Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1427/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a, art. 2, art. 15, art. 18, art. 27, art. 33
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1427/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Wiesław Kuśnierz, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 21 lutego 2017 r., sprawy ze skargi R. P., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 3 października 2016 r. Nr [...], w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione, , - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta K. uznał zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, zgłoszone przez zobowiązanego R. P. za bezzasadne.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że opłata za gospodarowania odpadami komunalnymi należy do danin publicznych bowiem obowiązek obliczenia i termin zapłaty przez właściciela nieruchomości wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właścicielem nieruchomości jest również współwłaściciel, użytkownik wieczysty, jednostka organizacyjna, osoby posiadające nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu, w tym także inne podmioty.

Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 2 Ordynacji podatkowej opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszczana jest na podstawie deklaracji, a opłata wykazana w deklaracji jest zobowiązaniem do zapłaty. Dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] zostały złożone przez R. P. dwie deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy. Obie deklaracje zostały podpisane osobiście przez R. P., ponadto w deklaracjach jako adres zamieszkania/adres siedziby wskazano: K., ul. [...], jednocześnie podając adres do korespondencji: J. ul. [...].

Organ I instancji wyjaśnił, że z uwagi na brak regulowania należności w terminie płatności i zgodnie z art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosownie do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie trybu postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych do zobowiązanego zostały wysłane upomnienia:

- z dnia 23 lutego 2015 r. nr [...] dotyczące zaległości za miesiące od października 2014 r. do lutego 2015 r. (data doręczenia 17 marzec 2015 r.),

- z dnia 19 marca 2015 r. nr [...] dotyczące zaległości za miesiąc luty 2015 r. (data doręczenia 10 kwiecień 2015 r.).

Doręczenie w/w upomnień nastąpiło zgodnie z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi na dalszy brak uregulowania należności za okres wskazany w w/w upomnieniach, dnia 23 czerwca 2015 r. został przesłany do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy nr [...] celem wyegzekwowania należności w drodze postępowania egzekucyjnego.

Organ I instancji wskazał, iż nie jest zasadny wniesiony przez zobowiązanego zarzut dotyczący braku doręczenia upomnienia, gdyż upomnienia kierowane były na adres wskazany przez niego w deklaracjach jako adres do korespondencji. Natomiast w kwestii zarzutu wystąpienia błędu co do osoby zobowiązanego do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w świetle powołanego art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy uznać, że R. P. był uprawniony do złożenia deklaracji i jest podmiotem zobowiązanym do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zażalenie na powyższe postanowienie zostało złożone przez pełnomocnika R. P. w ustawowym terminie. Przedmiotowemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 33 § 1 pkt 4 w związku z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na uznaniu za nieuzasadnione zarzuty wniesionych przez zobowiązanego w sytuacji, gdy to zarządca nieruchomości, nie zaś on był zobowiązany do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Wskazano przy tym również na naruszenie art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez błędną jego wykładnię, polegająca na przyjęciu, że współwłaściciel części ułamkowej nieruchomości jest obowiązany do uiszczenia całości opłaty za gospodarowanie odpadami w sytuacji, gdy dla nieruchomości został ustanowiony zarządca.

Ponadto wskazano na naruszenie art. 15 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na uznaniu za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez zobowiązanego w sytuacji, gdy organ nie doręczył zobowiązanemu w sposób prawidłowy upomnienia zawierającego wezwanie do zapłaty należności z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy i zarzutami zażalenia postanowieniem z dnia 3 października 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności wskazano, iż przedmiotowa sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. I SA/Kr 127/16 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 grudnia 2015 r., znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 12 sierpnia 2015 r., nr [...] uznające zarzuty wniesione przez R. P. w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że rzeczą Kolegium było rozpatrzenie zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji, a nadto odniesienie się do wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu. Ponadto wskazano, że ustalenia Kolegium nie znajdują oparcia w przekazanym materiale dowodowym. W szczególności w aktach sprawy brak było upomnień, zwrotnego potwierdzenia ich odbioru oraz deklaracji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji w oparciu o uzupełnione akta przedmiotowej sprawy o brakujące dokumenty, w uzasadnieniu dalej wskazał, że zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie,

2) wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Z unormowania art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika zatem, że ww. zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym. Przy tym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Organ nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego. Zaś powołanie nowego zarzutu w zażaleniu na postanowienie organu I instancji nie może świadczyć o wadliwości tego postanowienia.

