Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 410/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 , art. 85 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: § 3 ust. 1 pkt 6 b i 7
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi P spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej P spółki z o.o. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] - działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm. określanej dalej jako u.u.i.ś.), § 3 ust. 1 pkt. 6 b i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 Nr 213 poz. 1397) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. określanej dalej jako k.p.a.) - po rozpatrzeniu wniosku ,,J" sp. z o.o. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych "Farma Wiatrowa" wraz z infrastrukturą towarzyszącą w obrębie miejscowości [...] i przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko - ustalił środowiskowe uwarunkowania dla powyższego przedsięwzięcia .

W sentencji tej decyzji określono rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki realizacji przedsięwzięcia na etapie budowy i eksploatacji przedsięwzięcia, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, stwierdzono konieczność prowadzenia po zakończeniu budowy monitorowania śmiertelności ptaków, nietoperzy, określając zasady przeprowadzania tego monitoringu. Nadto nakazano w terminie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia użytkowania inwestycji przeprowadzenie pomiarów poziomu dźwięku, które mają określić rzeczywisty wpływ planowanej inwestycji na klimat akustyczny.

W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wyjaśnił, iż wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. inwestor "J" spółka z o.o. zwrócił się do Wójta Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą "Farma Wiatrowa" na terenie gminy [...]. Do wniosku - powołując się na art. 74 ust. 2 u.u.i.ś. – inwestor dołączył: kartę informacyjną przedsięwzięcia, zawierającą niezbędne informacje o planowanym przedsięwzięciu w trzech egzemplarzach wraz z ich zapisem na informatycznych nośnikach danych, poświadczoną kopię mapy ewidencyjnej obejmującą przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie oddziaływać, wypisy z ewidencji gruntów obejmujące przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie ono oddziaływać. Nadto na podstawie art. 69 u.u.i.ś. inwestor złożył wniosek o ustalenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wniosek

w imieniu spółki podpisał pełnomocnik G.B., który nie jest adwokatem ani też radcą prawnym. Do wniosku dołączono odpis pełnomocnictwa udzielonego przez spółkę G.B.. Pod pieczątką za zgodność powyższego odpisu pełnomocnictwa z oryginałem podpisał się G.B.. Organ I instancji na podstawie załączonych do wniosku wypisów z rejestru gruntów, obejmujących przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie wraz z obszarem, na który planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać ustalił, że liczba stron postępowania przekracza 20. Przyjęto, że przymiot strony w sprawach dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach posiadają podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, co związane jest z narażeniem na jego oddziaływanie. W przedmiotowej sprawie o zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia decydował między innymi zasięg izofony 40 dB tj. najbardziej restrykcyjnej wartości (dla pory nocnej) oddziaływania dźwięku określonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826), a przewidzianej między innymi dla terenów zabudowy jednorodzinnej, czy też szpitali lub domów opieki społecznej.

Mając powyższe na uwadze, Wójt Gminy w dniu 25 marca 2011r. obwieszczeniem zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia (jednocześnie wskazano na możliwość zapoznania się

z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków ). Obwieszczenie zostało podane do wiadomości poprzez zamieszczenie w publicznie dostępnym wykazie danych na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Gminy oraz poprzez wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i sołectw: [...].

Następnie Wójt Gminy - powołując się na art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. - wystąpił w dniu 25 marca 2011 r. z wnioskami do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wyrażenie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko.

W dniu 13 kwietnia 2011 r. do Urzędu Gminy wpłynęło pismo L.B.-K., zamieszkałej w [...], zawierające zastrzeżenia i sprzeciw wobec realizacji planowanego przedsięwzięcia na działkach ewidencyjnych nr [...] będących własnością wyżej wymienionej. W odpowiedzi Wójt Gminy pisemnie poinformował, że inwestycja nie będzie realizowana na wskazanych działkach ani w ich bezpośrednim sąsiedztwie (odległości planowanych wież elektrowni wiatrowych od omawianych działek wynosi : 600 m od działki [...] i 400 m od działki [...]). W dniu 14 kwietnia 2011 r. do organu wpłynęło pismo M.R.-M. i V.M., zamieszkałych w [...], w którym zgłosili zastrzeżenia i uwagi dotyczące hałasu i infradźwięków oraz ewentualnego wpływu inwestycji na ptaki i nietoperze. W odpowiedzi na to pismo Wójt Gminy poinformował, że w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał postanowienie, w którym stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko, które będzie po jego przedłożeniu przedmiotem oceny właściwych organów tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Istotnie bowiem po uzyskaniu stosownych opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś., tj. postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2011r. znak [...] oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011r. znak [...] - stwierdzających konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określających zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - w dniu [...] kwietnia 2011 r. Wójt Gmin wydał postanowienie znak [...], w którym stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. Powyższe postanowienie zostało podane do wiadomości pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak [...] zamieszczonym w publicznie dostępnym wykazie danych na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Gminy oraz poprzez wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i sołectw: [...]. Jednocześnie w dniu [...] kwietnia 2011r. Wójt Gminy wydał postanowienie znak [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (postanowienie zostało podane do wiadomości pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak [...]), które również zostało podane do publicznej wiadomości w sposób określony powyżej.

W dniu 24 października 2011 r. inwestor przedłożył opracowany przez zespół - pod kierownictwem mgr Z.S. - "Raport o oddziaływaniu na środowisko farmy wiatrowej w rejonie miejscowości [...]" Po otrzymaniu tego raportu organ podjął zawieszone postępowanie, o okoliczności tej zawiadamiając obwieszczeniem z dnia 26 października 2011 r., które zostało podane do publicznej wiadomości w taki sam sposób jak powyżej.

Po otrzymaniu powyższego raportu pismami z dnia [...] października 2011 r. Wójt Gminy zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o uzgodnienie i opinię w sprawie środowiskowych warunków realizacji przedmiotowej inwestycji. W dniu 26 października 2011 r. organ poinformował obwieszczeniem o złożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowej inwestycji oraz o jego przekazaniu do organu uzgadniającego oraz opiniującego.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem znak: [...] z dnia [...] listopada 2011 r., zaopiniował pozytywnie i bez zastrzeżeń warunki realizacji przedsięwzięcia. W trakcie prowadzonego postępowania uzgadniającego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że przedłożony do uzgodnienia raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie wykazywał w wystarczający sposób, że realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie niekorzystnie oddziaływała na środowisko. W związku z powyższym, pismem [...] z dnia [...] listopada 2011 r. inwestor został wezwany do uzupełnienia informacji zawartych w raporcie

o oddziaływaniu na środowisko. W piśmie tym zażądano wyjaśnienia, w jaki sposób inwestor planuje zrealizowanie zaproponowanych działań minimalizujących oddziaływania farmy wiatrowej na awifaunę migrującą tj. gęsi i żurawi, opracowanie

i przedstawienie skutecznych działań minimalizujących lub kompensujących negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji na objętą ochroną ścisłą kanię rudą, wskazanie jakie cechy i elementy przyrodnicze powinny być monitorowane w ramach opracowanego monitoringu, określenie i wskazanie jakie ostrzegawcze wartości progowe lub zjawiska może ujawnić monitoring, jak należy na nie reagować

w kontekście zapewnienia skutecznej ochrony narażonych gatunków. W piśmie noszącym datę [...] grudnia 2011 r. inwestor przedłożył stosowne wyjaśnienia, które zostały przekazane również Wójtowi Gminy (o fakcie złożenia uzupełnienia Wójt Gminy poinformował obwieszczeniem podanym do publicznej wiadomości). Pod pismem tym podpisał się reprezentujący inwestora G.B..

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] uzgodnił i jednocześnie określił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w wariancie II, zaproponowanym w raporcie.

Wójt Gminy uznając, że została zgromadzona niezbędna dokumentacja w sprawie, o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. w dniu 3 lutego 2012 r. wypełniając obowiązek wynikający z art. 33 ust. 1 i 2 oraz art. 79 ust. 1 u.u.i.ś. podał do publicznej wiadomości celem zapewnienia społeczeństwu udziału w podejmowaniu decyzji w formie zawiadomienia podstawowe informacje dotyczące prowadzonego postępowania. W obwieszczeniu poinformowano kto wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, jakie przedłożono dokumenty, kto jest uprawniony do wydania decyzji w tym przedmiocie, jakie zajął stanowisko po przedłożeniu raportu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Jednocześnie zawarto w nim informację o sposobie składania uwag i wniosków oraz wskazano 21-dniowy termin ich składania. Zawiadomienie społeczeństwa zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 11 u.u.i.ś. zostało podane do wiadomości poprzez jego zamieszczenie w publicznie dostępnym wykazie danych na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Gminy oraz poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń w Urzędzie Gminy oraz na tablicach ogłoszeń sołtysów w miejscowościach [...].

W trakcie 21-dniowego terminu przewidzianego na składanie uwag i wniosków społeczeństwa wpłynął jeden wniosek z dnia [...] lutego 2012 r. H.S.. We wniosku wyżej wymieniony podniósł konieczność poinformowania społeczeństwa (mieszkańców) o planowanym przedsięwzięciu oraz zasugerował przeprowadzenie referendum w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. Wójt Gminy udzielił odpowiedzi H.S. wskazując na informacje o przedmiotowej inwestycji, które przekazywano do publicznej wiadomości za pomocą obwieszczeń, jak również powiadomił o możliwości uzyskania informacji dotyczącej planowanego przedsięwzięcia na najbliższym spotkaniu społeczności wsi [...], które odbędzie się w dniu [...] marca 2012 roku. Jednocześnie Wójt Gminy stwierdził, że obowiązujące przepisy, w tym zawarte w u.u.i.ś., nie przewidują możliwości przeprowadzenia w takich sprawach referendum. W dniu [...] marca 2012r. w świetlicy wiejskiej w [...] odbyło się spotkanie z mieszkańcami tej miejscowości. W spotkaniu wzięli udział Wójt Gminy, Przewodniczący Rady Gminy, przedstawiciele inwestora oraz mieszkańcy Gminy. W trakcie spotkania przedstawiciele inwestora przedstawili szczegółowe informacje odnośnie przedsięwzięcia oraz odpowiadali na pytania zgromadzonych. Z przebiegu tego spotkania sporządzono krótką notatkę urzędową.

W dniu 2 marca 2012 r., zgodnie z art. 10 k.p.a., Wójt Gminy obwieszczeniem poinformował strony postępowania o zgromadzeniu dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, dając tym samym możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia ewentualnych żądań. W przewidzianym terminie nie wpłynęły żadne uwagi ani wnioski od stron. Obwieszczenie to, podobnie jak poprzednie, zostały zamieszczone na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy, tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy oraz tablicach ogłoszeń sołtysów w miejscowościach [...]. Nadto organ administracji wysyłał odpisy orzeczeń i zawiadomień o podjętych czynnościach wnioskodawcy na adres podany we wniosku tj. ,,J" spółka z o.o.. Nie zamieszczano na tak wypełnionych przesyłkach adresowanych do wnioskodawcy imienia i nazwiska pełnomocnika. Wnioskodawca nie kwestionował w trakcie postępowania dokonywanych w ten sposób doręczeń.

