Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2129/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-28 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 243 § 1, art. 239 pkt 1lit. e, art. 245 § 1, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007r.

W dniu 26 stycznia 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wystąpił z wnioskiem na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż jest osobą samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe (wskazana we wniosku córka skarżącego mieszka obecnie oddzielnie z matką), utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 3000 złotych brutto. Nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Oświadczył, iż miesięcznie ponosi wydatki alimentacyjne w wysokości 600 złotych oraz z tytułu zajęcia egzekucyjnego w wysokości 700 złotych.

W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2008 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W dniu 11 lutego 2008 r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podał, iż mieszka z rodzicami i tylko w niewielkim stopniu jest w stanie współfinansować koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego - miesięcznie jest to kwota 200-300 złotych. Oświadczył, iż miesięcznie ponosi koszty leczenia w wysokości 200 złotych, alimentów na córkę, zasądzonych wyrokiem Sądu w wysokości 600 złotych. Stwierdził również, iż nie wykonywał żadnej dodatkowej pracy i nie uzyskuje żadnej pomocy finansowej ani od rodziny jak również od jakichkolwiek organizacji społecznych. Do pisma załączył wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] listopada 2001r., dokumenty potwierdzające prowadzone wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne oraz decyzję z dnia [...] grudnia 2007r. Naczelnika [...] Urzędu Skargowego w K. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu spółki.

W związku z tym, że dane zawarte we wniosku i dodatkowym oświadczeniu okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniem z dnia 29 lutego 2008 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Skarżący przy piśmie z dnia 25 marca 2008 r. (data nadania) przesłał dodatkowe dokumenty: 1) wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie sześć miesięcy z saldem na dzień 21 marca 6,21 złotych, 2) informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 z wykazanym rocznym dochodem w wysokości 36.198 złotych, 3) wyciąg z listy płac za styczeń 2008r. z wynagrodzeniem brutto 3000 złotych, z wykazaną kwotą potrącenia w wysokości 741 złotych (potrącenie egzekucyjne - dopisek referendarza) i kwotą do wypłaty w wysokości 1.393,29 złotych.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.

W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Zważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Przedmiotem skargi P. K. była decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, zatem skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co oznacza że koszty te obciążają budżet państwa, a jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Zauważyć należy, iż skarżący nie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi.

W związku z tym, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie.

Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.

Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.

Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Oceniając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę jego sytuację zdrowotną, majątkową oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez skarżącego wynosi obecnie ok. 3000 złotych brutto i pozwala, po odliczeniu kosztów związanych z koniecznym utrzymaniem, alimentów, potrąceń z tytułu prowadzonej egzekucji, wyłącznie na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.