Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 89/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Cezary Pryca (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 89/04

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2003 roku numer [...] Prezydenta Miasta W.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] oznaczona jako działka gruntu numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, dla której był urządzony wykaz hipoteczny "[...] działka Nr. [...]", została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. 50, poz.279).

Na podstawie aktu notarialnego z [...] grudnia 1942 roku numer Repertorium [...] w wykazie hipotecznym "[...] działka Nr.[...]", jako właściciel działki numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, wpisany został I. K.

Na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w G. z [...] lutego 1971 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po I. K. zmarłym [...] października 1970 roku, nabyli żona H. K., syn S. K.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z [...] lipca 1980 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po H. K. zmarłej [...] maja 1980 roku nabyła wnuczka G. B. w całości.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1948 roku wydanym w sprawie sygnatura akt [...] Sąd Grodzki w W. oddalił wniosek I. K. o przywrócenie posiadania nieruchomości oznaczonej numerem hipotecznym [...] położonej w W. przy ulicy [...], wskazując w uzasadnieniu, iż wnioskodawca posiada w/w nieruchomość.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] listopada 1949 roku numer [...] Prezydent miasta W. odmówił I. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...], numer hipoteczny [...].

Zaświadczeniem lokalizacyjnym wstępnym z [...] października 1952 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej w W. wyraziło zgodę na wstępną lokalizację szczegółową szpitala dziecięcego niezakaźnego w W. na terenie [...] przy ulicy [...] i [...] w granicach oznaczonych na załączonym szkicu literami [...].

Pismem z dnia 26 sierpnia 1953 roku Prezydium Rady Narodowej w W., Stołeczny Zarząd Budynków Mieszkalnych i Terenów przekazał w zarząd i użytkowanie Wydziałowi Zdrowia Prezydium Rady Narodowej w W., nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] i [...] w granicach oznaczonych na szkicu sytuacyjnym numer [...] literami [...].

W dniu [...] marca 1958 roku Prezydium Rady Narodowej w W. wydało zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej numer [...] o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej Szpitala Dziecięcego na terenie położonym w W. przy ulicy [...], oznaczonym na załączonym szkicu numer [...] literami [...]. Jednocześnie organ administracji publicznej anulował wydaną lokalizację szczegółową wstępną oznaczoną numerem [...].

W dniu [...] sierpnia 1953 roku Prezydium Rady Narodowej w W. wydało zaświadczenie lokalizacyjne wstępne numer [...] o wyrażeniu zgody na lokalizację szczegółową wstępną budynku mieszkalnego dla [...].

W dniu 14 marca 1954 roku Prezydium Rady Narodowej w W. wyraziło zgodę na przekazanie w zarząd i użytkowanie [...] w W. gruntów położonych w W. przy ulicy [...] w granicach oznaczonych na szkicu sytuacyjnym numerem [...] literami [...].

W dniu [...] sierpnia 1955 roku Prezydium Rady Narodowej w W. wydało zaświadczenie lokalizacyjne numer [...], w którym wyrażono zgodę na lokalizację szczegółową budynku mieszkalnego dla [...] na terenie położonym w W. przy ulicy [...], [...], [...] w granicach oznaczonych na załączonym szkicu literami [...] i anulowano zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej wstępnej z [...] sierpnia 1953 roku numer [...].

Z pism Starostwa Powiatu [...] z [...] marca 2002 roku i z [...] marca 2002 roku oraz z wypisów z rejestru gruntów wynika, że dawna działka numer [...] o powierzchni [...] metra kwadratowego, objęta wykazem hipotecznym "[...], działka Nr.[...]" obecnie wchodzi w skład działek oznaczonych numerami [...], [...], [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku numer [...] Prezydent W. odmówił przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] metra kwadratowego, który był objęty treścią wykazu hipotecznego "[...] działka Nr.[...]".

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2003 roku numer [...] Prezydenta W.

Na decyzję z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. K. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, iż organ administracji publicznej nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych umożliwiających jednoznaczne ustalenie, czy właściciel działki numer [...] o powierzchni [...] metra kwadratowego, położonej w W. przy ulicy [...], miał możliwość faktycznego władania tą nieruchomością do dnia [...] kwietnia 1958 roku.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W.

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art.7 k.p.a. oraz art.77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności organ administracji publicznej, prowadzący postępowanie administracyjne, jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach k.p.a.