W związku z powyższym zauważyć należy, że w zażaleniu z dnia 24 czerwca 2016 r. wskazano, że podstawami zarzutów są: art. 33 § 1 pkt 4 i 7 w związku z art. 34 § 4, a także art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ II instancji podkreślił, że w ramach postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów, organ nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej, ani nie może dokonywać oceny innych postępowań dotyczących decyzji, będącej podstawą wydania tytułu wykonawczego.

Odnosząc się natomiast do braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia organ II instancji wskazał, że organ wysłał upomnienie i było ono dwukrotnie awizowane. Pierwsze upomnienie z dnia 23 lutego 2015 r. nr [...] dotyczące zaległości za okres od października 2014 r. do lutego 2015 r. : awizowane było po raz pierwszy 3 marca 2015 r. natomiast drugi raz 11 marca 2015 r., co wynika z załączonego do akt potwierdzenia odbioru wraz z kopertą zawierająca przedmiotowe upomnienie. Natomiast drugie upomnienie z dnia 19 marca 2015 r. nr [...] dotyczące zaległości za luty 2015 r. awizowane było po raz pierwszy w dniu 24 marca 2015 r., natomiast po raz drugi w dniu 7 kwietnia 2015 r., co wynika z załączonego do akt potwierdzenia odbioru wraz z kopertą zawierająca przedmiotowe upomnienie.

Ustosunkowując się w tym miejscu do kwestii adresu na jaki skierowana została korespondencja zawierająca przedmiotowe upomnienia : ul. [...], [...], organ II instancji wskazał, iż w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wypełnionej przez R. P., jako adres zamieszkania podał: ul. [...], [...], natomiast jako adres do korespondencji: ul. [...], [...]. Natomiast w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonej w dniu 21 sierpnia 2015 r. jako adres zamieszkania R. P. podał: [...] D. K., natomiast adres do korespondencji: ul. [...], [...].

Zatem organ I instancji prawidłowo przedmiotowe upomnienia przesłał na adres do korespondencji wskazany przez R. P. Doręczenie upomnień nastąpiło zgodnie z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ zwrócił uwagę ze zgodnie z treścią art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do drugiego zarzutu dotyczącego kwestii, czy R. P. mógł jako współwłaściciel nieruchomości zostać wskazany w tytule wykonawczym jako zobowiązany, w sytuacji w której, nieruchomość, znajduje się w zarządzie ustanowionym przez sąd, organ II instancji wskazał, iż art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera definicję legalną pojęcia "zobowiązany". Stosowanie do tego przepisu, ilekroć w ustawie egzekucyjnej jest mowa o zobowiązanym - rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym (...). Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy zaliczyć do danin publicznych, bowiem obowiązek obliczenia i termin zapłaty przez właściciela nieruchomości wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Zgodnie z art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej egzekucja w trybie egzekucji administracyjnej podlegają m. in. podatki, a zatem, należy uznać, że uiszczenie podatku stanowi wykonanie obowiązku o charakterze pieniężnym. W myśl art. 6i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec lub na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. Wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zostaje określona przez właściciela nieruchomości w złożonej przez niego deklaracji. Ponadto należy wskazać, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właścicielem nieruchomości jest również współwłaściciel, użytkownik wieczysty, jednostka organizacyjna, osoby posiadające nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu, w tym także inne podmioty władające nieruchomością. Tak więc przerzucanie wskazanego wyżej obowiązku podatkowego na zarządcę nieruchomości nie jest możliwe. Wobec tego, że zobowiązany w zarządcy upatruje właśnie podmiotu wobec którego powinna zostać skierowana egzekucja. Kolegium wskazuje, iż zgodnie z art. 615 Kodeksu postępowania cywilnego do wyznaczenia zarządcy i sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości. Odesłanie to dotyczy zatem unormowań zawartych w art. 935 - 941 Kodeksu postępowania cywilnego szczegółowo określających pozycje prawną zarządcy. Z regulacji tych wynika w szczególności, że zarządca nieruchomości obowiązany jest wykonywać czynności potrzebne do prowadzenia prawidłowej gospodarki i ma on prawo pobierać zamiast dłużnika (lub współwłaścicieli) wszelkie pożytki z nieruchomości, spieniężając je w granicach zwykłego zarządu oraz prowadzić sprawy, które przy wykonywaniu takiego zarządu okażą się potrzebne. Czynności zarządcy podejmowane są na rzecz współwłaścicieli, a wiec skutki jego działań lub zaniechań dotyczą współwłaścicieli. Zatem nie znajduje poparcia w przepisach prawa stwierdzenie, że zarządca jest zobowiązany do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego R. P. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł w ustawowym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 2 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że współwłaściciel części ułamkowej nieruchomości jest obowiązany do uiszczenia całości opłaty za gospodarowanie odpadami w sytuacji, gdy zgodnie z art. 2 ust. 2a ustawy, jeżeli obowiązki wskazane w ustawie dotyczą kilku podmiotów wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy obowiązanym do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością,

