Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 341/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156, art. 157, art. 158
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik/spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło J. K. stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1969 r., nr [...], w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1954 r., nr [...], w stosunku do działek leśnych oznaczonych działkami nr 1653/1, 1653/2, 1727, 1655, 1656, 1728 i 1729, o łącznej powierzchni 1,32 ha. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 157 §1 i§2, art. 156 §1 pkt 2) i art. 158 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000, nr 98 , poz. 1071 ze zm.; dalej "k.p.a.").

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...] lutego 2011 r., nr [...], utrzymało swoją decyzję w mocy. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 138 §1 pkt 1) w zw. z art.158 §1, art.157 §2, art.156 § 1 pkt 2), art.127 §3, art.105 §1 oraz art. 28 k.p.a.

Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. wynika, że J. K. wystąpił do SKO z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1969r., nr [...] w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1954 r, nr L.dz. [...] w stosunku do działek leśnych oznaczonych działkami nr 1653/1, 1653/2, 1727, 1655, 1656, 1728 i 1729, o łącznej powierzchni 1,32 ha. Uzasadniając wniosek J. K. podał, że jest synem i następcą prawnym M. K., którego gospodarstwo rolne o łącznej pow. 9,87 ha zostało przyjęte na własność Państwa orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1954 r. na mocy przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. nr 46, poz. 339). Po powrocie do kraju, na podstawie zezwolenia na powrót z terenu ziem zachodnich, w 1958 r. M. K. objął gospodarstwo rolne w posiadanie. Decyzją objętą wnioskiem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej uchyliło decyzję z dnia [...] grudnia 1954 r. w części, utrzymując w mocy do nieruchomości leśnych. Powoduje to w ocenie wnioskodawcy, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa. Organ arbitralnie, bez podstawy prawnej pozbawił właściciela jego prawa własności w części odnoszącej się do działek leśnych. Jako podstawę prawną zgłoszonego żądania J. K. wskazał przepis art. 156 §1 pkt 2) k.p.a.

SKO po ustaleniu stron postępowania oraz zgromadzeniu dokumentów niezbędnych do analizy dopuszczalności podjęcia postępowania zawiadomiło strony oraz organy administracji publicznej o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1969 r., nr [...], zgodnie z wnioskiem J. K.

Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym Kolegium ustaliło, że decyzją z dnia [...] listopada 1969 r., nr [...], Wydział Rolnictwa i Leśnictwa -Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, na podstawie art. 135 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. nr 30, poz. 168), postanowił uchylić w części decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1954 r., nr [...] w stosunku do działek nr 254, 331, 332, 335, 666, 667, 668, 669, 1653/3, 1723, 1724, 1725, 1726, 1748, 1749, 1731, 1732, 1733, 664, 665 i 1730, o łącznej powierzchni 8.55 ha położone we wsi C. Decyzję tę w stosunku do działek leśnych oznaczonych działkami nr 1653/1, 1653/2, 1727, 1655, 1656, 1728 i 1729 o łącznej powierzchni 1.32 ha, utrzymało natomiast w mocy. Ponadto organ uznał M. K., s. J. i R., za posiadacza w stosunku do działek wymienionych w punkcie 1 decyzji, tj. działek nr 254, 331, 332, 335, 666, 667, 668, 669, 1653/3, 1723, 1724, 1725, 1726, 1748, 1749, 1731, 1732, 1733, 664, 665 i 1730, o łącznej powierzchni 8.55 ha. W uzasadnieniu decyzji Prezydium podało, że M. K. został objęty akcją "W" i osiedlił się na terenach "Ziem Zachodnich". Następnie otrzymał zezwolenie od Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1957 r. na powrót do wsi C. Jego gospodarstwo pozostało w użytkowaniu szwagra – J. K., który oddał mu je w użytkowanie przed 5 kwietnia 1958 r., a następnie zrzekł się z przydziału. Przydział ten został więc uchylony przez Powiatową Komisję Ziemską z dnia [...] października 1960 r., nr [...]. Z tych względów uchylono w części orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w stosunku do nieruchomości rolnych, zaś względem nieruchomości leśnych postanowiono utrzymać je w mocy.

