Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 522/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 46 ust. 1, par. 10 ust. 1 pkt 2, par. 46 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi J.D., C.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania J. D. od decyzji Starosty K. z dnia [...] orzekającej o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie zmiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu Z. gm. Z. dotyczącej sprostowania i doprowadzenia do właściwego stanu prawnego działek ujętych w decyzji Wojewody z dnia [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] w części dotyczącej wywłaszczenia W. i H. małż. W. na rzecz Państwa nieruchomości położonej w dacie wywłaszczenia w Z. oznaczonej jako działka nr 249/1 o powierzchni 0,1432 ha, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] znak: [...] Naczelnik Gminy Z. orzekł między innymi o wywłaszczeniu na rzecz Państwa, na potrzeby Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. w K., nieruchomości położonej w dacie wywłaszczenia w Z., oznaczonej numerem działki 249/1 o powierzchni 0,1432 ha, ujawnionej na mapie nr [...] jako własność W. i H. W..

W dniu [...] Wojewoda decyzją znak: IG.XI.7724-98/09 stwierdził nieważność ww. decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w dacie wywłaszczenia w Z., oznaczonej numerem działki 249/1

o powierzchni 0,1432 ha, uzasadniając, że w dacie wywłaszczenia działka ta nie stanowiła własności W. i H. W. lecz J. I..

Wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2010r. J. D. powołując się na ww. decyzję [...] zwróciła się do Starostwa Powiatowego w K.

"o sprostowanie w ewidencji gruntów własności działek ujętych w wydanej decyzji

i doprowadzenie ich do właściwego stanu prawnego".

W dniu 29 października 2010r. Starosta K. wystąpił do Wojewody o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] uzasadniając, że z dokumentów własnościowych wynika, iż działka nr 249/1 o powierzchni 0,1 ha stanowiąca własność J. I. tylko w części jest tożsama z działką nr 249/1 o powierzchni 0,1342 ha ujawnioną na mapie sytuacyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10 maja 1976r. pod numerem [...], która stanowiła podstawę do wywłaszczenia,

w efekcie czego Wojewoda postanowieniem z dnia [...] wznowił powyższe postępowanie.

W dniu [...] Wojewoda wydał decyzję uchylającą decyzję Wojewody z dnia [...] oraz orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Państwa, na potrzeby Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. w K., nieruchomości położonej w dacie wywłaszczenia w Z., oznaczonej jako działka nr 249/1 o powierzchni 0,1432 ha, ujawnionej na mapie przyjętej do ewidencji w Wojewódzkim Biurze Geodezji i Terenów Rolnych w K. Rejonowy Oddział w K. w dniu [...] za nr [...], której część w chwili obecnej odpowiada działce nr 365/1 o powierzchni 0,0445 ha oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr 249/1, której część w chwili obecnej odpowiada działce nr 366/1 o powierzchni 0,0987 ha. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 29 stycznia 2011r.

W dniu [...] Starosta K. wydał decyzję, w której orzekł

o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego prowadzonego na wniosek J. D. w sprawie zmiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu Z. gmina Z. dotyczącej sprostowania i doprowadzenia do właściwego stanu prawnego działek ujętych w decyzji Wojewody z dnia [...]

Od decyzji tej odwołała się J. D. podnosząc, że w dniu wywłaszczenia jej rodzice W. i H. W. nie byli właścicielami działki nr 249/1 o powierzchni 0,1432 ha. Zdaniem skarżącej działka ta, w dniu wywłaszczenia, w całości leżała w granicach nieruchomości stanowiącej własność J. I..

Organ ustalił, że stosownie do umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 8 października 1973r. Rep. A nr 9413/73 W. i H. W. nabyli od J. S. prawo własności do nieruchomości rolnej położonej we wsi Z. o łącznej powierzchni 8,9941 ha. Jak wynika z rejestru ewidencji gruntów z 1969r. w skład tej nieruchomości wchodziła między innymi działka nr 249/2 o powierzchni 0,87 ha położona w obrębie Z.. Natomiast, jak wynika z treści zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego w K. z dnia 14 grudnia 1976r. właścicielem między innymi działki nr 249/1 zgodnie z księgą wieczystą KW nr 10573 był J. I.

Organ wskazał na umowę sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego

z dnia 10 grudnia 1980r. Rep. A. 10678/80, z której wynika, że prawo własności nieruchomości położonej w Z. Z., oznaczonej na mapie jako działka numer 249/1 o powierzchni 10 arów, nabyli J. i B. małżonkowie M.. Dla nieruchomości tej została założona nowa księga wieczysta nr KW 12311. Jak wynika

z mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 listopada 1980r. pod numerem 236/02/281/80, nieruchomość ta została podzielona na działki nr 249/3 o powierzchni 0,0555 ha, nr 249/4 o powierzchni 0,0316 ha i nr 249/5

o powierzchni 0,0129 ha. Zgodnie z treścią ww. umowy sprzedaży J. i B. małż. M. sprzedali na rzecz Państwa opisane wyżej działki nr 249/4 i nr 249/5.

