Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 127/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz M. D. kwotę 2200 (dwa tysiące dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] (dalej "zaskarżona decyzja") Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Organ", "Urząd Patentowy"), na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej "Kpa") oraz art. 252 i art. 42 ust.1 w związku z art. 148 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz.U.

z 2020 r., poz. 286; dalej "Pwp"), po rozpatrzeniu wniosku z 14 sierpnia 2019 r., w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] lutego 2007 r. o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "[...] " zgłoszony [...] września 2004 r. pod numerem [...] przez M. D. (dalej także "Skarżący", "Strona") - stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

W dniu 14 sierpnia 2019 r. wpłynął do Urzędu Patentowego wniosek złożony przez pełnomocnika Strony w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] lutego 2007 r. o umorzeniu postępowania w sprawie uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy słowny "[...] ", zgłoszony przez Skarżącego [...] września 2004 r pod numerem [...] .

Pełnomocnik Skarżącego wniósł o wznowienie postępowania, uchylenie decyzji o umorzeniu i prawidłowe doręczenie postanowienia z [...] grudnia 2006 r. oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa z zakresu badania pisma ręcznego na okoliczność ustalenia, że zawierający błąd podpis w potwierdzeniu odbioru przesyłki nie został złożony przez Stronę.

Skarżący stwierdził, że nigdy nie otrzymał ww. decyzji, a o umorzeniu postępowania w sprawie dowiedział się w dniu 19 lipca 2019 r. od swojego pełnomocnika, który tego samego dnia zapoznał się z aktami sprawy w Urzędzie Patentowym. Strona wskazała nadto, że podpis znajdujący się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru kwestionowanej decyzji nie został złożony przez niego ani też przez nikogo z jego domowników. O powyższym świadczy błąd

w nazwisku osoby, która złożyła podpis tj. podpisała się "D." zamiast "D.". Celem potwierdzenia, że podpis nie został złożony przez Stronę, konieczne jest zdaniem Strony powołanie biegłego grafologa z zakresu pisma ręcznego.

Jak dalej podnosi Strona, z uwagi na powyższe, Skarżący bez swojej winy nie mógł zaskarżyć decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "[...] " i brać udziału w postępowaniu, wobec czego rozstrzygnięcie o umorzeniu sprawy zostało uznane przez Organ za ostateczne. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, zgodnie z którym strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu może złożyć do właściwego organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji wniosek o wznowienie postępowania w sprawie.

W ocenie Strony w sprawie ziściła się przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Skarżący wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie zostaje złożone z zachowaniem ustawowego miesięcznego terminu, bowiem dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w dniu 19 lipca 2019 r. od swojego pełnomocnika, co potwierdza analiza akt. Wskazując na treść art. 146 § 1 Kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa Skarżący podniósł, że przepisy te nie znajdują zastosowania bowiem nigdy nie doręczono decyzji o umorzeniu ani nie wystąpiła przesłanka umożliwiająca ogłoszenie decyzji. Tym samym nie rozpoczął biegu pięcioletni termin wskazany w ww. przepisie. Wskazując na treść art. 110 § 1 Kpa według Strony kwestionowana decyzja nigdy nie weszła do obrotu prawnego.

Pismem z 10 stycznia 2020 r. Skarżący przedstawił prywatną opinię nr [...] sporządzoną [...] listopada 2019 r przez eksperta z zakresu klasycznych badań dokumentów mgr P. G..

W dniu [...] maja 2020 r., Organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w przedmiotowej sprawie. Urząd Patentowy stwierdził, że zostały spełnione przesłanki pozwalające na wydanie postanowienia o wznowieniu, ponieważ wskazana została przesłanka wznowienia tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa), a wniosek został złożony 14 sierpnia 2019 r. tj. w ciągu miesiąca liczonego od dnia 19 lipca 2019 r., w którym to Strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Stąd, w ocenie Organu, został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 Kpa.

