęcie II miejsca w konkursie ogólnopolskim XX edycja konkursu organizowanego przez [...] Sp. z o.o. i Redakcję miesięcznika "Przegląd Prawa Handlowego" na najlepsze prace magisterskie z dziedziny prawa handlowego, obronione w roku ak. 2016/17;

- wyróżnienie w I Edycji Konkursu o nagrodę Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej za najlepszą pracę doktorską i najlepszą pracę magisterską z zakresu prawa sądowego;

- odbywanie aplikacji sędziowskiej w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

Skoro, zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, na drugim roku studiów przy rankingu do stypendium doktoranckiego winny być uwzględniane postępy w pracy naukowej doktoranta, to trzeba przyznać rację organowi, iż udział w konkursie na najlepszą pracę magisterską czy też odbywanie aplikacji sędziowskiej nie należy do osiągnięć naukowych związanych ze studiami doktoranckimi, chociaż niewątpliwie są to znaczące sukcesy zawodowe.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut skarżącego, zawarty w replice odpowiedzi na skargę, iż organ przeinaczył zarzuty kierowane względem zaskarżonych decyzji, co do uzyskanych przez niego osiągnięć związanych z Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż skarżący powoływał się w tym zakresie na dwa osiągnięcia: po pierwsze na uzyskanie wyróżnienia w konkursie ogólnopolskim organizowanym przez PGRP, a po drugie na odbycie miesięcznego stażu w PGRP w lutym 2018 roku, będącym rezultatem otrzymania wyróżnienia. Z Arkusza oceny doktoranta za rok akademicki 17/18 nie wynika, aby skarżący umieścił w punkcie "Inne osiągnięcia naukowo-dydaktyczne" informację o odbytym stażu w Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzut nieuwzględnienia przez organ tego stażu przy ustalaniu punktacji do stypendium doktoranckiego nie pojawił sie również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani też w skardze do Sądu. Natomiast zaświadczenie o tym, iż skarżący odbywał w lutym 2018 r. staż w Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej załączone zostało dopiero do repliki z dnia 18 czerwca 2019 r. Trudno jest zatem stawiać Rektorowi UŁ zarzut, iż nie odniósł się do omawianej okoliczności, skoro nie była ona podnoszona przez skarżącego w toku postępowania o przyznanie stypendium. Ponadto, w ocenie Sądu, staż w Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, podobnie jak udział w konkursach na najlepszą pracę magisterską i odbywanie aplikacji sędziowskiej, nie podlega zaliczeniu i punktacji w ramach postępów w pracy naukowej doktoranta na uczelni przy ocenie realizacji pierwszego roku studiów doktoranckich.

Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącym, iż na gruncie Zasad Przyznawania Stypendiów Doktoranckich, stanowiących Załącznik do zarządzenia nr 65 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r., staż organizowany w departamencie współpracy międzynarodowej PGRP, jest osiągnięciem wymienionym expressis verbis wśród osiągnięć, podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu uprawnienia do otrzymania stypendium doktoranckiego (zgodnie z § 2 ust. 4e).

Paragraf 2 "Zasad Przyznawania Stypendiów Doktoranckich w Uniwersytecie [...]" stanowi, iż:

"1. Stypendium doktoranckie przyznaje się na udokumentowany wniosek uczestnika stacjonarnych studiów doktoranckich. Wzór wniosku o przyznanie stypendium na pierwszym roku określa załącznik nr 1, a wzór wniosku o przyznanie stypendium na wyższych latach - załącznik nr 2.

2. Z zastrzeżeniem ust. 3, wniosek o przyznanie w danym roku akademickim stypendium doktoranckiego składa się do Rektora UŁ za pośrednictwem kierownika studiów doktoranckich w terminie do 30 września we właściwym dziekanacie. W przypadku wykorzystania w danym roku akademickim środków na powyższe świadczenie, wnioski złożone po terminie rozpatrywane będą odmownie.