W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazał ponadto, że złożony wniosek odpowiadał warunkom określonym w art. 74 u.u.i.ś., przedstawiono i oceniono dwa warianty realizacji przedsięwzięcia, stwierdzono że nie występuje znaczące ryzyko negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000. Podkreślono również w uzasadnieniu decyzji, że planowane przedsięwzięcie nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących być źródłem poważnej awarii, nie obejmuje swym zasięgiem obiektów zabytkowych podlegających ochronie. Dane zawarte w złożonym przez inwestora raporcie są wystarczająco szczegółowe, aby w pełni ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Strony postępowania zawiadomiono o wydaniu niniejszej decyzji obwieszczeniem noszącym datę 4 kwietnia 2012 r. Obwieszczenie to zostało zamieszczone na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Gminy w dniu 6 kwietnia 2012 roku. Nadto zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy również w dniu 6 kwietnia 2012 r. Natomiast na tablicach ogłoszeń prowadzonych przez sołtysów miejscowości [...] zostało wywieszone w dniu 11 kwietnia 2012 r. W obwieszczeniu tym zawarto stwierdzenie o treści,, zgodnie z art. 49 k.p.a. zawiadomienie uznaje się za dokonane po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia" oraz pouczenie o treści ,,Od powyższej decyzji przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Wójta Gminy w terminie 14 dni od daty doręczenia".

W dniu 23 kwietnia 2012 r. wpłynęło do Urzędu Gminy pismo zatytułowane ,,odwołanie" noszące datę [...] kwietnia 2012 r. ( k. 367 akt sprawy administracyjnej ) pod którym to pismem nie widnieją podpisy. Jedynie na pierwszej stronie pisma w lewym górnym rogu podano ,,Korespondencja M.F.. Sołtys wsi [...]". W piśmie tym stwierdzono, że mieszkańcy wsi [...] nie zgadzają się z decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. z uwagi na nieprzeprowadzenie konsultacji społecznych na temat planowanej inwestycji oraz podniesiono, że w dniu 12 kwietnia 2012 r. większość mieszkańców rozpoczęła protest. W piśmie tym stwierdzono nadto, że planowane turbiny wiatrowe mają być umieszczone zbyt blisko budynków mieszkalnych, co naraża ich na utratę zdrowia. Do pisma tego dołączono pismo noszące datę [...] kwietnia 2012 r. adresowane do Wójta Gminy zatytułowane "Protest". W piśmie tym stwierdzono, że planowana inwestycja może ujemnie wpływać na stan zdrowia mieszkańców: wywołuje problemy ze snem, bóle i zawroty głowy, mdłości, powoduje niepokój i problemy z koncentracją itp. Pod pismem tym brak jest podpisów. Nadto do pism tych dołączono karty zatytułowane "listy osób uczestniczących w proteście stop wiatrakom w Gminie". Na listach tych widnieją dane 116 osób – w tym ich podpisy.

Przesyłając do Samorządowego Kolegium Odwoławczego akta sprawy administracyjnej wraz z odwołaniem, Wójt Gminy stwierdził, że jest to odwołanie wniesione przez 16 osób tj. L.B. – K., A.K., P.M., D.M., J.R., M.R., L.B., E.Ż., G.T., R.B., K.T., E.T., J.O., M.F., M.K.- R., G.B.. W odpowiedzi na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r. o wyjaśnienie na jakiej podstawie organ ustalił, że powyższym osobom spośród 116 wymienionych na listach przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, Wójt Gminy w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdził, że podstawą takich ustaleń był wypis z ewidencji gruntów obejmujących przewidywany teren oddziaływania inwestycji. Wskazane osoby (16) są właścicielami nieruchomości położonych na tym terenie, a pozostałe nie.

W dniu 12 lipca 2012 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo podpisane przez adwokata L.J., działającego w imieniu M.F., który w uzupełnieniu złożonego odwołania zarzucił nadto decyzji wydanej przez Wójta Gminy naruszenie art. 37 ust. 2, 39 ust. 1 pkt 2 , art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 77 ust. 1 a, art. 82 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś. tj. brak odniesienia się do sprzeciwu mieszkańców miejscowości [...] do planowanej inwestycji, niepodanie do publicznej wiadomości informacji o niezbędnej dokumentacji o której mowa w ust. 2 cytowanego przepisu, braku w raporcie opisu trzeciego wariantu inwestycji, niezłożenie wraz z wnioskiem o wydanie decyzji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, niewskazanie dokładnie działek na których będą posadowione turbiny oraz pominięcie sprzeciwu lokalnej społeczności w stosunku do planowanej inwestycji. Nadto podniesiono zarzut naruszenia art. 7, art. 8 i art. 107 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją wydaną w dniu [...] sierpnia 2012r. nr [...] w oparciu o przepisy art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowym kolegium odwoławczym (Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 2 k.p.a oraz art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 63 ust. 1 i 2, art. 64 , art. 66, art, 68, art. 69, art. 70, art. 71, art. 72, art. 74, art. 75 ust. 2 i 4 u.u.i.ś. uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że wbrew wskazaniom zawartym we wniosku inwestora oraz stanowisku organu I instancji, do wniosku nie dołączono mapy ewidencyjnej, obejmującej cały przewidywany teren na którym będzie realizowanie przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie oddziaływać – brak jest mapy ewidencyjnej obejmującej miejscowość [...] i wady tej nie można konwalidować na etapie postępowania odwoławczego. Nadto podniesiono, że pełnomocnik wnioskodawcy nie będący adwokatem ani też radcą prawnym przedłożył do akt sprawy odpis pełnomocnictwa udzielonego mu przez wnioskodawcę. Nie jest on osobą uprawnioną do uwierzytelniania pełnomocnictwa. Wobec powyższego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien uzupełnić powyższe braki, a w szczególności wezwać pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa spełniającego wymogi określone przepisami prawa. Nadto organ II instancji zakwestionował przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu na środowisko farmy wiatrowej. Podniesiono, że jego uzupełnienie winno być sporządzone, jeżeli nie przez ten sam zespół co sporządzał raport, to przez osobę lub zespół osób posiadających specjalistyczna wiedzę w danej dziedzinie, a nie przez pełnomocnika wnioskodawcy. Przedłożone uzupełnienie raportu z uwagi na zastrzeżenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest mało wiarygodne z tego powodu, że zostało sporządzone przez pełnomocnika wnioskodawcy i jest niekompletne – brak jest między innymi aneksów trzech umów zawartych pomiędzy inwestorem, a wydzierżawiającymi grunty na których zostaną zlokalizowane turbiny, a na które osoba sporządzająca uzupełnienie raporty się powołuje. W sporządzonym raporcie brak jest ponadto jednoznacznych ustaleń odnośnie oddziaływania inwestycji na kanię rudą, która posiada w pobliżu turbin gniazdo. Użyto jedynie sformułowania, że skala tego oddziaływania prawdopodobnie nie będzie znacząca. W uzasadnieniu decyzji podniesiono również, że nie wyjaśniono z należytą starannością oddziaływania na środowisko hałasu pochodzącego od pracujących turbin wiatrowych. Stwierdzono także, że w wydanej decyzji przed organem I instancji nie oznaczono w sposób prawidłowy zgodnie z treścią art. 107 § 1 k.p.a. stron postępowania. Osoby fizyczne powinny być oznaczone danymi personalnymi wraz z adresem zamieszkania. Nadto, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji nie doręczył zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi wnioskodawcy zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. Doręczano je bowiem stronie, a nie ustanowionemu pełnomocnikowi.

,,J" spółka z o.o. wniosła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc zarzut z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. rażącego naruszenia art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. tj. wszczęcia przez kolegium postępowania odwoławczego i wydania decyzji mimo braku prawidłowego wniesienia odwołania przez uprawnione podmioty, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity. Dz. U. z 2012 r., Nr poz.270 określanej dalej jako p.p.s.a.).

Alternatywnie strona podniosła także zarzuty dotyczące naruszenia art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwania wnoszących odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji do uzupełnienia braków formalnych odwołania w postaci braku podpisu pod odwołaniem, art. 40 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez kolegium, że decyzja środowiskowa została nieprawidłowo doręczona, art. 64 § 2 w związku z art. 33 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez kolegium wezwania pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa w odpowiedniej formie ( oryginału lub kopii poświadczonej przez notariusza za zgodność z oryginałem), art. 49 k.p.a. w związku z art. 129 § 2 k.p.a. w związku z art. 72 ust. 3 u.u.i.ś., poprzez wszczęcie postępowania odwoławczego na podstawie odwołania wniesionego przed doręczeniem decyzji środowiskowej , art. 74 u.u.i.ś. poprzez błędne przyjęcie, że dokumenty, w tym mapy, wypisy z ewidencji gruntów oraz badania fauny i flory, nie spełniają wymogów określonych we właściwych przepisach.

Mając na uwadze powyższe zarzuty w przypadku braku podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości. Nadto skarżący domagał się zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W złożonej odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze

wniosło o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 73/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...].

