Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 454/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art 16, art 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Teresa Kobylecka Protokolant asystent Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych T. Sp. z o. o. z siedzibą w K. oraz J. Sp. z o. o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 610/11 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w K., J. Sp. z o. o. z siedzibą w W., M. P., J. P., Stowarzyszenia [...] w P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie 1. oddala obie skargi kasacyjne; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

II OSK 454 / 12

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skarg T. Spółki z o.o. w K., J. Spółki z o.o. w W., M. P., J. P. i Stowarzyszenia [...] w P. uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., którą to decyzją uchylono w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2002 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] października 2002 r. Burmistrz Miasta Piastowa na podstawie art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym) udzielił H. Spółce z o.o. w W. pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego: zespołu handlowo- usługowego [...] wraz z infrastrukturą techniczną zewnętrzną, przyłączami "mediów", placem postojowym dla samochodów osobowych oraz z dojazdem zaopatrzeniowym w ulicy [...] na działce przy ul. [...] w P., co do którego decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2000 r. nałożony został obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli: Stowarzyszenie [...] oraz M. i J. P., H. P. – W., J. W., A. L. i K. L.

Postanowieniami z dnia [...] maja 2003 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyrokami z dnia 12 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt 7/IV SA 2264- 2267/03 oraz 7/IV SA 2224/03) uchylił powyższe postanowienia. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2002 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, jednak również i ta decyzja organu odwoławczego została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2010 r. (sygn. akt VII SA/Wa 244/09), wobec tego, iż zdaniem Sądu, organ II instancji nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności związanych ze zmianą użytkownika obiektu oraz nie ustalił, kto jest inwestorem obiektu właściwym do uczestniczenia w postępowaniu.

Ponownie rozpoznając powyższe odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. organ II instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił decyzję z dnia [...] października 2002 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jak wskazał organ, inwestorem na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę była Spółka H., która realizowała inwestycję. Na etapie pozwolenia na użytkowanie zrealizowanego już obiektu następcą prawnym inwestora, na podstawie umowy najmu z dnia 2 stycznia 2002 r. jest Spółka T.- jako następca prawny H. Sp. z o.o. Natomiast J. Sp. z o. o. jest właścicielem (w części) i wieczystym użytkownikiem (co do działki nr [...]) nieruchomości położonej w Piastowie. Na ww. nieruchomościach usytuowany jest obiekt hipermarketu [...]. W związku z powyższym, organ I instancji w pierwszej kolejności, w ocenie organu, winien ustalić okoliczności związane ze zmianą użytkownika, tj. kto jest aktualnie inwestorem mającym interes prawny w doprowadzeniu do możliwości użytkowania obiektu i tym samym podmiotem właściwym do uczestniczenia w postępowaniu wszczętym w 2002 r. Wskazując na naruszenie przez organ powiatowy art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a., organ odwoławczy stwierdził nadto braki w materiale dowodowym, tj. brak dokumentów potwierdzających złożenie załączników, o których mowa w art. 57 Prawa budowlanego.

Skargi na powyższą decyzję złożyli: T. Spółka z o.o., J. Spółka z o.o., Stowarzyszenie [...] oraz M. i J. P.

W jednobrzmiących skargach Spółek T. i J. zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 134 i art. 138 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a. poprzez niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdyż odwołujący nie mogli zostać uznani za strony przedmiotowego postępowania. Nadto zarzucono decyzji naruszenie art. 134 i art. 138 K.p.a. w związku z art. 129 K.p.a., bowiem odwołania zostały wniesione po terminie. Wskazano też na naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 80 w związku z art. 10 § 1 K.p.a., a także naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) w związku art. 138 § 2 K.p.a. poprzez nie zastosowanie się do wyroku z dnia 22 lutego 2010 r. (sygn. akt VII SA/Wa 244/09). Wskazując na powyższe zarzuty, Spółki wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Stowarzyszenie [...] zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a. poprzez powierzchowną i wybiórczą analizę materiału dowodowego oraz pominięcie okoliczności przemawiających za uchybieniem terminu do wniesienia odwołań. Nadto zarzucono jej naruszenie art. 153 P.p.s.a poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyrokach z dnia 12 października 2004 r. (sygn. akt 7/IV SA 2224/03 oraz 7/IV SA 2264- 2267/03).

W skardze M. i J. P. decyzji zarzucono nieprawidłowe ustalenie stron postępowania, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek rozważań o przesłankach uznania za stronę wymienionych w niej podmiotów. Skarżący stwierdzili, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w bezpośrednim sąsiedztwie ich budynku mieszkalnego i generuje uciążliwości naruszając prawo skarżących do swobodnego korzystania z nieruchomości.

