Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 988/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 28 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ulicy A 11/13 w Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak [...] Wojewoda Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1964r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości, położonej przy ul. A. 11/13 w Ł. reprezentowanej przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej - R. N. oraz J. M., od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], udzielającej A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. pozwolenia na rozbiórkę budynków gospodarczych, usytuowanych na działce nr ewid. 318 oraz zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z instalacjami wewnętrznymi oraz budowę zjazdu, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 11, na działkach nr ewid. 318 i 324/29 - umorzył postępowanie odwoławcze.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, iż od wspomnianej wyżej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w ustawowym terminie, liczonym dla stron postępowania, odwołanie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. A. 11/13 w Ł. reprezentowana przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej w osobach R. N. i J. M. W jego uzasadnieniu wskazano, że Wspólnota Mieszkaniowa z siedzibą przy ul. A. 11/13 w Ł. jest stroną niniejszego postępowania, z uwagi na posiadane prawo współwłasności działki nr 316/16 sąsiadującej z terenem inwestycji. Dodatkowo Wspólnota podniosła, że w dniu 25 maja 2007 r. właścicielom działki nr ewid. 317/8 bezpośrednio sąsiadującej z działką nr ewid. 318, stanowiącą własność inwestora doręczono decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] o warunkach zabudowy dla spornej inwestycji. Według Wspólnoty istotne znaczenie w tej sprawie ma odpowiedź na pytanie, kto jest właścicielem gruntu, na którym ma zostać zrealizowana inwestycja, bowiem, jeżeli działka jest własnością Gminy – Miasta Ł. to winno być ono po stronie mieszkańców i liczyć się z ich zdaniem, co w konsekwencji wiązało się z obowiązkiem powiadomienia Wspólnoty o przeniesieniu decyzji o warunkach zabudowy z M.W. na rzecz A. Sp. z o.o. Odwołująca podkreśliła również, iż pismem z dnia 31 marca 2011 r. zwróciła się Urzędu Miasta Ł. z pytaniami, dotyczącymi między innymi wykupu gruntu pod przedmiotową inwestycję, lokali zastępczych dla byłych mieszkańców kamienicy, wyznaczonej nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz kosztów interwencji Straży Pożarnej w dniu 14 grudnian2010 r. podczas pożaru w kamienicy. Wspólnota dodała przy tym, że kwestionowaną obecnie decyzją z dnia [...] r. organ I instancji udzielił inwestorowi pozwolenia na rozbiórkę budynków gospodarczych, usytuowanych na działce nr ewid. 318, które zostały rozebrane w marcu 2011 r. tj. szybciej niż wydano decyzję. W konkluzji Wspólnota wniosła o rozpatrzenie odwołania i cofnięcie udzielonego pozwolenia na budowę.

Wobec tak ustalonego stanu faktycznego sprawy Wojewoda wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie odwoławcze, argumentując że Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. A. 11/13 w Ł. nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.

Jak podkreślił organ odwoławczy, Prezydent Miasta Ł. rozpatrując wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji ustalił krąg stron postępowania, które powiadomił o wszczęciu postępowania, zaliczając do niego oprócz właściciela nieruchomości nr ewid. 318, na której będzie realizowana inwestycja, właściciela działki nr ewid. 319/7 oraz współwłaścicieli działki nr ewid. 317/19 w obrębie X., które to działki znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.

Dalej organ wyjaśnił, że sprzeciw odnośnie zatwierdzenia projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji wniósł R.N., działający w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A. 11/13 w Ł. (działka nr ewid. 316/16 w obrębie X., która nie sąsiaduje z działką inwestora i nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji), który został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, jako współwłaściciel działki nr 317/19, znajdującej się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wspólnota Mieszkaniowa nie jest stroną postępowania z uwagi na to, iż projektowana inwestycja nie powoduje ograniczeń w zagospodarowaniu działki stanowiącej jej własność, a nadto nieruchomość ta nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji.