Z wyżej opisanej mapy nr 236/02/281/80 zdaniem organu wynika, że podzielona została również działka nr 249/2 o powierzchni 0,8700 ha, na działki: nr 249/6

o powierzchni 0,0987 ha i nr 249/7 o powierzchni 0,7713 ha.

Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego wskazał, że w związku ze zmianą granic obrębów Z. i Z., w wyniku której część gruntów z obrębu Z. (w tym również wyżej opisane grunty) włączono do obrębu Z., w 1980r. sporządzono nowy operat ewidencji gruntów i budynków dla tego obrębu, w którym została zmieniona numeracja działek. W nowym rejestrze gruntów obrębu Z. nie został ujawniony wyżej opisany podział działek nr nr 249/1 i 249/2,

w związku z czym działce nr 249/1 o powierzchni 0,1000 ha nadano nr 365, a działce nr 249/2 o powierzchni 0,8700 ha nadano nr 366.

Podział ten został ujawniony w aktualnej ewidencji gruntów i budynków,

w której figurują działki: nr 365/1 o powierzchni 0,0445 ha i nr 366/1 o powierzchni 0,0987 ha stanowiące własność Skarbu Państwa, nr 365/2 o powierzchni 0,0555 ha

stanowiąca własność J. i B. M. oraz działka nr 366/2 o powierzchni 0,7713 ha stanowiąca własność C. D..

Dalej organ podniósł, że jak wynika z porównania aktualnej mapy ewidencji gruntów z mapą sytuacyjną z dnia 19 listopada 1980r. nr 236/02/281/80 oraz z mapą sytuacyjną z dnia 10 maja 1976r. nr [...], ujawniona obecnie w ewidencji gruntów działka nr 365/1 odpowiada działkom nr nr 249/4 i 249/5 ujawnionym na mapie nr 236/02/281/80, działka nr 365/2 odpowiada działce nr 249/3, działka nr 366/1 odpowiada działce nr 249/6, zaś działka nr 366/2 odpowiada działce nr 249/7.

Zatem w skład działki nr 249/1 o powierzchni 0,1432 ha wywłaszczonej decyzją Naczelnika Gminy Z. z dnia [...], przedstawionej na mapie nr [...], wchodziła część działki nr 249/1 stanowiącej w dniu wywłaszczenia własność J. I. o powierzchni 0,1 ha i część działki 249/2 stanowiącej własność W. i H. W. o powierzchni 0,8700 ha.

Organ odwoławczy wskazał, że z powyższego wynika, iż grunty o powierzchni 0,0445 ha, stanowiące niegdyś część działki nr 249/1, a obecnie działkę nr 365/1, zostały wywłaszczone w 1977 r. decyzją Naczelnika Gminy Z. jako własność W. i H. W., a następnie w 1980r. wykupione aktem notarialnym z dnia 10 grudnia 1980r. Rep. A. 10678/80 na rzecz Skarbu Państwa od ówczesnych właścicieli J. i B. M..

Zdaniem organu, ponieważ Wojewoda decyzją z dnia [...] w punkcie drugim orzeczenia stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Państwa, na potrzeby Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. w K. nieruchomości położonej w dacie wywłaszczenia w Z.u, oznaczonej jako działka nr 249/1

o powierzchni 0,1432 ha, której część w chwili obecnej odpowiada działce nr 365/1 należy uznać, że działka ta stanowi własność Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 10 grudnia 1980 r. Rep. A. 10678/80. Jednocześnie w punkcie trzecim ww. decyzji Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Państwa, na potrzeby Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. w K. nieruchomości położonej w dacie wywłaszczenia w Z., oznaczonej jako działka nr 249/1 o pow. 0,1432 ha, której część w chwili obecnej odpowiada działce nr 366/1 o pow. 0,0987 ha. Oznacza to, że zgodnie z aktualnym stanem prawnym działka 366/1 stanowi własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...]

Organ wskazał, że zgodnie z § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów

i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), do zadań starosty związanych

z prowadzeniem ewidencji należy między innymi utrzymanie operatu ewidencyjnego

w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Oznacza to, że Starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się

w czasie w oparciu o stosownie kolejno powstające dokumenty prawne.

Stosownie natomiast do przepisu § 45 ww. rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Z § 12 ust. 1 przywołanego wyżej rozporządzenia wynika, że "prawa osób do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji gruntów na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych".

