Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 884/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 218 , art. 215 § 1, art. 216, art. 221, 230 , art. 231
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 1 pkt 1, § 2 ust. 3 pkt 13
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
article: art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Waksmundzki Sędziowie Kazimierz Brzeziński (spr.) NSA Jerzy Chromicki Protokolant Ewa Babik po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. P. Spółki z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Go 1389/06 w sprawie ze skargi R. P. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Go 1389/06 po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. P. Spółki z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - odrzucił skargę.

W uzasadnieniu postanowienia Sad podał, że Spółka R. P. w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. wskazała brak wartości przedmiotu zaskarżenia i uiściła w chwili złożenia skargi wpis stały w kwocie 500,- zł.

Sąd wskazał, że zarządzeniem przewodniczący z dnia [...] grudnia 2006 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia.

Skarżąca w zakreślonym terminie nie wskazała wartości przedmiotu zaskarżenia wyjaśniając, iż Dyrektor Urzędu Celnego w R. ustalił w decyzji wartość celną importowanych przez Spółkę samochodów oraz że do określenia kwoty długu celnego zastosował stawkę celną 20 %. Natomiast skarżąca w dokumencie SAD wskazała stawkę celną w wysokości 25 %, w związku z czym nastąpiła nadpłata cła w wysokości 5 % wartości celnej importowanych samochodów, a zatem wartość przedmiotu zaskarżenia jest ujemna. Skarżąca stwierdziła, że nie zmienia to faktu, iż stanowisko organów celnych w zakresie zmiany klasyfikacji celnej importowanych towarów jest nieprawidłowe, stąd złożenie przez nią skargi było konieczne.

Sąd powołując się na treść art. 215 § 1 i art. 230 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.), dalej: p.p.s.a. stwierdził, że niewskazanie przez skarżącego w skardze, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi brak formalny skargi, który strona jest zobowiązana usunąć w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Sad uznał, że w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania celnego była weryfikacja zgłoszenia celnego w zakresie zastosowanej procedury celnej, opisu towaru, klasyfikacji towaru, jego wartości oraz wymiaru długu celnego, co wynika z decyzji organu I instancji. Uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe we wskazanym wyżej zakresie, organ zastosował inną procedurę celną, inny opis towaru, inną klasyfikację taryfową towaru, a to spowodowało zmianę wartości celnej towaru i kwoty wynikającej z długu celnego. Rozstrzygniecie to organ II instancji utrzymał w mocy.

Sąd uznał, że Spółka składając skargę na decyzję organu odwoławczego, objęła przedmiotem zaskarżenia również rozstrzygniecie dotyczące należności pieniężnej, przy czym, w ocenie Sadu, nie ma żadnego znaczenia fakt, iż wynikająca z kwestionowanej decyzji należność jest niższa niż deklarowana przez skarżącą w dokumencie SAD.

Sąd podkreślił również, że skarżąca zajęła w sprawie niekonsekwentne stanowisko, ponieważ uiszczenie przez nią w chwili złożenia skargi kwoty 500,- zł wskazuje, że uznaje ona, iż przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne, a tym samym, że skarga objęta jest wpisem stałym, natomiast w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braku skargi podała, że "wartość przedmiotu zaskarżenia jest ujemna, co oznacza, iż przyjmuje, że taka wartość istnieje, choć jest ujemna".

W konkluzji Sad stwierdził, że wskazana niekonsekwencja nie ma jednak żadnego znaczenia, ponieważ skarżąca była obowiązana na wezwanie do

usunięcia braków formalnych skargi wskazać wartość przedmiotu zaskarżenia.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.