- naruszenie przepisów postępowania a to art. 615 w związku z art. 935 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez przyjęcie, że skarżący jest obowiązany do uiszczenia całości opłaty za gospodarowanie odpadami w sytuacji, gdy nieruchomość posiada zarządcę, który zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami jest zobowiązany wykonywać czynności potrzebne do przeprowadzenia prawidłowej gospodarki, a do takich niewątpliwie należy zaliczyć uiszczanie opłaty za gospodarowanie odpadami,

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 15 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 7, w związku z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy organ ten nie doręczył skarżącemu w sposób prawidłowy upomnienia zawierającego wezwanie do zapłaty należności z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego,

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 41 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że na skarżącym ciążył obowiązek poinformowania organu o zmianie adresu, podczas, gdy po złożeniu deklaracji nie toczyło się wobec skarżącego żadne postępowanie, tym samym nie zaktualizował się wskazany wyżej obowiązek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej – "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie, było ostateczne postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. uznające zarzuty skarżącego na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległe opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieuzasadnione.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Obowiązuje siedmiodniowy termin ( art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz. U. z 2016 r., poz. 599, powoływanej dalej jako "u.p.e.a.") na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Skarżący w doręczonym mu tytule wykonawczym o terminie tym został pouczony, podobnie jak o podstawach, na których mogą być wniesione zarzuty, poprzez przytoczenie w tym tytule treści art. 33 u.p.e.a. zawierającego enumeratywne wyliczenie tych podstaw.

Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się zatem jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty, w terminie otwartym na ich zgłoszenie. Jest to pogląd mający ugruntowaną pozycję w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1435/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 621/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 18/14, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 106/14).

Organ egzekucyjny nie może także zastępować strony w formułowaniu zarzutu i przy okazji rozpoznawania zarzutu zgłoszonego przez stronę badać, czy nie zachodzą inne przyczyny wymienione w art. 33 u.p.e.a., a niewskazane przez zobowiązanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1151/07), lub modyfikować jej zarzut. Ustawodawca - odmiennie niż przykładowo w odwołaniu (art. 128 Kodeksu postępowania administracyjnego) nakazuje bowiem zobowiązanemu w środku zaskarżenia wskazanie wady postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego), a nie ograniczenie się do wyrażenia sprzeciwu wobec czynności tego organu (por. wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 474/10). Organ egzekucyjny w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i zarzuty te określają zakres orzekania przez organ.

Nie budzi więc wątpliwości, że zarzuty mogą być wnoszone w postępowaniu egzekucyjnym tylko raz, i to w terminie 7 dni od pouczenia zobowiązanego o prawie do ich zgłoszenia (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, s. 172). Jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, po upływie terminu do wniesienia zarzutów, nie można już uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując ich nowe podstawy. Ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny, nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej (wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 474/10, wyrok WSA w Warszawie z 19 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1151/07, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 621/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 18/14, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 106/14).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy więc stwierdzić, że na zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia może wpływać tylko sposób rozpoznania argumentacji skarżącego, przytoczonej na poparcie zarzutów wniesionych w piśmie z dnia 6 lipca 2015 r., tj. zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).

W dalszym rzędzie trzeba zaakcentować, że konieczność wskazania podstawy prawnej zarzutu spoczywa na zobowiązanym. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 14 września 2007 r., sygn. akt I OSK 522/07, to właśnie na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut (por. również wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 407/10).

W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu opartego o art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., stosownie do którego podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego, stwierdzić należy, że istotę sporu w tym zakresie stanowi kwestia, czy skarżący jako współwłaściciel nieruchomości mógł zostać wskazany w tytule wykonawczym, jako zobowiązany, w sytuacji w której, nieruchomość, co do której powstał obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, znajduje się zarządzie ustanowionym przez sąd na podstawie art. 203 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm., powoływanej dalej jako "k.c.").

Wskazując na adekwatne w tej sprawie regulacje prawne należy wpierw powołać się na treść art. 1a pkt 20 u.p.e.a., który zawiera definicję legalną pojęcia "zobowiązany". Stosownie do tego przepisu, ilekroć w ustawie egzekucyjnej jest mowa o zobowiązanym - rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym (...).

Z kolei, stosownie do art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 6 ust. 12 oraz art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r., poz. 250, powoływanej dalej jako "u.c.p.g.") do opłat oraz w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Zatem, należy uznać, że uiszczenie przedmiotowej opłaty stanowi wykonanie obowiązku o charakterze pieniężnym.