Podstawę prawną, przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, stanowił przepis art.215 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami). Z treści powołanego wyżej przepisu prawa, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, wynika że przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio także do działki gruntu, która przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne i jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania tą działką gruntu po dniu 5 kwietnia 1958 roku. Oznacza to, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu prawa organ jest zobowiązany ustalić dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie aby mógł nastąpić ustawowy skutek, w postaci przyznania odszkodowania. Stwierdzić więc należy, że organ administracji publicznej zobowiązany jest ustalić, czy działka gruntu objęta tym postępowaniem, przed dniem wejścia w życie przepisów dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz czy poprzedni właściciel bądź jego następca prawny mieli możliwość faktycznego władania tą działką gruntu do dnia 5 kwietnia 1958 roku.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na podstawie aktu notarialnego z [...] grudnia 1942 roku numer Repertorium [...] w wykazie hipotecznym "[...] działka Nr.[...]", jako właściciel działki oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metra kwadratowego wpisany był I. K. W aktach sprawy znajduje się także postanowienie z [...] kwietnia 1948 roku Sądu Grodzkiego w W., wydane w sprawie sygnatura akt [...], z którego wynika, iż odmowa przywrócenia posiadania nieruchomości została uzasadniona tym, że w dacie wydawania tegoż orzeczenia I. K. posiadał działkę gruntu położoną w W. przy ulicy [...] oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] metra kwadratowego, objętą wykazem hipotecznym "[...] działka Nr.[...]". Ponadto z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że działka gruntu oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] metra kwadratowego obecnie wchodzi w skład działek gruntu położonych w W. przy ulicy [...] i oznaczonych numerami [...], [...], [...]. Z wypisu z rejestru gruntów oraz mapy ewidencji gruntów wynika, że działka oznaczona numerem [...] stanowi teren, na którym został wybudowany szpital dziecięcy, a działka oznaczona numerem [...] stanowi ulicę [...], natomiast działka oznaczona numerem [...] stanowi teren na którym wybudowano budynek mieszkalny. W tym miejscu stwierdzić należy, że zebrany w sprawie i poddany ocenie materiał dowodowy, nie dawał podstaw do jednoznacznego ustalenia, iż były właściciel nie miał faktycznej możliwości władania w/w działką gruntu bądź jej częścią do dnia 5 kwietnia 1958 roku.

Podkreślić w tym miejscu należy, że z treści wskazanego wyżej przepisu art.215 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika jednoznacznie, iż chodzi o utratę możliwości faktycznego władania działką gruntu. Wydanie zaświadczenia o lokalizacji szczegółowej, najpierw wstępnej, a następnie zatwierdzenie lokalizacji szczegółowej Szpitala Dziecięcego w W. przy ulicy [...], na terenie oznaczonym na załączonym szkicu literami [...], miało miejsce w dniu [...] października 1952 roku oraz w dniu [...] marca 1958 roku. Okoliczności te nie mogą jednak przesądzać o tym kiedy były właściciel utracił możliwość faktycznego władania działką gruntu, objętą treścią tegoż dokumentu. Zwrócić należy uwagę, iż mając na uwadze treść wymienionych wyżej zaświadczeń oraz załączony do nich szkic sytuacyjny, do terenu przeznaczonego pod budowę szpitala została włączona tylko część działki numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Koniecznym więc jest ustalenie, kiedy powstał i został zatwierdzony projekt budowlany dotyczący budowy szpitala dziecięcego oraz czy w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę i kiedy takie pozwolenie zostało wydane, a także kiedy doszło do fizycznego przejęcia gruntu przez inwestora i kiedy rozpoczęto prace budowlane szpitala. Również takich samych ustaleń należy dokonać w zakresie odnoszącym się do budowy budynku mieszkalnego dla [...], który to budynek powstał na terenie oznaczonym obecnie, jako działka numer [...]. W skład tejże działki gruntu wchodzi obecnie część dawnej działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych.

Wreszcie podkreślić należy, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie jest możliwe stwierdzenie kiedy powstała cała ulica [...]. Przyjęcie, tak jak to zrobił organ administracji publicznej, że w oparciu o szkic sytuacyjny można ustalić kiedy powstała ulica [...], jest nieprecyzyjne i wymaga uzupełnienia w tym zakresie materiału dowodowego. W szczególności należy ustalić jaki dokument stanowił podstawę do wytyczenia w terenie ulicy [...], kiedy rozpoczęto budowę tej ulicy i na jakim odcinku oraz kiedy zakończono budowę całej ulicy. Sam fakt wykreślenia przebiegu ulicy na szkicu sytuacyjnym nie może jeszcze świadczyć o tym, że taka ulica faktycznie istniała na gruncie. Okoliczność ta ma o tyle istotne znaczenie, że obecnie działka oznaczona numerem [...] stanowi ulicę [...],

a w jej skład wchodzi część dawnej działki numer [...] o powierzchni [...]metrów kwadratowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.