W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 1 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. połączył wniesione skargi do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Rozpoznając te skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał je za zasadne, jednakże z innych przyczyn niż w nich wskazano.

Cytując treść art. 153 P.p.s.a., Sąd przypomniał, że niniejsza sprawa była już przedmiotem ocen Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartych w wyrokach z dnia 22 lutego 2010 r.(sygn. akt VII SA/Wa 244/09) i z dnia 12 października 2004 r. (sygn. akt IV SA 2224/03 i IV SA 2264-2267/03). W uzasadnieniach tych wyroków wskazano na konieczność "przeprowadzenia postępowania dla wykazania czy osoba wnosząca odwołanie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a. W razie uznania, że wnoszący odwołanie interesu prawnego w rozpoznawanym odwołaniu nie ma, organ odwoławczy opiera swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 K.p.a. i umarza postępowanie". Z powyższych względów ponownie rozpoznając sprawę, organ zobowiązany był ocenić, czy osoby wnoszące odwołanie posiadają w tym postępowaniu przymiot strony. Analizując decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. Sąd zauważył, że organ wprawdzie nie odniósł się do kwestii przymiotu strony osób, których odwołanie zostało rozpoznane, jednakże w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 lutego 2010 r. wskazano, że "biorąc pod uwagę, iż organ I instancji wydał decyzję w dniu [...] października 2002 r. niewątpliwie organ odwoławczy nie ograniczył swojego postępowania wyłącznie do osoby inwestora, ale również za strony postępowania uznał również inne osoby wywodzące swój interes prawny z art. 28 K.p.a., bowiem badana decyzja Burmistrza zapadła przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw to jest przed 11 marca 2003 r. Tym samym stronami tego postępowania mogły być inne osoby poza inwestorem, które wykazały się interesem prawnym". Z powyższego wynika, zatem zdaniem Sądu pierwszej instancji, iż w wyroku z dnia 22 lutego 2010 r. uznano, że Stowarzyszenie [...], M. i J. P., H. P. – W., J. W., A. i K. L. posiadają przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Stanowiskiem takim związanym był organ, rozpoznając ponownie sprawę. Zaskarżona decyzja nie narusza więc art. 153 P.p.s.a., bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny, kontrolując decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r., nie zakwestionował przymiotu jako stron ww. osób. W konsekwencji niezasadny jest zarzut skarżących Spółek J. i T. oraz M. i J. P. o naruszeniu art. 134 i art. 138 K.p.a. w związku z rozpoznaniem przez organ odwołania osób nieposiadających, według skarżących przymiotu strony.

Sąd pierwszej instancji stwierdził też, iż w stosunku do decyzji z dnia 2 października 2002 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie toczyło się postępowanie nieważnościowe, które zakończyło się ostateczną decyzją z dnia 5 marca 2009 r., a wniesiona skarga na tą decyzję została oddalona wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r. (sygn. akt VII SA/Wa 220/11). W wyroku tym nie zakwestionowano przymiotu strony ww. podmiotów. Mając na względzie treść art. 170 P.p.s.a, Sąd pierwszej instancji uznał swoje związanie tym stanowiskiem. Jak zauważył przy tym, wprawdzie krąg stron w postępowaniu nieważnościowym i zwyczajnym nie zawsze jest identyczny, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy taką zbieżność należy przyjąć, biorąc pod uwagę, że postępowania te toczyły się równolegle.

Za niezasługujący na uwzględnienie Sąd pierwszej instancji uznał także zarzut skargi Stowarzyszenia [...] naruszenia art. 153 P.p.s.a. w związku z nieuwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2004 r., a w konsekwencji wydanie decyzji w wyniku rozpoznania odwołań wniesionych po upływie terminu określonego w art. 129 K.p.a. Wskazując na wynikające z art. 134 K.p.a. zadanie badania legalności kontrolowanych rozstrzygnięć, a zatem ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że obowiązkiem Sądu w pierwszej kolejności jest ocena, czy nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a. skutkujące nieważnością decyzji. Z uzasadnienia wyroku z dnia 22 lutego 2010 r. nie wynika, ażeby Sąd doszukał się kwalifikowanych wad kontrolowanego rozstrzygnięcia, tj. decyzji z dnia [...] grudnia 2008r. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem ustawowego terminu skutkuje naruszeniem zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. [...] K.p.a.). To z kolei prowadziłoby do stwierdzenia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyroku nie odniósł się do tej kwestii, ale skoro nie stwierdził nieważności kontrolowanej decyzji to należy uznać, że nie dopatrzył się kwalifikowanego naruszenia prawa w tym zakresie. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że pozostaje związany tym stanowiskiem.