3. W przypadku osób przyjętych na pierwszy rok studiów doktoranckich wniosek o przyznanie w danym roku akademickim stypendium doktoranckiego składa się wraz z wnioskiem o przyjęcie na studia.

4. Do wniosku należy dołączyć, w formie elektronicznej lub papierowej, jeden komplet dokumentów poświadczających osiągnięcia w minionym roku akademickim, które będą podstawą sporządzenia listy rankingowej. Są to w szczególności: [...]

e) zaświadczenia o odbytych stażach i szkoleniach z wyraźnie określonym czasem ich trwania [...]".

Cytowany przepis nie zmienia kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich na drugim roku studiów, bowiem te wynikają wprost z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, jak również z § 3 pkt 3 tych Zasad, lecz reguluje wyłącznie tryb i termin składania wniosku o stypendium doktoranckie oraz sposób potwierdzania zawartych we wniosku osiągnięć, uzyskanych w minionym roku akademickim. Jeżeli zatem staż w Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, czy też aplikacja sędziowska - w myśl rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, "Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" oraz "Szczegółowych kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" podlegałyby punktacji do stypendium na II roku studiów w ramach oceny postępów w pracy naukowej doktoranta, to obowiązkiem składającego wniosek o takie stypendium byłoby załączenie dokumentów w formie wynikającej z § 2 ust. 4e "Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]". Wobec tego jednak, że zgodnie z przedstawioną wcześniej argumentacją, za staże i szkolenia niemające związku z pracą naukową doktoranta na Uczelni, nie są przyznawane punkty rankingujące do stypendium doktoranckiego na II roku studiów (§ 6 Szczegółowych kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]), to zapis § 2 ust. 4e "Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" w istocie nie ma do skarżącego zastosowania.

Co do zarzutu, iż w treści Arkusza oceny doktoranta, umieszczona została rubryka: "Inne osiągnięcia naukowo-dydaktyczne (np. osiągnięcia w konkursach naukowych, odbyty staż naukowy krajowy lub zagraniczny, odbyte szkoły letnie, ukończone studia podyplomowe)", to należy powtórzyć za organem, iż Arkusz oceny doktoranta stworzony został dla potrzeb ogólnej ewaluacji postępów w kształceniu doktorantów i dlatego ma charakter zunifikowany dla wszystkich lat studiów doktoranckich. Stosownie bowiem do § 1 ust. 1 uchwały nr 27/2018 Rady Wydziału Prawa i Administracji UŁ podjętej na posiedzeniu w dniu 22 czerwca 2018 r. w sprawie sposobu dokonywania oceny realizacji programu studiów doktoranckich, zasad prowadzenia zajęć lub uczestniczenia doktoranta w ich prowadzeniu, formy rozprawy doktorskiej, warunków przeprowadzania egzaminów doktorskich oraz treści recenzji rozpraw doktorskich i sporządzania protokołów z publicznych, obron rozpraw doktorskich: "Dokumentowanie przebiegu studiów doktoranckich, a w szczególności zatwierdzanie sposobu dokonywania oceny realizacji programu studiów doktoranckich oraz prowadzenia badań naukowych przez doktorantów, na Wydziale Prawa i Administracji UŁ dokonywane jest w karcie okresowych osiągnięć doktoranta, w postaci wydruków elektronicznych potwierdzonych podpisem kierownika studiów doktoranckich, w protokole tworzonym w systemie USOSweb oraz w arkuszu oceny doktoranta. Egzaminy i zaliczenia objęte programem studiów doktoranckich wymagają wpisania do karty okresowych osiągnięć." Arkusz oceny doktoranta stanowi jedynie załącznik do wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego, a w ramach postępowania stypendialnego Komisja Stypendialna bierze pod uwagę osiągnięcia umieszczone przez doktoranta w Arkuszu, z uwzględnieniem postanowień rozporządzenia oraz wskazanych powyżej "Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" oraz "Szczegółowych kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]", odpowiednio w przypadku pierwszego roku studiów oraz drugiego i kolejnych lat studiów. Wykładnia, którą przyjął skarżący została niesłusznie i jednostronnie oparta o treść Arkusza oceny doktoranta, całkowicie w oderwaniu od celu, któremu pierwotnie służy ten Arkusz i wtórnej roli, jaką odgrywa on w ramach postępowania o przyznanie stypendium doktoranckiego oraz w oderwaniu od istoty samego systemu przyznawania tego stypendium. Doktorant ubiegający się o przedmiotowe stypendium jest faktycznie zobowiązany do złożenia ww. Arkusza, jednak nie można abstrahować od faktu, że arkusz ten, jako załącznik do uchwały nr 27/2018 Rady Wydziału Prawa i Administracji UŁ z dnia 22.06.2018 r., ma w założeniu inny cel i służy - na co wskazuje m.in. początkowy fragment tytułu tej uchwały - dokonywaniu oceny realizacji programu studiów doktoranckich, natomiast w postępowaniu stypendialnym ma on wyłącznie charakter pomocniczy, dlatego zamieszczone w nim rubryki i instrukcja pomocnicza nie może zyskiwać nadrzędnego - normatywnego charakteru wobec normy wyrażonej wprost w § 13 ust. 2 rozporządzenia oraz § 3 ust. 3 "Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]".