Pismem z 10 czerwca 2020 r. Organ wezwał Skarżącego do nadesłania wszelkich dowodów mogących wykazać fakt sfałszowania zwrotnego

poświadczenia odbioru, w szczególności reklamacji złożonej u operatora

pocztowego, jak również poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii

skierowania sprawy o popełnienie przestępstwa sfałszowania do właściwych

organów ścigania, gdyż organ administracyjny nie jest uprawniony do badania tego typu okoliczności. Urząd Patentowy wskazał, że uznanie przez Organ sfałszowania musi być poparte dowodami o skierowaniu do właściwego postępowania.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący pismem z 5 sierpnia 2020 r. poinformował, że nie dysponuje innymi dowodami na potwierdzenie powyższej tezy. Jak wskazał, reklamacji zgodnie z dyspozycją art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 2320 ze zm.; dalej "Prawo pocztowe"), może dokonać co do zasady nadawca w terminie 12 miesięcy, dlatego też Skarżący nie dysponuje takim dowodem. Jak wskazał Skarżący sfałszowanie podpisu nastąpiło [...] marca 2007 r. Według Strony czyn ten wypełnia dyspozycję określoną w art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1444 ze zm.; dalej "Kk") i jest zagrożony karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Karalność występku zgodnie z art. 101 § 1 pkt 3 Kk ustaje jeśli od popełnienia czynu upłynęło 10 lat. Natomiast Skarżący powziął wiedzę o okoliczności sfałszowania jego podpisu na zwrotnym poświadczeniu odbioru w dniu 19 lipca 2019 r. Wobec powyższego bezzasadnym było kierowanie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 Kk. W dacie, w której Skarżący dowiedział się o okoliczności sfałszowania jego podpisu karalność bowiem tego czynu przedawniła się. To oznacza, iż stosownie do treści art. 17 §1 pkt 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 30 ze zm. dalej "Kpk") nastąpiła ujemna przesłanka procesowa i postępowanie karne nie zostałoby wszczęte z uwagi na przedawnienie karalności czynu. Skarżący oświadczył, że z uwagi na załączoną opinię prywatną biegłego niewątpliwym jest, że doszło do sfałszowania podpisu, dlatego też w jego ocenie postępowanie w niniejszej sprawie powinno być wznowione, bowiem bez własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu. Skierowana do niego decyzja o umorzeniu w związku z brakiem skutecznego doręczenia nigdy nie weszła do obrotu prawnego.

Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku z 14 sierpnia 2019 r., Urząd Patentowy stwierdził wydanie decyzji z [...] lutego 2007 r. z naruszeniem prawa.

Organ ustalił, iż w niniejszej sprawie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji

z [...] lutego 2007 r. W jego ocenie nie było podstaw by kwestionować skuteczność doręczenia widniejącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w dacie [...] marca 2007 r.

Urząd Patentowy wyjaśnił, że decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego wówczas, gdy została doręczona jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu (nawet, gdy ów podmiot nie miał przymiotu strony postępowania

w rozumieniu art. 28 Kpa). Jednocześnie zaznaczył, że nawet doręczenie wadliwe oznacza wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego. Wówczas strona jedynie nie powinna doznać ujemnych skutków procesowych z tym związanych. Osoba, która uważa, że nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym we wszystkich lub niektórych jego stadiach (np. nie doręczono jej decyzji) ma możliwość obrony swoich praw poprzez żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu

o przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Organ zwrócił uwagę, że wszczęcie procedury wznowieniowej możliwe jest

wyłącznie w stosunku do decyzji, które weszły do obrotu oraz mają walor

ostateczności. Koncepcja "wejścia decyzji do obrotu prawnego" nie jest związana

z prawidłowym tj. zgodnym z przepisami prawa doręczeniem decyzji, lecz

z dokonaniem czynności doręczenia polegającej na uzewnętrznieniu woli organu

wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata. Urząd Patentowy ustalił, że decyzja umorzeniowa z [...] lutego 2007 r. weszła do obrotu [...] marca 2007 r. i uzyskała walor ostateczności w dacie

[...] maja 2007 r.

Urząd Patentowy zważył, że wydanie decyzji i jej doręczenie powoduje

związanie organu, o którym mowa w art. 110 Kpa. Również decyzja doręczona

wadliwie np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne.

Przyjmuje się również, że wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne także decyzja doręczona jedynie "do wiadomości". Natomiast nie jest dopuszczalne ponowne

poprawne dokonywanie doręczenia w miejsce wcześniejszego wadliwego. Ponowne

doręczenie decyzji prowadziłoby do skutków niemożliwych do zaakceptowania

w świetle zasad postępowania administracyjnego. Takie kolejne doręczenie

umożliwiałoby uruchomienie trybu zwykłego odwoławczego już po uzyskaniu przez decyzję administracyjną cechy ostateczności. Nie ma też podstaw do przyjmowania fikcji braku doręczenia, ani możliwości ponawiania tej czynności przez organ.