W ocenie Sądu pierwszej instancji uszło jednak uwadze organu odwoławczego, że wyrokiem z dnia 12 listopada 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r., mocą której udzielono Spółce H. pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji i nałożono na inwestora obowiązek udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Z kolei decyzją z dnia [...] października 2003 r. organ umorzył postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę wobec zrealizowania inwestycji. Natomiast decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie, wydana na podstawie art. 57 i następnych Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązujących w dacie orzekania przez organ I instancji (jak i w obecnym brzmieniu), może być wydana po stwierdzeniu przez właściwy organ zgodności wykonania obiektu z warunkami pozwolenia na budowę.

Nadto Sąd podkreślił, że zasada dwuinstancyjności (art. 15 i art. 138 K.p.a.) nakazuje organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, a nie jedynie ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy winien, więc wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania rozstrzygnięcia przez ten organ. Skoro wyrokiem z dnia 12 listopada 2002 r. pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, to postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie tego obiektu stało się bezprzedmiotowe. O ile, zatem prawidłowe są, co do zasady twierdzenia organu o konieczności ustalenia okoliczności związanych ze zmianą użytkownika oraz co do tego, że decyzja organu I instancji została uzasadniona z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a., to okoliczności te w niniejszej sprawie nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Z chwilą, bowiem wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nie może się toczyć. W takich sytuacjach ustawodawca nakazuje przeprowadzenie w pierwszej kolejności postępowania naprawczego, które w przypadku stwierdzenia zrealizowania inwestycji zgodnie z przepisami prawa budowlanego winno zakończyć się wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W niniejszej sprawie, organ rozpoznając odwołania winien wydać decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Wydanie decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a. winno mieć natomiast miejsce w wyjątkowych sytuacjach, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Taka sytuacja nie wystąpiła w okolicznościach niniejszej sprawy i z tych też względów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu postępowania art. 138 § 2 K.p.a., które nie tylko mogło, ale i miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, rozpoznając ponownie wniesione odwołania, organ weźmie pod uwagę ww. ocenę prawną. W pierwszej kolejności uwzględni to, iż od daty wydawania decyzji przez organ I instancji zmienił się stan faktyczny sprawy, co może również stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.). Dodatkowo organ oceni czy podmioty, którym doręczono decyzję "do wiadomości", posiadają w niniejszej sprawie przymiot strony. Nadto, jak wynika z akt sądowych i administracyjnych, przesyłki kierowane do H. J., H. P., D. J., Z. Z. i M. K. wróciły z adnotacją "adresat zmarł". Ponieważ jednak osoby te zmarły przed wszczęciem postępowania sądowego, nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania sądowego. Organ winien natomiast ocenić, czy podmiotom tym przysługiwał przymiot strony, a zatem czy nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego (art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a.) z tym, że będzie ono obligatoryjne jedynie w razie stwierdzenia, że osoby te są stronami postępowania.

Z przedstawionych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a. uchylił skarżoną decyzję. Pozostałe rozstrzygnięcia podjęto na mocy art. 152 i art. 200 oraz art. 205 tej ustawy.

Jednobrzmiące skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyły T. Spółka z o.o. w K. oraz J. Sp. z o.o. w W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 16, art. 129 oraz art. 134 oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak

stwierdzenia nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora

Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 roku nr [...] pomimo

wniesienia po terminie odwołań, wskutek których powyższa decyzja została

wydana, podczas gdy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przedstawionym w uzasadnieniu niniejszej skargi, rozpoznanie odwołań wniesionych po terminie stanowi rażące naruszenie prawa i zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 K.p.a., co z kolei powinno skutkować stwierdzeniem nieważności skarżonej decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.,

2. art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 16, art. 129 i art. 134 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 roku nr [...], pomimo braku takiego wniosku złożonego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 K.p.a. wydać postanowienie o uchybieniu terminu, co skutkuje zaistnieniem przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżące kasacyjnie Spółki wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o orzeczenie o kosztach sądowych według norm przepisanych.