W dalszej kolejności należy odnieść się do treści art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., który określa, że ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości – rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne, i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

Natomiast na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywania tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym, technicznym, chyba, że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3 obowiązki te przejmie gmina, jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczona przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Potwierdzeniem powyższego jest także art. 6h u.c.p.g., który stanowi, że właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Z tych regulacji więc wynika, że zobowiązanym do wykonania w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym, jakim jest uiszczenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - w analizowanej sytuacji – jest skarżący jako współwłaściciel nieruchomości, a więc podmiot podlegający wynikającej z ustawy powinności świadczenia pieniężnego.

Z powołanych przepisów wynika więc, że jeśli skarżący jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, to jest obowiązanym do uiszczenia opłaty za odpady komunalne, innymi słowy, to na nim ciąży obowiązek, czyli konieczność ponoszenia związanych z tym świadczeń pieniężnych.

W tym miejscu należy zauważyć, że tytuł wykonawczy wystawiony został na podstawie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Skarżący jako współwłaściciel nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], złożył deklaracje (osobiście przez niego podpisane) o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, które w części stanowią nieruchomość na których zamieszkują mieszkańcy; w dniu 18 września 2013 r., w której wykazano miesięczną opłatę w kwocie 586,35 zł oraz w dniu 13 grudnia 2013 r., w której wykazano miesięczną opłatę w kwocie 502,86 zł.

Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że skoro w tytule wykonawczym jako zobowiązanego wskazano skarżącego, który jest współwłaścicielem nieruchomości, której dotyczy egzekwowany obowiązek zapłaty opłaty za odpady komunalne, i który złożył stosowne deklaracje, organy nie naruszyły prawa stwierdzając, że zarzut skarżącego - oparty na błędzie co do osoby zobowiązanego - nie jest zasadny. Przerzucenie wskazanego wyżej obowiązku na zarządcę nieruchomości nie jest możliwe.

Wobec jednak faktu, że skarżący w zarządcy upatruje właśnie podmiotu wobec którego powinna zostać skierowana egzekucja (to zarządca powinien być wskazany w tytule wykonawczym jako zobowiązany), należy poczynić następujące uwagi.

Regulacje dotyczące zarządcy sądowego zawarte są w k.c. (art. 203 i n.). Jednak, sytuacja prawna wyznaczonego przez sąd zarządcy normowana jest przede wszystkim przepisami procesowego prawa cywilnego (art. 611 i n. oraz art. 933 i następne Kodeksu postępowania cywilnego, dalej "k.p.c."). Zgodnie z art. 615 k.p.c. do wyznaczenia zarządcy i sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości. Odesłanie to dotyczy zatem unormowań zawartych w art. 935-941 k.p.c., szczegółowo określających pozycję prawną zarządcy. Z regulacji tych wynika w szczególności, że zarządca nieruchomości obowiązany jest wykonywać czynności potrzebne do prowadzenia prawidłowej gospodarki i ma on prawo pobierać zamiast dłużnika (tu: współwłaścicieli) wszelkie pożytki z nieruchomości, spieniężać je w granicach zwykłego zarządu oraz prowadzić sprawy, które przy wykonywaniu takiego zarządu okażą się potrzebne (art. 935 § 1 k.p.c.). W art. 940 k.p.c. określona została też kolejność pokrywania przez zarządcę wydatków z dochodów z nieruchomości, w tym pokrywania bieżących należności związanych z nieruchomością.

Kluczowe w tej sprawie jest spostrzeżenie, że wymienione czynności wykonywane są na rzecz współwłaścicieli, czego nie zmienia fakt, że zarządca sądowy podejmuje je w imieniu własnym (Z. Szczurek (red.): Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, Currenda 2005, teza 5 do art. 935; H. Dolecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom IV, teza 2 do art. 935; K. Piasecki (red.) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Tom II, Warszawa 2000, s. 1199). To współwłaściciele są bowiem beneficjentami czynności zarządcy, składających się na wykonywanie zarządu, na co wskazuje chociażby reguła wyrażona w art. 207 k.c., z której wynika, że pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów i w takim samym stosunku ponoszą oni wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Pogląd ten potwierdza także treść innych przepisów, wśród których wymienić można chociażby art. 935 § 3 k.p.c. Stanowi on mianowicie, że czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu zarządca może wykonywać tylko za zgodą stron, a w jej braku - za zezwoleniem sądu, który przed wydaniem postanowienia wysłucha wierzyciela, dłużnika i zarządcę (tu: współwłaścicieli i zarządcę), chyba że zwłoka groziłaby szkodą. Brzmienie tego przepisu wyraźnie wskazuje zatem, że to współwłaściciele, a w razie braku ich zgody sąd, mają decydujący głos w sprawie sposobu korzystania z nieruchomości. W tym kontekście, tj. działania w imieniu własnym, ale na rzecz (ze skutkiem) dla współwłaścicieli, należy także odczytywać treść art. 940 pkt 4 k.p.c.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, co do naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 2 ust. 2a u.c.p.g. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że współwłaściciel części ułamkowej nieruchomości jest obowiązany do uiszczenia w całości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, należy zauważyć, że zarzut, co do wysokości egzekwowanej opłaty nie był podniesiony w piśmie z dnia 6 lipca 2015 r., w który zostały sformułowane zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Niezależnie od powyższego z art. 2 ust. 2a u.c.p.g., na który powołał się skarżący jednoznacznie wynika, że w sytuacji, gdy obowiązki wskazane w ustawie jednocześnie mogą dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., to obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością, ale pod warunkiem, że podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, wskażą podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających konkretnie z u.c.p.g. Skarżący takiej umowy nie przedstawił.

