Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 97/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 90 poz 1005
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy.
article: art. 156, art. 163
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 9 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. M. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wstrzymania prawa do dodatku kwalifikacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia[...], nr [...]


UZASADNIENIE

III SA/Łd 97/08

UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...], działając na podstawie art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1992r. Nr 5 poz. 18 ze zm.), art. 61, art. 104, art. 156, art. 157 i art. 163 k.p.a. oraz § 11 pkt 2 lit. a i § [...] ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. z 2000r. Nr 90, poz. 1005 ze zm.), odmówił mł. chor. szt. M. D. prawa do dodatku kwalifikacyjnego za I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...] w wysokości 10% uposażenia bazowego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono następujący stan faktyczny;

Dowódca [...] Korpusu Zmechanizowanego rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] nadał M. D. z dniem 18 października 2001 r. I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...]. Na mocy tego dokumentu strona uzyskała prawo do dodatku za I klasę kwalifikacyjną w wysokości 10 % uposażenia bazowego.

Rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] Dowódca [...] Korpusu Zmechanizowanego uchylił w rozkazie nr [...] z dnia [...] punkt nadający stronie I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...], podając jako przyczynę tego uchylenia utratę mocy obowiązującej decyzji nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...].

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...] wstrzymał młodszemu chorążemu sztabowemu M. D. z dniem 1 marca 2003 r. wypłatę dodatku za I klasę w specjalności wojskowej [...] w wysokości 10 % uposażenia bazowego i nie przyznał prawa do dodatku za klasę II w specjalności wojskowej 14940 w wysokości 6 % uposażenia bazowego. Od decyzji tej M. D. wniósł odwołanie, a decyzją z dnia [...] nr [...] Dowódca [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. M. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na powyższą decyzję organu II instancji M. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 2 lutego 2005r., wydanym w sprawie o sygn. akt: 3 II SA/Łd 669/03, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał na naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 kpa i zalecił w ponownym postępowaniu zebranie rzetelnie materiału dowodowego, w szczególności dokumentów przyznających skarżącemu określone dodatki do uposażenia oraz rozważenie prawidłowej koncepcji prawnej trybu zmiany uposażenia skarżącego z uwzględnieniem dokumentów będących podstawą ich przyznania i wypłacania. Sąd wskazał, iż wydane decyzje winny spełniać wymagania określone w art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto w ocenie Sądu, w zależności od wyników ustaleń postępowania dowodowego rozważenia wymagała konieczność prowadzenia dwóch oddzielnych postępowań, zakończonych wydaniem dwóch oddzielnych decyzji dotyczących I i II klasy specjalności wojskowej.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Dowódca Jednostki Wojskowej [...] wydał w dniu [...] decyzję nr [...], w której odmówił M. D. wypłaty dodatku do uposażenia za I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...] w wysokości 10 % uposażenia bazowego od dnia 1 marca 2003 r. oraz przyznania prawa do dodatku za II klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej 14940 w wysokości 6% uposażenia bazowego. Od powyższej decyzji M. D. wniósł odwołanie i Dowódca [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. M. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję, zlecając organowi I instancji przeprowadzenie postępowania uzupełniającego.

Dowódca Jednostki Wojskowej [...], po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił M. D. prawa do dodatku kwalifikacyjnego za I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...] w wysokości 10 % uposażenia bazowego oraz odmówił przyznania prawa do dodatku kwalifikacyjnego za II klasę specjalisty wojskowego w specjalności wojskowej 14940 w wysokości 6 % uposażenia bazowego.

Od decyzji tej M. D. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż obecna decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z [...] jest rozszerzoną, opisową formą dotychczasowych decyzji I i II instancji, które zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2005 r. i nie wnosi do sprawy nic nowego.

Dowódca [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. M. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1, 127 § 1 i 2 oraz 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz.U.00.98.1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] nr [...].

