Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2385/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 141 par. 4, art. 174, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant asystent sędziego Monika Tutak – Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 542/13 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B.; 2. zasądza od R. K. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 , sygn. akt II SA/Bd 542/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. po rozpoznaniu skargi R. K. (dalej: skarżący) uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], przyznał R. K. płatność rolnośrodowiskową w kwocie 6.701,20 zł w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] maja 2012 r. strona wniosła o przyznanie płatności na rok 2012, składając deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013. Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu realizacji pakietu rolnictwo zrównoważone, wariant 1.1 zrównoważony sposób gospodarowania oraz pakietu ochrona gleb i wód, wariant 8.3.1 międzyplon ścierniskowy. W wyniku przeprowadzonej kontroli wniosku stwierdzono nieprawidłowość polegającą na zadeklarowaniu na działkach rolnych C i F nieodpowiedniej rośliny w plonie głównym. Producent rolny zadeklarował na działkach rolnych w wariancie 1.1 roślinę w plonie głównym, która była niezgodna z wykazem gatunków/odmian roślin dotowanych w wariancie 1.1 zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33 poz. 262 ze zm., dalej: rozporządzenie). W związku z powyższym powierzchnia do realizacji pakietu/wariantu 1.1 na działkach rolnych C i F nie została uwzględniona przez organ w naliczaniu.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie oraz powtórzył ustalenia dokonane przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uwzględniając skargę strony stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji naruszały przepisy postępowania administracyjnego w sposób prowadzący do naruszenia prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy i stanowiło podstawę do ich uchylenia. Sąd I instancji wskazał, że niesporne w sprawie było to, że skarżący złożył w dniu [...] maja 2012 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. wraz z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013. We wniosku tym producent rolny ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu rolnictwo zrównoważone, wariant 1.1 zrównoważony sposób gospodarowania do działek rolnych o łącznej powierzchni 19,06 ha oraz pakietu ochrona gleb i wód, wariant 8.3.1 międzyplon ścierniskowy do działek rolnych o łącznej powierzchni 3,28 ha. Następnie w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono nieprawidłowość polegającą na zadeklarowaniu na działkach rolnych C i F nieodpowiedniej rośliny w plonie głównym, w związku z czym powierzchnie ww. działek wykluczono z płatności. Powodem przyznania płatności w pomniejszonej wysokości był fakt zastosowania przez skarżącego jęczmienia z wsiewką koniczyny białej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wyjaśnił przyczynę zadeklarowania roślin, co do których płatność rolnośrodowiskowa zgodnie z treścią rozporządzenia nie przysługuje. Wskazał on bowiem, że sporządzając plan uwzględnił rośliny wymienione w aplikacji do sporządzania Planu Rolnośrodowiskowego znajdującej się na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wykaz ten zaś został sporządzony według pisma Ministerstwa z dnia [...] maja 2010 r., znak [...]. W sprawie bezsporne było, że skarżący zadeklarował uprawy wskazane w ww. piśmie, które nie zostały natomiast ujęte w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Z pisma z dnia [...] maja 2010 r., zamieszczonego na stronie internetowej Ministerstwa, wynikało że było ono kierowane do beneficjentów ubiegających się o przyznanie płatności w ramach Pakietu 1. W tytule bowiem wprost wskazano, że w wykazie znajdują się grupy roślin do zastosowania w zmianowaniu dla Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone, czym wprost odwołano się do treści rozporządzenia, które, zgodnie z § 1, "określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Nie regulowało ono zatem jakichś ogólnych zasad prowadzenia prawidłowej gospodarki rolnej w zakresie "rolnictwa zrównoważonego", a jedynie określało zasady przyznawania pomocy finansowej do takich upraw. W wykazie zawartym w piśmie znalazły się m.in. zboża (jęczmień) oraz koniczyny. Rośliny te (jęczmień z wsiewką koniczyny białej) zostały wsiane przez skarżącego i zadeklarowane w złożonym przez niego wniosku.

