Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1050/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 2 ust. 2, § 1, § 2 ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 278
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędzia WSA Piotr Popek / spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. spraw ze skarg Z.R. na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2018 r.: - nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 rok, - nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami (ONW) na 2017 rok oddala skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg Z. R. (dalej: wnioskodawca/skarżący) są decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie Agencji) z dnia [...] września 2018r.: nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ONW na 2017 r., oraz nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

Postępowania administracyjne zostały wszczęte w w/w sprawach na skutek złożenia przez rolnika wniosku z datą wpływu do Agencji w dniu [...] czerwca 2017 r. o przyznanie płatności bezpośrednich: jednolitej płatności obszarowej, za zazielenie i redystrybucyjnej oraz płatności ONW - strefa górska, do gruntów położonych na działkach rolnych A o pow. deklarowanej [...] ha i B o pow. deklarowanej [...] o pow. [...] ha położonych na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości L.

Kierownik Biura powiatowego pismem z dnia [...] grudnia 2017r. roku poinformował wnioskodawcę, że maksymalny kwalifikowany obszar (MKO) dla zadeklarowanej przez niego działki (nr [...]) wynosi [...] ha.

Pełnomocnik strony w dniu [...] grudnia 2017 r. złożył oświadczenie, że działka nr [...] jest użytkowana rolniczo zgodnie z deklaracją z wniosku na 2017 rok, tj. na powierzchni [...] ha i jednocześnie wskazał, że załącznik graficzny do tej działki jest nieaktualny. Na wydrukowanym materiale graficznym ze zobrazowaną działką nr [...] umieścił wpis o treści: "Działkę rolna [...] użytkuję w całości. Widoczne na mapie drzewa zostały usunięte a pod nimi plon zebrany. Załącznik graficzny jest nieaktualny".

Z uwagi na to, że rolnik zanegował ustaloną powierzchnię maksymalnego spójnego obszaru wyznaczoną przez Agencję, Kierownik Biura Powiatowego Agencji skierował gospodarstwo wnioskodawcy do kontroli na miejscu. Zadeklarowane przez wnioskodawcę działki rolne zostały poddane kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni w dniu od [...] kwietnia 2018 roku. Dane pokontrolne zostały potwierdzone raportem z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...]. W raporcie wskazano, że działki rolne A i B pomierzono łącznie w trzech częściach: część 1 - pow. [...] ha, część 2 - [...] ha i część 3 - mniejsza niż [...] ha. Stwierdzono, że z zadeklarowanej powierzchni działki rolnej A ([...] ha) powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi [...] ha, zaś w przypadku działki rolnej B stwierdzono powierzchnię mniejszą niż [...] ha ([...] ha). Pozostała część działki została opisana, że jest w trakcie rekultywacji, widoczne są pniaki po wyciętych drzewach, zrębki po rozdrobnieniu gałęzi. Przypisane zostały kody sankcjonujące DR13+ - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej i DR4 - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej.

W dniu [...] czerwca 2018 roku pełnomocnik strony nie zgadzając się z wynikami przeprowadzonej na działce kontroli złożył do niej zastrzeżenia, które nie zostały uwzględnione.

W związku z powyższym, po wykluczeniu przez organ I instancji niekwalifikującej się do przyznania płatności powierzchni [...] ha, powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ONW wyniosła [...] ha.

Mając na uwadze powyższe, Kierownik Biura Powiatowego Agencji, decyzją z dnia [...] czerwca 2018 roku nr [...] odmówił skarżącemu przyznania:

- jednolitej płatność obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 8 215,59 zł,

- płatności redystrybucyjnej i nałożył sankcję w wysokości 3 150,96 zł,

jednocześnie przyznał płatność na zazielenienie w wysokości 1 325,82 zł.

Natomiast decyzją z dnia [...] czerwca 2018 roku nr [...] odmówił skarżącemu przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami ONW - strefa górska i nałożył sankcje w wysokości 8 010,00 zł.

W odwołaniu od powyższych decyzji pełnomocnik strony nie zgadził się ze stanowiskiem organu, twierdząc, że powierzchnia użytkowana rolniczo stanowiła [...] ha - tak jak deklaracja z wniosku, a nie jak wykazała kontrola na miejscu tj. [...] ha. Podniósł, że prace wykonywane na działce ewidencyjnej nr [...] w 2017 r. nie były rekultywacją, jak stwierdziła kontrola na miejscu, tylko przygotowywaniem łąki do kolejnego sezonu po okresie zimowym. Na potwierdzenie swoich racji przedłożył opinię rzeczoznawcy mgr inż J. C. dotyczącą spornej działki nr [...].

Po ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek odwołań wniesionych przez ówczesnego pełnomocnika Skarżącego Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wymienionymi na wstępie decyzjami z [...] września 2018 r. utrzymał w mocy w/w decyzje organu i instancji.

Organ odwoławczy na wstępie skarżonych decyzji wskazał oraz omówił mające zastosowanie w sprawi przepisy prawa.

W zakresie płatności ONW powołał się na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r" poz. 364 z późn. zm., dalej: rozporządzeniem ONW), a zwłaszcza § 2 ust. 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych na których jest położona działka rolna o powierzchni co najmniej 0,10 ha, prowadzona jest działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013 oaz położonych na obszarach ONW. Jednocześnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia ONW wynika, że przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit, b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z kolei w odniesieniu do płatności bezpośrednich, podkreślił organ odwoławczy, że zasady i tryb ich przyznawania określa ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1312, dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późn. zm., dalej: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1307/2013). W myśl art. 8 ust. 1 wyżej powołanej ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami", będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha i nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Podkreślono dalej, że to na organie spoczywa obowiązek ustalenia zgodności deklaracji rolnika ze stanem faktycznym na gruncie, co wynika bezpośrednio z treści art. 74 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm. dalej: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013), które stanowią iż państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy.

Słusznie też zwrócił uwagę organ, że każde z państw członkowskich w myśl art. 67 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1306/2013 korzysta ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, który stanowi, iż sprawdzenie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne uzupełniane o kontrole na miejscu. Również z treści art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z późn. zm., dalej: Rozporządzenie Komisji nr 809/2014) wynika, iż kontrole administracyjne są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji, zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków oraz przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Wskazał też, że Agencja dysponuje systemem zintegrowanym, będącym jednym z podstawowych narzędzi służących do wykonywania przedmiotowych kontroli. W myśl art. 70 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki.