Na powyższą decyzję M. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i wypłatę dodatku do uposażenia za klasę I w specjalności [...] w wysokości 10% uposażenia bazowego od 1 marca 2003 r. oraz przyznania prawa do dodatku za klasę II w specjalności 14940 w wysokości 6 % uposażenia bazowego wraz z należnymi odsetkami. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie wniosły do przedmiotowej sprawy nic nowego w stosunku do decyzji poprzednio uchylonych przez WSA w Łodzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 21 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 574/06 uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. M. oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] i wskazał na szereg uchybień o charakterze proceduralnym, których usunięcie miało doprowadzić do wydania prawidłowego w sprawie rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu mimo wyraźnych wytycznych zawartych w wyroku WSA z dnia 2 lutego 2005 sygn. akt 3 II SA/Łd 669/03 oraz obowiązujących przepisów prawa, organy orzekające nie zebrały i nie wskazały decyzji o których mowa w powyższych przepisach. Nadal organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły na jakiej podstawie i w jakim okresie M. D. pobierał dodatki do uposażenia przysługujące mu z tytułu posiadanych klas kwalifikacyjnych. Zdaniem Sądu dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji konieczne było wyjaśnienie, czy w następstwie uzyskania przez skarżącego klas kwalifikacyjnych zostały wydane decyzje przyznające mu z tego tytułu dodatki do uposażenia, czy też zaskarżona decyzja jest pierwszą decyzją regulującą kwestie dodatków do uposażenia. Dlatego też Sąd wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ administracji powinien przede wszystkim ustalić, czy w sprawie dodatków do uposażenia zostały wydane skarżącemu decyzje przyznające mu dodatki do uposażenia, najpierw za II klasę kwalifikacyjną w specjalności 14940, a następnie za I klasę kwalifikacyjną w specjalności [...], jeżeli tak, to na jakiej podstawie prawnej i od kiedy, jeżeli nie, to na jakiej podstawie prawnej wypłacano M. D. dodatki do uposażenia i w jakim przedziale czasowym. Sąd podniósł, iż dopiero po wyjaśnieniu wszystkich tych kwestii organ powinien podjąć dalsze czynności w sprawie i wydać rozstrzygnięcie w określonym trybie, mając na uwadze, że każda decyzja lub postanowienie winny spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 kpa. Treść rozstrzygnięcia organu w przedmiotowej sprawie winna być uzależniona, zdaniem Sądu, od ustalenia i wykazania, czy w sprawie dodatków do uposażania za klasę kwalifikacyjną były wydawane już jakieś decyzje, czy też jest to pierwsza decyzja regulująca kwestie dodatków do uposażenia przysługujących M. D.