Pismem procesowym z dnia 28 listopada 2011 r. Gmina Miasto Piastów wniosła o oddalenie powyższych skarg kasacyjnych.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przedstawiciel Stowarzyszenia wniósł o oddalenie kasacji, zaś pełnomocnik uczestników postępowania o oddalenie obu skarg kasacyjnych i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne są pozbawione uzasadnionych podstaw.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, określoną w § 2 tego przepisu. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych we wniesionych kasacjach podstaw.

Oceniając w powyżej wskazanych granicach wniesione w sprawie skargi kasacyjne, stwierdzić trzeba, iż przedstawiony w nich problem sprowadzał się do określenia dopuszczalności badania na obecnym etapie postępowania, czy złożone w sprawie odwołania od decyzji Burmistrz Miasta Piastowa z dnia [...] października 2002 r. zostały wniesione z zachowaniem ustawowego, czternastodniowego terminu (art. 129 § 2 K.p.a.). Jak słusznie zauważa autor kasacji rozpoznanie odwołania, którego złożenie nastąpiło z uchybieniem tego terminu stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Tezę taką w oparciu o orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 10 września 2001 r. sygn. akt II SA 1726/00, LEX nr 51233) przytoczył również Sąd pierwszej instancji, podkreślając, iż w takim przypadku fakt ten uchybia zasadzie trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 K.p.a.). Nie dostrzegł jednak w rozpoznawanych kasacjach ich autor, jakie konsekwencje prawne z powyżej przedstawionych poglądów wywiódł dla sprawy Sąd pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku słusznie przyjął, wskazując na zapadły uprzednio w sprawie prawomocny wyrok z dnia 22 lutego 2010 r. (sygn. akt VII SA/Wa 244/09), w którym kontrolując merytoryczną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r., nie dopatrzono się żadnego kwalifikowanego naruszenia, że kwestia ta stanowiła przedmiot prawomocnej oceny Sądu. Kwestia terminowości złożenia odwołania od decyzji dnia [...] października 2002 r. nie może, zatem podlegać powtórnej ocenie, na późniejszych etapach prowadzonego postępowania. Z konstrukcji, bowiem art. 134 P.p.s.a. wynika obowiązek Sądu zbadania całości okoliczności sprawy w jej granicach, przy czym dostrzeżenie kwalifikowanych wad decyzji skutkujących stwierdzeniem nieważności ważności, wyłącza nawet zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego (§ 2, zakaz reformationis in peuis). Znajduje to uzasadnienie przede wszystkim w charakterze tych wad i ich największym rodzajowo ciężarze, powodującym konieczność ich usunięcia z obrotu prawnego ze skutkiem wstecznym (ex tunc). Z tych też przyczyn prowadzona przez sąd administracyjny kontrola obejmuje w pierwszej kolejności analizę przesłanek z art. 156 K.p.a. Jak wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 22 lutego 2010 r. ten model kontroli również zastosowano w tej sprawie, wskazując na wstępie na gradację wad kontrolowanych rozstrzygnięć, by następnie uznać, uwzględniając te kryteria, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania. Końcowo jako podstawę prawną tego wyroku podano art. 145 § 1 pkt 1 lit.b i lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Z tych też przyczyn, słusznie przyjął w skarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji, że w wyroku z dnia 22 lutego 2010 r. przesądzono, że omawiane odwołania zostały wniesione w zachowaniem ustawowego terminu. Ponieważ kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja ostateczna została wydana na skutek tych odwołań, to zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął swoje związanie tą oceną.

Uszedł też uwadze stronom wnoszącym skargi kasacyjne, wskazywany przez Sąd pierwszej instancji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2004 r. (sygn. akt 7/IVSA 2264-2267/03) uchylający postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2003 r., którym to postanowieniem stwierdzono, iż odwołania od decyzji z dnia [...] października 2002 r. wniesione przez M. i J. P., H. P. – W., J. W., A. L. i K. M. złożone zostały z uchybieniem terminu. W tymże wyroku stwierdzono, iż odwołania zostały wniesione w terminie, a wyjaśnienia wymagała kwestia związana z posiadaniem przymiotu strony przez podmioty wnoszące odwołania.

Z powyżej wskazanych przyczyn nie podlegały uwzględnieniu zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 16, art. 129 oraz art. 134 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2, art. 16, art. 129, art. 134 K.p.a., wymienione tożsamo w obu rozpoznawanych kasacjach.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił obie wniesione skargi kasacyjne. Od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego na mocy art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono uwzględniając zarówno przedmiot sprawy, jak i zaangażowanie stron zmierzające do należytego wyjaśnienia przedmiotu niniejszej sprawy.