Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 424/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 159 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 424/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 grudnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007r., sprawy ze skargi Firmy [...] "M" - M. H. w G., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie przedłużenia zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczającego, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357,00 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100).


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej pismem nr [...] z dnia [...].01.2006r. złożył do Naczelnika Urzędu Celnego wniosek o dokonanie zabezpieczenia majątkowego w trybie art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r.,nr 8, póz. 60 ze zm.), na nieruchomości, położonej w R. P., należącej do I. i M. H., oraz na rachunkach bankowych FHU "M" M. H.. W uzasadnieniu wniosku Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej podał, że w wyniku prowadzonej w FHU "M" M. H. kontroli skarbowej zostaną wydane decyzje określające zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres IV-XII 2004r. na łączną kwotę około 8532396,00 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości około 1818963,00 zł.

Jako podstawę zabezpieczenia podano, że istnieje obawa, iż podane kwoty zobowiązania mogą nie zostać uiszczone, ponieważ Podatnik nie posiada majątku równoważącego powstałe zaległości oraz że dokonane oszustwa przy sprzedaży paliw naraziły Skarb Państwa na uszczuplenie w podatku akcyzowym. Ponadto Podatnik jest podejrzany o dokonanie przestępstw polegających na wprowadzeniu do legalnego obiegu środków pieniężnych pochodzących z w/w oszustw.

W oparciu o w/w wniosek Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję dnia [...] nr [...] o zabezpieczeniu na majątku FHU "M" M. H. przybliżonej kwoty 8.532.396,00 zł, stanowiącej prawdopodobne zaległe zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym oraz przybliżoną kwotę 1818963,00 zł odsetek za zwłokę. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej rozstrzygnięciem z dnia [...] nr [...]

Na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, Dyrektor Izby Celnej wydał w dniu [...].04.2006r. zarządzenie zabezpieczenia nr [...], które zostało doręczone Stronie dnia [...].05.2006r. Następnie Dyrektor Izby Celnej dokonał dnia [...].06.2006r. zajęcia zabezpieczającego na samochodzie osobowym m-ki Yolkswagen-Passat nr rej. [...] A pismem z dnia [...].05.2006r. nr [...] zwrócił się z wnioskiem do Sądu Rejonowego w G. o wpis hipoteki kaucyjnej na nieruchomości na łączną kwotę 10351359,00 zł. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Sąd Rejonowy w G. oddalił wniosek Dyrektora Izby Celnej.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej pismem z dnia [...] poinformował, że zakończenie postępowania kontrolnego wobec FHU "M" M. H. jest uwarunkowane ustaleniami kontroli skarbowych prowadzonych wobec kontrahentów Strony, i dlatego wystąpił z wnioskiem do organu zabezpieczającego o przedłużenie zabezpieczenia na czas niezbędny do wydania decyzji określającej. W związku z tym organ zabezpieczający w dniu [...] wydał postanowienie nr [...] dotyczące przedłużenia zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczającego z dnia [...]. nr [...]

Na powyższe postanowienie M. H., działając przez pełnomocnika, wniósł zażalenie. W zażaleniu pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucił Dyrektorowi Izby Celnej , naruszenie art.159 § 2 ustawy egzekucyjnej oraz art. 8, art. 107 i art. 126 Kpa.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia powołał się na art. 159 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym , organ egzekucyjny na żądanie zobowiązanego uchyla zabezpieczenie, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie został zgłoszony w terminie 30 dni od dnia dokonania zabezpieczenia należności pieniężnej, a w terminie 3 miesięcy od dokonania zabezpieczenia w związku z wydaniem decyzji, o której mowa w art. 33a i 33b ustawy - Ordynacja podatkowa lub w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. -Prawo celne, lub zabezpieczenia obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zdaniem organu odwoławczego z powyższego przepisu wynika, że uchylić dokonane zabezpieczenie można tylko w przypadku, gdy z takim żądaniem zwróci się zobowiązany. Jednak zgodnie z art. 159 §2 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny przedłuży dokonane zabezpieczenie na wniosek wierzyciela. Dnia 7.12.2006r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o przedłużenie zabezpieczenia. Wystąpienie to nastąpiło przed zgłoszeniem żądania przez M. H. o uchylenie zabezpieczenia, które zostało zawarte w zażaleniu z dnia 19.12.2006r.

Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenie przez organ I instancji art. 8, art. 107 w zw. z art. 126 procedury administracyjnej, zauważono , że Dyrektor Izby Celnej w zaskarżonym postanowieniu podał zarówno poprawną podstawę prawną rozstrzygnięcia, jak i uzasadnił przyczynę przedłużenia zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] nr [...], gdyż powołał się na wniosek Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].12.2006r., w którym poinformowano o przedłużającym się postępowaniu kontrolnym. W tej sytuacji nie można mówić o naruszeniu przez Dyrektora Izby Celnej w/w przepisów, gdyż postanowienie z dnia [...] nr [...] spełnia wymogi art. 107 w zw. z 126 Kpa oraz odpowiada zasadzie wyrażonej w art. 8 Kpa.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucili naruszenie przepisów art. 159 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zdaniem strony skarżącej z brzmienia przepisu art. 159 § 2 u.p.e.a. wynika, że termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w przypadku gdy nie został zgłoszony w terminie trzech miesięcy od dokonania zabezpieczenia należności pieniężnej, może być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny w żaden sposób nie wskazał, że zachodzą okoliczności z w/w art. 159 § 2 u.p.e.a. uzasadniające przedłużenie zabezpieczenia, a w szczególności nie podał jakichkolwiek uzasadnionych przyczyn, z powodu których postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte. Jedyną bowiem okolicznością, jaka zdaniem organu egzekucyjnego uzasadniała przedłużenie zabezpieczenia, jest fakt, iż wobec skarżącego toczy się nadal postępowanie kontrolne. Zdaniem Skarżącego okoliczność powyższa nie stanowiła uzasadnionej przyczyny niewszczęcia postępowania egzekucyjnego w terminie, gdyż fakt ten w żaden sposób nie stanowił przeszkody uniemożliwiającej wszczęcie tego postępowania.

Jednocześnie podkreślono , że organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zarządzenia powinien w sposób jasny i precyzyjny wskazać okres czasu na jaki zostało dokonane przedłużenie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 159 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U z 2005 r. nr 229 , poz.1954 z póź. zm. ) zwanej dalej u.p.e.a. , termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego jeżeli nie został zgłoszony w terminie trzech miesięcy od dokonania zabezpieczenia przed ustaleniem należności pieniężnej (art. 155) może być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela, jeżeli z uzasadnionych przyczyn, postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte.

Analiza ww. przepisów wykazuje , że co do obowiązku o charakterze niepieniężnym termin zabezpieczenia może być przedłużony tylko o okres do trzech miesięcy. Ustawodawca nie zawarł takiego ograniczenia w stosunku do należności o charakterze pieniężnym. Oznacza to, że organ egzekucyjny obowiązany jest przedłużyć termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w terminie trwania zabezpieczenia, a także to, że termin zabezpieczenia należności pieniężnych może być przedłożony w sposób nieograniczony. Stąd też brak oznaczenia terminu przedłużenia zabezpieczenia nie można uznać za wadę mającą istotne znaczenie dla sprawy.

Natomiast w ocenie Sądu trafnie Skarżący zarzuca, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie wykazały, że zachodzą okoliczności z przywołanego art. 159 § 2, uzasadniające przedłużenie zabezpieczenia.

Zgodnie z art. 155 u.p.e.a. , organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia. Podstawą dokonania zabezpieczenia jest sporządzone przez organ podatkowy zarządzenie zabezpieczenia . Po pozytywnym wniosku organ egzekucyjny nadaje klauzulę o przyjęciu zarządzenia zabezpieczenia do wykonania . Organ egzekucyjny ma szereg sposobów dokonania zabezpieczenia wymienionych w art. 164 u.p.e.a.

Zabezpieczenie należności służy do zabezpieczenia interesu budżetu państwa i budżetów samorządowych zanim jeszcze powstaną przesłanki do wszczęcia egzekucji administracyjnej . Zasadniczym jego celem jest nie tyle przymusowy pobór podatków , ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych . Zgodnie natomiast z art. 154 § 4 u.p.e.a.. zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wygaśnięcia decyzji, o której mowa w art. 33a i 33b ustawy - Ordynacja podatkowa lub w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 i Nr 273, poz. 2703), od warunkiem że organ ten wystawi tytuł wykonawczy nie później niż przed upływem 14 dni od dnia wygaśnięcia decyzji lub od dnia doręczenia upomnienia, jeżeli doręczenie to było wymagane.

Wyżej wymienione reguły zabezpieczenia zobowiązań podatkowych wskazują , iż jest to postępowanie pomocnicze do postępowania egzekucyjnego.

Warunkiem przedłużenia zabezpieczenia jest niemożność wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uzasadnionych przyczyn, a ta nie jest uzależniona od wydania decyzji wymiarowej . Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje bowiem z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Analiza akt sprawy wykazuje natomiast , iż M. H. w terminie przewidzianym w art. 159 u.p.e.a. otrzymał zarówno zarządzenie zabezpieczenia jak i protokół zajęcia ruchomości . W zakresie zajętej ruchomości wszczęto postępowanie egzekucyjne, a zatem brak było podstaw do przedłużania terminu zarządzenia zabezpieczenia.

Dyrektor Izby Skarbowej nie wykazał natomiast jaki wpływ na możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego ma fakt, iż wobec skarżącego toczy sie nadal postępowanie kontrolne.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.