Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 140/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a par. 9 art. 71b art. 91
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - dalej K.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. Z 2014 r. poz. 1619 - dalej u.p.e.a.) - po rozpoznaniu zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej strona lub Spółka) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] o określeniu wysokości uznanej i nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności wynikającej z nakazu zapłaty wydanego w dniu 8 czerwca 2011 r. przez Sąd Okręgowy w K. XIII Wydział Gospodarczy w kwocie [...] zł należnej Międzyzakładowemu Zarządowi Związku Zawodowego [...] w Polsce przy B z/s w B. (dalej w skrócie "Związek") zajętej zawiadomieniami z dnia 10 lutego 2014 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, iż organ egzekucyjny prowadzi wobec Związku postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych oraz tytułów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w T.. W jego toku organ zawiadomieniami z dnia 10 lutego 2014 r. nr [...] oraz [..] dokonał zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego stanowiącego wierzytelności w A Sp. z o.o. Zawiadomienia o zajęciu ww. wierzytelności zostały doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 10 marca 2014 r., po czym pismem z dnia 13 marca 2014 r. Spółka poinformowała, że uznaje wyłącznie wierzytelności wynikające z ww. nakazu zapłaty wydanego 8 czerwca 2011 r. o sygn. akt [...] w kwocie [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi oraz kwotą [...] zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Spółka dodała ponadto, że nie ma środków na uregulowanie tych należności, jednak przysługuje jej wierzytelność w stosunku do państwa U. i J. S. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień 23 grudnia 2010 r. w wysokości [...] zł.

W związku z uchylaniem się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej kwoty organ egzekucyjny pismem z dnia 10 czerwca 2014 r. zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o przeprowadzenie z upoważnienia art. 71a § 1 u.p.e.a. kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w A Sp. z o.o. w K..

Pismem z dniu 18 lipca 2014 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. przekazał organowi egzekucyjnemu protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 18 lipca 2014 r., z którego wynika, że dłużnik zajętej wierzytelności podtrzymuje w całości swoje oświadczenie złożone w dniu 13 marca 2014 r.

W dalszej kolejności organ nadzoru wskazał, że postanowieniami z dnia [...] z dnia [...] organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Związku na podstawie tytułów wykonawczych Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z uwagi na jego bezskuteczność. Kontynuował natomiast postępowanie prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. nr [...], [...], [...] oraz na postawie wymienionych w postanowieniu tytułów wykonawczych ZUS Oddział w Z. Inspektorat w T. Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny określił Spółce wysokość zajętej, uznanej i nieprzekazanej wierzytelności w kwocie [...] zł.

Na to postanowienie Spółka wniosła zażalenie zarzucając dokonanie błędnych ustaleń faktycznych oraz naruszenie przepisów prawa, w tym zwłaszcza przepisu art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności. W zażaleniu podniesiono, że Związek jest podmiotem nieistniejącym, bowiem na mocy uchwały Rady Krajowej Związku Zawodowego [...] w Polsce z dnia 24 kwietnia 2014 r. został wykreślony w dniu 10 lipca 2014 r. przez Sąd Rejonowy K. w K. Wydział VIII Gospodarczy KRS z rejestru podstawowych organizacji związkowych, a warunkiem koniecznym wykreślenia jest złożenie oświadczenia o braku istniejących zobowiązań, bądź wierzytelności. Skoro ww. podmiot został skutecznie wykreślony oznacza to, że musiał złożyć takie oświadczenie, a tym samym przyznać, że nie jest niczyim wierzycielem. Ponadto wierzyciel przed swoim wykreśleniem nie dochodził zaległej należności przysługującej mu względem A Sp. z o.o. Zdaniem strony to Rada Krajowa Związku Zawodowego [...] w Polsce, skoro podjęła decyzję o wykreśleniu podmiotu pomimo jego licznych zobowiązań i zaległości finansowych, jako organ kreujący i nadrzędny powinna ponosić odpowiedzialność za jej długi i to ona powinna je spłacić, bądź wskazać składniki swojego majątku umożliwiające zaspokojenie roszczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B..

Spółka podniosła również, że w treści oświadczenia z dnia 13 marca 2014 r., wyjaśniła, że nie posiada środków pieniężnych, które umożliwiłyby spłatę bezspornej należności z nakazu zapłaty na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Wskazała jednak swojego dłużnika – J. i U. S., podając ich dokładny adres zamieszkania i wysokość przysługującej spółce względem nich wierzytelności. Tym samym spółka wskazała składnik majątku, a to nieruchomość położoną w B., dla której prowadzona jest księga wieczysta, z którego organ mógłby zaspokoić swoje roszczenie. Spółka nie mogła wpłacić kwoty przysługującej jej wierzytelności względem J. i U. S., bowiem postępowanie egzekucyjne przeciwko ww. dłużnikom Spółki jest w toku i prowadzi je Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w T. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. mógłby więc zaspokoić swoje roszczenie z majątku J. i U. S.