Kolegium wyjaśniło, że decyzją z 1954 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...], na podstawie art. 1 i 3 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa mienia pozostałego po osobach repatriowanych do ZSRR (Dz.U. nr 53 , poz. 404), rozporządzenia Ministra Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie trybu orzekania o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz.U. nr 37 , poz. 227), dekretu z dnia 27 czerwca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, krakowskiego i rzeszowskiego (Dz.U. nr 46, poz. 339), rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 16 września 1950 r. (Dz.U. nr 45, poz. 416) oraz w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w gromadzie C. od dnia 7 listopada 1954 r. do dnia 11 listopada 1954 r. w trakcie uwłaszczeń orzekło, że w gromadzie C. przeszły na Skarb Państwa po osobach przesiedlonych do ZSRR i nie znajdujących się w faktycznym władaniu właścicieli przesiedlonych w ramach akcji przesiedleńczej na tereny nowo odzyskane lub niewiadome z miejsca pobytu grunty o ogólnym obszarze 625,24 ha wg ogólnego i powierzchniowego oznaczenia tych gruntów. Razem z gruntami przeszły na własność Skarbu Państwa zagrody osób repatriowanych do ZSRR, a to: A. C., A. H., D. K., S. K., A. B., A. S., D. F., A. P., G. J., T. K., G. K., I. C., D. K., I. C., A. C., A. G., I. J., J. K., M. H., J. M., P. Z., M. (C.) H., A. H. Razem z gruntami przesiedlonych w ramach akcji przesiedleńczej na ziemie Nowo Odzyskane lub niewiadomych z miejsc pobytu przeszły na własność Skarbu Państwa zagrody: M.H., M. K., M. G., M. Z., M. M., A. S., B. C., A. P., M. C., M. B., M. B., J. M., K. G., A. P., A. T., L. D., R. K., C..

Decyzją tą uznano, że w gromadzie C., gm. C. - wieś pow. L., przeszły z dniem 1 lipca 1945 r. na własność Państwa grunty i zagrody w/w, jako należące na prawie własności do osób przesiedlonych do ZSRR. Przejęto, na podstawie art. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. (Dz.U., nr 46, poz. 339), na własność Państwa grunty i zagrody wymienionych osób. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że Gromada C. gm. C. - wieś, została objęta akcją przesiedleńczą do ZSRR, względnie przesiedlono na Ziemie zachodnie. W gromadzie została tylko nieznaczna ilość rodzin, dlatego przy trudnościach związanych z ustaleniem rzeczywistego stanu stosunków prawnych dotyczących gruntów osób nieobecnych, należało ustalić przy udziale osób obecnych konkretnie wg parcel i powierzchni, oraz przyjąć, że reszta gruntów bez konkretnego ustalenia stosunków dotyczących każdej parceli z osobna, a ogólnie wg powierzchni należy do osób nie zamieszkałych w gromadzie i niewiadomych z miejsca pobytu.

Rozpoznając sprawę po raz pierwszy Kolegium podkreśliło granice niniejszego postępowania, które wyznacza wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1969 r., nr [...]. Decyzję tę wydano na podstawie art. 135 k.p.a. Stosownie do przepisu art. 135 §1 k.p.a. (Dz.U. zm. z 1962 r. nr 33, poz. 156), w brzmieniu obowiązującym w dniu 11 listopada 1969 r., decyzja, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, mogła być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który decyzję wydał lub przez organ wyższego stopnia. Rozstrzygniecie zapadało w formie decyzji. Decyzja Prezydium z dnia [...] grudnia 1954 r., nr [...], jest w ocenie Kolegium taką właśnie decyzją. Stwierdzono nią przejście nieruchomości stron na własność Skarbu Państwa. Zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem organ, który wydał decyzję, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, był uprawniony do uchylenia lub zmiany takiej decyzji w każdym czasie. Przypadek taki zachodził w niniejszej sprawie.

SKO stwierdziło, że w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, właściwy organ bada stan prawny z daty wydania decyzji, której dotyczy postępowanie (nadzwyczajne. Ustaliło, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1969 r., nr [...], nie jest dotknięta przesłanką nieważności, wobec czego odmówiono stwierdzenia jej nieważności.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy na skutej wniosku J. K. Kolegium stwierdziło, że w sprawie zaistniały podstawy do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wniósł do niej żadnych nowych okoliczności. Nie wskazał też nowych dowodów. Brak więc było materialnych i formalnych podstaw do zmiany stanowiska organu orzekającego zajętego decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Podniesione we wniosku zarzuty były znane Kolegium przy rozpatrywaniu sprawy.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J. K.. Skarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. zarzucił naruszenie art. 138 §1 pkt 1) k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji SKO z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] oraz art. 105 §1 k.p.a. przez jego zastosowanie jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, a także art. 7 k.p.a. przez załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony. Na tej podstawie wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości.