Organ II instancji w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdził, że podczas kontroli administracyjnej organ I instancji prawidłowo ustalił, że po wykluczeniu części powierzchni działek rolnych niekwalifikującej się do przyznania płatności w gospodarstwie, kwalifikująca się powierzchnia do przyznania płatności bezpośrednich i ONW na 2017 rok była o [...] ha mniejsza niż deklaracja z wniosku. Zatem rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe i nie budzi żadnych wątpliwości. Organ II instancji w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego wnikliwej analizie poddał materiał zgromadzony w aktach sprawy ze szczególnym uwzględnieniem protokołu z kontroli, oględzin działek referencyjnych w zakresie weryfikacji kwalifikowalności powierzchni, sprawdził poprawność ustalonej powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) dla zadeklarowanej przez wnioskodawcę działki ewidencyjnej, na której znajdują się działki rolne objęte wnioskiem i stwierdził, iż powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności ONW na 2017 rok została wyznaczona prawidłowo. Podstawą rozpatrzenia niniejszej sprawy był raport z czynności kontrolnych przeprowadzonej w dniu[...] kwietnia 2018 roku, poparty zgromadzoną dokumentacją fotograficzną działek deklarowanych do płatności wraz ze szkicami poglądowymi, przedstawiającymi miejsce i kierunek wykonywania zdjęć. Zdaniem organu odwoławczego kompleksowa analiza poszczególnych elementów dokumentacji pokontrolnej prowadzi do wniosku, że przedmiotowy materiał jest spójny, tzn. że stan działek ukazany na fotografiach (uwzględniając miejsca z których wykonano zdjęcia, zaznaczone na załącznikach graficznych) koreluje do obrazu uwidocznionego na ortofotomapie. Ponadto zaznaczył, iż weryfikacja działek podczas weryfikacji terenowej - oględzin działek w gospodarstwie rolnym przeprowadzona została w oparciu o wskazania wnioskodawcy w materiale graficznym dołączonym do wniosku o przyznanie płatności, zaś czynności kontrolne na działkach rolnych przeprowadzone zostały homologowanym urządzeniem do stosowania w trakcie realizacji pomiarów powierzchni działek rolnych przez upoważnionych inspektorów terenowych.

Zatem według organu odwoławczego, w wyniku przedmiotowej kontroli na miejscu stwierdzono zawyżenia powierzchni uprawnionych do przyznania płatności, o które się ubiegał. Na działkach rolnych A i B położonych na działce ewidencyjnej [...] o łącznej powierzchni zadeklarowanej we wniosku, wynoszącej [...] ha, stwierdzono, że powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi [...] ha. Działki rolne A i B pomierzono łącznie, w trzech częściach, gdzie na części 1 zmierzono [...] ha, na części 2 - [...] ha, zaś na części 3 - [...] ha. Powierzchnie, które zostały stwierdzone stanowią uprawę trwałego użytku zielonego (TUZ). Na pozostałej części działki kontrolerzy stwierdzili teren będący w trakcie rekultywacji z widocznymi pniakami po drzewach (m in. fot. nr [...], fot. nr od [...] do [...],[...],[...]), hałdami zrębek z rozdrobnionych gałęzi (m. in. fot. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...]), szczątkami gałęzi, korzeni i terenem rozjeżdżonym przez maszyny, co świadczy o tym, że wykonywane były prace polegające na karczowaniu terenu z drzew i zakrzaczeń (fot. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]). Ponadto stwierdzono obszary z widoczną zepchniętą ziemię (fot. nr [...],[...]) oraz zakrzaczenia i resztki wieloletnich roślin (fot. nr [...],[...],[...],[...]). Zaakcentował organ, że kontrolujący sporządzili 180 zdjęć, utrwalając w ten sposób zastany stan działki. Zdjęcia te oraz szkice sytuacyjne z kontroli działek rolnych A i B, na których inspektorzy terenowi oznaczyli kolorem czerwonym ślady pomiarów w granicach tych działek rolnych z zaznaczonymi miejscami wykonania fotografii i ich kierunkiem niezbicie świadczą zdaniem organu odwoławczego o tym, że obszar kwalifikujący się do płatności na działka rolnych A i B został ustalony w sposób prawidłowy, zaś wykluczone zostały obszary niekwalifikujące się do płatności w 2017 roku.

W odniesieniu do twierdzeń zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy zauważył, że kontrola została przeprowadzona wiosną tj. [...] kwietnia 2018 roku, czyli w roku następnym niż złożenie wniosku (2017 r.), była ona przeprowadzona na wniosek Kierownika Biura Powiatowego Agencji, który w procesie obsługi wniosku miał wątpliwości odnośnie zadeklarowanego obszaru do płatności. Organ będąc w posiadaniu zdjęć lotniczych działki wykonanych w dniu [...] maja 2017 r. i sporządzanej na ich podstawie informacji o maksymalnym kwalifikowanym obszarze dla tej działki, który wynosił [...] ha miał wątpliwości - pomimo oświadczenia wnioskodawcy, czy zgłoszona do płatności powierzchnia [...] ha jest prawdziwa i zgodna ze stanem użytkowania. Zastany stan działki [...] kwietnia 2018 potwierdził, że wykluczony obszar tj. [...] ha nie kwalifikuje się do przyznania płatności w roku 2017.

Dyrektor POR Agencji przypomniał, że przy ustalaniu wysokości przedmiotowych płatności uwzględnia się powierzchnię działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikujacymi sie hektarami", nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, przy czym "kwalifikujący się hektar" to wszystkie użytki rolne utrzymane w stanie, dzięki któremu nadają się do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, co oznacza, że grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usuniecie lub zniszczenie niepożądanej roślinności w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Mając to na uwadze oraz ustalony stan faktyczny, stwierdził organ, że wykluczony obszar wnioskowanej w 2017 roku działki był w trakcie rekultywacji i nie była na nim prowadzona działalność rolnicza, wobec powyższego nie może on zostać objęty systemem płatności w roku 2017. Zabiegami jakie były wykonywane w roku 2017 na działkach rolnych A i B to karczowanie i rekultywacja gruntu - nie można ich zaliczyć do zabiegów agrotechnicznych, które powinny być wykonywane do 31 lipca roku w którym został złożony wniosek.

Ponadto odnosząc się do opinii rzeczoznawcy, wykonanej na zlecenie wnioskodawcy, wskazał organ, że w dokumencie tym zostały przedstawione zabiegi jakie powszechnie stosowane są w przypadku rekultywacji istniejących trwałych użytków zielonych. tj. wykonywanie nawożenia, częściowego podsiewu, uprawa pełna, oraz zabiegi pielęgnacyjne w postaci włóknowania czy wałowania. Wszystkie te zabiegi mają na celu przywrócenie zdolności produkcyjnej porostu łąkowego i jego efektywności. Nie zgodził się więc ze stwierdzeniem z opinii rzeczoznawcy, że proces mulczowania - niewątpliwie wykonywany na spornej działce nie naruszał struktury składu botanicznego i charakteru darni. W niniejszym przypadku, zdaniem organu odwoławczego, mamy do czynienia z całkowitym procesem przywracania bądź nadania gruntom nowych wartości użytkowych a nie z rekultywacją istniejących już upraw.

Według organu odwoławczego potwierdzeniem stanu działki w roku składania wniosku tj. 2017 są będące w posiadaniu organów zdjęcia lotnicze z dnia [...] maja 2017 r., na których widoczne są liczne zakrzaczenia i zadrzewienia.

Tak więc po wykluczeniu powierzchni [...] ha, łączna powierzchnia działek rolnych w gospodarstwie skarżącego kwalifikująca się do przyznania płatności bezpośrednich i ONW w strefie górskiej wyniosła [...] ha.

Przy ustalaniu płatności, jak wskazał organ, w związku z zawyżeniem deklaracji obszaru kwalifikującego się do płatności zastosowanie ma art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 181 z 2014 r., s. 48 z późn. zm..; dalej: rozporządzenie Komisji nr 640/2014). Stosunek przedeklarowania (stosunek pow. zadeklarowanej do pow. stwierdzonej) wyniósł [...] %. Zgodnie więc z przywołanym art. 19a ust. 1 rozporządzeniem Komisji (UE) nr 640/2014 wyliczono wysokość sankcji, przy uwzględnieniu wysokości stawki ONW- strefa górska ( 450 zł), stawki dla płatności JPO (461,55 zł), stawki dla płatności redystrybucyjnej (177,02 zł) odpowiednio w kwotach [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. Przyznana została natomiast płatność za zazielenianie w wysokości [...] zł zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w zw. z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014.