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego w K. stwierdził, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji Starosty K. znak: [...] zapisy w operacie ewidencji gruntów w przedmiocie żądania były aktualne, tj. zgodne z istniejącym stanem prawnym, w związku z uchyleniem decyzji Wojewody z dnia [...] wymienionej we wniosku J. D., w konsekwencji czego postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie stosownie do art. 105 § 1 kpa.

Skargę na powyższą decyzję złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. J. D. i C. D. wnosząc

o uchylenie decyzji Wojewody z dnia

[...], decyzji Starosty K. z dnia [...], decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego w K. z dnia [...] oraz o utrzymanie w mocy decyzji Wojewody z dnia [...] w części wywłaszczenia nieruchomości położonej w Z.u oznaczonej jako działka nr 249/1 o pow. 1432 m2.

Skarżący wyjaśnili, że "J. S. miała oprócz działki o pow. 8.9941 m2 jeszcze trzy działki o łącznej powierzchni 67 ar, w tym działkę nr 249/1 o powierzchni około 1000 m2, którą przeznaczyła dla J. I. za pomoc w gospodarstwie rolnym, co wyjaśnia J. S. i zapisano w § 3 aktu notarialnego z dnia

8 października 1973r. Rep. A 9413/73. Dla zakupionego gospodarstwa rolnego o pow. 8. 9941 m2, przez W. i H. W. została założona księga wieczysta nr Kw 448.".

Wg. skarżących w dniu 9 sierpnia 1989r. "C. D. syn J.

i B. D. wysyła pismo do Biura Notarialnego w K. z prośbą

o uaktualnienie powierzchni działek ujętych w księdze wieczystej Kw 448, dla nieruchomości położonej w Z. wg. rejestru gruntów wydanego przez Urząd Gminy Z. z dnia 14 stycznia 1992r., na podstawie którego Sąd Rejonowy

w K. Wydział Ksiąg Wieczystych karta 25 przywraca powierzchnię działek do stanu właściwego, tzn. zwiększono powierzchnię działek ujętych w przedmiotowej księdze wieczystej o brakującą powierzchnię wynoszącą 67 arów."

Skarżący podnieśli, że z uwagi na to, iż decyzja Naczelnika Gminy Z.

z dnia [...] "została skierowana pod niewłaściwy adres i niewłaściwego właściciela działki nr 249/1 o powierzchni 1432 m2, zostało w księdze wieczystej Kw 448 W. wpisane ostrzeżenie odnośnie działki 249/1, jako że właściciele działek ujętych w księdze wieczystej Kw 448 , czyli W. i H. W. takowej działki w czasie wydawania przedmiotowej decyzji nie posiadali, ani

w okresie późniejszym."

Następnie skarżący wskazali, że "działka nr 249/1 o powierzchni 1432 m2, zabudowana w części około 1000 m2, ogrodzona przeznaczona dla J. I. wraz z dwoma innymi działkami nr: 924 i 961 o łącznej powierzchni 6700 m2, dla których to działek została urządzona księga wieczysta Kw 10573. Właścicielem tych działek zapisanych w przedmiotowej księdze wieczystej miał być J. I..

Działki te o łącznej powierzchni 6700 m2 odłączone zostały z księgi wieczystej Kw 448, która dotyczyła własności W. i H. W., a winny być odłączone z księgi wieczystej gdzie były wpisane działki należące do S., gdyż J. I. wymienione wcześniej działki otrzymał od S., a nie od W.. Jak się później okazało, to J. I. żadnej działki nie otrzymał tak zapisanej w Kw 10573 o numerze 249/1 jak i o powierzchni 10 arów zapisanej w Kw 12311."

Dalej skarżący zauważyli, że działka nr 249/1 o powierzchni 1432 m2 nie należała do W. i H. W. i dlatego nie mogła być zbyta dla Skarbu Państwa, jak również nie otrzymali oni żadnego odszkodowania. Podkreślili także, że "Naczelnik Gminy Z. Pan A. dobrze wiedział do kogo należą w/w działki w tym działka nr 249/1 wymieniona w decyzji Naczelnika Gminy Z.

i przeznaczona do wywłaszczenia. Naczelnik Pan A. miał cel zamierzony przeznaczyć działki 924 i 961 razem o powierzchni 5700 m2 / są to obecnie działki nr: 675 i 695 o tej samej powierzchni/ dla K. i A. A. na podstawie wniosku Urzędu Gminy z dnia 5 czerwca 1980r. Natomiast działkę nr 249/1

o powierzchni około 1000 m2, przeznaczył dla małżeństwa J. i B. M.

i dla tej działki utworzono księgę wieczystą Kw 12311. Małżeństwo J. i B. M. jak wynika z aktu notarialnego Rep. A 10678 z dnia 10 grudnia 1980r. zbyli na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 249/4 o powierzchni 376 m2 i działkę nr 249/5

o powierzchni 129 m2 czyli razem 505 m2 z podzielonej działki nr 249/1 o powierzchni 1000 m2. Natomiast małżeństwo W. nie zbyli żadnej działki dla Skarbu Państwa i brak jest jakichkolwiek dokumentów aby tego dokonali."

