Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1273/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 61a
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie : WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 19 lipca 2021 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 129 i art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku M. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r., znak [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...] z dnia 23 czerwca 1997 r. o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] będącej własnością S. P. w odniesieniu do działek nr [...], nr [...], [...], [...], [...], położonych w obr. P gmina T – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r., znak [...].

Powyższe postanowienie, które jest przedmiotem skargi, zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze otrzymało w dniu 25 lutego 2021 r. wniosek M. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dni 23 czerwca 1997 r. o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], która była wówczas własnością S. P., w odniesieniu do działek sąsiednich. Wnioskodawca stwierdził, że przedmiotowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania przez organ w sposób mało wnikliwy i nie wyczerpujący oraz poprzez nieuwzględnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, takich jak, że stanowiąca podstawę rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] dokumentacja geodezyjna i kartograficzna zawierała błędy dotyczące obliczeń powierzchni i współrzędnych granic działek ewidencyjnych [...] i [...], wskutek czego długość granicy na odcinku punktów granicznych 1-22 wyniosła 22,80m, zamiast 23,80m, jak to ma miejsce w rzeczywistości. W związku z tym, została pomniejszona powierzchnia stanowiących własność wnioskodawcy działek o nr nr [...] i [...] z 1,1365 ha do 1,1179 ha.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2021 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławczego odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...] z dnia 23 czerwca 1997 r o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] będącej własnością S. P. w odniesieniu do działek nr [...], nr [...], [...], [...], [...], położonych w obr. P gmina T. W uzasadnieniu podniesiono, że odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego, czyli negatywna ocena możliwości prowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego na wstępnym etapie badania wniosku strony, może nastąpić, z przyczyn podmiotowych oraz przedmiotowych, do który należy sytuacja, gdy żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji zweryfikowanej już pod względem wystąpienia przesłanek określonych art. 156 §1 k.p.a. inną decyzja ostateczną. Mając na uwadze orzecznictwo sądowo administracyjne stwierdzono, że już raz wszczęte postępowanie nadzorcze, w którym odmówiono stwierdzenia nieważności, powoduje, że nie można jeszcze raz wszcząć postępowania w tej samej sprawie. Podniesiono, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 23 czerwca 1997 r. Kolegium w dniu 11 marca 2020 r. rozpatrzyło wniosek M. P. (następcy prawnego S. P.) i orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją Kolegium (w oparciu m.in. o przepis art. 127 § k.p.a.) w dniu 25 maja 2020 r. Obecnie brak podstaw do ponownego rozpatrzenia wniosku w tej samej sprawie, by nie doprowadzić do sytuacji opisanej w art. 156 § 3 k.p.a. Wobec powyższego po otrzymaniu nowego wniosku dotyczącego tej samej sprawy, tj. stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 23 czerwca 1997 r. Kolegium uznało, że w sprawie zachodzi okoliczność wskazana w drugiej części w/w przepisu – czyli że występują inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania zgodnie z wnioskiem strony.

Podniesiono, że jest faktem, iż wnioskodawca we wniosku wskazuje jako przesłanki umożliwiające wszczęcie postępowania okoliczność, iż sporna decyzja wydana została z naruszeniem w sposób rażący przepisów proceduralnych (art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 8 k.p.a.), wynikiem czego było wadliwie i nierzetelnie prowadzone postępowanie wyjaśniające skutkujące błędem w ustaleniu powierzchni działki nr [...] i nr [...]. Powyższe żądanie, zdaniem wnioskodawcy, jest odmienne od żądania zawartego w poprzednim wniosku, który wskazywał na naruszenie przepisów materialnych, a ściśle – art. 33 ust. 1 i 2 oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Kolegium nie podzieliło stanowiska strony. Powyższy problem był przedmiotem rozważań poprzednio badanego wniosku, co zakończyło się decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 23 czerwca 1997 r. nr [...]. Wówczas to uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2020 r., znak [...], Kolegium stwierdziło, że wykryte w dokumentacji geodezyjnej błędy nie miały żadnego wpływu na ustalenie granic nieruchomości, gdyż dotyczyły one obliczeń powierzchni oraz współrzędnych jednego punktu, a nie faktycznego wyznaczenia granicy w terenie. Podkreślono, że decyzja o rozgraniczeniu nie rozstrzyga o powierzchni sąsiadujących działek, ale wyłącznie stwierdza przebieg granicy między nimi, a inne dane geodezyjne mają tu znaczenie pomocnicze. Istotne znaczenie mają dowody, które stanowiły podstawę ustalenia przebiegu granicy, a kwestia powierzchni działki jest natomiast w postępowaniu rozgraniczeniowym kwestią wtórną. Kolegium w decyzji z dnia [...] 2020 r. znak [...], utrzymując w mocy poprzedzającą ją decyzje Kolegium, stwierdziło także, że podnoszone przez stronę błędy dotyczące obliczeń powierzchni i współrzędnych jednego punktu, nie miały żadnego wpływu na ustalenie granic rozgraniczeniowych nieruchomości. Błędy bowiem nie odnosiły się do faktycznego wyznaczenia granicy w terenie, co jest przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego. Zagadnienie powierzchni nieruchomości ma charakter wtórny w sprawie o rozgraniczenie, której zakres obejmuje ustalenie przebiegu granicy między nieruchomościami.

Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisane na wstępie postanowienie z dnia 19 lipca 2021 r., którym utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przytoczył i wyjaśnił art. 61a k.p.a. – i wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zagadnienie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 23 czerwca 1997 r. o rozgraniczeniu nieruchomości będącej własnością S. P. w odniesieniu do działek nr [...],nr [...], [...], [...], z wniosku M. P. (następcy prawnego S. P.) stanowiło już przedmiot rozpoznania przez Kolegium, które w dniu 11 marca 2020 r. orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji, a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją również tut. Kolegium (w oparciu m.in. o przepis art. 127 § k.p.a.) w dniu 25 maja 2020 r. Aktualnie zatem brak jest podstaw do ponownego rozpatrzenia wniosku w tej samej sprawie, by nie doprowadzić do sytuacji opisanej w art. 156 § 3 k.p.a.

Organ dodał, że w rozpatrywanym przypadku zachodzi ponadto w istocie tożsamość spraw, występują bowiem w nich te same podmioty, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego. Wnioskodawca wskazał we wniosku, że efektem naruszenia przepisów procesowych było wadliwe ustalenie powierzchni działki rozgraniczanej wówczas, a obecnie działki strony. Powyższy problem stanowił już przedmiot rozważań poprzednio badanego wniosku, co zakończyło się decyzją odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 23 czerwca 1997 r. nr [...]. Wówczas to w decyzji z dnia [...] 2020 r., znak [...], Kolegium stwierdziło, że wykryte w dokumentacji geodezyjnej błędy nie miały żadnego wpływu na ustalenie granic nieruchomości, gdyż dotyczyły one obliczeń powierzchni oraz współrzędnych jednego punktu, a nie faktycznego wyznaczenia granicy w terenie. Podkreślono, że decyzja o rozgraniczeniu nie rozstrzyga o powierzchni sąsiadujących działek, ale wyłącznie stwierdza przebieg granicy między nimi, a inne dane geodezyjne mają tu znaczenie pomocnicze. Istotne znaczenie mają dowody, które stanowiły podstawę ustalenia przebiegu granicy, a kwestia powierzchni działki jest natomiast w postępowaniu rozgraniczeniowym kwestią wtórną. Ponadto w decyzji z dnia [...] 2020 r., znak [...], Kolegium stwierdziło także, że podnoszone przez stronę błędy dotyczące obliczeń powierzchni i współrzędnych jednego punktu, nie miały żadnego wpływu na ustalenie granic rozgraniczeniowych nieruchomości. Błędy bowiem nie odnosiły się do faktycznego wyznaczenia granicy w terenie, co jest przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego. Zagadnienie powierzchni nieruchomości ma charakter wtórny w sprawie o rozgraniczenie, której zakres obejmuje ustalenie przebiegu granicy między nieruchomościami.