Stwierdzając więc prawidłowość stosowanych przepisów prawa oraz poprawność wyliczeń przez organ I instancji , Dyrektor POR Agencji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia Kierownika Biura Powiatowego Agencji .

W zbieżnych co do treści skargach do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie datowanych na dzień 2 października 2018 r. zarzucono:

1. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik

sprawy i wydane rozstrzygnięcie, tj.:

a) naruszenie art 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm., dalej: k.p.a.), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie spornych okoliczności podnoszonych przez stronę, a w szczególności tych wynikających z opinii rzeczoznawcy J. C. dot. kwalifikowalności gruntu, a jedynie poprzestanie wyłącznie na stwierdzeniu, że nie można się zgodzić z twierdzeniami owego biegłego i przyjęciu za rozstrzygające wyników kontroli z kwietnia 2018 r. oraz zdjęć lotniczych z maja 2017 r. - co jest równoznaczne i wystarczające dla prawidłowego stwierdzenia obszaru kwalifikowalnego gruntu objętego dopłatami przez organ;

b) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie i niezbadanie kwestii podnoszonych przez stronę, a dotyczących wykorzystania rolniczego (koszenia i zebrania plonu) całego obszaru objętego wnioskiem w roku 2017, także w obszarze zadrzewionym (strona podnosiła, iż nie stanowiły praktycznej przeszkody w koszeniu i zebraniu plonu), nieuwzględnienia obszarów zadrzewionych pomimo takiej możliwości prawnej;

c) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności opinii biegłego Chlebowskiego, pomimo dwukrotnego jej przedstawiania w kolejnych pismach i stosownej argumentacji odwołującej się do istnienia roślin wskaźnikowych na spornych glebach, co w konsekwencji doprowadziło do zakwestionowania zgłoszonej przez stronę powierzchni kwalifikowalnej gruntów i zmniejszeniem przyznanych dopłat przez organ oraz nałożeniem sankcji finansowych;

d) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie przez organ I i II instancji stanu faktycznego polegającego na nieprawidłowym ustaleniu, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności za 2017 r. była nieprawidłowa i tym samym niezasadne pomniejszenie powierzchni uprawnionej do płatności za rok 2017, a w konsekwencji częściową odmowę przyznania płatności i obciążenie strony określoną karą finansową;

e) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, poprzez zastosowanie wybiórczej oceny faktów, nie uwzględniającej podstawowej okoliczności, że strona wykonywała uprawy rolne zgodnie z celami prawodawstwa unijnego i krajowego, a także poprzez publikowanie na stronie internetowej organu wprowadzających w błąd informacji dot. skarżącego i obszaru kwalifikowalności - zdjęć działki z zaznaczonym obszarem, który jest wyłączony z dopłat (zdjęcie z programu IACSplus Agencji z [...].05.2017 r.) oraz otrzymaniu od organu wydruku z pulpitu wskazującego maksymalny kwalifikowalny obszar (PEG), co utwierdzało stronę, że składa wnioski zgodnie z obowiązującym prawem i stanem rzeczywistym (ustalonym przez organ), a co w konsekwencji doprowadziło organ do wydania błędnego rozstrzygnięcia w sprawie częściowej odmowy przyznania płatności za cały wnioskowany obszar i nałożenia sporej kary finansowej na stronę;

f) naruszenie art. 7 w zw. z 77 k.p.a. poprzez nie zebranie i nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zawartego w sprawie, co doprowadziło do błędnego rozumowania i wniosku sprzecznego z logiką i doświadczeniem życiowym, że skarżący prowadził prace karczowania i rekultywacyjne uniemożliwiające zbiór traw, pomimo istnienia dowodów przeciwnych, zaniechanie przez organ wezwania strony do złożenia wyjaśnień w zakresie podnoszonych przez niego twierdzeń i przedstawienia w tym zakresie dalszych dowodów, brak przeprowadzenia przez organ konfrontacji strony, świadków, nie przeprowadzenia przez inspektorów re-kontroli na działce w celu ustalenia rzeczywistego obszaru kwalifikowalnego oraz sprawdzenia stanu połaci łąkowej, darni i występowania roślin wskaźnikowych, co spowodowało wydanie błędnej decyzji nieodpowiadającej rzeczywistości;

g) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy polegające na braku przeprowadzenia z urzędu przez organ ponownych oględzin całego obszaru objętego wnioskiem przez uprawnionych inspektorów organu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, braku konfrontacji kontrolerów, strony i świadków w zakresie użytkowania rolniczego spornych terenów i istnienia TUZ, w tym zbierania plonów z terenów zadrzewionych i zakrzaczonych, braku wezwania strony do złożenia wyjaśnień w zakresie podnoszonych przez niego twierdzeń i przedstawienia w tym zakresie dalszych dowodów oraz nie przeprowadzeniu przez organ dowodu z opinii biegłego - eksperta przyrodniczego, rzeczoznawcy rolniczego dla ustalenia faktycznej powierzchni zgłoszonej działki w zakresie kwalifikowalności gruntu, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i oparciem rozstrzygnięcia o niekompletny materiał dowodowy i w konsekwencji doprowadziło organ do wydania błędnego rozstrzygnięcia w sprawie;

h) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez działania organu powodujące podważenie zaufania skarżącego do organów państwa, w szczególności poprzez nieprawidłową ocenę materiału zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego i przyjęcie, że obszar kwalifikowalny zaliczony do płatności jest zdecydowanie mniejszy niż we wniosku strony, w sytuacji gdy skarżący logicznie i zgodnie z prawdą przedstawił szereg argumentów przemawiających za kwalifikowalnością całego zgłoszonego obszaru, a nadto pominięcie tak istotnych okoliczności jak te, że przeprowadzony zabieg agrotechniczny - mulczowania nie uszkodził w żaden sposób połaci łąkowej i darni glebowej, pojawiła się na owym obszarze trawa i rośliny wskaźnikowe właściwe dla tego terenu, strona zbierała także plon z terenów zadrzewionych i zakrzaczonych, a w krótkim terminie po kontroli inspektorów brak było różnic w stanie porostu łąkowego pomiędzy obszarem uznanym a zakwestionowanym przez organ, istnieje możliwość zbioru plonu z całego obszaru objętego wnioskiem, odmienne stanowisko prowadziłoby do sytuacji, że teren sporny po rzekomych pracach rekultywacyjnych nie stałby się w tak krótkim czasie zielony i nadający się do wykorzystania rolniczego, co pozbawiałoby stronę możliwości zbioru plonów z spornych terenów;

i) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez zmianę zaznaczenia obszaru wyłączonego z kwalifikowalności za rok 2017 (jego powiększenie) na stronie internetowej organu dokonaną na niekorzyść skarżącego po kontroli w kwietniu 2018 r., pomimo prezentowania przez organ wcześniej innego obszaru w roku 2017 (zbieżnego z zdjęciami lotniczymi z maja 2017 i złożonym w tym też roku wnioskiem strony) i przekazanym stronie wydrukiem z pulpitu z większym zaznaczonym obszarem kwalifikowalnym, co spowodowało całkowite pozbawienie zaufania skarżącego do organów państwa, który zawierzał prezentowanym danym i w konsekwencji istniejącą sprzeczność i rozbieżność w stanowiskach i ustaleniach organu rozstrzygnięto na niekorzyść strony;

j) naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji rozbieżności w zakresie oceny powierzchni kwalifikowalności - spornych terenów użytkowanych rolniczo i odmiennego stanowiska strony (w tym opinii biegłego) oraz powodów zaniechania powtórnych pomiarów użytków rolnych przez inspektorów terenowych, a także niewyjaśnienie istniejących sprzeczności pomiędzy ustaleniami inspektorów w kwietniu 2018 r. i zdjęciami lotniczymi z 2017 roku a obszarem kwalifikowanym (zbieżnym z wnioskiem strony) prezentowanym przez organ w 2017 r. na stronie internetowej (zdjęcie z programu IACSplus Agencji z [...].05.2017 r.), powodów pominięcie dopuszczalności obecności drzew na działce rolnej oraz powodów zaniechania odniesienia się organu do stanowiska strony i prezentowanych przez nią argumentów;

k) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ I i II instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego w sprawie, co sprowadza się do przyjęcia, iż na podstawie zdjęć satelitarnych z 2017 r. oraz kontroli przeprowadzonej w kwietniu 2018 r., organ administracji jest w stanie stwierdzić stan faktyczny działki w 2017 r.;

l) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej oceny materiału dowodowego, polegającej na pominięciu dowodów przedstawionych przez stronę, z których wynika, że wykorzystano rolniczo (koszono i zebrano plon) cały obszar objęty wnioskiem w roku 2017, także w obszarze zadrzewionym (nie stanowiły praktycznej przeszkody w koszeniu i zebraniu plonu), okoliczność wykonywania wyłącznie prac pielęgnacyjnych i zabiegów agrotechnicznych, skutkujących brakiem zniszczenia darni i runi na całym obszarze objętym wnioskiem, także brakiem zniszczenia gatunków botanicznych roślin wskaźnikowych najbardziej właściwych i naturalnych dla terenu, (których odbudowa trwałaby kilka lat), co w konsekwencji wskazuje na brak prowadzenia przez wnioskodawcę prac rekultywacyjnych, tym samym ustalenia organu są błędne;

m) naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nierzetelny z zaniechaniem inicjatywy dowodowej w zakresie zbadania i ustalenia przyczyn rozbieżności w powierzchni działek pomiędzy wartością zgłoszoną we wniosku, a wynikami kontroli poprzez przesłuchanie wnioskodawcy i osób przeprowadzających kontrolę i uczestniczących w niej, co skutkowało odmową przyznania rolnikowi płatności;

n) naruszenie art. 7a i 81a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcia wątpliwości co do treści normy prawnej oraz wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, zwłaszcza w przypadku istnienia sprzecznych i rozbieżnych stanowisk organu - tj. wyników kontroli z kwietnia 2018 r. w porównaniu do zdjęć działki wnioskodawcy z programu IACSplus ARiMR z [...].05.2017 r. (fotografie terenu są zbieżne z uznanymi przez organ zdjęciami lotniczymi z [...].05.2017 r.), podczas gdy organ modyfikuje oznaczenia terenów za rok 2017 zgodnie z wynikami kontroli - organ zmniejsza przyjęte obszary do płatności w 2017 r., niezgodnie z przekazanym stronie wydrukiem z w/w pulpitu z większym obszarem kwalifikowalnym ziemi;

o) naruszenie art. 8 w zw. z art 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia, zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, które nie odnosiły się do złożonych przez stronę uwag wskazanych w złożonych pismach, brak realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwienie dokonania kontroli zaskarżonej decyzji;

p) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie i niewskazanie, dlaczego twierdzenia z opinii biegłego przedstawionej przez stronę są błędne, nie zajęcie stanowiska w kwestiach podnoszonych przez stronę, a dotyczących możliwości zbioru plonu wśród drzew i nie zbadanie tych okoliczności, brak odpowiedzi i informacji w zakresie istnienia na spornym gruncie w czasie kontroli roślin wskaźnikowych wskazujących na istnienie połaci łąkowej i nieuszkodzonej darni gruntowej;

q) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego odniesienia się co do wiarygodności dowodów i określenia ich mocy dowodowej w przedmiotowej decyzji co doprowadziło w konsekwencji do dowolnej oceny dowodów przez organ;

r) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniach decyzji oceny twierdzeń i faktów podanych przez stronę, tj. iż na całym terenie objętym wnioskiem były prowadzone wyłącznie prace pielęgnacyjne i agrotechniczne, zaś teren był wykorzystywany rolniczo (plon był koszony i zbierany), także w miejscach gdzie występowały zadrzewienia i krzewy (nie stanowiły praktycznej przeszkody), brak odniesienia organu do wskazywanego w tym zakresie piśmiennictwa i sposobu wyliczania plonu pod drzewami oraz brak rzetelnej oceny organu przedstawionej przez stronę opinii biegłego J. C. i brak ustosunkowania się do twierdzeń tam zawartych (brak polemiki z argumentami naukowymi), co jest istotne z punktu widzenia oceny zgromadzonego materiału dowodowego i ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, a tym samym bezpodstawne zakwestionowanie zadeklarowanej przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności obszarowych powierzchni gruntów rolnych, co doprowadziło do błędnego obliczenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, skutkującego częściową odmową przyznania płatności oraz nałożeniem kary finansowej;

s) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonych decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia [...] czerwca 2018 r., mimo że istniały oczywiste podstawy do ich uchylenia i odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;

t) naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 27 ust 1 i 2 u.w.r.o.w. poprzez zaniechanie powtórnej inspekcji terenowej w gospodarstwie skarżącego i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego nie uwzględniającego zastrzeżeń wskazanych w pismach strony oraz rozbieżności podniesionych przez stronę w toku postępowania, podczas gdy przedstawiony materiał dowodowy strony wymagał weryfikacji i zarządzenia ponownych oględzin gruntów celem sprawdzenia, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i oparciem rozstrzygnięcia o niekompletny materiał dowodowy.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 32 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż wykluczony obszar wnioskowanej w 2017 roku działki nie był "kwalifikującymi się hektarami", albowiem był w trakcie rekultywacji i nie była na nim prowadzona działalność rolnicza, toteż nie objęto go systemem płatności wsparcia bezpośredniego w 2017 roku, podczas gdy cały wnioskowany obszar skarżący użytkował rolniczo (koszono i zbierano plon), a na wykluczonym obszarze działki prowadzono wyłącznie prace pielęgnacyjne i agrotechniczne (w tym m.in. mulczowanie) nie naruszające połaci łąkowej i darni glebowej;

b) art. 32 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że część gruntów (spornych) posiadanych przez skarżącego nie spełnia wymogów uznania za kwalifikujące się hektary w myśl art. 32 ust. 2 rozporządzenia, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności opinia biegłego C. jednoznacznie potwierdzała spełnienie wszystkich kryteriów i uznawała sporne grunty za kwalifikowalne do przyznania pomocy finansowej przez organ;

c) art. 8 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach bezpośrednich oraz § 3 Rozporządzenia ONW, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż skarżący nie spełnił przesłanek do uzyskania płatności dot. "kwalifikujących się hektarów" za cały wnioskowany obszar, w związku z czym były podstawy do wykluczenia z płatności spornej części działki o nr [...] i tym samym uznania, że skarżącemu należy się płatność w pomniejszonej wysokości, podczas gdy strona spełniła wszystkie kryteria ażeby otrzymać płatności za rok 2017, w tym za obszar kwestionowany przez organ;