Czynność doręczenia decyzji po jej wydaniu ma charakter jednorazowy i wywołuje określone skutki prawne wobec wszystkich stron postępowania i to niezależnie od ich udziału w sprawie, czy prawidłowości dokonanego doręczenia. Jeżeli strony,

którym doręczono decyzje, nawet z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów, nie wniosły odwołania, decyzja staje się ostateczna, a jej wzruszenie może nastąpić wyłącznie w ramach trybów nadzwyczajnych. Konieczne jest

natomiast aby doręczenie było dokonywane na właściwy adres. Jednocześnie Urząd Patentowy stwierdził, że jego decyzja została prawidłowo zaadresowana.

Według Organu nawet gdyby przyjąć, że decyzja będąca przedmiotem

wznowienia została odebrana przez inną osobę niż Strona, to mając na względzie treść art. 43 Kpa wskazać należy, że skuteczność doręczenia zastępczego nie jest zależna od tego czy strona postępowania zna osobę, która odebrała w jego imieniu przesyłkę. Przyjęcie bowiem pisma przez znajdującego się pod tym adresem

dorosłego domownika i potwierdzenie przez niego doręczenia na piśmie swoim

podpisem ze wskazaniem daty doręczenia, przesądza o skutecznym doręczeniu

pisma adresatowi. Zastosowany tryb doręczenia, o którym mowa w art. 43 Kpa, oparty jest na założeniu, że adresata obciążają skutki działania osoby, której

przesyłkę doręczono tak, jakby została ona podjęta przez stronę bezpośrednio. To strona wskazująca organowi adres do korespondencji ponosi zatem ryzyko ujemnych skutków odbioru skierowanej do niego na ten adres korespondencji przez osobę

dorosłą znajdującą się pod tym adresem.

Organ wskazał, że datą doręczenia pisma adresatowi jest dzień

odebrania pisma przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę domu, a nie dzień faktycznego przekazania pisma adresatowi przez te osoby. Doręczenie pisma w sposób wskazany w powołanym przepisie stwarza domniemanie doręczenia pisma adresatowi. Dodatkowo Urząd Patentowy podkreślił, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki dokument korzysta z domniemania prawdziwości.

W ocenie Organu decyzja będąca przedmiotem wznowienia

została skutecznie doręczona Stronie w dniu [...] marca 2007 r., a tym samym weszła do obrotu, uzyskując w dacie [...] maja 2007 r. walor ostateczności. Ustalenia te istotne są dla prawidłowego obliczenia terminu, o którym mowa w art. 146 Kpa, które

pozwalają na wydanie merytorycznej decyzji w oparciu o art. 151 § 1 odpowiednio pkt 1 lub 2 Kpa.

Urząd Patentowy podniósł, że wobec ustalenia, że w dniu [...] marca 2007 r.,

nastąpiło skuteczne doręczenie i od tego czasu decyzja zaczęła wywoływać skutki prawne należało uznać wystąpienie negatywnej przesłanki o jakiej mowa w art. 146 Kpa. Z uwagi na upływ czasu określony w ww. przepisie nie jest możliwe

merytoryczne rozpoznanie sprawy zgodnie z treścią art. 151 § 1 Kpa. Od doręczenia decyzji do dnia złożenia wniosku upłynęło bowiem ponad 12 lat.

Organ wskazał, iż Strona jako powód nieodebrania podała fakt sfałszowania zwrotnego poświadczenia odbioru. W tej sytuacji Organ zobowiązany był przeanalizować przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa. Jak jednak wskazał Urząd Patentowy w tym przypadku także upłynął przewidziany ustawą termin. Jak stanowi art. 146 § 1 Kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 Kpa oraz w art. 145a i art. 145b Kpa, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Organ wskazał, że w zgodnie z art. 151 § 2 Kpa w przypadku gdy

w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek

okoliczności, o których mowa w art. 146 Kpa, organ administracji publicznej

ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Organ zwrócił uwagę, że po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania organ traci nie tylko uprawnienie do uchylenia decyzji

wydanej w postępowaniu zwyczajnym, ale i odmowy jej uchylenia, gdyż wtedy

rozstrzygałby sprawę, co do istoty sprawy, a takie rozwiązanie stoi w oczywistej sprzeczności z regulacją art. 146 § 1 Kpa.