Spółka R. P. zaskarżyła w całości powyższe postanowienie skargą kasacyjną zarzucając, że zostało ono wydane z:

1) naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:

- art. 221 w związku z art. 230 i art. 231 p.p.s.a. oraz § 1 pkt 1 i § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 221, poz 2193 ze zm.), dalej: rozporządzenie RM w sprawie wpisu poprzez ustalenie charakteru i wysokości wpisu na podstawie niewłaściwych przepisów, a w efekcie poprzez odrzucenie skargi przy mylnym założeniu, iż nie mają do niej zastosowania przepisy o wpisie stałym,

- art. 218 w związku z art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a., poprzez uznanie, z uchybieniem procedury wnikliwego sprawdzenia podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, iż wartość ta została podana w sposób nieprawidłowy, a przez to:

2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a), tj.:

- art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do organów państwa, tj. orzeczenie w sposób sprzeczny z innymi wydanymi wobec Spółki w identycznym stanie faktycznym i prawnym postanowieniami,

- art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie konstytucyjnych praw i wolności Spółki w zakresie jej uprawnień do zaskarżenia niezgodnego z prawem orzeczenia, sądowego dochodzenia naruszonych wolności i praw oraz sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżąca wniosła o;

- uchylenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G.W.,

- rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca uzasadniając zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 221 w związku z art. 230 i art. 231 p.p.s.a oraz § 1 pkt 1 i § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia RM w sprawie wpisu podniosła, że regulacji zawartych w tych przepisach nie można analizować w oderwaniu od przepisów rozporządzenia RM w sprawie wpisu, który to akt w § 1 pkt 1 zawiera szczegółową regulację odnoszącą się do obliczania wysokości należnego wpisu. Analiza powyższego przepisu rozporządzenia prowadzi, zdaniem skarżącej, do wniosku, iż wpis stosunkowy w wysokości 4% wartości przedmiotu zaskarżenia (nie mniej niż 100 zł) należny jest wówczas, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przewyższa wartość 0 zł i wynosi co najwyżej 10.000 zł. Aby bowiem było możliwe istnienie jakiejś wartości/należności musi ona przewyższać choćby symbolicznie 0 zł.

Skarżąca podniosła, że niniejszej sprawie wartości przedmiotu zaskarżenia jest ujemna, a więc nie tylko nie przewyższa wartości 0 zł, ale kształtuje się wręcz poniżej tej wartości. Oznacza to, iż nie mieści się ona w zakresie wskazanym w § 1 pkt 1 rozporządzenia RM w sprawie wpisu. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, nie jest możliwe określenie wpisu stosunkowego, który Spółka powinna ewentualnie uiścić, dlatego Spółka zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia RM w sprawie wpisu w sprawach z zakresu prawa celnego uiściła wpis stały w kwocie 500 zł.

Zdaniem skarżącej naruszenie przez Sąd I instancji art. 218 w związku z art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a. nastąpiło poprzez to, iż w sytuacji, gdy Sąd powziął wątpliwości co do prawidłowości podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia" nie zarządził wnikliwego sprawdzenia tej wartości i nie wezwał Spółki do złożenia dodatkowych wyjaśnień.

Skarżąca uzasadniając zarzut naruszenia przez Sad I instancji art. 2 Konstytucji RP podniosła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącą obrazą zasady zaufania obywatela do organów państwa, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie trudno jest mówić o zachowaniu przez Sąd tej zasady, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, że w szeregu innych spraw, w których skarżąca złożyła skargi na dokładnie tego samego rodzaju decyzje Dyrektora Izby Celnej w R., Sąd odrzucał skargi Spółki na podstawie art. 221 p.p.s.a., jako wniesione bez uiszczenia wpisu stałego z uzasadnieniem, że w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe nie ma wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż sprawa dotyczy klasyfikacji towaru, a nie należności pieniężnych.

Skarżąca podniosła, że niezrozumiałym dla niej pozostaje działanie Sądu I instancji, który w sprawach o tożsamym stanie faktycznym i prawnym raz odrzuca skargę Spółki z powodu nieuiszczenia wpisu stałego, w innych natomiast przypadkach odrzuca skargę, twierdząc, iż Spółka nie określiła wartości przedmiotu zaskarżenia.