Autorzy skargi stwierdzili, że "działka nr 249/2 położona w Z. należąca do W. i H. W. granicząca z działką nr 249/1 została bezprawnie zajęta przez urządzenia do ujęcia wody, a użytkownik jej czyli Wodociągi K. nie posiadają żadnego aktu własności działki. Sprawa własności, a raczej jej braku przez Wodociągi K. została wymieniona w decyzji Wojewody z dnia [...]"

Dalej skarżący zarzucili organowi I instancji, że podczas przeprowadzonego postępowania nie przestrzegał art. 10 i 11 kpa nie wysłuchując strony postępowania.

W odniesieniu do wniosku Starosty K. z dnia 18 listopada 2010r. skarżący stwierdzili, że był bezpodstawny, ponieważ J. I. otrzymał od J. S. trzy działki, w tym działkę nr 249/1, na którą nieruchomość została założona księga wieczysta Kw 10573.

Zdaniem skarżących art. 97 § 1 kpa nie ma w sprawie zastosowania, gdyż

o zmianę w ewidencji gruntów skarżąca ubiega się jako spadkobierczyni po W. i H. W. na podstawie prawomocnych wyroków Sądu Rejonowego w K..

Wskazali, że małżonkowie M. w sprawie wywłaszczenia działki nr 249/1 nie byli stroną, ponieważ nie byli właścicielami tej działki, a dalsze podziały działki nr 249/1 należącej do rodziców skarżącej tj. W. i H. W. nie mają znaczenia dla meritum sprawy.

Skarżący stwierdzili, że nie mogli odwołać się od decyzji Wojewody z dnia [...] ponieważ nie posiadali map, na które powołuje się organ.

Zarzucili również decyzji, iż w jej treści brak jest odniesienia do postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego z dnia [...] w sprawie uchylenia postanowienia Starosty K..

Następnie skarżący podnieśli, że w dniu 8 kwietnia 2011r. autorka skargi otrzymała w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej dwie mapy, tj. mapę z dnia 10 maja 1976r. nr [...] oraz z dnia 19 listopada 1980r. bez numeru. W oparciu

o powyższe mapy stwierdzają, że ponieważ J. I. zmarł "w latach siedemdziesiątych" a wcześniej nie objął działki w posiadanie, jej własność powinna wrócić do poprzedniego właściciela czyli małżeństwa S. a nie W.. Na wyrysie, zdaniem skarżących, działka nr 249/1 ma 1432 m2

i graniczy z działką nr 249/2 W. i H. W. co uzasadnia konieczność uznania jej za prawidłową, zgodną z czasem wywłaszczenia działki nr 249/1 w 1976r."

Mapę z dnia 19 listopada 1980r. uznali za "sfałszowaną i podrabianą, ponieważ jej wyrys jest przeniesiony z mapy z dnia 10 maja 1976 r. ale podzielony na dwie działki czyli działka 249/1 posiada dwa nowe numery: 365/1 i 365/2, nie znane w czasie wydania decyzji Naczelnika Gminy Z.."

Stwierdzili, że "wyrys działki nr 249/1 o pow. 1432 m2 jest przeniesiony

z mapki z dnia 10 maja 1976r., a jej obrys przesunięty w głąb działki 249/2 należącej do W. i H. W.", na podstawie czego "bezprawnie zmniejszono powierzchnię działki nr. 249/2 o 1000 m2 w ewidencji gruntów

w Starostwie Powiatowym w K.."

Zdaniem skarżących "sprawa jest tak celowo zagmatwana, po to aby trudniej było dochodzić do prawdy a podział działki nr 249/2 się nie odbył w żadnym czasie,

gdyż brak jest na to jakichkolwiek dowodów i prawomocnych decyzji."

Organowi I instancji zarzucili dopuszczenie się rażącego naruszenia prawa poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu prawnego nieruchomości będącej przedmiotem wywłaszczenia.

Posiadanie przez Starostwo Powiatowe w K. podrobionej mapy z 1980r. nie jest, zdaniem skarżących, podstawą do użytkowania lub nabycia nieruchomości przez Wodociągi K.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, aczkolwiek podstawy jej oddalenia w stosunku do każdego ze skarżących są różne.