Reasumując Urząd Patentowy stwierdził, iż zaskarżona w przedmiotowej

sprawie decyzja Urzędu Patentowego z [...] lutego 2007 r. została doręczona Stronie [...] marca 2007 r. Tym samym została spełniona przesłanka negatywna z art. 146 § 1 Kpa, a więc zaskarżona decyzja nie może być wzruszona w trybie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Tym samym, z uwagi na upływ 12 lat oraz treść art. 146 § 1 Kpa niemożliwe byłoby uchylenie decyzji, będącej przedmiotem wznowienia na jakiejkolwiek podstawie określonej w art. 145 Kpa. Stwierdzając wydanie decyzji z [...] lutego 2007 r. z naruszeniem prawa w zakresie, w jakim postępowanie w sprawie uzyskania prawa ochronnego na znak zostało umorzone, Organ wskazał jednocześnie, iż na gruncie przesłanek wznowieniowych nie było również możliwe analizowanie jakichkolwiek przesłanek wznowieniowych z uwagi na upływ czasu.

Na ww. decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił Organowi, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszył:

1. art. 151 § 2 Kpa w związku z art. 146 § 1 Kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa poprzez błędne zastosowanie i ustalenie, że w sprawie niniejszej doszło do doręczenia decyzji w 2007 r., a tym samym przyjęcia, że wystąpiła w sprawie negatywna przesłanka w postaci upływu terminu 5-letniego od doręczenia decyzji;

2. art. 151 § 1 pkt 2 Kpa poprzez brak jego zastosowania;

3. art. 110 § 1 Kpa w związku z art. 43 Kpa poprzez błędne uznanie, że w sprawie niniejszej decyzja Urzędu Patentowego z [...] lutego 2007 r. weszła do obrotu prawnego w wyniku błędnego uznania przez Organ, że ma w sprawie niniejszej zastosowanie domniemanie doręczenia decyzji w związku z rzekomym doręczeniem zastępczym;

4. art. 6 Kpa, art. 8 § 1 Kpa, art. 9 Kpa i art. 10 Kpa poprzez procedowanie przez

Organ z naruszeniem zasady praworządności i legalności;

5. art. 7 Kpa, art. 75 § 1 Kpa, art. 77 § 1 Kpa, art. 78 § 1 Kpa, art. 81 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy, a tym samym błędne ustalenie, że pomimo wykazania, iż w sprawie niniejszej doszło do sfałszowania zwrotnego poświadczenia odbioru, mogła ona wejść do obrotu prawnego na zasadzie domniemania doręczenia;

6. art. 107 § 1 i 3 Kpa poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego

i prawnego decyzji.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że pismem z 5 sierpnia 2020 r. do akt postępowania przedłożono opinię prywatną biegłego z zakresu badania pisma ręcznego P. G., z której wynika, iż ,,nie ma podstaw do stwierdzenia, że wykonawcą podpisu identyfikowanego o brzmieniu "M. D." (złożonego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji z UPRP, jest osoba, której materiał porównawczy przedstawiono do badań", czyli M. D. oraz, że podpis widniejący na zwrotnym potwierdzeniu odbioru "prawdopodobnie został nakreślony przez inną osobę" (niż M. D.).

Jak podniósł Skarżący, wyjaśnione zostały również kwestie dotyczące reklamacji pocztowej oraz zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Strona podniosła, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru rzeczona przesyłka została odebrana przez bliżej nieustaloną osobę w dniu [...] marca 2007 r. Natomiast Strona o tym fakcie dowiedziała się w dniu 19 lipca 2019 r., czyli po upływie ponad 12 lat. Reklamacji zaś co do zasady może dokonać nadawca przesyłki, a jej adresatowi takie uprawnienie przysługuje w ściśle określonych przypadkach. Jak dalej wskazał Skarżący, reklamacji tej należy dokonać w terminie dwunastu miesięcy od daty nadania przesyłki w dowolnej placówce pocztowej operatora pocztowego bądź też za pośrednictwem formularza udostępnionego na oficjalnej stronie internetowej P.S.A. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, iż M. D. nie może dysponować dowodem zgłoszenia reklamacji pocztowej.

W odniesieniu do kwestii sfałszowania podpisu Strony podniesiono, że nastąpiło to w dniu [...] marca 2007 r. Czyn ten wypełnia dyspozycję art. 270 § 1 Kk i jest zagrożony karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Karalność ww. występku zgodnie z dyspozycją art. 101 § 1 pkt 3 Kk ustaje, jeśli od popełnienia czynu upłynęło lat 10. Natomiast Skarżący powziął wiedzę o okoliczności sfałszowania jego podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki kierowanej do niego w dniu [...] lutego 2007 r. przez Urząd Patentowy dopiero w dniu 19 lipca 2019 r. Wobec powyższego bezzasadnym było kierowanie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, bowiem w dacie w której M. D. dowiedział się o okoliczności sfałszowania jego podpisu, karalność tego czynu przedawniła się. To oznacza, iż stosownie do treści art. 17 § 1 pkt 6 Kpk, postępowanie karne nie zostałoby wszczęte z uwagi na przedawnienie karalności czynu. Z ww. względów Strona nie dysponuje również zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Strona nadto wskazała, że mając na uwadze treść opinii prywatnej biegłego z zakresu badania pisma ręcznego nie powinno ulegać wątpliwości, że doszło do sfałszowania podpisu Skarżącego. Strona bez własnej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu. Skierowana do Skarżącego decyzja o umorzeniu postępowania w związku z brakiem skutecznego doręczenia nigdy nie weszła do obrotu prawnego. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 110 Kpa organ jest związany decyzją od chwili jej ogłoszenia lub doręczenia, z czym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Jak podkreślił Skarżący, w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania art. 146 § 1 Kpa bowiem decyzja o umorzeniu postępowania nigdy nie została mu doręczona.