W tak ustalonym stanie faktycznym Dowódca Jednostki Wojskowej [...], rozpoznając ponownie sprawę, stwierdził w decyzji z dnia [...], iż zgodnie z art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268), z dniem 30 marca 2001 r. utraciły moc uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i innych organów administracji rządowej podjęte lub wydane przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zostały podjęte lub wydane bez upoważnienia ustawowego oraz inne akty normatywne Rady Ministrów, Prezesa Rady Ministrów oraz ministrów i innych organów administracji rządowej, podjęte lub wydane przed dniem wejścia w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zawierają normy prawne o charakterze powszechnie obowiązującym lub wewnętrznym. Organ podniósł, iż do tego typu aktów należy także decyzja nr [...] z dnia [...] w sprawie uzyskiwania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych w Siłach Zbrojnych RP (Dz. Rozk. Mon., poz. 24) oraz wydana na jej podstawie instrukcja o klasyfikowaniu specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych RP. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do nadawania, potwierdzania bądź podwyższania klas kwalifikacyjnych, a tym samym do przyznawania dodatków za klasę kwalifikacyjną, uzyskaną po 30 marca 2001 r. Dlatego też, zdaniem organu, Dowódca 2 Korpusu Zmechanizowanego na mocy rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] uchylił w rozkazie dziennym nr [...] punkt nadający M. D. I klasę kwalifikacyjną w specjalności [...]. Dowódca Jednostki wskazał jednocześnie, iż zgodnie z art. 157 k.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji (rozkazu) w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia. Organem nadrzędnym do Dowódcy [...] KZ w 2002r. był Dowódca Wojski Lądowych, który pismem z dnia 3 lipca 2002r. dotyczącym postępowania w sprawach wypłacania dodatków za klasy kwalifikacyjne uzyskane, podwyższane po dniu 30 marca 2001r. nakazał w przypadku przyznania dodatku za klasę kwalifikacyjną rozkazem dziennym – uchylić wadliwy wpis rozkazem uchylającym. Podniósł, iż w związku z powyższym na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. oraz rozkazu nr [...] Dowódcy [...] KZ z dnia [...] Dowódca JW. [...] w miesiącu styczniu 2003r. z urzędu wszczął postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie prawa M. D. do dodatku za I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...]. W toku postępowania stwierdzono, że skarżący nie posiada uprawnień do dodatku za I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...] w wysokości 10% uposażenia bazowego. Podstawą takiego stwierdzenia jest zdaniem organu przede wszystkim art. 163 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, o ile przewidują to przepisy szczególne. W ocenie Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] takim przepisem szczególnym jest ustawa z dnia 22 grudnia 2000r o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268), co oznacza że zaistniała podstawa do odmowy mł. chor. szt. M. D. prawa do dodatku kwalifikacyjnego za I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...] w wysokości 10% uposażenia bazowego.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. D. podniósł, iż niewypłacanie mu dodatków w znaczny sposób uszczupliło jego wynagrodzenie. Dodał, iż uzyskana przez niego I klasa kwalifikacyjna w specjalności wojskowej [...] nakłada na pracodawcę obowiązek wypłaty należnego dodatku, skoro skierowano go na egzamin, mimo utraty mocy obowiązującej przez decyzję [...] z dnia [...]. Wniósł o wypłatę dodatku do uposażenia za I klasę w specjalności [...] od dnia 1 marca 2003r.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dowódca [...] Brygady Kawalerii Powietrznej utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w sprawie wstrzymania prawa do dodatku kwalifikacyjnego za I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...] w wysokości 10% uposażenia bazowego. Organ obszernie przytoczył stan faktyczny i prawny ustalony w sprawie przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] i wskazał, iż w świetle obowiązującego prawa i orzecznictwa sądów administracyjnych nie dopatrzył się podstaw do uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdził, iż zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej powinien wydać decyzję administracyjną w oparciu o podstawę prawną a nie opierać się na subiektywnym uczuciu strony co do krzywdy poprzez uszczuplenie jej wynagrodzenia. Podniósł, iż przedmiotowe dodatki nie są świadczeniem dożywotnim i w każdym czasie mogą być wstrzymane, gdy zajdą okoliczności przewidziane w przepisach szczególnych. Taka sytuacja, w ocenie organu, zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ dodatek został przyznany z naruszeniem prawa i jako nienależny musiał zostać wstrzymany. Dowódca [...] Brygady Kawalerii Powietrznej zauważył jednocześnie, iż słowo "służba" różni się w zasadniczy sposób od słowa "praca", gdyż służba pełniona jest dla dobra Ojczyzny, która to swoim obrońcom tę trudną i niebezpieczną służbę rekompensuje poprzez wypłatę wynagrodzenia. Jednakże to wynagrodzenie wypłacane jest nie według swobodnego uznania i wolnej woli jak to ma miejsce w przypadku podmiotów prywatnych. Organ podkreślił, iż służba Ojczyźnie to duma i zaszczyt, a osoby spełniające ten zaszczytny obowiązek nie mogą zgłaszać nie mających podstawy prawnej postaw roszczeniowych.

W skardze na decyzję nr [...] M. D. wskazał, iż pomimo wielu lat postępowania decyzje podejmowane przez Dowódcę [...] BKPow w dalszym ciągu są niesatysfakcjonujące. Podkreślił, iż niewypłacanie mu dodatku w znaczny sposób uszczupliło jego wynagrodzenie, za co powinien mieć przyznaną rekompensatę. Wniósł o wypłatę dodatku do uposażenia za I klasę w specjalności wojskowej [...] w wysokości 10% uposażenia bazowego od dnia 1 marca 2003r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego lub innych przepisach,

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z treści art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika ponadto, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc jednak związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także tych wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi podstawę do jej uchylenia.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem dwukrotnych rozstrzygnięć Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który w wyroku z dnia 2 lutego 2005 r. sygn. akt: 3II SA/Łd 669/03 uchylił decyzję Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. M. oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] oraz w wyroku z dnia 21 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 574/06 ponownie uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej w T. M. oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...], wskazując na szereg uchybień o charakterze proceduralnym, których usunięcie miało doprowadzić do wydania prawidłowego w sprawie rozstrzygnięcia.