d) art. 9 ust. 3 akapit pierwszy lit. a) i b) rozporządzenia nr 640/2014 poprzez pominięcie wynikającej z tego przepisu dopuszczalności obecności drzew na działce rolnej oraz brak wskazania zarówno w decyzji, jak i w raporcie z kontroli liczby drzew obecnych na działce, a także wyjaśnień czy i dlaczego miałyby one wpływać na prowadzenie działalności rolniczej;

e) § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew poprzez jego niezastosowanie i brak określenia w protokołach kontrolnych liczby drzew przypadających na 1 ha, nie uwzględnienie podczas kontroli administracyjnej okoliczności doi maksymalnego zagęszczenia drzew na gruntach, podczas gdy tereny objęte wnioskiem strony o przyznanie płatności posiadały w roku 2017 zagęszczenie drzew nieprzekraczające maksymalnego zagęszczenia 100 drzew na hektar;

f) art. 19a ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 640/2014 poprzez zastosowanie wynikających z tego artykułu odmowy przyznania pomocy i nałożenie na skarżącego sankcji finansowych w sytuacji, gdy skarżący spełniał wszystkie kryteria otrzymania płatności i nie spełniał kryteriów zastosowania sankcji.

Wywodząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, a także poprzedzających je decyzji organu I instancji i przyznanie płatności za cały obszar objęty wnioskiem, ewentualnie przekazanie organowi I instancji sprawy celem ponownego jej rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych.

Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie na rozprawie dowodów dołączonych do skarg bądź w nich wskazanych.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wniósł o ich oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018, poz. 1302, ze zm.; dalej: ustawa p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a..

W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany argumentacją skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli przedmiotowych skarg w przedstawionych wyżej granicach Sąd doszedł do wniosku, że są one bezzasadne, gdyż Sąd nie dopatrzył się uchybień przepisom prawa materialnego i procesowego, które mogłyby stanowić podstawę uchylenia tych rozstrzygnięć.

Przedmiotem sporu pomiędzy Skarżącym a organami Agencji obu instancji rozpoznającymi wnioski o przyznanie w/w płatności była kwestia dotycząca prawidłowości ustaleń, na podstawie których organy te doszły do wniosku, że powierzchnia działek rolnych, kwalifikująca się do przyznania zadeklarowanych przez Skarżącego płatności była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku.

W przypadku obu płatności, o które Skarżący się ubiegał na 2017 r. organy stwierdziły zawyżenia powierzchni kwalifikujących do ich przyznania. Mianowicie na działkach rolnych A i B położonych na działce ewidencyjnej [...] o łącznej powierzchni zadeklarowanej [...] ha, stwierdzono, że powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi [...] ha, co sprawia, że różnica wynosi [...] ha, co stanowi z kolei [...] % przedeklarowania.

Nie są kwestionowane inne przesłanki przyznawania w/w płatności, więc nie ma potrzeby ich w tym miejscu przytaczać, zwłaszcza, że organ odwoławczy w skarżonych decyzjach przywołał i szeroko omówił wszystkie przepisy prawa krajowego i unijnego, które miały zastosowanie w sprawie. Odnotować należy, że adekwatność tych regulacji do przedmiotów rozstrzygnięć jak też ich interpretacja, a w konsekwencji wyliczenie przysługujących płatności ONW i bezpośrednich nie budzi zastrzeżeń Sądu i nie była też kwestionowana w skargach.

Należy przede wszystkim wskazać na treść przepisów § 2 ust 2 i § 3 ust 1 i 2 rozporządzenia ONW, z których wynika, że płatność ONW jest przyznawana do działek rolnych położonych na obszarach ONW, na których prowadzona jest działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, a przy ustalaniu wysokości tej płatności uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit, b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z kolei w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, będącej w posiadaniu rolnika w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, o powierzchni nie mniejszej niż [...] ha i nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jak z powyższego wynika, co słusznie wywiódł organ, na potrzeby płatności do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowany obszar (MKO). Organ także wskazał na przepisy z których wynika obowiązek ustalenia zgodności deklaracji rolnika ze stanem faktycznym na gruncie w ramach skutecznych systemów zarządzania i kontroli (vide art. 58 ust 2, art. 59 ust 1, art. 74 ust 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 1306/2013). Z treści art. 24 rozporządzenia Komisji nr 809/2014 wynika, że kontrole administracyjne są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji, zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków oraz przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności. W myśl zaś art. 28 w/w rozporządzenia, kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Mając na uwadze powyższe regulacje oraz wskazania z art. 67 i 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013 Agencja prowadzi kontrole w oparciu o system zintegrowany w którego skład wchodzą m.in. takie elementy jak skomputeryzowana baza danych, system identyfikacji działek rolnych oraz zintegrowany system kontroli.

Weryfikacja powierzchni uprawnionych do płatności zgłoszonych we wniosku, powinna nastąpić przy użyciu wszelkich metod zmierzających do poprawnej analizy danych w ramach tzw. kontroli administracyjnej, której celem jest stwierdzenie powierzchni uprawnionej do płatności i porównanie jej z deklaracją rolnika. W niniejszej sprawie ustalenia tej kontroli zostały zweryfikowane w ramach kontroli na miejscu.

Skarżący kwestionował prawidłowość postępowania administracyjnego, które doprowadziło organy do wniosku co do zawyżenia zadeklarowanych powierzchni kwalifikujących się do przyznania płatności, podnosząc w szczególności, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego nie obrazował w pełni stanu faktycznego sprawy. Sąd nie podzielił jednak argumentów przedstawionych przez Skarżącego, bowiem organy dostatecznie dowiodły, że na spornych częściach działek A i B położonych na działce ewidencyjnej w 2017 r. nie była prowadzona działalność rolnicza. Organy szczegółowo i precyzyjnie określiły jakie obszary tych działek, w której ich części, zostały wyłączone z działalności rolniczej i dlaczego ( zadrzewienia i zakrzaczenia). Powyższe ustalenia poczyniono w oparciu o dane z aktualnej ortofotomapy - zdjęć lotniczych z dnia [...] kwietnia 2017 roku, które zostały zaimportowane do systemu informatycznego w dniu [...] stycznia 2018 r., w połączeniu z analizą odpowiednich załączników graficznych do poszczególnych wniosków gdzie skarżący zakreślił granice deklarowanych działek. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że w/w dowody pozwalają na stwierdzenie rzeczywistego stanu faktycznego w odniesieniu do deklarowanych działek. Stwierdzić należy, że skarga w tym zakresie nie zawiera konkretnych zarzutów ani też nie odwołuje się do innych dowodów, które można byłoby przeciwstawić tym zaoferowanym przez organy.

Zatem organ dostatecznie wskazywał na zasady, na jakich wylicza się maksymalny obszar kwalifikujący (MKO) w ramach działki ewidencyjnej, jak również na sposób wykonania ortofotomap cyfrowych, dzięki któremu ustalona na tej podstawie powierzchnia użytkowana rolniczo w ramach działki ewidencyjnej odzwierciedla stan faktyczny. W szczególności pomiary wykonywane na podstawie ortofotomapy prowadzone są w rzucie prostopadłym, sama zaś ortofotomapa nie jest zdjęciem robionym pod różnym kątem, lecz mapą posiadającą skalę gwarantującą dokładność pomiaru, w tym wypadku 1:5 000. W świetle tej dokumentacji uzasadnione wydaje się być twierdzenie organu, że przedmiotowa ortofotomapa pozwalała na poprawny pomiar powierzchni uprawnionej do przyznania płatności. Ortofotomapy czyli zdjęcia cyfrowe powierzchni ziemi wykonywane z samolotu lub satelity, są opracowaniem geodezyjnym, wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zostały wprost wymienione w art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, jako podstawa, na której dokonuje się identyfikacji działek rolnych na potrzeby kontroli wniosków. Stanowią tym samym podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Należy również zauważyć, że stosownej analizy dokonują pracownicy organu posiadający do tego odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia. Co ważne, własne ustalenia organ I instancji zweryfikował w oparciu o ponowną analizę dokonaną przez wyspecjalizowaną komórkę, Wydział GIS Biura Kontroli na Miejscu działającą przy [...] Oddziale regionalnym Agencji.