Skarżąca zarzuciła również, że Sąd I instancji naruszył art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP bowiem odrzucił skargę na podstawie błędnie zinterpretowanych przepisów prawa, nie mających zastosowania w sprawie i w efekcie pozbawił Spółkę prawa do sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wymaga w pierwszym rzędzie podkreślenia, że w rozpoznawanej sprawie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja, którą Dyrektor Izby Celnej w R. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części, w której organ ten uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe (art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego) w zakresie zastosowanej procedury celnej, opisu towaru, klasyfikacji towaru, jego wartości celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego.

Skarżąca spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. w całości, a więc także w zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie wymiaru cła w nowej wysokości.

Przy ocenie, czy wniesiona skarga podlegała wpisowi stałemu jak twierdzi skarżąca, czy wpisowi stosunkowemu, jak przyjął Sąd I instancji, należy wskazać, że stosownie do art. 230 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a według art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Przepisy te pozostają w związku z przepisami art. 215−218 p.p.s.a., traktującymi o wartości przedmiotu zaskarżenia. Z analizy tych przepisów wynika, że obowiązek podania w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia dotyczy tylko spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, ponieważ tylko wówczas od tej wartości zależy wysokość wpisu.

Przy interpretacji tych przepisów należy mieć przede wszystkim na uwadze, że dotyczą one sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności organów administracji publicznej (art. 3 p.p.s.a.). Jest zatem oczywiste, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty lub czynności organu, które w konkretnej sprawie mają określoną treść merytoryczną, a gdy chodzi o decyzje − zawierają określone rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach. Decyzja rozstrzyga daną sprawę co do jej istoty albo kończy ją w inny sposób w danej instancji (art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej, czy art. 104 § 2 k.p.a.). Jeżeli zatem treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji dotyczy należności pieniężnych, np. cła, to powinno być oczywiste, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja określająca tę należność (cło), jej wysokość (cła), lecz także, że przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna określona w tej decyzji (art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). W takim przypadku nie chodzi o wartość zaskarżonej decyzji jako takiej, lecz o wartość zaskarżonego określonego w niej przedmiotu rozstrzygnięcia, jeśli oczywiście ten przedmiot ma wartość materialną wyrażoną w pieniądzu. Sama decyzja, jako akt administracyjny nie ma wartości materialnej (pieniężnej). Wartość taką może mieć tylko określony w niej przedmiot. W przepisach art. 215, 216 i 231 p.p.s.a. chodzi zatem o zaskarżenie decyzji w przedmiocie należności pieniężnej, o kontrolę legalności decyzji, która określa, ustala, dotyczy, orzeka, rozstrzyga o należności pieniężnej.

Z powyższego wynika, że jeżeli strona skarży decyzję określającą wysokość cła (wysokość długu celnego), to przedmiotem zaskarżenia jest cło, a więc należność pieniężna.

W konsekwencji, jeżeli decyzja określa kwotę cła, to skarga na decyzję w tym przedmiocie objęta jest wpisem stosunkowym, gdyż przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu przepisów art. 215 § 1, 216 i 231 p.p.s.a. jest należność pieniężna, albowiem cło jest należnością pieniężną (por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt I GSK 2039/06, niepubl., dotyczące m.in. wyjaśnienia, że podatek jest należnością pieniężną).

W przypadku wykazania w zgłoszeniu celnym niższych lub wyższych od należnych kwot cła, decyzja określająca, w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego, kwoty cła w prawidłowej wysokości dotyczy należności pieniężnych. Od skargi wniesionej na taką decyzję pobiera się wpis stosunkowy, którego wysokość zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Tą wartością jest należność pieniężna w postaci kwoty cła.

Wyłania się przy tym kwestia, czy w takiej sprawie wartością przedmiotu zaskarżenia jest określona w zaskarżonej decyzji pełna wysokość cła, czy tylko ta jej część, która jest kwestionowana w skardze do sądu.

Przesądzać o tym powinna zasada zaskarżalności decyzji przez stronę. Zasadą jest, że zakres zaskarżenia decyzji (w całości lub w części) określa wola strony wyrażona wprost w skardze lub wynikająca z jej treści, niezależnie od późniejszych − po nadaniu biegu sprawie, już w toku postępowania − uprawnień sądu administracyjnego do rozszerzenia granic rozpoznania skargi w danej sprawie na podstawie art. 134 i 135 p.p.s.a.