Wobec tego, iż zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, a w myśl art. 170 tej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, punktem wyjścia do oceny prawidłowości podjęcia przez organy zaskarżonych obecnie do Sądu decyzji, winny być zalecenia zawarte w powołanych wyżej orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W wyroku z dnia 21 maja 2007r. Sąd wyraźnie zaznaczył, iż kwestia uzyskania przez skarżącego I klasy kwalifikacyjnej w specjalności wojskowej [...] została przez organ dostatecznie wyjaśniona, bowiem ustalono i wskazano na jakiej podstawie i kiedy M. D. otrzymał klasy kwalifikacyjne w określonych specjalnościach. Z ustaleń tych wynika, że na podstawie rozkazów dziennych Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] skarżący uzyskał II klasę kwalifikacyjną w specjalności 14940 w dniu 15 października 1997 r., zaś w dniu 18 października 2001r. I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...] na podstawie rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...]. W ocenie Sądu rozpatrującego uprzednio sprawę, należycie uzasadniono także stanowisko w zakresie braku uprawnień skarżącego do dodatku za uzyskanie I klasy kwalifikacyjnej w specjalności [...], wyjaśniając podstawy prawne (a w zasadzie ich brak) do uzyskiwania klas kwalifikacyjnych po dniu 30 marca 2001 roku w związku z utratą mocy prawnej decyzji nr 29/MON z dnia 2 marca 1995r. w oparciu o 75 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268 ). Zgodnie z treścią tego aktu utraciły bowiem moc obowiązującą uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i innych organów administracji rządowej podjęte lub wydawane przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zostały podjęte lub wydane bez upoważnienia ustawowego oraz inne akty normatywne Rady Ministrów, Prezesa Rady Ministrów oraz ministrów i innych organów administracji rządowej, podjęte lub wydane przed dniem wejścia w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zawierają normy prawne o charakterze powszechnie obowiązującym lub wewnętrznym. Do tego typu aktów należała Decyzja nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], w sprawie uzyskania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. Rozk. MON Nr 95, poz. 24). Dodatkowo, po dniu 30 marca 2001 r. nie ukazały się nowe przepisy regulujące nadawanie klas kwalifikacyjnych.

Sąd podniósł jednak, iż organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły na jakiej podstawie i w jakim okresie M. D. pobierał dodatki do uposażenia przysługujące mu z tytułu posiadanych klas kwalifikacyjnych i wskazał, że dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji konieczne jest wyjaśnienie, czy w następstwie uzyskania przez skarżącego klas kwalifikacyjnych zostały wydane decyzje przyznające mu z tego tytułu dodatki do uposażenia, czy też zaskarżona decyzja jest pierwszą decyzją regulującą kwestie dodatków do uposażenia. Sąd zalecił, aby ponownie rozpoznając sprawę organ administracji przede wszystkim ustalił, czy w sprawie dodatków do uposażenia zostały wydane skarżącemu decyzje przyznające mu dodatki do uposażenia, najpierw za II klasę kwalifikacyjną w specjalności 14940, a następnie za I klasę kwalifikacyjną w specjalności [...], jeżeli tak to na jakiej podstawie prawnej i od kiedy, jeżeli nie, to na jakiej podstawie prawnej wypłacano M. D. dodatki do uposażenia i w jakim przedziale czasowym. Od kiedy M. D. został przeniesiony na stanowisko służbowe starszego instruktora sekcji operacyjnej o specjalności wojskowej [...] i czy przy tej okazji została wydana decyzja regulująca uposażenie skarżącego w związku z jego przeniesieniem. Dopiero po wyjaśnieniu wszystkich tych kwestii organ powinien, zdaniem Sądu, podjąć dalsze czynności w sprawie i wydać rozstrzygnięcie, w określonym trybie mając na uwadze, że każda decyzja lub postanowienie winny spełniać wymogi określone w art.107 § 1 kpa.