Wojewoda powołując się na treść przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 243 z 2010 r., poz. 1623 ze zm.), definiującego pojęcie strony w postępowaniu, dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę odwołał się do pojęcia oddziaływania obiektu zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 powołanej powyżej ustawy, podnosząc, iż pod tym pojęciem ustawodawca rozumie teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Powołany przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., określającego pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym. Tym samym, stronami przedmiotowego postępowania w świetle obowiązujących przepisów prawa są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku, co - według Wojewody - nie dotyczy działki, stanowiącej własność Wspólnoty Mieszkaniowej. Jednocześnie organ podkreślił, że o tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego nie decyduje wola bądź przekonanie danej osoby, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego, pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny", który w niniejszej sprawie nie został przez Wspólnotę wykazany i co istotne nie wynika z akt sprawy. Obszar oddziaływania obiektu budowlanego, jak wyjaśnił organ odwoławczy, wyznacza się na podstawie przepisów odrębnych tj. między innymi na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690). Z załączonego do akt sprawy projektu budowlanego wynika, iż projektowany budynek mieszkalny na działce inwestora o wysokości 13,53m, zlokalizowany jest w odległości 9,1m od granicy działki sąsiedniej nr ewid. 316/7 oraz około 12,0m od budynku mieszkalnego o wysokości 16,53m, zlokalizowanego na działce Wspólnoty Mieszkaniowej nr ewid. 316/6. Do akt sprawy załączona została analiza przesłaniania, z której wynika, iż przesłanianie światła dziennego w obu kierunkach nie występuje, co powoduje zachowanie wymagań przepisów § 13 powyższego rozporządzenia. Odnosząc się wreszcie do kwestii podnoszonych w odwołaniu Wojewoda stwierdził, że dotyczą one spraw nie należących do kompetencji organów administracji architektoniczno - budowlanej i nie stanowią wskazania interesu prawnego w rozumieniu obowiązujących przepisów. Interesem prawnym w rozpatrywanej sprawie mogłaby być np. okoliczność bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości skarżącej Wspólnoty z terenem objętym kwestionowaną decyzją, bądź udziału we własności tego terenu. Z badanych akt sprawy wynika natomiast, iż rozpatrywanym przypadku okoliczności takie nie występują. Wojewoda podzielił wobec tego stanowisko organu I instancji, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż reprezentowana przez członków Zarządu - R. N. oraz J. M. Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Bezspornie R.N. jest stroną przedmiotowego postępowania, jako współwłaściciel działki nr ewid. 317/19, sąsiadującej z działką inwestora, która to działka nie wchodzi jednak w zakres zarządu w/w Wspólnoty. Z akt sprawy oraz decyzji Prezydenta Miasta Ł. wynika, iż obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane obejmuje działki o nr ewid. 317/19 i 319/7 w obrębie X., natomiast nieruchomość, stanowiąca własność Wspólnoty Mieszkaniowej o nr ewid. 316/16 nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, tak więc nie występuje oddziaływanie, powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż Wspólnota Mieszkaniowa wnosząca odwołanie nie jest stroną postępowania obligowało Wojewodę do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. A. 11/13 w Ł. reprezentowana przez pełnomocnika, będącego adwokatem, wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, podnosząc zarzut naruszenia art. 7-9, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 3 pkt 20 i art. 28 ustawy – Prawo budowlane, § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, § 1 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Według strony skarżącej organ błędnie wskazał, że w oparciu o przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) ustala się obszar oddziaływania obiektu, albowiem delegacją prawną dla tego rozporządzenia jest art. 5 i 6 ustawy Prawo budowlane, a nie art. 3 pkt 20 tej ustawy. Takim aktem prawnym, regulującym kwestie wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu na nieruchomości sąsiadujące, poprzez zapachy, hałas, ograniczenie dopływu światła dziennego, ograniczenie sposobu użytkowania lub zagospodarowania działek sąsiednich jest natomiast, zdaniem strony skarżącej, rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu (...). Ponadto, powołując się na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 28 marca 2007r., w sprawie o sygn. akt II OSK 208/06 skarżąca wskazała, iż do przepisów odrębnych, o których mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane należą również przepisy z zakresu ochrony środowiska. Organ nie zbadał zaś tej kwestii, choć "obiekty budowlane objęte pozwoleniem na budowę ze względu na ich rodzaj należą do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co samo przez się wskazuje, że obszar ich oddziaływania może wykraczać poza nieruchomość inwestora i obejmować nieruchomości sąsiadujące, w tym nieruchomość skarżącej".

Zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej, organ odwoławczy nie ustalił w jaki sposób sporna inwestycja będzie wpływała w przyszłości na zagospodarowanie działki skarżącej, znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym. Co więcej, organ błędnie uznając, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony, nie podjął jakichkolwiek czynności mających na celu wyjaśnienie zgłoszonych przez stronę wątpliwości. W aktach sprawy brak jest również dokumentów, które potwierdzałyby słuszność stanowiska Wojewody, jakoby działka Wspólnoty nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. W tych okolicznościach Wspólnota stwierdziła, że jako właściciel działki sąsiadującej z terenem inwestycji winna być uznana za stronę postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę i w związku z tym winna mieć w nim zapewniony czynny udział.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w motywach zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2011r. oddalono wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. wniósł o oddalenie skargi, składając pismo przygotowawcze uzasadniające powyższe stanowisko.

Uczestnik postępowania R.N. przyłączył się do skargi.

Postanowieniem z dnia 14 lutego 2012r. oddalono wniosek pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 p.p.s.a.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie czy skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej przysługuje przymiot stronny w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę budynków gospodarczych usytuowanych na działce nr 318 oraz zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A. z siedzibą w Ł. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z instalacjami wewnętrznymi oraz budowę zjazdu z ul. A. na nieruchomości położonej w Ł., przy u. A. 11.

Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował się wykładnią przepisu art. 28 k.p.a. i analizował zagadnienie "przymiotu strony" w postępowaniu administracyjnym. Linia tego orzecznictwa jest w zasadzie jednolita, ugruntowana i prowadzi do wniosku, że stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (art. 28 k.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Przymiotu strony nie wykazuje natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu administracyjnym opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu publicznego. Tego rodzaju działania mogą być podejmowane w ramach instytucji skarg i wniosków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 roku w sprawie sygn. akt IV SA 1285/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 47898)

Należy zatem stwierdzić, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest więc na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu prawnego (np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2001 roku, I SA 2326/00, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 54528). Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (np: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 20 kwietnia 1998 roku, IV SA 1106/97, Lex nr 43360; z dnia 13 marca 2002 roku, IV SA 2085/98, Lex nr 55752).

Nawet dopuszczenie zaś przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu przezeń prowadzonym nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2001 roku, I SA 511/00, Lex nr 54725, z dnia 5 lipca 2006 roku, sygn. akt II OSK 985/05, z 25 maja 2005 roku, sygn. akt OSK 1271/04, niepubl., dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane również zawiera definicję strony postępowania. Określa ona jakie podmioty mogą uczestniczyć w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami postępowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu – należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Nie ulega wątpliwości, że wprowadzenie ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718) definicji legalnej "obszaru oddziaływania obiektu" miało na celu ograniczenie kręgu stron postępowania. Celem wskazanej zmiany było również przesądzenie w ustawie, że osoby trzecie (w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego) mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne inwestora jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem (por. Prawo budowlane. Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2006, str. 325 -326).

W procesie zmierzającym do wyznaczenia takiego obszaru nie chodzi przy tym o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Należy więc przyjąć że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tak wyznaczonym "obszarze oddziaływania obiektu" są stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Kwestia natomiast ustalenia ewentualnego rzeczywistego negatywnego oddziaływania, stanowi element postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w ramach toczącego się postępowania pozwoleniowego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2010r., sygn.akt II OSK 1342/09, niepubl. dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Tylko zatem ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie. Osoba taka może mieć w takim postępowaniu interes faktyczny, a nie interes prawny (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2006 roku, II OSK 75/06, Lex nr 319183; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 18 listopada 2005 roku, VII SA/Wa 786/05, Lex nr 198955 i z dnia 4 lipca 2006 roku, VII SA/Wa 121/06, Lex nr 243787). Nawet w przypadku nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem, na którym planowana jest inwestycja, właściciel działki ma obowiązek wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, dana osoba jako właściciel nieruchomości (bezpośrednio graniczącej i nie tylko) ma interes prawny w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę na innej nieruchomości, gdy wykaże istnienie ograniczeń w zabudowie na jej terenie. Innymi słowy, dany sąsiad ma interes prawny w postępowaniu, gdy istnieje przepis prawa ograniczający zabudowę na jego działce, zatem wówczas gdy jego działka znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu.