Podkreślić na wstępie należy, że stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.

O interesie prawnym w rozumieniu komentowanego przepisu mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym więc, czy konkretny podmiot ma

w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 424-425). Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione więc jest uprawnienie do złożenia skargi. W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r. (OSK 919/04, OSP 2005, z. 11, poz. 128) również uznał, że istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną. W powołanym wyroku wyjaśniono ponadto, że może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa (nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której określony podmiot,

w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków bądź "żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków".

Badając tak rozumiane uprawnienie każdego ze skarżących do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że przymiot strony

w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. ma jedynie C. D. jako właściciel działki oznaczonej aktualnie nr 366/2, której dotyczy wniosek.

Zaskarżona decyzja podjęta została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.10.193.1287- j.t. ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa

z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38/2001 poz. 454), przytaczanego w dalszym ciągu jako rozporządzenie.

W decyzji tej organ administracji rozstrzygnął faktycznie wniosek złożony przez C. D., a później przez J. D., mimo, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano tylko treść żądania zgłoszonego przez J. D.. Wniosek skarżących dotyczył w rzeczywistości wprowadzenia zmiany

w ewidencji gruntów dotyczącej działki nr 366 położonej w Z. w zakresie jej granic i powierzchni, poprzez "wyjaśnienie na jakiej podstawie dokonano oddzielenia 0,06 ha (...) celem dokonania ujęcia wody w Z. przy ul. T." (wniosek C. D. - k.117 akt organu I instancji). Tak ujęte żądanie zostało w toku postępowania administracyjnego sprecyzowane przez J. D., która wnosiła o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów uwzględniającej treść decyzji Wojewody z dnia [...], znak: IG.IX.7724-98/09, stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości W. i H. małż. W. położonej w dacie wywłaszczenia w Z. oznaczonej jako działka nr 249/1 o powierzchni 0,1432 ha.

Ponieważ zgodnie z § 46 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli,

a J. D. nie jest ani właścicielką działek nr 366/1 i 366/2 , których dotyczy wniosek, ani też nie jest wpisana w rejestrze gruntów jako osoba, której przysługuje jakiekolwiek inne prawo do tej nieruchomości, zatem nie można uznać, aby wykazała się chronionym prawem interesem w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawniającym do wniesienia skargi na decyzję dotyczącą faktycznie odmowy wprowadzenia

w ewidencji gruntów zmiany w zakresie działki nr 366/2.

Z tej przyczyny wniesiona przez J. D. skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego w K. z dnia [...] podlegała natomiast merytorycznej kontroli w ramach skargi wniesionej przez właściciela działki 366/2 – C. D..

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny legalności zaskarżonej decyzji podnieść należy, że w toku rozpoznania sprawy organ II instancji nie dopuścił się takiego naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Nie ulega wątpliwości, że żądanie, które rozstrzygnął organ w niniejszej sprawie, sprowadzało się do dokonania takiej zmiany w ewidencji gruntów, która przywracałaby powierzchnię i granice działki oznaczonej obecnie numerem 366/2

w Z., powstałej w wyniku podziału działki nr 366, do stanu sprzed wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości W. i H. małż. W. w Z. oznaczonej jako działka nr 249/1 o powierzchni 0,1432 ha, dokonanego decyzją Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] Jak wynika przy tym z treści skargi jak i pism składanych w toku postępowania administracyjnego, skarżący stoi na stanowisku, że działka nr 249/1 nie stanowiła nigdy własności jego poprzedników prawnych – małżonków W., lecz J. I., a co za tym idzie – nie mogli oni zostać wywłaszczeni, a wynikające z tego wywłaszczenia zmiany w ewidencji gruntów, wprowadzone zostały nieprawidłowo.

Stan faktyczny w sprawie ustalony został prawidłowo i wynika ze zgromadzonych dowodów. Dla jego usystematyzowania wskazać należy na podstawowe i najistotniejsze okoliczności:

1. Aktem notarialnym z dnia 8 października 1973r. sporządzonym

w Państwowym Biurze Notarialnym w K. za nr Rep. A 9413/73 J. S. sprzedała W. W. i jego żonie H. W. (poprzednikom prawnym skarżącego) nieruchomość położoną

w Z. o pow. 8,9941 ha, oznaczoną na planie złożonym pod nr 1 do zbioru dokumentów księgi Z. KW nr 448. W § 3 tego aktu znajduje się zapis, że

w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej – Wydział Rolnictwa i Leśnictwa

w K. w dniu 11 kwietnia 1972r. złożony został wniosek o uwłaszczenie J. I. "odnośnie działek łąki" o pow. 5614 m2 i działki budowlanej o pow. ok. 1000 m2 z domem mieszkalnym piętrowym przy szosie do S., do których sprzedająca nie rościła żadnych pretensji.