Za zasadne Sąd uznał natomiast w rozpatrywanej sprawie zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organ art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieoparcie podjętej w sprawie decyzji o całokształt zebranego materiału dowodowego, dokonanie dowolnej oceny dowodów i naruszenie zasady prawdy obiektywnej, co wyrażało się w tym, że przyjęte zostało, iż postęp doktoranta w sporządzeniu pracy doktorskiej wyniósł 0%. W tym zakresie doszło również do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepełne uzasadnienie podjętych decyzji, w szczególności nieodniesienie się do części zarzutów skarżącego.

Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, iż organ przyjął, że zgodnie z regulacjami zawartymi w załącznikach do zarządzeń nr 63 i 65 Rektora UŁ, podmiotem uprawnionym do oceny osiągnięć doktoranta w trakcie postępowania o przyznanie stypendium jest wyłącznie opiekun naukowy albo promotor pracy doktorskiej (§ 2 ust. 4 lit. b "Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich..." oraz część IV § 7 ust. 1 "Szczegółowych kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich..."). Wobec tego natomiast, że opiekę naukową w okresie pierwszego roku studiów nad mgr. M. P. sprawował prof. zw. dr hab. [...], brak było podstaw do uwzględnienia innej opinii przy ustalaniu postępów doktoranta w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, gdyż zdaniem organu stanowiłoby oczywiste i rażące naruszenie przytoczonych regulacji.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem i argumentacją organu, iż w roku akademickim 2017/2018 opiekę naukową nad doktorantem sprawował prof. zw. dr hab. [...], a zatem opinia prof. zw. dr hab. [...] winna być brana pod uwagę do oceny osiągnięć doktoranta w trakcie postępowania o przyznanie stypendium oraz przy ustalaniu postępów doktoranta w przygotowaniu rozprawy doktorskiej. Tym niemniej, stosownie do art. 80 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 p.o.s.w. i zgodnie z nimi, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Przepis art. 80 k.p.a. wymaga zatem, aby ocena uznania danej okoliczności za udowodnioną była oparta na całokształcie materiału dowodowego, zebranego w sprawie. Innymi słowy, przesłanką prawidłowości swobodnej oceny dowodów jest to, aby organ administracji publicznej ocenił nie tylko każdy dowód z osobna, ale wszystkie dowody w łączności. Podkreślić przy tym należy, że kwestia ta nigdy nie budziła wątpliwości w polskim postępowaniu administracyjnym – por. np. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 156 i cyt. tam orzecznictwo NTA; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Lex, Warszawa 2011, s. 524; czy też F. Elżanowski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 425.