Skarżący nadto podkreślił, że Organ w żaden sposób nie odniósł się do złożonej do akt sprawy ww. opinii biegłego, w żaden sposób nie odniósł się do zasadności i konieczności przeprowadzenia wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie w toku postępowania dowodu z opinii grafologa.

W konsekwencji Skarżący stanął na stanowisku, że Organ nie dokonał właściwego ustalenia stanu faktycznego oraz zastosowania przepisów prawa do indywidualnej sytuacji w sprawie. Samo rozstrzygnięcie przez Urząd Patentowy, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa potwierdza, że Organ uznał, iż doszło do spełnienia pozytywnej przesłanki wznowienia postępowania mianowicie, że Strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Za całkowicie błędne uznać należy z kolei stanowisko Organu w zakresie wejścia decyzji do obrotu prawnego, jak również domniemania doręczenia z art. 43 Kpa. Podstawowe zasady logicznego rozumowania, wskazują że korespondencji po pierwsze nie odebrał adresat (opinia biegłego), nie odebrał jej również żaden dorosły domownik (nie było żadnego dorosłego domownika, który w tym czasie mógł podpisać się nazwiskiem adresata, poza tym trudno przypuszczać aby popełnił błąd w nazwisku), nie mógł to również być sąsiad, dozorca lub inna osoba bowiem podpisałaby się ona wówczas swoim nazwiskiem nie zaś błędnie napisanym nazwiskiem adresata.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325; dalej: ,,Ppsa")). Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem dokonywana w świetle powyższych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że decyzja jest wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa.

Zaskarżoną decyzją Organ stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji z [...] lutego 2007 r. o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "[...] " zgłoszony przez Stronę [...] września 2004 r. pod numerem [...] , przyjmując w oparciu o przepis art. 146 § 1 w związku z art. 151 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, że została spełniona przesłanka wyłączająca możliwość uchylenia w trybie wznowienia postępowania tej decyzji z uwagi na upływ czasu.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 146 § 1 Kpa ,,uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat".

Jak należy wnioskować z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Urząd Patentowy uznał, że skoro od dnia doręczenia decyzji z [...] lutego 2007 r. upłynęło więcej niż 5 lat to w sprawie powinien mieć zastosowanie wspomniany przepis prawa.

Zasadniczą kwestią jest zatem ustalenie, czy decyzja z [...] lutego 2007 r. została doręczona albowiem z zaistnieniem tej okoliczności przepisy prawa wiążą rozpoczęcie biegu terminu z art. 146 § 1 Kpa. Z tą też okolicznością wiąże się dalsze wnioskowanie co do pozyskania przez nią statusu decyzji ostatecznej a w konsekwencji dopuszczalności jej wzruszenia w trybie wznowienia postępowania. Chodzi tu o rozsądzenie, czy Urząd Patentowy zasadnie przyjął, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 Kpa z uwagi na to, że decyzja z [...] lutego 2007 r. weszła do obrotu prawnego. Takie stanowisko Organu jest kwestionowane przez Skarżącą.