Niestety wyjaśnienia zawarte w zaskarżonej decyzji, jak również w rozstrzygnięciu organu I instancji, nie stanowią wypełnienia wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 maja 2007r. i co się z tym łączy w wyroku z dnia 2 lutego 2005r. Nadal organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły na jakiej podstawie i w jakim okresie M. D. pobierał dodatki do uposażenia przysługujące mu z tytułu posiadanych klas kwalifikacyjnych. Sąd ma wrażenie, iż organy orzekające w sprawie nie rozróżniają przyznania żołnierzowi klasy kwalifikacyjnej w określonej specjalności wojskowej od przyznania związanego z tą klasą dodatku do uposażenia. Oczywiście obydwie te sprawy (przyznanie klasy kwalifikacyjnej i przyznanie dodatku do uposażenia z tytułu posiadanej klasy) są ze sobą powiązane bowiem jedna wynika z drugiej, jednak co do zasady powinno zostać wydane odrębne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania klasy kwalifikacyjnej w określonej specjalności wojskowej oraz odrębne w sprawie przyznania związanego z tą klasą dodatku. Podstawa prawna i zasady przyznawania klas kwalifikacyjnych wynikały z Decyzji nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], w sprawie uzyskania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. Rozk. MON Nr 95, poz. 24)., która jak wskazano wyżej utraciła moc prawną z dniem 30 marca 2001r. Natomiast dodatki do uposażenia w postaci dodatków kwalifikacyjnych za klasę kwalifikacyjną przyznawane były na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. z 2000r. Nr 90, poz. 1005 ze zm.). W świetle § 5 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, dodatki o charakterze stałym i dodatek strefowy przyznają, podwyższają, wstrzymują lub obniżają decyzją: dowódca jednostki wojskowej zajmujący stanowisko o stopniu etatowym co najmniej podpułkownika (komandora porucznika) - w stosunku do żołnierza pełniącego służbę w podległej mu jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy, określającą datę nabycia lub utraty uprawnień do dodatku, jego wysokość i podstawę przyznania, wstrzymania lub obniżenia dodatku. W świetle zaś § 5 ust. 4 w/w rozporządzenia, w przypadku przyznawania, podwyższania, wstrzymywania lub obniżania żołnierzom zawodowym, żołnierzom odbywającym okresową służbę wojskową lub żołnierzom służby nadterminowej dodatków, o których mowa w ust. 1, kopię decyzji dołącza się do akt osobowych żołnierza. Przepis ten wymagał zatem w każdym z opisywanych przypadków wydania decyzji przez właściwy organ.

W tej sytuacji dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji konieczne więc jest wyjaśnienie, czy w następstwie uzyskania przez skarżącego I klasy kwalifikacyjnej została wydana decyzja przyznająca mu z tego tytułu dodatek do uposażenia, czy też zaskarżona decyzja jest pierwszą decyzją regulującą kwestie dodatków do uposażenia. W ocenie Sądu mimo wyraźnych wytycznych oraz obowiązujących przepisów prawa organy orzekające tej kwestii nadal nie wyjaśniły. Brak jest również w załączonych do Sądu aktach administracyjnych dokumentów, które jednoznacznie potwierdzałyby bądź wykluczały istnienie w obrocie prawnym wydanej wobec skarżącego decyzji w przedmiocie przyznania dodatku do uposażenia z tytułu uzyskania I klasy kwalifikacyjnej.

Wskazany w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji rozkaz dzienny [...] był jedynie podstawą uzyskania przez skarżącego I klasy kwalifikacyjnej w specjalności wojskowej [...], a nie dodatku do uposażenia za tę klasę kwalifikacyjną. Z treści tego rozkazu nie wynika bowiem kwestia przyznania M. D. dodatku do uposażenia, jego wysokości i daty przyznania. Jeżeli w przypadku skarżącego taka decyzja nie została nigdy wydana organy winny to jednoznacznie stwierdzić i wyjaśnić, dlaczego oraz na jakiej podstawie wypłacano skarżącemu ten dodatek i do kiedy. W zależności bowiem od tego na jakiej podstawie wypłacano skarżącemu przedmiotowe dodatki zależy tryb ewentualnego pozbawienia skarżącego tych należności. Takie wyraźne stanowisko zawarte zostało zarówno w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2005r., jak i z dnia 21 maja 2007r.

Z uwagi na fakt, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczy się już bardzo długo, a rozstrzygnięcia organów były już dwukrotnie, w zasadzie z tych samych powodów, uchylane, Sąd rozpoznający obecnie sprawę podjął próbę wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 26 marca 2009r. zobowiązano pełnomocnika organu do załączenia do akt sprawy wszelkich decyzji (rozkazów) personalnych wydanych po listopadzie 2001r. w stosunku do skarżącego oraz wystąpiono do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w Ł., w której obecnie skarżący odbywa służbę wojskową, o nadesłanie do akt niniejszej sprawy akt osobowych skarżącego.