Jedynie zgromadzenie całokształtu materiału dowodowego umożliwia organowi administracji publicznej stwierdzenie, w jakim zakresie materiał ten jest spójny. W przypadku, który wyniknął w rozpoznawanej sprawie, a więc gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkowania się do tych sprzeczności poprzez wskazanie dowodów, które przyjął jako faktyczną podstawę rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W ocenie Sądu, Rektor UŁ nie sprostał powyższym obowiązkom w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, gdyż nie wyjaśnił przekonywująco, dlaczego nie uwzględnił przy ocenie postępów skarżącego w rozprawie doktorskiej załączonego przez doktoranta do wniosku o przyznanie stypendium planu i zarysu rozprawy doktorskiej "Procedura Resolution w systemach prawnych amerykańskim i europejskim. Analiza efektywności regulacji" oraz stanowiska prof. UŁ dra hab. [...] zawartego w opinii z 1 października 2018 r., iż objętość rozprawy doktorskiej napisana w ocenianym roku akademickim wynosi 5%. Zaznaczyć trzeba, iż z akt administracyjnych oraz argumentacji podnoszonej zarówno przez skarżącego jak i organ wynika, że współpraca doktoranta z wyznaczonym na rok ak. 2017/2018 opiekunem naukowym w ostatnich miesiącach roku akademickiego 2017/2018 nie układała się w sposób "perfekcyjny", czego ostatecznym wyrazem był wniosek strony z 17 września 2018 r. o zmianę seminarium doktorskiego prowadzonego przez prof. zw. dr hab. [...] na seminarium prowadzone przez prof. dr hab. [...], a zarazem zmianę osoby promotora rozprawy doktorskiej. Z dokumentów załączonych przez skarżącego do repliki odpowiedzi na skargę (kopie korespondencji e-mail) wynika również, iż z uwagi na zaistniałą sytuację Dziekan WPiA zgodziła się na załączenie do Arkusza oceny doktoranta za rok ak. 2017/18 oprócz opinii opiekuna naukowego również opinii prof. dr hab. [...]. Ponadto, z pisemnych wyjaśnień składanych przez skarżącego w toku postępowania o przyznanie stypendium wynikało, iż od końca miesiąca sierpnia 2018 r. nie spotykał się już z wyznaczonym opiekunem naukowym w celu modyfikacji sporządzonego w maju 2018 r. planu pracy doktorskiej, natomiast w okresie sierpień - wrzesień 2018 r. dokonał 5% postępu w sporządzeniu pracy doktorskiej pod kierownictwem prof. dr hab. [...].

Zasady przyznawania punktów z tytułu postępów doktoranta w przygotowaniu rozprawy doktorskiej dla potrzeb postępowania w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego określa § 7 części IV "Szczegółowych kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" (zał. do zarządzenia nr 63 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r.), który stanowi, iż:

"1. Z tytułu oceny postępów doktoranta w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, doktorant może uzyskać nie więcej niż 100 punktów w całym okresie studiów. Opinie w sprawie postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej sporządza opiekun naukowy albo promotor pracy doktorskiej.

2. Przy opisie postępów doktoranta w przygotowaniu rozprawy doktorskiej w roku poprzedzającym złożenie wniosku opiekun naukowy albo promotor powinien uwzględnić następujące reguły przyznawania punktów: za przygotowanie tekstu obejmującego 1% rozprawy - 1 punkt (łącznie nie więcej niż 100 punktów w całym okresie studiów).

3. Dokonana w danym roku procentowa ocena postępów doktoranta w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, o której mowa w ust. 2, nie podlega korekcie w latach kolejnych.

4. Przyznanie punktów za postępy w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej jest uzależnione od przedłożenia przez doktoranta - oprócz opinii, o której mowa w ust. 2 - także stosownych fragmentów albo całej rozprawy.