Księga wieczysta KW Z. nr 448 obejmuje aktualnie działki o numerach: 551, 373, 377, 366/2, 374/2, 374/28, 374/39, a jako właściciela wpisano C. D..

2. Ze znajdującego się w aktach organu I instancji (k.42) wyrysu działek gruntu we wsi Z. gmina S. sporządzonego w roku 1976 przez geodetę uprawnionego S.D. w celu wpisu do księgi wieczystej wynika, że dla J. I. wydany został Akt Własności Ziemi Nr [...] na działki oznaczone numerami: 924, 961 i 249/1 o łącznej pow. 0,67 ha, w tym działka nr 249/1 o pow. 0,10 ha. Działka ta miała kształt prostokąta, przylegała bezpośrednio do drogi relacji S. – K., składała się z łąki o pow. 7 arów i zabudowań na pow. 3a.

3. Decyzją z dnia [...] wydaną przez Naczelnika Gminy Z. wywłaszczono na rzecz Państwa na potrzeby Dyrekcji Rozbudowy Miasta K.

w K. – w celu rozbudowy wodociągu – m.in. działkę oznaczoną nr 249/1

o pow. 1432 m2. Według decyzji wywłaszczeniowej, właścicielami tej działki byli W. i H. W., a działka miała urządzoną księgę wieczystą KW nr 448. Wywłaszczone działki uwidocznione zostały na planie geodezyjnym przyjętym do ewidencji w Wojewódzkim Biurze Geodezji i Terenów Rolnych w K. dnia [...] za Nr [...]. Na mapie tej działka nr 249/1 będąca przedmiotem wywłaszczenia przedstawiona została jako figura geometryczna o nieregularnym kształcie oznaczona punktami od 1-13.

Decyzja ta była przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez Wojewodę w postępowaniu nieważnościowym wszczętym z wniosku J. D.. Ostateczną decyzją z dnia [...] Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia [...] w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Państwa, nieruchomości położonej w dacie wywłaszczenia w Z., oznaczonej jako działka nr 249/1 o powierzchni 0,1432 ha, ujawnionej na mapie przyjętej do ewidencji w Wojewódzkim Biurze Geodezji

i Terenów Rolnych w K. Rejonowy Oddział w K. w dniu [...] za nr [...], której część w chwili obecnej odpowiada działce nr 365/1

o powierzchni 0,0445 ha oraz odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji

w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr 249/1 o powierzchni 0,1432 ha, której część w chwili obecnej odpowiada działce nr 366/1

o powierzchni 0,0987 ha.

4. Fotokopia zapisów zawartych w księdze wieczystej KW Z. nr 448

wskazuje, że z księgi tej – urządzonej dla nieruchomości będącej przedmiotem aktu notarialnego opisanego w pkt 1 - odłączono w roku 1976 działki 924, 961 i 249/1 nabyte przez J. I. w drodze uwłaszczenia i założono dla nich księgę wieczystą KW nr 10573. Potwierdza to wpis znajdujący się w księdze wieczystej 10573 w rubryce 0.2 - Dane o założeniu księgi wieczystej (obecny numer księgi wieczystej KI1L/00010573/7. Aktualnie właścicielami nieruchomości objętej tą księgą wieczystą, oznaczonej jako działki nr 676 i 695 o pow. 0,57 ha, są K. B. – A. i A. A. na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej – k. 50 i nast. akt organu I instancji).

5. W aktach administracyjnych znajduje się także akt notarialny z 10 grudnia 1980r. sporządzony w PBN w K. za Nr Rep. A 10678/80, z którego wynika, że działka nr 249/1 o pow. 10 arów w dacie sporządzenia tego aktu wpisana była do innej księgi wieczystej KW Nr 12311 (po odłączeniu z KW nr 10573), a jej właścicielami byli wówczas J. i B. małż. M.. Działka nr 249/1 w roku 1980 podzielona została na działki nr 249/3 o pow. 555 m2, 249/4 o pow. 316 m2

i 249/5 o pow. 129 m2. Działki oznaczone numerami 249/4 i 249/5 zostały opisanym wyżej aktem notarialnym z 10 grudnia 1980r. sprzedane na rzecz Państwa

i przeznaczone pod budowę wodociągu.

W materiale dowodowym sprawy znajduje się nadto mapa sytuacyjna

z wykazem wywłaszczeniowym sporządzona w roku 1980 dla obiektu "ujęcie wody" nr 3 o pow. 0,1432 ha i wpisana do ewidencji składnicy geodezyjnej za nr 236/02/281/80, przedstawiająca podział działki nr 249/1 małżonków M. oraz podział działki 249/2 małżonków W. na działki 249/6 i 249/7. Na mapie tej zaznaczono także obszar podlegający wywłaszczeniu decyzją Naczelnika Gminy Z. z dnia [...]