Z odpowiedzi udzielonej przez pełnomocnika organu w dniu 1 kwietnia 2009 r. wynika, iż sprawdzenia dokonane w archiwach Jednostki Wojskowej Nr [...] nie przyniosły efektu i nie ujawniono żadnych nowych decyzji odnoszących się do skarżącego. W piśmie tym zawarte zostało również stwierdzenie, że z informacji uzyskanych od Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] wynika, iż chor. D. nie wydano decyzji administracyjnej przyznającej I klasę specjalisty w specjalności [...]. Powyższe stwierdzenie jest niezgodne z poczynionymi dotychczas ustaleniami stanu faktycznego sprawy i po raz kolejny potwierdza, iż organ orzekający nadal nie odróżnia kwestii przyznania klasy kwalifikacyjnej w określonej specjalności wojskowej od przyznania dodatku do uposażenia związanego z uzyskaniem tej klasy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również z uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 21 maja 2007r., wynika przecież jasno, że kwestia przyznania skarżącemu I klasy kwalifikacyjnej w specjalności wojskowej [...] została dostatecznie wyjaśniona, ustalono bowiem, że przyznanie skarżącemu tej klasy nastąpiło na podstawie rozkazu dziennego Nr [...] z dnia [...]. Sąd domagał się natomiast ustaleń w przedmiocie trybu przyznania skarżącemu dodatku do uposażenia wynikającego z uzyskania przez niego I klasy specjalisty w specjalności wojskowej [...]. Czym innym jest bowiem, co już wyżej zostało podkreślone, uzyskanie klasy kwalifikacyjnej określonej specjalności wojskowej, a czym innym przyznanie związanego z tą klasą dodatku do uposażenia. Organ miał zatem ustalić, czy M. D. wypłacany był dodatek za I klasę kwalifikacyjną, jeżeli tak to na jakiej podstawie i w jakim okresie, a nie czy skarżącemu przyznano I klasę kwalifikacyjną, bo to zostało już przesądzone.

Nie udało się również Sądowi uzyskać odpowiedzi na pytanie, czy wobec M. D. wydana została kiedykolwiek decyzja w przedmiocie przyznania dodatku do uposażenia związanego z uzyskaniem I klasy kwalifikacyjnej w specjalności wojskowej [...] z nadesłanych akt osobowych skarżącego, które nie zawierają kompletu dokumentów.

Z wyjaśnienia złożonego przez pełnomocnika organu na rozprawie w dniu 26 marca 2009r. wynika natomiast, iż wypłata dodatku za uzyskaną klasę kwalifikacyjną następowała zwykle automatycznie, po uzyskaniu przez żołnierza danej klasy kwalifikacyjnej, bez wydawania odrębnej decyzji czy też rozkazu personalnego. Jeżeli tak było również w przypadku skarżącego, to w takim razie tryb postępowania zastosowany przez organy obu instancji w niniejszej sprawie należy uznać za wadliwy. Organ I instancji powołał się bowiem w swojej decyzji z dnia [...] na art. 156, art. 157 i art. 163 § 1 k.p.a., natomiast organ II instancji w decyzji z dnia [...] na art. 163 k.p.a.

Należy zaznaczyć, iż tryby weryfikacji decyzji ostatecznych przewidziane w powołanych wyżej przepisach są zupełnie odmienne jeżeli chodzi instytucję przewidzianą w art. 156 k.p.a. – stwierdzenie nieważności decyzji oraz w art. 163 k.p.a. - uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej na mocy której strona nabyła prawo, w sytuacji gdy przewidują to przepisy szczególne. Nie można tych trybów stosować łącznie, bowiem całkowicie różne są przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji oraz do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Ponadto, co jest najistotniejsze, obydwa te tryby postępowań (przewidziane w art. 156 i w art. 163 k.p.a.) odnoszą się wyłącznie do sytuacji, gdy w sprawie wydana została decyzja, która stała się ostateczną w administracyjnym toku instancji. Tymczasem w aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest decyzji przyznającej skarżącemu dodatek kwalifikacyjny za I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...]. Zatem brak było także podstaw do zastosowania przez organy obu instancji, przy pozbawianiu skarżącego tego dodatku, któregokolwiek z trybów weryfikacji decyzji, przewidzianych w art. 156 czy też 163 k.p.a.