W aktach administracyjnych znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji z [...] lutego 2007 r. w treści którego odbiór przesyłki listowej poleconej został potwierdzony podpisem ,,M. D.", w sytuacji gdy Skarżący ma na nazwisko ,,D.". Nadto, jak wynika z treści wniosku o wznowienie postępowania, jak i złożonej skargi Strona kwestionuje jakoby doręczono jej tę decyzję. Trzeba też dodać, że do akt postępowania administracyjnego, pismem z 10 stycznia 2020r. została złożona przez Stronę prywatna opinia nr [...] (ekspertyza kryminalistyczna), która zawiera stwierdzenie, że zaistniały rozbieżności graficzne pomiędzy materiałem identyfikowanym (fotokopia potwierdzenia odbioru przesyłki Poczty Polskiej nr [...] nadanej w W. w dniu [...] lutego 2007r. zawierającej podpis odbiorcy – M. D.) a materiałem porównawczym (próbki podpisów ,,M. D." sporządzone przez jedną osobę). Z treści wniosków tej opinii wynika, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że wykonawcą podpisu identyfikowanego o brzmieniu ,,M. D." jest osoba, której materiał porównawczy przedstawiono do badań (str. 7 opinii). W ocenie sporządzającego opinię, badanie materiału porównawczego umożliwia stwierdzenie, że prawdopodobnie został nakreślony przez inną osobę.

W tym stanie rzeczy powstaje pytanie, czy w okolicznościach faktycznych sprawy zasadnym było przyjęcie przez Organ, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji [...] lutego 2007r.

Na uzasadnienie przyjętego w zaskarżonej decyzji stanowiska Organ wskazuje, że wejście decyzji do obrotu prawnego nie jest związane z jej prawidłowym doręczeniem tj. zgodnym z przepisami prawa doręczeniem decyzji lecz dokonaniem czynności doręczenia polegającej na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji publicznej i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata.

Przepis art. 146 § 1 Kpa określając początek biegu wskazanych w nim terminów posługuje się pojęciem "doręczenia lub ogłoszenia decyzji", nie precyzując adresata tego doręczenia. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w rozumieniu tego przepisu chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu jako strony – adresatom decyzji. Doręczenie decyzji w rozumieniu tego przepisu prawa to zatem skierowanie jej do jednej ze stron biorących udział w postępowaniu (uznanych przez organ administracji za strony tego postępowania). Może okazać się to doręczenie wadliwe gdy doszło do doręczenia z pominięciem niektórych stron, pełnomocników czy też doręczeniem tylko ,,do wiadomości" (por. wyroki WSA w Warszawie z 22 lutego 2019r., sygn. akt VII SA/Wa 1236/18, z 18 stycznia 2017r., sygn. akt IV SA/Wa 2657/16). Jednakże to komu (konkretnie) została doręczona decyzja powinno być niewątpliwe, w szczególności gdy mamy do czynienia z jedną stroną prowadzonego postępowania. Nie można pozostawić niewyjaśnionej tej kwestii, albowiem trudno byłoby w dalszej kolejności ocenić, czy doszło do doręczenia w rozumieniu Kpa i czy było ono prawidłowe czy też wadliwe (w jakim zakresie) i jaki to ma wpływ na skuteczność tego doręczenia. Niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego doręczenie pisma (decyzji, postanowienia) może być uznane w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniające stwierdzenie, że do doręczenia doszło w innej dacie, niż to przyjmuje organ, albo że w ogóle nie doszło do doręczenia. Wynika to z obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady, że decyzja administracyjna wywiera skutki prawne od daty jej doręczenia lub ogłoszenia (tak NSA w wyroku z 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 448/16). Zdaniem Sądu by jednak mówić o skuteczności doręczenia i wejścia do obrotu decyzji konieczne jest jej doręczenie przynajmniej jednej, identyfikowalnej z imienia i nazwiska osobie, będącej stroną (lub jej pełnomocnikowi). Wówczas dochodzi do uruchomienia 5- letniego terminu wymienionego w tym przepisie. Termin biegnie przy tym od dnia ostatniego doręczenia jakie miało miejsce w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1776/07).

Sąd aprobuje znaczenie pocztowego dowodu doręczenia adresatowi przesyłki jako dokumentu urzędowego, potwierdzającego fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Doręczenie, poświadczone zwrotnym potwierdzeniem odbioru, nie może jednak nasuwać wątpliwości komu i kiedy przesyłka została wydana. Tylko taki dokument korzysta z domniemania prawdziwości. Pogląd ten należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie NSA z 31 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 1929/09 i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. post. SN z 30 kwietnia 1998 r. sygn. akt III CZ 51/98, opubl. OSNC 1998; wyrok NSA z 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4015/06; wyrok WSA w Gdańsku z 28 lipca 2020r., sygn. akt I SA/Gd 1224/19). Wspomniane domniemanie może jednak zostać obalone przeciwdowodem (tak NSA w Krakowie z wyroku z 20 listopada 2001r. sygn. akt II SA/Kr 1979/98).

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 maja 2020 r. (sygn. akt I OSK 92/19) ,,Okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać, nie mogą nasuwać wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, gdyż to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołane przepisy warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia".