Sąd w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią art. 63 § 1, 2 i 3 k.p.a. odwołanie od decyzji stanowi podanie, które w przypadku wniesienia go do organu w formie pisemnej powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adresu i żądania oraz powinno być podpisane przez wnoszącego. Bezwątpienia pismo noszące datę [...] kwietnia 2012 r. adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zatytułowane ,,odwołanie" zawiera stwierdzenia wyrażające niezadowolenie z decyzji wydanej przez Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą pod nazwą ,,Farma Wiatrowa". Jednak pod pismem tym brak jest podpisów osób, które wnoszą powyższe odwołanie. Również brak jest podpisów pod pismem dołączonym do tego odwołania a zatytułowanym "Protest - Stop wiatrakom w Gminie’’ noszącego datę [...] kwietnia 2012 r. Trzecim elementem tego odwołania jest dołączona lista zawierająca dane osobowe 116 osób tj. imię, nazwisko danej osoby, jej adres, pesel oraz jej podpis. Lista ta jest zatytułowana ,, Lista osób uczestniczących w proteście - Stop wiatrakom w Gminie". Z treści tej listy nie wynika bezpośrednio, że są to osoby składające odwołanie od decyzji organu I instancji, a w szczególności te 16 osób, które organ II instancji uznał za wnoszące odwołanie. Nie można wykluczyć, że tylko pismo zatytułowane "odwołanie" jest faktycznie odwołaniem od decyzji organu I instancji wniesionym w trybie art. 127 i następne k.p.a. Natomiast pozostałe dwa wyżej wymienione pisma są załącznikami dołączonymi do odwołania. Należy w tym miejscu podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż wprawdzie zasadą postępowania administracyjnego jest jego odformalizowanie, to jednak zasada ta nie może być przez organ odczytywana jako zwolnienie od przewidzianego w art. 64 k.p.a. trybu postępowania. Organ administracji publicznej jest zobowiązany do ustalenia kto wnosi odwołanie oraz czy wniesione odwołanie spełnia warunki formalne odwołania tj. czy zawiera niezadowolenie z decyzji organu I instancji i jest podpisane przez osobę wnoszącą odwołanie. W niniejszej sprawie organ administracji publicznej nie ustalił, czy dołączona lista osób uczestniczących w proteście – stop wiatrakom w Gminie jest wykazem osób wnoszących odwołanie zawierającą ich podpisy, czy też pismem sporządzonym w innym celu i jedynie dołączonym do odwołania np. jako wykaz osób podpisujących się pod pismem noszącym datę [...] kwietnia 2012 r., a zatytułowanym "Protest". Tym samym organ administracji publicznej obowiązany jest dokonać tych ustaleń w sposób nie budzący wątpliwości. W przypadku stwierdzenia, że lista ta nie jest integralną częścią odwołania w oparciu o przepis art. 64 § 2 k.p.a. organ będzie zobowiązany do wezwania strony wnoszącej odwołania do uzupełnienia braków formalnych odwołania. W przypadku nieuzupełnienia ewentualnych braków formalnych przez strony wnoszące odwołanie w zakreślonym terminie organ winien rozważyć pozostawienie odwołania bez rozpoznania co do osób, które nie uzupełniły tych braków.

Ponadto sąd wskazał, iż organ I instancji prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie sposób zawiadamiania stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej poprzez obwieszczenie, o którym mowa w art. 49 k.p.a.

W niniejszej sprawie podstawę do zastosowania art. 49 k.p.a. w przedmiocie zawiadamiania stron o decyzjach i podjętych innych czynnościach poprzez obwieszczenie stanowił przepis art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. Jednocześnie sąd wskazał, iż w takim przypadku nie ma zastosowania przepis art. 40 § 2 k.p.a., regulujący sposób doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym stronom, które ustanowiły pełnomocnika ( por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2012 roku sygn. akt. II OSK 846/12, LEX nr 1216775). Tym samym rozważania organu II instancji w części dotyczącej braku prawidłowego doręczenia decyzji i zawiadomień o innych podejmowanych czynnościach, które organ I instancji dokonywał na adres spółki (wnioskodawcy), bez podania imienia i nazwiska pełnomocnika wnioskodawcy w kontekście prawidłowego doręczenia należy uznać za bezprzedmiotowe w niniejszej sprawie. Nadto należy zauważyć, że jeżeli strona wskazała adres pod który należy doręczać jej korespondencję organ administracji publicznej powinien uwzględnić jej wnioski co do doręczeń pism ( Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz Barbara Adamiak i Janusz Borkowski wyd. 12, s. 249 wydawnictwo C.K. Beck ). Ponadto sąd przesądził , iż odwołania nie zostały wniesione przedwcześnie tj. przed skutecznym doręczeniem decyzji.

Dalej sąd podzielił pogląd organu II instancji, że pełnomocnictwo złożone przez pełnomocnika wnioskodawcy nie odpowiada warunkom określonym w art. 33 § 3 kpa. Pełnomocnik wnioskodawcy G.B. złożył bowiem jego odpis sam poświadczając jego zgodność z oryginałem. Dotyczy to zarówno pełnomocnictwa, zgodnie z którym był on uprawniony do reprezentowania spółki do końca 2011r. jak i pełnomocnictwa udzielonego do końca 2012 r. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej G.B. nie jest radcą prawnym ani też adwokatem. Zgodnie z treścią art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Tylko adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelniać odpisy udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wskazujących na ich umocowanie. Tym samym organ administracji publicznej winien na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać pełnomocnika do przedłożenia oryginału pełnomocnictwa lub poświadczonego urzędowo jego odpisu pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2010 roku ( sygn. akt II OSK 1753/09, LEX nr 746768 ) z uwagi na to, iż uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w k.p.a. nie są kompletne, przy wyjaśnieniu sytuacji odnoszącej się do instytucji pełnomocnictwa należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w kodeksie cywilnym. Jednocześnie sąd wskazał, że podjęcie postępowania administracyjnego i zakończenie go decyzją administracyjną pomimo braku pełnomocnictwa, wymaga rozważenia z uwzględnieniem okoliczności potwierdzenia przez stronę czynności dokonanej przez nienależycie umocowanego pełnomocnika, czego organ zarówno I jak i II instancji w niniejsze sprawie nie uczynił. Nieuzupełnienie tego braku na skutek wadliwego działania organu nie pociąga przy tym za sobą nieważności dokonanej czynności, jeżeli zostanie dowiedzione, że pełnomocnik był prawidłowo umocowany do działania. W sytuacji kiedy jest dowiedzione, że dokonana czynność była objęta prawidłowo udzielonym pełnomocnictwem niewdrożenie przez organ procedury z art. 64 § 2 k.p.a. stanowi tylko inne uchybienie nieskutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. Skarżący w złożonej skardze potwierdził, że G.B. był pełnomocnikiem wnioskodawcy. Nadto skarżący potwierdził wszelkie czynności podjęte przez G.B. w toku postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej i w postępowaniu odwoławczym.

Dalej sąd zwrócił uwagę, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób należyty i wyczerpujący zarzutu niezłożenia wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poświadczonych przez właściwy organ kopii wszystkich map ewidencyjnych, obejmujących cały przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, stosownie do treści art. 74 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. Do wniosku dołączono poświadczone przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej mapy ewidencyjne, obejmujące obręby [...] po dwie mapy. Każda z tych mapa obejmuje inny teren. Jedna z map dotyczących obrębu [...] obejmuje działki wymienione w decyzji organu I instancji jako obręb [...]. W przypadku powzięcia wątpliwości, czy mapa ta faktycznie obejmuje te działki organ winien podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie tych wątpliwości. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że do wniosku dołączono "jedynie wycinki map ewidencyjnych". Nie wskazał natomiast – zdaniem sądu - na czym opiera to stanowisko, co pod tym pojęciem rozumie, zwłaszcza, że na każdej z dołączonych map widnieje wzmianka Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej jaki obręb każda z map obejmuje.

Ponadto sąd wskazał, że przepisy u.u.i.ś. nie określają, kto powinien być autorem raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jedynie w przepisie art. 66 i art. 67 u.u.i.ś. określano co powinien taki raport zawierać. Art. 66 ust 1 pkt 19 u.u.i.ś. stanowi , że taki raport winien zawierać nazwisko osoby lub osób sporządzających taki raport. Z przytoczonej regulacji prawnej, mając na uwadze tylko jej literalne brzmienie wynika, że od osoby ( lub osób ) sporządzającej ( sporządzających ) raport wymaga się tylko wskazania nazwiska, nie zaś innych kryteriów, czy to pod względem fachowości, czy braku powiązań z wnioskodawcą. Te same uwagi należy odnieść do raportu uzupełniającego zawierającego odpowiedź na pytania i wątpliwości organu administracji publicznej i stron postępowania związane z wydanym raportem. Z materii jaka ma być ujęta i wyjaśniona w raporcie (zawierać winna opis planowanego przedsięwzięcia, opis elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowego przedsięwzięcia na środowisko, opis analizowanych wariantów inwestycji, uzasadnienie proponowanego przedsięwzięcia przez wnioskodawcę, ze wskazaniem oddziaływania na środowisko, a w szczególności na ludzi rośliny, zwierzęta, wodę, powietrze, opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczane lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko itp. ) niewątpliwie wynika, że autor raportu jak i raportu uzupełniającego zawierającego odpowiedzi na pytania i wątpliwości pojawiające się po sporządzeniu raportu głównego, musi posiadać wiedzę specjalistyczną z dziedziny, z którą planowane przedsięwzięcie się wiąże.

Z odpowiedzi sporządzonej przez pełnomocnika wnioskodawcy i przez niego podpisanej na pytania jakie zostały postawione po sporządzeniu raportu głównego, a które to pytania wynikały z zastrzeżeń do tego raportu zgłoszonych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, nie wynika jakie posiada on wykształcenie, czy posiada fachową wiedzę w dziedzinie, która była przedmiotem raportu. W niniejszej sprawie o ile nie można w tym zakresie mieć zastrzeżenia do samego raportu, o tyle taki warunkom nie odpowiada odpowiedź na pytania zadane wnioskodawcy w związku z wątpliwościami wyrażonymi przez Regionalnego Inspektora Ochrony Środowiska. Pod pismem zawierającym odpowiedź na pytania zadane wnioskodawcy w związku z zastrzeżeniami do raportu zgłoszonym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska podpisał się pełnomocnik wnioskodawcy G.B.. Nie wykazano, czy posiada on wiedzę specjalistyczną z dziedziny, z którą planowane przedsięwzięcie się wiąże. Wiedza taka jest niezbędna między innymi do sporządzenia raportu uzupełniającego zawierającego odpowiedzi na pytania skierowane do inwestora prze Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Tym samym organ administracji publicznej dokonując ponownej oceny sporządzonego raportu, a w szczególności jego uzupełnienie sporządzone przez pełnomocnika wnioskodawcy winien mieć to na uwadze. Jeżeli organ poweźmie wobec nich jakiekolwiek wątpliwości, to w pierwszej kolejności ma prawo wezwać ponownie stronę do jego uzupełnienia, po wtóre może sięgnąć do innych środków dowodowych przewidzianych przez k.p.a.

Ponadto jak wskazał sąd organ II instancji wykazując rozbieżności dotyczące położenia gniazda kani rudawej od najbliższej turbiny nie wskazał, czy ma to wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i jaki. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w raporcie o oddziaływaniu na środowisko farmy wiatrowej, sporządzonym pod kierunkiem Z.S. stwierdzono, że w wariancie II zaproponowanym odnośnie realizacji inwestycji najbliższe turbiny, a nie turbina znajdują się w odległości 830 m i 1025 metrów i gniazdo to w 2010 roku nie zostało ponownie zajęte przez ten gatunek ptaka ( strona 57 raportu ). Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji zakwestionował również dokonaną analizę oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia na środowisko ograniczając się tylko do wykazania występujących jego zdaniem rozbieżności w raporcie odnośnie wysokości położenia źródła hałasu tj. turbiny. Tymczasem w raporcie mówi się o położeniu turbiny 119 metrów nad poziomem terenu ( czyli mierząc od poziomu gruntu), a w decyzji mówi się, że wysokość turbiny nie będzie większa niż 200 metrów nad poziomem morza. Wysokość turbiny w decyzji podaje się w odniesieniu do poziomu morza, a nie w odniesieniu do poziomu gruntu na którym będą postawione turbiny. Nie oznacza to, że powyższe dane są ze sobą sprzeczne. Tym samym powyższe ustalenia same przez się nie mogą stanowić podstawy zakwestionowania pomiarów akustycznych i ich wyników. Oczywiście wymaga wyjaśnienia, czy wysokość 119 metrów na poziomem terenu nie przekracza wysokości 200 metrów nad poziomem morza, które to wysokości są mierzone w tym samym punkcie geograficznym i czy ewentualne rozbieżności mają wpływ na prawidłowość pomiarów akustycznych i ich wyniki, które są bardzo istotne przy wydawaniu decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.

Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołań L.B.-K., A.K., P.M., D.M., J.R., M.R., "L.B.", E.Ż., G.T., R.B., E.T., K.T., J.O., M.F., M.K.-R., G.B. uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2012 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Kolegium wyjaśniło, że pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. wezwało G.B. - pełnomocnika "J" sp. z o.o. do przedłożenia do akt sprawy oryginału pełnomocnictwa lub pełnomocnictwa potwierdzonego urzędowo za zgodność z oryginałem udzielonego przez spółkę do złożenia wniosku i reprezentowania w niniejszej sprawie oraz ewentualnie "J" sp. z o.o. - reprezentowaną przez adw. J.K. do potwierdzenia wszystkich czynności ( włącznie ze złożeniem wniosku inicjującego postępowania w przedmiotowej sprawie ) dokonanych tak przed organem I, jak i II instancji przez pełnomocnika Pana G.B.. Jednocześnie kolegium wyznaczyło nowy termin załatwienia sprawy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie adwokat J.K. - pełnomocnik "J" sp. z o.o., w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. potwierdził, że G.B. był prawidłowo umocowany do reprezentowania spółki w niniejszym postępowaniu załączając poświadczoną za zgodność z oryginałem kopie pełnomocnictw udzielonych przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki ( zał. 1 - 3 ). Potwierdził również wszystkie czynności dokonane w niniejszej sprawie przez wyżej wymienionego w czasie jego umocowania. Jednocześnie pełnomocnik załączył do pisma oświadczenie spółki o odwołaniu pełnomocnictwa Panu G.B. (pismo z dnia [...] stycznia 2013 r. ( zał. nr 4) i poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa udzielonego K.G. do reprezentowania w sprawie (zał. nr 5).

Pełnomocnik poinformował również, że z dniem [...] marca 2013 r. (Rep. A Nr [...]) zmieniono nazwę Spółki oraz jej siedzibę na "P" sp. z o.o., zaznaczając, że spółka prowadzi działalność pod adresem: ul. [...] ( vide: aktualny odpis z KRS).

Dalej pismem z dnia [...] września 2013 r. kolegium wezwało wszystkich odwołujących do oświadczenia "czy dołączona do odwołania lista osób uczestniczących w proteście - stop wiatrakom w Gminie jest wykazem osób wnoszących odwołanie zawierającym ich podpisy, czy też pismem sporządzonym w innym celu i jedynie dołączonym do odwołania np. jako wykaz osób podpisujących się pod pismem noszącym datę [...] kwietnia 2012 r., a zatytułowanym "Protest". W przypadku, gdy stanowiskiem odwołujących lista ta nie jest integralną częścią odwołania, która zawiera ich podpisy; kolegium wezwało do uzupełnienia braku formalnego wniesionego odwołania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma, poprzez jego podpisanie; pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wszyscy odwołujący, za wyjątkiem L.B. oraz E.Ż. (odnośnie tych osób zapadło odrębne rozstrzygnięcie pod nr [...]) w zakreślonym terminie złożyły pisma (wszystkie datowane na [...] października 2013 r.), w których potwierdziły, że dołączona do odwołania lista osób uczestniczących w proteście - stop wiatrakom w Gminie jest integralną częścią odwołania, jednakże w celu uniknięcia wątpliwości odnośnie tej kwestii każda z tych osób załączyła podpisane przez siebie odwołanie (wersja z dnia [...] kwietnia 2012 r.) oświadczając jednocześnie, że podtrzymuje podniesione w nim zarzuty. Dodatkowo odwołujący wnieśli o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem stron postępowania: "z uwagi na społeczną doniosłość tej sprawy i szerokie zainteresowanie mieszkańców tą inwestycją". Odnośnie pozostałych 100 osób kolegium prowadziło już wcześniej (przed wydaniem pierwszej decyzji kasacyjnej w sprawie) dodatkowe postępowanie wyjaśniające w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (szczegółowo opisane w stanie faktycznym sprawy), które zakończyło się wydaniem ostatecznej (a nadto prawomocnej; na decyzję żadna ze stron nie wniosła skargi) decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. kolegium zawiadomiło strony o przysługujących im uprawnieniach wynikających z treści art. 10 § 1 kpa ( podano do publicznej wiadomości ). Kolegium, przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji stwierdziło, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych. Podstawę materialnoprawną decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowią przepisy u.u.i.ś. Organ omówił treść przepisów art. 71, art. 72 ust. 1 pkt. 1 , art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 4, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 2, art. 82, art. 59 ust. 1 art. 63 ust. 1, art. 63 ust. 2, art. 64 ust. 1 u.u.i.ś.

Organ odwoławczy stwierdził, że wniosek z dnia [...] marca 2011 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w przedmiotowej sprawie złożył G.B. - ówczesny pełnomocnik spółki "J" sp. z o.o. (aktualnie "P" sp. z o.o.), którego czynności dokonane w toku postępowania tak przed organem I, jak i II instancji w okresie umocowania do reprezentowania spółki, potwierdził adwokat J.K. (obecny pełnomocnik Spółki) w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r., do którego załączył ponadto potwierdzone za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa ( zał. 1-3 ) oraz oświadczenie mocodawcy z dnia [...] stycznia 2013 r. ( zał. nr 4 ) o odwołaniu pełnomocnictwa udzielonego G.B..

Dalej organ stwierdził, że do wniosku nie została załączona kopia mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie ono oddziaływać, lecz jedynie cztery kopie map ewidencyjnych w skali 1:5000 obejmujące obszar [...] (2-ie) i [...] (2-ie). Jednocześnie organ wyjaśnił, iż żeby dokonać oceny dokumentu znajdującego się w aktach sprawy skład orzekający winien w pierwszej kolejności zapoznać się szczegółowo z jego treścią. W przypadku mapy lub kilku map ( a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie ), które stanowiskiem wnioskodawcy obejmują stosownie do treści art. 74 ust. 1 pkt. 3 u.u.i.ś. przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar i na który będzie to przedsięwzięcie oddziaływać, kolegium w pierwszej kolejności sprawdziło, czy są to poświadczone przez właściwy organ kopie map ewidencyjnych. Z ustaleń kolegium wynika, że wnioskodawca załączył do wniosku cztery mapy ewidencyjne w skali 1:5000 ("wycinki map ewidencyjnych"), w tym dwie obejmujące obszar [...] i dwie obejmujące obszar [...], pochodzące z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (opatrzone czerwonymi pieczęciami organu, co potwierdza, że są to kopie map). Żadna z nich natomiast nie obejmuje obszaru [...] tj. obszaru, który wchodzi w skład przewidywanego terenu, na którym ma być realizowana planowana inwestycja i na który będzie ona oddziaływać ([...]). Mapy te stanowią dokumenty urzędowe pochodzące od właściwego organu ewidencyjnego i brak jest podstaw do podważania ich wiarygodności i kwestionowania ich prawidłowości odnośnie wskazanego obszaru, który obejmują. Po łącznym zestawieniu wszystkich wycinków map kolegium stwierdziło, że nie obejmują one całego przewidywanego terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszaru, na który będzie to przedsięwzięcie oddziaływać. Organ wyjaśnił również, co rozumie pod pojęciem wycinek, wskazując, że to oznaczenie dokumentu urzędowego widniejące w prawym górnym rogu lub lewym dolnym, na każdej z czterech map pochodzących od właściwego organu ewidencyjnego. Stąd kolegium w uzasadnieniu powołało się na prawidłowe oznaczenie tych dokumentów. W znaczeniu słownikowym "wycinek" oznacza natomiast: "fragment wyodrębniony z całości, kawałek".

Konkludując organ stwierdził, że wniosek nie spełnia wymogu z art. 74 ust. 1 pkt. 3 u.u.i.ś., a wady tej nie można konwalidować na etapie postępowania odwoławczego. Jedynie kompletny i spełniający wszystkie wymogi formalne wniosek może skutecznie wszcząć postępowanie. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę winien zatem wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku we wskazanym zakresie w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Zdaniem organu odwoławczego bowiem brak mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie uniemożliwia przy tym zweryfikowanie poprawności ustaleń organu I instancji m.in. w odniesieniu do określenia stron postępowania oraz samego obszaru, na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie oraz obszaru jego oddziaływania.

Odnosząc się do poprawności złożonego raportu oceny oddziaływania na środowisko, kolegium wyjaśniło, że ustawodawca nie przewidział obowiązku sporządzania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przez biegłego z danej dziedziny, zważywszy jednak na charakter materii, której dotyczy, uzasadnionym jest jego sporządzenie przez osobę (l ub jak w rozpatrywanej sprawie - zespół osób ) posiadających wiedzę specjalną w danej dziedzinie/ach. Jak wynika z akt sprawy, przedłożony raport został sporządzony przez zespół specjalistów działający pod kierownictwem mgr. .S.. Jednakże autorem jego uzupełnienia (vide: pismo z dnia [...] stycznia 2012 r.) nie jest już ten sam zespół specjalistów, którzy opracowali raport (lub któraś z tych osób), a pełnomocnik inwestora. W konsekwencji kolegium uznało, że w okolicznościach sprawy, zważywszy na rodzaj przedsięwzięcia i szeroki zakres wiedzy specjalistycznej potrzebnej do opracowania przedmiotowego w sprawie raportu, który stanowi podstawowy dowód podlegający ocenie organów obu instancji; jak również z uwagi na liczne zastrzeżenia RDOŚ i uwagi dot. przedłożonego do uzgodnienia raportu; również jego uzupełnienie powinno pochodzić od autorów/a pierwotnego dokumentu.