5. Ocena postępów doktoranta w przygotowaniu rozprawy doktorskiej w kolejnym roku akademickim dokonywana jest z uwzględnieniem stopnia zaawansowania pracy w latach poprzednich.

6. Określone w ust. 1-5 zasady oceny postępów doktoranta w przygotowaniu rozprawy doktorskiej stosuje się odpowiednio, jeżeli rozprawa doktorska ma formę spójnego tematycznie zbioru artykułów publikowanych w czasopismach naukowych."

Z przywołanego już wcześniej § 2 ust. 4 lit. g "Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie [...]" (zał. do zarządzenia nr 65 Rektora UŁ z dnia 12.01.2018 r.), wynika ponadto, iż:

"4. Do wniosku należy dołączyć, w formie elektronicznej lub papierowej, jeden komplet dokumentów poświadczających osiągnięcia w minionym roku akademickim, które będą podstawą sporządzenia listy rankingowej. Są to w szczególności: [...]

b) opinia opiekuna naukowego/promotora; [...]

g) materiały poświadczające postęp w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, w szczególności opis koncepcji pracy doktorskiej lub dotychczas napisaną część rozprawy doktorskiej (preferowana forma elektroniczna); [...]"

Przedstawione wyżej zasady muszą być uwzględnione przez Rektora w procesie oceny całokształtu materiału dowodowego, zebranego w sprawie. Wynika z nich jasno, iż opinia opiekuna naukowego doktoranta nie jest wyłączną podstawą do dokonywania przez organ oceny postępów w przygotowaniu pracy doktorskiej, skoro oprócz opinii doktorant zobowiązany jest do przedłożenia fragmentów lub całej rozprawy doktorskiej.

Nie ulega natomiast wątpliwości, że załączony przez skarżącego do wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok ak. 2018/19 plan i zarys pracy doktorskiej świadczy o tym, iż postęp doktoranta w przygotowaniu rozprawy doktorskiej w roku akademickim 2017/18 nie mógł wynosić 0%.

Bezspornym jest również fakt, że z opinii opiekuna naukowego prof. zw. dr hab. [...] zawartej w Arkuszu oceny doktoranta - załączonego do wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego na II roku, wynika jedynie, iż obowiązek doktoranta związany z przygotowaniem rozprawy nie został w r. akad. 2017/2018 wykonany w wystarczającym stopniu. Doktorant dostarczył krótko przed wakacjami schemat swojego wyobrażenia co do przygotowania ustalonego wcześniej tematu doktoratu, jednak schemat ten wymagał zasadniczej zmiany pod względem formy i treści. Została ona dokonana po kolejnej rozmowie i po zaproponowaniu promotora pomocniczego, jednak rodzaj zmian znowu rozmijał się z materią prawną, którą zajmuje się wybrana przez Doktoranta katedra prawa prywatnego. Opiekun naukowy stwierdził także w opinii, że "Przedstawione wyniki pracy nad rozprawą doktorską nie pozwalają we wskazanych okolicznościach na pozytywną ocenę pierwszego roku studiów doktoranckich". Z przedstawionych fragmentów opinii opiekuna naukowego skarżącego nie wynika zatem wcale, że postęp skarżącego w pracy doktorskiej wynosi 0%, a jedynie że rozprawa nie została przygotowana w wystarczającym stopniu.