Sąd administracyjny uwzględniając skargę, może wzruszyć zaskarżoną decyzję w całości lub w części − art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

W przepisach art. 215−218 i 231 p.p.s.a. chodzi o przedmiot zaskarżenia, o zaskarżoną należność pieniężną, co oznacza, jak to wyżej zostało podniesione, zaskarżenie decyzji rozstrzygającej co do należności pieniężnej. Skoro strona może zaskarżyć decyzję w całości lub w części, to wartością przedmiotu zaskarżenia (zaskarżoną należnością pieniężną) może być, w zależności od okoliczności sprawy, pełna wysokość należności pieniężnej określonej w zaskarżonej decyzji lub taka jej część, która jest kwestionowana w skardze.

Zawarte w omawianych przepisach określenie: wartość przedmiotu zaskarżenia, a tym samym wysokość należności pieniężnej (art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a.) wskazuje, że akcent należy położyć na element zaskarżenia − to co zostało przez wnoszącego skargę zaskarżone. Z uwagi na istotę wpisu sądowego, którego uiszczenie jest warunkiem nadania biegu skardze, w przepisach tych chodzi zatem o wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub wynika z treści skargi i jej uzasadnienia, albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07, ONSA i WSA 2008, nr 2, poz. 24).

W przypadku decyzji określającej kwotę cła, przedmiotem zaskarżenia może być cała kwota cła lub tylko jej część.

Należy zatem przyjąć, że w sprawie celnej wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest przez stronę kwestionowane. Jeżeli skarga nie dotyczy pełnej wysokości cła określonego w decyzji, a tylko jej części, to wartością przedmiotu zaskarżenia dla potrzeb wpisu sądowego jest wysokość tej kwestionowanej części cła, bez względu na to, czy jest ona wartością dodatnią czy ujemną. Akcent położony jest tu na wolę strony skarżącej, tj. na zakres zaskarżenia decyzji określającej wysokość cła − w całości czy w części.

Tak też należy rozumieć część wstępną przepisu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), gdzie mowa jest o wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Nie powinno to być rozumiane w ten sposób, że chodzi o zależność wpisu stosunkowego od całej kwoty cła określonej w zaskarżonej decyzji bez względu na zakres zaskarżenia tej decyzji (w całości czy w części). Pozostawałoby to w sprzeczności z omówioną wyżej istotą przepisów p.p.s.a. o opłatach i wpisach sądowych, naruszałoby granice upoważnienia do wydania rozporządzenia wykonawczego zawartego w art. 233 p.p.s.a., gdzie mowa jest o wpisie stosunkowym obliczonym w procentach od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wprowadziłoby także wewnętrzną sprzeczność w ramach omawianego § 1 rozporządzenia wykonawczego, gdzie w pkt. 1−4 mowa jest właśnie, zgodnie z ustawą, o procentach od wartości przedmiotu zaskarżenia.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w której decyzja określająca wysokość cła, wydana na skutek zweryfikowania wartości celnej towaru, została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości, wartością przedmiotu zaskarżenia jest różnica między kwotą cła określoną w zgłoszeniu celnym a kwotą cła określoną w zaskarżonej decyzji. Skoro bowiem strona w skardze kwestionuje obniżenie wartości celnej importowanego towaru w stosunku do jego wartości określonej w zgłoszeniu celnym, zaś od tej wartości zależy wysokość cła, to zaskarżając decyzję w całości kwestionuje tym samym obniżenie kwoty cła w stosunku do kwoty wykazanej w zgłoszeniu celnym. Z uwagi na powyższe wpis w niniejszej sprawie powinien zostać obliczony i pobrany na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Strona skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie podała wartości przedmiotu zaskarżenia objętego decyzją, zaś na wezwanie Przewodniczącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. wyjaśniła, że w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia nastąpiła nadpłata w wysokości 5% wartości celnej importowanych samochodów.