W istocie zatem w sprawie zachodzi tzw. res iudicata, tj. powaga rzeczy osądzonej, której naruszenie stanowiłoby przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji. Sformułowanie zarzutów we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na jej wady proceduralne sprowadza się w istocie do weryfikacji przez Kolegium tej samej wadliwości badanego rozstrzygnięcia, które zostało skonkretyzowane normami administracyjnego prawa materialnego, a to stanowiło już przedmiot wnikliwej oceny w trybie stwierdzenia nieważności. W związku z tym ponowne rozstrzygnięcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. Podstawę prawną rei iudicatae decyzji administracyjnej tworzą art. 16 § 1 k.p.a., który wyraża (wzruszalny) zakaz ingerencji polegającej na uchyleniu, zmianie lub stwierdzeniu nieważności decyzji, niezależnie od rodzaju aktu stosowania prawa, w drodze którego ona się realizuje, oraz art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. zawierający sankcję stwierdzenia nieważności każdej decyzji administracyjnej, która stanowi ingerencję w stabilność sytuacji prawnej jednostki, niezależnie od rodzaju ingerencji, chyba że dopuszcza ją przepis prawa. Już raz wszczęte postępowanie nadzorcze, w którym odmówiono stwierdzenia nieważności, powoduje, że nie można jeszcze raz wszcząć postępowania w tej samej sprawie. Decyzja wydana w takim postępowaniu byłaby obciążona wadą określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i sama podlegałaby stwierdzeniu nieważności. Jeżeli zatem zagadnienie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...] z dnia 23 czerwca 1997 r. zostało już rozstrzygnięte pozostającymi w obrocie prawnym ostatecznymi decyzjami Kolegium z dnia [...] 2020 r. znak [...] oraz z dnia [...] 2020 r. znak [...], to aktualnie brak jest podstaw do ponownego rozstrzygania w tym przedmiocie. W konsekwencji brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji i należało orzec o utrzymaniu w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r. znak [...].

Pismem z dnia 1 września 2021 r. M. P. wniósł skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2021 r. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego polegające na jego bezpodstawnym zastosowaniu w niniejszej sprawie i utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r. ([...]) z uwagi na domniemany stan res iudicata, podczas gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem decyzji Kierownika Oddziału Geodezji działającego z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...] z dnia 23 czerwca 1997 r. oraz zakresem zaskarżenia wskazanym we wniosku pełnomocnika skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Stawiając powyższy zarzut – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. – skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postępowania w całości i przekazanie organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia w postępowaniu odwoławczym. Nadto – na zasadzie art. 200 p.p.s.a. – skarżący wniósł o obciążenie organu odwoławczego kosztami postępowania według norm przepisanych, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przepis art. 61a k.p.a. w § 1 określa dwie przesłanki, które powodują, iż postępowanie w danej sprawie nie może być wszczęte. Dzieje się tak jedynie wówczas, gdy podmiot wnoszący żądanie wszczęcia postępowania nie jest stroną, po drugie zaś, jeżeli "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne na "pierwszy rzut oka", obiektywne, a zatem których ustalenie i wskazanie (podanie) nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. W przypadku, kiedy organ dopuszcza wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na istniejący stan res iudicata, warunkiem koniecznym wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wyłącznie wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem zaskarżonej decyzji oraz wnioskiem pełnomocnika skarżącego o stwierdzenia nieważności tejże decyzji, gdyż wniosek ten oparty jest na przesłankach wzruszenia rzeczonej decyzji w innym zakresie zaskarżenia ww. decyzji, niż pierwotny, osobisty wniosek skarżącego w tym przedmiocie. Organ wprawdzie dwukrotnie zbadał już kwestię nieważności zaskarżonej decyzji m.in. w kontekście art. 33 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U z 1989 roku, Nr 30, poz. 163 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji w sprawach [...] oraz [...], jednakże nie czynił tego w zakresie zaskarżenia wskazanym we wniosku pełnomocnika skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji, czyli w kontekście art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stąd też w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z odmiennym żądaniem strony co do zakresu rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji, a co za tym idzie, w sprawie nie zachodzi domniemany stan res iudicata.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, w całości podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.

Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ono prawu i nie ma podstaw do pozbawienia go mocy wiążącej. Zarzut skargi okazał się niezasadny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcie postępowania nieważnościowego co do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...] z dnia 23 czerwca 1997 r. o rozgraniczeniu nieruchomości – zasadniczo z tej przyczyny, że decyzja ta była już uprzednio przedmiotem takiego postępowania i zakończyło się ono ostateczną decyzją odmowną. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ prezentuje pogląd, że uprzednie rozstrzygnięcie kwestii nieważności danej decyzji stanowi bezwzględną przeszkodę do prowadzenia w stosunku do niej kolejnego postępowania nieważnościowego. Z kolei zarzut skargi wskazuje, że skarżący pogląd ten kwestionuje i twierdzi, iż kolejne postepowanie nieważnościowe co do tej samej decyzji jest dopuszczalne, o ile wnioskodawca powołuje się na inne okoliczności tudzież formułuje odmienną niż poprzednio argumentację. Zdaniem Sądu, rację ma organ.