Mając na uwadze cytowane wcześniej regulacje prawne oczywiste jest, iż przy rozstrzyganiu kwestii postępów doktoranta w sporządzeniu rozprawy doktorskiej organ musi wziąć pod uwagę opinię opiekuna naukowego doktoranta, jednak zobowiązany jest przy tym do dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy. Powinien zatem wziąć w tym zakresie pod uwagę również załączone przez skarżącego do wniosku fragmenty pracy doktorskiej, jak również opinię prof. dr hab. [...], który mimo, iż nie był opiekunem naukowym doktoranta w roku akademickim 2017/18 to jednak w sierpniu i wrześniu 2018 roku prowadził z doktorantem rozmowy na temat planu i zarysu pracy doktorskiej. Opinia prof. dr hab. [...] winna podlegać merytorycznej ocenie organu, tak jak każdy inny dowód w postępowaniu administracyjnym. Realia przedmiotowej sprawy wskazują bowiem jednoznacznie na istniejący konflikt personalny między skarżącym a jego opiekunem naukowym, stąd też opinia opiekuna nie powinna być jedynym dowodem w sprawie, uzasadniającym wydanie zaskarżonych rozstrzygnięć (co de facto miało miejsce w niniejszym postępowaniu), zwłaszcza zważywszy na okoliczność, iż doktorant załączył do wniosku o przyznanie stypendium fragmenty pracy doktorskiej, a z samej treści opinii opiekuna naukowego wynika, że doktorant przedstawił przed wakacjami schemat pracy doktorskiej. Uznaniowy charakter decyzji implikuje jednocześnie istnienie szczególnego obowiązku po stronie organu zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i przekonującego uzasadnienia takiej decyzji. Tymczasem organ nie zważył chociażby na podnoszoną przez skarżącego okoliczność, iż przed zaistnieniem konfliktu - w lipcu 2018 r. otrzymał od prof. zw. dr hab. [...] ocenę bardzo dobrą z seminarium doktorskiego. Rektor nie dokonał również obiektywnej oceny przedłożonych przez skarżącego fragmentów pracy doktorskiej ani nie odniósł się merytorycznie do załączonej opinii prof. dr hab. [...], chociaż skarżący uzyskał formalną zgodę Dziekana WPiA, aby załączyć taką opinię do wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wraz z opinią prof. zw. dr hab. [...].

Uznaniowość rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego, wynikająca z istniejącego wobec skarżącego władztwa zakładowego organów uczelni, nie może przesądzać jednoczesnej jego arbitralności i musi znajdować uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy i odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W przeciwnym wypadku przekroczenie granic uznaniowości rozstrzygnięcia stanowi nadużycie tego władztwa. Prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej winno więc zawierać wyczerpującą analizę stanu prawnego oraz faktycznego, co do poczynionych przez doktoranta (lub nie) postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej. Dopiero taka analiza może być punktem wyjścia do oceny w niniejszej sprawie, czy zasadnie organ przyznał skarżącemu za postępy w przygotowaniu rozprawy doktorskiej 0 punktów przy ustalaniu rankingu do stypendium doktoranckiego na II roku studiów. W realiach niniejszej sprawy, Rektor ograniczył się w tym zakresie jedynie do wskazania, iż opiekun naukowy doktoranta w roku akademickim 2017/18 ocenił postępy w pracy doktorskiej na 0%, chociaż jak zaznaczono wyżej, taka informacja wprost z opinii prof. zw. dr hab. [...] nie wynika i przeczą temu inne załączone przez skarżącego do wniosku o stypendium dokumenty. Zaznaczyć trzeba, iż Sąd ma świadomość, iż w pkt II Arkusza oceny doktoranta (z zamieszczoną opinią prof. zw. dr hab. [...]) zostało wpisane w rubryce "Objętość rozprawy doktorskiej napisana w ocenianym roku akademickim wyrażona procentowo (% rozprawy doktorskiej napisanej w ocenianym roku) - "0%", jednak brak jest w tym miejscu podpisu osoby, która dokonała takiej adnotacji. Natomiast z opisu informacyjnego umieszczonego w tym samym Arkuszu, do rubryki "Opinia opiekuna naukowego/promotora" wynika, iż: "Przy opisie postępów doktoranta w przygotowaniu rozprawy doktorskiej w ocenianym roku opiekun naukowy albo promotor powinien wskazać o ile procent (%) rozprawy doktorskiej przybyło doktorantowi w ocenianym roku akademickim". Jak zaznaczono wyżej, w treści opinii prof. zw. dr hab. [...] taki procent nie został jednak podany, wynika z niej natomiast, iż rozprawa nie została przygotowana w wystarczającym stopniu.

