Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 41/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 286/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 286/19, odmówił J. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 24 lipca 2019 r., oddalającego skargę J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w związku z wniesieniem przez skarżącego skargi kasacyjnej od ww. wyroku, Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 26 września 2019 r. wezwał go do uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie doręczono uprawnionemu pracownikowi pełnomocnika skarżącego w dniu 1 października 2019 r. Wpis nie został uiszczony, w związku z czym postanowieniem z 23 października 2019 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną.

Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, wskazując, że uchybienie terminowi do dokonania tej czynności nastąpiło bez jego winy, gdyż to pracownik skarżącego, zajmujący się księgowością, nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku i nie uiścił wpisu sądowego, pomimo że był do tego zobowiązany. Ponadto, nie poinformował pracodawcy o swoim uchybieniu, w związku z czym skarżący nie miał świadomości o zaistnieniu braków formalnych przedmiotowej skargi kasacyjnej.

Odmawiając stronie przywrócenia terminu, WSA stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia okoliczności uniemożliwiających mu uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej. Sąd uznał, że błąd pracownika skarżącego polegający na niedokonaniu wpisu od skargi kasacyjnej w terminie, pomimo zobowiązania go do tego przez pełnomocnika (drogą mailową, zgodnie z przyjętą w firmie skarżącego praktyką), nie może być oceniony jako brak winy w rozumieniu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.).

Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Zarzucił naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Białymstoku z 24 lipca 2019 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 286/19, w sytuacji gdy kodeksowe warunki zostały spełnione, tj. uprawdopodobniono okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu przedmiotowego terminu. Ponadto, zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń Sądu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, polegającym na przyjęciu, iż okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu nie uzasadniają winy skarżącego w uchybieniu terminu, oraz że w warunkach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 86 § 1 p.p.s.a., podczas gdy w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie ww. przepisu, w szczególności za taką okoliczność należy uznać fakt, iż to pracownik skarżącego nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku i nie uiścił wskazanego wpisu sądowego w formie przelewu na rachunek bankowy WSA w Białymstoku, pomimo że był do tego zobowiązany, a ponadto nie poinformował swojego pracodawcy i bezpośredniego przełożonego (skarżącego) ani o obowiązku uzupełnienia przedmiotowego braku formalnego skargi kasacyjnej, ani o zaniechaniu uiszczenia wskazanej opłaty, w związku z czym skarżący nie miał świadomości zaistnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, a tym samym nie miał świadomości obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, natomiast o zaistniałej sytuacji dowiedział się dopiero w dniu odbioru postanowienia WSA w Białymstoku w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, tj. 12 grudnia 2019 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).

W orzecznictwie i w doktrynie wskazuje się, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności przez takiego pełnomocnika. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, których pełnomocnik nie mógł usunąć.

Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe.

W rozpoznawanej sprawie sporne jest to, czy skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Jako przesłankę braku winy wskazano, że pracownik skarżącego, którego pełnomocnik zobowiązał do uiszczenia wpisu sądowego (drogą mailową, zgodnie z przyjętą praktyką), uchybił temu obowiązkowi, a ponadto nie poinformował o tym fakcie skarżącego (pracodawcy).

Wobec tego stwierdzić należy, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, s. 257-258; postanowienia NSA z: 8 października 2013 r., II GZ 549/13; 3 października 2013 r., I FZ 410/13; 1 października 2013 r., II OZ 833/13; 25 września 2013 r., I OZ 828/13, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona wnioskująca o przywrócenie terminu zobowiązana jest do uprawdopodobnienia dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd, oceniając, czy w konkretnej sprawie strona ponosi winę za uchybienie terminowi do dokonania czynności, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności. Innymi słowy, sąd powinien zbadać, czy do uchybienia terminu doszło z uwagi na wystąpienie przyczyn niezależnych od strony.

W orzecznictwie przyjmuje się zaś, że zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona, powodują, że nie można uznać braku winy strony w uchybieniu terminowi (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1999 r. sygn. I PKN 76/99, OSNP 2000 r. Nr 11, poz. 431; także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2000 r. sygn. II CKN 554/00, Lex nr 51986). Strona ponosi tym samym odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2009 r., I FSK 853/08, LEX nr 537041).

Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełniania braku formalnego skargi kasacyjnej. Podniesione argumenty świadczą o tym, że skarżący ponosi winę w wyborze pracownika, który został wyznaczony do dokonywania przelewów, w tym do uiszczenia wpisu sądowego. Pracownik ten, nie wywiązując się z powierzonego mu obowiązku, wykazał się niedbalstwem, które obciąża stronę postępowania. Tym samym, jak słusznie uznał Sąd I instancji, skarżący nie wykazał okoliczności, skutkujących zastosowaniem instytucji, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.