W ocenie Sądu pismo to nie stanowiło źródła prawa powszechnie obowiązującego, na co zasadnie wskazywał organ, jednakże skarżący niebezpodstawnie miał prawo uznać, że opublikowane na stronie Ministerstwa pismo stanowiło wytyczne do realizacji programu, uzupełnienie czy też doprecyzowanie załącznika nr 4 do rozporządzenia – na co niejednokrotnie wskazywał. Nie bez znaczenia był również fakt, że pismo zawierające wykaz roślin zamieszczone było w aplikacji do sporządzania Planu rolnośrodowiskowego, co mogło sugerować, że wykaz ten należy zastosować w procesie związanym z ubieganiem się o płatność i uznać za swego rodzaju wytyczne. WSA wskazał, że zgodnie z art. 9 zd. 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Takim organem jest również minister. W związku z tym nie można w niniejszej sprawie zarzucić, aby to organ I instancji błędnie informował skarżącego o okolicznościach prawnych, natomiast niewątpliwie zarzut ten można było postawić innemu organowi, tj. ministrowi.

Konkludując w ocenie Sądu organy administracji publicznej były obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W związku z tym nie można w sprawie zarzucić, aby to organ I instancji błędnie informował skarżącego o okolicznościach prawnych, natomiast niewątpliwie zarzut ten można postawić innemu organowi, tj. ministrowi. Zachowanie się przez stronę zgodnie z udzielonymi jej przez organ informacjami nie mogło spowodować dla strony ujemnych konsekwencji, a wątpliwości nie powinny być rozstrzygane na niekorzyść strony. Ponadto sprawę należało również ocenić przez pryzmat zasad konstytucyjnych. Niewątpliwie przyjęcie, że opisane w niniejszej sprawie działanie Ministerstwa nie winno pozostać bez wpływu na działanie skarżącego, stanowiłoby naruszenie art. 2 Konstytucji. Skarżący kierując się zasadą zaufania obywateli do organów państwa nie może ponosić negatywnych konsekwencji opublikowania przez autora rozporządzenia pisma wprost nawiązującego do jego treści, z czego zasadnie skarżący wnioskował, że stanowiło ono swego rodzaju jego uszczegółowienie lub wyjaśnienie powstałych przy jego interpretacji wątpliwości.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego tj.:

- niezastosowanie postanowień załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zw.z § 9 ust. 1 tegoż rozporządzenia, a jednoczesne stwierdzenie, iż Pan R. K. miał prawo uznać, że opublikowane na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismo Ministra z dnia [...] maja 2010 roku znak [...] stanowi wytyczne do realizacji programu, uzupełnienie, czy też doprecyzowanie ww. załącznika nr 4;

- nie zastosowanie § 2 ust. 1 pkt. 4 oraz § 27 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia;

- błędne przyjęcie, że nastąpiło w niniejszej sprawie naruszenie normy art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), gdy tymczasem organ działał właściwie na podstawie art. 7 Konstytucji i art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 roku, poz. 267, dalej: k.p.a.);

2. naruszenie przepisów prawa proceduralnego tj.:

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku niezgodnego z ustalonym i bezsprzecznym stanem faktycznym.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym podtrzymano dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. opiera się na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a.

Za podstawę wyroku z 16 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 542/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z których wynika, że R. K. ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 w ramach pakietu rolnictwo zrównoważone do działek rolnych. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono nieprawidłowość polegającą na zadeklarowaniu na działkach rolnych: C i F - jęczmień z wsiewką koniczyny białej. Wskazane uprawy nie są wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, jako dotowane w ramach pakietu rolnictwo zrównoważone. Załącznik nr 4 zawiera wykaz gruntów, roślin, gatunków ptaków, jednostek fitosocjologicznych, siedlisk przyrodniczych oraz ras zwierząt, objętych płatnością rolnośrodowiskową. W toku kontroli administracyjnej w oparciu o przedmiotowy wykaz dokonuje się sprawdzenia kwalifikowalności upraw zadeklarowanych przez wnioskodawcę do pakietu rolnictwo zrównoważone. Płatność zaś przysługuje jedynie do powierzchni, na których jest prowadzona uprawa roślin, które są enumeratywnie określone w załączniku.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Według wskazanego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez wydanie wyroku niezgodnego z ustalonym bezsprzecznym stanem faktycznym.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym wypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, wystarczy jedynie uznanie że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowi I instancji można skutecznie zarzucić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie dostrzega, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenia ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Sądowi I instancji można również zarzucić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wtedy, kiedy bezzasadnie stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, którego to naruszenia właściwy rzeczowo i miejscowo w sprawie organ administracji publicznej w ogóle się nie dopuścił. Wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanie w niej stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd I instancji uchylając z tych powodów decyzję musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. przyjął, że w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. chodzi o takie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które można przypisać nie tylko właściwemu rzeczowo i miejscowo w sprawie organowi administracji publicznej, lecz również innemu organowi administracji publicznej, który sprawy administracyjnej nie prowadził, w tym wypadku Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W rozpoznawanej sprawie, organem właściwym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym był Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., natomiast organem odwoławczym Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T.

Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. stwierdził, że "organ I instancji nie informował błędnie skarżącego o okolicznościach prawnych", oraz kiedy Sąd ten nie stwierdził żadnych innych naruszeń przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszeń dokonanych przez wymienione organy właściwe w sprawie administracyjnej R. K., to stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. winien był w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia jednoznacznie wskazać dlaczego uznał, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Natomiast zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uwzględniając skargę na decyzję ostateczną wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia również art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy Sąd I instancji w ramach wyjaśnienia tej podstawy prawnej rozstrzygnięcia w ogóle nie wskazał, czy stwierdzone naruszenie prawa materialnego polegało na błędnej jego wykładni, czy też na niewłaściwym jego zastosowaniu (błąd subsumcji). Nie uzasadniono również tego, że stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując równoległej kontroli skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. można stwierdzić, że ma ona również usprawiedliwioną podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. naruszył prawo materialne przez jego niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej lub też wadliwe uznanie, że prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Stan faktyczny tej sprawy nie jest sporny: w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono nieprawidłowość polegającą na zadeklarowaniu na działkach rolnych: C i F - jęczmień z wsiewką koniczyny białej. Wskazane uprawy nie są wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, jako dotowane w ramach pakietu rolnictwo zrównoważone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. przyjął równocześnie, że zamieszczony na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykaz sporządzony według pisma z dnia [...] maja 2010 r., znak [...] zawiera uprawy nie ujęte w załączniku nr 4 do rozporządzenia. W związku z tym: (...)" skarżący niebezpodstawnie miał prawo uznać, że opublikowane na stronie Ministerstwa (...) pismo stanowi wytyczne do realizacji programu, uzupełnienie czy też doprecyzowanie załącznika nr 4 do rozporządzenia – na co niejednokrotnie wskazywał. Nie bez znaczenia jest również fakt, że pismo zawierające wykaz roślin zamieszczone było w aplikacji do sporządzania Planu rolnośrodowiskowego. Rzeczywiście mogło to sugerować, że wykaz ten należy zastosować w procesie związanym z ubieganiem się o płatność i uznać za swego rodzaju wytyczne." Prezentując zacytowany pogląd, Sąd I instancji nie wskazał jednoznacznie, że jest to ocena prawna wyjaśniająca istotną treść przepisów prawnych i sposób ich stosowania, ocena wiążąca organ administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Inaczej mówiąc, Sąd nie stwierdził jednoznacznie że w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej winny uznać, że R. K. zadeklarował uprawy kwalifikowane do płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu rolnictwo zrównoważone. Tym samym, brak jest oceny prawnej, o jakiej mowa w art. 153 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. ponownie rozpoznając sprawę uwzględni przede wszystkim, że wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów powołanych w skardze jeśli argumentacja sądu łącznie przesądza o jej zasadności. Wymagane jest jedynie, by uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono jedynie syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione.

Zgodnie z art. 1 pkt 1) k.p.a., Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie był organem administracji publicznej właściwym rzeczowo i miejscowo w rozpoznawanej sprawie administracyjnej R. K. Zgodnie z art. 9 zdanie pierwsze k.p.a. - Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Sprawę administracyjną R. K. prowadził Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., a potem Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. Według art. 21 ust. 1, ust. 2 pkt 3) ustawy dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Ten ostatni przepis kształtuje inaczej niż k.p.a. w art. 9 zdanie pierwsze zasadę informowania stron. Obowiązek organu właściwego w tym zakresie powstaje dopiero wtedy, kiedy strona złoży żądanie uzyskania niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych. Na organie nie ciąży natomiast obowiązek udzielania niezbędnych pouczeń z urzędu, bez inicjatywy strony.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2) p.p.s.a.