System informatyczny, który wykorzystał organ (IACSplus), działający w technologii geograficznych systemów informacyjnych pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, to jest zweryfikowania położenia spornych działek rolnych wyrysowanych na załącznikach graficznych wniosków z wartością MKO ustaloną w systemie. System stanowi dla organów Agencji centralną i uniwersalną bazę danych do wyliczenia powierzchni dla różnych programów pomocowych.

Dla oceny prawidłowości przeprowadzonych postępowań w tym zakresie, w kontekście podniesionych w skardze zarzutów dotyczących sposobu gromadzenia i następczej oceny dowodów, istotne znaczenie ma fakt odmiennego ukształtowania przez ustawodawcę zasad prowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania płatności, względem zasad ogólnych wynikających z k.p.a. W postępowaniu prowadzonym na podstawie u.w.r.o.w. (art. 27 ust 1 i 2 ) czy ustawy o płatnościach bezpośrednich (art. 2 ust 2 i 3) ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a. ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron postępowaniu i udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony.

Zatem jeżeli wykonanie wskazanych czynności było dla Skarżącego niewystarczające, dla zobrazowania stanu faktycznego występującego w 2017 r. na spornych obszarach działek rolnych zgłoszonych do w/w płatności, powinien był wykazać się inicjatywą dowodową co do faktów, na podstawie których chciałby wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne. Nieuprawnione jest oczekiwanie skarżącego i budowanie na tej zasadzie zarzutów skargi, opartych na przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. że to organy powinny podejmować wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Już w tym miejscu podkreślenia wymaga, że inicjatywa dowodowa skarżącego nakierowana na wykazanie stanu działek rolnych w 2018 r. była chybiona i nieuzasadniona, skoro przedmiotem rozstrzygnięcia jest spełnienie warunków przyznania płatności do tych działek w 2017 r.. Niecelowe i nieprzydatne z tego punktu widzenia byłyby więc oględziny stanu działek w ramach ponownej wizytacji lokalnej czy ekspertyza rzeczoznawcy co do aktualnego (na 2018 r.) stanu działek.

Godzi się zauważyć, że sama strona potwierdziła w postępowaniu przez organem I instancji, że stan działki w 2018 r. odbiegał od stanu z 2017 r., a przynajmniej z jego pierwszej połowy. Złożyła bowiem w grudniu 2017 r. oświadczenie, że załącznik graficzny do tej działki jest nieaktualny, a na załączonym do pisma wydruku tego załącznika graficznego, na którym widoczne są zwarte, skupione obszary zadrzewień, zamieściła adnotację, że widoczne na mapie drzewa zostały usunięte a plon pod nimi zebrany.

Jak już wskazano, zgodnie z § 2 ust 2 rozporządzenia ONW płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013. W przypadku gdy na działce rolnej występują drzewa, płatność ONW może być przyznana do użytków rolnych, na których jest położona ta działka, jeżeli spełnia ona wymagania określone w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014, a liczba drzew na hektar tych użytków nie przekracza maksymalnego zagęszczenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich.

Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, płatności w ramach tego systemu dopłat są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami" nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. "Kwalifikujący się hektar" to zgodnie z przywołanym art. 32 ust 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, to przede wszystkim wszelkie użytki rolne wykorzystywane do działalności rolniczej. Z kolei działalność rolniczą podług definicji pomieszczonej w art. 4 ust 1 lit. c cytowanego rozporządzenia stanowi między innymi utrzymywanie tych gruntów w stanie, dzięki któremu nadają się do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, co oznacza, przez pryzmat przepisu krajowego – ust 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U.2015.351 ze zm.), że grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usuniecie lub zniszczenie niepożądanej roślinności w terminie do dnia [...] lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.

Poza tym według art. 32 ust 4 rozporządzenia nr 1307/2013, obszary działki rolnej, aby zostały uznane za kwalifikujące się hektary, muszą spełniać powyższe warunki przez cały rok kalendarzowy.

Mając na uwadze powyższe uwarunkowania prawne, analizując stan faktyczny niniejszej sprawy stwierdzić przychodzi, że organy Agencji słusznie odmówiły uznania za kwalifikowalne spornych części zadeklarowanych działek rolnych. Uznać bowiem należy, że wykluczony obszar wnioskowanych na 2017 roku działek rolnych A i B był w trakcie przywracania do działalności rolniczej, a tym samym nie była na nim prowadzona w całym roku 2017 działalność rolnicza.

Zabiegami wykonywanymi w roku 2017 na działkach rolnych A i B, zdaniem Sądu, który podziela w tej mierze stanowisko organów, było karczowanie i rekultywacja gruntu. Nie można ich uznać, jak tego chce skarżący, zabiegami agrotechnicznymi, które powinny być wykonywane do [...] lipca roku, w którym został złożony wniosek. Te zabiegi, które wykonał skarżący, jeśli zestawić stan działki wynikający z ortofotomapy z maja 2017 r. z jej oglądem zastanym podczas kontroli na miejscu, spowodowały przywrócenie spornych części działek do działalności rolniczej. Twierdzenia przedstawione w prywatnej opinii wykonanej na zlecenie skarżącego, na którą powołuje się autor skargi, odnoszą się do zabiegów w stosunku do istniejących trwałych użytków zielonych, tymczasem w realiach niniejszej sprawy, sporne obszary działek dopiero były do takiej działalności – uprawa TUZ, adaptowane. Do czasu podjęcia się tych zabiegów, ze względu na to, że były porośnięte zwartymi obszarami drzew i krzewów, taka działalność była wykluczona, wbrew temu co twierdzi skarżący wspierając się opinią prywatną. Autor tej opinii, jak sam wskazał, był na spornym gruncie w 2018 r., a więc nie mógł uwzględnić jego stanu w 2017 r. Biorąc to pod uwagę nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem skarżącego, że proces mulczowania,a w istocie karczowania, nie naruszał struktury składu botanicznego i charakteru darni. Tak więc zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że owa "opinia" wskazuje na zabiegi jakie powszechnie stosowane są w przypadku rekultywacji istniejących trwałych użytków zielonych. tj. wykonywanie nawożenia, częściowego podsiewu, uprawa pełna, oraz zabiegi pielęgnacyjne w postaci włókowania czy wałowania. Natomiast w niniejszym przypadku mamy do czynienia z całkowitym procesem przywracania bądź nadania gruntom nowych wartości użytkowych a nie z rekultywacją istniejących już upraw. Nie kwestionując więc wykonania w 2018 r. wskazanych w w/w dokumencie prywatnym zabiegów, które mają na celu przywrócenie zdolności produkcyjnej porostu łąkowego i jego efektywności przygotowujące do kolejnego okresu wegetacyjnego, stwierdzić przychodzi, że miały one już miejsce po przywróceniu objętych nimi gruntów do działalności rolniczej.