Przedłożone uzupełnienie jest bowiem w ocenie kolegium mało wiarygodne, a nadto niekompletne. Brak jest np. aneksów (3) do umów zawartych pomiędzy inwestorem a wydzierżawiającymi, na których gruntach zostaną zlokalizowane turbiny, na które to dokumenty w treści uzupełnienia jako przedłożone w załączeniu powołał się jego autor i które jego zdaniem stanowić mają w praktyce zastosowanie działań minimalizujących, opisanych w rozdziale 10 raportu, który na str. 110 wskazuje, że kluczowym czynnikiem ograniczającym znaczący negatywny wpływ projektowanej farmy wiatrowej na awifaunę migrującą, w tym również wykorzystującą obszar w okresie zimy np. gęsi, żurawie jest "rezygnacja z ewentualnych upraw kukurydzy i innych gatunków atrakcyjnych dla ptaków na terenie całej farmy w szczególności na północ od [...], ewentualnie rygorystyczne uprzątnięcia resztek pożniwnych i przeoranie ściernisk niezwłocznie po zakończeniu zbiorów(...)".

Zdaniem organu inwestor nie wykonał zobowiązania RDOŚ w zakresie szczegółowego wyjaśnienia w jaki sposób formalno-prawny inwestor planuje zrealizować zaproponowane działania minimalizujące i udokumentowania realności zaproponowanego środka ograniczającego oddziaływanie planowanej farmy wiatrowej na wyżej wymienione gatunki ptaków. Ponadto uzupełnienie raportu zawiera również w swej treści sprzeczności i nieścisłości np. na str. 5 jest mowa o tym, że : "stare gniazdo kani rudej (zajęte prawdopodobnie w sezonie 2008, oznaczone na ryc. 20, str. 55 raportu) położone jest w odległości powyżej 1 km od najbliższych turbin (najbliższa turbina położona jest w odległości ok. 1070 m)", podczas gdy na str. 9 pada stwierdzenie, że : Najbliższa turbina zlokalizowana jest 800 m od gniazda" (dot. kani rudej). Natomiast w odniesieniu do zastrzeżeń zawartych w pkt. 3 wyżej wymienionego pisma RDOŚ, autor uzupełnienia na str. 12 zawarł stwierdzenie cyt. : Z uwagi na to, że projektowana farma składać się będzie z nie więcej niż 10 turbin, rozstawianych w rozproszeniu, w odstępach co ok. 400-550 m, skala tego oddziaływania (efekt bariery) prawdopodobnie nie będzie znacząca. Przy braku w bezpośrednim sąsiedztwie podobnych inwestycji, nie będzie wpływać w istotny sposób na awifaunę (...)".

Powyższe stwierdzenie wskazuje na brak jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, co nie jest dopuszczalne. Ocena oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko nie może się bowiem opierać na przypuszczeniach, a jedynie na znajdujących potwierdzenie w przeprowadzonych badaniach, analizach, konkretnych ustaleniach i wnioskach.

Kolegium wskazało, że już RDOŚ analizując raport stwierdził, że : "Założenie autorów raportu, dotyczące braku oddziaływania planowanej farmy wiatrowej na stanowisko kani rudej Milvus milvus (A074) zlokalizowane w bezpośrednim zasięgu jej oddziaływania, jest zupełnie nieadekwatne do uzyskanych wyników w toku przeprowadzonych analiz. Przy rzetelnej ocenie wpływu planowanej inwestycji na przedmiotowy gatunek należy wziąć pod uwagę fakt, iż kania ruda jest jednym z gatunków ptaków o najwyższym wskaźniku kolizyjności z siłowniami wiatrowymi, a zatem jest ona szczególnie predysponowana na negatywne oddziaływanie farm wiatrowych (Duerr 2009); zasięg żerowania kani rudej wynosi do 3 - 5 km od swojego gniazda (Adamski A., 2004. Milvus milvus - kania ruda. W: Gromadzki M.(red.) Ptaki (część I), Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny. Ministerstwa Środowiska, Warszawa. T.7, s. 212 - 216.), a zatem lokalizowanie siłowni wiatrowych w odległości 830 m od gniazda, jest działaniem powodującym utratę terenów żerowiskowych ww. gatunku, a także czynnikiem generującym bardzo wysokie prawdopodobieństwo kolizji (śmiertelności por. "raport...'', str. 108); wynik analizy śmiertelności dla ptaków drapieżnych analizowanej farmy wiatrowej określony na poziomie 3,5 ptaka drapieżnego/rocznie/farmę ("raport..." str. 108)". Dalej wyjaśnił, że wprawdzie para ptaków zamieszkujących gniazdo w 2009 r. nie doczekała się (co wynika z raportu) potomstwa (prawdopodobna przyczyna - wpływ innych ptaków - kruki oraz zwózka i przeładunek drewna w bliskim sąsiedztwie ptaków), a przeprowadzony w 2010 (wg. pełnomocnika wnioskodawcy - uzupełnienie raportu) monitoring gniazda kani rudej pozwolił stwierdzić, że para nie zajęła ponownie gniazda; jednakże brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że taki "monitoring" był rzeczywiście przeprowadzony, co potwierdzałoby, że stwierdzenie w tym względzie nie jest jedynie czysto teoretyczne i że w rzeczywistości ponowne sprawdzenie gniazda nie miało miejsca. Należy przy tym zauważyć, że na chwilę obecną (2014 r. - znaczny upływ czasu), brak jest jednoznacznych ustaleń odnośnie zajęcia gniazda przez ptaki - starego lub też nowego miejsca lęgowego i w ogóle występowania tego chronionego gatunku na obszarze planowanej inwestycji oraz w obszarze jej oddziaływania, co zaważywszy na fakt, że gniazdo kani rudej było m.in. podstawą wyznaczenia strefy ochronnej, a nadto podstawą oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na gatunek chroniony jest fakt występowania tego gatunku na danym obszarze; jest istotną okolicznością wymagającą jednoznacznego ustalenia i uzupełnienia w tym zakresie raportu.

Następnie organ stwierdził, że analiza akustyczna została dokonana w raporcie dla źródeł hałasu wprowadzonych w modelu obliczeniowym znajdujących się na wysokości 119 m n.p.m (str. 85, 86 i 89 raportu) podczas gdy z decyzji wynika , że całkowita wysokość pojedynczej "elektrowni" (turbiny) będzie "nie większa niż 200 m n.p.m." (tzn. ile konkretnie będzie wynosiła?...). Nadto załącznik graficzny nr 6 do raportu obrazujący rozmieszczenie turbin i poziom hałasu, który będą wywoływały działające turbiny (Mapa oddziaływania akustycznego przy maksymalnym poziomie mocy akustycznej) dot. turbin umieszczonych na wysokości 120 m n.p.m. Powyższe rozbieżności i okoliczności, w tym ich ewentualny wpływ na uzyskane wyniki, winny zostać jednoznaczne wyjaśnione przez autorów raportu. Użyta w raporcie nomenklatura pojęciowa (zarówno w części opisowej, jak i graficznej) winna być spójna i jednolita, tak by umożliwić zweryfikowanie prawidłowości zawartych w nim ustaleń. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedłożenia prawidłowego i odpowiadającego przepisom prawa raportu oddziaływania na środowisko, który winien być sporządzony w sposób jasny i czytelny. Wszelkie niespójne kwestie winny być wyjaśnione przez autora/ów raportu w sposób jednoznaczny, w tym w odniesieniu do ewentualnych rozbieżności w przyjętych wielkościach, należy wskazać ich wzajemne relacje (czy są to wartości tożsame, czy też nie i z czego to wynika) oraz uzasadnienie przyczyn użycia różnych wskaźników. Wskazując na stanowisko sądu wyrażone w poprzednim orzeczeniu organ stwierdził, że wymaga wyjaśnienia, czy wysokość 119 metrów na poziomem terenu nie przekracza wysokości 200 metrów nad poziomem morza, które to wysokości są mierzone w tym samym punkcie geograficznym i czy ewentualne rozbieżności mają wpływ na prawidłowość pomiarów akustycznych i ich wyniki, które są bardzo istotne przy wydawaniu decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.

Organ stwierdził także, że nie wystarczy przytoczenie poglądów zawartych nawet w literaturze fachowej dotyczącej danych zagadnień, ale także należy przedstawić fachową ich analizę i uzasadnić przyjęte stanowisko, a do tego niezbędna jest fachowa wiedza, którą winna posiadać osoba sporządzająca taki dokument, jednakże załączony do akt sprawy raport nie spełnia tego wymogu. Tym samym organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę winien zatem wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia raportu w wyżej wymienionym zakresie i wyjaśnienia wszystkich wskazanych wyżej rozbieżności i niejasności, by móc następnie dokonać oceny tego dokumentu (dowodu) pod względem jego spójności i zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, w tym odnośnie spełnienia wymogów art. 66 u.u.i.ś.

Ponadto za ogólnikowe, a w konsekwencji za niewystarczające organ odwoławczy uznał stwierdzenie organu stopnia podstawowego, iż użytkowanie przedsięwzięcia związane będzie przede wszystkim z emisją hałasu. Z racji tego, że poszczególne wieże zlokalizowane zostały na terenach rolniczych, nie ma zagrożenia przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu na terenach podlegających ochronie akustycznej, co wykazały także analizy zamieszczone w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia. Przeprowadzona symulacja rozprzestrzeniania się hałasu wykazała, że dotrzymane zostaną standardy jakości środowiska w tym zakresie. Tymczasem organ dokonując oceny przedłożonego raportu, zważywszy, iż główne zastrzeżenia i sprzeciwy społeczności lokalnej dot. hałasu jaki będzie wywoływać funkcjonująca inwestycja (farma wiatrowa) i ewentualnego wpływu hałasu turbin wiatrowych na mieszkańców okolicznych terenów (głównie Ich zdrowie), winien szczegółowo odnieść się do tej kwestii i dokonać wnikliwej analizy zagadnienia, w tym ustaleń zawartych w raporcie i ewentualnych nieścisłości, o czym była mowa wyżej, po uzupełnieniu raportu w tym zakresie.

Organ II instancji wskazał, że stosownie do treści art. 79 ust. 1 u.u.i.ś. ( przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ) w zw. z art. 80 ust. 1 pkt. 3 u.u.i.ś. ( jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa ) organ powinien uwzględnić powyższe kwestie, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w tym również powinien odnieść się do stanowiska społeczności lokalnej wyrażonego podczas zebrania wiejskiego, które odbyło się w dniu 26 marca 2012 r.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł wnioskodawca "P" spółka z o.o. podnosząc zarzut z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rażącego naruszenia art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a tj. wszczęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania odwoławczego i wydania decyzji mimo braku prawidłowego wniesienia odwołania przez uprawnione podmioty, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Natomiast w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu podniósł następujące zarzuty dotyczące naruszenia : art. 136 w zw. z art. 138 k.p.a. przez zaniechanie przez organ II instancji przeprowadzenia postępowania uzupełniającego i wydania decyzji merytorycznej oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wskazań sądu zawartych w wyroku z dnia 21 marca 2013 r., a także art. 74 u.u.i.ś. poprzez błędne przyjęcie, że dokumenty, w tym mapy, wypisy z ewidencji gruntów oraz badania fauny i flory, nie spełniają wymogów określonych we właściwych przepisach.