Należy także dodać, że zapis art. 2 ust. 2a został wprowadzony do ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach od 1 lutego 2015 r., na mocy art. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 87). Tymczasem egzekucją administracyjną objęto należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co do których obowiązek ponoszenia został wskazany przez skarżącego w deklaracji z dnia 13 grudnia 2013 r. na dzień 1 stycznia 2014 r.

W ocenie Sądu niezasadny był także zarzut oparty na braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu (skarżącemu) upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.e.a.

W związku z tym wskazać należy, że jak stanowi art. 15 § 1 u.p.e.a egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Czynność upominawcza jest obowiązkowym etapem poprzedzającym egzekucję administracyjną. Brak przesłania upomnienia (jak również brak dowodu przesłania upomnienia) stanowi poważne uchybienie i zgodnie z art. 33 pkt 7 u.p.e.a. jest podstawą do zgłoszenia zarzutów, a następnie podstawą do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 7u.p.e.a., jeżeli obowiązek taki ciążył na wierzycielu.

W rozpoznawanej sprawie taki obowiązek na wierzycielu ciążył i jak wynika z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy, z tego obowiązku się wywiązał.

Do zobowiązanego zostały wysłane upomnienia; z dnia 23 lutego 2015 r. nr [...] dotyczące zaległości za okres od października 2014 r. do lutego 2015 r., które awizowane było po raz pierwszy 3 marca 2015 r. natomiast drugi raz 11 marca 2015 r., co wynika z załączonego do akt potwierdzenia odbioru wraz z kopertą zawierająca przedmiotowe upomnienie oraz z dnia 19 marca 2015 r. nr [...] dotyczące zaległości za luty 2015 r., które awizowane było po raz pierwszy w dniu 24 marca 2015 r., natomiast po raz drugi w dniu 7 kwietnia 2015 r., co wynika z załączonego do akt potwierdzenia odbioru wraz z kopertą zawierająca przedmiotowe upomnienie.

Odnosząc się do zakwestionowanej w skardze prawidłowości doręczenia skarżącemu przedmiotowych upomnień wskazać należy, że adres na jaki skierowana została korespondencja zawierająca upomnienia tj. ul. [...], [...] wskazał sam skarżący w deklaracjach o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonych w 2013 r. W deklaracjach skarżący jako adres zamieszkania podał: ul. [...], [...], natomiast jako adres do korespondencji: ul. [...], [...]. Podobnie postąpił w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonej w dniu 21 sierpnia 2015 r., jako adres zamieszkania R. P. podał: [...], natomiast adres do korespondencji: ul. [...], [...].

Zatem organ I instancji prawidłowo przedmiotowe upomnienia przesłał na adres do korespondencji wskazany przez skarżącego. Doręczenie upomnień nastąpiło zgodnie z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stosuje się także w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z treścią art. 18 u.p.e.a, który stanowi, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Doręczenie zatem skarżącemu przesyłki zwierającej upomnienie przesyłki w trybie art. 44 § 2 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego było skuteczne.

Sąd uznaje prawdziwość tezy, zgodnie z którą, w sytuacji, gdy wierzyciel nie ma wiedzy na temat zaistnienia zdarzeń powodujących zmianę miejsca zamieszkania lub faktycznego pobytu strony lub jej adresu do korespondencji, skierowanie korespondencji na adres wynikający z dokumentów dostarczonych przez zobowiązanego (np. wprost podany w deklaracji adres do korespondencji) i przyjęcie, że nastąpiło skuteczne jej doręczenie w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, należy uznać za nienaruszające prawa.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.