Dodatkowo wywiodła - cytując przepis art. 71a § 9 ustawy egzekucyjnej - że zwrot "bezpodstawnie uchyla się" oznacza tyle, co "bez podstawy prawnej". Uzasadnieniem do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu mogą być takie okoliczności prawne, które umożliwiają jemu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W jej ocenie w sprawie nie zachodzi sytuacja, w której dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, warunkująca ściągnięcie ww. kwoty w trybie egzekucji administracyjnej albowiem Spółka wskazała majątek rokujący zaspokojenie roszczeń organu podatkowego i podała wszelkie niezbędne informacje pozwalające na przyłączenie się cło prowadzonej egzekucji z majątku jej dłużników. Z tych względów brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że spółka uchyla się od spełnienia żądań organu podatkowego. a co więcej, że czyni to bezpodstawnie.

Rozpoznając sprawę po wniesieniu zażalenia organ nadzoru na wstępie przytoczył treść art. 91 u.p.e.a. stanowiący, iż w przypadku gdy dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna stosuje się odpowiednio przepis art. 71b cyt. ustawy. Przepis ten z kolei stanowi, że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą jej prowadzenia jest tytuł wykonawczy wystawiony na tę należność w oparciu o postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., wydane w wyniku ustalenia przez organ egzekucyjny uprawniony do przeprowadzenia kontroli na mocy § 1 tego artykułu, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Warunkiem wydania postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności jest zatem łączne wystąpienie dwóch przesłanek, a mianowicie:

- przeprowadzenie kontroli mającej na celu ustalenie istnienia wymagalnej wierzytelności obciążającej dłużnika, wobec którego dokonano zajęcia tejże wierzytelności,

- bezpodstawne uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu.

Zdaniem organu nadzoru wymogi te zostały spełnione w omawianej sprawie albowiem złożenie oświadczenia w sprawie uznania zajętych wierzytelności Związku i nieprzekazanie przez Spółkę na konto Urzędu Skarbowego żadnej kwoty uprawniło organ egzekucyjny do przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 71a ustawy egzekucyjnej a dokonane w jej trakcie ustalenia potwierdzają bezpodstawne uchylanie się dłużnika od ustawowego obowiązku zrealizowania zajęcia.

Jak podkreślił organ, obowiązek ten wynika z art. 89 § 1 u.p.e.a. stanowiącego, że organ egzekucyjny stosując środek egzekucyjny w postaci egzekucji z innych wierzytelności wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5 ww. ustawy wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu lecz kwotę tę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zgodnie z § 3 pkt 2 art. 89 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem.

W rozpoznawanej sprawie zajęcie wierzytelności zostało dokonane w dacie doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomień o zajęciu, czyli 10 marca 2014 r. Dłużnik zajętej wierzytelności stracił z tą chwilą wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania należnej kwoty organowi egzekucyjnemu. Skoro bowiem w myśl art. 67a § 1 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, to dłużnik jest zobowiązany przekazać organowi egzekucyjnemu kwoty wynikające z zajętej wierzytelności.

W świetle powyższego organ nie uznał za trafne twierdzenia Spółki, że wobec wskazania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. majątku, z którego mógłby zaspokoić roszczenie w sprawie nie zachodzi sytuacja bezpodstawnego uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności. Bez wpływu bowiem na konieczność określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności nieprzekazanej wierzytelności pozostaje argument dotyczący trudnej sytuacji finansowej Spółki. Dłużnik zajętej wierzytelności był zobligowany do przekazania na rzecz organu egzekucyjnego należności wynikających z nakazu zapłaty wydanego 8 czerwca 2011 r., sygn. akt [...]. Zasadnie zatem organ egzekucyjny wykorzystując uprawnienia wynikające z art. 71a § 9 u.p.e.a., określił dłużnikowi wysokość zajętej, a nieprzekazanej wierzytelności na kwotę [...] zł. Dopiero to postanowienie może posłużyć do wystawienia na jego podstawie tytułu wykonawczego, który mógłby stanowić podstawę od ewentualnego egzekwowania należności od dłużników Spółki.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie postanowienia organu nadzoru wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu egzekucyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,

Zaskarżonym rozstrzygnięciom Spółka zarzuciła naruszenie:

1. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o wysokości zajętej, uznanej i nieprzekazanej wierzytelności w kwocie [...] zł, co umożliwia organowi egzekucyjnemu wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie 71b ww. ustawy pomimo faktu, iż wierzyciel tj. Związek uległ wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem 10 lipca 2014 r., a w konsekwencji zobowiązanie Spółki wobec Związku wygasło,

2. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nieumorzenie w całości postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do Związku, pomimo wykreślenia tego podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego

3. art. 71a § 9, 71b oraz art. 91 u.p.e.a. poprzez przyjęcie przez organy egzekucyjne, iż Spółka bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, co w jej przypadku w ogóle nie ma miejsca,

4. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. do podniesionego przez Spółkę w zażaleniu zarzutu wykreślenia Związku z Krajowego Rejestru Sądowego, co doprowadziło do wygaśnięcia zobowiązania Spółki w stosunku do tego podmiotu.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zasadniczo powtórzyła argumentację podniesioną uprzednio w zażaleniu. W szczególności zwróciła uwagę na fakt, iż w ramach prowadzonego przez organy egzekucyjne postępowania polegającego na zajęciu wierzytelności Związku, a następnie określeniu nieprzekazanej kwoty, organy egzekucyjne w ogóle nie uwzględniły faktu, iż Związek został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego, a więc od dnia 10 lipca 2014 r. podmiot ten nie istnieje - utracił byt prawny oraz zdolność prawną. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, wygaśnięciu podlegają również wierzytelności Związku wobec Spółki - niezależnie od tego, że są one zajęte przez organ egzekucyjny na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Jak podkreśliła, na podstawie art. 67a u.p.e.a. organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji, jednakże nie wpływa to na tok wygasania zobowiązań i wierzytelności, będących konsekwencją między innymi utraty bytu prawnego zobowiązanego, a tym samym utraty przez niego zdolności prawnej, co ma miejsce w odniesieniu do Związku. W świetle powyższego organ wydając postanowienie na podstawie art. 71a § 9 ww. ustawy, a organ nadzoru utrzymując w mocy to postanowienie, naruszyli bezwzględnie wskazaną regulację, gdyż zajęta wierzytelność Związku w stosunku do Spółki wygasła. Ponadto swoim rozstrzygnięciu Dyrektor Izby Skarbowej w K. w ogóle nie ustosunkował się do podniesionego przez stronę w zażaleniu zarzutu Spółki dotyczącego wykreślenia Związku z KRS.

Zgodnie natomiast z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W konsekwencji wykreślenia Związku z KRS prowadzenie dalszego postępowania egzekucyjnego jest bezskuteczne i winno zostać umorzone. Wskazania wymaga fakt, iż postanowieniami z dnia [...] i z dnia [...] organ egzekucyjny umorzył już postępowanie egzekucyjne w odniesieniu do części zobowiązań Związku ze względu na jego bezskuteczność. Według Spółki takie postępowanie winno mieć miejsce, również w odniesieniu do pozostałych zobowiązań tego podmiotu. Wskazania wymaga fakt, iż na posiedzeniu z dnia 29 grudnia 2014 r. zarząd Spółki podjął uchwałę o wyksięgowaniu zobowiązania w stosunku do Związku z uwagi na wykreślenie podmiotu z KRS.

Końcowo w skardze wskazano, że niniejszej sprawie nie zostały spełniona przesłanka "bezpodstawnego uchylania się", gdyż Spółka obiektywnie nie posiada środków pieniężnych, które umożliwiłyby spłatę należności Związku, jednakże wierzytelność przysługująca Spółce wobec p. S. pozwoliłaby na zaspokojenie roszczeń organu podatkowego, dlatego też Spółka wskazała ich majątek i podała wszelkie niezbędne informacje pozwalające na przyłączenie się do prowadzonej egzekucji z majątku ww. dłużników. W konsekwencji organy egzekucyjne stwierdzając uchylanie się przez Spółkę od przekazania zajętej wierzytelności bezwzględnie naruszyły art. 71a § 9, art. 71b oraz art. 91 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Nie zgodził się z zarzutem, że zobowiązanie Spółki wobec Związku wygasło wobec wykreślenia podmiotu z KRS z uwagi na fakt, że Związek był tylko jednostką terenową nadal istniejącego Związku Zawodowego [...] w Polsce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej p.p.s.a.). W myśl art. 134 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej twierdzeniom, postanowienie nie narusza prawa.

Na wstępie niniejszych rozważań powołać się należy na regulacje ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mające zastosowanie w sprawie.

Stosownie do art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego czy:

a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,

b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, i

c) w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność (art. 89 § 3 pkt 1 u.p.e.a.).

Wraz z ww. zawiadomieniem organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią (art. 89 § 3 pkt 2 u.p.e.a.).

Wymogi wskazane powyżej zostały w realiach rozpoznawanej sprawy spełnione bowiem bezspornie strona skarżąca pismem z dnia 13 marca 2014 r. uznała wierzytelności wynikające z nakazu zapłaty wydanego w dniu 8 czerwca 2011r. przez Sąd Okręgowy w K. XIII Wydział Gospodarczy, sygn. akt [...] w kwocie [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi oraz kwotą [...] zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Jak stanowi z kolei art. 91 ww. ustawy, jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art. 71b. W myśl tego uregulowania, jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, wierzytelność ta może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności - zajęcia wierzytelności.