Mając na uwadze powyższe zarzuty w przypadku braku podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości. Nadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawy stanowią inaczej. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Przystępując do rozważań przypomnieć należy, iż przedmiotowa sprawa była już poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 73/13 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]. Element ten ma doniosłe znaczenie, bowiem w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena ta i wskazania znalazły się w uzasadnieniu tegoż wyroku i w takim znaczeniu uzasadnienie ma moc wiążącą. W tej sytuacji zarówno organ przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie, jak i sąd oceniając obecnie decyzje wydane w tym postępowaniu, co do zasady, nie mogą czynić ustaleń sprzecznych z oceną wyrażoną w uzasadnieniu wyżej wymienionego wyroku. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie ( por. S. Hanausek (w:) System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek, op.cit., s. 319, A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 345). ).

Ponadto ocena prawna , aby była wiążąca musi mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. Stąd też z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań ( por. wyroki NSA z dnia 15 marca 2012 r., II OSK 1261/10, z dnia 03 lipca 2013 r. , I FSK 1129/12 i I FSK 1101/12 ).

Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98 ). Również zmiana okoliczności sprawy może spowodować nieaktualność w części lub w całości oceny sprawy ( por. M. Jagielski, J. Jagielski, R. Stankiewicz /w/ R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Komentarz, Warszawa 2013, s. 594-595 i powołane tamże orzecznictwo ).

W niniejszej sprawie po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie o sygn. akt II SA/Go 73/13 nie nastąpiła zmiana stanu prawnego ani też zmiana okoliczności. Ponadto ocena i wskazania sądu w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 marca 2013 r. zostały wyrażone w sposób jasny i jednoznaczny .

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą na podstawie art. 138 § 2 k.p.a uchylona została decyzja Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2012 r., wydana na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 u.u.i.ś. , którą po rozpatrzeniu wniosku ,,J" sp. z o.o. - aktualnie działającej pod nazwą "P", co wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców KRS - w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych "Farma Wiatrowa" wraz z infrastrukturą towarzyszącą w obrębie miejscowości [...] i przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko - ustalił środowiskowe uwarunkowania dla tego przedsięwzięcia.

Kontrola sądu sprowadzała się zatem do oceny zgodności z prawem odstąpienia przez organ odwoławczy od merytorycznego rozpoznania sprawy i zaistnienia podstaw do przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, którego elementem jest ocena oddziaływania na środowisko ( art. 61 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. ) jest postępowaniem interdyscyplinarnym, które służy zarówno ustaleniu wpływu inwestycji na środowisko naturalne oraz środowisko życia lokalnej ludności, w tym wpływu (bezpośredniego i pośredniego) danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki (art. 62 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.), ustaleniu ewentualnych zagrożeń dla środowiska związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia, określeniu możliwości i sposobu zapobiegania oraz zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ( art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy), a także wskazaniu wymaganego zakresu monitoringu ( art. 62 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. ) . Postępowanie to służy równoważeniu sprzecznych interesów inwestora oraz społeczności lokalnej z punktu widzenia realizacji polityki zrównoważonego rozwoju oraz indywidualnych interesów obywateli. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie powinno zmierzać do eliminowania wątpliwości i obaw społeczności lokalnej związanych z danym przedsięwzięciem i minimalizacji jego wpływu na środowisko ich życia. Celem prowadzenia postępowania w przedmiocie ocen oddziaływania na środowisko, zakończonego wydaniem decyzji środowiskowej, jest analiza zagrożeń a następnie ustalenie konkretnych działań, jakie ma podjąć inwestor, aby zminimalizować oddziaływanie na środowisko nie zaś wskazanie, jakie cele mają zostać osiągnięte, czy też sformułowanie ogólnikowych zaleceń. Decyzja środowiskowa, jako indywidualny akt administracyjny, powinna określać obowiązki inwestora jednoznacznie i konkretnie tak, aby były one możliwe do egzekwowania bądź w drodze egzekucji administracyjnej albo też były na tyle skonkretyzowane, aby mogły być uwzględnione w projekcie budowlanym, co może zweryfikować, nie dysponując wiedzą specjalistyczną w zakresie ochrony środowiska, organ administracji architektoniczno-budowlanej ( por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 2319/10 ).

Z uwagi na szczególny sposób ukształtowania tego postępowania, zaangażowanie różnych organów (art. 64 ust. 1, art. 77 ust. 1 u.u.i.ś.) oraz konieczność zagwarantowania udziału w tym postępowaniu społeczeństwu (art. 79 ust. 1 u.u.i.ś.) jest ono postępowaniem długotrwałym i skomplikowanym, co wskazuje również na konieczność zachowania szczególnej dbałości przez organ prowadzący to postępowanie. Organ zobowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności ( z urzędu oraz na wniosek stron tego postępowania ) niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ( art. 7 i art. 77 k.p.a.), do wnikliwego i szybkiego działania z wykorzystaniem możliwie najprostszych środków prowadzących do załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Obowiązek ten obciąża przy tym zarówno organ I instancji, jak również organ odwoławczy, którego kompetencje, obok zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyznacza konstytucyjna zasada praworządności i dwuinstancyjności postępowania, których powtórzenie znajduje się w treści art. 6 i art. 15 k.p.a, jak również przepisy art. 136 i art. 138 k.p.a. Organ II instancji zobowiązany jest bowiem do powtórnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w granicach wyznaczonych przez zakres postępowania organu I instancji i jego orzeczenia . Zasadą postępowania odwoławczego jest bowiem dążenie do wydania orzeczenia merytorycznego w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a, zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W zakresie jego kompetencji leży również przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego uzupełniającego w oparciu art. 136 k.p.a. Organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w jego całokształcie, tzn. nie jest obowiązany do ponownego zgromadzenia wszystkich dowodów celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy administracyjnej. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji wymagać jednak będzie od organu odwoławczego ustalenia, czy organ pierwszej instancji zgromadził "całokształt materiału dowodowego" i właściwie ocenił zebrane w sprawie dowody. W razie gdy organ odwoławczy stwierdzi, że sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń, zaś dokonana przez ten organ ocena dowodów zebranych w sprawie jest prawidłowa, wówczas nie jest obowiązany do poszukiwania dalszych dowodów. Organ odwoławczy nie jest ponadto związany ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ pierwszej instancji, co upoważnia organ odwoławczy do innej oceny prawidłowo zebranych dowodów niż dokonana przez organ pierwszej instancji. Przepis art. 136 k.p.a może mieć zatem zastosowanie wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że materiał zebrany przez organ pierwszej instancji był niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy lub część materiału dowodowego została zgromadzona z naruszeniem prawa w sposób uniemożliwiający uznanie pewnych faktów za udowodnione, przy czym w obu tych przypadkach organ odwoławczy powinien ocenić, czy nie ma podstaw do wydania decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA OZ w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 1997 r., I SA/Po 1237/96).

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. - w brzmieniu, po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. - organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien przy tym wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Celem nowelizacji art. 138 § 2 k.p.a. było zwiększenie prymatu zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy nad wyjątkowym charakterem decyzji kasacyjnych. Z powyższego wynika zatem, że obecna konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny . Podkreślić trzeba, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ drugiej instancji i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji naruszył przepisy postępowania nie wyjaśniając istotnych okoliczności z punktu widzenia przedmiotu sprawy. Przy czym treść art. 138 § 2 k.p.a. winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Wskazany przepis art. 138 § 2 kp.a. upoważnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z naruszeniem procedury na tyle istotnym, że wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji jest niedopuszczalne z uwagi na brak ustaleń dotyczących istoty sprawy. W sytuacji natomiast, gdy zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego w niewielkim tylko zakresie, wyjaśnienia kwestii budzącej pewne wątpliwości, organ powinien dokonać czynności niezbędnych do zakończenia sprawy sam lub też ewentualnie skorzystać z możliwości zlecenia w danym zakresie podjęcia czynności wyjaśniającej organowi pierwszej instancji, stosownie do art. 136 k.p.a. ( por. wyrok WSA w Opolu z dnia 24 czerwca 2014 r., II SA/Op 9/14 ).

Przy czym zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych uchylenie decyzji organu I instancji pomimo istnienia możliwości przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 k.p.a. narusza art. 138 § 2 k.p.a. W przypadku zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy powinien zatem w sposób jednoznaczny wskazać nie tylko wadliwości postępowania przed organem I instancji, ale i powody, dla których nie jest możliwe w danej sprawie zastosowanie art. 136 k.p.a. ( por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 2056/10).

Wskazane rozważania mają istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, zarówno z punktu widzenia dyspozycji wskazanego już wcześniej art. 153 p.p.s.a, jak również realizacji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze kompetencji organu odwoławczego, który wydał zaskarżoną decyzję.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w ocenie sądu organ uchybił dyspozycji art. 153 p.p.s.a. W poprzednim wyroku wydanym w sprawie, sąd zobowiązał organ do należytego i wyczerpującego wyjaśnienia zarzutu sformułowanego pod adresem organu stopnia podstawowego w zakresie niezłożenia wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poświadczonych przez właściwy organ kopii wszystkich map ewidencyjnych, obejmujących cały przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, stosownie do treści art. 74 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. W ocenie kolegium do wniosku nie załączono map obejmujących obszar [...]. Zgodnie ze wspomnianym art. 74 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć między innymi poświadczone przez właściwy organ kopie mapy ewidencyjnej obejmujące przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. W niniejszej sprawie do wniosku dołączono między innymi poświadczone przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej mapy ewidencyjne, obejmujące obręby [...] po dwie mapy. Każda z tych mapa obejmuje inny teren. Jedna z map dotyczących obrębu [...] obejmuje działki wymienione w decyzji organu I instancji jako obręb [...]. W uzasadnieniu wyroku z dnia 21 marca 2013 r. sąd dostrzegając tą okoliczność podkreślił, iż w przypadku powzięcia wątpliwości, czy mapa ta faktycznie obejmuje te działki organ winien podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie tych wątpliwości. Obowiązku tego nie spełnia opisane przez kolegium zestawienie map, z podkreśleniem powierzchni pomieszczenia, w który tej czynności dokonano. W dalszym bowiem ciągu organ nie odniósł się do faktu, iż jedna z przedłożonych map w istocie obejmuje wskazany obszar [...], mimo, iż brak odrębnej mapy obejmującej ten obręb. Organ nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, jak stwierdzony brak odrębnej mapy wpływa na niemożliwość prawidłowego rozpatrzenia wniosku, w sytuacji, gdy – jak już wskazano – jedna z map obejmuje przedmiotowy obszar. Niewątpliwie nie stało to na przeszkodzie ustaleniu kręgu osób mających interes prawny w kontrolowanym postępowaniu, skoro kolegium potrafiło dokonać tej oceny w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] umarzającym postępowanie odwoławcze, w którym przyjęto, że z 116 osób wnoszących odwołanie przymiot strony ma jedynie 16 osób. Mając na uwadze powyższe przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutu skargi, czy istotnie doszło do naruszenia art. 74 u.u.i.ś.