Reasumując, argumenty skarżącego dotyczące nieprawidłowo ustalonej powierzchni działek A i B oraz sposobu ich użytkowania w 2017 r. w świetle jednoznacznych i mających zakorzenienie w materiale dowodowym ustaleń organów są niezasadne. W odniesieniu do twierdzeń skarg podkreślenia wymaga, że istotne jest nie samo podejmowanie zabiegów agrotechnicznych, ale ich efekt pozwalający na stwierdzenie, że grunty są użytkowane rolniczo i utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o płatności. W niniejszej sprawie wniosek dotyczył 2017 roku, ówczesny stan gruntów został zobrazowany na ortofotomapie z maja 2017 r. i potwierdzony wynikami kontroli z 2018 r. Stwierdzony wówczas stan (w 2018 r.) być może wskazywać na prowadzenie w większej części wskazanych we wniosku o płatności gruntów działalności rolnej, ale ten stan nie jest przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Spostrzeżenia poczynione w raporcie kontroli, zwizualizowane i utrwalone dokumentacją fotograficzną pozwalają natomiast stwierdzić, że stan ten jest efektem przeprowadzonych czynności przywracających sporne grunty do działalności rolnej, w tym karczowania, które przekraczają zwykłe zabiegi agrotechniczne. Co istotne w sprawie, okolicznością bezsporną jest choćby w świetle wzmiankowanego wyżej oświadczenia z grudnia 2017 r., że prace te, polegające w gruncie rzeczy na usuwaniu zadrzewień, trwały w 2017 r., wobec czego nie został spełniony warunek prowadzenia działalności rolniczej przez cały rok kalendarzowy 2017 r., na który został złożony wniosek o przyznanie płatności. Stan stwierdzony zaś podczas kontroli na miejscu w 2018 r. a tym bardziej w jakiś czas później, na który powołuje się Skarżący nie może mieć wpływu na kwalifikację spornych gruntów do kampanii w 2017 r.

Należy jeszcze raz podkreślić, że dla potrzeb pomocy obszarowej decydujące znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu wykorzystywany rolniczo. Z poczynionych przez organ niewadliwych ustaleń wynikających nieodparcie z zestawienia obrazu ortofotomapy z 2017 r. oraz wyników kontroli z 2018 r. wynika, że w 2017 r. na części zadeklarowanych gruntów prowadzone były prace o innym charakterze niż działalność rolnicza. Podkreślenia wymaga, ze ten materiał dowodowy, stanowiący podstawę ustaleń organów jest spójny, gdyż stan działek stwierdzony w trakcie inspekcji terenowej i potwierdzony stosowną dokumentacją fotograficzną (ze wskazaniem na szkicu kierunków robienia zdjęć) koreluje z obrazem uwidocznionym na ortofotomapie, ale także z omówionym wyżej oświadczeniem pełnomocnika skarżącego i dołączonym doń wydrukiem załącznika graficznego.

W odniesieniu do twierdzeń skargi o kwalifikowalności do płatności gruntów porośniętych drzewami, stwierdzić przychodzi, że tak jest w istocie, wszak obwarowane to jest spełnieniem dodatkowych warunków, które w stosunku do spornych gruntów nie zaistniały.

Otóż zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia ONW, w przypadku, gdy na działce rolnej występują drzewa, płatność ONW może być przyznana do użytków rolnych, na których jest położona ta działka, jeżeli spełnia ona wymagania określone w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014, a liczba drzew na hektar tych użytków nie przekracza maksymalnego zagęszczenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 u.w.r.o.w.. W grę wchodzi rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. z 2015 r. po. 338), w którym określono, że zagęszczenie drzew nie może przekraczać 100 drzew na hektar. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 9 ust. 3 lit.a rozporządzenia Komisji Nr 640/2014 warunkiem ustalenia, że działki rolne porośnięte drzewami podlegają dopłatom jest wykazanie, że działalność rolniczą można prowadzić w sposób podobny, jak na działkach bez drzew położonych w tym samym obszarze. Co warte podkreślenia, warunkiem wstępnym do badania czy taką działkę porośniętą drzewami uznać za obszar kwalifikujący zgodnie z przepisem art. 9 ust. 3 rozporządzenia Komisji Nr 640/2014 jest, aby drzewa te były rozrzucone.

Odnosząc w/w przepisy do stanu faktycznego ustalonego przez organy stwierdzić należy, że obszary wykluczone to tereny nieużytkowane rolniczo w 2017 r., na których znajdowały się wówczas zwarte skupiska drzew i krzewów o znacznym zagęszczeniu. W rozpoznawanej sprawie stan gruntów rolnych wykluczał uprawy rolne i wypas ze względu na to, że zadrzewienia i zakrzewienia obejmowały zwarte obszary, które uniemożliwiały prowadzenie działalności rolnej w sposób odpowiadający tej, jaka może być prowadzona na działkach pozbawionych takiej roślinności. W związku z takim charakterem zadrzewień, o charakterze zwartym a nie rozrzuconym, zbędne było "liczenie" drzew na spornych obszarach czego bezpodstawnie domaga się skarżący.

Jako podstawę swoich ustaleń organy przyjęły raport z kontroli na miejscu. W tym miejscu podniesienia wymaga, iż raport jest dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.), stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. O wadze takiego raportu świadczy to, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty. Takim dowodom, jak omawiany raport z kontroli, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowanymi i technicznymi) i bezstronne - co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności (zob. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 492/07).

Podniesione przez skarżącego zastrzeżenia co ustaleń poczynionych przez kontrolujących i utrwalonych w raporcie z kontroli, tak w ramach uprawnienia strony po zapoznaniu się jego treścią jak i na etapie wnoszonych środków zaskarżenia od podejmowanych przez organy decyzji, nie są skuteczne. W zasadzie skarżący nie podważa tych ustaleń w zakresie zastanego podczas tej kontroli stanu, lecz jego ocenę i wyciągnięte zeń wnioski. W szczególności podnosi skarżący, że ogląd działek, w krótkim czasie po dacie kontroli przedstawiał się inaczej i świadczy, że była na nich prowadzona działalność rolnicza na całym deklarowanym obszarze, co oznacza, że kontrola była zbyt wczesna jak na porę roku. Z tymi zarzutami nie można jednak się zgodzić, bowiem zapomina skarżący lub celowo pomija, po pierwsze, że kontrola miała miejsce końcem kwietnia 2018 r., i po drugie, że dotyczyła płatności za 2017 r.. W związku z powyższym w polu zainteresowania kontrolujących była możliwość prowadzenia takiej działalności w roku poprzedzającym kontrolę, a nie w roku kontroli, gdzie przecież stwierdzono przywrócenie do działalności rolnej wskutek specjalistycznych zabiegów. Ślady tych zabiegów są uwidocznione na załączonej dokumentacji fotograficznej. Wyniki kontroli w powiązaniu z obrazem z ortofotomapy adekwatnej do kampanii na 2017 r. pozwalają zaś łącznie ustalić, w jaki sposób deklarowane działki rolne były użytkowane w 2017 r., a przynajmniej w jego części. Tym samym zbędne było przeprowadzanie ponownej kontroli na miejscu w odniesieniu do spornych działek skoro skarżący nie podważył skutecznie wyników kontroli z [...] kwietnia 2018 roku. Zresztą ustalenia organów korelują ze wzmiankowanym wyżej oświadczeniem pełnomocnika skarżącego, który przyznał, że drzewa zostały wycięte, przez co załącznik graficzny jest nieaktualny.