Powracając do okoliczności sprawy Sąd zauważa, że przyjęcie, iż doszło do doręczenia decyzji z [...] lutego 2007 r. mogłoby nastąpić tylko w oparciu o potwierdzenie odbioru z którego jednoznacznie by wynikała okoliczność pokwitowania odbioru przesyłki przez konkretną osobę Zgodnie bowiem z postanowieniem art. 46 § 1 Kpa odbierający pismo potwierdzić powinien ten odbiór własnoręcznym podpisem (por. wyrok NSA z 12 września 2014r., sygn. akt I OSK 940/13).

W sytuacji gdy pojawiają się w tym zakresie wątpliwości organ administracji publicznej powinien podjąć wszelkie środki aby ustalić tą okoliczność w sposób pewny. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał na taką potrzebę w odniesieniu do wątpliwej daty doręczenia ale powinna ona mieć także zastosowanie przy nasuwających się wątpliwościach co do tego kto odebrał przesyłkę (zob. wyroki NSA: z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2806/17; z 23 lutego 2012r., sygn. akt II OSK 2328/10; por. także wyrok WSA w Gliwicach z 21 stycznia 2016r. sygn. akt I SA/Gl 823/15

O ile samo zaprzeczenie przez Stroną jakoby odebrała przesyłkę zawierającą decyzję z [...] lutego 2007 r. można postrzegać za niewystarczające to już w zestawieniu z treścią potwierdzenia odbioru zawierającego nazwisko odbierającego różniące się od nazwiska Skarżącego a nadto z uwagi na treść przedłożonej przez Stronę ekspertyzy kryminalistycznej mogą nasuwać się wątpliwości co do zasadności wnioskowania przez Organ o dokonanym odbiorze decyzji. Tym bardziej, że Urząd Patentowy, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zajął w tym zakresie jednoznacznego stanowiska. W istocie, jak należałoby wnioskować z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Organ stanął na stanowisku, że niezależnie od tego komu została ona doręczona weszła do obrotu prawnego a upływ terminu z art. 146 § 1 Kpa uzasadnia podejmowane rozstrzygnięcie. Z jednej strony Urząd Patentowy przyjmuje bowiem, że wejście do obrotu prawnego decyzji nastąpi zawsze, nawet przy wadliwym jej doręczeniu osobie pozostającej poza organem administracji a z drugiej poza jego oceną pozostaje to, komu faktycznie decyzja została doręczona.

Pismo organu administracji publicznej może zaś zostać doręczone adresatowi będącemu osobą fizyczną (art. 42 §1 Kpa) czy też, w przypadku jego nieobecności dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu (art. 43 Kpa) ale i innej osobie niewskazanej w przepisach Kpa jako uprawniona do jego odbioru. Poczynienie zaś ustaleń w powyższym zakresie jest konieczne dla rozstrzygnięcia o skuteczności doręczenia.

Podsumowując, Sąd stoi na stanowisku, że to komu i kiedy decyzja administracyjna została doręczona powinno wynikać jednoznacznie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. W przypadku jednak, jeżeli w tym zakresie pojawiają się wątpliwości (tj. co do osoby, która pokwitowała odbiór przesyłki listowej) rozwianie tych wątpliwości musi nastąpić i to w oparciu o zebrany na tą okoliczność materiał dowodowy, w miarę potrzeby uzupełniony przez Organ w sytuacji gdy dowody przedstawione przez Stronę okażą się niewystarczające. Od tego zależy uznanie skuteczności doręczenia.

Sąd nadto zastrzega, że nie można też a priori dyskredytować twierdzeń co do niedoręczenia decyzji z [...] lutego 2007 r. z powołaniem się na brak poczynionego zawiadomienia o podejrzeniu sfałszowania podpisu na potwierdzeniu odbioru czy też niedokonaniu zgłoszenia reklamacyjnego na podstawie przepisów Prawa pocztowego. Możliwość podjęcia tych działań, w tym dokonanie ich w odpowiednim czasie dla wymaganej skuteczności, uzależnione jest w każdym przypadku od posiadania wiedzy co do faktu zaistnienia tej okoliczności (złożenia na potwierdzeniu odbioru decyzji podpisu przez osobę o nieustalonej tożsamości) (por. art. 270 i art. 101 § 1 pkt 3 Kk w związku z art. 17 § 1 pkt 6 Kpk; por. także mające zastosowanie w tym czasie: art. 61 ust. 1 ustawy z 12 czerwca 2003r. Prawo pocztowe w związku z § 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 października 2003 r. w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego) Jak zaś wynika z akt sprawy Strona tę wiedzę pozyskała dopiero w 2019r. a zatem nie pozostaje to obojętne dla oceny zasadności podejmowania przez Stronę wspomnianych tu działań o ile uwzględni się terminy w jakich mogłyby one odnieść oczekiwany skutek.