W ocenie skarżącego SKO pominęło również zgromadzony w sprawie materiał dowodowy odnoszący się do spornych nieruchomości, w tym fakt, że gospodarstwo pozostawało w użytkowaniu szwagra poprzednika prawnego strony skarżącej, który w wyniku akcji przesiedleńczej nie był stroną postępowania. Kolegium nie odniosło się też do faktu, że przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia1954r., nr [...], nie znajduje oparcia w przepisach powołanych jako podstawa prawna orzeczenia. Za zmianą decyzji nie przemawiał słuszny interes strony ani społeczny. SKO błędnie powołało się na przepis art. 105 §1 k.p.a., który odnosi się do umorzenia postępowania, które w niniejszym postępowaniu nie miało miejsca.

W odpowiedzi na skargę SKO w Przemyślu wniosło o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje;

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.

Skarga J. K. zasługuje na uwzględnienie, z powodów innych niż w niej określone. Zdaniem Sądu obie decyzje, które zapadły w rozpoznawanej przez Sąd sprawie są wadliwe. Decyzja SKO z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] może być wydana przez organ niewłaściwy, natomiast decyzja z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] tej wątpliwości nie usuwa.

W ocenie Sądu, organem właściwym do prowadzenia postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostającym we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz.U. nr 46, poz. 339 ze zm.) oraz dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz.U. nr 59 poz. 318) jest wojewoda. Stanowisko takie uzasadnia Sąd w sposób następujący.

Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Organy wyższego stopnia określa art. 17 k.p.a., przy czym dotyczy to aktualnego stanu prawnego. Wątpliwości powstają, kiedy trzeba ustalić kompetencje organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez organy, które wskutek zmian w strukturze organów państwa zostały zniesione lub przekształcone, a do tego w obowiązującym prawie przestał istnieć rodzaj spraw, których dotyczyły decyzje będące przedmiotem postępowania nadzorczego.

W doktrynie i w orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji należy ocenić według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu weryfikowanej decyzji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej najpierw ustala się organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, a dopiero potem określa się organ wyższego stopnia (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa, 1966 s. 732, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt III RN 83/98, OSNAiUS 1999/9/293).

Ustalenie organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...] wydanej na podstawie dekretów z dnia 27 lipca 1949 r. i z dnia 5 września 1947 r. wymaga sięgania do tych regulacji.

Powołane akty normatywne nie zawierają żadnych uregulowań, które przesądziłyby o właściwości organów prowadzących postępowanie nadzorcze w odniesieniu do orzeczeń wydawanych na podstawie wskazanych powyżej dekretów, a w obowiązującym systemie prawnym nie ma unormowań podobnych regulujących nieodpłatne przejmowanie z urzędu nieruchomości pozostających własnością osób fizycznych na rzecz Skarbu Państwa. W związku z przeprowadzonymi reformami strukturalnymi w systemie organów administracji publicznej nie ma też prezydiów wojewódzkich rad narodowych, ani prezydiów powiatowych rad narodowych. Ten stan prawny stwarza trudności w ustaleniu organu właściwego do stwierdzenia nieważności orzeczeń wydanych na podstawie dekretów z dnia 5 września 1947 r. i z dnia 27 lipca 1949 r.

Wskazać jednakże należy, że w dniu 1 lipca 1982 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79). Ustawa ta w art. 44 ust. 1 przewidywała przejęcie na własność Państwa gruntów rolnych odłogowanych na nieruchomościach opuszczonych przez właścicieli, natomiast w art. 39 ust. 4 - wydanie decyzji o pozbawieniu prawa użytkowania nieruchomości stanowiących własność Państwa lub nakazanie zwrotu nieruchomości poprzedniemu właścicielowi, a w przypadku odmowy przejęcia gruntów przez właściciela grunty te mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania na podstawie art. 39 ust. 6 tej ustawy. Przepis art. 45 ust. 1 tej ustawy upoważniał naczelnika gminy do orzekania w sprawach, o których mowa w art. 39 ust. 6 i w art. 44 ust. 1 tej ustawy.

Z tych regulacji wynikało, że instytucja przejmowania nieruchomości rolnych na podstawie powołanych dekretów z dnia 5 września 1947 r. i z dnia 27 lipca 1949 r. oparta na podstawowej przesłance braku faktycznego władania nieruchomościami przez ich właścicieli, to jest tak zwanego faktycznego opuszczenia nieruchomości, była najbardziej zbliżona do przejmowania gruntów rolnych na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 44 ust. 1 i art. 39 ust. 6 powołanej ustawy z dnia 26 marca 1982 r.

Dokonując reformy administracji państwowej w 1990 r. w ustawie z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm., zwanej dalej u stawą kompetencyjną), sprawy określone w art. 39 ust. 4, a także w art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zostały przekazane do organów gminy jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej na podstawie art. 3 pkt 14 ustawy kompetencyjnej.