Jeśli zaś chodzi o przedłożony w toku postępowania raportu oddziaływania na środowisko oraz kwestie związane z jego uzupełnieniem sąd w poprzednim wyroku wyjaśnił, że przepisy u.u.i.ś. nie określają, kto powinien być autorem raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jedynie w przepisie art. 66 i art. 67 u.u.i.ś. wskazano co powinien taki raport zawierać. I tak w art. 66 ust 1 pkt 19 u.u.i.ś. określono jedynie , iż raport winien zawierać nazwisko osoby lub osób sporządzających taki raport. Z przytoczonej regulacji prawnej, mając na uwadze tylko jej literalne brzmienie wynika, iż od osoby (lub osób ) sporządzającej ( sporządzających) raport wymaga się tylko wskazania nazwiska, nie zaś innych kryteriów czy to pod względem fachowości czy braku powiązań z wnioskodawcą. Te same uwagi należy odnieść do raportu uzupełniającego zawierającego odpowiedź na pytania i wątpliwości organu administracji publicznej i stron postępowania związane z wydanym raportem. Z materii jaka ma być ujęta i wyjaśniona w raporcie ( zawierać winna opis planowanego przedsięwzięcia, opis elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowego przedsięwzięcia na środowisko, opis analizowanych wariantów inwestycji, uzasadnienie proponowanego przedsięwzięcia przez wnioskodawcę, ze wskazaniem oddziaływania na środowisko, a w szczególności na ludzi rośliny, zwierzęta, wodę, powietrze, opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczane lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko itp. ) niewątpliwie wynika, że autor raportu jak i raportu uzupełniającego zawierającego odpowiedzi na pytania i wątpliwości pojawiające się po sporządzeniu raportu głównego, musi posiadać wiedzę specjalistyczną z dziedziny, z którą planowane przedsięwzięcie się wiąże.

Sąd podkreślił również, iż z odpowiedzi sporządzonej przez pełnomocnika wnioskodawcy i przez niego podpisanej na pytania jakie zostały postawione po sporządzeniu raportu głównego, a które to pytania wynikały z zastrzeżeń do tego raportu zgłoszonych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, nie wynika jakie posiada on wykształcenie, czy posiada fachową wiedzę w dziedzinie, która była przedmiotem raportu. Sąd wskazał ponadto, iż organ administracji publicznej dokonując ponownej oceny sporządzonego raportu, a w szczególności jego uzupełnienie sporządzone przez pełnomocnika wnioskodawcy winien mieć to na uwadze, wskazując jednocześnie, iż raport jak i raport uzupełniający wchodzą w skład materiału dowodowego, są dowodem z dokumentów i jak każdy inny dowód składany przez stronę, czy zgromadzony przez organ podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. Jeżeli organ poweźmie wobec nich jakiekolwiek wątpliwości, to w pierwszej kolejności ma prawo wezwać ponownie stronę do jego uzupełnienia, po wtóre może sięgnąć do innych środków dowodowych przewidzianych przez k.p.a. ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 roku, sygn. akt IV SA/Wa 15/07 LEX nr 362515 ). Nie jest dopuszczalna odmowa wiarygodności dowodu tylko z tego powodu, że pochodzi on od osoby związanej ze stroną postępowania. Do organu należy bowiem ocena raportu pod kątem jego zgodności z przepisami prawa, logiki zawartych w nim wywodów oraz jego fachowości i kwalifikacji autora. Nie ma żadnych prawnych przeszkód, aby raport przygotował sam inwestor, czy też zespół jego pracowników. Ocena zaś czy autor raportu posiada dostateczną wiedzę z zakresu ochrony środowiska oraz z dziedziny, z którą wiąże się planowane przedsięwzięcie oraz czy potrafi określić, opisać i zanalizować wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko należy do organów administracji. Nie ma też żadnych przeszkód, aby przedłożony raport uzupełniła lub poprawiła inna osoba (inwestor lub jego pracownik). Nie ma obowiązku uzupełniania raportu zawsze przez jego autora.

Kolegium wbrew powyższemu stanowisku sądu uznało, iż uzupełnienie raportu winno pochodzić od autora/ów pierwotnego dokumentu (str. 37 uzasadnienia). Ponadto mając wątpliwości co do kwalifikacji osoby, która podpisała raport uzupełniający nie podjęła żadnych czynności mających na celu usunięcie tych wątpliwości.

Odnosząc się po kolei do podniesionych przez kolegium wątpliwości co do treści samego raportu i jego uzupełnienia , wyjaśnić należy co następuje.

Przede wszystkim kolegium w swojej decyzji zwróciło uwagę na niewystarczające wyjaśnienia kwestii związanych ze znajdującym się w sąsiedztwie planowanej inwestycji gniazda ptaka drapieżnego – kania ruda, powołując się na nieścisłości w tym zakresie , podkreślając jednocześnie, że skoro gniazdo kani rudej było m.in. podstawą wyznaczenia strefy ochronnej, a nadto podstawą oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na gatunek chroniony jest istotną okolicznością wymagającą jednoznacznego ustalenia i uzupełnienia w tym zakresie raportu. Zważyć jednak należy, że wskazywane wątpliwości wynikają w dużej mierze z faktu mylenia przez organ dwóch gniazd znajdujących się w pobliżu miejscowości [...] nad rzeką [...] pierwszego znajdującego się na południowy – zachód (stare gniazdo opuszczone w 2008 r. , oznaczone czerwonym okręgiem na ryc. nr 20 s. 64 raportu ) oraz drugie znajdującego na wschód od tej miejscowości ( gniazdo zajęto w 2009 r. i ponownie niezasiedlone w 2010r., oznaczone czerwonym kołem na ryc. nr 20 s. 64 raportu). Stąd też podawane są różne odległości wobec projektowanych turbin. Nie sposób również podzielić wątpliwości organu co do przeprowadzenia w rzeczywistości monitoringu ornitologicznego w strefie potencjalnego oddziaływania elektrowni. Metodyka badań w tym zakresie została bowiem szczegółowo przedstawiona na str. 44 i nast. raportu ze wskazaniem kto, kiedy i w jaki sposób przeprowadził badania populacji ptaków na powyższym terenie, w tym kani rudej , co więcej nawet wskazano od kogo pochodzi np. informacja o ostatnim lęgu kani rudej w gnieździe położonym na południowy - zachód od [...] ( str. 64 raportu ).

Ponadto w zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia co do zgodności przedłożonego raportu z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2011 r. nr 237 poz. 1419) w kontekście podnoszonych przez ten organ wątpliwości w zderzeniu z prawnie określonym zakresem ochrony wskazanego gatunku.

Brak jest także właściwej refleksji ze strony organu odwoławczego co do oczywistej - w warunkach postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia - ze względu na długotrwały charakter tego postępowania - niemożliwości sporządzenie raportu uwzględniającego aktualne na dzień orzekania przez organy obu instancji warunki środowiska naturalnego. Tym bardziej, iż mamy w niniejszej sprawie do czynienia z tzw. przyrodą ożywioną, która podlega ciągłym zmianom, migracjom, naturalnej selekcji i wymieraniu. Stąd postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko określane jest na zasadzie prawdopodobieństwa występowania określonych gatunków, co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie odpowiednio w warunkach zgody na realizację danego przedsięwzięcia, choćby przez nałożenie na inwestora prowadzenia stałego monitoringu w spornym zakresie, co też uczynił organ I instancji.

Niezasadne są wątpliwości organu w odniesieniu do uzupełnienia raportu w zakresie planowanych działań służących eliminowaniu zagrożenia dla kani rudej z uwagi na potencjalne prowadzenie w sąsiedztwie inwestycji określonych upraw, w tym wykazania podpisania z właścicielami określonych gruntów stosownych umów ograniczających uprawy i nakładających obowiązek niezwłocznego usuwania plonów. Na etapie kontrolowanego postępowania mamy do czynienia jedynie z planowaną inwestycją. Samo wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia nie przesądza o tym, że przedmiotowa inwestycja w istocie powstanie. Na etapie postępowania zmierzającego do wydania powyższej decyzji inwestor nie jest w stanie przewidzieć, który z proponowanych wariantów zostanie zaakceptowany przez organy administracji. Ponadto organ w treści wskazanego orzeczenia może nałożyć na inwestora obowiązek zapewnienia realizacji określonych czynności w trakcie funkcjonowania przedsięwzięcia ( art. 82 ust. 1 pkt 1 lit b u.u.i.ś. ). Żądanie, aby inwestor już na etapie planowania inwestycji zapewnił realizację tych obowiązków jest przedwczesne i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Zwrócić również należy uwagę, iż kolegium odwoławcze przywołuje w istocie argumenty zawarte w piśmie RDOŚ z dnia [...] listopada 2011r., nie odnosi się w ogóle do późniejszego postanowienia z dnia [...] stycznia 2012r. tegoż organu uzgadniającego projektowane przedsięwzięcie w wariancie II. Mianowicie nie wskazuje z jakich przyczyn rozstrzygnięcie to nie jest trafne, zwłaszcza dlaczego uznaje, iż działania mające na celu ochronę kani rudej wskazane choćby w pkt I.5 i III. 1 a powołanego postanowienia, a następnie przeniesione do decyzji organu I instancji są niewystarczające. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, iż RDOŚ jest organem wyspecjalizowanym, dysponującym odpowiednią wiedzą niezbędną do oceny raportu w zakresie ochrony środowiska (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2012 r. II OSK 496/11), z którym następuje uzgodnienie, a nie tylko zaopiniowanie wpływu określonego przedsięwzięcia na środowisko.