W rozpoznawanej sprawie z załączonego projektu zagospodarowania terenu wynika, że projektowana inwestycja dotyczy budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego (15 mieszkań), czterokondygnacyjnego z indywidualnymi garażami jednostanowiskowymi w centralnej części działki. Istniejące na działkach sąsiednich budynki (przy ul. A. 11/13 oraz A. 9) nie posiadają otworów okiennych i drzwiowych w ścianach zwróconych na posesję przy ul A. 11. Nieruchomość skarżącej Wspólnoty jest w całości zagospodarowana poprzez zabudowę budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. Projektowany budynek mieszkalny (o wysokości 13,53 m) na działce, objętej inwestycją, położony jest w odległości 9,1 m od granicy z działką sąsiednią (nr 316/7) oraz 12,0 m od budynku mieszkalnego skarżącej (o wysokości 16,53m), zlokalizowanego na działce nr 316/6. Z uwagi na usytuowanie obu obiektów nie ma również miejsca wzajemne zacienianie.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji niewadliwie przyjęły zatem, iż strona skarżąca własnego interesu prawnego nie wykazała. Nie występują bowiem jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania na działce strony skarżącej już chociażby z tego względu, że działka ta jest w całości zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, zaś budynek inwestora usytuowany jest w odległości 9 m od granicy, a zatem zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U.nr 75 z 20002, poz. 690 ze zm. ).

W toku postępowania sądowego strona, poszukując uzasadnienia własnego interesu prawnego, powoływała się na przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy wykonawcze do tegoż aktu (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – Dz.U. nr 164, poz. 1588). W ocenie Sądu, argument ten nie zasługuje na uwzględnienie. Abstrahując już bowiem od faktu, iż położenie nieruchomości w obszarze analizowanym w rozumieniu § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, nie stanowi automatycznie o uprawnieniach strony również w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, interesu prawnego w rozumieniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można utożsamiać z interesem prawym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i przenosić na grunt odrębnej sprawy, prowadzonej na podstawie innych przepisów prawa materialnego. Jakkolwiek bowiem istotnie do przepisów odrębnych, o których mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowane zaliczyć należy również przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011r., sygn.akt II OSK 644/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tylko w sytuacji, gdy z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji ( por. R. Dziwiński, Komentarz do zmian w prawie budowlanym, Prawo i Życie - dodatek do Gazety Prawnej z dnia 16 – 18 maja 2003 roku)

Nietrafne jest również odwoływanie się w skardze do regulacji z zakresu ochrony środowiska, skoro rodzaj projektowanej inwestycji (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna na działce o powierzchni 963 m²) nie kwalifikuje jej do przedsięwzięć mogących choćby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397). Również charakter projektowanej zabudowy (mieszkaniowej), tożsamy zresztą z zabudową na działce skarżącej, wskazuje na brak ewentualnych szkodliwych emisji, mogących negatywnie oddziaływać na nieruchomość skarżącej.

W świetle zatem materiału jakim dysponował organ, brak było podstawy prawnej do przyznania stronie skarżącej przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Nieruchomość skarżącej Wspólnoty nie znajdują się bowiem w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

Nie znaleziono przy tym podstaw do odroczenia w dniu 14 lutego 2012r. rozprawy z uwagi na doręczenie stronie skarżącej w tym dniu pisma przygotowawczego uczestnika postępowania A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wobec tego, iż treść wspomnianego pisma stanowiła jedynie polemikę (prawną) z argumentami skargi, nie rodząc potrzeby prowadzenia ewentualnego postępowania dowodowego czy też zawiadamiania osób, które dotychczas nie brały udziału w sprawie (art. 110 p.p.s.a.).

B.C.