Sąd podkreśla, że nie może być tak, że nie zajmując jednoznacznego stanowiska opartego na aktach sprawy co do tego komu została doręczona decyzja, Organ przyjmuje pogląd odmienny od przedstawionego przez Stronę. W szczególności nie może w takim przypadku Urząd Patentowy akceptować ogólnej tezy, że niezależnie od wadliwości doręczenia decyzji i jej rodzaju, decyzja wchodzi do obrotu prawnego (por. str. 6 zaskarżonej decyzji).

W sytuacji bowiem gdy skorzystanie przez Stronę z prawa do nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania uzależnione jest od daty rozpoczęcia biegu terminu z art. 146 § 1 Kpa (doręczenia decyzji) zaniechanie w omówionym powyżej zakresie poczynienia koniecznych wyjaśnień czyni zasadnym zarzut naruszenia przez Organ reguł postępowania administracyjnego w zakresie wyjaśnienia okoliczności istotnych w sprawie, a to art. 7, art. 75 § 1 i art. 77§ 1 Kpa. Nie służy to też realizacji przez Urząd Patentowy zasad wynikających z art. 8 § 1 i art. 9 Kpa. Uchybienie tym przepisom postępowania nastąpiło zaś w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można wykluczyć, że gdyby do tych naruszeń nie doszło Organ sformułowałby odmienny wniosek co do rozpoczęcia biegu terminu określonego w art. 146 § 1 Kpa i w konsekwencji odmienną ocenę zasadności zastosowania tego przepisu w sprawie.

Sąd wskazuje nadto, że niezależnie od tego, czy organ administracji publicznej wydaje decyzję stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 Kpa), czy też wydaje decyzję na podstawie art. 151 § 1 Kpa winien rozważyć zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania i uzasadnić zajęte w tym zakresie stanowisko, tak jak tego wymaga art. 107 § 3 Kpa. O ile bowiem, tak jak w niniejszej sprawie Urząd Patentowy przyjął, że przesłanka ta zaistniała (wydał przecież decyzję stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa – art. 151 § 2 Kpa), o tyle zaniechał rzetelnego wyjaśnienia kwestii naruszenia prawa Strony do udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest w tym zakresie bowiem niewystarczające. Ze sposobu argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji można z jednej strony wnioskować o stanowisku Organu co do pozbawienia Strony udziału w postępowaniu na skutek niedoręczenia decyzji z [...] lutego 2007r.Nie ulega przy tym wątpliwości zasadność wnioskowania, że niedoręczenie decyzji wydanej w sprawie jest wyrazem pozbawienia strony udziału w sprawie (por. wyroki NSA z 27 kwietnia 2020r., sygn. akt I OSK 144/19, z 1 października 2019r., sygn. akt II OSK 2756/17; wyrok WSA w Warszawie z 30 czerwca 2020r., sygn. akt I SA/Wa 1154/20; wyrok WSA w Białymstoku z 23 kwietnia 2020r., sygn. akt II SA/Bk 107/20). Z drugiej jednak strony Organ następnie uznaje, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji z [...] lutego 2007r.i jej wejścia do obrotu, w sytuacji gdy nie wyjaśnił komu konkretnie ta decyzja została doręczona, wykluczając jednocześnie, jak się wydaje, jej doręczenie do rąk jedynego adresata tj. Skarżącego, skoro przyjął, że zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ winien rozważyć w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, ewentualnie uzupełniony w ramach dalszych czynności wyjaśniających, czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji z [...] lutego 2007 r. Następnie, w zależności od wyniku poczynionych w tym zakresie ustaleń, ponownie rozważyć sposób załatwienia sprawy. W każdym zaś przypadku uzasadnienie decyzji powinno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 Kpa, zarówno co do wyjaśnienia stanowiska Organu w kwestii doręczenia decyzji z [...] lutego 2007r., jak i co do wskazywanej przez Stronę przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 §1 pkt 4 Kpa.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.

O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił na podstawie art. 209, art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w związku §14 ust. 1 pkt 1 lit b oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od Organu na rzecz Skarżącego kwotę 2200 zł. na którą złożył się wpis sądowy w wysokości 1000 zł. oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 1200 zł.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 maja 2021r. oraz zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r. poz. 374 ze zm.).