Konkludując - na gruncie niniejszej sprawy, organ nie odniósł się do argumentów i zarzutów skarżącego podnoszonych w zakresie dokonanej oceny i przyznanej punktacji za postępy w pracy doktorskiej, zarówno na etapie postępowania przed wydaniem decyzji z dnia [...] jak i z dnia [...] Organ nie przeprowadził w sprawie wystarczającego postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na wszechstronne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Rzecz jasna organy uczelniane nie są stricte organami administracji publicznej; zostały na mocy ustawy powołane do wykonywania określonych zadań publicznych, tj. pełnią funkcję organów administrujących (organów administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym), jednak do postępowań w sprawach indywidualnych studentów i doktorantów na mocy odesłania z art. 207 ust. 1 p.o.s.w., stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Przyjąć więc trzeba, że również zasady ogólne postępowania administracyjnego winny być stosowane odpowiednio w niniejszym postępowaniu. Przypomnieć należy, że organ administracji winien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i w tym celu powinien przede wszystkim dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej zobowiązany jest do wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny jej okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ponadto zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą.

W ocenie Sądu, nie można było uznać, aby organ uczelni rozpoznając powyższą sprawę zachował należytą staranność i wyjaśnił wszystkie jej aspekty w zakresie poczynionych przez skarżącego postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej w roku akademickim 2017/18. W tej sytuacji uznać należy, że Rektor UŁ podejmując zaskarżone decyzje nie wyjaśnił w pełni stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy oraz nie dokonał wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego do czego był zobowiązany na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Motywy decyzji powinny bowiem odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do ustalonej sytuacji faktycznej.

Powyższe naruszenia uzasadniały uchylenie decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych, stanowiącą wpis sądowy od skargi.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien dokonać wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy, uwzględniając uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu i wydać decyzję spełniającą wymogi określone w art. 107 k.p.a. Stanowisko organu musi być oparte na analizie wszystkich elementów prawidłowo zebranego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) w ich wzajemnym powiązaniu. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawi w sposób klarowny tok rozumowania ze wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśni podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem znajdujących zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym przepisów prawa. Obowiązkiem organu będzie też wyczerpujące odniesienie się do wszystkich zarzutów i wniosków strony. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę na konieczność uporządkowania akt administracyjnych kontrolowanej sprawy, tak by wszystkie poczynione przez organ ustalenia znajdowały w nim pełne odzwierciedlenie. Zaznaczyć bowiem należy, iż dokumentacja przesłana Sądowi w postaci luźnych, nieponumerowanych kart dokumentów, nie spełnia wymogów, jakie stawia się "aktom sprawy administracyjnej". Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast w myśl postanowień § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracji i strony czynności prawnych oraz dowody pozwalające skonfrontować twierdzenia i zarzuty skarżących. Akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, powinny zawierać komplety dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, pism składanych przez uczestników postępowania, notatek sporządzanych przez pracowników organu, dokumentów związanych z doręczaniem pism: pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma. Niespełnienie tych wymagań może skutkować tym, iż sąd nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie będzie mógł uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (vide wyrok WSA w Warszawie z 21.02.2008 r. w sprawie II SA/Wa 2170/07 LEX nr 355205). Powyższe wymagania wynikają przede wszystkim z treści art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. jako zasad proceduralnych, a także przepisów szczegółowych w zakresie zbierania i dokumentowania dowodów oraz art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy jednak stwierdzić, iż zastrzeżenia, co do przesłanych Sądowi akt administracyjnych nie miały w niniejszej sprawie wpływu na ocenę zasadności skargi.

R.T.