Dodatkowo, należy zwrócić uwagę, że mimo powołania w podstawie prawnej art. 156 i 163 k.p.a., treść rozstrzygnięć organu I i II instancji nie odnosi się wcale do uchylenia czy też stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w stosunku do skarżącego, a sentencje tych orzeczeń są odmienne w brzmieniu, mimo, iż organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji - rozstrzygnięcia te powinny zatem odnosić się do identycznego przedmiotu postępowania. Tymczasem Dowódca Jednostki Wojskowej NR [...] orzeka o odmowie prawa do dodatku kwalifikacyjnego za I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...] w wysokości 10% uposażenia bazowego, natomiast Dowódca [...] Brygady Kawalerii Powietrznej utrzymuje w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w sprawie wstrzymania prawa do dodatku kwalifikacyjnego za I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...] w wysokości 10% uposażenia bazowego. Przy braku poczynionych przez organ ustaleń, co do tego, czy skarżący miał wypłacany dodatek kwalifikacyjny za I klasę kwalifikacyjną, a jeżeli tak to w jakim okresie, z treści zaskarżonych rozstrzygnięć nie wynika, czy intencją organów było pozbawienie skarżącego prawa do dodatku za I klasę kwalifikacyjną od samego początku tj. od listopada 2001r., czy też wstrzymanie wypłaty tego dodatku z oznaczoną datą – jednak taka data nie została określona ani w decyzji organu I ani II instancji.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając iż doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ administracji powinien, stosownie do wytycznych zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2005r. i z dnia 21 maja 2007r., przede wszystkim ustalić, czy w sprawie dodatku do uposażenia z tytułu uzyskania I klasy kwalifikacyjnej została wydana skarżącemu decyzja przyznająca mu taki dodatek, jeżeli tak to na jakiej podstawie prawnej i od kiedy, jeżeli nie, to na jakiej podstawie prawnej wypłacano M. D. dodatek do uposażenia i w jakim przedziale czasowym. Dopiero po wyjaśnieniu tych kwestii organ powinien podjąć dalsze czynności w sprawie i wydać rozstrzygnięcie, w określonym trybie mając na uwadze, że każda decyzja lub postanowienie winny spełniać wymogi określone w art.107 § 1 k.p.a. Z treści rozstrzygnięcia takiej decyzji powinno wynikać również wprost, od jakiej daty skarżącemu wstrzymuje się, czy też odmawia prawa do dodatku. Organ winien mieć także na względzie, że jeżeli w toku ponownego postępowania zostanie potwierdzone, iż w stosunku do skarżącego nigdy nie została wydana decyzja przyznająca mu prawo do dodatku z tytułu uzyskania I klasy kwalifikacyjnej w specjalności wojskowej [...], to wyraźnie ta okoliczność powinna zostać w treści decyzji stwierdzona. Fakt ten będzie również oznaczał, iż organ nie ma podstaw do stosowania tych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które odnoszą się do uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji (Rozdział 13 k.p.a.). W przypadku braku w obrocie prawnym decyzji przyznającej skarżącemu dodatek do uposażenia z tytułu uzyskania I klasy kwalifikacyjnej, weryfikacja jego wypłaty powinna znaleźć swoją podstawę prawną w przepisach ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) i wydanych na jej podstawie rozporządzeń.

Należy także zaznaczyć, iż w niniejszym postępowaniu Sąd nie zajmował się kwestią odmowy przyznania M. D. prawa do dodatku kwalifikacyjnego za II klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej 14940 w wysokości 6% uposażenia bazowego, gdyż po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 maja 2007r. organy wydały w tej sprawie odrębne decyzje – Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzję: Nr [...] z dnia [...], a Dowódca [...] Brygady Kawalerii Powietrznej decyzję: Nr [...] z dnia [...], uchylającą decyzję organu I instancji. Z treści wyjaśnienia złożonego przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2009r. (k. 58 akt sądowych) wynikało wprost, iż w niniejszym postępowaniu skarży on wyłącznie decyzję Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie wstrzymania prawa do dodatku kwalifikacyjnego za I klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej [...] w wysokości 10% uposażenia bazowego. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odrębną skargę na decyzję Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Powietrznej [...] z dnia [...], wydaną w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku kwalifikacyjnego za II klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej 14940 w wysokości 6% uposażenia bazowego, a skarga ta została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2008r. – spr. o sygn. akt III SA/Łd 326/08.

A. B.