Sąd w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że choć strona - zgodnie z art. 78 k.p.a. posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, to jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Wbrew stanowisku skarżącego, o czym była już zresztą mowa, dane i informacje zawarte w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli mogą stanowić źródło ustaleń w postepowaniu administracyjnym przed organami Agencji i w sytuacji, gdy nie są skutecznie podważane, nie wymagają dalszego postępowania dowodowego, zwłaszcza, że maja wsparcie z wynikami kontroli na miejscu. Zdaniem Sądu zestawienie ortofotomapy z 2017 r oraz wyników kontroli na miejscu pozwala na stanowcze i jednoznaczne poczynienie ustaleń w zakresie kwalifikowalności deklarowanych działek rolnych w 2017 r.. Skoro więc materiał dowodowy został przez organ zebrany prawidłowo - bez uchybienia art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a., co bezpodstawnie zarzuca się w skargach – organ odwoławczy nie miał podstaw by uznać, że oceniono niepełny materiał dowodowy, co miałoby przełożyć się na wadliwość dokonanych ustaleń faktycznych i uchybienie zasadzie swobodnej oceny dowodów.

Jeszcze raz podkreślić należy, że co do zasady w sprawach przedmiotowych płatności na mocy omówionych wyżej szczególnych uregulowań, nie ma zastosowania art. 7 i 77 k.p.a., bowiem regulują one kwestie dowodowe samodzielnie, a uregulowania te stanowią lex specialis wobec powołanych uregulowań k.p.a. (zob. np. wyroki NSA z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 4432/16 czy z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 958/11). Organ w sprawach o przyznanie tych płatności jest zobowiązany do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale nie ciąży na nim obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie i odniesienie się do dowodów wskazanych we wniosku oraz innych dokumentów dołączonych przez wnioskodawcę.

Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego - art. 80 k.p.a.- który to przepis statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W niniejszych sprawach organy rozpatrzyły cały zgromadzony materiał dowodowy, ustosunkowując się do zgromadzonych w sprawie dowodów i wynikających z nich okoliczności faktycznych, a wyniki dokonanych ustaleń szczegółowo i rzeczowo przedstawiły w uzasadnieniach decyzji dotyczących poszczególnych płatności. Chybione są w tym zakresie zarzuty skargi zasadzone na treści art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7, 8 i 11 k.p.a.. Ocena dowodów i wyciągniętych z niej wniosków tam zaprezentowanych, zdaniem Sądu, nie narusza granic swobodnej oceny bowiem poczynione ustalenia wynikają z przeprowadzonych dowodów, tok rozumowania jest przejrzysty oraz zgodny z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego.

Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty skarg odwołujące się do zasad wyrażonych w przepisach art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., z pominięciem opisanych wyżej istotnych modyfikacji wynikających ze szczególnych uregulowań dotyczących obu płatności.

Co do zarzutów skargi o braku lojalności czy postępowania organów w sposób podważający zaufanie do działania organu publicznego wskazać należy, że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada rolnik. To przecież on powinien być najlepiej zorientowany co do zakresu w jakim grunt jest użytkowany rolniczo zgodnie z normami (tak np. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., II GSK 609/09). Nie zmienia tego fakt przekazania rolnikowi spersonalizowanego wniosku, z którego wynika maksymalny obszar powierzchni kwalifikowanej. Jest to bowiem jedynie dokument pomocniczy przy wypełnianiu wniosku, a ponadto informacja ta z uwagi na termin jej przesłania jest przygotowywana na podstawie wcześniejszych danych, tym samym może odbiegać od rzeczywistego stanu faktycznego na gruncie w danym roku na który wnioskodawca ubiega się o dofinansowanie. Jednakże jego obowiązkiem jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w roku składania wniosku, gdyż - jak to podkreślono wyżej - to on winien być najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych. To samo odnieść należy do danych dostępnych na oficjalnych stronach internetowych Agencji. Przepisy dotyczące płatności skonstruowane są w sposób rygorystyczny i dyscyplinujący strony do zachowania szczególnej ostrożności przy formułowaniu wniosków o płatności (zob. np. wyrok NSA z 22 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 2081/18). W ocenie Sądu, z tej perspektywy, brak jest zatem podstaw, by skutecznie postawić organom zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. obligującego organy do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej.

W relacji do omówionej wyżej kwestii brak było także podstaw, wbrew oczekiwaniom skarżącego, do zastosowania w niniejszej sprawie regulacji z art. 9a i 81a k.p.a., bowiem organy nie powzięły w tej mierze jakichkolwiek wątpliwości co do mającej zastosowanie normy prawnej czy elementów stanu faktycznego. Jak już podkreślono, organy podatkowe ustaliły stan faktyczny zgodnie z wymogami procesowymi, a na podstawie prawidłowych ustaleń poczyniły logiczne i nienaruszające wskazań doświadczenia życiowego wnioski. Nie nasuwa zastrzeżeń ze strony Sądu subsumpcja tych ustaleń pod przepisy prawa materialnego, które znalazły zastosowania w sprawie. Zasady in dubio pro libertate nie można rozumieć w ten sposób, że to strona zgłasza jakieś wątpliwości co do faktów czy też prawa. Te wątpliwości musi posiadać organ, który ma obowiązek poczynić wszelkie możliwe starania, aby je usunąć. Dopiero gdy okaże się to niemożliwe, organ ma obowiązek rozstrzygnąć wątpliwości w sposób korzystniejszy dla strony. Z taką sytuacją w niniejszych sprawach jednak nie mamy do czynienia.

Z przedstawionych powyżej względów organ odwoławczy, co oczywiste, nie mógł dopuścić się także naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a..

W ocenie Sądu, organy Agencji zasadnie uznały, że stwierdzone w toku kontroli administracyjnej i potwierdzone kontrolą na miejscu nieprawidłowości dotyczące powierzchni kwalifikującej się do przedmiotowych płatności a stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, powstała na skutek wykluczenia z płatności nieprawidłowych powierzchni, obligowała do zastosowania dyspozycji art. 19a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014.

Mając na względzie, że skarżone decyzje zostały wydane w zgodzie z przepisami prawa procesowego i nie naruszają wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.

Sąd oddalił na rozprawie na podstawie art. 107 § 3 p.p.s.a. zawarte w skardze wnioski dowodowe już z tego względu, że uzupełnienie postępowania dowodowego przez sądem, dopuszczalne na zasadzie wyjątku, nie powinno prowadzić do obejścia szczególnych regulacji w zakresie rozkładu ciężaru dowodu wynikających z przepisów prawa określających warunki przyznawania przedmiotowych płatności, o czym mowa była wyżej. Skarżący, który nie podejmował inicjatywy przed organami w celu udowodnienia spełnienia przez niego warunków do uzyskania płatności, nie może wykazywać tego dopiero przed Sądem. Krytyka nieuwzględnienia przez organ zgłaszanych wniosków dowodowych na etapie postępowania administracyjnego powinna zaś nastąpić w ramach stawianego w skardze zarzutu naruszenia prawa procesowego a nie ponawianiem tych wniosków przed Sądem. Poza wszystkim wszystkie wskazane w skardze wnioski dowodowe w gruncie rzeczy miały zmierzać do wykazania stanu działek rolnych w 2018 r. co nie było przedmiotem niniejszych spraw, a więc, przeprowadzenie tych dowodów przed Sądem w oczywisty sposób nie mogło przyczynić się do ich wyjaśnienia.