W postępowaniu nieważnościowym organ administracji publicznej zobowiązany jest zbadać istnienie przyczyn nieważności decyzji opisanych w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym w założeniu jest brana pod uwagę każda z nich, a nie tylko ta, która została wskazana w podaniu strony albo – szerzej rzecz ujmując – "legła u podstaw wszczęcia postępowania" (zob. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II OSK 390/07, LEX nr 468719; por też wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1999 r., IV SA 1889/97, LEX nr 47887; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2004 r., I SA 1197/03, LEX nr 708061 oraz W. Chróścielewski, Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2002, s. 195). W konsekwencji podstawą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, że nie jest ona dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie to tworzy stan rei iudicatae – granice tego stanu są pochodną granic "sprawy nadzorczej", limitowanych wprawdzie decyzją, której postępowanie nieważnościowe dotyczy, ale obejmujących kwestię istnienia wszystkich – gdy idzie o tę decyzję – wad opisanych w art. 156 § 1 k.p.a. Granice stanu rei iudicatae mają tu charakter obiektywny, a w szczególności nie zależą ani od treści wniosku strony, ani od treści uzasadnienia rozstrzygnięcia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 kwietnia 2009 r., II SA/Bk 11/09, LEX nr 580325). Jeżeli nawet organ nie odniósł się w tym uzasadnieniu do którejś z przyczyn nieważności, nie oznacza to, że kwestia jej istnienia pozostaje otwarta. Trzeba przyjąć, że organ stwierdził jej brak – w sposób dorozumiany, ale autorytatywny i prawnie wiążący.

Rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji implikuje zatem, dopóki pozostaje w obrocie prawnym, niedopuszczalność ponownego wszczęcia postępowania i orzekania w sprawie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji (por. M. Kamiński (w:) T. Woś (red.), Postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 584; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2008 r., VII SA/Wa 547/08, LEX nr 508493). Niedopuszczalności tej nie można "ominąć" powołaniem się na inną przyczynę nieważności niż eksponowana w zakończonym postępowaniu ani wskazaniem "nowych" okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., I SA 2038/01, LEX nr 121768). "Należy wszak pamiętać, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem prowadzonym w trybie nadzwyczajnym. Jego przedmiotem nie jest sprawa administracyjna, lecz ostateczna decyzja administracyjna, a ściślej wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Zakończenie tego postępowania decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oznacza, że sprawa jej eliminacji z obrotu prawnego została merytorycznie rozpoznana, nie stwierdzono żadnej z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz że zdecydowano o pozostawieniu przedmiotowej decyzji w obrocie prawnym" (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II OSK 390/07, LEX nr 468719).

Argumentację zbieżną z argumentacją przedstawioną powyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaprezentował w szczególności w wyroku z dnia 5 lutego 2019 r. (II SA/Kr 1203/18, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając tę argumentację, podkreślił, że: "Okoliczność składania przez stronę kolejnych wniosków, które różnią się w treści nie ma żadnego znaczenia dla granic sprawy administracyjnej. W innym przypadku strona mogłaby w nieskończoność składać kolejne wnioski o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji twierdząc, że różnią się one zarzutami czy wskazanymi w nich okolicznościami" (wyrok z dnia 26 maja 2020 r., II OSK 3337/19, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe, jedynie na marginesie zaznaczyć należy, że kolejny wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania nieważnościowego powołuje się wprawdzie, inaczej niż poprzedni, na przepisy prawa procesowego, ale istota zarzutu co do odnośnej decyzji ostatecznej pozostaje taka sama. Spostrzeżenia organu w tej mierze jawią się jako trafne.

Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735). Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten wskazuje na dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania: pierwsza ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga – przedmiotowy ("inne uzasadnione przyczyny"). Przez "inne uzasadnione przyczyny" rozumie się w szczególności stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio, istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę (stan rei iudicatae) tudzież wystąpienie z wnioskiem, który nie może być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej ani nie dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu powszechnego (w tym ostatnim przypadku następuje zwrot podania w drodze postanowienia – art. 66 § 3 k.p.a.).

W niniejszym przypadku organ prawidłowo zidentyfikował "inną uzasadnioną przyczynę", z powodu której postępowanie nie mogło być wszczęte, w postaci istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę ("sprawę nieważnościową") – i prawidłowo zastosował art. 61a k.p.a.

Poczynione rozważania zawierają już odniesienie się do zarzutu skargi, który Sąd uznał za niezasadny. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza przepisów powołanych w skardze.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.