Ze znajdującego się w aktach organu II instancji odpisu z księgi wieczystej KW nr KI1L/00012311/7 (dawny numer KW 12311) wynika, że księga ta została założona po odłączeniu z księgi wieczystej KW 10573 – Z.. Aktualnie księga nr KI1L/00012311/7 obejmuje jedną nieruchomość oznaczoną nr 249/3 o pow. 0,0555 ha, a jako właściciele figurują J. i B. małż. M. na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej.

4. W akcie notarialnym z dnia 10 grudnia 1980r. znajduje się wniosek przedstawicieli Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. o wpisanie nabytych tym aktem działek nr 249/4 i 249/5 do księgi wieczystej KW 6298. Ze znajdującej się w aktach fotokopii tej księgi wieczystej wynika, że w rubryce "Stan w czasie urządzenia księgi wieczystej. Przyłączenia i odłączenia" widnieją wpisy:

- pod nr 8, iż wpisano do tej Księgi działkę nr 249/1 po odłączeniu jej z Księgi wieczystej KW nr 448 na podstawie wniosku z 5 września 1980r.,

- pod nr 9, iż działki nr 249/4 i 249/5 wpisano po odłączeniu ich z Księgi Wieczystej nr 12311 na podstawie wniosku z dnia 10 grudnia 1980r.

Ze znajdującego się w aktach aktualnego odpisu z tej księgi (aktualny nr KI1L/0006298/4) wynika, że obejmuje ona m.in. wszystkie trzy w/w działki tj. 249/1, 249/4 i 249/5 z przeznaczeniem "pod budowę ujęcia wodnego", a jako właściciel całej nieruchomości opisanej w tej Księdze figuruje Skarb Państwa.

5. Aktualnie działki powstałe wskutek podziału geodezyjnego działek nr 249/1

i 249/2 zostały oznaczone następująco:

- działka 249/3 ujawniona w KW nr 12311 stanowiąca własność małż. M. nosi numer 362/2,

- działki 249/4 i 249/5 ujawnione jako własność Skarbu Państwa w KW 6298 noszą numer 365/1,

- działka nr 249/6 ma numer 366/1 i zgodnie ze znajdującym się w aktach wypisem z rejestru gruntów jej właścicielem jest Skarb Państwa, a działka ujawniona jest w KW 6298,

- działka nr 249/7 nosi numer 366/2, ujawniona została w KW 448, a jako właściciel figuruje C. D.. Z akt wynika przy tym, że zapisy znajdujące się w ewidencji gruntów co do tej działki, a także pozostałych działek ujętych w księdze wieczystej KW 448 (chodzi o działki nr 551, 373, 377, 374/2, 374/28, 374/39) odzwierciedlają stan wynikający z aktualnego wpisu w tej Księdze.

Stosownie do treści art. 20 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące - jeśli chodzi o grunty - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Nadto w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, miejsce jego zamieszkania lub siedziby, informacje o wpisaniu do rejestru zabytków i wartość nieruchomości. Stosownie do art. 22 ust. 3, osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów

i budynków.

Zgodnie zaś z § 46 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1). Dokumenty te zostały określone w § 46 ust. 2 rozporządzenia. Są to:..

.1) prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne,

2) opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych,

3) dokumenty architektoniczno-budowlane gromadzone i przechowywane przez organy administracji publicznej,

4) ewidencje publiczne prowadzone na podstawie innych przepisów.

W niniejszej sprawie organy administracji rozstrzygały wniosek właściciela nieruchomości opisanej w KW 448 - C. D., dotyczący nieprawidłowo dokonanych – jego zdaniem – wpisów w ewidencji gruntów, będących następstwem decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] W ocenie skarżącego, część działki oznaczonej nr 249/2 w sposób bezprawny została zajęta pod ujęcie wody,

"a użytkownik jej czyli Wodociągi K. nie posiadają żadnego aktu własności". Jak wynika z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie, stan prawny nieruchomości będącej własnością C. D., oznaczonej jako działki nr 551, 373, 377, 366/2, 374/2, 374/28 i 374/39 w Z., uregulowany jest w księdze wieczystej KI1L/0000448/9 prowadzonej przez Sąd Rejonowy. Z zebranego

w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika przy tym, że wpisy w ewidencji gruntów zostały dokonane prawidłowo zgodnie z prawomocnymi wpisami

w powyższej księdze wieczystej. Żadne późniejsze dokumenty dotyczące w/w działek, a konkretnie działki nr 366/2, której dotyczy wniosek,

a wyszczególnione w cytowanym już § 46 ust.2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r., nie zostały przez skarżącego w sprawie przedstawione.