Przepisy art. 44 i art. 45 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zostały skreślone z dniem 1 stycznia 1992 r. ustawą z dnia 25 października 1991 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym i ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 114, poz. 494). W tym dniu przestała zatem istnieć kompetencja organów gminy do wydawania decyzji w tych sprawach. Ogólne domniemanie właściwości tych organów z art. 1 ustawy kompetencyjnej z 1990 r. nie mogło dotyczyć tych spraw. Po pierwsze dlatego, że przestała istnieć w ogóle podstawa prawna do wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach, także przez organy administracji rządowej. Po drugie zaś oczywistym jest, że przejmowanie nieruchomości na własność Państwa nie było i nie jest zadaniem własnym gminy - właściwość organów gminy (jednostek samorządu terytorialnego) mogła i może obejmować takie sprawy tylko jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Skoro z dniem 1 stycznia 1992 r. zostały skreślone art. 44 i art. 45 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, to tym samym wygasło z tym dniem zlecenie organom gminy właściwości w tych sprawach, o jakim była mowa w art. 3 pkt 14 ustawy kompetencyjnej.

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych została uchylona przez ustawę z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78) z dniem 25 marca 1995 r. Ustawa ta nie zawierała nowych regulacji pozwalających na przymusowe, nieodpłatne (w drodze decyzji administracyjnej) przejmowanie gruntów rolnych na własność Państwa z powodu ich opuszczenia, degradacji itp. W reformie administracji publicznej przeprowadzonej w 1999 i 2000 r. w drodze ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126), ustawodawca nie uregulował kwestii właściwości organów w sprawach weryfikacji decyzji ostatecznych wydanych przed 1 stycznia 1992 r. o przejęciu gruntów rolnych na własność Państwa na podstawie wymienianych wyżej ustaw z 1957 r. i 1983 r. i taki stan prawny w tym zakresie istnieje nadal (zob. postanowienie NSA z dnia 21.05.2009 r. I OW 28/09).

W uzasadnieniu powołanego postanowienia z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OW 28/09, Naczelny Sąd administracyjny orzekając w przedmiocie sporu kompetencyjnego dotyczącego ustalenia organu właściwego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości opuszczonych, na podstawie dekretów z dnia 5 września 1947 r. i z dnia 27 lipca 1949 r. uznał, że sprawy zakończone wydaniem decyzji o przejęciu na rzecz Państwa nieruchomości opuszczonych na podstawie dekretów z dnia 5 września 1947 r. i z dnia 27 lipca 1949 r., wtedy gdy istniały, należały do kategorii spraw z zakresu administracji rządowej. Zatem wskazując organ wyższego stopnia do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji odnieść należy się do najnowszej regulacji, a mianowicie do ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206), która weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2009 r. Ustawa ta stanowi element reformy administracji publicznej, w ramach których przewiduje się wzmocnienie pozycji wojewody. Według arf. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy do właściwości wojewody jako organu administracji rządowej w województwie należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie, niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji tj. organów administracji rządowej oraz według art. 3 ust. 1 pkt 7 tej ustawy wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie także jako organ wyższego stopnia, jest wojewoda. Treść przepisów wskazuje, że dotyczą one sytuacji, gdy sprawy z zakresu administracji rządowej nie zostały przekazane do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, wówczas bowiem stosownie do przepisów art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 8 ust. 1 i 2, art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 5 ust. 1 i art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) organem wyższego stopnia są co do zasady samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne tj. dotyczące spraw określonego rodzaju, stanowią inaczej (np. art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).

Skład Sądu taki pogląd w pełni podziela, wskazując na fakt jego przyjęcia w podobnych sprawach przez orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie: z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OW 29/09, z dnia 10 lipca 2009 r. sygn. akt I OW 58/09, sygn. akt I OW 56/09), choć wcześniejsze orzecznictwo prezentowało odmienny pogląd wychodząc z przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. kompetencję Agencji Nieruchomości Rolnych w sprawach dotyczących nieruchomości rolnych przejętych na rzecz Skarbu Państwa, a w konsekwencji właściwość Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do prowadzenia postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości wydanych na podstawie przepisów już nie obowiązujących (postanowienie: z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I OW 17/08, z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. I OW 20/08, z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I OW 37/08, z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OW 194/08, z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt I OW 15/09).

Skoro zatem z odrębnych ustaw nie wynika, jaki organ administracji rządowej jest właściwy w sprawie danego rodzaju, to SKO powinno rozważyć swoją właściwość do rozpoznania wniosku J. K., i ustalić czy organem wyższego stopnia nie jest wojewoda.

Z tych względów Sąd orzekł, jak na wstępie mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.