Zgodnie z poglądem wyrażonym w postanowieniu powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt I GSK 2039/06 (niepubl.), który Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, niewskazanie w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia na wezwanie przewodniczącego wydziału sądu administracyjnego o uzupełnienie braku formalnego skargi w terminie określonym w art. 49 § 1 p.p.s.a. jest obwarowane rygorem odrzucenia skargi, określonym w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Rygor ten dochodzi do skutku, jeżeli strona nie zastosowała się do doręczonego jej wezwania. Należy przy tym zaznaczyć, że wymóg wskazania przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, zawarty w art. 215 § 1 p.p.s.a., jest spełniony – jak podał to Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej wymienionym postanowieniu z dnia 21 stycznia 2008 r. – "nie tylko przez wyraźne określenie kwoty tej wartości przy wnoszeniu skargi lub w odpowiedzi na wezwanie przewodniczącego do wskazania wartości, lecz także wówczas, gdy wartość wynika z treści skargi lub z treści odpowiedzi na powyższe wezwanie."

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zgodzić się z poglądem Sądu pierwszej instancji, iż skarżąca w zakreślonym terminie nie wskazała wartości przedmiotu zaskarżenia. Odpowiadając na wezwanie Sądu strona podała bowiem, że wyżej wymienioną wartość stanowi wyrażona w procentach różnica pomiędzy kwotą długu celnego, która została określona przy przyjęciu przez organ celny zgłoszenia celnego, a kwotą określoną w wyniku weryfikacji tego zgłoszenia (5% wartości celnej importowanych samochodów). Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że pomimo faktu, iż wartość przedmiotu zaskarżenia nie została przez spółkę określona wprost, to niezaprzeczalnie wynika ona z treści pisma z dnia 27 grudnia 2006 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaistniałej sytuacji, w przypadku gdy Sąd pierwszej instancji uznał, że strona we wskazanym piśmie w sposób niewystarczający określiła wartość przedmiotu zaskarżenia, Przewodniczący miał obowiązek zastosować przepis art. 218 p.p.s.a. i zarządzić dochodzenie w tym zakresie (por. H. Knysiak – Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2008, s. 715 i cyt. tam literatura). Tym samym, skład rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądów wyrażonych w wyrokach z dnia 1 lipca 2008 r. o sygn. akt I GSK 881/07, I GSK 882/07, I GSK 883/07 oraz I GSK 893/07, w których w sprawach o analogicznym stanie faktycznym stwierdzono, że pismo procesowe strony złożone wskutek otrzymania wezwania do określenia wartości przedmiotu zaskarżenia musi być potraktowane jako odmowa zastosowania się do tego wezwania, jeżeli nie określa ono wprost tej wartości.

W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia podkreślenia wymaga również okoliczność, że Spółka R. P. nie uchylała się od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na aprobatę stanowisko Sądu I instancji, który odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona w celu nadania sprawie biegu wpłaciła na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę wielokrotnie przekraczającą wysokość opłaty należnej, a następnie, stosując się do wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, podała wartość przedmiotu zaskarżenia wyrażoną w procentach. Wnoszący skargę nie może bowiem ponosić ujemnych konsekwencji procesowych, wynikających z dowolnej interpretacji przepisów o kosztach sądowych, które mogą doprowadzić do uniemożliwienia realizacji zagwarantowanego w art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 6 ust. 1 wiążącej Polskę Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) prawa dostępu do sądu.

Za uzasadniony w związku z tym należy uznać zarzut skarżącej, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 218 w związku z art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a.

Odrzucenie skargi czyni również uzasadnionym zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem wynikającej z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP zasady prawa dostępu do sądu oraz zakazu zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności i praw. Już tylko z tych przyczyn skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Nie zachodzi zatem konieczność ustosunkowania się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.

Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. postanowienie NSA z 30 września 2005 r. II OSK 702/05, ONSA i WSA 2006/1/16 oraz uchwała NSA z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07 – ONSA i WSA 2008/2/23).