Podkreślić przy tym należy, że postępowanie mające na celu wprowadzenie zmiany w operacie ewidencyjnym, ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W stanie faktycznym sprawy nie nastąpiły natomiast żadne udokumentowane zmiany prawne, które uprawniałyby organ ewidencyjny do wprowadzenia żądanych przez wnioskodawcę zmian. Wskazać także należy, że podstawy do zmiany wpisu nie może stanowić decyzja Wojewody z dnia [...] znak: IG.XI.7724-98/09, czego żąda C. D. w skardze, gdyż została ona wycofana z obrotu prawnego ostateczną decyzją tego samego organu z dnia [...] Z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy, którym jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego w K. z dnia [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest także uprawniony do objęcia kontrolą sądową decyzji Wojewody z [...], czego domaga się skarżący.

Podkreślić przy tym należy, że stanowisko prezentowane w toku postępowania przez C. D. wskazuje wyraźnie na to, że kwestionuje on zmiany własnościowe, które nastąpiły wskutek decyzji wywłaszczeniowej z 1977r.

W postępowaniu ewidencyjnym rozstrzyganie tego typu sporów jest niedopuszczalne, gdyż ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dlatego zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie mogą prowadzić do przekształceń własnościowych, wbrew istniejącym tytułom prawnym. Kwestie własnościowe rozstrzygają sądy powszechne, a zatem w postępowaniu administracyjnym nie jest dopuszczalne rozstrzyganie w zakresie prawa własności.

Wysuwane w trakcie postępowania żądanie skarżącego dotyczące przywrócenia powierzchni i granic działki oznaczonej numerem 366 w Z. do stanu sprzed wywłaszczenia, zmierzają zaś wprost do takich właśnie przekształceń w sferze własności. Zasadność tego typu roszczeń autor skargi winien wykazywać w drodze procesu cywilnego, a dopiero potem żądać ujawnienia w operacie ewidencyjnym stanu, wynikającego z zapadłego w takim procesie orzeczenia.

C. D. wykazał jedynie tytuł do działki oznaczonej nr 366/2

o pow. 77 arów, co wynika wprost z wpisów do księgi wieczystej KW 448. Zauważyć przy tym należy, że z porównania znajdujących się w aktach administracyjnych map: - z dnia 31 marca 1976r., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego za nr 236/215/76, przedstawiającej działkę nr 249/1 objętą decyzją wywłaszczeniową z [...] oraz

- z roku 1980, wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej za nr 236/02/281/80, o której była już mowa wyżej,

wynika, że działka nr 249/1 której dotyczyło wywłaszczenie, tylko numerem ewidencyjnym odpowiadała działce, na którą akt własności ziemi uzyskał J. I.. Powierzchnia tej działki i jej granice były zupełnie inne, w szczególności mapa sporządzona w roku 1980 wskazuje, że działka wywłaszczona obejmowała jedynie część działki nr 249/1 (oznaczoną później numerem 365/1), na którą AWZ otrzymał J. I., a w pozostałym zakresie – w jej granicach znalazła się część działki oznaczonej nr 249/2 (wydzielona geodezyjnie jako działka 366/1), należącej do poprzedników prawnych skarżącego - małżonków W.. Z tych właśnie powodów Wojewoda w decyzji z dnia [...] stwierdził nieważność decyzji wywłaszczeniowej z [...] tylko w części, jaka odpowiada aktualnej działce 365/1, pozostawiając tym samym w mocy skutki wywłaszczenia w zakresie działki nr 366/1.

Jak już wspomniano wyżej, skarżący nie wykazał, że przysługuje mu tytuł prawny do działki nr 366/1, dlatego organ ewidencyjny nie miał żadnych podstaw do uwzględnienia wniosku i dokonania zmian w ewidencji gruntów zgodnie ze zgłoszonym przez C. D. żądaniem.

Wprawdzie w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sentencja rozstrzygnięcia organu I instancji, utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, winna zawierać sformułowanie odnoszące się wprost do zasadności wniosku (poprzez jego oddalenie, a nie umorzenie postępowania) - z uwagi na fakt, że postępowanie toczyło się właśnie na wniosek, a nie z urzędu, jednak nie można uznać, aby uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. W rezultacie bowiem, wniosek skarżącego nie został uwzględniony

z przyczyn merytorycznych, a nie formalnych i w takim samym zakresie korzysta

z powagi rzeczy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, jak w przypadku jego oddalenia.

Mając to wszystko na uwadze, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak

w wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.