Zgodnie z art. 71a § 9 (zdanie pierwsze), jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Jak z tego wynika, przesłankami do określenia dłużnikowi wysokości nieprzekazanych (organowi egzekucyjnemu) wierzytelności przysługujących zobowiązanemu są:

- fakt ich zajęcia przez organ egzekucyjny (w stosownym trybie);

-bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

W zakresie pierwszej przesłanki należy wskazać, że w niniejszej sprawie okoliczność zajęcia wierzytelności Związku, przysługujących mu wobec skarżącej Spółki, zawiadomieniem z dnia 10 lutego 2014 r., doręczonym dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 10 marca 2014 r. jest niewątpliwa i nie jest kwestionowana przez stronę.

W odniesieniu do drugiej przesłanki wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 71 a § 9 ustawy, do przeanalizowania pozostaje kwestia "bezpodstawnego uchylania się" od przekazania zajętej wierzytelności.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu - w rozumieniu ww. przepisu - mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia itp.) Użyty w treści art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną a nie faktyczną, co oznacza, że nie odnosi się on do okoliczności związanych ze złą kondycją finansową dłużnika zajętej wierzytelności. Innymi słowy, uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych (np. z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej) nie stoi na przeszkodzie wydaniu postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1356/13, wyrok WSA w Kielcach z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 660/13). Warto także przywołać wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2216/05, w którym Sąd ten wskazał: "Nietrafne są argumenty skargi wskazujące na trudną sytuację finansową jako podstawę uchylenia się dłużnika od przekazania zajętej kwoty. Taka interpretacja art. 71a § 9 u.p.e.a. prowadziłaby do uznania, wbrew treści art. 67a § 1, iż uprawnienia organu egzekucyjnego względem zajętej wierzytelności są mniejsze aniżeli wierzyciela korzystającego z egzekucyjnego trybu realizacji zobowiązania.(...)".

Pogląd ten Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela.

Podsumowując tę część rozważań stwierdzić należy, iż organy określając na podstawie z art. 71a § 9 u.p.e.a. wysokość zajętej, a nieprzekazanej wierzytelności na kwotę [...] zł., słusznie uznały za nieuzasadniony argument Spółki w postaci braku środków pieniężnych na zaspokojenie uznanej wierzytelności. Odnosząc się zaś do wskazania przez stronę skarżącą majątku w postaci wierzytelności wobec J. i U. S., z podaniem składnika majątku w postaci nieruchomości położonej w B., dla której prowadzona jest księga wieczysta, rację trzeba przyznać organowi nadzoru, że dopiero ww. postanowienie wydane w trybie cyt. art. 71a § 9 ustawy może posłużyć do wystawienia na jego podstawie tytułu wykonawczego wobec Spółki, który mógłby stanowić podstawę od ewentualnego egzekwowania należności od jej dłużników.

W ocenie Sądu nie zasługuje również na akceptację zawarte w skardze twierdzenie, że Spółka nie posiada już zobowiązania wynikającego z prawomocnego nakazu zapłaty albowiem zajęta wierzytelność wygasła z dniem 10 lipca 2014 r. z powodu wykreślenia tego podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego.

W tych ramach przede wszystkim podzielić należy argumentację organu nadzoru co do konsekwencji prawnych zajęcia wierzytelności przez organ, wynikających z uregulowania przewidzianego w art. 67a u.p.e.a. W przypadku bowiem zajęcia wierzytelności lub prawa majątkowego przez organ egzekucyjny w sposób prawnie skuteczny, tj. przewidziany w przepisach komentowanej ustawy następuje przeniesienie na organ egzekucyjny wszelkich uprawnień zobowiązanego, które wynikają z zajętych wierzytelności lub praw. Skutkiem powyższego stanu jest możliwość wykonywania przez organ wszelkich praw zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Zajmując wierzytelność lub inne prawo majątkowe albo ruchomość, wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego nie tylko w toczącej się sprawie. Może on składać za zobowiązanego wszelkie oświadczenia woli i dokonywać czynności cywilnoprawnych związanych z realizacją zajętych praw i korzystać z rzeczy, o ile jest to niezbędne do przeprowadzenia egzekucji. Niezależnie od powyższego odwołać się należy do ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 1881). Art. 9 tej ustawy stanowi, że statuty oraz uchwały związkowe określają swobodnie struktury organizacyjne związków zawodowych. Zobowiązania majątkowe mogą podejmować wyłącznie statutowe organy struktur związkowych posiadających osobowość prawną.