W dalszej części organ odwoławczy wskazał, iż wyjaśnienia wymaga przeprowadzona analiza akustyczna i związane z tym zagadnienie nieścisłości. Podkreślił mianowicie, że została ona dokonana w raporcie dla źródeł hałasu wprowadzonych w modelu obliczeniowym znajdujących się na wysokości 119 m n.p.m (str. 85, 86 i 89 raportu - wysokość wieży 119 m) podczas, gdy z decyzji wynika, że całkowita wysokość pojedynczej "elektrowni" (turbiny) będzie "nie większa niż 200 m n.p.m.". Nadto z załącznika graficznego nr 6 do raportu obrazującego rozmieszczenie turbin i poziom hałasu, który będą wywoływały działające turbiny (Mapa oddziaływania akustycznego przy maksymalnym poziomie mocy akustycznej) wynika, iż dot. turbin umieszczonych na wysokości 120 m n.p.m. Jednocześnie organ wskazał, iż wymaga wyjaśnienia, czy wysokość 119 metrów nad poziomem terenu nie przekracza wysokości 200 metrów nad poziomem morza, które to wysokości są mierzone w tym samym punkcie geograficznym i czy ewentualne rozbieżności mają wpływ na prawidłowość pomiarów akustycznych i ich wyniki, które są bardzo istotne przy wydawaniu decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych

W tym zakresie kolegium postawiło kilka pytań, nie próbując nawet wyjaśnić swoich wątpliwości. Przede wszystkim podkreślić należy, że formułowanie pytań w treści uzasadnienia decyzji nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Decyzja jako indywidualny akt administracyjny służyć ma wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego oraz budzących się na tym tle problemów i wątpliwości. Obowiązkiem organu odwoławczego – jako organu administracji publicznej – powinno być dążenie do wyjaśnienia sprawy, nie zaś do formułowania jedynie problemów i wątpliwości. Takie działanie niewątpliwie uchybia zasadzie praworządności oraz dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności wynikającej z przepisów art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a., jak również zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a. ) oraz zasadzie przekonywania, której normatywnym wyrazem jest przepis art. 11 k.p.a.

Ponadto podniesione przez organ odwoławczy wątpliwości w opisanym zakresie nie zostały rzetelnie wyjaśnione. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że na wskazanych powyżej stronach raportu posłużono się pojęciem nie "m.n.p.m", lecz "m.n.p.t", względnie wysokością wieży. Podobnie decyzja organu I instancji posługuje się w pkt III.1 "m.n.p.t." – czyli nomenklaturą zbieżną z tą jaką użyto w planie zagospodarowania przestrzennego określonego uchwałą Rady Gminy z dnia 22 czerwca 2011r. nr X/59/2011 (§ 13 ust. 2 pkt 1 i 3). Ponadto organ II instancji nie dostrzegł, iż posłużenie się różnymi wysokościami może wynikać z tego, iż w decyzji mowa jest o całkowitej wysokości pojedynczej elektrowni tzn. do najwyższego punktu wirnika w pozycji pionowej, a przeprowadzone badania hałasu odnosiły się do wysokości wieży wraz osadzoną na niej obrotową gondolą wraz wirnikiem. Takie rozróżnienie pojawia się bowiem w powołanych powyżej przepisach planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestie te, podobnie jak pojawienie się na jednej z mapek raportu wysokości 120 m.n.p.t., zamiast 119 m.n.p.t. mogło wyjaśnić kolegium żądając stosownych wyjaśnień względnie uzupełnienia raportu. W konsekwencji kolegium uchyliło się również w ogóle od oceny, czy dopuszczalne jest takie określenie planowanego przedsięwzięcia, iż jego wysokość będzie " nie większa niż" w kontekście tego, iż badania poziomu hałasu zostały przeprowadzone przy przyjęciu określonych parametrów wysokościowych i czy budowa ewentualnie urządzenia o innych parametrach spowoduje w konsekwencji generowanie większego hałasu względnie innych zagrożeń, a więc czy konieczne będzie określenie innej strefy oddziaływania.

Odnosząc się do podniesionych przez kolegium nieprawidłowości raportu oddziaływania na środowisko i jego oceny przez organ I instancji , należy zauważyć, iż raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest dowodem prywatnym, lecz o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika w szczególności z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą ( por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r. II OSK 639/13) . Jeżeli bowiem raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, wówczas nie jest nawet konieczna szczegółowa ocena jego wartości dowodowej w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organy administracyjne nie są zobowiązane do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji gdy dysponują raportem, którą uznają za wiarygodny i zupełny (por. wyrok NSA z 6 lutego 2013 r., II OSK 1862/11, LEX nr 1358431 ).

Kolegium nie wykazało – w treści podjętego rozstrzygnięcia – iż w ramach rozpatrywanej sprawy nie jest możliwym uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w opisanym zakresie w oparciu o przepis art. 136 k.p.a. Zdaniem sądu w kontrolowanym postępowaniu nie jest wyłączona możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowych dowodów, czy uzyskania dodatkowych wyjaśnień od inwestora czy autora raportu celem ustalenia np. faktycznych braków raportu, koniecznego zakresu jego ewentualnego uzupełnienia, wyjaśnienia pewnych nieścisłości, bądź niedokładności w raporcie, a nawet częściowego jego uzupełnienia przy skorzystaniu z dyspozycji art. 136 k.p.a. Zważyć bowiem należy, iż w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie zarzucił raportowi błędnych ustaleń, lecz sformułował w istocie wątpliwości ( i do tego nie wszystkie - jak wskazano powyżej – były trafne ) i to w zasadzie w odniesieniu jedynie do dwóch kwestii tj. zapewnienia odpowiedniej ochrony kani rudej oraz prawidłowości przeprowadzonych badań akustycznych. Organ odwoławczy uprawniony jest do merytorycznej zmiany decyzji organu I instancji w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Może w tym zakresie decyzję organu I instancji uzupełnić, zmienić, czy doprecyzować odpowiednio do wymogów zawartych w art. 82 u.u.i.ś. Fakt, iż podstawowym i w zasadzie jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę wydania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach jest raport oddziaływania na środowisko nie oznacza, że każda konieczność jego uzupełnienia, czy poprawienia skutkuje obowiązkiem organu odwoławczego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Pamiętać bowiem należy, że zgodnie z zasadą art. 12 k.p.a. , organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Jeżeli raport nie jest wyczerpujący lub nie cechuje się szczegółowością niezbędną zdaniem organu ze względu na przedmiot sprawy albo też zawiera błędy, nieścisłości wymagające wyjaśnienia to organ może oprócz pisemnego zobowiązania inwestora do uzupełnienia raportu skorzystać również z innych środków: 1/ przeprowadzić rozprawę administracyjną, o której zgodnie z art. 90 § 3 k.p.a, może zawiadomić państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, organizacje społeczne, a także inne osoby, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony ze względu na jej przedmiot; w tym przypadku organ wzywa je do wzięcia udziału w rozprawie albo do złożenia przed rozprawą oświadczenia i dowodów dla poparcia ich żądań, które włączane są do akt sprawy; 2/ skorzystać z innych środków dowodowych ( por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2011 r., II SA/Gd 517/11). Zdaniem sądu w rozpatrywanej sprawie nie było przeszkód, aby organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia wątpliwych kwestii i zagadnień dotyczących raportu i jego uzupełnienia przeprowadzając rozprawę administracyjną z udziałem autorów raportu, inwestora i stron w postępowaniu. Zdaniem sądu pozwoliłoby to ustalić zasadniczą dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność tj. czy w istocie raport wymaga uzupełnienia o pewne treści i w jakim zakresie oraz czy i jakie ewentualnie dodatkowe warunki powinny być wprowadzone do decyzji organu I instancji z punktu widzenia wymogów zawartych w art. 82 u.u.i.ś. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy z tej możliwości nie skorzystał, a w ocenie sądu powinien.

Ponadto należy również zwrócić uwagę na brak konsekwencji organu w zakresie wydanych w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięć. W dniu [...] stycznia 2014 r. obok zaskarżonej decyzji, organ wydał również postanowienie, którym na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalności odwołania L.B. a także E.Ż.. Tymczasem w sentencji zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż została wydana po rozpatrzeniu odwołań m.in. Pani E.Ż. i Pana L.B. (w istocie chodziło o Panią L.B., bo mężczyzna o takim imieniu nie występował z odwołaniem ) . W ocenie sądu przede wszystkim organ powinien po wydaniu postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. powstrzymać się od wydawania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie co do istoty, w odniesieniu do pozostałych odwołujących się, do czasu uprawomocnienia się tego postanowienia, a nie rozpoznawać odwołania.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu nieważności wynikającego z rozpatrzenia odwołania mimo braku prawidłowo wniesionego odwołania, należy stwierdzić, iż stanowi on w istocie polemikę z treścią wydanego uprzednio w niniejszej sprawie orzeczenia tut. sądu z dnia 21 marca 2013 r. Wówczas sąd zobowiązał organ do wyjaśnienia tej kwestii i podjęcia czynności niezbędnych do prawidłowego rozpatrzenia sprawy, w tym ustalenia strony odwołującej się i uzupełnienia ewentualnych braków formalnych odwołania. Czynności tych organ dopełnił prawie zgodnie z wyrażoną wówczas oceną prawną. Tym samym polemikę w tym zakresie uznać należy za nieuzasadnioną jako pozostającą w sprzeczności z art. 153 p.p.s.a .

Uwzględniając powyższe sąd doszedł do przekonania, ze Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję naruszyło powołane powyżej przepisy postępowania, w tym w szczególności art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 , art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu, który z uwagi na to, iż dotyczył postępowania wyjaśniającego i ustalenia okoliczności istotnych dla merytorycznego rozpatrzenia wniosku inwestora, niewątpliwie mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co uprawniało do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.( pkt I wyroku).

Prowadząc ponownie postępowanie w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane będzie do przeprowadzenia postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa regulującymi postępowanie w niniejszej sprawie, odniesienie się do przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie oraz podnoszonych przez strony tego postępowania argumentów, z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Ponadto organ II instancji w uzasadnieniu decyzji organ powinien odnieść się do wszystkich zarzutów podnoszonych w toku postępowania odwoławczego przez strony (zarówno stron odwołujących się, jak i inwestora), czego w rozpatrywanej sprawie nie dopełnił. Kolegium nie odniosło się bowiem w sposób wyczerpujący do zarzutów podnoszonych przez inwestora zawartych w pismach z dnia [...] stycznia 2014 r. i [...] maja 2012 r., a także wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu oraz w piśmie odwołującego M.F. z dnia [...] lipca 2012 r., uzupełniającego odwołanie. W Kodeksie postępowania administracyjnego nie został bowiem sformułowany zakaz rozważania przez organ II instancji zarzutów zgłoszonych po upływie terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2014r., VI SA/Wa 3522/13).Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Wyżej wymienione rygory procesowe obowiązują również w postępowaniu odwoławczym (art. 140 k.p.a.), co oznacza, że organ wyższego stopnia ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu lub piśmie. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania, ewentualnie dalszych pism stron oraz ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu wydanej decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234 ).

Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu znajduje uzasadnienie w treści art. 152 p.p.s.a. ( pkt II wyroku).

Jako, iż skarga została uwzględniona, należało na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw ( pkt III wyroku), które sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 200 zł i kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 257 zł. Wysokość tych kosztów obejmuje opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie adwokata ustalone w wysokości 240 zł stosownie do przepisu § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).